ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 6.2.2026
COM(2026) 75 final
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της Ιρλανδίας
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 6.2.2026
COM(2026) 75 final
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της Ιρλανδίας
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της Ιρλανδίας
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1263, και ιδίως το άρθρο 17,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
(1)Το πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ 1 αποσκοπεί στην προώθηση υγιών και βιώσιμων δημόσιων οικονομικών και βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης και ανθεκτικότητας μέσω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, καθώς και στην πρόληψη των υπερβολικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Προωθεί επίσης την ανάληψη ιδίας ευθύνης σε εθνικό επίπεδο και επικεντρώνεται περισσότερο σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, σε συνδυασμό με πιο αποτελεσματική και συνεκτική επιβολή των κανόνων.
(2)Τα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια που υποβάλλουν τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης. Τα εν λόγω σχέδια πρέπει να επιτυγχάνουν δύο στόχους: i) να διασφαλίζουν ότι, μεταξύ άλλων, έως το πέρας της περιόδου προσαρμογής, το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε αξιόπιστα καθοδική πορεία ή διατηρείται σε συνετά επίπεδα, και ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα οδηγείται και διατηρείται κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, και ii) να διασφαλίζουν την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και να λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, κάθε σχέδιο πρέπει να παρουσιάζει μεσοπρόθεσμη δέσμευση για μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών 2 , με την οποία ουσιαστικά θεσπίζεται δημοσιονομικός περιορισμός για τη διάρκεια του σχεδίου, που καλύπτει τέσσερα ή πέντε έτη (ανάλογα με την κανονική διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου στο εκάστοτε κράτος μέλος). Επιπλέον, το σχέδιο πρέπει να εξηγεί με ποιον τρόπο το κράτος μέλος θα διασφαλίσει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ιδίως στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις [συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ)], καθώς και με ποιον τρόπο το κράτος μέλος προτίθεται να λάβει υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης. Η περίοδος δημοσιονομικής προσαρμογής καλύπτει χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών, το οποίο μπορεί να παραταθεί κατά έως και τρία έτη, αν το κράτος μέλος δεσμευτεί να υλοποιήσει ένα σύνολο σχετικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων το οποίο πληροί τα κριτήρια του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(3)Μετά την υποβολή του σχεδίου, η Επιτροπή αξιολογεί κατά πόσον αυτό συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(4)Βάσει σύστασης της Επιτροπής, το Συμβούλιο πρέπει στη συνέχεια να εκδώσει σύσταση με την οποία να καθορίζει τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης της πορείας των καθαρών δαπανών του οικείου κράτους μέλους και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, να εγκρίνει το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες στηρίζεται παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΣ ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ
(5)Στις 15 Οκτωβρίου 2024 η Ιρλανδία υπέβαλε το οικείο εθνικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο, το οποίο καλύπτει την περίοδο από το 2025 έως το 2029. Στις 21 Ιανουαρίου 2025 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση για την έγκριση του σχεδίου του Οκτωβρίου του 2024 3 . Για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης το 2025, παραμένει επίκαιρος ο μέγιστος ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών που καθορίστηκε με τη σύσταση του Συμβουλίου της 21ης Ιανουαρίου 2025. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τη συμμόρφωση, με βάση τα απολογιστικά στοιχεία, στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2026.
(6)Στις 25 Νοεμβρίου 2025, στο πλαίσιο της φθινοπωρινής δέσμης μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου του 2025, η Επιτροπή δημοσίευσε την πλέον πρόσφατη αξιολόγησή της σχετικά με τη συμμόρφωση της Ιρλανδίας με τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών που συνέστησε το Συμβούλιο τον Ιανουάριο του 2025 4 . Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, ο ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών της Ιρλανδίας το 2025 ήταν υψηλότερος από τον συνιστώμενο μέγιστο ρυθμό, με αναμενόμενη απόκλιση ύψους 0,5 % του ΑΕΠ. Όσον αφορά το 2024 και το 2025 συνδυαστικά, ο σωρευτικός ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών προβλεπόταν επίσης υψηλότερος από τον συνιστώμενο μέγιστο σωρευτικό ρυθμό αύξησης, με μικρότερη, ωστόσο, απόκλιση: 0,2 % του ΑΕΠ.
(7)Η εν λόγω αξιολόγηση έλαβε υπόψη το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2026 που υπέβαλε η Ιρλανδία στις 15 Οκτωβρίου 2025. Η Επιτροπή εξέδωσε γνώμη σχετικά με το εν λόγω σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος στις 25 Νοεμβρίου 2025 5 . Η Επιτροπή ήταν της γνώμης ότι το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Ιρλανδίας συμμορφώθηκε με τις υποχρεώσεις δημοσιονομικής πολιτικής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, δεδομένου ότι η δημοσιονομική θέση για το 2026 προβλεπόταν να είναι πλεονασματική, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση του δείκτη δημόσιου χρέους ως προς το ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, η γνώμη της Επιτροπής επισήμανε την προαναφερθείσα απόκλιση και τους κινδύνους απόκλισης από τη μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών που προβλεπόταν στη σύσταση του Συμβουλίου της 21ης Ιανουαρίου 2025.
(8)Στις 8 Ιουλίου 2025 το Συμβούλιο απηύθυνε στην Ιρλανδία σειρά ειδικών ανά χώρα συστάσεων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 6 .
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ-ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ
(9)Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού 2024/1263, στην περίπτωση νεοδιορισθείσας κυβέρνησης, ένα κράτος μέλος μπορεί να υποβάλει αναθεωρημένο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο. Μετά τις γενικές εκλογές του Νοεμβρίου του 2024, σχηματίστηκε νέα κυβέρνηση στις 23 Ιανουαρίου 2025. Στις 9 Ιανουαρίου 2026 η Ιρλανδία υπέβαλε αναθεωρημένο εθνικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο (στο εξής: σχέδιο) στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή. Το σχέδιο αφορά την περίοδο από το 2026 έως το 2030.
