ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 16.7.2025

COM(2025) 548 final

2025/0223(COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης και την παροχή ενωσιακής στήριξης για δράσεις ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας, και για την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ (μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

{SEC(2025) 545 final} - {SWD(2025) 545 final} - {SWD(2025) 546 final}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Ο προτεινόμενος κανονισμός βασίζεται στο νομικό πλαίσιο που θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (στο εξής: μηχανισμός της Ένωσης) καθώς και στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/522 για τη θέσπιση Προγράμματος σχετικά με τη δράση της Ένωσης στον τομέα της υγείας [Πρόγραμμα «Η ΕΕ για την υγεία» (EU4Health)] για την περίοδο 2021-2027. Θεσπίζει πλαίσιο για την πολιτική προστασία και τη χρηματοδότηση της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας με σκοπό τη χρήση συνεργειών και τη στήριξη της βελτίωσης του συντονισμού σε όλους τους τομείς. Στόχος είναι να βελτιωθεί η συνολική αποτελεσματικότητα όσον αφορά τη στήριξη της πρόληψης, της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων, συμπεριλαμβανομένων των σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας, λαμβανομένου υπόψη του ολοένα και πιο περίπλοκου και διασυνδεδεμένου χαρακτήρα των κινδύνων και των απειλών που αντιμετωπίζει η Ένωση, όπως τονίζεται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 2023 1 και του 2024 2 .

Τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης του τοπίου κινδύνων και απειλών την οποία προκάλεσε το ολοένα και πιο ασταθές μείγμα προκλήσεων σε επίπεδο ασφάλειας, υγείας, κλιματικής αλλαγής και περιβάλλοντος. Η απότομη αύξηση του αριθμού των ενεργοποιήσεων του μηχανισμού της Ένωσης δείχνει ότι τα εθνικά συστήματα είναι πιθανό να συνεχίσουν να ζητούν ενισχυμένη στήριξη για την αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων. Ως εκ τούτου, ο μηχανισμός συντονισμού σε επίπεδο Ένωσης πρέπει να είναι κατάλληλα εξοπλισμένος ώστε να ενεργεί αποδοτικότερα και αποτελεσματικότερα για την παροχή της εν λόγω στήριξης, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση της πρόληψης και της ετοιμότητας.

Επιπλέον, λόγω του πολυδιάστατου χαρακτήρα των διατομεακών κρίσεων, όπως η πανδημία COVID-19 και ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, απαιτείται μια πιο συνολική και ολοκληρωμένη προσέγγιση ως προς τη διαχείριση των κρίσεων· στο πλαίσιο αυτό, καθίσταται αναγκαία η στενή και αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτουν οι κρίσεις αυτές. Το τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της στρατιωτικής και μη στρατιωτικής προετοιμασίας και ετοιμότητας της Ευρώπης, όπως ζητείται στη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας 3  και στην κοινή Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα έως το 2030 4 .

Για την αποτελεσματική διαχείριση των κρίσεων θα απαιτηθεί στενός συντονισμός μεταξύ στρατιωτικών και μη στρατιωτικών παραγόντων ώστε να εξασφαλιστούν αδιάλειπτες και αποτελεσματικές επιχειρήσεις που εξυπηρετούν στρατιωτικές και μη στρατιωτικές δράσεις. Η συνεργασία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική σε καταστάσεις με ισχυρή διάσταση διπλής χρήσης, στις οποίες οι στρατιωτικοί και μη στρατιωτικοί παράγοντες βασίζονται σε κοινές υποδομές, όπως δίκτυα μεταφορών και κόμβοι εφοδιαστικής. Μέσω της συνεργασίας, οι στρατιωτικοί και μη στρατιωτικοί παράγοντες μπορούν να διασφαλίσουν ότι οι αντίστοιχες προσπάθειές τους είναι καλά συντονισμένες και συμπληρωματικές, ώστε να ενισχυθεί τελικά η συνολική αντιμετώπιση της κρίσης. Κατά συνέπεια, σημαντικός στόχος της πρότασης είναι να διασφαλιστεί ότι ο κανονισμός μπορεί να προσφέρει αποδοτικότερη και αποτελεσματικότερη στήριξη σε τέτοιες πολύπλοκες κρίσεις υψηλού αντικτύπου 5 · μέσω της οικείας προσέγγισης για όλους τους κινδύνους, για το σύνολο της διακυβέρνησης και για το σύνολο της κοινωνίας, αναμένεται να ενισχύσει τους δεσμούς μεταξύ της πολιτικής προστασίας, της υγείας, του περιβάλλοντος και της ασφάλειας, καθιστώντας διαθέσιμες απλουστευμένες και πιο ευέλικτες ρυθμίσεις για την αποτελεσματική και αποδοτική αντιμετώπιση πολύπλοκων διατομεακών και μακροχρόνιων κρίσεων.

Η ενσωμάτωση στην παρούσα πρόταση μέτρων ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας παρέχει ένα πρόσθετο επίπεδο προστασίας των πολιτών της ΕΕ, μέσω του οποίου ενισχύεται τελικά η ανθεκτικότητα και προστατεύεται ο πληθυσμός από σοβαρές απειλές κατά της υγείας. Οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας μπορούν να έχουν εκτεταμένες επιπτώσεις πέραν του τομέα της υγείας και να επηρεάσουν την κοινωνική σταθερότητα, την περιβαλλοντική ισορροπία ή τις κρίσιμες υποδομές. Οι δράσεις ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας θα εξακολουθήσουν να συντονίζονται στο πλαίσιο των υφιστάμενων δομών, συμπεριλαμβανομένων της επιτροπής υγειονομικής ασφάλειας και του διοικητικού συμβουλίου της Αρχής Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης (HERA).

Επιπλέον, σε συνδυασμό με συναφείς οριζόντιες απαιτήσεις και άλλα προγράμματα, η πρόταση στηρίζει και προωθεί μέτρα για την πρόβλεψη και την πρόληψη καταστροφών, συμβάλλοντας στη μείωση του κόστους τους για την οικονομία της Ένωσης και ελαχιστοποιώντας τις δυσμενείς κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους στις πλέον ευάλωτες περιοχές και στα πλέον ευάλωτα άτομα, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών, των παιδιών, των ηλικιωμένων, των προσφύγων, των ατόμων που ανήκουν σε φυλετικές ή εθνοτικές μειονότητες και των ατόμων με αναπηρία. Με τον τρόπο αυτόν θα μπορέσει να επιτευχθεί τελικά μια πιο βιώσιμη και συμπεριληπτική ανάπτυξη, καθώς και δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών. Η πρόταση συμβάλλει επίσης σημαντικά στην απλούστευση, καθώς συγχωνεύει σε ένα ενιαίο κείμενο τις διατάξεις που αφορούν τη λειτουργία του μηχανισμού της Ένωσης και τις διατάξεις που αφορούν τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων του, απλουστεύοντας έτσι τις υφιστάμενες διαδικασίες. Επιπροσθέτως, διασφαλίζοντας ότι οι επενδύσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης ενισχύουν επίσης την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της βιομηχανικής βάσης της Ένωσης, θέτει τις βάσεις για πιο στρατηγικές, αξιόπιστες και αυτόνομες αντιδράσεις, μεταξύ άλλων, σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης και τις διεθνείς δεσμεύσεις, προωθώντας τη χρήση λύσεων που αναπτύσσονται ή παράγονται στην Ένωση.

Η πρόταση αναγνωρίζει ότι τα άτομα μπορεί να βιώσουν πολλαπλές και διασταυρούμενες μορφές ευπάθειας και, ως εκ τούτου, προωθεί μια διατομεακή προσέγγιση ως προς τη διαχείριση των κινδύνων καταστροφών, ώστε να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα μείνει στο περιθώριο.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Η παρούσα πρόταση βασίζεται στα θετικά αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί μέχρι στιγμής εντός του υφιστάμενου πλαισίου και αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των ελλείψεών του με ενισχυμένες διατάξεις, προκειμένου το πλαίσιο αυτό να συνεχίσει να στηρίζει, να συντονίζει και να συμπληρώνει τις δράσεις των κρατών μελών στον συγκεκριμένο τομέα. Βασίζεται επίσης στο σκέλος ετοιμότητας και αντιμετώπισης κρίσεων του προγράμματος «Η ΕΕ για την υγεία» το οποίο στηρίζει την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2371 σχετικά με σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας 6 και του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2372 σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου μέτρων για τη διασφάλιση της προμήθειας ιατρικών αντιμέτρων αναγκαίων για την αντιμετώπιση κρίσεων σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας σε επίπεδο Ένωσης 7 , καθώς και άλλων πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας. Θα πρέπει να διασφαλίζει συνέργειες με τις εντολές αντιμετώπισης κρίσεων του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων καθώς και των σχετικών εθνικών και διεθνών οργανισμών. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η ενίσχυση της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας στην Ένωση παράλληλα με τα μέτρα πολιτικής προστασίας. Ο προτεινόμενος κανονισμός εξακολουθεί να είναι ευθυγραμμισμένος με τις υφιστάμενες πολιτικές καθώς ενισχύει τις ικανότητες ετοιμότητας, πρόληψης και αντιμετώπισης μεταξύ των κρατών μελών. Υποστηρίζει τη δέσμευση για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και συντονισμένες προσπάθειες, με βάση τα ισχυρά θεμέλια της συνεργασίας και των πρωτοβουλιών του παρελθόντος.

Επιπλέον, ο μηχανισμός της Ένωσης, εκτός από τη στενή ευθυγράμμισή του με τη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας, τη στρατηγική της ΕΕ για τη δημιουργία αποθεμάτων 8 και τη στρατηγική για τα ιατρικά αντίμετρα που θα προετοιμάσει την Ένωση για την επόμενη κρίση στον τομέα της υγείας 9 , λειτουργεί σύμφωνα με τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ 10 , η οποία αποσκοπεί στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας για τους πολίτες της Ένωσης, καθώς και σύμφωνα με την κοινή Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα έως το 2030 και το σχέδιο ReArm Europe / Readiness 2030 11 για τη στήριξη μιας ισχυρότερης ευρωπαϊκής αμυντικής θέσης έναντι εξωτερικών απειλών. Συνάδει επίσης με τη στρατηγική για τη δημιουργία αποθεμάτων και τη στρατηγική για τα ιατρικά αντίμετρα και στηρίζει τις υποχρεώσεις της Ένωσης βάσει του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα 12 , ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση της προσαρμοστικότητας, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και τη μείωση της ευπάθειας στην κλιματική αλλαγή.

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Στο πλαίσιο της προσέγγισης όσον αφορά την εκ σχεδιασμού ετοιμότητα, όπως περιγράφεται στη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας, η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην προώθηση συνεργειών με άλλους τομείς της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη διαχείριση των κινδύνων καταστροφών η οποία θα καλύπτει όλους τους σχετικούς τομείς και τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών της ΕΕ, των κρατών μελών και των διεθνών οργανισμών, και συμβάλλει στην εφαρμογή των πολιτικών της Ένωσης για τη μείωση και τη διαχείριση των κινδύνων καταστροφών και του πλαισίου Σεντάι για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών.

Ειδικά για τις εξωτερικές πολιτικές, η ετοιμότητα και η ανθεκτικότητα της ΕΕ και των κρατών μελών είναι όλο και περισσότερο αλληλένδετες με εκείνες των εταίρων μας σε ολόκληρο τον κόσμο, οι οποίοι αντιμετωπίζουν παρόμοιο φάσμα παγκόσμιων κρίσεων και προκλήσεων. Η συνεργασία με τους εξωτερικούς εταίρους μας για την πρόβλεψη, την ετοιμότητα, την πρόληψη και την αντιμετώπιση κρίσεων είναι αμοιβαία επωφελής και θεμελιώδης για τη μείωση του κινδύνου αλυσιδωτών ή δευτερογενών επιπτώσεων για την ΕΕ από κρίσεις που προέρχονται από αλλού. Σε ένα ολοένα και πιο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, και για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων, η παρούσα πρόταση συμπληρώνει τις δράσεις που πρόκειται να αναληφθούν βάσει του προγράμματος «Η Ευρώπη στον κόσμο», στο πλαίσιο του οποίου η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα συνεχίσουν να αναπτύσσουν ειδικά προσαρμοσμένη και αμοιβαία επωφελή διμερή και πολυμερή εταιρική σχέση και να την εμβαθύνουν.

Η πρόταση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση του συντονισμού του μηχανισμού της Ένωσης με μέτρα ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας και της παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας. Εστιάζει σε τομείς όπως οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας· η δικαιοσύνη και οι εσωτερικές υποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων της προξενικής βοήθειας και της διαφύλαξης των κρίσιμων υποδομών· η διαχείριση του περιβάλλοντος, με έμφαση στον έλεγχο των πλημμυρών και στην πρόληψη των μεγάλων βιομηχανικών ατυχημάτων· η ανθεκτικότητα και η ετοιμότητα όσον αφορά την κλιματική αλλαγή· ο περιορισμός της θαλάσσιας ρύπανσης· οι εξωτερικές σχέσεις και η αναπτυξιακή συνεργασία, η ασφάλεια, η άμυνα και το διάστημα. Για να διατηρηθούν η συνοχή και η συμπληρωματικότητα με άλλα χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης, η πρόταση ενσωματώνει σαφείς διατάξεις που καθορίζουν το πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού της Ένωσης, ώστε να αποτρέπονται οι αλληλεπικαλύψεις ή κάθε πιθανότητα διπλής χρηματοδότησης.

Όσον αφορά την υγειονομική ασφάλεια, η παρούσα πρόταση συμπληρώνει τις δράσεις που αναλαμβάνονται σε σχέση με την ετοιμότητα στον τομέα της υγειονομικής ασφάλειας και που χρηματοδοτούνται από άλλα χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης τα οποία αποσκοπούν στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης και της πρόσβασης στην καινοτομία στον τομέα της υγείας, όπως προβλέπεται στο προτεινόμενο σκέλος για την υγεία, τη βιοτεχνολογία, τη γεωργία και τη βιοοικονομία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας και στο αντίστοιχο σκέλος του στο πλαίσιο του προτεινόμενου προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα «Ορίζων Ευρώπη».

Η πρόταση καλύπτει τα διαστημικά συστήματα της Ένωσης που είναι θεμελιώδη για την ενίσχυση των ικανοτήτων ετοιμότητας και αντιμετώπισης κρίσεων της Ένωσης. Στη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας τονίζεται ότι το Copernicus, το Galileo και οι επικείμενες υπηρεσίες του IRIS2 παρέχουν επίγνωση της κατάστασης σε πραγματικό χρόνο και στηρίζουν τις έγκαιρες προειδοποιήσεις και την αξιόπιστη επικοινωνία σε περίπτωση βλάβης των επίγειων δικτύων. Οι ικανότητες αυτές είναι απαραίτητες για τον συντονισμό των επιχειρήσεων έκτακτης ανάγκης, τη στήριξη της πολιτικής προστασίας, μεταξύ άλλων με τη διασφάλιση της έγκαιρης πρόσβασης σε διαστημικές πληροφορίες έγκαιρης προειδοποίησης για την άμεση διάδοση μηνυμάτων προειδοποίησης προς τον πληθυσμό, και τον μετριασμό των επιπτώσεων των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

Νομικές βάσεις της παρούσας πρότασης αποτελούν το άρθρο 168 παράγραφος 5, το άρθρο 196 και το άρθρο 322 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

Το άρθρο 168 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ παρέχει τη νομική βάση για τη θέσπιση μέτρων ενθάρρυνσης της προστασίας και της βελτίωσης της υγείας του ανθρώπου, και ιδίως για την καταπολέμηση των σοβαρών ασθενειών με διασυνοριακή διάσταση, την επαγρύπνηση κατά σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας, την κήρυξη συναγερμού σε παρόμοιες περιπτώσεις και την καταπολέμησή τους.

Το άρθρο 196 της ΣΛΕΕ παρέχει τη νομική βάση για πρωτοβουλίες της Ένωσης με σκοπό την ενίσχυση της συνεργασίας και της συλλογικής ετοιμότητας μεταξύ των κρατών μελών για τη διαχείριση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών.

Οι εν λόγω νομικές βάσεις συνδυάζονται με το άρθρο 322 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ώστε να καταστεί δυνατή η χρηματοπιστωτική ευελιξία με την παροχή της δυνατότητας μεταφοράς πιστώσεων.

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

•Αναλογικότητα

Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, η παρούσα πρόταση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων της. Η Επιτροπή έλαβε πλήρως υπόψη της την αρχή της αναλογικότητας κατά τον σχεδιασμό του προτεινόμενου κανονισμού, ο οποίος αποσκοπεί στον προσδιορισμό και στην υλοποίηση συνεργειών με άλλα προγράμματα και στην ενίσχυση της συνεργασίας με τα κράτη μέλη κατά τον καθορισμό των προτεραιοτήτων του.

Η πρόταση είναι αναλογική και επιδιώκει να αυξήσει τη συμμετοχή των κρατών μελών στις δράσεις που υποστηρίζει, μειώνοντας όσο το δυνατόν περισσότερο τα εμπόδια στη συμμετοχή. Προβλέπει τη μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης της Ένωσης και των εθνικών αρχών η οποία έχει περιοριστεί στις διαδικασίες που είναι απαραίτητες προκειμένου η Επιτροπή να ασκήσει τις αρμοδιότητές της για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης. Δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των καθορισμένων στόχων.

•Επιλογή της νομικής πράξης

Για να διασφαλιστούν η γενική εφαρμογή και η χρηματοπιστωτική ευελιξία, η πρόταση είναι κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Η μορφή του κανονισμού ως νομικής πράξης συνάδει με τις απαιτήσεις που διέπουν τη μεταφορά πιστώσεων οι οποίες προβλέπονται στους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης. Ο προτεινόμενος κανονισμός αποσκοπεί στην αντικατάσταση και στην κατάργηση της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Ο κανονισμός εφαρμόζει τα πορίσματα και τις συστάσεις του εγγράφου με τίτλο «Interim Evaluation of the implementation of Decision No 1313/2013/EU on a Union Civil Protection Mechanism, 2017-2022» (Ενδιάμεση αξιολόγηση σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης, 2017-2022) και του εγγράφου με τίτλο «HERA review: Taking stock to reinforce health security in the EU» (Επανεξέταση της HERA: Απολογισμός για την ενίσχυση της υγειονομικής ασφάλειας στην ΕΕ) (2024), καθώς και τα προκαταρκτικά πορίσματα που περιέχονται στα έγγραφα «Evaluation of the EU4Health Programme» (Αξιολόγηση του προγράμματος «Η ΕΕ για την υγεία») και «Evaluation of the implementation of Regulation (EU) 2022/2371 on serious cross-border threats to health» [Αξιολόγηση της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2371 σχετικά με σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας].

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Η Επιτροπή διεξήγαγε ειδική ανοικτή δημόσια διαβούλευση με θέμα την ενωσιακή χρηματοδότηση για την πολιτική προστασία, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση κρίσεων. Στο πλαίσιο της έρευνας, η οποία ήταν ανοικτή σε όλους τους πολίτες, τις επιχειρήσεις, τις ενώσεις και τους κρατικούς φορείς στην ΕΕ, συγκεντρώθηκαν 1 187 απαντήσεις, εκ των οποίων συνολικά 139 συνοδεύονταν από συνημμένα έγγραφα θέσης.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Τα τελευταία χρόνια, η Επιτροπή έχει διοργανώσει αρκετές συναντήσεις με εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη, εμπειρογνώμονες στον τομέα της πολιτικής προστασίας που εκπροσωπούν τα κράτη μέλη: επικεφαλής υπηρεσιών πολιτικής προστασίας και υψηλόβαθμους αξιωματούχους πολιτικής προστασίας καθώς και θεματικούς εμπειρογνώμονες, για να συζητήσει συγκεκριμένα θέματα που σχετίζονται με την αναθεώρηση του νομικού πλαισίου.

•Εκτίμηση επιπτώσεων

Κατά την προετοιμασία της πρότασης, η Επιτροπή διενήργησε εκτίμηση επιπτώσεων για να εντοπίσει προβλήματα, να καθορίσει τους στόχους της πρότασης και διάφορες εναλλακτικές επιλογές για βελτίωση και να αξιολογήσει τον αντίκτυπό τους. Η γνώμη της επιτροπής ρυθμιστικού ελέγχου (ΕΡΕ) καθώς και η συνοπτική έκθεση διατίθενται στο μητρώο εγγράφων της Επιτροπής , με αριθμό αναφοράς 2025/MFF/05. 

Στην εκτίμηση των επιπτώσεων αναλύθηκαν τρεις επιλογές πολιτικής:

Στο πλαίσιο της επιλογής 1, προτάθηκε ενισχυμένος τομεακός μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΜΠΠΕ), συμπεριλαμβανομένης στοχευμένης ενίσχυσης του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (ΚΣΑΕΑ). Οι δραστηριότητες σε επίπεδο ΕΕ πρέπει να συμπληρωθούν με σημαντικές προσπάθειες σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις ικανότητες αντιμετώπισης, οι οποίες σε επίπεδο ΕΕ περιορίζονται στον «παραδοσιακό» τομέα πολιτικής προστασίας [δημιουργία αποθεμάτων ιατρικών αντιμέτρων, χημικά, βιολογικά, ραδιολογικά, πυρηνικά (ΧΒΡΠ) αποθέματα, εναέρια δασοπυρόσβεση κ.λπ.]. Παρότι οι αυξημένες εθνικές προσπάθειες επιτρέπουν την επιτυχή επίτευξη όλων των στόχων, η προστιθέμενη αξία της δράσης σε επίπεδο ΕΕ δεν αξιοποιείται πλήρως. Ως εκ τούτου, θεωρήθηκε ότι η επιλογή αυτή στερείται αποτελεσματικότητας, αποδοτικότητας, εξωτερικής συνοχής και απλούστευσης, σε σύγκριση με την επιλογή 2.

Στο πλαίσιο της επιλογής 2, ένας διατομεακός ΜΠΠΕ συγκεντρώνει τις δραστηριότητες του ΜΠΠΕ και συναφείς δραστηριότητες για την ετοιμότητα όσον αφορά την ασφάλεια στον τομέα της δημόσιας υγείας. Σε σύγκριση με την επιλογή 1, οι συνέργειες και οι συμπληρωματικότητες μεταξύ των δραστηριοτήτων πολιτικής προστασίας και των δραστηριοτήτων ετοιμότητας στην περίπτωση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας επιτυγχάνονται μέσω ενός ενιαίου μέσου. Η ολοκληρωμένη δομή του προϋπολογισμού εξασφαλίζει ευελιξία και προσαρμοστικότητα στη διαχείριση του μέσου. Η επιλογή 2 προβλέπει τη δημιουργία κόμβου συντονισμού κρίσεων της ΕΕ, ο οποίος θα αποτελέσει με τον τρόπο αυτόν την κεντρική ικανότητα της ΕΕ για διατομεακή ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας αποθεμάτων, και για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων διαχείρισης κρίσεων. Οι ικανότητες αντιμετώπισης σε επίπεδο ΕΕ είναι προσαρμοσμένες στο νέο τοπίο κινδύνων και απειλών. Η εκτίμηση κινδύνων σε επίπεδο ΕΕ αξιοποιεί τις συνέργειες και τις συμπληρωματικότητες των τομεακών εκτιμήσεων και της εμπειρογνωσίας. Ενσωματώνονται περαιτέρω συναφείς δραστηριότητες έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας για την καταπολέμηση των σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας σύμφωνα με τον γενικό διατομεακό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας.

Η επιλογή πολιτικής 3 περιλαμβάνει ως κύριο στοιχείο της τη δημιουργία ενιαίου χρηματοδοτικού μέσου (Ταμείο Ετοιμότητας) σε επίπεδο ΕΕ, το οποίο θα περιλαμβάνει όλους τους μηχανισμούς και τις δραστηριότητες ετοιμότητας για ολόκληρο το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ). Το ταμείο αυτό θα περιλαμβάνει όλους τους μηχανισμούς και τα στοιχεία χρηματοδότησης του τρέχοντος ΠΔΠ που σχετίζονται με την ετοιμότητα, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, του ΜΠΠΕ, του σκέλους ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων του προγράμματος «Η ΕΕ για την υγεία» καθώς και των σχετικών με την ετοιμότητα στοιχείων στα εθνικά κονδύλια, στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και στο Erasmus+. Όσον αφορά τη δομή, αυτό θα σήμαινε ότι όλοι οι διάφοροι τρόποι διαχείρισης των προγραμμάτων χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο αυτού του ενιαίου ταμείου: άμεση (υλοποιείται από την Επιτροπή), επιμερισμένη (π.χ. διαρθρωτικά ταμεία) και έμμεση διαχείριση (π.χ. διάφοροι οργανισμοί του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών, όπως ο ΠΟΥ, η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, η UNICEF). Η επιλογή αυτή θα δημιουργούσε εγγενείς θεμελιώδεις προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης των κονδυλίων του προϋπολογισμού για όλα τα χρηματοδοτικά προγράμματα και μέσα. Η επιλογή πολιτικής 3 θεωρείται μη βιώσιμη και, ως εκ τούτου, απορρίφθηκε σε πρώιμο στάδιο.

Η προτιμώμενη επιλογή πολιτικής και ο κύριος αντίκτυπός της

Ως προτιμώμενη επιλογή πολιτικής θεωρήθηκε η επιλογή 2, καθώς αξιοποιεί πλήρως την ενωσιακή προστιθέμενη αξία και, με τον τρόπο αυτόν, επιτυγχάνει συνολικά τους στόχους. Στο πλαίσιο ενός τοπίου κρίσεων που γίνεται πιο πολυδιάστατο και διασυνοριακό, η επιλογή πολιτικής 2 προσφέρει σημαντικά κοινωνικά (π.χ. υψηλότερο κοινό παρονομαστή όσον αφορά την ετοιμότητα του πληθυσμού), περιβαλλοντικά (π.χ. πιο επιτυχημένη διαφύλαξη των φυσικών χώρων και της βιοποικιλότητας) και οικονομικά (π.χ. το κόστος που συνδέεται με την ολοκληρωμένη πρόληψη και ετοιμότητα είναι σημαντικά χαμηλότερο από το κόστος για την αντιμετώπιση) οφέλη.

•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

Η πρόταση βελτιώνει σημαντικά τον εξορθολογισμό και την απλούστευση του συνολικού νομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης, ειδικότερα, της ενίσχυσης της επιχειρησιακής σαφήνειας και της αποδοτικότητας. Για παράδειγμα, οι διαδικασίες αναφοράς κινδύνων συγκεντρώθηκαν σε ειδική δομή, στο πλαίσιο της οποίας καθίσταται πιο σαφής η συνεργατική παραγωγή παραδοτέων από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, με αποτέλεσμα να προωθείται μια κοινή αντίληψη όσον αφορά την επίγνωση των κινδύνων.

Επιπροσθέτως, η ενωσιακή στήριξη της αντιμετώπισης ενοποιείται σε ένα μόνο άρθρο και, με τον τρόπο αυτόν, απλουστεύεται ο προσδιορισμός πιθανών επιχειρησιακών σεναρίων και, κατ’ επέκταση, ενισχύονται η ετοιμότητα και η αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισης. Οι προσπάθειες συντονισμού ενισχύονται και αποσαφηνίζονται καλύτερα με την περαιτέρω ενίσχυση των ικανοτήτων του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (ΚΣΑΕΑ) και με τη δημιουργία ειδικευμένου κόμβου συντονισμού κρίσεων που στηρίζει τα κράτη μέλη όσον αφορά την πρόβλεψη και τη διαχείριση των συνεπειών των κρίσεων σε όλους τους τομείς. Το επίπεδο αντιμετώπισης ενισχύεται χάρη στη σαφήνεια που παρέχεται σχετικά με τα εφαρμοστέα ποσοστά συγχρηματοδότησης, τα οποία ενσωματώνονται με συνεκτικό τρόπο σε ένα ολοκληρωμένο σημείο αναφοράς, με αποτέλεσμα να αίρεται η ανάγκη για διαβουλεύσεις για πολλαπλά άρθρα. Ο κανονισμός, τονίζοντας την ευελιξία στον τομέα των μεταφορών, προβλέπει χρηματοδοτήσιμες δράσεις στο πλαίσιο των οποίων οι εμπορικές επιλογές μεταφορών δεν είναι βιώσιμες, αλλά υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις των κρατών μελών, ένα μέτρο που επιβραβεύει τις καινοτόμες κρατικές λύσεις και δίνει έμφαση στις προσαρμόσιμες στρατηγικές.

