ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 20.2.2026
COM(2026) 83 final
2026/0051(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη 14η σύνοδο της Υπουργικής Συνδιάσκεψης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου όσον αφορά την προσχώρηση στον ΠΟΕ του Ουζμπεκιστάν
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση του Συμβουλίου για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στη 14η σύνοδο της Υπουργικής Συνδιάσκεψης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου σε σχέση με την προβλεπόμενη έκδοση απόφασης για την προσχώρηση της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν στον ΠΟΕ.
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.Η συμφωνία για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου
Η συμφωνία για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (στο εξής: συμφωνία για τον ΠΟΕ) αποσκοπεί στην επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο προοίμιο της συμφωνίας. Η συμφωνία άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1995.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: ΕΕ) είναι συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας 1 . Συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας είναι επίσης και τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Ο ΠΟΕ μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στη συμφωνία για τον ΠΟΕ.
2.2.Η Υπουργική Συνδιάσκεψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου
Η Υπουργική Συνδιάσκεψη είναι το ανώτερο όργανο λήψης αποφάσεων του ΠΟΕ και συνέρχεται τουλάχιστον μία φορά κάθε δύο έτη. Κατά την κείμενη νομοθεσία και πρακτική, οι αποφάσεις λαμβάνονται με συναίνεση.
Η επόμενη σύνοδος της Υπουργικής Συνδιάσκεψης θα πραγματοποιηθεί στη Γιαουντέ του Καμερούν στις 26-29 Μαρτίου 2026.
2.3.Η προς έκδοση πράξη κατά την υπουργική συνδιάσκεψη του ΠΟΕ και ο λόγος και ο στόχος της πρότασης
Κατά τη διάρκεια της 14ης υπουργικής συνδιάσκεψης του ΠΟΕ (στο εξής: ΥΣ14) μπορεί να εκδοθεί απόφαση σχετικά με την προσχώρηση της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν (στο εξής: Ουζμπεκιστάν) στον ΠΟΕ.
Τα μέλη του ΠΟΕ και το Ουζμπεκιστάν ενδέχεται να φτάσουν σύντομα σε τελικό στάδιο συμφωνίας σχετικά με τους όρους προσχώρησης του Ουζμπεκιστάν στον οργανισμό. Το στάδιο αυτό επιτυγχάνεται έπειτα από αρκετά χρόνια διαπραγματεύσεων, οι οποίες ξεκίνησαν όταν το Ουζμπεκιστάν υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στον ΠΟΕ το 1994.
Η προσχώρηση στον ΠΟΕ αναμένεται να συμβάλει θετικά και μόνιμα στη διαδικασία οικονομικής μεταρρύθμισης και βιώσιμης ανάπτυξης στο Ουζμπεκιστάν και υπογραμμίζει τη στήριξη ενός πολυμερούς εμπορικού συστήματος βασισμένου σε κανόνες με επίκεντρο τον ΠΟΕ.
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης
3.1.Γενικές σημειώσεις
Στόχος της παρούσας πρότασης είναι να επιτρέψει στην ΕΕ να προσχωρήσει σε πιθανή συναίνεση στο πλαίσιο του ΠΟΕ σχετικά με την έγκριση από την Υπουργική Συνδιάσκεψη της προς έκδοση πράξης, η οποία συνίσταται σε απόφαση σχετικά με την προσχώρηση του Ουζμπεκιστάν στον ΠΟΕ.
Παρότι δεν είναι ακόμα σαφές αν, και σε ποιο βαθμό, τα μέλη του ΠΟΕ θα είναι σε θέση να καταλήξουν σε συναίνεση σχετικά με την προς έκδοση πράξη, η θέση της ΕΕ κατά την ΥΣ14 πρέπει να καθοριστεί εκ των προτέρων από το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ 2 .