Διαδικασία πριν από την υποβολή του σχεδίου του Ιανουαρίου του 2026
(10)Η Ιρλανδία ήταν επιλέξιμη να λάβει τεχνικές πληροφορίες 7 από την Επιτροπή, αλλά δεν τις ζήτησε. Στις 19 Δεκεμβρίου 2025 η Επιτροπή διαβίβασε στην Ιρλανδία, και στις 12 Ιανουαρίου 2026 8 προέβη σε σχετική δημοσίευση, τους βασικούς αρχικούς όρους και τις υποκείμενες παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο μεσοπρόθεσμης πρόβλεψης του δημόσιου χρέους της Επιτροπής 9 , όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 25 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(11)Σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο του 2025 η Ιρλανδία και η Επιτροπή διεξήγαγαν τεχνικό διάλογο. Ο τεχνικός διάλογος επικεντρώθηκε στους προβλεπόμενους από την Ιρλανδία μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών και στις υποκείμενες παραδοχές τους, καθώς και στην προβλεπόμενη υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και στις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης για δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα, ενεργειακή ασφάλεια και ανάπτυξη αμυντικών ικανοτήτων.
(12)Τον Ιούνιο του 2025, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, βάσει των πληροφοριών που παρείχε η Ιρλανδία στο οικείο σχέδιο, η Ιρλανδία συμμετείχε σε διαδικασία διαβούλευσης με την κοινωνία των πολιτών, τους κοινωνικούς εταίρους, τις περιφερειακές αρχές και άλλους σχετικούς συμφεροντούχους. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχε η Ιρλανδία στο σχέδιό της, η κυβέρνηση διοργάνωσε τον εθνικό οικονομικό διάλογο, μια ετήσια εκδήλωση που παρέχει φόρουμ ανταλλαγής απόψεων των συμφεροντούχων με την κυβέρνηση σχετικά με τις οικονομικές και κοινωνικές προτεραιότητες. Οι συζητήσεις στο πλαίσιο του εθνικού οικονομικού διαλόγου 2025 αφορούσαν το θέμα του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού σχεδιασμού στο πλαίσιο των υποχρεώσεων της Ιρλανδίας βάσει του αναθεωρημένου δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ.
(13)Το Δημοσιονομικό Γνωμοδοτικό Συμβούλιο της Ιρλανδίας (στο εξής: IFAC) εξέδωσε γνώμη σχετικά με τις μακροοικονομικές προβλέψεις και τις μακροοικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται η πορεία των καθαρών δαπανών στο σχέδιο. Το σχέδιο βασίζεται στις μακροοικονομικές προβλέψεις στις οποίες στηρίζεται ο εθνικός προϋπολογισμός για το 2026 που καλύπτει τα έτη 2025 έως 2030, οι οποίες εγκρίθηκαν από το IFAC στις 26 Σεπτεμβρίου 2025. Το IFAC εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι οι προβλέψεις ήταν «εντός ενός αποδεκτού εύρους».
(14)Το σχέδιο εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στις 19 Δεκεμβρίου 2025 και υποβλήθηκε στο εθνικό κοινοβούλιο στις 9 Ιανουαρίου 2026.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
(15)Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, η Επιτροπή αξιολόγησε το σχέδιο του Ιανουαρίου του 2026 ως εξής:
Πλαίσιο: μακροοικονομική και δημοσιονομική κατάσταση και προοπτικές
(16)Το πραγματικό ΑΕΠ στην Ιρλανδία αυξήθηκε κατά 2,6 % το 2024, λόγω της αύξησης των εξαγωγών, κυρίως σε συγκεκριμένους τομείς όπου κυριαρχούν οι πολυεθνικές εταιρείες. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οικονομία αναμένεται να έχει αναπτυχθεί κατά 10,7 % το 2025, χάρη στις ισχυρές εξαγωγές φαρμακευτικών προϊόντων, κάτι που αντανακλά εν μέρει την επίσπευσή τους ενόψει των αναμενόμενων αλλαγών στη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ. Η τροποποιημένη εγχώρια ζήτηση, η οποία αντικατοπτρίζει καλύτερα την εγχώρια οικονομική δραστηριότητα στην Ιρλανδία, αναμένεται να έχει αυξηθεί κατά 3,4 %. Το 2026 το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,2 %, επηρεαζόμενο αρνητικά από την εξομάλυνση των εξαγωγών το 2025, αλλά υποστηριζόμενο από την αύξηση των εξαγωγών υπηρεσιών και της εγχώριας ζήτησης. Το 2027 το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,9 %, αποτυπώνοντας τη θετική συμβολή τόσο των εξαγωγών όσο και της εγχώριας ζήτησης. Κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων (δηλαδή την περίοδο 2025-2027), η αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ στην Ιρλανδία αναμένεται να καταγράψει σταδιακή πτώση από 4,5 % το 2025 σε 3,5 % το 2027, λόγω κυρίως της χαμηλότερης συμβολής της απασχόλησης. Το 2024 το ποσοστό ανεργίας ήταν 4,3 %. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκτιμάται ότι ήταν 4,6 % το 2025 και προβλέπεται να είναι 4,7 % το 2026 και το 2027. Ο πληθωρισμός (αποπληθωριστής του ΑΕΠ) προβλέπεται να έχει μειωθεί από 4,5 % το 2024 σε 2,1 % το 2025 και να φτάσει στο 2,0 % το 2026 και στο 1,8 % το 2027.