Οι βελτιώσεις αυτές αντικατοπτρίζουν τις αποφασιστικές προσπάθειες για τη βελτίωση των διαρθρωτικών και επιχειρησιακών πλαισίων του μηχανισμού της Ένωσης, ώστε να διασφαλιστεί ότι είναι τόσο προσαρμόσιμα όσο και ισχυρά για την αντιμετώπιση της πολυπλοκότητας τόσο των αναμενόμενων όσο και των απρόβλεπτων καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Αυτή η συνεκτική προσέγγιση ευθυγραμμίζεται με τον πρωταρχικό στόχο της δημιουργίας ενός πιο αποτελεσματικού και διαφανούς πλαισίου πολιτικής προστασίας. Ενθαρρύνονται ο περαιτέρω διάλογος και η ανατροφοδότηση προκειμένου να διασφαλιστεί η ευθυγράμμιση των εν λόγω στρατηγικών με τις πρακτικές επιχειρησιακές ανάγκες.

•Θεμελιώδη δικαιώματα

Οι νομικές αναθεωρήσεις του μηχανισμού της Ένωσης και τα προτεινόμενα μέτρα στήριξης στον τομέα της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης στον τομέα της υγείας αποσκοπούν στην ευθυγράμμιση και στην προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως περιγράφονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Το παρόν υπόμνημα περιγράφει λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο οι αναθεωρήσεις αυτές ενσωματώνουν βασικά θεμελιώδη δικαιώματα.

Δίνεται πρωταρχική έμφαση στο δικαίωμα στη ζωή (άρθρο 2), καθώς στόχος της πρότασης είναι η προστασία και η διατήρηση της ανθρώπινης ζωής κατά τη διάρκεια καταστροφών και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Με τον εξορθολογισμό των διαδικασιών, οι τροποποιήσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της ικανότητας ανταπόκρισης του μηχανισμού της Ένωσης, ώστε να στηρίζει άμεσα την προστασία της ζωής μέσω της αποτελεσματικής διαχείρισης των καταστροφών.

Τα δικαιώματα στην ελευθερία και την ασφάλεια (άρθρο 6) αποτελούν επίσης κεντρικά στοιχεία της πρότασης. Οι βελτιώσεις διασφαλίζουν την έγκαιρη αντιμετώπιση των απειλών, ώστε να ενισχύεται τόσο η ατομική όσο και η συλλογική ασφάλεια σε ολόκληρη την Ένωση. Οι βελτιώσεις αυτές συμβάλλουν στην προστασία των πολιτών με την εξασφάλιση της ταχείας ανάπτυξης και του ταχέος συντονισμού κατά τη διάρκεια κρίσεων.

Για την εστίαση στο δικαίωμα στην υγειονομική περίθαλψη (άρθρο 35) απαιτείται να αποσαφηνιστεί ο ρόλος του μηχανισμού της Ένωσης στη διασφάλιση ισχυρών αποκρίσεων στον τομέα της δημόσιας υγείας. Ιδίως κατά τη διάρκεια καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που σχετίζονται με την υγεία, οι αναθεωρήσεις αυτές ενισχύουν τη διασυνοριακή συνεργασία και την κατανομή των πόρων, στηρίζοντας έτσι την υγεία ως θεμελιώδες δικαίωμα.

Το θεμελιώδες δικαίωμα στην προστασία του περιβάλλοντος, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 37 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαδραματίζει καίριο ρόλο στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης. Ο μηχανισμός αυτός, ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει την ανάληψη συντονισμένων ενεργειών έναντι φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών σε ολόκληρη την ΕΕ και πέραν αυτής, πρέπει να περιλαμβάνει εγγενώς την προστασία του περιβάλλοντος ως βασική συνιστώσα των επιχειρήσεών του. Η προστασία του περιβάλλοντος είναι ιδιαίτερα σημαντική και στα τρία στάδια της διαχείρισης καταστροφών, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις σοβαρές απειλές κατά της υγείας: πρόληψη, μείωση της πιθανότητας και των επιπτώσεων των περιβαλλοντικών κινδύνων· ετοιμότητα, ώστε να διασφαλιστεί η ύπαρξη συστημάτων για τον μετριασμό των ζημιών στα οικοσυστήματα και στη βιοποικιλότητα· και αντιμετώπιση, για την ταχεία αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζημιών που προκαλούν καταστροφές, όπως δασικές πυρκαγιές, διαρροές χημικών ουσιών ή πλημμύρες. Η αναγνώριση της προστασίας του περιβάλλοντος ως θεμελιώδους δικαιώματος ενισχύει την υποχρέωση των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των κρατών μελών να ενσωματώνουν οικολογικές παραμέτρους στις πολιτικές και στις δράσεις πολιτικής προστασίας.

Οι αναθεωρήσεις του μηχανισμού της Ένωσης, δεδομένου ότι υιοθετούν μια προσέγγιση η οποία αφορά το σύνολο της κοινωνίας, ενισχύουν το θεμελιώδες δικαίωμα στην ισότητα (κεφάλαιο III), διασφαλίζοντας ότι οι ανάγκες των γυναικών και των ομάδων που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση και/ή αντιμετωπίζουν διακρίσεις και κοινωνικό αποκλεισμό —όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία, τα άτομα που ανήκουν σε φυλετικές ή εθνοτικές μειονότητες— λαμβάνονται υπόψη σε όλα τα στάδια της πρόληψης, της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης.

Επιπροσθέτως, το δικαίωμα χρηστής διοίκησης (άρθρο 41) αποτυπώνεται στην έμφαση που δίνεται στη διαδικαστική σαφήνεια και απλούστευση. Οι αλλαγές αυτές διασφαλίζουν ότι ο μηχανισμός λειτουργεί με διαφάνεια και αποδοτικότητα, δημιουργώντας ένα αξιόπιστο πλαίσιο για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Οι εν λόγω αναθεωρήσεις αντικατοπτρίζουν μια προσέγγιση που βασίζεται στα θεμελιώδη δικαιώματα με σκοπό την ενίσχυση του μηχανισμού της Ένωσης, διασφαλίζοντας ότι στηρίζει την ικανότητα προστασίας και τις αξίες που κατοχυρώνονται στον Χάρτη της ΕΕ. Ενθαρρύνεται η περαιτέρω ανατροφοδότηση και συζήτηση για τη βελτίωση αυτών των στρατηγικών ώστε να προασπίζονται και να προάγουν καλύτερα τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των ατόμων.

Η παρούσα πρόταση εξετάζει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία (UNCRPD), στην οποία η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος μαζί με όλα τα κράτη μέλη. Ειδικότερα, το άρθρο 11 της σύμβασης σχετικά με καταστάσεις κινδύνου και έκτακτης ανθρωπιστικής ανάγκης ορίζει ότι τα συμβαλλόμενα κράτη λαμβάνουν, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις τους βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσουν την προστασία και ασφάλεια των ατόμων με αναπηρία σε καταστάσεις κινδύνου.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Το ενδεικτικό χρηματοδοτικό κονδύλιο στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού ανέρχεται σε 10 675 000 000 EUR (σε τρέχουσες τιμές).

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Με βάση το κεφάλαιο II του κανονισμού για την εκτίμηση και την πρόβλεψη κινδύνων, η διαδικασία ανάπτυξης πολιτικής στο πλαίσιο του παρόντος προτεινόμενου αναθεωρημένου κανονισμού περιλαμβάνει διάφορα βασικά στοιχεία και εκθέσεις, τα οποία ευθυγραμμίζονται στους κύκλους υποβολής εκθέσεων και ακολουθούν μια αλληλουχία ώστε να διασφαλίζεται μια κυκλική και αποτελεσματική προσέγγιση ως προς τη διαχείριση των κινδύνων καταστροφών.

Η διαδικασία ξεκινά σε εθνικό επίπεδο, στο οποίο τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την εκπόνηση και τη δημοσιοποίηση εκτιμήσεων κινδύνων σε εθνικό ή υποεθνικό επίπεδο. Οι εν λόγω εκτιμήσεις κινδύνων αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη του σχεδιασμού διαχείρισης κινδύνων καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων για την ασφάλεια και των υβριδικών απειλών, στο πλαίσιο του οποίου λαμβάνονται υπόψη οι παράγοντες της διασυνοριακής συνεργασίας και των κινδύνων με διασυνοριακές επιπτώσεις. Αυτές οι εκτιμήσεις και τα σχέδια θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από συνοχή και να είναι συντονισμένα με άλλες σχετικές εθνικές διαδικασίες. Επιπροσθέτως, και ως προϋπόθεση για τη διενέργεια τεκμηριωμένων εκτιμήσεων κινδύνων, αναμένεται από τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τη συλλογή δεδομένων για ζημίες από καταστροφές.

Τουλάχιστον μία φορά ανά πενταετία, τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή περιλήψεις των οικείων εκτιμήσεων κινδύνων, των ικανοτήτων αντιμετώπισης και των δραστηριοτήτων τους που υποστηρίζουν τους ενωσιακούς στόχους ανθεκτικότητας στις καταστροφές. Η Επιτροπή αναπτύσσει περαιτέρω τις κατευθυντήριες γραμμές για την υποβολή των εν λόγω περιλήψεων, διασφαλίζοντας ότι η διαδικασία είναι τυποποιημένη και αποτελεσματική.

Σε επίπεδο Ένωσης, η διαβίβαση των ζητούμενων πληροφοριών και άλλων διαθέσιμων δεδομένων επιτρέπει στην Επιτροπή να χαρτογραφήσει τις ικανότητες διαχείρισης κινδύνων σε ενωσιακό, εθνικό και υποεθνικό επίπεδο προκειμένου να διευκολυνθούν η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και η σχετική ανάπτυξη ικανοτήτων. Με βάση την καθιερωμένη εκτίμηση κινδύνων, η Επιτροπή επανεξετάζει σε τακτική βάση τα σενάρια καταστροφών σε επίπεδο Ένωσης για την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση καταστροφών, τα οποία στη συνέχεια τροφοδοτούν την περαιτέρω ανάπτυξη των ενωσιακών στόχων ανθεκτικότητας στις καταστροφές, ως συμφωνημένες παραδοχές σχεδιασμού σχετικά με τις ικανότητες διαχείρισης κινδύνων καταστροφών που πρέπει να υπάρχουν. Η Επιτροπή χρησιμοποιεί τους εν λόγω συμφωνηθέντες δείκτες για να καταρτίζει ανά τακτά διαστήματα εκθέσεις σχετικά με τους φυσικούς και ανθρωπογενείς κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ένωση, την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση δράσεων διαχείρισης κινδύνων και την επίτευξη των στόχων ανθεκτικότητας στις καταστροφές καθώς και σχετικά με τις ικανότητες και δυνατότητες αντιμετώπισης που απαιτούνται σε επίπεδο Ένωσης για τη στήριξη των εθνικών δράσεων που αναλαμβάνονται με σκοπό την αντιμετώπιση του εξελισσόμενου τοπίου κινδύνων και απειλών. Η υποβολή εκθέσεων θα πρέπει να είναι συνεπής και συντονισμένη με άλλες σχετικές διαδικασίες σε επίπεδο ΕΕ.

Με την αλληλουχία αυτή διασφαλίζεται ότι οι εθνικές εκτιμήσεις κινδύνων και ο εθνικός σχεδιασμός λαμβάνονται υπόψη κατά τη διαδικασία εκτίμησης και καθορισμού στόχων σε επίπεδο Ένωσης, η οποία με τη σειρά της συμβάλλει στην ανάληψη δράσεων και στην ανάπτυξη ικανοτήτων σε εθνικό επίπεδο, με μηχανισμούς τακτικής επανεξέτασης και επικαιροποίησης που διασφαλίζουν ότι οι πολιτικές παραμένουν αποτελεσματικές και συναφείς.

Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες από τα κράτη μέλη σχετικά με ειδικά μέτρα πρόληψης και ετοιμότητας. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να προτείνει την τοποθέτηση εμπειρογνωμόνων ή να διατυπώσει συστάσεις για την ενίσχυση των επιπέδων πρόληψης και ετοιμότητας.

•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Η κύρια καινοτομία του προτεινόμενου κανονισμού είναι η θέσπιση του διατομεακού επιπέδου ετοιμότητας και η ενσωμάτωση χρηματοδότησης για δράσεις ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας.

Το νέο επίπεδο ετοιμότητας αποσκοπεί στην κάλυψη των ποσοτικών και ποιοτικών κενών στο ισχύον νομικό πλαίσιο. Βασίζεται στα διδάγματα που αντλήθηκαν από την πανδημία COVID-19, την πρόσφατη έξαρση της νόσου mpox και τις πρόσφατες επιχειρήσεις του ΜΠΠΕ, ιδίως όσον αφορά πολύπλοκες διασυνοριακές κρίσεις και την κάλυψη των αναγκών σε σχέση με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Αντικατοπτρίζει την έρευνα και τις προβλέψεις σχετικά με το εξελισσόμενο τοπίο κινδύνων και απειλών στην Ευρώπη, δίνοντας έμφαση στον ολοένα και πιο συστημικό χαρακτήρα των κινδύνων και στον αυξανόμενο αντίκτυπο των αλυσιδωτών επιπτώσεων σε όλους τους τομείς. Επιπλέον, εξετάζει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, μελλοντοστρεφείς προβληματισμούς σχετικά με την ανάγκη διασφάλισης της συνεχούς λειτουργίας των υφιστάμενων συστημάτων πολιτικής προστασίας στην Ευρώπη στο πλαίσιο ολοένα και πιο περίπλοκων σεναρίων έκτακτης ανάγκης και κρίσεων.

Όσον αφορά τα ποσοτικά κενά, αυτό το νέο επίπεδο αναμένεται να επιτρέψει την αντιμετώπιση των διατομεακών κρίσεων υψηλού αντικτύπου στο πλαίσιο μιας πιο συνολικής και ολοκληρωμένης προσέγγισης ώστε να επιτευχθεί αποτελεσματικότερος συντονισμός των ρυθμίσεων ετοιμότητας και αντιμετώπισης σε όλους τους επηρεαζόμενους τομείς. Όσον αφορά τα ποιοτικά κενά, επιτρέπει την αντιμετώπιση κινδύνων και απειλών έναντι των οποίων δεν υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία. Με τον τρόπο αυτόν, θα μειωθεί ο κατακερματισμός των δομών διαχείρισης κρίσεων σε επίπεδο ΕΕ, θα απλουστευθούν οι διαδικασίες και θα χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικότερα οι πόροι για την αντιμετώπιση ιδίως των αναδυόμενων κινδύνων για την ασφάλεια που σχετίζονται με υβριδικές απειλές και με διαταραχές των κρίσιμων υποδομών με διατομεακό αντίκτυπο.

Η συνιστώσα του προτεινόμενου κανονισμού η οποία αφορά την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας θα βελτιώσει τη χρηματοδότηση που παρέχεται για την παρακολούθηση, τον εντοπισμό και την κατανόηση των αναδυόμενων και επικείμενων απειλών κατά της υγείας και θα συνδέσει τις πληροφορίες αυτές με ιατρικά αντίμετρα. Σε στενό συντονισμό με τα κράτη μέλη, θα ενισχύσει την πρόσβαση σε παραγωγικές ικανότητες κατά τη διάρκεια κρίσεων και θα στηρίξει την προμήθεια, τη δημιουργία αποθεμάτων και την ανάπτυξη ιατρικών αντιμέτρων στο πλαίσιο των προσπαθειών ετοιμότητας και αντιμετώπισης. Θα στηρίξει επίσης την ανάπτυξη γνώσεων και τις ικανότητες πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης των κρατών μελών της ΕΕ σε περίπτωση σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας.

Το ΚΣΑΕΑ προβλέπεται να διαδραματίσει καίριο ρόλο χάρη στη διευρυμένη νέα ικανότητα που θα αποκτήσει ως κεντρικός κόμβος συντονισμού κρίσεων της ΕΕ. Ο κύριος τομέας δραστηριότητάς του θα επικεντρωθεί στην καλύτερη κατανόηση των κρίσεων για τη διευκόλυνση πιο προορατικών ρυθμίσεων ετοιμότητας και αντιμετώπισης, καθώς και στον διατομεακό συντονισμό, χωρίς να υποκαθίσταται ή να επικαλύπτεται η τομεακή εμπειρογνωσία, και στη βελτίωση της παρακολούθησης, ενώ παράλληλα θα τηρούνται ενήμερα τα κράτη μέλη και οι φορείς λήψης αποφάσεων όσον αφορά τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες.

Λόγω της υποστηρικτικής αρμοδιότητας της ΕΕ στον εν λόγω τομέα πολιτικής και των σχετικών εθνικών ευαισθησιών σε σχέση με την επέκταση των ικανοτήτων διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ, η επιχειρησιακή χρήση των ρυθμίσεων αντιμετώπισης στο πλαίσιο αυτού του πρόσθετου επιπέδου ετοιμότητας θα πρέπει να συνδέεται με μηχανισμό ενεργοποίησης ο οποίος θα τίθεται σε λειτουργία από το Συμβούλιο και θα συνδέεται με υφιστάμενες διαδικασίες, όπως η ενεργοποίηση των ολοκληρωμένων ρυθμίσεων της ΕΕ για την πολιτική αντιμετώπιση κρίσεων (IPCR) ή της ρήτρας αλληλεγγύης (δυνάμει του άρθρου 222 της ΣΛΕΕ).

Με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν, τα ποσοστά συγχρηματοδότησης και οι επιχειρησιακοί κανόνες που ορίζονται στην απόφαση αριθ. 1313/2013 και στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ΕΕ για την υγεία» θα απλουστευθούν ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματικότερη και πιο ευέλικτη εφαρμογή τους σε περίπτωση ταχέως εξελισσόμενων κρίσεων. Ως εκ τούτου, ο προτεινόμενος κανονισμός αποσκοπεί στην αποσαφήνιση των κανόνων για την επιχειρησιακή εφαρμογή πολλών δράσεων αντιμετώπισης, όπως η δημιουργία κόμβων εφοδιαστικής και κόμβων ιατρικής εκκένωσης, οι ιατρικές εκκενώσεις αυτές καθεαυτές, η προεγκατάσταση ικανοτήτων αντιμετώπισης και οι ομάδες επέμβασης. Θα ενσωματώσει επίσης σαφέστερα τις δωρεές από τον ιδιωτικό τομέα στο πλαίσιο του ΜΠΠΕ, οι οποίες καθιερώθηκαν επιτυχώς κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων για την κάλυψη των αναγκών στην Ουκρανία.

Επιπλέον, ο προτεινόμενος κανονισμός θα καθορίσει καλύτερα τη στήριξη του ΜΠΠΕ προς τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των οικείων εθνικών κύκλων ετοιμότητας. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται ειδικοί κανόνες που ενθαρρύνουν τις αξιολογήσεις από ομοτίμους και τις εθελοντικές αξιολογήσεις των εθνικών συστημάτων ετοιμότητας. Ο ρόλος του Δικτύου Γνώσεων για την Πολιτική Προστασία της Ένωσης ως πυλώνα της ανάπτυξης ικανοτήτων θα ενισχυθεί περαιτέρω ως πλατφόρμα για την ανταλλαγή εμπειρογνωσίας, αντληθέντων διδαγμάτων και καινοτόμων πρακτικών όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων καταστροφών, ενώ παράλληλα θα προστεθούν κανόνες σχετικά με την ετοιμότητα του πληθυσμού και τη συνεργασία με βασικά ενδιαφερόμενα μέρη (στον στρατιωτικό και στον ιδιωτικό τομέα) στο πλαίσιο προγραμμάτων κατάρτισης και ασκήσεων.

Ο προτεινόμενος κανονισμός επιδιώκει να καθορίσει μια πιο ευέλικτη και ολοκληρωμένη δομή προϋπολογισμού με βάση τον ευρύτερο στόχο του και το πεδίο εφαρμογής όσον αφορά την ετοιμότητα. Η οικεία ενισχυμένη ευελιξία και ικανότητα ανταπόκρισης σε κρίσεις υψηλού αντικτύπου και σε νεοεμφανιζόμενες απειλές θα πρέπει να συνοδεύονται από αντίστοιχες δραστηριότητες πρόληψης και ετοιμότητας, όπως η ανάλυση προοπτικών, η πρόβλεψη και η ανάπτυξη ικανοτήτων.

2025/0223 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης και την παροχή ενωσιακής στήριξης για δράσεις ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας, και για την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ (μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 168 παράγραφος 5, το άρθρο 196 και το άρθρο 322 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 13 ,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών 14 ,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Δεδομένης της σημαντικής αύξησης του αριθμού και της σοβαρότητας των φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων τα τελευταία χρόνια, η ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της πολιτικής προστασίας σε επίπεδο Ένωσης είναι αναγκαία για τη δημιουργία μιας ανθεκτικής Ένωσης με τις ικανότητες που απαιτούνται για την πρόβλεψη και τη διαχείριση των εν λόγω κινδύνων και απειλών, ανεξάρτητα από τη φύση της προέλευσής τους, ώστε να διασφαλίζεται η επαρκής προστασία των πολιτών της Ένωσης. Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης (στο εξής: μηχανισμός της Ένωσης) θα πρέπει να εκπληρώσει αυτόν τον ρόλο ενισχύοντας τη συνεργασία και τον συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών, ώστε να ενισχυθεί η συνολική ικανότητα πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστροφών και κρίσεων.

(2)Ο παρών κανονισμός καθορίζει ενδεικτικό χρηματοδοτικό κονδύλιο για τον μηχανισμό της Ένωσης και για τη χρηματοδότηση δράσεων ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας. Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, οι τρέχουσες τιμές υπολογίζονται με την εφαρμογή σταθερού αποπληθωριστή 2 %. Στον παρόντα κανονισμό εφαρμόζεται ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 15 (στο εξής: δημοσιονομικός κανονισμός). Ο εν λόγω κανονισμός ορίζει τους κανόνες για την κατάρτιση και την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων σχετικά με τις επιχορηγήσεις, τα βραβεία, τις μη χρηματοοικονομικές δωρεές, τις προμήθειες, την έμμεση διαχείριση, τη χρηματοδοτική συνδρομή, τα χρηματοδοτικά μέσα και τις δημοσιονομικές εγγυήσεις.

(3)Μολονότι τα μέτρα πρόληψης και ετοιμότητας έχουν ουσιαστική σημασία για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ένωσης κατά την αντιμετώπιση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών, η εμφάνιση, η χρονική στιγμή και η έκταση των καταστροφών είναι από τη φύση τους απρόβλεπτοι παράγοντες. Οι χρηματοδοτικοί πόροι που απαιτούνται για την εξασφάλιση επαρκούς αντιμετώπισης μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από έτος σε έτος και θα πρέπει να διατίθενται αμέσως. Συνεπώς, για να συμβιβαστεί η αρχή της προβλεψιμότητας του προϋπολογισμού με την αναγκαιότητα ταχείας αντίδρασης στις νέες ανάγκες απαιτείται η προσαρμογή της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των προγραμμάτων εργασίας. Επομένως, είναι σκόπιμο να εγκριθεί η μεταφορά αχρησιμοποίητων πιστώσεων, που θα περιορίζονται στο επόμενο έτος και θα προορίζονται αποκλειστικά για δράσεις αντιμετώπισης, επιπλέον της μεταφοράς πιστώσεων βάσει του άρθρου 12 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

(4)Σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο οικονομικό, κοινωνικό και γεωπολιτικό περιβάλλον, η πρόσφατη εμπειρία έχει δείξει ότι υπάρχει ανάγκη για πιο ευέλικτο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και προγράμματα δαπανών της Ένωσης. Για τον σκοπό αυτόν, η χρηματοδότηση θα πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη τις εξελισσόμενες ανάγκες πολιτικής και τις προτεραιότητες της Ένωσης, όπως προσδιορίζονται στα σχετικά έγγραφα που δημοσιεύει η Επιτροπή, στα συμπεράσματα του Συμβουλίου και στα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ παράλληλα πρέπει να διασφαλίζεται επαρκής προβλεψιμότητα για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

(5)Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου 16 , τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου 17 και τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου, τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων της πρόληψης, του εντοπισμού, της διόρθωσης και της διερεύνησης παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης, της ανάκτησης των απολεσθέντων, αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων και, όταν χρειάζεται, της επιβολής διοικητικών κυρώσεων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τους κανονισμούς (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 και (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) μπορεί να διενεργεί έρευνες, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και εξακριβώσεων, με σκοπό να διαπιστωθεί αν υπάρχει απάτη, διαφθορά ή άλλη παράνομη δραστηριότητα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 18 , η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία μπορεί να διερευνά και να ασκεί δίωξη σε περιπτώσεις απάτης και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης, όπως προβλέπεται στην οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 19 . Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, πρόσωπα ή οντότητες που είναι αποδέκτες κονδυλίων της Ένωσης πρέπει να συνεργάζονται πλήρως για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, να παρέχουν τα αναγκαία δικαιώματα και την πρόσβαση που απαιτείται στην Επιτροπή, στην OLAF, στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και στο Ελεγκτικό Συνέδριο και να διασφαλίζουν ότι τυχόν τρίτοι που συμμετέχουν στην εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης εκχωρούν ισοδύναμα δικαιώματα.

(6)Η προστασία που πρέπει να διασφαλίζεται στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης θα πρέπει να καλύπτει τους ανθρώπους, το περιβάλλον και τις περιουσίες, συμπεριλαμβανομένων της στέγασης, των κρίσιμων υποδομών, όπως η ενέργεια και οι μεταφορές ή οι διαστημικές υποδομές, και της πολιτιστικής κληρονομιάς, έναντι κάθε είδους φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών. Η αναφορά σε φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές θα πρέπει να νοείται ως αναφορά στις συνέπειες όλων των φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων. Μεταξύ αυτών θα πρέπει να περιλαμβάνονται οι τρομοκρατικές πράξεις, οι τεχνολογικές, ραδιολογικές ή περιβαλλοντικές καταστροφές, η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση των θαλάσσιων και των εσωτερικών υδάτων, οι διαταραχές της υδροδότησης και η ανθεκτικότητα των υδάτων, η υδρογεωλογική αστάθεια, οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας και άλλες απροσδιόριστες υβριδικές καταστροφές ή καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που επέρχονται εντός ή εκτός της Ένωσης. Για την αντιμετώπιση των καταστροφών αυτών απαιτείται διατομεακός συντονισμός σε καταστάσεις στις οποίες εφαρμόζονται και άλλοι ενωσιακοί μηχανισμοί διαχείρισης κρίσεων.

(7)Ο μηχανισμός της Ένωσης θα πρέπει να προάγει την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών μέσω πρακτικής συνεργασίας και συντονισμού, χωρίς να επηρεάζει την πρωταρχική ευθύνη των κρατών μελών να προστατεύουν τους πολίτες, το περιβάλλον και τις περιουσίες, συμπεριλαμβανομένης της πολιτιστικής κληρονομιάς, στην επικράτειά τους από κάθε είδους καταστροφές και να εφοδιάζουν τα συστήματα διαχείρισης καταστροφών που διαθέτουν με επαρκείς ικανότητες ώστε να μπορούν να προλαμβάνουν και να αντιμετωπίζουν, επαρκώς και κατά τρόπο συνεπή, καταστροφές ευλόγως αναμενόμενης φύσης και μεγέθους για τις οποίες μπορεί ευλόγως να υπάρξει κατάλληλη προετοιμασία.