Το 1994 η κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στον ΠΟΕ. Στις 21 Δεκεμβρίου 1994 συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας για την προσχώρηση του Ουζμπεκιστάν. Η 11η συνεδρίαση της ομάδας εργασίας πραγματοποιήθηκε στις 5-6 Νοεμβρίου 2025. Η Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2025, εξ ονόματος της ΕΕ, ολοκλήρωσε τις διμερείς διαπραγματεύσεις πάνω σε μια ολοκληρωμένη σειρά δεσμεύσεων για το άνοιγμα της αγοράς εκ μέρους του Ουζμπεκιστάν. Η ΕΕ θα πρέπει να στηρίξει την προσχώρηση του Ουζμπεκιστάν στον ΠΟΕ.
Μόλις δημοσιοποιηθεί από τη Γραμματεία του ΠΟΕ, το σχέδιο δέσμης μέτρων προσχώρησης της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν (σχέδιο ενοποιημένου πίνακα παραχωρήσεων και δεσμεύσεων για τα εμπορεύματα, σχέδιο ενοποιημένου πίνακα συγκεκριμένων δεσμεύσεων για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και σχέδιο έκθεσης της ομάδας εργασίας) θα επανεξεταστεί από τα μέλη του ΠΟΕ κατά την τελική συνεδρίαση της ομάδας εργασίας για την προσχώρηση του Ουζμπεκιστάν (δεν έχει ακόμη προγραμματιστεί) και ενδέχεται, με ορισμένες ίσως ήσσονος σημασίας τροποποιήσεις, να εγκριθεί κατά την ΥΣ14 στο Καμερούν, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 26-29 Μαρτίου 2026.
Δεδομένου ότι επί του παρόντος διεξάγονται διαπραγματεύσεις, η Επιτροπή αναμένει ότι το Συμβούλιο θα λάβει την απόφασή του σχετικά με τη θέση της ΕΕ για την έκβαση των διαπραγματεύσεων μόλις αποσαφηνιστεί η κατάσταση όσον αφορά τα συναφή κείμενα, είτε στην αρχή είτε κατά τη διάρκεια της ίδιας της συνόδου της Υπουργικής Συνδιάσκεψης.
Η πρωτοβουλία συνάδει πλήρως με τις υφιστάμενες πολιτικές. Παρόμοιες αποφάσεις είχαν εκπονηθεί για προηγούμενες Υπουργικές Συνδιασκέψεις του ΠΟΕ, μεταξύ των οποίων και για τη 13η Υπουργική Συνδιάσκεψη του ΠΟΕ το 2024 3 .
3.2.Σύνοψη των όρων προσχώρησης στον ΠΟΕ
3.2.1.Πίνακας των δεσμεύσεων: εμπορεύματα και υπηρεσίες
Οι τελικοί ενοποιημένοι πίνακες δεσμεύσεων και παραχωρήσεων που καταρτίστηκαν από τη Γραμματεία του ΠΟΕ βρίσκονται στο στάδιο της οριστικοποίησης. Η ΕΕ ολοκλήρωσε τις διμερείς διαπραγματεύσεις με το Ουζμπεκιστάν στις 24 Οκτωβρίου 2025.
3.2.2.Εμπορεύματα
Το Ουζμπεκιστάν δεσμεύει το 100 % των δασμών στον πίνακα παραχωρήσεων και δεσμεύσεων για τα εμπορεύματα. Όσον αφορά τις δεσμεύσεις του έναντι της ΕΕ, το Ουζμπεκιστάν θα εφαρμόσει τους οριστικούς παγιοποιημένους δασμούς από την ημερομηνία προσχώρησης, ενώ ορισμένες μόνο δεσμεύσεις θα εφαρμοστούν εντός 3 ή 5 ετών. Το Ουζμπεκιστάν ανταποκρίθηκε επίσης στα αιτήματα της ΕΕ μειώνοντας τους παγιοποιημένους δασμούς, ιδίως για τις δασμολογικές κλάσεις με μεγαλύτερες εξαγωγές της ΕΕ και γεωργικού ενδιαφέροντος (ο συνολικός σταθμισμένος ως προς το εμπόριο μέσος τελικός παγιοποιημένος δασμός της προσφοράς του Ουζμπεκιστάν στην ΕΕ είναι περίπου 4,5 %), και παρέχοντας αρχικά διαπραγματευτικά δικαιώματα.