(17)Όσον αφορά τις δημοσιονομικές εξελίξεις, το 2024 το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης της Ιρλανδίας ανήλθε σε 4,0 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκτιμάται σε 1,5 % του ΑΕΠ το 2025 και προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 1,0 % του ΑΕΠ το 2026 και, με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει αλλαγή πολιτικής, στο 0,8 % το 2027. Οι φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής λαμβάνουν υπόψη το σχέδιο προϋπολογισμού της Ιρλανδίας για το 2026, το οποίο πρότεινε η κυβέρνηση τον Οκτώβριο του 2025 και το οποίο έχει εν τω μεταξύ εγκριθεί από το εθνικό κοινοβούλιο. Το δημόσιο χρέος ανήλθε στο 38,3 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2024. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο λόγος του χρέους αναμένεται να έχει μειωθεί στο 33,1 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2025. Προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω στο 32,5 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2026 και στο 31,3 % στο τέλος του 2027.
Μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών και κύριες μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου του Ιανουαρίου του 2026
(18)Το σχέδιο καλύπτει την περίοδο 2026-2030 και προβλέπει δημοσιονομική προσαρμογή σε χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών.
(19)Το σχέδιο περιέχει όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται από το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(20)Στο σχέδιο προβλέπεται δέσμευση για μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών όπως αναφέρονται στον πίνακα 1 στη συνέχεια, που αντιστοιχούν σε μέση ετήσια αύξηση των καθαρών δαπανών κατά 6,7 % κατά τη διάρκεια των ετών 2026-2030.
Πίνακας 1: Μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών και κύριες παραδοχές στο σχέδιο της Ιρλανδίας
|
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
Μέσος όρος της περιόδου ισχύος του σχεδίου 2026–2030 |
Μέσος όρος της περιόδου προσαρμογής 2026–2029 |
|
|
Αύξηση των καθαρών δαπανών
|
6,6 |
6,0 |
7,6 |
6,7 |
6,4 |
6,7 |
6,7 |
|
Αύξηση των καθαρών δαπανών
|
16,5 |
23,5 |
32,9 |
41,7 |
50,9 |
– |
– |
|
Αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ (%) |
1,0 |
4,6 |
3,6 |
3,6 |
3,6 |
3,3 |
3,2 |
|
Πληθωρισμός (αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ) (%) |
2,0 |
2,1 |
2,2 |
2,2 |
2,3 |
2,2 |
2,1 |
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Ιρλανδίας (Ιανουάριος 2026) και υπολογισμοί της Επιτροπής.
(*) Οι σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης υπολογίζονται με βάση το έτος αναφοράς 2024, το τελευταίο έτος για το οποίο δημοσιεύθηκαν δημοσιονομικά απολογιστικά στοιχεία από την εθνική στατιστική υπηρεσία και την Eurostat. Για το 2025 το σχέδιο προβλέπει αύξηση των καθαρών δαπανών κατά 9,3 %. Το σωρευτικό υπόλοιπο του λογαριασμού ελέγχου για το πρώτο έτος (2026) και τα επόμενα έτη του σχεδίου του Ιανουαρίου του 2026 θα περιλαμβάνει τη διαφορά μεταξύ της εν λόγω πρόβλεψης και των απολογιστικών στοιχείων για το 2025.
(21)Το σχέδιο εκτιμά ότι ο ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών το 2025 ήταν 9,3 %. Αυτός ο ρυθμός αύξησης είναι σημαντικός για τον καθορισμό των σωρευτικών ρυθμών αύξησης των καθαρών δαπανών για την περίοδο 2026-2030 που παρουσιάζονται στον πίνακα 1, δεδομένου ότι το έτος αναφοράς του σχεδίου είναι το 2024, το τελευταίο έτος για το οποίο δημοσιεύθηκαν απολογιστικά στοιχεία από την εθνική στατιστική υπηρεσία και την Eurostat. Εάν τα απολογιστικά στοιχεία για το 2025 που θα είναι διαθέσιμα την άνοιξη του 2026 συνάδουν με τον ρυθμό αύξησης των καθαρών δαπανών που εκτιμάται στο σχέδιο, αυτό θα σημάνει ότι, σε σύγκριση με τη σύσταση του Συμβουλίου της 21ης Ιανουαρίου 2025, η Ιρλανδία θα καταγράψει ετήσια απόκλιση ύψους 0,8 % του ΑΕΠ και σωρευτική απόκλιση ύψους 0,5 % του ΑΕΠ (βλ. πίνακα 2). Ταυτόχρονα, εάν ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ δεν υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ το 2025, όπως αναφέρεται στο σχέδιο, η Επιτροπή δεν θα συντάξει έκθεση σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ 10 . Σύμφωνα με τις αρχές, η υψηλότερη αύξηση των καθαρών δαπανών το 2025 σε σύγκριση με την εκτίμηση της Επιτροπής που δημοσιεύθηκε στη γνώμη της Επιτροπής σχετικά με το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της Ιρλανδίας για το 2026 εξηγείται από τα πιο πρόσφατα αποτελέσματα των εκτιμώμενων δαπανών το 2025, όπως δημοσιεύθηκαν στον τόμο των αναθεωρημένων εκτιμήσεων για τις δημόσιες υπηρεσίες του 2026.