(8)Η Ένωση, για να προωθήσει τη συνοχή της διεθνούς δράσης της στον τομέα της πολιτικής προστασίας, θα πρέπει να αναγνωρίσει τον καίριο ρόλο των διακυβερνητικών οργανισμών μέσω της ενίσχυσης του διαλόγου πολιτικής και της ανταλλαγής γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών, καθώς η κλίμακα και η εμβέλεια των καταστροφών και των κρίσεων αυξάνονται παγκοσμίως και οι κίνδυνοι και οι απειλές που ενέχουν επηρεάζουν όλη την Ένωση.

(9)Προκειμένου να προωθηθεί μια ενοποιημένη και ολοκληρωμένη προσέγγιση ως προς τη διαχείριση των κινδύνων καταστροφών, οι δράσεις της Ένωσης θα πρέπει να καλύπτουν όλες τις προτεραιότητες δράσης βάσει του πλαισίου Σεντάι. Ενώ τα μέτρα διαρθρωτικής ανθεκτικότητας και ετοιμότητας αντιμετωπίζονται οριζόντια και καλύπτονται από τα σχετικά προγράμματα της Ένωσης, ο μηχανισμός θα πρέπει να τα αντιμετωπίζει στα διάφορα στάδια του κύκλου διαχείρισης καταστροφών, δηλαδή την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση, μέσω συντονισμένου σχεδιασμού και δράσης που προβλέπουν και μετριάζουν τους κινδύνους, ενισχύουν την ετοιμότητα και καθιστούν δυνατή την αποτελεσματική αντιμετώπιση, ενώ η ανάκαμψη και η ανασυγκρότηση θα πρέπει να εξακολουθήσουν να καλύπτονται από άλλα μέσα της Ένωσης. Η Ένωση θα πρέπει να προωθήσει τη σημασία της πρόληψης των καταστροφών και της ενσωμάτωσης προληπτικών μέτρων στη διακυβέρνηση και στις τομεακές πολιτικές, με σκοπό τη μείωση των κινδύνων, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του πληθυσμού, των υποδομών και των βασικών υπηρεσιών και την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων των καταστροφών, καθώς και να επιδιώξει την περαιτέρω ανάπτυξη των ενωσιακών στόχων ανθεκτικότητας στις καταστροφές που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/836 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 20 . Προκειμένου να διασφαλιστούν οι δεξιότητες, οι πόροι και οι γνώσεις που απαιτούνται για τη διαχείριση των κινδύνων, τη μείωση των ευπαθειών και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε μελλοντικούς κινδύνους και απειλές, είναι απαραίτητο να δοθεί ισχυρότερη συλλογική επιχειρησιακή απόκριση σε επίπεδο Ένωσης, σε συνδυασμό με τη στήριξη των ικανοτήτων των επιμέρους κρατών μελών μέσω μέτρων ανάπτυξης ικανοτήτων.

(10)Για να διασφαλιστεί η ολοκληρωμένη και επικαιροποιημένη επισκόπηση και κατανόηση του τοπίου κινδύνων σε εθνικό και κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διενεργούν και να δημοσιεύουν τακτικά εκτιμήσεις κινδύνων, τα στοιχεία των οποίων θα πρέπει να γνωστοποιούν στην Επιτροπή τουλάχιστον μία φορά ανά πενταετία, ή όταν απαιτείται η επικαιροποίηση των εκτιμήσεων αυτών λόγω σημαντικής αλλαγής του τοπίου κινδύνων. Οι εν λόγω εκτιμήσεις κινδύνων, ή οι περιλήψεις τους, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή για την εκπόνηση και την ανάπτυξη σεναρίων καταστροφών, σχεδίων, εκτιμήσεων κινδύνων και απειλών και εκθέσεων σχετικά με τα μέτρα διαχείρισης κινδύνων σε επίπεδο Ένωσης, όπως απαιτούνται για την ολοκληρωμένη κατανόηση των κινδύνων που επηρεάζουν την Ένωση καθώς και των δυνατοτήτων αντιμετώπισής τους. Αυτές οι εκτιμήσεις και τα σχέδια θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από συνοχή και να είναι συντονισμένα με άλλες σχετικές εθνικές και ενωσιακές διαδικασίες.

(11)Παρότι τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τις πολιτικές τους στον τομέα της υγείας, θα πρέπει να είναι προετοιμασμένα έναντι των σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας και να επιδιώκουν την προστασία από αυτές με πνεύμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, συνεργασίας και συντονισμού. Προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα της Ένωσης στο πλαίσιο αυτό, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να παρέχει στήριξη σε συγκεκριμένες δράσεις βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 2022, σχετικά με σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας καθώς και βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2372 του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου μέτρων για τη διασφάλιση της προμήθειας ιατρικών αντιμέτρων αναγκαίων για την αντιμετώπιση κρίσεων σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας σε επίπεδο Ένωσης. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει συνέργειες με τις εντολές αντιμετώπισης κρίσεων του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων καθώς και των σχετικών εθνικών και διεθνών οργανισμών.

(12)Το τοπίο ιατρικών αντιμέτρων στην Ένωση δείχνει ότι η Ένωση εξακολουθεί να εξαρτάται από τρίτες χώρες όσον αφορά την εξασφάλιση της προμήθειας πρώτων υλών, δραστικών φαρμακευτικών ουσιών, φαρμάκων, ιατροτεχνολογικών προϊόντων και εξοπλισμού ατομικής προστασίας που είναι αναγκαία στην Ένωση κατά τη διάρκεια υγειονομικών κρίσεων και ιδίως πανδημιών. Ως εκ τούτου, ο κανονισμός θα πρέπει να παρέχει στήριξη σε δράσεις που προωθούν την προμήθεια, τη διαχείριση, τη δημιουργία αποθεμάτων και την ανάπτυξη προϊόντων αναγκαίων για την αντιμετώπιση κρίσεων εντός της Ένωσης προκειμένου να ενισχυθεί η στρατηγική αυτονομία της Ένωσης και να διασφαλιστεί καλύτερη ασφάλεια του εφοδιασμού με ιατρικά αντίμετρα.

(13)Κατά τη διάρκεια κατάστασης έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας σε επίπεδο Ένωσης, όπως αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2022/2371, η ζήτηση για ιατρικά αντίμετρα αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη από την προσφορά. Στην περίπτωση αυτή, η αύξηση της παραγωγής και παρασκευής ιατρικών αντιμέτρων αναγκαίων για την αντιμετώπιση κρίσεων έχει ουσιαστική σημασία. Θα πρέπει να παρέχεται στήριξη σε δράσεις που δεσμεύουν παραγωγική ικανότητα για ιατρικά αντίμετρα αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσεων, συμπεριλαμβανομένων των απαιτούμενων πρώτων υλών και των παρεπόμενων προμηθειών και συστατικών.

(14)Σε αντίθεση με τις συνήθεις δραστηριότητες προμηθειών, οι δραστηριότητες προμηθειών που σχετίζονται με την αποτροπή της κλιμάκωσης πιθανών καταστάσεων υγειονομικής κρίσης σε πραγματικές καταστάσεις κρίσης απαιτούν ορισμένο επίπεδο ευελιξίας και αντιδραστικότητας. Κατά συνέπεια, ο κανονισμός θα πρέπει να επιτρέπει την προσθήκη νέων αναθετουσών αρχών χωρίς να απαιτείται η υπέρβαση του κατώτατου ορίου που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, προκειμένου να αποφευχθεί η εκδήλωση δυνητικής σοβαρής κρίσης στον τομέα της υγείας.

(15)Τα προγράμματα ανάπτυξης ικανοτήτων καθώς και η υιοθέτηση και η κοινή αξιοποίηση της έρευνας και της καινοτομίας αποτελούν ουσιώδεις πτυχές της συνεργασίας στον τομέα της πολιτικής προστασίας. Για να ενισχυθεί η συλλογική ικανότητα πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστροφών, να υποστηριχθούν η ανταλλαγή γνώσεων εντός της κοινότητας πολιτικής προστασίας και η εφαρμογή της έρευνας σε όλα τα στάδια της διαχείρισης των κινδύνων καταστροφών και να βελτιωθούν η συνεργασία και η ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ των φορέων πολιτικής προστασίας και των φορέων διαχείρισης κινδύνου καταστροφών, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και της ερευνητικής κοινότητας, είναι αναγκαίο να διατηρηθεί και να ενισχυθεί περαιτέρω το Δίκτυο Γνώσεων για την Πολιτική Προστασία της Ένωσης (στο εξής: Δίκτυο Γνώσεων) που συστάθηκε με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2021/1956 της Επιτροπής 21 . Το Δίκτυο Γνώσεων θα πρέπει να βασίζεται στο έργο των υφιστάμενων δομών και να συνεργάζεται μ’ αυτές, συμπεριλαμβανομένων των επαγγελματιών στον τομέα της πολιτικής προστασίας, των κέντρων αριστείας, των πανεπιστημίων, των ερευνητών και άλλων εμπειρογνωμόνων, των νέων επαγγελματιών και των έμπειρων εθελοντών ως προς τη διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης καθώς και όλων των παραγόντων που εμπλέκονται στη διαχείριση κινδύνων καταστροφών. Το Δίκτυο Γνώσεων θα πρέπει επίσης να ενισχυθεί σύμφωνα με τη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας 22 με την ενσωμάτωση ειδικών δράσεων στους τομείς της ετοιμότητας του πληθυσμού και της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Το Δίκτυο θα πρέπει να μπορεί να διευκολύνει την ανταλλαγή γνώσεων και τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και, σύμφωνα με το θεσμικό και νομικό πλαίσιο των κρατών μελών, τη συνεργασία με τις περιφερειακές και τοπικές αρχές, ώστε να διασφαλίζεται ότι ο ρόλος, οι ανάγκες και οι ικανότητές τους λαμβάνονται δεόντως υπόψη.

(16)Για να ενισχυθούν οι ικανότητες της Ένωσης να προλαμβάνει και να προετοιμάζεται για κρίσεις στον τομέα της υγείας, καθώς και να αντεπεξέρχεται στις κρίσεις αυτές και να τις διαχειρίζεται, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να παρέχει στήριξη σε δράσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο συμπληρωματικών μηχανισμών και δομών που θεσπίζονται δυνάμει των σχετικών ενωσιακών πράξεων για τη διαχείριση κρίσεων, με ιδιαίτερη προσοχή στην ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού. Η εν λόγω στήριξη θα πρέπει να περιλαμβάνει την ανάπτυξη ικανοτήτων για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένων του σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης και της ετοιμότητας, μεταξύ άλλων έναντι των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, προληπτικά μέτρα όπως αυτά που σχετίζονται με τον εμβολιασμό και την ανοσοποίηση, ενισχυμένα προγράμματα επιτήρησης και βελτίωση του συντονισμού και της συνεργασίας.

(17)Θα πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις που θα διασφαλίζουν ένα πλαίσιο για τη συνεχή εξέλιξη των ενωσιακών στόχων ανθεκτικότητας στις καταστροφές. Οι στόχοι αυτοί θα βασίζονται σε τρέχοντα και μελλοντοστρεφή σενάρια, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στους κινδύνους καταστροφών, σε δεδομένα σχετικά με γεγονότα του παρελθόντος και σε διατομεακή ανάλυση επιπτώσεων, με ιδιαίτερη προσοχή στις ευάλωτες ομάδες και κοινότητες που ζουν σε παράκτιες περιοχές, νησιά ή άλλες περιοχές που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και οι πλημμύρες.

(18)Για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης συχνότητας και σοβαρότητας των φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών, η ενίσχυση της διαγενεακής κοινωνικής ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη και αποτελεί συλλογική ευθύνη. Απαιτεί την αξιοποίηση των συλλογικών πόρων των οργανώσεων της νεολαίας και της κοινωνίας των πολιτών, των μέσων μαζικής ενημέρωσης, των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, των ιδρυμάτων κατάρτισης και των πολιτιστικών ιδρυμάτων, των επιστημονικών ιδρυμάτων και της ακαδημαϊκής κοινότητας, των δημόσιων αρχών, των κοινωνικών εταίρων, του ιδιωτικού τομέα, των τοπικών δικτύων και κοινοτήτων και των πολιτών για την πρόβλεψη, την πρόληψη, τη διαχείριση και την ανάκαμψη από καταστροφές και κρίσεις. Η αποτελεσματική ετοιμότητα του πληθυσμού για όλους, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των ομάδων που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση, των παιδιών, των ηλικιωμένων, των προσφύγων, των ατόμων που ανήκουν σε φυλετικές ή εθνοτικές μειονότητες, όπως οι Ρομά, και των ατόμων με αναπηρία καθώς και των τουριστών και όσων βρίσκονται προσωρινά στην επικράτεια κράτους μέλους και ενδέχεται να εκτεθούν σε διασυνοριακούς κινδύνους, ενισχύει την ανθεκτικότητα της κοινωνίας διασφαλίζοντας ότι όλα τα άτομα, ανεξάρτητα από την ικανότητά τους, διαθέτουν τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τους πόρους που απαιτούνται για να προστατευθούν και να στηρίξουν και άλλα άτομα από δυνητικούς κινδύνους και απειλές.

(19)Όπως περιγράφεται στη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας, η εκ σχεδιασμού ετοιμότητα ενσωματώνει προληπτικά μέτρα, εκτιμήσεις κινδύνων, προσαρμοστικό σχεδιασμό, συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών, καθώς και ζητήματα ασφάλειας σε ολόκληρη τη νομοθεσία, τις πολιτικές και τα προγράμματα της Ένωσης, μεταξύ άλλων στις οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές που συντονίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η προσέγγιση αυτή προσφέρει ένα προορατικό πλαίσιο που επιτρέπει σε όλα τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, όπως οργανώσεις, κοινότητες και αρχές, να προβλέπουν, να προλαμβάνουν, να διαχειρίζονται και να ανακάμπτουν από κρίσεις, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους. Με την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, αφενός, και της επιστημονικής κοινότητας, αφετέρου, καθώς και με την υιοθέτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας, η ετοιμότητα εκ σχεδιασμού ενισχύει την ικανότητα πρόληψης και διαχείρισης διαταραχών και διασφαλίζει την προστασία της ζωής, των περιουσιακών στοιχείων, του περιβάλλοντος και της ακεραιότητας των κρίσιμων υποδομών.

(20)Οι πτυχές πρόληψης του κινδύνου καταστροφών και ετοιμότητας θα πρέπει να ενσωματώνονται συστηματικά στις σχετικές πολιτικές, στα προγράμματα και στις διαδικασίες διακυβέρνησης. Ως εκ τούτου, ο μηχανισμός της Ένωσης θα πρέπει να προωθεί την αρχή της ετοιμότητας εκ σχεδιασμού, όπως ορίζεται στη στρατηγική, μεταξύ άλλων συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και στη διάδοση γνώσεων σχετικά με τους κινδύνους και επιχειρησιακών εμπειριών για την υποστήριξη του σχεδιασμού και της λήψης αποφάσεων, με επίγνωση των κινδύνων, που ενισχύουν την ετοιμότητα σε όλους τους τομείς.

(21)Η πανδημία COVID-19 ανέδειξε τον πολυτομεακό χαρακτήρα των κρίσεων στον τομέα της υγείας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ενσωμάτωσης των ζητημάτων υγείας σε ένα πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων που περιλαμβάνει τον παρόντα κανονισμό. Ο συνδυασμός μέτρων πολιτικής προστασίας και ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας στο πλαίσιο της πολιτικής προστασίας διασφαλίζει μια ολοκληρωμένη, συντονισμένη προσέγγιση ως προς τη διαχείριση καταστροφών, ενισχύοντας τελικά την ανθεκτικότητα και προστατεύοντας τον πληθυσμό από ευρύ φάσμα δυνητικών κινδύνων και απειλών. Οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας, όπως οι πανδημίες, οι χημικές, βιολογικές, ραδιολογικές, πυρηνικές απειλές, η μικροβιακή αντοχή ή οι επιπτώσεις που έχουν στην υγεία συμβάντα που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή τα οποία συνδέονται με την αύξηση των μεταδιδόμενων μέσων διαβιβαστών νόσων στην Ευρώπη, μπορούν να έχουν εκτεταμένες επιπτώσεις πέραν του τομέα της υγείας και να επηρεάσουν την κοινωνική σταθερότητα, την περιβαλλοντική ισορροπία ή την παροχή βασικών υπηρεσιών που εξαρτώνται από κρίσιμες υποδομές. Η προβλεπόμενη οριζόντια προσέγγιση μπορεί να αποτρέψει ή να μετριάσει τις επιπτώσεις των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που σχετίζονται με την υγεία προτού κλιμακωθούν σε κρίσεις. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στους πληθυσμούς που ζουν σε ιδρύματα, όπως τα άτομα με αναπηρία ή οι ηλικιωμένοι που χρήζουν μακροχρόνιας φροντίδας, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας και επηρεάζονται από αυτές, όπως αποδείχθηκε με την κρίση της νόσου COVID-19.

(22)Παρότι τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τις πολιτικές τους στον τομέα της υγείας, θα πρέπει να προστατεύουν τη δημόσια υγεία με πνεύμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, συνεργασίας και συντονισμού. Η συνεργασία αυτή θα πρέπει να βελτιώνει την ετοιμότητα, την πρόληψη και τον έλεγχο των σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας. Η ετοιμότητα είναι το κλειδί για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας σε μελλοντικές απειλές. Η πείρα που αποκομίστηκε από την πανδημία COVID-19 έδειξε ότι είναι αναγκαίο να αναληφθεί περαιτέρω δράση σε ενωσιακό επίπεδο για τη στήριξη της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών. Με αυτή τη συνεργασία αναμένεται να βελτιωθεί η ετοιμότητα, η πρόληψη και ο έλεγχος της εξάπλωσης σοβαρών λοιμώξεων και νόσων του ανθρώπου σε διασυνοριακό επίπεδο, ώστε να καταπολεμηθούν άλλες σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας και να διαφυλαχθούν και να βελτιωθούν η υγεία και η ευημερία όλων των πολιτών της Ένωσης.

(23)Εν μέσω των ταχέως αυξανόμενων κινδύνων και της αβεβαιότητας, η Ένωση είναι προσηλωμένη στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε διάφορους τομείς για την αποτελεσματική πρόβλεψη, αντιμετώπιση και ανάκαμψη από ποικίλες προκλήσεις και κρίσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η πολιτική δέσμευση για την προώθηση ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής άμυνας πρέπει να συνοδεύεται από σταθερή πολιτική δραστηριοποίηση για την εξασφάλιση κατάλληλων και ευέλικτων ρυθμίσεων ώστε να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά και αποδοτικά οι διατομεακές, περίπλοκες και μακροχρόνιες κρίσεις. Οι εν λόγω ειδικές ρυθμίσεις θα πρέπει να εφαρμόζονται σε διατομεακές κρίσεις και επίσης, αλλά όχι αποκλειστικά, σε καταστάσεις στις οποίες έχει ενεργοποιηθεί ολοκληρωμένη ρύθμιση για την πολιτική αντιμετώπιση κρίσεων ή η ρήτρα αλληλεγγύης, ή τις οποίες ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει κηρύξει καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία σε διεθνές επίπεδο, καθώς και σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής άλλων πράξεων της Ένωσης για την αντιμετώπιση τομεακών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, όπως καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που σχετίζονται με την εσωτερική αγορά, τα προξενεία, την ασφάλεια, την υγεία και το κλίμα, σε σχέση με τις οποίες οι ικανότητες του μηχανισμού της Ένωσης μπορούν να παρέχουν στήριξη για τη διαχείριση των συνεπειών των εν λόγω κρίσεων.

(24)Η Ένωση θα πρέπει να προετοιμαστεί για μεγάλης κλίμακας διατομεακά περιστατικά και κρίσεις, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας ένοπλης επίθεσης που θα πλήξει ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. Κατά κανόνα, οι εθνικές πολιτικές αρχές φέρουν την πρωταρχική ευθύνη στις περισσότερες καταστάσεις κρίσης. Ωστόσο, σε όλο και μεγαλύτερο αριθμό περιπτώσεων, όπως καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας, περιστατικά ακραίων καιρικών φαινομένων και υβριδικές επιθέσεις ή κυβερνοεπιθέσεις, οι πολιτικές αρχές χρειάζονται στρατιωτική στήριξη. Σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης, οι ένοπλες δυνάμεις θα χρειαστούν μη στρατιωτική βοήθεια για να διασφαλιστεί η συνεχής λειτουργία του κράτους και της κοινωνίας. Κατά συνέπεια, είναι αναγκαίο να βελτιωθεί η αλληλεπίδραση μεταξύ των στρατιωτικών και μη στρατιωτικών παραγόντων, χωρίς να υπονομεύονται οι αντίστοιχες αρμοδιότητές τους και σε πλήρη συνεργασία με τα κράτη μέλη. Σε συνέχεια της στρατηγικής για την Ένωση Ετοιμότητας, η Επιτροπή και ο ύπατος εκπρόσωπος θα πρέπει να αναπτύξουν ρυθμίσεις στρατιωτικής και μη στρατιωτικής ετοιμότητας. Οι εν λόγω ρυθμίσεις θα πρέπει να αποσαφηνίζουν τους ρόλους, τις αρμοδιότητες και τις προτεραιότητες των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης και των κρατών μελών όσον αφορά την προετοιμασία και την αντιμετώπιση περιστατικών και κρίσεων.

(25)Η χρήση στρατιωτικών μέσων υπό πολιτική ηγεσία ως έσχατη λύση μπορεί να αποτελεί σημαντική συμβολή στην αντιμετώπιση καταστροφών. Όταν κρίνεται σκόπιμη η χρήση στρατιωτικών ικανοτήτων για τη στήριξη επιχειρήσεων πολιτικής προστασίας, η συνεργασία με τις στρατιωτικές δυνάμεις θα πρέπει να ακολουθεί τις λεπτομέρειες, τις διαδικασίες και τα κριτήρια που έχουν καθοριστεί από το Συμβούλιο ή τα αρμόδια όργανά του, προκειμένου να διατίθενται στον μηχανισμό της Ένωσης στρατιωτικές ικανότητες συναφείς με την πολιτική προστασία, και θα πρέπει να συνάδει με τις οικείες διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές.

(26)Οι κρίσεις έχουν συχνά διατομεακό χαρακτήρα που επηρεάζει πολλές πλευρές της κοινωνίας και απαιτεί συντονισμένη και ολοκληρωμένη αντίδραση από διάφορους τομείς. Οι κρίσεις αυτές, είτε απορρέουν από φυσικούς κινδύνους, είτε από καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της ασφάλειας ή της δημόσιας υγείας, τείνουν να υπερβαίνουν τα παραδοσιακά όρια και επηρεάζουν ταυτόχρονα πολλούς τομείς. Θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες που θα επιτρέπουν στον μηχανισμό της Ένωσης να στηρίζει αποτελεσματικά τη διατομεακή διαχείριση κρίσεων συμπληρωματικά προς τα μέτρα και τις διαδικασίες που υπάρχουν στο πλαίσιο άλλων μέσων της Ένωσης.

(27)Λόγω της πολυδιάστατης φύσης των διατομεακών κρίσεων απαιτείται μια ολοκληρωμένη και ενοποιημένη προσέγγιση ως προς τη διαχείρισή τους· για τον σκοπό αυτόν είναι αναγκαία η ανάπτυξη στενής και αποδοτικής συνεργασίας ώστε να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά οι προκλήσεις που θέτουν οι κρίσεις αυτές. Οι εθνικές αρχές πολιτικής προστασίας θα πρέπει να παραμείνουν οι κύριες αρμόδιες αρχές που υποστηρίζουν τον μηχανισμό της Ένωσης. Ταυτόχρονα, είναι αναγκαίο να εξασφαλιστούν ο συντονισμός, η παρακολούθηση και η στήριξη της διατομεακής δράσης σε επίπεδο Ένωσης, προς στήριξη των εθνικών προσπαθειών. Για τον λόγο αυτόν, θα πρέπει να δημιουργηθεί κόμβος συντονισμού κρίσεων (στο εξής: κόμβος). Ο κόμβος θα λειτουργεί σε συνέργεια με το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (ΚΣΑΕΑ) και θα συμπληρώνει τη λειτουργία του, αξιοποιώντας τις υφιστάμενες δομές και την εμπειρογνωσία του ΚΣΑΕΑ. Το ΚΣΑΕΑ θα συνεχίσει να εκπληρώνει την οικεία εντολή στήριξης του μηχανισμού της Ένωσης και θα παρέχει ένα κεντρικό σημείο επιχειρησιακού συντονισμού με τις αρχές των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των οντοτήτων που έχουν εξουσιοδοτηθεί από τα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης καθώς και τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Για να μεγιστοποιηθούν αυτές οι προσπάθειες, θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες που θα επιτρέπουν την κλιμάκωση της ενωσιακής στήριξης προς τη δράση των κρατών μελών, ώστε να αντικατοπτρίζονται με ακρίβεια οι απαιτήσεις και ο επείγων χαρακτήρας των αναγκών. Προκειμένου να συνδεθεί αποτελεσματικότερα η εξωτερική δράση με την αντιμετώπιση των κρίσεων σε εσωτερικό επίπεδο και να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη των προσπαθειών, ο κόμβος θα πρέπει να συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), και ιδίως με το Κέντρο Αντιμετώπισης Κρίσεων, όσον αφορά τον ρόλο και τις αρμοδιότητες του ύπατου εκπροσώπου.

(28)Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή του κόμβου συντονισμού κρίσεων με τις σχετικές υφιστάμενες δομές, ο εν λόγω κόμβος θα συντονίζεται επίσης στενά με την αρχιτεκτονική εσωτερικής ασφάλειας της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της μελλοντικής δημιουργίας ολοκληρωμένου κέντρου επιχειρήσεων ασφάλειας (ISOC), όπως ανακοινώθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την ProtectEU: Ευρωπαϊκή στρατηγική για την εσωτερική ασφάλεια 23 . Οι δραστηριότητες του κόμβου θα είναι ευθυγραμμισμένες, κατά περίπτωση, με τις τυποποιημένες διαδικασίες λειτουργίας (ΤΔΛ) της Επιτροπής, τα εργαλεία επικοινωνίας και τις διαδικασίες ασφάλειας, ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη διαλειτουργικότητα, να διευκολύνεται η ανταλλαγή πληροφοριών και να στηρίζονται οι πτυχές ασφάλειας στο πλαίσιο της προστασίας των πόρων της Επιτροπής.

(29)Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού οι οποίες απευθύνονται στα κράτη μέλη θα πρέπει να θεωρείται ότι απευθύνονται και στις συνδεδεμένες χώρες. Ωστόσο, παρότι ο παρών κανονισμός μπορεί να συμπληρώνει την εφαρμογή άλλων ενωσιακών μέσων διαχείρισης κινδύνων σε περιπτώσεις διατομεακών κρίσεων, οι χώρες που είναι συνδεδεμένες με τον μηχανισμό της Ένωσης δεν θα πρέπει να συμμετέχουν στην εφαρμογή αυτή, εκτός εάν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του υποστηριζόμενου μέσου.

(30)Οι κανόνες θα πρέπει να προβλέπουν ότι τα αιτήματα παροχής βοήθειας στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης μπορούν να υποβάλλονται από την πληγείσα χώρα, είτε πρόκειται για κράτος μέλος είτε για τρίτη χώρα, καθώς και από τα Ηνωμένα Έθνη και τους οργανισμούς τους ή από διεθνή οργανισμό που προσδιορίζεται ειδικά για τον σκοπό αυτόν. Θα πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα να προσδιορίζεται στα εν λόγω αιτήματα παροχής βοήθειας το είδος πολιτικής προστασίας ή αρωγής που απαιτείται για την αντιμετώπιση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, μεταξύ άλλων και όταν το αίτημα αφορά περιουσιακά στοιχεία διπλής χρήσης.