Όσον αφορά τους εξαγωγικούς δασμούς, το Ουζμπεκιστάν έχει συμφωνήσει σε έναν θετικό κατάλογο, σύμφωνα με το αίτημα της ΕΕ, στον οποίο οι περισσότεροι συντελεστές είναι παρόμοιοι με εκείνους που ορίζονται στο προεδρικό διάταγμα 47 του Ουζμπεκιστάν του Μαρτίου 2025. Για τα μέταλλα και τα απορρίμματα μετάλλων, οι συντελεστές περιλαμβάνουν ένα ποσοστό κατ’ αξίαν μεταξύ 5 % και 80 % σε συνδυασμό με ειδικές οριακές τιμές. Για τα γεωργικά προϊόντα, οι συντελεστές είναι κατ’ αξία της τάξης του 20 % και 30 % για τα ζώντα ζώα, τα προϊόντα με βάση το κρέας και τα σιτηρά, ενώ για το ρύζι, το βαμβάκι και τα προϊόντα με βάση το βαμβάκι οι συντελεστές εξαγωγικών δασμών είναι κατ’ αξία με συγκεκριμένες οριακές τιμές και με περίοδο εφαρμογής 10 ετών.
3.2.3.Υπηρεσίες
Το Ουζμπεκιστάν θα αναλάβει δεσμεύσεις όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά σε ευρύ φάσμα υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των επαγγελματικών υπηρεσιών (νομικές, λογιστικές και ελεγκτικές υπηρεσίες, τήρηση λογιστικών βιβλίων, φορολογία, αρχιτεκτονική, μηχανική, ολοκληρωμένη μηχανική, κτηνιατρική), των επιχειρηματικών υπηρεσιών (υπηρεσίες πληροφορικής, κτηματομεσιτικές υπηρεσίες, άλλες επιχειρηματικές υπηρεσίες), των υπηρεσιών επικοινωνιών (ταχυμεταφορές, τηλεπικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένου του εγγράφου αναφοράς για τις τηλεπικοινωνίες), των κατασκευαστικών υπηρεσιών και των συναφών υπηρεσιών μηχανικής, των υπηρεσιών διανομής (τόσο χονδρικής όσο και λιανικής), των εκπαιδευτικών υπηρεσιών (τριτοβάθμια εκπαίδευση), των περιβαλλοντικών υπηρεσιών, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (ασφάλειες και τράπεζες), των υπηρεσιών τουρισμού και ταξιδιών, των υπηρεσιών αναψυχής, πολιτισμού και αθλητισμού και των υπηρεσιών μεταφορών (εναέριες, σιδηροδρομικές, οδικές και βοηθητικές). Οι δεσμεύσεις αυτές συνάδουν με την ενισχυμένη συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας ΕΕ-Ουζμπεκιστάν (ΕΣΕΣΣ). Το Ουζμπεκιστάν έχει καταργήσει όλες τις δεσμεύσεις στον οπτικοακουστικό τομέα και έχει υιοθετήσει πλήρως τον προτεινόμενο κατάλογο εξαιρέσεων του μάλλον ευνοούμενου κράτους για τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».
Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Περιλαμβάνει επίσης κείμενα που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης» 4 .
4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Η Υπουργική Συνδιάσκεψη του ΠΟΕ είναι όργανο που έχει συσταθεί με συμφωνία, και συγκεκριμένα τη συμφωνία για τον ΠΟΕ, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο IV παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΠΟΕ, είναι αρμόδιο για τη λήψη αποφάσεων επί όλων των θεμάτων τα οποία εντάσσονται στο πλαίσιο των πολυμερών εμπορικών συμφωνιών, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα.