Πίνακας 2: Αύξηση των καθαρών δαπανών το 2025
|
|
Ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών, % |
Αναμενόμενες αποκλίσεις από τη σύσταση του Ιανουαρίου του 2025, % του ΑΕΠ |
|
|
|
2024 |
2025 |
2025 |
|
Μέγιστος ρυθμός αύξησης, ετήσιος (Σύσταση του Συμβουλίου της 21ης Ιανουαρίου 2025) |
9,8(*) |
5,1 |
- |
|
Μέγιστος ρυθμός αύξησης, σωρευτικός (σύσταση του Συμβουλίου της 21ης Ιανουαρίου 2025) |
- |
15,4 |
- |
|
Ετήσιος (Φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Επιτροπής) |
8,0 |
7,7 |
0,5 |
|
Σωρευτικός (Φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Επιτροπής) |
- |
16,3 |
0,2 |
|
Ετήσιος (εκτίμηση στο αναθεωρημένο σχέδιο του Ιανουαρίου του 2026) |
7,9 |
9,3 |
0,8 |
|
Σωρευτικός (με βάση την εκτίμηση της αύξησης των καθαρών δαπανών στο αναθεωρημένο σχέδιο του Ιανουαρίου του 2026) |
- |
17,9 |
0,5 |
Πηγή: Φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Επιτροπής, Μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Ιρλανδίας (Ιανουάριος 2026) και υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.
(*) Ο ρυθμός αύξησης του 2024 που συνάγεται από τον σωρευτικό ρυθμό αύξησης.
(22)Οι μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών για τους οποίους αναλήφθηκαν δεσμεύσεις στο σχέδιο αναφέρεται ότι θα οδηγήσουν σε διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο ύψους 0,9 % του ΑΕΠ στο τέλος της τετραετούς περιόδου προσαρμογής (2029), και 1,1 % του ΑΕΠ το 2030. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από τον λόγο του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου προς το ΑΕΠ το 2029 ο οποίος, με βάση τις παραδοχές της Επιτροπής, θα διασφάλιζε τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263 11 .
(23)Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή ότι η αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ θα ανέλθει από 1 % το 2026 σε 4,6 % το 2027 και θα σταθεροποιηθεί σε 3,6 % από το 2028. Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει ότι ο ρυθμός αύξησης του αποπληθωριστή του ΑΕΠ θα αυξηθεί σταδιακά σε 2,3 % το 2030, από 2,0 % το 2026.
Επιπτώσεις των δεσμεύσεων του σχεδίου για τις καθαρές δαπάνες στο ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης
(24)Με βάση τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών και τις παραδοχές του σχεδίου, το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης θα μειωθεί σταδιακά από 1,5 % του ΑΕΠ το 2025 σε 0,5 % του ΑΕΠ το 2029. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σχέδιο, το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν θα υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής το 2029. Επιπλέον, κατά τη δεκαετία που έπεται της περιόδου προσαρμογής (δηλαδή έως το 2039), το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν θα υπερβαίνει το 3 % του ΑΕΠ. Ως εκ τούτου, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, οι μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών που προτείνονται στο σχέδιο συνάδουν με την απαίτηση για το έλλειμμα, όπως ορίζεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
Επιπτώσεις των δεσμεύσεων του σχεδίου για τις καθαρές δαπάνες στο δημόσιο χρέος
(25)Εάν οι μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών για τους οποίους αναλήφθηκε δέσμευση στο σχέδιο και οι υποκείμενες παραδοχές υλοποιηθούν, το δημόσιο χρέος θα μειωθεί σταδιακά, σύμφωνα με το σχέδιο, από 33,0 % το 2025 σε 30,0 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής (2029), όπως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα. Μετά την τετραετή περίοδο προσαρμογής, μεσοπρόθεσμα (δηλαδή έως το 2039), ο λόγος του χρέους αναμένεται να συνεχίσει να υποχωρεί, παραμένοντας πολύ κάτω από το 60 % του ΑΕΠ, και να φτάσει στο 23,7 % του ΑΕΠ έως το 2039. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σχέδιο, το δημόσιο χρέος θα παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη μεσοπρόθεσμα. Ως εκ τούτου, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, οι μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών που προτείνονται στο σχέδιο συνάδουν με την απαίτηση για το χρέος, όπως ορίζεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
Πίνακας 3: Εξελίξεις του δημόσιου χρέους και του ισοζυγίου στο σχέδιο της Ιρλανδίας
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
2039 |
|
|
Δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) |
38,3 |
33,0 |
32,4 |
31,5 |
30,7 |
30,0 |
28,8 |
23,7 |
|
Ισοζύγιο της κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) |
4,0 |
1,5 |
0,8 |
1,0 |
0,7 |
0,5 |
0,5 |
-0,8 |
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Ιρλανδίας (Ιανουάριος 2026)
Μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου
(26)Το σχέδιο βασίζεται σε σειρά παραδοχών που διαφέρουν από τις παραδοχές της Επιτροπής που διαβιβάστηκαν στην Ιρλανδία στις 19 Δεκεμβρίου 2025. Ειδικότερα, στο σχέδιο χρησιμοποιούνται διαφορετικές παραδοχές για οκτώ μεταβλητές, και συγκεκριμένα το σημείο εκκίνησης (το διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο το 2025), η αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ και το κλείσιμο του παραγωγικού κενού, η αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ, η ελαστικότητα των εσόδων προς το ονομαστικό δυνητικό ΑΕΠ, η προσαρμογή αποθεμάτων-ροών και τα τεκμαρτά ονομαστικά επιτόκια. Απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση αυτών των διαφορών στις παραδοχές, ιδίως δεδομένου ότι η μέση μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών στο σχέδιο είναι υψηλότερη από αυτήν που θα προέκυπτε από τις παραδοχές της Επιτροπής. Οι διαφορές στις παραδοχές με τον σημαντικότερο αντίκτυπο στο ανώτατο όριο μέσης αύξησης των καθαρών δαπανών παρατίθενται και αξιολογούνται κατωτέρω.
·Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή υψηλότερου διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου για το 2025, συγκεκριμένα πλεονάσματος ύψους 1,1 % του ΑΕΠ, ενώ στις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Επιτροπής αναμενόταν ότι θα ήταν ισοσκελισμένο (0 % του ΑΕΠ). Ταυτόχρονα, το εκτιμώμενο ονομαστικό ισοζύγιο για το 2025 στο σχέδιο, δηλαδή πλεόνασμα 1,5 % του ΑΕΠ, συνάδει με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Επιτροπής. Η ευνοϊκότερη παραδοχή του σημείου εκκίνησης στο σχέδιο όσον αφορά το διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο εξηγείται από το γεγονός ότι το σχέδιο βασίζεται σε μια εθνική έννοια του παραγωγικού κενού, η οποία διαφέρει από την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία της ΕΕ και συνεπάγεται μικρότερη κυκλική συμβολή. Παρόλο που η εθνική αξιολόγηση του παραγωγικού κενού αποκλίνει εννοιολογικά από την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία της ΕΕ, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι το θετικό παραγωγικό κενό που προκύπτει από την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία της ΕΕ είναι υπερβολικά μεγάλο. Το ΑΕΠ της Ιρλανδίας αναμένεται να έχει σημειώσει έκτακτο ρυθμό αύξησης άνω του 10 % το 2025, εν μέρει λόγω της απότομης αύξησης των σχετικών με τον φαρμακευτικό κλάδο εξαγωγών μετά την ανακοίνωση των επικείμενων υψηλότερων δασμών από την κυβέρνηση των ΗΠΑ( 12 ). Οι εκτιμήσεις για την υποτονικότητα της αγοράς εργασίας και τις πιέσεις του παραγωγικού δυναμικού στην οικονομία( 13 ), σε συνδυασμό με τη χαλάρωση του εγχώριου πληθωρισμού( 14 ), δεν συνάδουν με το μεγάλο θετικό παραγωγικό κενό. Επιπλέον, λαμβανομένου υπόψη του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου το 2024 (3,1 %) και το 2026 (1,4 %) στις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Επιτροπής, η παραδοχή του σχεδίου για διαρθρωτικό πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 1,1 % του ΑΕΠ το 2025 θα μπορούσε να θεωρηθεί συντηρητική. Κατά συνέπεια, αυτή η διαφορά στη συγκεκριμένη παραδοχή θεωρείται δεόντως αιτιολογημένη. Εξεταζόμενη μεμονωμένα, αυξάνει το ανώτατο όριο της μέσης αύξησης των καθαρών δαπανών κατά την περίοδο προσαρμογής σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής.
·Στο σχέδιο, η αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ την περίοδο του σχεδίου είναι χαμηλότερη κατά 0,5 εκατοστιαία μονάδα κατά μέσο όρο, σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής. Ως εκ τούτου, το σχέδιο βασίζεται επίσης στην παραδοχή ότι η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ θα είναι χαμηλότερη. Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή ότι το παραγωγικό κενό θα κλείσει έως το 2031, δηλαδή ένα έτος νωρίτερα απ’ ό,τι στις παραδοχές της Επιτροπής. Κατά συνέπεια, οι παραδοχές αυτές θεωρούνται συνετές και, ως εκ τούτου, δεόντως αιτιολογημένες. Από κοινού, συμβάλλουν σε χαμηλότερη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών κατά την περίοδο προσαρμογής του σχεδίου σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής.
·Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή ότι η αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ θα είναι υψηλότερη κατά 0,3 ε.μ. κατά την περίοδο 2027-2030 σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής. Η διαφορά στην πρόβλεψη για την αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ το 2027 (2,1 % στο σχέδιο έναντι 1,8 % στις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Επιτροπής) φαίνεται να οφείλεται κυρίως στον υψηλότερο ρυθμό αύξησης του αποπληθωριστή για τη δημόσια κατανάλωση. Αυτό αντικατοπτρίζει κυρίως πιο πρόσφατες πληροφορίες σχετικά με τους παράγοντες κόστους της παροχής δημόσιας υπηρεσίας, συμπεριλαμβανομένων των αναμενόμενων επιπέδων στελέχωσης και αμοιβών, με αποτέλεσμα υψηλότερη αύξηση των δημόσιων δαπανών για το εισόδημα εξαρτημένης εργασίας από την προβλεπόμενη στις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Επιτροπής. Η παραδοχή αυτή θεωρείται δεόντως αιτιολογημένη. Για την περίοδο 2028-2030, η αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ είναι επίσης υψηλότερη κατά 0,3 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής και κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες από ό,τι θα απαιτούνταν βάσει του κοινού πλαισίου για την ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους (στο εξής: DSA) με τη χρήση επικαιροποιημένης πρόβλεψης για το 2027 σύμφωνα με το σχέδιο (δηλαδή με την παραδοχή γραμμικής σύγκλισης από τον ρυθμό αύξησης του αποπληθωριστή του σχεδίου το 2027 προς τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό με βάση την αγορά για το 2036). Στις μακροοικονομικές προβλέψεις του σχεδίου, η υψηλότερη αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ οφείλεται στις τάσεις αύξησης του αποπληθωριστή ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης, καθώς και στην ισχυρή εγχώρια δραστηριότητα που αναμένεται μεσοπρόθεσμα. Συνολικά, οι παραδοχές για την περίοδο 2028-2030 δεν συνάδουν με το κοινό πλαίσιο της DSA. Αν εξεταστούν μεμονωμένα, αυτές συμβάλλουν σε υψηλότερη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών κατά την περίοδο προσαρμογής σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής.
·Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή υψηλότερης ελαστικότητας των εσόδων ως προς την αύξηση του ονομαστικού δυνητικού ΑΕΠ σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής. Αυτό αντικατοπτρίζει τις διαφορές στις μεθοδολογίες που χρησιμοποιούνται. Οι παραδοχές του σχεδίου καταρτίζονται με βάση μια προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή με λεπτομερή αξιολόγηση των αναμενόμενων εξελίξεων στα δημόσια έσοδα, ενώ οι μεσοπρόθεσμες προβολές της Επιτροπής προϋποθέτουν ενιαία ελαστικότητα των εσόδων. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση προτίθεται να συνεχίσει να πραγματοποιεί μεταφορές στα δύο αποταμιευτικά ταμεία που συστάθηκαν το 2024 (το Ταμείο για το Μέλλον της Ιρλανδίας και το Ταμείο Υποδομών, Κλίματος και Φύσης). Αυτό αντικατοπτρίζεται στις υψηλότερες προσαρμογές αποθεμάτων-ροών του σχεδίου σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής. Συνολικά, οι εν λόγω παραδοχές για τα έσοδα θεωρούνται δεόντως αιτιολογημένες.
Οι εναπομένουσες διαφορές (οι παραδοχές για τα τεκμαρτά ονομαστικά επιτόκια) δεν έχουν σημαντική επίδραση στο ανώτατο όριο της μέσης αύξησης των καθαρών δαπανών σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής.
Συνολικά, οι διαφορές στις παραδοχές εξεταζόμενες από κοινού οδηγούν σε θεωρητικό ανώτατο όριο μέσης αύξησης των καθαρών δαπανών υψηλότερο από ό,τι θα ήταν αναγκαίο για τη συμμόρφωση με τους εφαρμοστέους δημοσιονομικούς κανόνες με βάση τις παραδοχές της Επιτροπής το φθινόπωρο του 2025. Συνολικά, ο κοινός αντίκτυπος των πιο συντηρητικών παραδοχών και των διαφορών στις παραδοχές που θεωρούνται δεόντως αιτιολογημένες υπερτερεί του κοινού αντικτύπου των διαφορών στις παραδοχές που δεν συνάδουν με το πλαίσιο της DSA. Επιπλέον, η Ιρλανδία δεσμεύεται στο σχέδιό της για πορεία των καθαρών δαπανών χαμηλότερη από αυτό το θεωρητικό ανώτατο όριο.
Η αξιολόγηση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία το σχέδιο πληροί τις νομικές απαιτήσεις ισχύει ακόμη και αν δεν ληφθεί υπόψη η παραδοχή του σχεδίου ότι το διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο (στο εξής: ΔΠΙ) αυξάνεται κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2030, γεγονός που συνιστά απόκλιση από την παραδοχή «αμετάβλητης δημοσιονομικής πολιτικής» του κοινού πλαισίου της DSA (βάσει της οποίας το ΔΠΙ παραμένει σταθερό στο επίπεδό του κατά το τελευταίο έτος της περιόδου προσαρμογής, το 2029).
Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση των παραδοχών του σχεδίου σε μελλοντικές αξιολογήσεις της συμμόρφωσης με τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών.
Δημοσιονομική στρατηγική του σχεδίου
(27)Σύμφωνα με την ενδεικτική δημοσιονομική στρατηγική του σχεδίου, οι δεσμεύσεις για τις καθαρές δαπάνες συνάδουν με περαιτέρω αυξήσεις των δημόσιων δαπανών, ιδίως για την παροχή πρόσθετων δημόσιων υπηρεσιών για την κάλυψη των αναγκών ενός ταχέως αυξανόμενου πληθυσμού και για τη σημαντική αύξηση του ποσοστού επενδύσεων του δημόσιου τομέα, κατά τρόπο που ευθυγραμμίζει στενότερα την αύξηση των δαπανών με την αύξηση των οικονομικών και φορολογικών εσόδων μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Αυτό θα συμπληρωθεί με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για τη μείωση των καθυστερήσεων και τη βελτίωση της υλοποίησης μεγάλων έργων υποδομής, όπως περιγράφεται στο «Σχέδιο δράσης για την επιτάχυνση των υποδομών». Προκειμένου να δημιουργηθούν δημοσιονομικά αποθέματα ασφαλείας, η Ιρλανδία σχεδιάζει να συνεχίσει να πραγματοποιεί μεταφορές στα δύο αποταμιευτικά μέσα που θεσπίστηκαν το 2024 και αναφέρονται ανωτέρω. Μολονότι το σχέδιο δεν προβλέπει μέτρα στο σκέλος των εσόδων, το ονομαστικό ισοζύγιο προβλέπεται να παραμείνει πλεονασματικό καθ’ όλη τη διάρκεια του σχεδίου χάρη στον σημαντικό αντίκτυπο των έκτακτων εσόδων από τον φόρο εισοδήματος εταιρειών. Ο προσδιορισμός των μέτρων πολιτικής προς έγκριση πρέπει να επιβεβαιώνεται ή να προσαρμόζεται και να προσδιορίζεται ποσοτικά στους ετήσιους προϋπολογισμούς. Ταυτόχρονα, υπάρχουν κίνδυνοι για το μακροοικονομικό και δημοσιονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται η ενδεικτική δημοσιονομική στρατηγική του σχεδίου, οι οποίοι απορρέουν από τον υψηλό βαθμό ανοίγματος της ιρλανδικής οικονομίας και τη συγκέντρωσή της σε λίγους τομείς όπου κυριαρχούν οι πολυεθνικές εταιρείες, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε δυσμενείς διεθνείς εξελίξεις, όπως η μεταβολή των εμπορικών και φορολογικών πολιτικών των ΗΠΑ ή των παγκόσμιων φορολογικών κανόνων. Ο προϋπολογισμός της Ιρλανδίας για το 2026 προσδιορίζει τα μέτρα πολιτικής μέσω των οποίων θα επιτευχθεί η δέσμευση για τις καθαρές δαπάνες για το 2026 15 .
Μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές προθέσεις στο σχέδιο που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης
(28)Το σχέδιο περιγράφει τις προθέσεις πολιτικής σχετικά με μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την αντιμετώπιση των κύριων προκλήσεων που προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, όπως καθορίζονται ιδίως στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2025 και σύμφωνα με τις προτεραιότητες της ανακοίνωσης με τίτλο «Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας για την ΕΕ» 16 . Το σχέδιο προβλέπει 20 τομείς μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, εκ των οποίων 12 λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και 10 λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής.
(29)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της δίκαιης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, συμπεριλαμβανομένων των στόχων για το κλίμα που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119, το σχέδιο προβλέπει ένα συνεκτικό σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Τα μέτρα για τα ύδατα και τα λύματα περιλαμβάνουν έργα υποδομών ζωτικής σημασίας, καθώς και δράσεις που περιγράφονται στο σχέδιο δράσης για τα ύδατα του 2024. Το σχέδιο αναφέρεται σε μέτρα για τη διαχείριση των αποβλήτων και την τόνωση της κυκλικής οικονομίας, τα οποία θα καθοριστούν στο επικείμενο σχέδιο δράσης για τα απόβλητα για μια κυκλική οικονομία, καθώς και στην επικείμενη στρατηγική για την κυκλική οικονομία 2026-2028 για το σύνολο της δημόσιας διοίκησης. Τα μέτρα που σχετίζονται με τις βιώσιμες μεταφορές περιλαμβάνουν δράσεις της πολιτικής για τα ανανεώσιμα καύσιμα μεταφορών 2025-2027, καθώς και έργα επενδύσεων κεφαλαίου στο πλαίσιο του εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου. Τα μέτρα για την εγκατάσταση δημόσιων σημείων φόρτισης για οχήματα μηδενικών εκπομπών περιλαμβάνονται στο σχέδιο φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων του εθνικού οδικού δικτύου για την περίοδο 2024-2030 και στα αντίστοιχα περιφερειακά σχέδια.
(30)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της κοινωνικής και οικονομικής ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, το σχέδιο προβλέπει μέτρα για την αύξηση της προσφοράς κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης μέσω της εφαρμογής του σχεδίου παροχής κατοικιών και δημιουργίας κοινοτήτων 2025-2030. Επιπλέον, τα μέτρα για την αντιμετώπιση των περιορισμών της παραγωγικής ικανότητας στον τομέα της κατασκευής κατοικιών περιλαμβάνουν την εν εξελίξει μεταρρύθμιση του χωροταξικού σχεδιασμού, την αύξηση των επενδύσεων στο πλαίσιο του επικαιροποιημένου εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου, τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του οργανισμού χωροταξικής ανάπτυξης [ορισμένες δράσεις περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (στο εξής: ΣΑΑ) της Ιρλανδίας], τη θέσπιση φόρου επί οικοπέδων σε οικιστική ζώνη, καθώς και τη μεταρρύθμιση του τομέα ενοικίασης ακινήτων. Τα μέτρα για τη στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας περιλαμβάνουν δράσεις στο πλαίσιο της στρατηγικής Impact 2030, η οποία επί του παρόντος τελεί υπό στρατηγική επανεξέταση για την καθοδήγηση της μελλοντικής υλοποίησής της, παράλληλα με άλλα μέτρα του σχεδίου δράσης για την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα. Όσον αφορά τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, το σχέδιο προβλέπει μέτρα για την ενίσχυση της αγοράς εργασίας και της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με αναπηρία και των μονογονεϊκών οικογενειών. Τα μέτρα περιλαμβάνουν δράσεις που περιγράφονται στην εθνική στρατηγική για τα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 2025-2030, επιδοτήσεις που παρέχονται μέσω του εθνικού συστήματος παιδικής φροντίδας και δέσμευση για τη θέσπιση ανώτατου ορίου στις αμοιβές για υπηρεσίες προσχολικής μάθησης και παιδικής φροντίδας.
(31)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της ενεργειακής ασφάλειας, το σχέδιο προβλέπει μέτρα για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων ενός καθεστώτος στήριξης της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, της σύστασης της ειδικής ομάδας υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, των δράσεων στο μελλοντικό πλαίσιο για τις υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και της κατάρτισης του εθνικού σχεδίου καθορισμένων θαλάσσιων περιοχών. Το σχέδιο προβλέπει επίσης μέτρα για τη βελτίωση της ευελιξίας του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση της δυναμικότητας για τη μείωση των περικοπών μέσω της ανάπτυξης συνδέσεων δικτύου με τη Βόρεια Ιρλανδία και τη Γαλλία. Το σχέδιο προβλέπει περαιτέρω πρόσθετες επενδύσεις κεφαλαίου στην ανάπτυξη δικτύων κατά την περίοδο 2026-2030. Τα μέτρα για την ενεργειακή απόδοση περιλαμβάνουν δράσεις που προβλέπονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα και στα σχέδια δράσης για το κλίμα.
(32)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα των αμυντικών δυνατοτήτων, το σχέδιο προβλέπει μέτρα για την ενίσχυση των συνολικών δαπανών για την άμυνα και την ασφάλεια και της ετοιμότητας μέσω επικαιροποιημένου λεπτομερούς σχεδίου εφαρμογής για την εφαρμογή των υπόλοιπων συστάσεων που περιλαμβάνονται στην έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τις αμυντικές δυνάμεις, καθώς και δράσεις για τη στήριξη της πρόσληψης και της διατήρησης αμυντικού προσωπικού και τη βελτίωση του φυσικού εργασιακού περιβάλλοντος και του εξοπλισμού.