(31)Τα κράτη μέλη, με την υποστήριξη της Επιτροπής και, κατά περίπτωση, των αντιπροσωπειών της Ένωσης σε τρίτες χώρες, θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι λαμβάνονται όλα τα κατάλληλα μέτρα για την έγκαιρη μεταφορά της βοήθειας που προσφέρουν, μεταξύ άλλων όσον αφορά την προετοιμασία της μεταφοράς, τη διαθεσιμότητα και τη δυνατότητα ανάπτυξης της εν λόγω βοήθειας.

(32)Θα πρέπει να είναι δυνατή η προσωρινή κατανομή των ικανοτήτων αντιμετώπισης στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης για καταστάσεις αυξημένου κινδύνου καταστροφών σε κράτος μέλος ή τρίτη χώρα. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνεται η προσωρινή ανάπτυξη πόρων και ομάδων αντιμετώπισης ενόψει φυσικών ή ανθρωπογενών κινδύνων.

(33)Προκειμένου να διασφαλίζεται η επιχειρησιακή ετοιμότητα, ιδίως σε περιοχές κινδύνου δασικών πυρκαγιών κατά τη θερινή περίοδο και σε άλλες περιοχές που αντιμετωπίζουν επαναλαμβανόμενους εποχικούς κινδύνους, ο μηχανισμός της Ένωσης θα πρέπει να καθιστά δυνατή την προεγκατάσταση ικανοτήτων αντιμετώπισης στα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση των εν λόγω κινδύνων. Το προληπτικό αυτό μέτρο αναμένεται να ενισχύσει την ετοιμότητα της Ένωσης να καταπολεμά τις επαναλαμβανόμενες καταστροφές, μετριάζοντας τις καταστροφικές επιπτώσεις τους στις ζωές, στις κατοικίες και στο περιβάλλον. Ταυτόχρονα, η δράση αυτή αναμένεται να διευκολύνει την ανταλλαγή τεχνικών και επιχειρησιακών γνώσεων σε διάφορα σενάρια και πλαίσια πυρκαγιάς, καθώς και να ενισχύσει τη διαλειτουργικότητα και να βελτιώσει την έννοια της στήριξης του κράτους υποδοχής για τις ικανότητες αντιμετώπισης. Στις περιπτώσεις που απαιτούνται οι εν λόγω ικανότητες και ομάδες επέμβασης για την αντιμετώπιση μιας καταστροφής κατά τη διάρκεια της προεγκατάστασής τους, θα πρέπει να εφαρμόζονται κανόνες σχετικά με την αντιμετώπιση, ιδίως όσον αφορά το κόστος της λειτουργίας τους.

(34)Με τις αυξανόμενες θερμοκρασίες και τις παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας, ο κίνδυνος δασικών πυρκαγιών στην Ένωση αυξάνεται και οι πυρκαγιές αυτές γίνονται συχνότερες και εντονότερες· παράλληλα, η περιορισμένη διαθεσιμότητα εξειδικευμένων ικανοτήτων αντιμετώπισης, συμπεριλαμβανομένων αμφίβιων μέσων εναέριας δασοπυρόσβεσης, εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πηγή ανησυχίας και συνιστά την κύρια επιχειρησιακή πρόκληση της Ένωσης κατά την εκδήλωση πολλαπλών και ταυτόχρονων δασικών πυρκαγιών. Για να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στην πλήρη εφαρμογή του rescEU, του αποθέματος ικανοτήτων σε επίπεδο Ένωσης που θεσπίστηκε με την απόφαση (ΕΕ) 2019/420 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 24 , είναι σημαντικό να παραταθεί η εν λόγω μεταβατική περίοδος, όπως προβλέπεται στην απόφαση (ΕΕ) 2023/2671 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 25 έως το 2034, ώστε η Ένωση να μπορέσει να συνεχίσει να χρηματοδοτεί εθνικά μέσα εναέριας πυρόσβεσης και να τα καθιστά διαθέσιμα για επιχειρήσεις αντιμετώπισης στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης, ενόσω δημιουργείται σταδιακά ο μόνιμος στόλος εναέριας δασοπυρόσβεσης rescEU· τα εν λόγω νέα μέσα εναέριας πυρόσβεσης, τα οποία χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του rescEU, βρίσκονται επί του παρόντος υπό ανάπτυξη και αναμένεται να καταστούν σταδιακά διαθέσιμα από το 2028.

(35)Ο μηχανισμός της Ένωσης μπορεί να χρησιμοποιείται για την παροχή στήριξης πολιτικής προστασίας για την προξενική βοήθεια που παρέχεται στους πολίτες της Ένωσης που πλήττονται από καταστροφές σε τρίτες χώρες, κατόπιν αιτήματος των κρατών μελών των οποίων οι πολίτες επλήγησαν από την καταστροφή. Όπου είναι δυνατόν, τα οικεία κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώκουν να συντονίζουν μεταξύ τους, καθώς και με οποιουσδήποτε άλλους σχετικούς φορείς, τα αιτήματα αυτά ώστε να διασφαλίζεται η βέλτιστη χρήση του μηχανισμού της Ένωσης και να αποφεύγονται οι επιτόπιες πρακτικές δυσκολίες. Η παροχή στήριξης πολιτικής προστασίας για την προξενική βοήθεια μπορεί να περιλαμβάνει δράσεις όπως επαναπατρισμοί, υποβοηθούμενες αναχωρήσεις και απομακρύνσεις, με την επιφύλαξη άλλων πιθανών δράσεων. Τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλλουν αίτημα παροχής της στήριξης αυτής όταν δεν είναι σε θέση να διασφαλίσουν την ταχεία και αποτελεσματική απομάκρυνση των πολιτών της Ένωσης με τη χρήση εμπορικών επιλογών, λόγω του αιφνίδιου χαρακτήρα της κατάστασης έκτακτης ανάγκης ή της πολιτικής κατάστασης ή της κατάστασης ασφάλειας, η οποία μπορεί να καταστήσει τις εμπορικές πτήσεις ανεπαρκείς, αναξιόπιστες ή μη προσβάσιμες. Επιπλέον, αιτήματα μπορούν να υποβάλλονται σε περιπτώσεις στις οποίες εμπλέκονται πολλά κράτη μέλη ή σε επαναπατρισμούς μεγάλης κλίμακας, υποβοηθούμενες αναχωρήσεις και απομακρύνσεις, στις οποίες η συγκέντρωση των μέσων μεταφοράς θα παρείχε μια πιο αποτελεσματική και οικονομικά αποδοτικότερη λύση. Το κράτος μέλος των πληγέντων πολιτών ή το κράτος μέλος που συντονίζει τη βοήθεια για όλους τους πολίτες της Ένωσης μπορεί να λάβει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης για την παροχή στήριξης πολιτικής προστασίας για την προξενική βοήθεια. Για την περαιτέρω προώθηση της αρχής της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης που κατοχυρώνεται στον παρόντα κανονισμό, η χρηματοδοτική συνδρομή θα πρέπει να είναι προοδευτική, λαμβανομένων υπόψη των πολλαπλών εθνικοτήτων των πολιτών της Ένωσης που επιβαίνουν στο μεταφορικό μέσο. Το κράτος μέλος που παρέχει προξενική βοήθεια σε μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες της Ένωσης σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2015/637 του Συμβουλίου 26 μπορεί να ζητήσει είτε από τους επιβάτες είτε από τα κράτη μέλη των οποίων οι πολίτες καλύπτονται από τη δράση αυτή να συνεισφέρουν στις δαπάνες που σχετίζονται με τη δράση σε τιμές αγοράς. Όταν τα κράτη μέλη που παρέχουν την εν λόγω προξενική βοήθεια επωφελούνται από χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης, οι επιστροφές εξόδων που ζητούνται σύμφωνα με την εν λόγω οδηγία θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό τυχόν συνεισφοράς του μηχανισμού της Ένωσης. Ως πρόσθετο επίπεδο βοήθειας πολιτικής προστασίας, μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν οι ικανότητες rescEU στον τομέα των μεταφορών και της εφοδιαστικής για την παροχή στήριξης πολιτικής προστασίας για την προξενική βοήθεια.

(36)Για να ενισχυθεί η αναγνωσιμότητα και, κατ’ επέκταση, η ασφάλεια δικαίου, θα πρέπει να απλουστευθεί η χρηματοδότηση των δαπανών προσαρμογής για τις ικανότητες αντιμετώπισης που διατίθενται στην Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας (στο εξής: ΕΔΠΠ). Επιπλέον, θα πρέπει να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη χρηματοδότηση για τις επιχειρησιακές δαπάνες που προκύπτουν κατά την ανάπτυξη ικανοτήτων ΕΔΠΠ καταχωρισμένων σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2025/704 της Επιτροπής 27 σε επιχειρήσεις αντιμετώπισης καταστροφών στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης.

(37)Το rescEU αποδεικνύει σταθερά την προστιθέμενη αξία που παρέχει σε ενωσιακές επιχειρήσεις συντονισμένης αντιμετώπισης. Για να διασφαλιστεί η συνοχή με τη στρατηγική και με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας χρηματοδοτικών πόρων, η Επιτροπή θα πρέπει να ενισχύσει περαιτέρω το rescEU χρηματοδοτώντας τη διατήρηση των υφιστάμενων ικανοτήτων και, κατά περίπτωση, επεκτείνοντάς τες και δημιουργώντας πρόσθετες. Η ανάπτυξη των ικανοτήτων rescEU θα πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις μορφές απόκτησης, όπως η προμήθεια, η σύναψη συμβάσεων, η απλή ή η χρηματοδοτική μίσθωση, μεταξύ άλλων για ιατρικά αντίμετρα. Στο πλαίσιο αυτό, και σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης και τις διεθνείς δεσμεύσεις, θα πρέπει να προωθηθεί η χρήση λύσεων που αναπτύσσονται ή παράγονται στην Ένωση, προκειμένου να ενισχυθούν η στρατηγική αυτονομία της Ένωσης και η ανθεκτικότητα των κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού. Σε εξαιρετικές περιστάσεις, όπως όταν τα απαιτούμενα ιατρικά αντίμετρα δεν ορίζονται στο πλαίσιο του rescEU, για παράδειγμα για δραστικές φαρμακευτικές ουσίες ή υπό έρευνα προϊόντα, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν αποθέματα εκτός του μηχανισμού της Ένωσης. Η πείρα που αποκτήθηκε κατά την ανάπτυξη ικανοτήτων στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19, από την αντίδραση της Ένωσης στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και από τα επαναλαμβανόμενα εποχικά φαινόμενα δασικών πυρκαγιών δείχνει ότι οι κανόνες που διέπουν τη διαχείριση και την ταχεία ανάπτυξη των ικανοτήτων rescEU πρέπει να εξορθολογιστούν περαιτέρω, ώστε να διασφαλιστεί η ταχεία αντιμετώπιση.

(38)Οι ικανότητες rescEU μπορούν να αναπτυχθούν εκτός της Ένωσης σε περίπτωση που κάποιος φυσικός ή ανθρωπογενής κίνδυνος λάβει σημαντικές διαστάσεις και προκαλέσει ανησυχία σε διεθνές επίπεδο. Θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο ανάπτυξης των εν λόγω ικανοτήτων όταν η Ένωση έχει συμφέρον να αντιμετωπίσει την κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή όταν μια κρίση μπορεί δυνητικά να επηρεάσει την Ένωση, μεταξύ άλλων όταν η κρίση απειλεί τους πολίτες της Ένωσης, απαιτεί επείγουσα παρέμβαση και έχει κοινοποιηθεί στο πλαίσιο άλλων ενωσιακών μέσων ή διεθνών μηχανισμών αντιμετώπισης.

(39)Η συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω με τη διοχέτευση δωρεών ειδών αρωγής για την αντιμετώπιση καταστροφών σε υφιστάμενες ικανότητες στο πλαίσιο του rescEU, οι οποίες φιλοξενούνται από τα κράτη μέλη. Οι δωρεές θα πρέπει να διοχετεύονται μέσω των κρατών μελών που φιλοξενούν ικανότητες rescEU, με την επιφύλαξη της διασφάλισης της ποιότητας πριν από την πιθανή αποστολή. Θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες που θα επιτρέπουν τη δημιουργία κόμβων εφοδιαστικής με σκοπό τη συγκέντρωση της βοήθειας ή αποθηκών για τη δημιουργία αποθέματος ικανοτήτων rescEU που ενδέχεται να ληφθούν από τον ιδιωτικό τομέα.

(40)Η Ένωση, διευκολύνοντας τη συνεχή ανάπτυξη και την ενισχυμένη ενοποίηση των διασυνοριακών συστημάτων ανίχνευσης, έγκαιρης προειδοποίησης και συναγερμού που έχουν σημασία για την Ένωση, θα πρέπει να βοηθήσει τα κράτη μέλη να μειώσουν τον χρόνο που απαιτείται για την αντιμετώπιση καταστροφών και να εκδίδουν έγκαιρες προειδοποιήσεις προς τους πολίτες της Ένωσης. Τα συστήματα αυτά θα πρέπει να αξιοποιούν τόσο τις υφιστάμενες όσο και τις αναδυόμενες πηγές πληροφοριών και υποδομές, προωθώντας παράλληλα ενεργά την υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών. Καθώς αναγνωρίζεται ότι τα κράτη μέλη φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για την προειδοποίηση των πληθυσμών τους προκειμένου να διασφαλίσουν την αποτελεσματική κοινοποίηση των προειδοποιήσεων και την ετοιμότητα σε περίπτωση καταστροφών, είναι σημαντικό να ενισχυθούν οι ικανότητές τους.

(41)Για να ενισχυθεί η ετοιμότητα έναντι διατομεακών και διασυνοριακών καταστροφών, καθώς και καταστροφών σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση, μέσω του μηχανισμού της και των υφιστάμενων εργαλείων της, θα πρέπει να παρέχει στήριξη στα κράτη μέλη για την ανάπτυξη και την εφαρμογή συστημάτων προειδοποίησης του κοινού. Ο μηχανισμός της Ένωσης θα πρέπει να αξιοποιεί, όπου είναι αναγκαίο, τις υπηρεσίες που παρέχουν τα διαστημικά συστήματα της Ένωσης, όπως τα Galileo, EGNOS, Copernicus και η κυβερνητική υπηρεσία γεωσκόπησης, το IRIS2 και το GOVSATCOM, καθώς και υπηρεσίες επίγνωσης της κατάστασης του διαστήματος. Η συνιστώσα έγκαιρης προειδοποίησης της υπηρεσίας διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης του Copernicus, η οποία αποτελείται από το ευρωπαϊκό σύστημα ευαισθητοποίησης για τις πλημμύρες, το ευρωπαϊκό σύστημα πληροφόρησης για τις δασικές πυρκαγιές και το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο για την ξηρασία, αναμένεται να συμβάλει στην ελαχιστοποίηση του χρόνου που απαιτείται για την αντιμετώπιση καταστροφών. Οι πόροι αυτοί αποτελούν σημαντικά εργαλεία σε επίπεδο Ένωσης για την αποτελεσματική ετοιμότητα και αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων τόσο εντός της Ένωσης όσο και πέραν των συνόρων της.

(42)Ο μηχανισμός της Ένωσης θα πρέπει να ενοποιεί και να συγκεντρώνει τις αναλυτικές και επιστημονικές ικανότητες που είναι αναγκαίες για την επιχειρησιακή ετοιμότητα στο πλαίσιο συντονισμένης από την Ένωση αντιμετώπισης μέσω ενός επιστημονικού και τεχνικού συμβουλευτικού μηχανισμού (STAF). Ο μηχανισμός αυτός θα πρέπει να λειτουργεί ως υποστηρικτικός πυλώνας για το ΚΣΑΕΑ, τον κόμβο και τα κράτη μέλη. Ο STAF θα πρέπει να παρέχει ανάλυση από εμπειρογνώμονες καθώς και επιστημονικές και τεχνικές γνώσεις, ώστε να συμβάλλει στην ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, της ανάλυσης και της επίγνωσης της κατάστασης. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας αυτής, η οποία συμπληρώνει το έργο έρευνας και ανάπτυξης της εσωτερικής υπηρεσίας επιστήμης και γνώσης της Επιτροπής (Κοινό Κέντρο Ερευνών), θα πρέπει να υιοθετηθεί μια προσανατολισμένη στις υπηρεσίες, διατομεακή προσέγγιση για όλους τους κινδύνους με σκοπό την πρόβλεψη, την προετοιμασία και την αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων.

(43)Τα τελευταία χρόνια, ο μηχανισμός της Ένωσης έχει ενεργοποιηθεί επανειλημμένα για την ιατρική εκκένωση ατόμων από πληγείσες από καταστροφές τρίτες χώρες των οποίων τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης αδυνατούσαν να αντεπεξέλθουν, ιδίως ως απάντηση στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, στην ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα και μετά την πυρκαγιά που ξέσπασε σε νυχτερινό κέντρο διασκέδασης στη Βόρεια Μακεδονία, διασφαλίζοντας την ασφαλή μεταφορά και θεραπεία ασθενών στα κράτη μέλη και σε άλλες χώρες συνδεδεμένες με τον μηχανισμό της Ένωσης που προσφέρθηκαν εθελοντικά να παράσχουν τέτοια στήριξη. Ως εκ τούτου, σε επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, η Ένωση θα πρέπει να στηρίζει σειρά δράσεων που επιτρέπουν τον συντονισμό της μεταφοράς ασθενών από την αιτούσα χώρα στο κράτος μέλος θεραπείας. Στις δράσεις αυτές μπορούν να περιλαμβάνονται η τοποθέτηση ομάδας αξιολόγησης και η παραμονή μικρής διάρκειας σε τοπική ιατρική μονάδα ή σε κόμβο ιατρικής εκκένωσης που έχει δημιουργηθεί ειδικά για τον σκοπό αυτόν· κατά συνέπεια, οι κοινοί κανόνες θα πρέπει να προσδιορίζουν ποιες δραστηριότητες θεωρούνται μέρος μιας επιχείρησης ιατρικής εκκένωσης καθώς και τις προϋποθέσεις και διαδικασίες για τη δημιουργία και τη λειτουργία κόμβων αφιερωμένων στη διευκόλυνση των ιατρικών εκκενώσεων.

(44)Καθώς αναγνωρίζεται ότι είναι σημαντικό να προωθηθεί η διεθνής συνεργασία στον τομέα της πολιτικής προστασίας και με την επιφύλαξη των κανόνων που διέπουν τη σύνδεση τρίτων χωρών με τον μηχανισμό της Ένωσης, είναι σημαντικό η Επιτροπή να συμμετέχει σε συντονισμένες προσπάθειες με τρίτες χώρες που έχουν παρόμοιους στόχους όσον αφορά τη διαχείριση κινδύνων καταστροφών και την πολιτική προστασία. Με τον τρόπο αυτόν, η Επιτροπή θα μπορέσει να ευθυγραμμίσει τις προτεραιότητες πολιτικής και να συντονίσει τις επιχειρήσεις με τις εθνικές αρχές τρίτων χωρών που έχουν χαρακτηριστεί ως στρατηγικές χώρες-εταίροι.

(45)Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού μέσω των σχετικών εκτελεστικών πράξεων, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 28 .

(46)Για την έκδοση των σχετικών εκτελεστικών πράξεων θα πρέπει να χρησιμοποιείται η διαδικασία εξέτασης, δεδομένου ότι οι εν λόγω πράξεις θέτουν σε εφαρμογή πράξεις γενικής ισχύος.

(47)Σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 1 της απόφασης (ΕΕ) 2021/1764 του Συμβουλίου 29 , τα πρόσωπα και οι οντότητες που είναι εγκατεστημένα σε υπερπόντιες χώρες και εδάφη είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση, με την επιφύλαξη των κανόνων και των στόχων του προγράμματος και των ενδεχόμενων συμφωνιών που ισχύουν στο κράτος μέλος με το οποίο είναι συνδεδεμένη η υπερπόντια χώρα ή το έδαφος.

(48)Ο μηχανισμός της Ένωσης πρόκειται να υλοποιηθεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) [XXX]* του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου [κανονισμός επιδόσεων], ο οποίος θεσπίζει τους κανόνες για την παρακολούθηση των δαπανών και το πλαίσιο επιδόσεων για τον προϋπολογισμό, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για τη διασφάλιση της ενιαίας εφαρμογής των αρχών της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» και της ισότητας των φύλων, που αναφέρονται στο άρθρο 33 παράγραφος 2 στοιχεία δ) και στ), αντίστοιχα, του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, των κανόνων για την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις επιδόσεις των προγραμμάτων και των δραστηριοτήτων της Ένωσης, των κανόνων για τη δημιουργία πύλης ενωσιακής χρηματοδότησης, των κανόνων για την αξιολόγηση των προγραμμάτων καθώς και άλλων οριζόντιων διατάξεων που εφαρμόζονται σε όλα τα προγράμματα της Ένωσης, όπως εκείνες που αφορούν την ενημέρωση, την επικοινωνία και την προβολή.

(49)Όταν η βοήθεια δυνάμει του μηχανισμού της Ένωσης συμβάλλει σε ανθρωπιστική επέμβαση της Ένωσης, ιδιαίτερα σε πολύπλοκες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, οι δράσεις που λαμβάνουν χρηματοδοτική συνδρομή δυνάμει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να τηρούν τις ανθρωπιστικές αρχές και τις αρχές της χρήσης των πόρων πολιτικής προστασίας και των στρατιωτικών πόρων που καθορίζονται στην ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανθρωπιστική βοήθεια. Οι δράσεις αυτές θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη άλλη ανθρωπιστική βοήθεια έκτακτης ανάγκης που χρηματοδοτείται από την Ένωση, ώστε να διασφαλίζεται η ευθυγράμμιση με τις καθιερωμένες κατευθυντήριες γραμμές και στόχους. Ο μηχανισμός της Ένωσης θα πρέπει να αντικαταστήσει τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης που θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 30 .

(50)Επομένως, η απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ θα πρέπει να καταργηθεί,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΤΙΤΛΟΣ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Κεφάλαιο 1

Αντικείμενο, πεδίο εφαρμογής και ορισμοί

Άρθρο 1

Αντικείμενο

1.Ο παρών κανονισμός προβλέπει τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης (στο εξής: μηχανισμός της Ένωσης) και καθορίζει τη στήριξη που παρέχει η Ένωση για δράσεις ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας. Καθορίζει τους στόχους, τον προϋπολογισμό του για την περίοδο 2028-2034, τις μορφές ενωσιακής χρηματοδότησης και τους κανόνες για την παροχή της εν λόγω χρηματοδότησης.

2.Ο παρών κανονισμός ορίζει συγκεκριμένα:

α)κανόνες σχετικά με τη λειτουργία του μηχανισμού της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων ειδικών μέτρων για την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση,

β)κανόνες σχετικά με τη λειτουργία του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (ΚΣΑΕΑ) ως συντονιστικού οργάνου του μηχανισμού της Ένωσης,

γ)κανόνες σχετικά με τη δημιουργία του κόμβου συντονισμού κρίσεων (στο εξής: κόμβος) ως συνολικής δομής που διευκολύνει την επίγνωση της κατάστασης, την επιχειρησιακή διατομεακή ετοιμότητα και τον επιχειρησιακό διατομεακό συντονισμό,

δ)μέτρα στήριξης για την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας.

Άρθρο 2

Πεδίο εφαρμογής

1.Ο παρών κανονισμός έχει ως στόχο να διασφαλίζει την προστασία των πολιτών, του περιβάλλοντος και των περιουσιών καθώς και της πολιτιστικής κληρονομιάς από κάθε είδους φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές, συμπεριλαμβανομένων των σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας.

2.Ο παρών κανονισμός καθιστά δυνατό τον διατομεακό συντονισμό σε καταστάσεις στις οποίες εφαρμόζονται άλλοι ενωσιακοί μηχανισμοί αντιμετώπισης κρίσεων ή διαχείρισης κινδύνων. Οι διατάξεις του κανονισμού δεν θίγουν τις αρμοδιότητες του ύπατου εκπροσώπου όσον αφορά την εξωτερική διάσταση των κρίσεων, συμπεριλαμβανομένων των αποστολών και επιχειρήσεων που διεξάγονται στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας.

3.Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από υφιστάμενες νομικές πράξεις της Ένωσης ή από υφιστάμενες διεθνείς συμφωνίες ούτε τις αρμοδιότητες της Επιτροπής στον τομέα της ασφάλειας του προσωπικού της, των περιουσιακών στοιχείων της και των πληροφοριών της. Εφαρμόζεται με την επιφύλαξη και συμπληρωματικά προς άλλες νομικές πράξεις της Ένωσης για τη θέσπιση ειδικών κανόνων σχετικά με την αντιμετώπιση ή τη διαχείριση κινδύνων που σχετίζονται με κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας.

4.Ο τίτλος II του παρόντος κανονισμού θεσπίζει κανόνες για:

α)τις δράσεις πρόληψης και ετοιμότητας που αναλαμβάνονται στα κράτη μέλη,

β)τις δράσεις που αναλαμβάνονται σε τρίτες χώρες, οι οποίες αφορούν την κινητοποίηση και την αποστολή εμπειρογνωμόνων και ομάδων πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ομάδες ΠΠΕΕ) που παρέχουν συμβουλές σχετικά με μέτρα πρόληψης και ετοιμότητας, καθώς και τη συνεργασία με σκοπό την κατάρτιση και την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών στο πλαίσιο του Δικτύου Γνώσεων, και

γ)τις δράσεις που βοηθούν στην αντιμετώπιση επαπειλούμενης καταστροφής ή των άμεσων δυσμενών συνεπειών καταστροφής στα κράτη μέλη ή σε τρίτες χώρες, κατόπιν αιτήματος παροχής βοήθειας σύμφωνα με το άρθρο 28.

5.Ο τίτλος III του παρόντος κανονισμού θεσπίζει κανόνες για την παροχή ενωσιακής στήριξης για δράσεις ετοιμότητας και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας, ιδίως για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2371 και του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2372.

6.Η δημιουργία αποθεμάτων που αναφέρεται στον τίτλο III πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 21, με εξαίρεση τα ιατρικά αντίμετρα που δεν ορίζονται ως rescEU.

7.Κατά την εφαρμογή των μέτρων πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης δυνάμει του παρόντος κανονισμού, λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές ανάγκες απομονωμένων, εξόχως απόκεντρων και άλλων περιοχών ή νήσων της Ένωσης όσον αφορά την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση.

8.Όταν λαμβάνονται μέτρα αντιμετώπισης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές ανάγκες των υπερπόντιων χωρών και εδαφών σε επίπεδο αντιμετώπισης.