Η προς έκδοση πράξη που αναφέρεται ανωτέρω συνιστά πράξη που παράγει έννομα αποτελέσματα, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ένωσης δυνάμει του διεθνούς δικαίου.
Η προς έκδοση πράξη δεν συμπληρώνει ούτε τροποποιεί το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας.
Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
4.2.1.Αρχές
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης. Εάν η προς έκδοση πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνο ουσιαστική νομική βάση, ήτοι εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή η κύρια ή πρωτεύουσα συνιστώσα.
4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Ο κύριος στόχος και το περιεχόμενο των προς έκδοση πράξεων αφορούν την κοινή εμπορική πολιτική.
Ως εκ τούτου, η ουσιαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ.
4.3.Συμπέρασμα
Η νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 207 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
2026/0051 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη 14η σύνοδο της Υπουργικής Συνδιάσκεψης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου όσον αφορά την προσχώρηση στον ΠΟΕ του Ουζμπεκιστάν
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η συμφωνία του Μαρακές για την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (στο εξής: συμφωνία για τον ΠΟΕ) συνήφθη από την Ένωση με την απόφαση 94/800/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994 5 , και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1995.
(2)Σύμφωνα με το άρθρο IV παράγραφος 1 και το άρθρο IX παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΠΟΕ, η Υπουργική Συνδιάσκεψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (στο εξής: ΠΟΕ) μπορεί να εκδίδει αποφάσεις με συναίνεση.
(3)Η υπουργική Συνδιάσκεψη του ΠΟΕ, κατά τη 14η σύνοδό της από τις 26 έως τις 29 Μαρτίου 2026, μπορεί να εκδώσει απόφαση σχετικά με την προσχώρηση του Ουζμπεκιστάν στον ΠΟΕ.
(4)Ενδείκνυται να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στην Υπουργική Συνδιάσκεψη του ΠΟΕ, καθώς οι αποφάσεις είναι δεσμευτικές για την Ένωση.
(5)Οι διαπραγματεύσεις για την προσχώρηση του Ουζμπεκιστάν στον ΠΟΕ ξεκίνησαν το 1995. Στις 21 Δεκεμβρίου 1994 συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας για την προσχώρηση του Ουζμπεκιστάν. Η 11η συνεδρίαση της ομάδας εργασίας πραγματοποιήθηκε στις 5-6 Νοεμβρίου 2025. Η Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2025, εξ ονόματος της ΕΕ, ολοκλήρωσε τις διμερείς διαπραγματεύσεις πάνω σε μια ολοκληρωμένη σειρά δεσμεύσεων για το άνοιγμα της αγοράς εκ μέρους του Ουζμπεκιστάν. Η προσχώρηση στον ΠΟΕ αναμένεται ότι θα συμβάλει θετικά και σταθερά στη διαδικασία οικονομικής μεταρρύθμισης και στη βιώσιμη ανάπτυξη του Ουζμπεκιστάν. Μια πιθανή προσχώρηση υπογραμμίζει επίσης τη στήριξη ενός πολυμερούς εμπορικού συστήματος βασισμένου σε κανόνες με επίκεντρο τον ΠΟΕ. Η ΕΕ θα πρέπει να στηρίξει την προσχώρηση του Ουζμπεκιστάν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στη 14η υπουργική συνδιάσκεψη του ΠΟΕ ή σε οποιαδήποτε μεταγενέστερη σύνοδο του Γενικού Συμβουλίου είναι η εξής:
Να προσχωρήσει στη συναίνεση που επιτεύχθηκε μεταξύ των μελών του ΠΟΕ με σκοπό την έκδοση απόφασης σχετικά με την προσχώρηση του Ουζμπεκιστάν στον ΠΟΕ.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο/Η Πρόεδρος