(33)Επιπλέον, το σχέδιο περιγράφει άλλα μέτρα πολιτικής που υπερβαίνουν τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ, μεταξύ άλλων για να καταστεί το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης οικονομικά αποδοτικότερο με την εφαρμογή μέτρων εξοικονόμησης και παραγωγικότητας που περιλαμβάνονται στα σχέδια δράσης της ειδικής ομάδας για την παραγωγικότητα και τις αποταμιεύσεις και της ειδικής ομάδας για τη βιωσιμότητα των φαρμάκων, την περαιτέρω ψηφιοποίηση των συστημάτων μητρώων και πληροφοριών υγειονομικής περίθαλψης, την ανάπτυξη καλύτερης πρωτοβάθμιας περίθαλψης και περίθαλψης σε επίπεδο κοινότητας (ορισμένες δράσεις περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ) και την αναδιάρθρωση του εκτελεστικού οργάνου των υπηρεσιών υγείας σε έξι επιχειρησιακές περιφέρειες υγείας. Το σχέδιο αναφέρει επίσης μέτρα που βελτιώνουν τη βιωσιμότητα του ταμείου κοινωνικής ασφάλισης και διευρύνουν τη συνταξιοδοτική κάλυψη. Επιπλέον, μολονότι δεν αναφέρονται πρόσφατα μέτρα διεύρυνσης της φορολογικής βάσης, το σχέδιο περιγράφει προκαταρκτικά μέτρα για την επανεξέταση του πεδίου εφαρμογής και του αντικτύπου των φορολογικών δαπανών με τη δημοσίευση κατευθυντήριων γραμμών για τη βελτίωση της διαφάνειας και της υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις φορολογικές δαπάνες.
(34)Το σχέδιο παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη συνέπεια και, κατά περίπτωση, τη συμπληρωματικότητα με τα ταμεία της πολιτικής για τη συνοχή και με το ΣΑΑ της Ιρλανδίας. Το σχέδιο περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος και τους στόχους των διαφόρων ταμείων της πολιτικής συνοχής. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης πίνακα στον οποίο περιγράφει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και επενδυτικές προτεραιότητες που θα καλυφθούν εν μέρει από μέτρα που περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ της Ιρλανδίας ή τα ταμεία της πολιτικής συνοχής.
(35)Το σχέδιο παρέχει γενική επισκόπηση των αναγκών της Ιρλανδίας για δημόσιες επενδύσεις που σχετίζονται με τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης. Τα ποσά των δημόσιων επενδύσεων βασίζονται στην επικαιροποίηση του εθνικού αναπτυξιακού σχεδίου του 2025. Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της δίκαιης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, το σχέδιο παρέχει γενική περιγραφή των επενδυτικών κεφαλαίων που θα διατεθούν έως το 2030 για υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης, καθώς και για τις μεταφορές. Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της κοινωνικής και οικονομικής ανθεκτικότητας, το σχέδιο παρέχει γενική περιγραφή των επενδυτικών κεφαλαίων που θα διατεθούν έως το 2030 για τη στέγαση, καθώς και των στόχων στέγασης κατόπιν εκτίμησης των αναγκών. Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της ενεργειακής ασφάλειας, το σχέδιο παρέχει μια γενική περιγραφή των επενδυτικών κεφαλαίων που θα διατεθούν έως το 2030 για τις υποδομές ενέργειας και ηλεκτρικής ενέργειας. Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα των αμυντικών δυνατοτήτων, το σχέδιο περιλαμβάνει στόχο για την αύξηση των αμυντικών δαπανών.
Συμπέρασμα της αξιολόγησης της Επιτροπής
(36)Συνολικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο της Ιρλανδίας του Ιανουαρίου του 2026 πληροί τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(37)Η παρούσα σύσταση αντικαθιστά τη σύσταση της 21ης Ιανουαρίου 2025. Ωστόσο, οι μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών για το 2025, σε ετήσιους και σωρευτικούς όρους, στο παράρτημα I της σύστασης της 21ης Ιανουαρίου 2025 παραμένουν επίκαιροι για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης έως και το 2025.
(38)Σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, το Συμβούλιο θα πρέπει να συστήσει στην Ιρλανδία τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών για τους οποίους αναλήφθηκε δέσμευση στο σχέδιο του Ιανουαρίου του 2026.
ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ιρλανδία:
1.Να διασφαλίσει ότι η αύξηση των καθαρών δαπανών δεν υπερβαίνει τα μέγιστα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα I της παρούσας σύστασης.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών
(ετήσιοι και σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης, σε ονομαστικούς όρους)
Ιρλανδία
|
Έτη |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
|
Ρυθμοί αύξησης (%) |
Ετήσιοι |
6,6 |
6,0 |
7,6 |
6,7 |
6,4 |
|
Σωρευτικοί (*) |
16,5 |
23,5 |
32,9 |
41,7 |
50,9 |
|
|
(*) Οι σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης υπολογίζονται με βάση το 2024 ως έτος αναφοράς. Οι σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης χρησιμοποιούνται στην ετήσια παρακολούθηση της εκ των υστέρων συμμόρφωσης στον λογαριασμό ελέγχου. Σημείωση: Για το 2025, οι μέγιστοι ετήσιοι και σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών που καθορίστηκαν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 21ης Ιανουαρίου 2025 παραμένουν επίκαιροι και θα υπόκεινται σε αξιολογήσεις συμμόρφωσης από την Επιτροπή με βάση τα απολογιστικά στοιχεία. |
||||||
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο/Η Πρόεδρος