Άρθρο 3

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

(1)«καταστροφή»: κατάσταση, ανεξάρτητα από την προέλευσή της, η οποία έχει ή ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις σε πρόσωπα, στη δημόσια υγεία, στο περιβάλλον, σε κρίσιμη υποδομή ή σε περιουσίες, συμπεριλαμβανομένης της πολιτιστικής κληρονομιάς·

(2)«κρίση»: κάθε υπό εξέλιξη ή επαπειλούμενη καταστροφή που έχει ή ενδέχεται να έχει επιπτώσεις σε πολλούς τομείς ταυτόχρονα, με την επιφύλαξη της έννοιας της κρίσης στο άρθρο 2 σημείο 22 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 που εφαρμόζεται στις διαδικασίες προμηθειών·

(3)«τομέας»: συγκεκριμένος τομέας αλληλένδετων κοινωνικών, κυβερνητικών και οικονομικών δραστηριοτήτων, συγκεκριμένα η υγεία, το περιβάλλον, οι μεταφορές, η ενέργεια, η ασφάλεια και άλλοι τομείς δραστηριότητας που είναι ευάλωτοι σε καταστροφές·

(4)«βοήθεια»: εμπειρογνώμονες, μονάδες, άλλες ικανότητες αντιμετώπισης ή ομάδες τεχνικής βοήθειας και υποστήριξης, μαζί με τον εξοπλισμό τους και τη βοήθεια σε είδος, συμπεριλαμβανομένων υλικών ή προμηθειών αρωγής, καθώς και προσφορές από θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης και άλλες ικανότητες που είναι αναγκαίες για τον μετριασμό των άμεσων συνεπειών μιας καταστροφής ή κρίσης·

(5)«ετοιμότητα»: κατάσταση ετοιμότητας και δυνατότητα ανθρώπινου δυναμικού και υλικών πόρων, δομών, συστημάτων, κοινοτήτων και οργανώσεων, που καθιστά δυνατή την εξασφάλιση αποτελεσματικής ταχείας αντίδρασης, η οποία θα είναι αποτέλεσμα δράσης που αναλήφθηκε εκ των προτέρων·

(6)«πρόληψη»: δράσεις που αποσκοπούν στη μείωση των κινδύνων ή στον μετριασμό των ενδεχόμενων δυσμενών συνεπειών μιας καταστροφής σε πρόσωπα, στη δημόσια υγεία, στο περιβάλλον και στις περιουσίες, συμπεριλαμβανομένης της πολιτιστικής κληρονομιάς·

(7)«ενωσιακοί στόχοι ανθεκτικότητας στις καταστροφές»: στόχοι που έχει καθορίσει η Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη στον τομέα της πολιτικής προστασίας για τη στήριξη δράσεων πρόληψης και ετοιμότητας με σκοπό τη βελτίωση της ικανότητας της Ένωσης και των κρατών μελών της να ανθίστανται στις επιπτώσεις μιας καταστροφής που προκαλεί ή είναι ικανή να προκαλέσει διασυνοριακές επιπτώσεις·

(8)«Κοινό Σύστημα Επικοινωνίας και Πληροφόρησης Έκτακτης Ανάγκης» (ΚΣΕΠΕΑ): διαδικτυακή πλατφόρμα που έχει αναπτυχθεί και συντηρείται από την Επιτροπή, η οποία διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο μεταξύ των κρατών μελών και του ΚΣΑΕΑ·

(9)«έγκαιρη προειδοποίηση» : η έγκαιρη και αποτελεσματική παροχή πληροφοριών που επιτρέπει την ανάληψη δράσης προς αποφυγή ή περιορισμό των κινδύνων και των δυσμενών επιπτώσεων καταστροφής και προς διευκόλυνση της ετοιμότητας για αποτελεσματική αντίδραση·

(10)«μονάδα»: αυτάρκης και αυτόνομη οργάνωση ικανοτήτων των κρατών μελών ή κινητή επιχειρησιακή ομάδα των κρατών μελών σύμφωνα με προκαθορισμένα καθήκοντα και ανάγκες, που αποτελείται από συνδυασμό ανθρώπινων και υλικών πόρων και μπορεί να προσδιοριστεί βάσει της οικείας ικανότητας επέμβασης ή του καθήκοντος (των καθηκόντων) που δύναται να αναλάβει, και για την οποία έχουν καθοριστεί ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις·

(11)«ομάδα τεχνικής βοήθειας και υποστήριξης» (ΟΤΒΥ): οι ανθρώπινοι και υλικοί πόροι που διατίθενται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη για την εκτέλεση καθηκόντων υλικοτεχνικής υποστήριξης και παροχής στήριξης·

(12)«ομάδα επέμβασης»: εξειδικευμένη ομάδα αποτελούμενη από εκπαιδευμένο προσωπικό και εξοπλισμένη με πόρους για την ταχεία και αποτελεσματική αντιμετώπιση των συνεπειών καταστροφών, η οποία δεν έχει προδεσμευτεί στην Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας ούτε έχει συσταθεί στο πλαίσιο του rescEU·

(13)«ομάδα πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (ομάδα ΠΠΕΕ): ομάδα αποτελούμενη από εμπειρογνώμονες και, όταν κρίνεται αναγκαίο, από ΟΤΒΥ, η οποία επιλέγεται και αναπτύσσεται από το ΚΣΑΕΑ βάσει εντολής που σχετίζεται με αίτημα για παροχή εμπειρογνωσίας στον τομέα της πρόληψης ή της ετοιμότητας, ή με την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στο πλαίσιο αιτήματος παροχής βοήθειας που βρίσκεται σε εξέλιξη·

(14)«διπλή χρήση»: τα περιουσιακά στοιχεία και οι ικανότητες που αναπτύσσονται σε στρατιωτικό και μη στρατιωτικό πλαίσιο·

(15)«εκτίμηση κινδύνων» : η συνολική διατομεακή διαδικασία εντοπισμού, ανάλυσης και αξιολόγησης κινδύνων που πραγματοποιείται σε εθνικό ή σε ενδεδειγμένο κατώτερο του εθνικού επίπεδο·

(16)«ικανότητα διαχείρισης κινδύνων» : η ικανότητα κράτους μέλους ή των περιφερειών του να περιορίζει, να προσαρμόζει και/ή να μετριάζει τους κινδύνους (τις επιπτώσεις και την πιθανότητα μιας καταστροφής) που έχουν εντοπιστεί στις εκτιμήσεις κινδύνων, σε επίπεδα αποδεκτά για το συγκεκριμένο κράτος μέλος. Η ικανότητα διαχείρισης κινδύνων αξιολογείται από την άποψη της τεχνικής, οικονομικής και διοικητικής ικανότητας διενέργειας κατάλληλων εκτιμήσεων κινδύνων, σχεδιασμού διαχείρισης κινδύνων για την πρόληψη και την ετοιμότητα καθώς και μέτρων πρόληψης κινδύνων και ετοιμότητας·

(17)«στήριξη του κράτους υποδοχής» : κάθε δράση που αναλαμβάνεται κατά τις φάσεις ετοιμότητας και απόκρισης από χώρα η οποία λαμβάνει ή στέλνει βοήθεια, ή από την Επιτροπή, για την άρση προβλέψιμων παραγόντων στη διεθνή βοήθεια που παρέχεται μέσω του μηχανισμού της Ένωσης. Περιλαμβάνει τη στήριξη των κρατών μελών για τη διευκόλυνση της διέλευσης της βοήθειας από το έδαφός τους·

(18)«υλικοτεχνική υποστήριξη»: ο βασικός εξοπλισμός ή οι βασικές υπηρεσίες που απαιτούνται για την αποτελεσματική λειτουργία των ικανοτήτων αντιμετώπισης, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας κόμβων εφοδιαστικής·

(19)«ιατρική εκκένωση»: σειρά συντονισμένων ενεργειών που επιτρέπουν την οργανωμένη μεταφορά ατόμων που χρήζουν ιατρικής περίθαλψης από περιοχές που έχουν πληγεί από καταστροφές σε κατάλληλες ιατρικές εγκαταστάσεις, είτε σε κράτος μέλος είτε επίσης, στην περίπτωση πολιτών της Ένωσης, σε τρίτες χώρες·

(20)«κόμβος ιατρικής εκκένωσης»: εγκατάσταση διέλευσης που δημιουργείται στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης, η οποία δέχεται προσωρινά ασθενείς που έχουν εκκενωθεί και τους συνοδούς τους, πραγματοποιεί ιατρική διαλογή και σταθεροποίηση ασθενών, παρέχει συνεχή φροντίδα (24/7) και, εάν είναι αναγκαίο, οργανώνει τη μεταφορά τους υπό τον συντονισμό του ΚΣΑΕΑ σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης σε κράτος μέλος· ο κόμβος ιατρικής εκκένωσης περιλαμβάνει τον φυσικό χώρο, το ιατρικό και υλικοτεχνικό προσωπικό του, τον εξοπλισμό και τις υπηρεσίες υποστήριξης που απαιτούνται για την ασφαλή μεταφορά ασθενών από το αιτούν κράτος στη χώρα που προσφέρει ιατρική περίθαλψη·

(21)«επιχειρησιακές δαπάνες»: όλες οι δαπάνες λειτουργίας μιας ικανότητας ή τοποθέτησης εμπειρογνώμονα ή ομάδας ΠΠΕΕ κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης. Οι δαπάνες αυτές ενδέχεται να περιλαμβάνουν δαπάνες σχετικές με το προσωπικό, τη διεθνή και τοπική μεταφορά, την υλικοτεχνική υποστήριξη, την ασφάλεια, τα αναλώσιμα και τις προμήθειες, τη συντήρηση, καθώς και άλλες δαπάνες που απαιτούνται για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής χρήσης των εν λόγω ικανοτήτων·

(22)«δαπάνες μεταφοράς»: οι δαπάνες που σχετίζονται με τη μετακίνηση των μεταφορικών και υλικοτεχνικών πόρων στον τόπο που υποδεικνύεται από το αιτούν κράτος μέλος, τρίτη χώρα ή οργανισμό, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών όλων των υπηρεσιών, των τελών, των δαπανών υλικοτεχνικής υποστήριξης, διεκπεραίωσης και άλλων μεταφορικών αναγκών που σχετίζονται με την αντιμετώπιση, των δαπανών για καύσιμα και πιθανών δαπανών διαμονής, καθώς και άλλων έμμεσων δαπανών, όπως φόροι, δασμοί εν γένει και έξοδα διέλευσης·

(23)«συνδεδεμένη χώρα»: τρίτη χώρα που έχει υπογράψει με την Ένωση συμφωνία συμμετοχής σε δράσεις δυνάμει του παρόντος κανονισμού υπό τους ίδιους όρους με τα κράτη μέλη. Η αναφορά στα κράτη μέλη θεωρείται ότι περιλαμβάνει τα συνδεδεμένα κράτη, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά·

(24)«ιατρικά αντίμετρα»: ιατρικά αντίμετρα κατά την έννοια του άρθρου 3 σημείο 10 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2371·

(25)«σοβαρές διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας»: οι απειλές που αναφέρονται στο άρθρο 3 σημείο 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2371 καθώς και οι ραδιολογικές και πυρηνικές απειλές.

Κεφάλαιο 2

Στόχοι και δημοσιονομικές διατάξεις

Άρθρο 4

Στόχοι

1.Γενικός στόχος του παρόντος κανονισμού είναι η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών για την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση κάθε είδους φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών, με σκοπό τη διαχείριση των συνεπειών τους, καθώς και των σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας που ενδέχεται να προκύψουν εντός ή εκτός της Ένωσης καθώς και καταστάσεων στις οποίες επηρεάζουν πολλούς τομείς ταυτόχρονα.

2.Ο γενικός στόχος που αναφέρεται στην παράγραφο 1 επιδιώκεται μέσω των ακόλουθων ειδικών στόχων:

α)ενίσχυση της κατανόησης και της πρόβλεψης των κινδύνων καταστροφών και των απειλών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή και τη δημόσια υγεία, και προορατικές προσπάθειες για την πρόληψη ή τον μετριασμό των δυνητικών επιπτώσεών τους· προώθηση της πρόληψης και της ετοιμότητας· και ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρχών πολιτικής προστασίας, υγείας και άλλων αρμόδιων αρχών·

β)διευκόλυνση, κυρίως μέσω του Δικτύου Γνώσεων, της ανάπτυξης ικανοτήτων σε επίπεδο Ένωσης και κρατών μελών, ιδίως με την προώθηση και την αύξηση της υιοθέτησης και της χρήσης των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας σε περιπτώσεις καταστροφών και κρίσεων, την παροχή και τη διεξαγωγή προγραμμάτων ανάπτυξης ικανοτήτων, όπως κατάρτιση και ασκήσεις, αξιολογήσεις από ομοτίμους, τοποθέτηση εμπειρογνωμόνων και ομάδων ΠΠΕΕ που παρέχουν συμβουλές σχετικά με μέτρα πρόληψης και ετοιμότητας καθώς και άλλη εμπειρογνωσία, καθώς και την παροχή τεχνικής και χρηματοδοτικής βοήθειας για τη στήριξη στρατηγικών, σχεδίων και επενδύσεων, και την προώθηση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της ανθεκτικότητας·

γ)ενίσχυση της ετοιμότητας σε επίπεδο κρατών μελών και Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων όλων των επιπέδων της κοινωνίας, για την αντιμετώπιση καταστροφών, ιδίως i) με την υποστήριξη του ΚΣΑΕΑ και του κόμβου, καθώς και των οικείων δομών επικοινωνίας και πληροφόρησης για τον συντονισμό και την επίγνωση της κατάστασης μεταξύ των αρχών των κρατών μελών και των υφιστάμενων δομών διαχείρισης κρίσεων της ΕΕ, ii) με τη στήριξη της ανάπτυξης και της συντήρησης αποτελεσματικών συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για τον εντοπισμό και την κοινοποίηση επικείμενων απειλών καταστροφών, ώστε να είναι δυνατή η ανάληψη έγκαιρης δράσης για την πρόληψη ή τον μετριασμό των επιπτώσεων, iii) με την ανάπτυξη και τη διατήρηση ικανοτήτων αντιμετώπισης, την ενίσχυση της διαλειτουργικότητάς τους και την εξέταση της δυνητικής διπλής χρήσης τους σε περίπτωση κρίσης, iv) με την προώθηση της ενσωμάτωσης ζητημάτων πρόληψης κινδύνων καταστροφών και ετοιμότητας στις πολιτικές και στα χρηματοδοτικά πλαίσια σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, με στόχο την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας, v) με τη διευκόλυνση της ετοιμότητας και της ανθεκτικότητας μεταξύ όλων των φορέων και των ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων όλων των επιπέδων διακυβέρνησης, των στρατιωτικών και μη στρατιωτικών αρχών, της κοινωνίας των πολιτών, του ιδιωτικού τομέα, και της παροχής ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών με σκοπό την ενίσχυση της συνολικής ετοιμότητας και ανθεκτικότητας του πληθυσμού·

δ)διευκόλυνση της ταχείας και αποτελεσματικής αντίδρασης εντός της Ένωσης, μεταξύ άλλων και στις χώρες που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1, καθώς και εκτός της Ένωσης, κατόπιν αιτήματος παροχής βοήθειας σύμφωνα με το άρθρο 28·

ε)στήριξη της ετοιμότητας και της αντιμετώπισης, εκ μέρους των κρατών μελών και της Ένωσης, διατομεακών κρίσεων, ιδίως με την αναβάθμιση της βοήθειας που παρέχεται για την αντιμετώπιση της έντασης και των επιπτώσεών τους καθώς και με τη στήριξη της αντίδρασης σε κρίσεις που ενεργοποιείται στο πλαίσιο άλλων ενωσιακών μέσων αντιμετώπισης κρίσεων ή διαχείρισης κινδύνων, όπου απαιτείται, μεταξύ άλλων μέσω του κόμβου, και με τη στήριξη της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των σχετικών στρατιωτικών και μη στρατιωτικών φορέων, ιδίως με τη στήριξη της θέσπισης ολοκληρωμένων ρυθμίσεων στρατιωτικής και μη στρατιωτικής ετοιμότητας·

στ)ενίσχυση των προσπαθειών των κρατών μελών και της Ένωσης όσον αφορά την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας με τους εξής τρόπους:

i) ενίσχυση της ικανότητας πρόληψης, ετοιμότητας και ταχείας αντιμετώπισης σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας, ιδίως με τη στήριξη πολιτικών και λύσεων υγειονομικής ασφάλειας, τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και επιτήρησης, και

ii) βελτίωση του εφοδιασμού με ιατρικά αντίμετρα με την ενίσχυση της διαθεσιμότητάς τους και της προσβασιμότητάς τους, ιδίως μέσω των ικανοτήτων δέσμευσης, της προμήθειας, της δημιουργίας αποθεμάτων και της ανάπτυξης καθώς και

iii) δράσεις συντονισμού και ενίσχυση της ανάπτυξης ικανοτήτων.

Άρθρο 5

Ετοιμότητα και συνεργασία στρατιωτικού και μη στρατιωτικού τομέα της ΕΕ

Η Επιτροπή συνεργάζεται με τον ύπατο εκπρόσωπο προκειμένου:

α)να συμβάλλει στην ανάπτυξη μέτρων για την ενίσχυση της στρατιωτικής και μη στρατιωτικής ετοιμότητας και του συντονισμού των δράσεων αντιμετώπισης εντός της Ένωσης, σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη·

β)να αναπτύσσει ρυθμίσεις για την αποσαφήνιση των ρόλων και των αρμοδιοτήτων και τον καθορισμό προτεραιοτήτων για την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων εντός της Ένωσης καθώς και για την εκπόνηση σεναρίων σε επίπεδο Ένωσης που θα αποτελέσουν τη βάση για κατάρτιση και ασκήσεις σε επίπεδο Ένωσης και για βέλτιστες πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων τυποποιημένων επιχειρησιακών διαδικασιών, και μηχανισμούς για την αποτελεσματική συνεργασία και επικοινωνία σε σενάρια κρίσεων.

Άρθρο 6

Προϋπολογισμός

1.Το ενδεικτικό χρηματοδοτικό κονδύλιο για την εκτέλεση του κανονισμού για την περίοδο 2028-2034 ανέρχεται σε 10 675 000 000 EUR σε τρέχουσες τιμές.

2.Οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις για δραστηριότητες οι οποίες εκτείνονται σε περισσότερα του ενός οικονομικά έτη μπορούν να κατανέμονται σε περισσότερα οικονομικά έτη σε ετήσιες δόσεις.

3.Μπορούν να εγγραφούν στον προϋπολογισμό της Ένωσης πιστώσεις για την περίοδο μετά το 2034 ώστε να καλυφθούν οι αναγκαίες δαπάνες και να καταστεί δυνατή η διαχείριση δράσεων που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το 2034.

4.Το χρηματοδοτικό κονδύλιο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και τα ποσά των πρόσθετων πόρων που αναφέρονται στο άρθρο 7 μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την παροχή τεχνικής και διοικητικής βοήθειας με σκοπό την εφαρμογή του κανονισμού, όπως δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, λογιστικών και άλλων ελέγχων και αξιολόγησης, εταιρικών συστημάτων και πλατφορμών τεχνολογίας πληροφοριών, δραστηριοτήτων ενημέρωσης και επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της εταιρικής επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης, καθώς και για την παροχή κάθε άλλης τεχνικής και διοικητικής βοήθειας ή για δαπάνες σχετικές με το προσωπικό με τις οποίες επιβαρύνεται η Επιτροπή για τη διαχείριση στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού.

5.Επιπλέον του άρθρου 12 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και οι πιστώσεις πληρωμών, οι οποίες δεν έχουν χρησιμοποιηθεί έως το τέλος του οικονομικού έτους για το οποίο έχουν εγγραφεί στον ετήσιο προϋπολογισμό, μεταφέρονται αυτομάτως και μπορούν να δεσμευθούν και να πληρωθούν αντίστοιχα έως τις 31 Δεκεμβρίου του επόμενου έτους. Οι μεταφερθείσες πιστώσεις χρησιμοποιούνται μόνο για δράσεις αντιμετώπισης καταστροφών. Οι μεταφερθείσες πιστώσεις είναι οι πιστώσεις που χρησιμοποιούνται κατά προτεραιότητα στο επόμενο οικονομικό έτος.

Άρθρο 7

Πρόσθετοι πόροι

6.Τα κράτη μέλη, τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμοί της Ένωσης, οι τρίτες χώρες, οι διεθνείς οργανισμοί, τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή άλλα τρίτα μέρη μπορούν να καταβάλλουν πρόσθετες χρηματοδοτικές ή μη χρηματοδοτικές συνεισφορές βάσει του παρόντος κανονισμού. Οι πρόσθετες χρηματοδοτικές συνεισφορές συνιστούν εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό κατά την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 2 στοιχείο α), δ) ή ε) ή του άρθρου 21 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

7.Οι πόροι που διατίθενται στα κράτη μέλη υπό καθεστώς επιμερισμένης διαχείρισης μπορούν, κατόπιν αιτήματος των κρατών μελών, να διατεθούν βάσει του παρόντος κανονισμού. Οι εν λόγω πόροι εκτελούνται άμεσα ή έμμεσα από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α) ή γ) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509. Προστίθενται στο ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού. Οι πόροι αυτοί χρησιμοποιούνται προς όφελος του οικείου κράτους μέλους. Όταν η Επιτροπή δεν έχει αναλάβει νομική δέσμευση στο πλαίσιο άμεσης ή έμμεσης διαχείρισης για πρόσθετα ποσά που διατίθενται με τον τρόπο αυτόν βάσει του παρόντος κανονισμού, τα αντίστοιχα μη δεσμευμένα ποσά μπορούν, κατόπιν αιτήματος του οικείου κράτους μέλους, να μεταφερθούν και πάλι σε ένα ή περισσότερα αντίστοιχα προγράμματα-πηγή ή στα διάδοχά τους προγράμματα.

Άρθρο 8

Εναλλακτική, συνδυασμένη και σωρευτική χρηματοδότηση

1.Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε συνέργεια με προγράμματα της Ένωσης. Μια δράση που έχει λάβει συνεισφορά της Ένωσης από άλλο πρόγραμμα μπορεί επίσης να λάβει συνεισφορά βάσει του παρόντος κανονισμού. Οι κανόνες του σχετικού προγράμματος της Ένωσης εφαρμόζονται στην αντίστοιχη συνεισφορά ή μπορεί να εφαρμοστεί ενιαίο σύνολο κανόνων σε όλες τις συνεισφορές και να συναφθεί ενιαία νομική δέσμευση. Εάν οι συνεισφορές της Ένωσης παρέχονται με βάση την επιλέξιμη δαπάνη, η σωρευτική στήριξη από τον προϋπολογισμό της Ένωσης δεν υπερβαίνει τις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες της δράσης και μπορεί να υπολογίζεται κατ’ αναλογία σύμφωνα με τα έγγραφα που καθορίζουν τους όρους στήριξης.

2.Οι διαδικασίες ανάθεσης/χορήγησης/απονομής στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού μπορούν να διεξάγονται από κοινού υπό άμεση ή έμμεση διαχείριση με κράτη μέλη, θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης, τρίτες χώρες, διεθνείς οργανισμούς, διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή άλλα τρίτα μέρη (στο εξής: εταίροι της διαδικασίας από κοινού ανάθεσης/χορήγησης/απονομής), υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Οι διαδικασίες αυτές υπόκεινται σε ενιαίο σύνολο κανόνων και έχουν ως αποτέλεσμα τη σύναψη ενιαίων νομικών δεσμεύσεων. Για τον σκοπό αυτόν, οι εταίροι της διαδικασίας από κοινού ανάθεσης/χορήγησης/απονομής μπορούν να διαθέσουν πόρους στο πρόγραμμα της Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 7 του παρόντος κανονισμού, ή να επιφορτιστούν με την εκτέλεση της εν λόγω διαδικασίας, κατά περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509. Στο πλαίσιο των διαδικασιών από κοινού ανάθεσης/χορήγησης/απονομής, οι εκπρόσωποι των εταίρων στην εν λόγω διαδικασία μπορούν επίσης να είναι μέλη της επιτροπής αξιολόγησης που αναφέρεται στο άρθρο 153 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

Άρθρο 9

Συνδεδεμένες τρίτες χώρες

1.Η σύνδεση στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού μπορεί να είναι ανοικτή στις ακόλουθες τρίτες χώρες, μέσω πλήρους ή μερικής σύνδεσης, σύμφωνα με τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 4 και σύμφωνα με τις σχετικές διεθνείς συμφωνίες ή τυχόν αποφάσεις που εκδίδονται στο πλαίσιο των εν λόγω συμφωνιών και εφαρμόζονται:

α)στα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, καθώς και στα πολύ μικρά ευρωπαϊκά κράτη·

β)στις προσχωρούσες χώρες, τις υποψήφιες χώρες και τα δυνάμει υποψήφια μέλη·

γ)στις χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας·

δ)σε άλλες τρίτες χώρες.

2.Οι συμφωνίες σύνδεσης για τη συμμετοχή στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού:

α)διασφαλίζουν δίκαιη ισορροπία όσον αφορά τις συνεισφορές και τα οφέλη της τρίτης χώρας που είναι συνδεδεμένη στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού·

β)καθορίζουν τους όρους συμμετοχής στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένου του υπολογισμού των χρηματοδοτικών συνεισφορών —οι οποίες συνίστανται σε επιχειρησιακή συνεισφορά και τέλος συμμετοχής— και στις γενικές διοικητικές δαπάνες του·

γ)δεν παρέχουν καμία εξουσία λήψης αποφάσεων δυνάμει του παρόντος κανονισμού·

δ)εγγυώνται τα δικαιώματα της Ένωσης για τη διασφάλιση χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και την προστασία των οικονομικών της συμφερόντων·

ε)κατά περίπτωση, διασφαλίζουν την προστασία των συμφερόντων ασφάλειας και δημόσιας τάξης της Ένωσης.

Για τους σκοπούς του στοιχείου δ), η τρίτη χώρα παρέχει τα αναγκαία δικαιώματα και την πρόσβαση που απαιτείται βάσει των κανονισμών (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 και (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 και εγγυάται ότι οι αποφάσεις αναγκαστικής εκτέλεσης που επιβάλλουν χρηματική υποχρέωση βάσει του άρθρου 299 της Συνθήκης, καθώς και οι αποφάσεις και οι διατάξεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι εκτελεστές.

Άρθρο 10

Υλοποίηση και μορφές της ενωσιακής χρηματοδότησης

1.Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, υπό άμεση ή έμμεση διαχείριση με τις οντότητες που αναφέρονται στο άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του εν λόγω κανονισμού.

2.Η ενωσιακή χρηματοδότηση μπορεί να παρέχεται υπό οποιαδήποτε μορφή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, ιδίως με επιχορηγήσεις, βραβεία, προμήθειες και μη χρηματοοικονομικές δωρεές.

3.Η Επιτροπή μπορεί να χορηγεί άμεσες επιχορηγήσεις στα κράτη μέλη χωρίς πρόσκληση υποβολής προτάσεων για δράσεις στο πλαίσιο των ειδικών στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

4.Οι επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του συγκεκριμένου στόχου που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, τράπεζες στην Ένωση ή σε συνδεδεμένες χώρες ή από άλλα ιδρύματα αναπτυξιακής χρηματοδότησης ή δημόσια χρηματοδοτικά ιδρύματα, καθώς επίσης σε συνδυασμό με χρηματοδότηση από χρηματοδοτικά ιδρύματα του ιδιωτικού τομέα και κρατικούς ή ιδιώτες επενδυτές, μεταξύ άλλων και μέσω συμπράξεων δημοσίου με δημόσιο ή συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

5.Όταν η ενωσιακή χρηματοδότηση παρέχεται υπό τη μορφή επιχορήγησης, η χρηματοδότηση παρέχεται ως χρηματοδότηση που δεν συνδέεται με τις δαπάνες ή, κατά περίπτωση, με τη χρήση απλουστευμένων επιλογών κόστους, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509. Η χρηματοδότηση μπορεί να παρέχεται υπό μορφή επιστροφής των πραγματικών επιλέξιμων δαπανών μόνο όταν οι στόχοι μιας δράσης δεν μπορούν να επιτευχθούν διαφορετικά.

6.Για τους σκοπούς του άρθρου 153 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, η επιτροπή αξιολόγησης μπορεί να απαρτίζεται εν μέρει ή εν όλω από ανεξάρτητους εξωτερικούς εμπειρογνώμονες.

Άρθρο 11

Επιλεξιμότητα

1.Καθορίζονται κριτήρια επιλεξιμότητας για να υποστηριχθεί η επίτευξη των στόχων που ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, τα οποία εφαρμόζονται σε όλες τις διαδικασίες ανάθεσης/χορήγησης/απονομής δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

2.Στο πλαίσιο διαδικασιών ανάθεσης/χορήγησης/απονομής υπό άμεση και έμμεση διαχείριση, μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες νομικές οντότητες μπορούν να είναι επιλέξιμες για να λάβουν ενωσιακή χρηματοδότηση:

α)οντότητες εγκατεστημένες σε κράτος μέλος·

β)οντότητες εγκατεστημένες σε συνδεδεμένη τρίτη χώρα·

γ)διεθνείς οργανισμοί·

δ)άλλες οντότητες εγκατεστημένες σε μη συνδεδεμένες τρίτες χώρες, όταν η χρηματοδότηση των εν λόγω οντοτήτων είναι απαραίτητη για την υλοποίηση της δράσης και συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που ορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2.

3.Επιπλέον των προβλεπόμενων στο άρθρο 168 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, οι συνδεδεμένες τρίτες χώρες που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού μπορούν, κατά περίπτωση, να συμμετέχουν και να επωφελούνται από τους μηχανισμούς προμήθειας που καθορίζονται στο άρθρο 168 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509. Οι μη συνδεδεμένες τρίτες χώρες μπορούν να συμμετέχουν στις διαδικασίες προμηθειών που προβλέπονται στο άρθρο 168 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509, εάν αυτό είναι αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 4 και με την επιφύλαξη της συμφωνίας όλων των συμμετεχουσών χωρών.

4.Οι διαδικασίες ανάθεσης/χορήγησης/απονομής που επηρεάζουν την ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη, ιδίως όσον αφορά στρατηγικούς πόρους και συμφέροντα της Ένωσης ή των κρατών μελών της, υπόκεινται σε περιορισμούς σύμφωνα με το άρθρο 136 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

5.Στο πλαίσιο διαδικασιών ανάθεσης/χορήγησης/απονομής για επιχορηγήσεις, δράσεις ή μέρη αυτών που χρηματοδοτούνται ήδη εξ ολοκλήρου από άλλες δημόσιες ή ιδιωτικές πηγές, εκτός από συνεισφορές της Ένωσης στο πλαίσιο των δράσεων συνέργειας που αναφέρονται στο άρθρο 8, δεν είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση.

6.Στο πρόγραμμα εργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 110 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 ή στα έγγραφα που σχετίζονται με τη διαδικασία ανάθεσης/χορήγησης/απονομής μπορεί να διευκρινίζονται περαιτέρω τα κριτήρια επιλεξιμότητας που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό ή να καθορίζονται πρόσθετα κριτήρια επιλεξιμότητας για συγκεκριμένες δράσεις.

Άρθρο 12

Πρόγραμμα εργασίας

Ο κανονισμός εφαρμόζεται μέσω των προγραμμάτων εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 110 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

TIΤΛΟΣ II

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Κεφάλαιο 1

Εκτίμηση κινδύνων και σχεδιασμός διαχείρισης κινδύνων

Άρθρο 13

Ενωσιακοί στόχοι ανθεκτικότητας στις καταστροφές

Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, αναπτύσσει περαιτέρω ενωσιακούς στόχους ανθεκτικότητας στις καταστροφές στον τομέα της πολιτικής προστασίας και εγκρίνει συστάσεις για τον καθορισμό τους ως κοινής βάσης αναφοράς για τη στήριξη δράσεων πρόληψης και ετοιμότητας. Οι στόχοι αυτοί βασίζονται σε τρέχοντα και μελλοντοστρεφή σενάρια, μεταξύ άλλων και σε διαστημικά δεδομένα από το Copernicus, και σε σενάρια που αφορούν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον κίνδυνο καταστροφών, σε δεδομένα σχετικά με προηγούμενα γεγονότα και σε διατομεακή ανάλυση αντικτύπου με ιδιαίτερη προσοχή στις ευάλωτες ομάδες. Κατά την ανάπτυξη των ενωσιακών στόχων ανθεκτικότητας στις καταστροφές, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη επαναλαμβανόμενες καταστροφές που πλήττουν κράτη μέλη και προτείνει τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων από τα κράτη μέλη, περιλαμβανομένων τυχόν μέτρων που πρόκειται να εφαρμοστούν με τη χρήση κονδυλίων της Ένωσης, με σκοπό την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στις εν λόγω καταστροφές.

Άρθρο 14

Εκτίμηση κινδύνων και σχεδιασμός διαχείρισης κινδύνων σε εθνικό επίπεδο

Προκειμένου να προωθηθεί η υιοθέτηση αποτελεσματικής και συνεκτικής προσέγγισης ως προς την πρόληψη και την ετοιμότητα στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης, τα κράτη μέλη:

α)αναπτύσσουν περαιτέρω εκτιμήσεις κινδύνου καταστροφών σε εθνικό ή σε κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο και διασφαλίζουν τον συντονισμό και τη συνοχή με άλλες σχετικές διαδικασίες εκτίμησης κινδύνων καθώς και τη δημόσια διαθεσιμότητα των μη ευαίσθητων αποτελεσμάτων τους για τη στήριξη της ευαισθητοποίησης και της ετοιμότητας του πληθυσμού σχετικά με τους κινδύνους·

β)αναπτύσσουν περαιτέρω την εκτίμηση της ικανότητας διαχείρισης κινδύνων καταστροφών σε εθνικό ή σε κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο·

γ)αναπτύσσουν περαιτέρω και βελτιώνουν τον σχεδιασμό διαχείρισης κινδύνων καταστροφών σε εθνικό ή κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διασυνοριακή συνεργασία και τους κινδύνους που ενδέχεται να έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τους ενωσιακούς στόχους ανθεκτικότητας στις καταστροφές, και διασφαλίζουν τον συντονισμό και τη συνοχή με άλλες σχετικές διαδικασίες σχεδιασμού·

δ)σύμφωνα με τις διεθνείς δεσμεύσεις, βελτιώνουν τη συλλογή και τη διάδοση δεδομένων για απώλειες λόγω καταστροφών σε εθνικό ή κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο, μεταξύ άλλων με την καλύτερη χρήση των διαστημικών δεδομένων.

Άρθρο 15

Ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τη διαχείριση κινδύνων σε εθνικό επίπεδο

Για την προώθηση της ανάπτυξης κοινής αντίληψης σχετικά με τους κινδύνους και τις απειλές καταστροφών σε επίπεδο Ένωσης, τον προσδιορισμό κοινών αναγκών για την ανάπτυξη ικανοτήτων διαχείρισης κινδύνων καταστροφών, τη στήριξη της υλοποίησης των ενωσιακών στόχων ανθεκτικότητας στις καταστροφές και τη διευκόλυνση της ανταλλαγής ορθών πρακτικών, τα κράτη μέλη, με την επιφύλαξη των εθνικών κανόνων και διαδικασιών, θέτουν στη διάθεση της Επιτροπής, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στο άρθρο 16 παράγραφος 2, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028 και στη συνέχεια τουλάχιστον μία φορά ανά πενταετία, περίληψη:

α)εκτιμήσεων κινδύνων σε εθνικό ή σε κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης εκτίμησης κινδύνων ή καταστροφών που ενδέχεται να έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις·

β)αξιολόγησης των ικανοτήτων διαχείρισης κινδύνων καταστροφών και των ικανοτήτων αντιμετώπισης σε εθνικό ή σε κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο·

γ)δραστηριοτήτων που στηρίζουν την υλοποίηση των ενωσιακών στόχων ανθεκτικότητας στις καταστροφές·

δ)των επενδυτικών αναγκών ως προς τη διαχείριση κινδύνων καταστροφών που απαιτούν ή θα μπορούσαν να επωφεληθούν από στήριξη στο πλαίσιο των σχετικών ενωσιακών μέσων.

Άρθρο 16

Δράση σε επίπεδο Ένωσης σε σχέση με τις εκτιμήσεις κινδύνων και τον σχεδιασμό διαχείρισης κινδύνων

1.Για την καλύτερη κατανόηση των κινδύνων καταστροφών που αντιμετωπίζει η Ένωση και για τη συμβολή στη συντονισμένη ετοιμότητα, καθώς και με βάση τις περιλήψεις που αναφέρονται στο άρθρο 16 και λαμβάνοντας υπόψη τυχόν άλλα διαθέσιμα διατομεακά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων διαστημικών δεδομένων, σχετικά με τον εντοπισμό των κινδύνων, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο Ένωσης, καθώς και το έργο του Δικτύου Γνώσεων, η Επιτροπή:

α)συντάσσει, τουλάχιστον μία φορά ανά πενταετία, έκθεση που παρέχει διατομεακή επισκόπηση των φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων καταστροφών που αντιμετωπίζει η Ένωση, καθώς και της προόδου που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 14 και των ενωσιακών στόχων ανθεκτικότητας στις καταστροφές που αναφέρονται στο άρθρο 13·

β)καταρτίζει και επανεξετάζει ανά τακτά διαστήματα σενάρια καταστροφών σε επίπεδο Ένωσης για την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση·

γ)συντάσσει, τουλάχιστον μία φορά ανά πενταετία, έκθεση σχετικά με τις ικανότητες αντιμετώπισης και τις σχετικές δυνατότητες σε επίπεδο Ένωσης, καθώς και σχετικά με τις εναπομένουσες ελλείψεις σε σχέση με τις ικανότητες αντιμετώπισης σε εθνικό ή κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο, όπως αναφέρεται στο άρθρο 15 στοιχείο β), λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τους σχετικούς στόχους ικανοτήτων και επιδόσεων. Η έκθεση παρέχει επίσης μια επισκόπηση των εξελίξεων που αφορούν τον προϋπολογισμό και το κόστος σχετικά με τις ικανότητες αντιμετώπισης, καθώς και εκτίμηση της ανάγκης για περαιτέρω ανάπτυξη των εν λόγω ικανοτήτων.

2.Η Επιτροπή αναπτύσσει και επικαιροποιεί, από κοινού με τα κράτη μέλη, κατευθυντήριες γραμμές για την υποβολή της περίληψης που αναφέρεται στο άρθρο 15.

3.Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από τα κράτη μέλη να παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με ειδικά μέτρα πρόληψης και ετοιμότητας που σχετίζονται με κινδύνους οι οποίοι οδηγούν σε καταστροφές που συμβαίνουν τακτικά ή έχουν ιδιαίτερα υψηλό αντίκτυπο και, κατά περίπτωση:

α)να προτείνει την τοποθέτηση εμπειρογνωμόνων για την παροχή συμβουλών σχετικά με μέτρα πρόληψης και ετοιμότητας· ή

β)να διατυπώνει συστάσεις με σκοπό την ενίσχυση του επιπέδου πρόληψης και ετοιμότητας στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Η Επιτροπή και το εν λόγω κράτος μέλος ενημερώνονται αμοιβαία για τα τυχόν μέτρα που λαμβάνονται με βάση αυτές τις συστάσεις.

Κεφάλαιο 2

Ανάπτυξη ικανοτήτων και ετοιμότητα

Άρθρο 17

Εργαλεία ανάπτυξης ικανοτήτων

Η Επιτροπή στηρίζει τα κράτη μέλη ώστε να ενισχύσουν την ικανότητά τους να αντιμετωπίζουν κινδύνους, παρέχοντας πρόσβαση σε εργαλεία όπως προγράμματα κατάρτισης και ασκήσεων, τεχνική και χρηματοδοτική βοήθεια, αξιολογήσεις από ομοτίμους, τοποθέτηση εμπειρογνωμόνων και ομάδων ΠΠΕΕ που παρέχουν συμβουλές σχετικά με μέτρα πρόληψης και ετοιμότητας και άλλη εμπειρογνωσία, μάθηση και ανταλλαγή γνώσεων, καθώς και στήριξη για την υιοθέτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας στο πλαίσιο της διαχείρισης κινδύνων καταστροφών.

Άρθρο 18

Δίκτυο Γνώσεων για την Πολιτική Προστασία της Ένωσης

1.Το Δίκτυο Γνώσεων συγκεντρώνει, επεξεργάζεται και διαδίδει γνώσεις και πληροφορίες σχετικά με τον μηχανισμό της Ένωσης και υποστηρίζει συνεργατικές πρωτοβουλίες φορέων πολιτικής προστασίας και διαχείρισης κινδύνων καταστροφών εντός της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, τοπικών και περιφερειακών αρχών, του ιδιωτικού τομέα και της ερευνητικής κοινότητας, με βάση μια προσέγγιση πολλαπλών κινδύνων.

2.Η Επιτροπή, μέσω του Δικτύου Γνώσεων, λαμβάνει δεόντως υπόψη την εμπειρογνωσία που υπάρχει στο επίπεδο των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων όλων των επιπέδων διακυβέρνησης, σε επίπεδο Ένωσης, άλλων διεθνών οργανισμών και οντοτήτων, τρίτων χωρών και στο επίπεδο των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται επιτόπου.

3.Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη προωθούν τη συμπεριληπτική και ισόρροπη ως προς το φύλο συμμετοχή στη δημιουργία και στη λειτουργία του Δικτύου Γνώσεων.

4.Η Επιτροπή, μέσω του Δικτύου Γνώσεων, υποστηρίζει τη συνοχή των διαδικασιών σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων διευκολύνοντας τη συνεχή ανταλλαγή γνώσεων και πληροφοριών που αφορούν όλους τους τομείς δραστηριότητας στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης.

5.Η Επιτροπή, μέσω του Δικτύου Γνώσεων, στηρίζει τις δράσεις των κρατών μελών για την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού σχετικά με τους κινδύνους καταστροφών.

6.Ειδικότερα, η Επιτροπή, μέσω του Δικτύου:

α)ενισχύει τη συλλογική ικανότητα πρόληψης, ετοιμότητας και αποτελεσματικής αντιμετώπισης καταστροφών και στήριξης της ανταλλαγής γνώσεων και της μάθησης καθώς και προώθησης των επενδύσεων στη διαχείριση κινδύνων καταστροφών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

i)η δημιουργία και η διαχείριση προγραμμάτων χρηματοδοτικής συνδρομής προκειμένου να ενισχυθούν η διαχείριση κινδύνων και η ανταλλαγή γνώσεων και να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη επενδύσεων και σχεδίων πρόληψης και ετοιμότητας·

ii) η δημιουργία και η διαχείριση προγράμματος κατάρτισης και ασκήσεων καθώς και προγράμματος ανταλλαγής εμπειρογνωμόνων για το προσωπικό πολιτικής προστασίας και διαχείρισης καταστροφών και κρίσεων, το οποίο θα καλύπτει την πρόληψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση. Τα προγράμματα επικεντρώνονται και ενθαρρύνουν την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στον τομέα της πολιτικής προστασίας και της διαχείρισης καταστροφών και κρίσεων και περιλαμβάνουν κοινά μαθήματα. Η ανταλλαγή εμπειρογνωσίας στον τομέα της διαχείρισης καταστροφών και κρίσεων περιλαμβάνει ανταλλαγές επαγγελματιών και έμπειρων εθελοντών. Η κατάρτιση και οι ασκήσεις καθώς και τα προγράμματα ανταλλαγής εμπειρογνωμόνων αποσκοπούν στην ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στον τομέα της πολιτικής προστασίας και της διαχείρισης καταστροφών και κρίσεων και στην ενίσχυση του συντονισμού, της συμβατότητας και της συμπληρωματικότητας των ικανοτήτων που αναφέρονται στα άρθρα 20 και 21 καθώς και στη βελτίωση των ικανοτήτων των εμπειρογνωμόνων, όπως αναφέρεται στο άρθρο 33·

iii)η κατάρτιση και η διαχείριση προγραμμάτων για την παροχή και την ανταλλαγή εμπειρογνωσίας·

β)ενισχύει τη διάδοση και την υιοθέτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας σε όλα τα στάδια της πολιτικής προστασίας και της διαχείρισης κινδύνων καταστροφών και προωθεί την αλληλεπίδραση μεταξύ των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας, του ιδιωτικού τομέα και των αρχών των κρατών μελών·

γ)συγκεντρώνει και διαχειρίζεται τα διδάγματα που αντλούνται από δράσεις πολιτικής προστασίας οι οποίες διεξάγονται στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων πτυχών από όλο τον κύκλο διαχείρισης καταστροφών, ώστε να παρασχεθεί ευρεία βάση μαθησιακών διαδικασιών και ανάπτυξης γνώσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

i)παρακολούθηση, ανάλυση και αξιολόγηση όλων των σχετικών δράσεων πολιτικής προστασίας στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης·

ii)προαγωγή της εφαρμογής των αντληθέντων διδαγμάτων, ώστε να εξασφαλίζεται βάση εδραζόμενη στην πείρα για την ανάπτυξη δραστηριοτήτων εντός του κύκλου διαχείρισης καταστροφών· και

iii)ανάπτυξη μεθόδων και εργαλείων για τη συγκέντρωση, ανάλυση, προώθηση και εφαρμογή των αντληθέντων διδαγμάτων.

Η δράση αυτή περιλαμβάνει, ανάλογα με την περίπτωση, διδάγματα που έχουν αντληθεί από επεμβάσεις εκτός της Ένωσης όσον αφορά την αξιοποίηση δεσμών και συνεργειών ανάμεσα στη βοήθεια που παρέχεται στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης και στην ανθρωπιστική βοήθεια·

δ)διατηρεί διαδικτυακή πλατφόρμα του Δικτύου Γνώσεων για την υποστήριξη και τη διευκόλυνση της εκτέλεσης των διαφόρων καθηκόντων που αναφέρονται στα στοιχεία α), β) και γ).

7.Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που ορίζονται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαιτέρως υπόψη της τις ανάγκες και τα συμφέροντα των κρατών μελών που αντιμετωπίζουν κινδύνους καταστροφών παρόμοιας φύσεως, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας της βιοποικιλότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

8.Η Επιτροπή ενισχύει τη συνεργασία για την ανάπτυξη ικανοτήτων και την υιοθέτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας και προωθεί την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών μεταξύ του Δικτύου και διεθνών οργανισμών και τρίτων χωρών, συγκεκριμένα με στόχο να συμβάλει στην εκπλήρωση των διεθνών δεσμεύσεων και ιδίως εκείνων που περιλαμβάνονται στο πλαίσιο Σεντάι για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών 2015-2030.

9.Το Δίκτυο προωθεί επίσης την επιχειρησιακή υιοθέτηση καινοτόμων λύσεων χρηματοδοτούμενων από την Ένωση και στηρίζει τα κράτη μέλη για τον προσδιορισμό και την εφαρμογή τεχνολογιών και προσεγγίσεων αιχμής, μεταξύ άλλων μέσω δημόσιας προμήθειας καινοτόμων λύσεων και συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

10.Η οργάνωση του Δικτύου Γνώσεων για την Πολιτική Προστασία της Ένωσης καθορίζεται σε εκτελεστική πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

Άρθρο 19

Γενικές δράσεις ετοιμότητας

1.Τα κράτη μέλη αναπτύσσουν, σε εθελοντική βάση, ικανότητες αντιμετώπισης σύμφωνα με τα άρθρα 20 και 21.

2.Η Επιτροπή στηρίζει τις δράσεις των κρατών μελών για την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού σχετικά με τους κινδύνους καταστροφών.

3.Κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους, η Επιτροπή μπορεί να στηρίζει και να συντονίζει τη διάθεση προσωρινών ικανοτήτων αντιμετώπισης και ομάδων επέμβασης, μεταξύ άλλων για κατάρτιση, ασκήσεις, ανταλλαγή γνώσεων και για τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των ικανοτήτων και των ομάδων επέμβασης.

4.Τα κράτη μέλη μπορούν, με την επιφύλαξη των κατάλληλων εγγυήσεων ασφάλειας, να παρέχουν πληροφορίες για τις σχετικές ικανότητες στρατιωτικής αντιμετώπισης που θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της βοήθειας μέσω του μηχανισμού της Ένωσης, όπως μεταφορικά μέσα και υλικοτεχνική ή ιατρική υποστήριξη.

5.Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή τις σχετικές πληροφορίες για τους εμπειρογνώμονες, τις μονάδες και τις άλλες ικανότητες αντιμετώπισης που διαθέτουν για βοήθεια μέσω του μηχανισμού της Ένωσης και επικαιροποιούν τις πληροφορίες αυτές, όταν χρειάζεται.

6.Τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν τις ενδεδειγμένες δράσεις ετοιμότητας προκειμένου να διευκολύνουν τη στήριξη του κράτους υποδοχής.

7.Η Επιτροπή απονέμει μετάλλια σε αναγνώριση μακροχρόνιας αφοσίωσης και εξαιρετικών συνεισφορών υπέρ του μηχανισμού της Ένωσης. Η απονομή των μεταλλίων πραγματοποιείται σύμφωνα με τις εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

8.Με την επιφύλαξη του άρθρου 9, η Επιτροπή μπορεί να συντονίζει προτεραιότητες πολιτικής καθώς και, όπου απαιτείται, επιχειρησιακές δραστηριότητες με τις εθνικές αρχές τρίτης χώρας, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως στρατηγική χώρα-εταίρος και έχει ευθυγραμμισμένους στόχους στον τομέα της πολιτικής προστασίας ή με την οποία η Ένωση έχει συνάψει συμφωνία ασφάλειας και άμυνας.

Άρθρο 20

Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας

1.Η Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας (ΕΔΠΠ) συνίσταται σε μια δεξαμενή εθελοντικά δεσμευμένων ικανοτήτων αντιμετώπισης των κρατών μελών και περιλαμβάνει μονάδες, άλλες ικανότητες αντιμετώπισης, κατηγορίες εμπειρογνωμόνων και ομάδες τεχνικής βοήθειας και υποστήριξης (ΟΤΒΥ). Η Επιτροπή θεσπίζει, με εκτελεστική πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2, κανόνες για τον προσδιορισμό εμπειρογνωμόνων, μονάδων και άλλων ικανοτήτων αντιμετώπισης των κρατών μελών καθώς και επιχειρησιακές απαιτήσεις για τη λειτουργία και τη διαλειτουργικότητα των μονάδων και την ανάπτυξη.

2.Η βοήθεια που παρέχει κράτος μέλος μέσω της ΕΔΠΠ λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις υπάρχουσες ικανότητες στο αιτούν κράτος μέλος, με την επιφύλαξη της πρωταρχικής ευθύνης των κρατών μελών για πρόληψη και αντιμετώπιση των καταστροφών στην επικράτειά τους.

3.Με βάση τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και κάθε υπάρχουσα εκπόνηση σεναρίων που αναφέρεται στο άρθρο 16 παράγραφος 1 στοιχείο β), η Επιτροπή, μέσω εκτελεστικών πράξεων, καθορίζει τα είδη και προσδιορίζει τον αριθμό των ικανοτήτων αντιμετώπισης καίριας σημασίας που απαιτούνται στο πλαίσιο της ΕΔΠΠ (στο εξής: στόχοι σε επίπεδο ικανοτήτων αντιμετώπισης). Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

4.Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, παρακολουθεί την πρόοδο που συντελείται όσον αφορά την επίτευξη των στόχων σε επίπεδο ικανοτήτων αντιμετώπισης που καθορίζονται στις εκτελεστικές πράξεις οι οποίες αναφέρονται στην παράγραφο 3 και εντοπίζει δυνητικά σημαντικές ελλείψεις σε επίπεδο ικανοτήτων αντιμετώπισης στην ΕΔΠΠ. Όπου έχουν εντοπιστεί τέτοιες ελλείψεις, η Επιτροπή εξετάζει αν οι αναγκαίες ικανότητες είναι διαθέσιμες στα κράτη μέλη εκτός του πλαισίου της ΕΔΠΠ. Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να καλύψουν τυχόν σημαντικές ελλείψεις ικανοτήτων αντιμετώπισης στην ΕΔΠΠ, σύμφωνα με την έκθεση που αναφέρεται στο άρθρο 17 παράγραφος 1 στοιχείο γ).

5.Η Επιτροπή, μέσω εκτελεστικής πράξης η οποία εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2, θεσπίζει και διαχειρίζεται διαδικασία πιστοποίησης και καταχώρισης των ικανοτήτων αντιμετώπισης που διαθέτουν τα κράτη μέλη στην ΕΔΠΠ και καθορίζει τις απαιτήσεις ποιότητας και διαλειτουργικότητας των ικανοτήτων αντιμετώπισης.

6.Τα κράτη μέλη προσδιορίζουν, δεσμεύουν και καταχωρίζουν σε εθελοντική βάση τις ικανότητες αντιμετώπισης που προσφέρουν στην ΕΔΠΠ, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών στρατιωτικών ικανοτήτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο της βοήθειας. Την καταχώριση πολυεθνικών μονάδων που παρέχονται από δύο ή περισσότερα κράτη μέλη αναλαμβάνουν από κοινού όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.

7.Οι ικανότητες αντιμετώπισης που διαθέτουν τα κράτη μέλη στην ΕΔΠΠ παραμένουν, ανά πάσα στιγμή, στη διάθεση των κρατών μελών για εθνικούς σκοπούς.

8.Οι ικανότητες αντιμετώπισης των κρατών μελών που διατίθενται για την ΕΔΠΠ είναι διαθέσιμες για επιχειρήσεις αντιμετώπισης στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης κατόπιν αιτήματος παροχής βοήθειας μέσω του ΚΣΑΕΑ. Η τελική απόφαση για την ανάπτυξή τους λαμβάνεται από τα κράτη μέλη, τα οποία καταχώρισαν την οικεία ικανότητα αντιμετώπισης. Όταν εγχώριες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ανωτέρα βία ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, σοβαροί λόγοι εμποδίζουν τη διάθεση εκ μέρους κράτους μέλους αυτών των ικανοτήτων αντιμετώπισης σε περίπτωση συγκεκριμένης καταστροφής, το εν λόγω κράτος μέλος ενημερώνει την Επιτροπή, το συντομότερο δυνατόν, κάνοντας αναφορά στο παρόν άρθρο.

9.Οι ικανότητες αντιμετώπισης των κρατών μελών, σε περίπτωση που χρησιμοποιηθούν, παραμένουν υπό τις εντολές και τον έλεγχό τους και μπορούν να αποσύρονται, κατόπιν διαβούλευσης με την Επιτροπή, όταν εγχώριες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ανωτέρα βία ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, σοβαροί λόγοι εμποδίζουν ένα κράτος μέλος να διατηρεί διαθέσιμες τις εν λόγω ικανότητες αντιμετώπισης. Ο συντονισμός των διαφόρων ικανοτήτων αντιμετώπισης διευκολύνεται, εάν χρειάζεται, από την Επιτροπή μέσω του ΚΣΑΕΑ σύμφωνα με το άρθρο 25.

Άρθρο 21

Πρόγραμμα rescEU

1.Το rescEU παρέχει βοήθεια για τη συμπλήρωση των συνολικών υφιστάμενων ικανοτήτων αντιμετώπισης σε εθνικό επίπεδο και εκείνων που έχουν δεσμευτεί από τα κράτη μέλη για την ΕΔΠΠ ή για την κάλυψη επιχειρησιακών αναγκών προκειμένου να διασφαλίζεται η αποτελεσματική και ταχεία ανταπόκριση σε αιτήματα παροχής βοήθειας που υποβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 28.

2.Η Επιτροπή καθορίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, τις ικανότητες αντιμετώπισης rescEU βάσει, μεταξύ άλλων, ενωσιακών εκτιμήσεων κινδύνων σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 1, λαμβάνοντας υπόψη τους εντοπισθέντες και αναδυόμενους κινδύνους και τις συνολικές ικανότητες και ελλείψεις σε επίπεδο Ένωσης. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

3.Τα κράτη μέλη αποκτούν, ενοικιάζουν, μισθώνουν, προμηθεύονται με άλλο τρόπο βάσει σύμβασης ή χορηγούν ως δωρεά ικανότητες rescEU.

4.Η Επιτροπή μπορεί να ενοικιάζει, να μισθώνει ή να προμηθεύεται με άλλο τρόπο βάσει σύμβασης ικανότητες rescEU, όπως καθορίζονται με εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2, στον βαθμό που απαιτείται για την αντιμετώπιση των ελλείψεων στον τομέα των μεταφορών και των υλικοτεχνικών πόρων.

5.Σε δεόντως αιτιολογημένες επείγουσες περιπτώσεις, η Επιτροπή μπορεί να αποκτά, να ενοικιάζει, να μισθώνει ή να προμηθεύεται με άλλο τρόπο βάσει σύμβασης ικανότητες οι οποίες καθορίζονται με εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία κατεπείγοντος στην οποία παραπέμπει το άρθρο 35 παράγραφος 2. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις:

α)καθορίζουν το αναγκαίο είδος και την αναγκαία ποσότητα των υλικών μέσων και των τυχόν αναγκαίων υποστηρικτικών υπηρεσιών διευκόλυνσης που έχουν ήδη οριστεί ως ικανότητες rescEU· και/ή

β)ορίζουν πρόσθετα υλικά μέσα και τυχόν αναγκαίες υποστηρικτικές υπηρεσίες διευκόλυνσης ως ικανότητες rescEU και καθορίζουν το αναγκαίο είδος και την αναγκαία ποσότητα των εν λόγω ικανοτήτων.

6.Τις ικανότητες rescEU φιλοξενούν τα κράτη μέλη ή η Επιτροπή. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη διασφαλίζουν, κατά περίπτωση, την κατάλληλη γεωγραφική κατανομή των ικανοτήτων rescEU.

7.Η Επιτροπή καθορίζει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, απαιτήσεις ποιότητας για τις ικανότητες αντιμετώπισης που ανήκουν στις rescEU, σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη. Οι απαιτήσεις ποιότητας βασίζονται σε καθιερωμένα διεθνή πρότυπα, εφόσον υπάρχουν τέτοια πρότυπα. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

8.οι ικανότητες rescEU μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο για εθνικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων των ικανοτήτων διπλής χρήσης, όταν δεν χρησιμοποιούνται ή δεν είναι αναγκαίες για σκοπούς αντιμετώπισης.

9.Οι ικανότητες rescEU χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για ανάπτυξη, εθνική χρήση, δανεισμό ή δωρεά, μεταξύ άλλων για τη διαχείριση των στρατηγικών αποθεμάτων rescEU, σύμφωνα με εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

10.Οι ικανότητες rescEU είναι διαθέσιμες για χρήση σε δράσεις αντιμετώπισης κατόπιν αιτήματος παροχής βοήθειας μέσω του ΚΣΑΕΑ σύμφωνα με το άρθρο 28. Η απόφαση σχετικά με την ανάπτυξη και την απεμπλοκή τους καθώς και κάθε απόφαση σε περίπτωση αντικρουόμενων αιτημάτων λαμβάνεται από την Επιτροπή, μέσω του ΚΣΑΕΑ, σε στενό συντονισμό με το αιτούν κράτος μέλος και το κράτος μέλος που φιλοξενεί την ικανότητα αντιμετώπισης.

11.Όταν οι ικανότητες rescEU συνίστανται σε εξοπλισμό ή αναλώσιμα αγαθά, η Επιτροπή, μέσω του ΚΣΑΕΑ, μπορεί να αποφασίσει είτε να δωρίσει είτε να δανείσει τις προσφερόμενες ικανότητες rescEU.

12.Το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου αναπτύσσονται οι ικανότητες rescEU είναι υπεύθυνο για την καθοδήγηση των επιχειρήσεων αντιμετώπισης καταστροφών. Στην περίπτωση ανάπτυξης εκτός της Ένωσης, τα κράτη μέλη που φιλοξενούν τις ικανότητες rescEU είναι υπεύθυνα να διασφαλίζουν ότι οι ικανότητες rescEU είναι πλήρως ενσωματωμένες στη συνολική αντιμετώπιση.

13.Σε περίπτωση ανάπτυξης, η Επιτροπή συμφωνεί, μέσω του ΚΣΑΕΑ, με το αιτούν κράτος μέλος σχετικά με την επιχειρησιακή ανάπτυξη των ικανοτήτων rescEU. Το αιτούν κράτος μέλος διευκολύνει τον επιχειρησιακό συντονισμό των δικών του ικανοτήτων και των δραστηριοτήτων των rescEU κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.

14.Ο συντονισμός των διαφόρων ικανοτήτων αντιμετώπισης διευκολύνεται, κατά περίπτωση, από την Επιτροπή μέσω του ΚΣΑΕΑ.

15.Τα κράτη μέλη ενημερώνονται σχετικά με την επιχειρησιακή κατάσταση των ικανοτήτων rescEU μέσω του CECIS.

16.Με την επιφύλαξη των επιχειρησιακών αναγκών εντός των κρατών μελών, μπορούν να αναπτύσσονται ικανότητες rescEU για την αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων εκτός της Ένωσης οι οποίες έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην Ένωση ή στα κράτη μέλη ή είναι διεθνούς ενδιαφέροντος.

17.Όταν αναπτύσσονται ικανότητες rescEU σε τρίτες χώρες, τα κράτη μέλη μπορούν, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, να αρνηθούν να χρησιμοποιήσουν το δικό τους προσωπικό, σύμφωνα με τις εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

Άρθρο 22

Μεταβατική ρύθμιση rescEU

1.Έως το 2034 μπορεί να παρέχεται ενωσιακή στήριξη για την κάλυψη του 75 % των δαπανών που είναι αναγκαίες για την εξασφάλιση ταχείας πρόσβασης σε εθνικές ικανότητες αντίστοιχες των οριζόμενων σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2.

2.Οι ικανότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 ορίζονται ως ικανότητες rescEU μέχρι το τέλος της ημερομηνίας που προβλέπεται στην εν λόγω παράγραφο.

3.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 21, η απόφαση για την ανάπτυξη των ικανοτήτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 λαμβάνεται από το κράτος μέλος που τις έχει καταστήσει διαθέσιμες ως ικανότητες rescEU. Σε περίπτωση εγχώριων καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, ανωτέρας βίας ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, σοβαρών λόγων που εμποδίζουν τη διάθεση εκ μέρους κράτους μέλους των ικανοτήτων αυτών για συγκεκριμένη καταστροφή, το εν λόγω κράτος μέλος ενημερώνει την Επιτροπή, το συντομότερο δυνατόν, κάνοντας αναφορά στο παρόν άρθρο.

Άρθρο 23

Πρόβλεψη και έγκαιρη προειδοποίηση

1.Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, αναλαμβάνει τις ακόλουθες δράσεις για την ενίσχυση των ικανοτήτων πρόβλεψης και έγκαιρης προειδοποίησης, αξιοποιώντας τις διαστημικές δυνατότητες της Ένωσης που παρέχονται από το Copernicus, το Galileo και, όπου απαιτείται, από άλλες διαστημικές υπηρεσίες:

α)περαιτέρω βελτίωση των διασυνοριακών συστημάτων ανίχνευσης και έγκαιρης προειδοποίησης ενωσιακού ενδιαφέροντος για τον μετριασμό των άμεσων συνεπειών των καταστροφών·

β)ενσωμάτωση και ενίσχυση των υφιστάμενων διασυνοριακών συστημάτων ανίχνευσης και έγκαιρης προειδοποίησης με τη χρήση προσέγγισης πολλαπλών κινδύνων, με στόχο την ελαχιστοποίηση του χρόνου αντιμετώπισης·

γ)διατήρηση και περαιτέρω ανάπτυξη των δυνατοτήτων επίγνωσης και ανάλυσης καταστάσεων·

δ)παρακολούθηση καταστροφών και, κατά περίπτωση, αξιολόγηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, και παροχή συμβουλών βάσει επιστημονικών γνώσεων·

ε)μετουσίωση επιστημονικών δεδομένων σε αξιοποιήσιμες επιχειρησιακές πληροφορίες·

στ)δημιουργία, διατήρηση και προώθηση ευρωπαϊκών επιστημονικών συμπράξεων για την αντιμετώπιση όλων των κινδύνων, ώστε να προωθηθεί η διασύνδεση των εθνικών συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και συναγερμού, και για την ενδεχόμενη σύνδεση των συστημάτων αυτών με το ΚΣΑΕΑ και τα σχετικά πληροφοριακά συστήματα·

ζ)στήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών και των εξουσιοδοτημένων διεθνών οργανισμών με την παροχή επιστημονικών γνώσεων, καινοτόμων τεχνολογιών και εμπειρογνωσίας για την ανάπτυξη των οικείων συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, μεταξύ άλλων μέσω του Δικτύου Γνώσεων.

2.Ένας επιστημονικός και τεχνικός μηχανισμός συγκεντρώνει τις υφιστάμενες πρωτοβουλίες, προγράμματα, εργαλεία και υπηρεσίες, όπως οι υπηρεσίες Copernicus, για να συμβάλει με επιστημονική και τεχνική εμπειρογνωσία στην επιχειρησιακή ετοιμότητα, την ανάλυση και την επίγνωση της κατάστασης του κόμβου, του ΚΣΑΕΑ και των κρατών μελών, με σκοπό την πρόβλεψη, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση καταστροφών και κρίσεων σύμφωνα με προσεγγίσεις διατομεακές, προσανατολισμένες στις υπηρεσίες και για όλους τους κινδύνους.

3.Όταν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης παρέχονται από το Galileo και το EGNOS, το Copernicus, το IRIS2 και το GOVSATCOM ή από το σύστημα επίγνωσης της κατάστασης του διαστήματος, κάθε κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει να τις χρησιμοποιήσει.

Άρθρο 24

Συστήματα προειδοποίησης του κοινού

1.Η Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη για την υποστήριξη της ενσωμάτωσης της δορυφορικής υπηρεσίας προειδοποίησης έκτακτης ανάγκης του Galileo στα εθνικά συστήματα προειδοποίησης του κοινού.

2.Η Επιτροπή στηρίζει τις προσπάθειες των κρατών μελών να ενισχύσουν την ετοιμότητα και την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού σχετικά με υπό εξέλιξη προειδοποιήσεις σε ολόκληρη την Ένωση.

3.Σε περίπτωση διασυνοριακής καταστροφής, ο κόμβος και το ΚΣΑΕΑ μπορούν να διευκολύνουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των οικείων χωρών σχετικά με τη χρήση της δορυφορικής υπηρεσίας προειδοποίησης έκτακτης ανάγκης του Galileo. Κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους, ο κόμβος και το ΚΣΑΕΑ μπορούν να διαδίδουν, εξ ονόματος του εν λόγω κράτους μέλους, μηνύματα προειδοποίησης του κοινού μέσω της δορυφορικής υπηρεσίας προειδοποίησης έκτακτης ανάγκης του Galileo εντός του εν λόγω κράτους μέλους.

4.Η Επιτροπή θεσπίζει διαδικασίες για τη χρήση της δορυφορικής υπηρεσίας προειδοποίησης έκτακτης ανάγκης του Galileo ώστε να συνδράμει τις τρίτες χώρες που ζητούν την εν λόγω υπηρεσία.

5.Τα μηνύματα προειδοποίησης του κοινού που αναφέρονται στην παράγραφο 3 μπορούν να λαμβάνουν υπόψη τις ενωσιακές υπηρεσίες επίγνωσης της κατάστασης του διαστήματος, ιδίως τις υπηρεσίες επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος.

Άρθρο 25

Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών

1.Το ΚΣΑΕΑ ενισχύει την κοινή επίγνωση της κατάστασης όσον αφορά τους κινδύνους που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, καθώς και την επιχειρησιακή ικανότητα 24/7, και εξυπηρετεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή για την επίτευξη των στόχων του παρόντος κανονισμού.

2.Το ΚΣΑΕΑ συνεργάζεται στενά με τις εθνικές αρχές πολιτικής προστασίας και τα αρμόδια θεσμικά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης.

3.Συγκεκριμένα, το ΚΣΑΕΑ συντονίζει, παρακολουθεί και υποστηρίζει σε πραγματικό χρόνο την αντιμετώπιση σε επίπεδο Ένωσης.

4.Το ΚΣΑΕΑ έχει πρόσβαση σε επιχειρησιακές και αναλυτικές δυνατότητες καθώς και σε δυνατότητες παρακολούθησης και διαχείρισης πληροφοριών και επικοινωνίας και είναι εξοπλισμένο με τα μέσα που του επιτρέπουν να λαμβάνει και να επεξεργάζεται διαβαθμισμένες πληροφορίες της ΕΕ, για να αντιμετωπίζει ευρύ φάσμα καταστροφών εντός και εκτός της Ένωσης.

5.Τα κράτη μέλη ορίζουν σημεία επαφής για τη λειτουργία του ΚΣΑΕΑ και ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή. Η αλληλεπίδραση του ΚΣΑΕΑ με τα σημεία επαφής των κρατών μελών καθορίζεται μέσω εκτελεστικής πράξης που εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

Άρθρο 26

Κόμβος συντονισμού κρίσεων

1.Με την επιφύλαξη του άρθρου 25, δημιουργείται κόμβος συντονισμού κρίσεων (κόμβος). Ο κόμβος βασίζεται στη δομή και στις ικανότητες του ΚΣΑΕΑ, συμπεριλαμβανομένων των αναλυτικών και επιστημονικών του ικανοτήτων, της οικείας επίγνωσης της κατάστασης και της επιχειρησιακής του ικανότητας 24/7 για διατομεακές κρίσεις.

2.Ο κόμβος συνεργάζεται στενά με το κέντρο αντιμετώπισης κρίσεων της ΕΥΕΔ στο πλαίσιο της εξωτερικής διάστασης των διατομεακών κρίσεων, όσον αφορά τους ρόλους και τις αρμοδιότητές του.

3.Ο κόμβος προβλέπει και παρακολουθεί τους κινδύνους που συνδέονται με διατομεακές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένης της εκπόνησης τακτικών ενημερώσεων με επιχειρησιακές προοπτικές για διατομεακούς κινδύνους και για όλους τους κινδύνους.

4.Ο κόμβος διασφαλίζει τον συντονισμό με τις αρμόδιες εθνικές αρχές, όπως ορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 5, τις υπηρεσίες της Επιτροπής, τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης, και παρέχει στήριξη στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 29 παράγραφος 1.

5.Τα κράτη μέλη ορίζουν σημεία επαφής για τη λειτουργία του κόμβου και ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.

Κεφάλαιο 3

Αντιμετώπιση

Άρθρο 27

Ειδοποιήσεις καταστροφών

1.Σε περίπτωση υφιστάμενης ή επαπειλούμενης καταστροφής εντός της Ένωσης, η οποία προκαλεί ή είναι ικανή να προκαλέσει διασυνοριακές επιπτώσεις, το κράτος μέλος στο οποίο σημειώνεται ή είναι πιθανό να σημειωθεί η καταστροφή ειδοποιεί, χωρίς καθυστέρηση, τα πιθανώς επηρεαζόμενα κράτη μέλη και την Επιτροπή. Δεν απαιτείται να ειδοποιηθεί η Επιτροπή στις περιπτώσεις που η υποχρέωση ειδοποίησης έχει ήδη εκπληρωθεί στο πλαίσιο άλλης νομοθεσίας της Ένωσης, της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας ή στο πλαίσιο υφισταμένων διεθνών συμφωνιών.

2.Σε περίπτωση υφιστάμενης ή επαπειλούμενης καταστροφής εντός της Ένωσης, η οποία είναι πιθανό να οδηγήσει σε αίτημα παροχής βοήθειας από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, το κράτος μέλος στο οποίο σημειώνεται ή είναι πιθανό να σημειωθεί η καταστροφή ειδοποιεί, χωρίς καθυστέρηση, την Επιτροπή για το ενδεχόμενο να υποβληθεί αίτημα παροχής βοήθειας μέσω του ΚΣΑΕΑ, ώστε η Επιτροπή να μπορέσει, ανάλογα με την περίπτωση, να ενημερώσει τα άλλα κράτη μέλη και να ενεργοποιήσει τις αρμόδιες υπηρεσίες της.

3.Οι αναφερόμενες στις παραγράφους 1 και 2 ειδοποιήσεις πραγματοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, μέσω του ΚΣΕΠΕΑ. Η Επιτροπή ορίζει τις συνιστώσες του ΚΣΕΠΕΑ καθώς και την οργάνωση της ανταλλαγής πληροφοριών μέσω του ΚΣΕΠΕΑ με εκτελεστική πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

4.Ο κόμβος διασφαλίζει κατάλληλο πλαίσιο για τη λήψη των ειδοποιήσεων σχετικά με κρίσεις, τις οποίες λαμβάνει η Επιτροπή με άλλα μέσα της Ένωσης.

Άρθρο 28

Αίτημα παροχής βοήθειας

1.Σε περίπτωση υφιστάμενης ή επαπειλούμενης καταστροφής, το πληττόμενο κράτος μέλος ή η πληττόμενη τρίτη χώρα μπορεί να ζητήσει βοήθεια μέσω του ΚΣΑΕΑ. Το αίτημα είναι όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένο. Ειδικότερα, μπορεί να περιλαμβάνει αίτημα για μονάδες, ομάδες επέμβασης, είδη και εξοπλισμό αρωγής για την αντιμετώπιση καταστροφών, υλικοτεχνικούς πόρους, μεταφορικούς πόρους και οποιουσδήποτε άλλους πόρους. Η Επιτροπή καθορίζει τις επιχειρησιακές διαδικασίες για την αντιμετώπιση καταστροφών μέσω εκτελεστικής πράξης που εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

2.Σε εξαιρετικές περιστάσεις και ελλείψει αιτήματος παροχής βοήθειας από τρίτη χώρα που πλήττεται από καταστροφή, ένα κράτος μέλος μπορεί, για ανθρωπιστικούς λόγους, να ζητήσει την ενεργοποίηση του μηχανισμού της Ένωσης. Η ανάπτυξη του μηχανισμού της Ένωσης πραγματοποιείται σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες διεθνούς δικαίου [και με τη (ρητή ή σιωπηρή) συναίνεση της πληγείσας χώρας]. Η συνολική αντιμετώπιση πραγματοποιείται σε συντονισμό με τα Ηνωμένα Έθνη και τους οργανισμούς τους και περιλαμβάνει αποτελεσματικές διαδικασίες αποδοχής των προσφορών και παροχής βοήθειας.

3.Όταν η πληγείσα χώρα είναι τρίτη χώρα, μπορεί επίσης να ζητηθεί βοήθεια από τα Ηνωμένα Έθνη και τους οργανισμούς τους, ή από σχετικό διεθνή οργανισμό, εξ ονόματος και με τη σύμφωνη γνώμη της πληγείσας χώρας. Η Επιτροπή προσδιορίζει τους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς μέσω εκτελεστικής πράξης που εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2. 

4.Το αίτημα παροχής βοήθειας παύει να ισχύει έπειτα από μέγιστο χρονικό διάστημα 90 ημερών, εκτός εάν υποβληθούν στο ΚΣΑΕΑ νέα στοιχεία που αιτιολογούν την ανάγκη συνέχισης της βοήθειας ή παροχής πρόσθετης βοήθειας.

5.Ο επιστημονικός και τεχνικός συμβουλευτικός μηχανισμός (STAF) συνδυάζει τις υφιστάμενες αναλυτικές και επιστημονικές ικανότητες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προσφέρει το ΚΣΑΕΑ, που είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση. Μια πληγείσα χώρα μπορεί να ζητήσει από το ΚΣΑΕΑ να ενεργοποιήσει τον STAF, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών που παρέχουν οι διαστημικές ικανότητες της ΕΕ, και να αποκτήσει πρόσβαση σε δεδομένα που προέρχονται από το διάστημα.

6.Μόλις λάβει αίτημα παροχής βοήθειας, η Επιτροπή, μέσω του ΚΣΑΕΑ, χωρίς καθυστέρηση και ανάλογα με την περίπτωση:

α)προωθεί το αίτημα στα σημεία επαφής των κρατών μελών·

β)συγκεντρώνει και αναλύει πληροφορίες για την κατάσταση, με στόχο τη δημιουργία κοινής επίγνωσης και αντιμετώπισης της κατάστασης, και διαδίδει τις εν λόγω πληροφορίες άμεσα στα κράτη μέλη·

γ)διευκολύνει τον συντονισμό και την παροχή βοήθειας, εάν είναι αναγκαίο, μέσω της επιτόπιας παρουσίας εμπειρογνώμονα ή ομάδας ΠΠΕΕ και πρόσθετων αναγκαίων υποστηρικτικών και συμπληρωματικών δράσεων·

δ)παρέχει συμβουλές σχετικά με το είδος της βοήθειας που απαιτείται για τον μετριασμό των συνεπειών μιας καταστροφής·

ε)διατυπώνει συστάσεις, σε διαβούλευση με το πληττόμενο κράτος μέλος ή τρίτη χώρα, για την παροχή βοήθειας μέσω του μηχανισμού της Ένωσης και καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν ικανότητες και να διευκολύνουν τον συντονισμό της απαιτούμενης βοήθειας. Όταν η αιτούσα χώρα είναι κράτος μέλος, λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να διευκολύνει τη στήριξη του κράτους υποδοχής για την εισερχόμενη βοήθεια σύμφωνα με τη σύσταση για τη στήριξη του κράτους υποδοχής.

7.Όταν η πληγείσα χώρα είναι τρίτη χώρα, η Επιτροπή:

α)συνεργάζεται με την πληγείσα χώρα όσον αφορά τεχνικές λεπτομέρειες, όπως οι ακριβείς ανάγκες για βοήθεια, η αποδοχή προσφορών και οι πρακτικές ρυθμίσεις για την επιτόπια παραλαβή και διανομή της βοήθειας·

β)βρίσκεται σε στενή επαφή με τα Ηνωμένα Έθνη και τους οργανισμούς τους και τους παρέχει στήριξη, και συνεργάζεται με άλλους σχετικούς φορείς οι οποίοι συμβάλλουν στη συνολική προσπάθεια παροχής βοήθειας, ώστε να μεγιστοποιούνται οι συνέργειες, να επιτυγχάνονται συμπληρωματικότητες και να αποφεύγονται η επικάλυψη και οι ελλείψεις·

γ)συνεργάζεται με όλους τους σχετικούς φορείς, ιδίως κατά την τελική φάση της παροχής βοήθειας, για να διευκολυνθεί η ομαλή μετάβαση.

8.Κάθε κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται αίτημα παροχής βοήθειας μέσω του μηχανισμού της Ένωσης καθορίζει εγκαίρως αν είναι σε θέση να προσφέρει τη ζητούμενη βοήθεια και ενημερώνει για την απόφασή του να προσφέρει βοήθεια το ΚΣΑΕΑ μέσω του ΚΣΕΠΕΑ, αναφέροντας την έκταση και τους όρους για τη χορήγησή της. Το ΚΣΑΕΑ τηρεί ενήμερα τα κράτη μέλη.

9.Οι επεμβάσεις εκτός της Ένωσης δυνάμει του παρόντος άρθρου μπορούν να διεξάγονται είτε ως αυτόνομη επέμβαση παροχής βοήθειας είτε ως συμβολή σε επέμβαση της οποίας ηγείται διεθνής οργανισμός. Ο συντονισμός, σε επίπεδο Ένωσης, εντάσσεται πλήρως στον συνολικό συντονισμό που παρέχουν τα Ηνωμένα Έθνη και οι οργανισμοί τους και σέβεται τον ηγετικό τους ρόλο. Σε περίπτωση ανθρωπογενών καταστροφών ή πολύπλοκων καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, η Επιτροπή διασφαλίζει τη συνοχή με την ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανθρωπιστική βοήθεια και τον σεβασμό των ανθρωπιστικών αρχών.

10.Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη προσδιορίζουν και προωθούν συνέργειες μεταξύ της βοήθειας πολιτικής προστασίας και των χρηματοδοτήσεων για ανθρωπιστική βοήθεια της Ένωσης και των κρατών μελών κατά τον σχεδιασμό επιχειρήσεων αντιμετώπισης καταστροφών για ανθρωπιστικές κρίσεις εκτός της Ένωσης.

11.Ο συντονισμός της βοήθειας προς τρίτες χώρες μέσω του μηχανισμού της Ένωσης δεν επηρεάζει ούτε τις διμερείς επαφές και την παροχή βοήθειας μεταξύ των κρατών μελών και της πληγείσας χώρας ούτε τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και των Ηνωμένων Εθνών και άλλων σχετικών διεθνών οργανισμών. Οι εν λόγω διμερείς επαφές και η βοήθεια μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να συμβάλουν στον συντονισμό μέσω του μηχανισμού της Ένωσης και στη διαβίβαση στο ΚΣΑΕΑ πληροφοριών σχετικά με τυχόν διμερείς επαφές και βοήθεια που παρέχεται στην πληγείσα χώρα.

12.Βοήθεια μπορεί να παρέχεται από άλλα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης και να συντονίζεται στο πλαίσιο της αντιμετώπισης βάσει του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 29

Στήριξη σε περίπτωση διατομεακών κρίσεων

1.Ο κόμβος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παροχή στήριξης σε διατομεακές κρίσεις:

α) όταν η αντιμετώπιση ενεργοποιείται στο πλαίσιο άλλων ενωσιακών μέσων διαχείρισης κινδύνων·

β)στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο β) της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2018/1993 του Συμβουλίου 31 ·

γ)στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 4 της απόφασης 2014/415/ΕΕ του Συμβουλίου 32 ·

δ)όταν η στήριξη ζητείται από το Συμβούλιο·

ε)σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας σε επίπεδο Ένωσης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2022/2371 ή σε περίπτωση που ο ΠΟΥ έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος.

2.Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, η ενωσιακή στήριξη για την αντιμετώπιση μπορεί να καλύπτει έως και το 100 % του κόστους, ώστε να αντικατοπτρίζονται η κλίμακα και ο αντίκτυπος της κρίσης.

3.Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή μπορεί να προμηθεύεται ή να χορηγεί επιχορηγήσεις στα κράτη μέλη για την προμήθεια υλικών μέσων και κάθε αναγκαίας υπηρεσίας διευκόλυνσης που είναι αναγκαία για τη συμπλήρωση της βοήθειας στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης.

4.Όταν ο μηχανισμός της Ένωσης παρέχει στήριξη για την αντιμετώπιση ή όταν ο κόμβος διευκολύνει την αντιμετώπιση που ενεργοποιείται στο πλαίσιο άλλων ενωσιακών μέσων διαχείρισης κινδύνων, λαμβάνεται υπόψη το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω μέσων για τον καθορισμό της προσθήκης συνδεδεμένων χωρών σε σχέση με τις δράσεις στο πλαίσιο του παρόντος κεφαλαίου.

Άρθρο 30

Προξενική βοήθεια

1.Σε εξαιρετικές περιστάσεις, ο μηχανισμός της Ένωσης μπορεί να χρησιμοποιείται για την υποστήριξη πολιτικής προστασίας στην προξενική βοήθεια που παρέχεται στους πολίτες της Ένωσης σε καταστροφές σε τρίτες χώρες, κατόπιν αιτήματος του οικείου κράτους μέλους.

2.Η υποστήριξη πολιτικής προστασίας στην προξενική βοήθεια αντικατοπτρίζει την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών και περιλαμβάνει ιδίως τον επαναπατρισμό, την απομάκρυνση και τις υποβοηθούμενες αναχωρήσεις καθώς και άλλες δράσεις αρωγής.

3.Η ενωσιακή στήριξη μπορεί να προσαρμόζεται ανάλογα με το πλήθος ιθαγενειών των πολιτών της Ένωσης που καλύπτονται από την εν λόγω δράση.

4.Το κράτος μέλος που αναλαμβάνει τη δράση προξενικής βοήθειας μπορεί να ζητήσει είτε από τους επιβάτες είτε από τα κράτη μέλη των οποίων οι πολίτες καλύπτονται από την εν λόγω δράση να συνεισφέρουν στις δαπάνες που σχετίζονται με τη δράση. Όταν παρέχεται βοήθεια σε πολίτη της Ένωσης που έχει την ιθαγένεια κράτους μέλους το οποίο δεν εκπροσωπείται σε τρίτη χώρα, όπως ορίζεται στο άρθρο 6 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/637, εφαρμόζονται τα άρθρα 14 και 15 της εν λόγω οδηγίας.

Κεφάλαιο 4

Στήριξη της Ένωσης σε δράσεις αντιμετώπισης

Άρθρο 31

Στήριξη της Ένωσης σε δράσεις αντιμετώπισης

1.Η Επιτροπή παρέχει στήριξη σε δράσεις αντιμετώπισης που αναφέρονται στο άρθρο 32 με τους εξής τρόπους:

α)παροχή και ανταλλαγή πληροφοριών για εξοπλισμό και για μεταφορικούς και υλικοτεχνικούς πόρους που αποφασίζουν να διαθέσουν τα κράτη μέλη, προκειμένου να διευκολυνθεί η συγκέντρωση του εν λόγω εξοπλισμού ή των μεταφορικών και υλικοτεχνικών πόρων·

β)παροχή βοήθειας στα κράτη μέλη για να εντοπίσουν τους μεταφορικούς και υλικοτεχνικούς πόρους και εξοπλισμό που μπορούν να διατεθούν από άλλες πηγές, συμπεριλαμβανομένου του εμπορικού τομέα, και διευκόλυνση της πρόσβασής τους στους πόρους αυτούς·

γ)χρηματοδότηση μεταφορικών και υλικοτεχνικών πόρων, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών πόρων, καθώς και των επιχειρησιακών δαπανών που απαιτούνται για την εξασφάλιση ταχείας αντιμετώπισης, μεταξύ άλλων όταν η πληγείσα χώρα ζητεί μεταφορικούς και υλικοτεχνικούς πόρους.

2.Οι δράσεις που αναφέρονται στο άρθρο 32 είναι επιλέξιμες για ενωσιακή στήριξη σε δράσεις αντιμετώπισης μόνον εφόσον πληρούνται τα ακόλουθα κριτήρια:

α)έχει υποβληθεί αίτημα παροχής βοήθειας σύμφωνα με το άρθρο 28·

β)οι πρόσθετοι μεταφορικοί και υλικοτεχνικοί πόροι είναι αναγκαίοι για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισης·

γ)η βοήθεια είναι αντίστοιχη των αναγκών που εντοπίζει το ΚΣΑΕΑ και παρέχεται σύμφωνα με τις συστάσεις του ΚΣΑΕΑ για τις τεχνικές προδιαγραφές, την ποιότητα, τη χρονική στιγμή και τις λεπτομέρειες παροχής της βοήθειας·

δ)η βοήθεια έχει γίνει δεκτή από αιτούσα χώρα, απευθείας ή μέσω των Ηνωμένων Εθνών ή των οργανισμών τους, ή άλλου συναφούς διεθνούς οργανισμού, στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης· και

ε)η βοήθεια συμπληρώνει, για καταστροφές σε τρίτες χώρες, οποιαδήποτε συνολική ανθρωπιστική απόκριση της Ένωσης.

3.Όταν ένα κράτος μέλος ζητεί από την Επιτροπή να αναθέσει την παροχή υπηρεσιών μεταφοράς, η Επιτροπή ζητεί τη μερική επιστροφή των εξόδων σύμφωνα με τα ποσοστά χρηματοδότησης που καθορίζονται στο παράρτημα I.

Άρθρο 32

Αντιμετώπιση

1.Για την προώθηση της αποτελεσματικής αντιμετώπισης, η Επιτροπή επικουρεί τα κράτη μέλη που παρέχουν βοήθεια με τους εξής τρόπους:

α)προσδιορισμός και πρόσβαση σε εξοπλισμό, μεταφορικούς και υλικοτεχνικούς πόρους και υπηρεσίες με τη μορφή της πρόσβασης στην εμπορική αγορά ή σε άλλες πηγές μέσω της Επιτροπής, όπως υπηρεσίες μεταφορών που παρέχονται από ιδιωτικούς ή άλλους φορείς, και διευκόλυνση της πρόσβασής τους στους πόρους αυτούς·

β)παροχή και ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τον εξοπλισμό, τους μεταφορικούς και υλικοτεχνικούς πόρους και υπηρεσίες με τη μορφή της συγκέντρωσης με άλλα κράτη μέλη, και διευκόλυνση της δημιουργίας και της συντήρησης κόμβων εφοδιαστικής που διευκολύνουν τη συγκέντρωση·

γ)στήριξη της μεταφοράς αυθόρμητα προσφερόμενης βοήθειας που δεν έχει προδεσμευτεί στην ΕΔΠΠ·

δ)διευκόλυνση των δράσεων που επιτρέπουν τη δημιουργία κόμβων ιατρικής εκκένωσης και τη διεξαγωγή ιατρικών εκκενώσεων·

ε)προετοιμασία για την κινητοποίηση και την αποστολή εμπειρογνωμόνων και ομάδων ΠΠΕΕ·

στ)προετοιμασία για την κινητοποίηση και την ανάπτυξη ομάδων επέμβασης·

ζ)ανάπτυξη και διατήρηση ικανότητας ταχείας κινητοποίησης μέσω δικτύου εκπαιδευμένων εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών·

η)προσωρινή προεγκατάσταση και συντονισμός των ικανοτήτων αντιμετώπισης σε καταστάσεις αυξημένου κινδύνου, και κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους ή τρίτης χώρας, συνεκτίμηση της αξιολόγησης της Επιτροπής·

i)διάθεση προσωρινών ικανοτήτων αντιμετώπισης κατά τη διάρκεια περιόδων και σε περιοχές που αντιμετωπίζουν αυξημένους ή επαναλαμβανόμενους εποχικούς κινδύνους, και κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους·

ι)μεταφορά της απαιτούμενης βοήθειας σε περίπτωση περιβαλλοντικών καταστροφών στις οποίες εφαρμόζεται η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», για την οποία ισχύουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

i)η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για τη μεταφορά βοήθειας ζητείται από το πληττόμενο ή το παρέχον τη βοήθεια κράτος μέλος βάσει δεόντως αιτιολογημένης αξιολόγησης αναγκών·

ii)το πληττόμενο ή το παρέχον τη βοήθεια κράτος μέλος, κατά περίπτωση, λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να ζητήσει και να λάβει αποζημίωση από τον ρυπαίνοντα, σύμφωνα με όλες τις ισχύουσες διεθνείς, ενωσιακές ή εθνικές νομικές διατάξεις·

iii)αφού λάβει αποζημίωση από τον ρυπαίνοντα, το πληττόμενο ή το παρέχον τη βοήθεια κράτος μέλος, κατά περίπτωση, την επιστρέφει αμέσως στην Ένωση.

ια)ανάληψη επιπλέον αναγκαίας υποστηρικτικής και συμπληρωματικής δράσης ώστε να διευκολυνθεί ο συντονισμός της αντιμετώπισης με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο.

2.Στην περίπτωση δραστηριοτήτων μεταφοράς των κρατών μελών από το σημείο συγκέντρωσης έως τον τελικό προορισμό, ένα κράτος μέλος αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο ζητώντας ενωσιακή στήριξη με τη μορφή επιχορήγησης ή διευκόλυνσης της πρόσβασης σε απαιτούμενους πόρους και υπηρεσίες, για το σύνολο της δραστηριότητας.

3.Οι δαπάνες που σχετίζονται με την παράγραφο 1 στοιχεία η) και θ) δεν είναι επιλέξιμες όταν καλύπτονται από στήριξη του κράτους υποδοχής.

4.Σε περίπτωση περιβαλλοντικής καταστροφής όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο ι), η οποία δεν πλήττει κράτος μέλος, οι δράσεις που αναφέρονται στο στοιχείο ι) εκτελούνται από το κράτος μέλος που παρέχει τη βοήθεια.

5.Η Επιτροπή μπορεί να συμπληρώνει τους μεταφορικούς και υλικοτεχνικούς πόρους που παρέχονται από τα κράτη μέλη με την παροχή πρόσθετων πόρων αναγκαίων για τη διασφάλιση ταχείας αντιμετώπισης.

6.Η Επιτροπή μπορεί να διευκολύνει την αντιμετώπιση με την κατάρτιση χαρτογραφικού υλικού για την ταχεία ανάπτυξη και κινητοποίηση πόρων, λαμβάνοντας υπόψη ειδικά τις ιδιαιτερότητες των διασυνοριακών περιφερειών σε σχέση με πολυκρατικούς διασυνοριακούς κινδύνους.

7.Η Επιτροπή θεσπίζει κανόνες για την αποστολή εμπειρογνωμόνων και ομάδων ΠΠΕΕ μέσω εκτελεστικής πράξης που εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 35 παράγραφος 2.

8.Όταν ένα κράτος μέλος ζητεί από την Επιτροπή να αναθέσει την παροχή υπηρεσιών μεταφοράς, η Επιτροπή ζητεί τη μερική επιστροφή των εξόδων σύμφωνα με τα ποσοστά χρηματοδότησης που καθορίζονται στο παράρτημα I.

Άρθρο 33

Αποστολή εμπειρογνωμόνων και ομάδων ΠΠΕΕ

1.Κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους, τρίτης χώρας, των Ηνωμένων Εθνών ή των οργανισμών τους ή σχετικού διεθνούς οργανισμού που προσδιορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 3, η Επιτροπή μπορεί να επιλέγει, να διορίζει και να παρέχει υποστήριξη για την αποστολή μεμονωμένων εμπειρογνωμόνων ή ομάδων ΠΠΕΕ αποτελούμενων από εμπειρογνώμονες οι οποίοι ορίζονται από τα κράτη μέλη για την παροχή συμβουλών σχετικά με μέτρα πρόληψης ή ετοιμότητας ή για την υποστήριξη κοινής εκτίμησης της κατάστασης και των αναγκών, τη διευκόλυνση του συντονισμού της βοήθειας ή την παροχή τεχνικών συμβουλών.

2.Ο μηχανισμός της Ένωσης και οι δυνατότητες του κόμβου μπορούν να χρησιμοποιούνται για την παροχή στήριξης στην αποστολή εμπειρογνωμόνων ή ομάδων ΠΠΕΕ όταν ο μηχανισμός της Ένωσης παρέχει στήριξη στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 29. Εμπειρογνώμονες από την Επιτροπή και από άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής ομάδας της ΕΕ για την υγεία που συστάθηκε σύμφωνα με το άρθρο 11 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 851/2004 33 , και φορείς της Ένωσης μπορούν να ενσωματωθούν στην ομάδα με σκοπό την υποστήριξη της ομάδας ΠΠΕΕ και τη διευκόλυνση της σύνδεσής της με τον κόμβο. Εμπειρογνώμονες που αποστέλλονται από οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών ή άλλους διεθνείς οργανισμούς μπορούν να ενσωματώνονται στην ομάδα προκειμένου να ενισχύσουν τη συνεργασία και να διευκολύνουν τις από κοινού αξιολογήσεις.

3.Όταν η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα το απαιτεί, η Επιτροπή μπορεί, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, να διευκολύνει τη συμμετοχή πρόσθετων εμπειρογνωμόνων, μέσω της ανάπτυξής τους, καθώς και τεχνικής και επιστημονικής στήριξης, ανατρέχοντας σε ειδική επιστημονική, επείγουσα ιατρική και τομεακή εμπειρογνωμοσύνη.

4.Η διαδικασία επιλογής και ορισμού των εμπειρογνωμόνων είναι η ακόλουθη:

α)τα κράτη μέλη ορίζουν, με δική τους ευθύνη, εμπειρογνώμονες που μπορούν να συμμετάσχουν σε ομάδες ΠΠΕΕ·

β)η Επιτροπή επιλέγει τους εμπειρογνώμονες και τον επικεφαλής των εν λόγω ομάδων βάσει των προσόντων και της πείρας τους, συμπεριλαμβανομένων του επιπέδου εκπαίδευσής τους στον μηχανισμό της Ένωσης, των εμπειριών από προηγούμενες αποστολές στο πλαίσιο του μηχανισμού της Ένωσης και από άλλες διεθνείς προσπάθειες παροχής βοήθειας· η επιλογή βασίζεται επίσης και σε άλλα κριτήρια, όπως οι γλωσσικές δεξιότητες, προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι η ομάδα στο σύνολό της διαθέτει τις ικανότητες που απαιτούνται στη συγκεκριμένη κατάσταση·

γ)η Επιτροπή επιλέγει εμπειρογνώμονες και επικεφαλής ομάδων για κάθε αποστολή σε συμφωνία με το κράτος μέλος που τους έχει ορίσει·

δ)η Επιτροπή κοινοποιεί στα κράτη μέλη την παροχή πρόσθετης στήριξης από εμπειρογνώμονες σύμφωνα με την παράγραφο 3.

5.Στις περιπτώσεις αποστολής εμπειρογνωμόνων ή ομάδων ΠΠΕΕ, οι εμπειρογνώμονες και οι ομάδες αυτές διευκολύνουν τον συντονισμό μεταξύ των ικανοτήτων αντιμετώπισης των κρατών μελών και συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές της αιτούσας χώρας. Το ΚΣΑΕΑ διατηρεί στενή επαφή με τις ομάδες εμπειρογνωμόνων και τους παρέχει καθοδήγηση και υλικοτεχνική υποστήριξη.

6.Η Επιτροπή, μέσω του ΚΣΑΕΑ, υποστηρίζει τους εμπειρογνώμονες και τις ομάδες ΠΠΕΕ που έχουν επιλεγεί, οριστεί ή αποσταλεί δυνάμει του παρόντος άρθρου κατά την κατάρτιση σχεδίου ασφάλειας και προστασίας, γνωστοποιώντας τη δική της αξιολόγηση ασφάλειας και παρέχοντας ενημέρωση σχετικά με την ασφάλεια στο πλαίσιο της ενημέρωσης αποστολής. Η Επιτροπή υποστηρίζει τους εμπειρογνώμονες και τις ομάδες ΠΠΕΕ κατά την προετοιμασία πρόσθετων μέτρων μετριασμού και άλλων αναγκαίων μέτρων πριν ή κατά τη διάρκεια της αποστολής.

ΤΙΤΛΟΣ III

ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Άρθρο 34

Ετοιμότητα και αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας

Η Επιτροπή στηρίζει τα κράτη μέλη στην ενίσχυση των δυνατοτήτων πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας, ιδίως με τους εξής τρόπους: 

α)υποστήριξη της συλλογής δεδομένων, της ανταλλαγής πληροφοριών και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και επιτήρησης·

β)ενίσχυση της διαθεσιμότητας και της προσβασιμότητας ιατρικών αντιμέτρων, μεταξύ άλλων μέσω προμηθειών, δεσμεύσεων ικανοτήτων καθώς και μέσω της δημιουργίας αποθεμάτων και της ανάπτυξής τους·

γ)ανάπτυξη ικανοτήτων·

δ)υποστηρικτικές δράσεις για την ανάπτυξη, την εφαρμογή και την παρακολούθηση, μεταξύ άλλων μέσω της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών αρχών και με τα ενδιαφερόμενα μέρη, και για την ανάπτυξη και εγκατάσταση των απαραίτητων εργαλείων και υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών ΤΠ.

ΤΙΤΛΟΣ IVΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 35

Διαδικασία επιτροπής

1.Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2.Όποτε γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

3.Αν η γνώμη της επιτροπής πρέπει να ληφθεί με γραπτή διαδικασία, η εν λόγω διαδικασία περατώνεται χωρίς αποτέλεσμα, εάν, εντός της προθεσμίας για την έκδοση γνώμης, το αποφασίσει ο πρόεδρος της επιτροπής ή το ζητήσουν τα μέλη της επιτροπής με απλή πλειοψηφία.

4.Σύμφωνα με τις διεθνείς συμφωνίες που έχει συνάψει η Ένωση, εκπρόσωποι τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών μπορούν να προσκαλούνται ως παρατηρητές στις συνεδριάσεις της επιτροπής σύμφωνα με τις απαιτήσεις που καθορίζονται στον εσωτερικό κανονισμό της και λαμβάνοντας υπόψη την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη της Ένωσης ή των κρατών μελών της. Οι εκπρόσωποι τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών δεν συμμετέχουν σε συζητήσεις για θέματα που σχετίζονται με την επιλεξιμότητα οντοτήτων τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών.

Άρθρο 36

Κατάργηση

Η απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ καταργείται με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Άρθρο 37

Μεταβατικές διατάξεις

1.Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τη συνέχιση ή την τροποποίηση των οικείων δράσεων, μέχρι τη λήξη τους, στο πλαίσιο της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ ή του κανονισμού (ΕΕ) 2021/522 που εξακολουθούν να εφαρμόζονται στις εν λόγω δράσεις μέχρι τη λήξη τους.

2.Το χρηματοδοτικό κονδύλιο στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού μπορεί επίσης να καλύπτει τις δαπάνες τεχνικής και διοικητικής βοήθειας που απαιτούνται για την εξασφάλιση της μετάβασης μεταξύ του μηχανισμού της Ένωσης και των μέτρων που θεσπίστηκαν δυνάμει της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ ή του κανονισμού (ΕΕ) 2021/522.

Άρθρο 38

Έναρξη ισχύος και εφαρμογή

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ3

1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας3

1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής3

1.3.Στόχοι3

1.3.1.Γενικοί στόχοι3

1.3.2.Ειδικοί στόχοι3

1.3.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις3

1.3.4.Δείκτες επιδόσεων3

1.4.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά:4

1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας4

1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας4

1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή δράση και η οποία προστίθεται στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.4

1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος4

1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα5

1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής5

1.6.Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών επιπτώσεών της6

1.7.Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού6

2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ8

2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων8

2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου8

2.2.1.Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται8

2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους8

2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)8

2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας9

3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ10

3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται10

3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις12

3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις12

3.2.1.1.Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό12

3.2.1.2.Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό17

3.2.2.Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται από επιχειρησιακές πιστώσεις22

3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις24

3.2.3.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό24

3.2.3.2.Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό24

3.2.3.3.Σύνολο πιστώσεων24

3.2.4.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους25

3.2.4.1.Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό25

3.2.4.2.Χρηματοδοτούμενες από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό26

3.2.4.3.Σύνολο εκτιμώμενων αναγκών σε ανθρώπινους πόρους26

3.2.5.Επισκόπηση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επενδύσεις ψηφιακής τεχνολογίας28

3.2.6.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο28

3.2.7.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση28

3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα29

4.Ψηφιακές διαστάσεις29

4.1.Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας30

4.2.Δεδομένα30

4.3.Ψηφιακές λύσεις31

4.4.Αξιολόγηση διαλειτουργικότητας31

4.5.Μέτρα στήριξης της ψηφιακής εφαρμογής32

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας

1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής 

1.3.Στόχοι

1.3.1.Γενικοί στόχοι

1.3.2.Ειδικοί στόχοι

1.3.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις

Να προσδιοριστούν τα αποτελέσματα που αναμένεται να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους στοχευόμενους δικαιούχους / τις στοχευόμενες ομάδες.

1.3.4.Δείκτες επιδόσεων

Να προσδιοριστούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου και των επιτευγμάτων.

1.4.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά: 

 νέα δράση 

 νέα δράση έπειτα από δοκιμαστικό σχέδιο / προπαρασκευαστική ενέργεια 34  

 την παράταση υφιστάμενης δράσης 

 συγχώνευση ή αναπροσανατολισμό μίας ή περισσότερων δράσεων προς άλλη/νέα δράση

1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας 

1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας

1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή δράση και η οποία προστίθεται στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.

1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος

1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα

1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής

1.6.Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών επιπτώσεών της

 περιορισμένη διάρκεια

–    με ισχύ από 1/1/2018 έως 31/12/2034

–    δημοσιονομικές επιπτώσεις από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις πληρωμών.

 απεριόριστη διάρκεια

–Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ,

–και στη συνέχεια πλήρης εφαρμογή.

1.7.Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού 

 Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή

– από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης

–    από τους εκτελεστικούς οργανισμούς

 Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη

 Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:

– σε τρίτες χώρες ή οργανισμούς που αυτές έχουν ορίσει

– σε διεθνείς οργανισμούς και στους οργανισμούς αυτών (να προσδιοριστούν)

– στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων

– στους οργανισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 70 και 71 του δημοσιονομικού κανονισμού

– σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου

– σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο και έχουν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, στον βαθμό που τους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις

– σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους στους οποίους έχει ανατεθεί η εκτέλεση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και στους οποίους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις

– σε οργανισμούς ή πρόσωπα επιφορτισμένα με την εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας βάσει του τίτλου V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα οποία προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη

–σε οργανισμούς που είναι εγκατεστημένοι σε κράτος μέλος, διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους ή το δίκαιο της Ένωσης και είναι επιλέξιμοι για να τους ανατεθεί, σύμφωνα με ειδικούς τομεακούς κανόνες, η εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης ή δημοσιονομικών εγγυήσεων, στον βαθμό που οι εν λόγω οργανισμοί ελέγχονται από οργανισμούς δημοσίου δικαίου ή από οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο επιφορτισμένους με δημόσια υπηρεσία και τους παρέχονται επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις υπό μορφή από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνης από τους ελέγχοντες οργανισμούς ή ισοδύναμες χρηματοοικονομικές εγγυήσεις και οι οποίες μπορεί να περιορίζονται, για κάθε δράση, στο μέγιστο ποσό της στήριξης της Ένωσης.

Παρατηρήσεις

2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 

2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων 

2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου 

2.2.1.Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται

2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους

2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο) 

2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας 

3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται 

·Νέες γραμμές του προϋπολογισμού των οποίων έχει ζητηθεί η δημιουργία

Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού

3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις 

3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις 

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων, όπως αναλύεται κατωτέρω

3.2.1.1.Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

4

«Διοικητικές δαπάνες» 36

ΜΠΠΕ

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

Έτος

ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2028-2034

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

 Ανθρώπινοι πόροι

xx

xx

xx

xx

xx

xx

xx

xx

 Άλλες διοικητικές δαπάνες

xx

xx

xx

xx

xx

xx

xx

xx

ΣΎΝΟΛΟ ΜΠΠΕ

Πιστώσεις

xx

xx

xx

xx

xx

xx

xx

xx

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 4 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών)

xx

xx

xx

xx

xx

xx

xx

xx

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

3.2.1.2.Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

				2028	2029	2030	2031	2032	2033	2034
• ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς)	Αναλήψεις υποχρεώσεων	(4)		xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx
	Πληρωμές	(5)		xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx
• ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς)		(6)		xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των τομέων 1 έως 3	Αναλήψεις υποχρεώσεων	=4+6		xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ποσό αναφοράς)	Πληρωμές	=5+6		xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx	xx

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

4

«Διοικητικές δαπάνες»

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

		Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2028-2034
		2028	2029	2030	2031	2032	2033	2034
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των ΤΟΜΕΩΝ 1 έως 4	Αναλήψεις υποχρεώσεων	0	0	0	0	0	0	0	0
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου	Πληρωμές	0	0	0	0	0	0	0	0

3.2.2.Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται από επιχειρησιακές πιστώσεις (δεν συμπληρώνεται για αποκεντρωμένους οργανισμούς)

Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις 

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως αναλύεται κατωτέρω

3.2.3.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό

3.2.3.2.Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό

Άνευ αντικειμένου

3.2.3.3.Σύνολο πιστώσεων

3.2.4.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους 

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως αναλύεται κατωτέρω

3.2.4.1.Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό

Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης (ΙΠΑ)

ΨΗΦΙΣΘΕΙΣΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ		Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος
		2028	2029	2030	2031	2032	2033	2034
 Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων)
20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής)		213	213	213	213	213	213	213
• Εξωτερικό προσωπικό (σε ΙΠΑ)
20 02 01 (AC, END από το συνολικό κονδύλιο)		85	85	85	85	85	85	85
Γραμμή διοικητικής στήριξης (xx)	— στην έδρα	30	30	30	30	30	30	30
ΣΥΝΟΛΟ		328	328	328	328	328	328	328

3.2.4.2.Χρηματοδοτούμενες από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό

Άνευ αντικειμένου

3.2.4.3.Σύνολο εκτιμώμενων αναγκών σε ανθρώπινους πόρους

Ο αριθμός των υπαλλήλων που υλοποιούν τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης καθώς και τη συνιστώσα ετοιμότητας και αντιμετώπισης στον τομέα της υγείας του προγράμματος «Η ΕΕ για την υγεία» ανέρχεται επί του παρόντος σε 285 ΙΠΑ (205 εντός της ΓΔ ECHO και 80 εντός της ΓΔ HERA).

Το τρέχον επίπεδο στελέχωσης αναλύεται ως εξής:

170 μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι του τομέα 4 (20 01 02 01 — Έδρα και Αντιπροσωπείες της Επιτροπής)

85 μέλη εξωτερικού προσωπικού του τομέα 4 (20 02 01 και 20 02 02 — Εξωτερικό προσωπικό — Έδρα και Αντιπροσωπείες της Επιτροπής)

30 υπάλληλοι στο πλαίσιο των εξωτερικών εσόδων με ειδικό προορισμό που πρέπει να εγγραφούν στη γραμμή BA του προϋπολογισμού στο νέο ΠΔΠ

Ωστόσο, αυτό το επίπεδο στελέχωσης θα πρέπει να προσαρμοστεί στη συνολική φιλοδοξία και στον προϋπολογισμό που διατίθεται για τον ΜΠΠΕ + μέσο και στις νέες δράσεις που απορρέουν από τη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας, προκειμένου να υλοποιηθεί αυτό το φιλόδοξο θεματολόγιο.

Εκτιμάται ότι το επίπεδο προσωπικού θα πρέπει να αυξηθεί κατά 15 %, ώστε το επίπεδο στελέχωσης να φθάσει τις 328 θέσεις και να καλυφθούν νέες δραστηριότητες και καθήκοντα που θα εκτελεστούν στο πλαίσιο του νέου μέσου, όπως:

Αύξηση των δραστηριοτήτων λόγω του αυξημένου αριθμού και της έντασης των καταστροφών 41 .

Υλοποίηση μέτρων ετοιμότητας εκ σχεδιασμού, παρακολούθηση της ενσωμάτωσης της ετοιμότητας σε όλες τις σχετικές πολιτικές.

Υλοποίηση του δεύτερου επιπέδου, το οποίο υπερβαίνει τον υφιστάμενο ΜΠΠΕ και σχετίζεται με το διατομεακό επίπεδο ετοιμότητας και αντιμετώπισης.

Δύο βασικές πρωτοβουλίες που θα πρέπει να υλοποιήσει η ΓΔ ECHO θα απαιτήσουν σημαντικούς ανθρώπινους πόρους:

1. Κόμβος συντονισμού κρίσεων της ΕΕ

Η δημιουργία του κόμβου συντονισμού κρίσεων της ΕΕ, με βάση τις δομές και την εμπειρογνωσία του ΚΣΑΕΑ, αποτελεί σημαντικό παραδοτέο. Στόχος του κόμβου είναι να συνεχίσει και να αναβαθμίσει περαιτέρω τη στήριξη προς τα κράτη μέλη όσον αφορά τη διαχείριση των διατομεακών επιπτώσεων των κρίσεων, με βάση ενισχυμένο σχεδιασμό και πιο ολοκληρωμένη ανάλυση και αντίληψη της κατάστασης. Με πλήρη σεβασμό της επικουρικότητας, των εθνικών αρμοδιοτήτων και των ιδιαιτεροτήτων των κρατών μελών, ο κόμβος:

θα εργάζεται για την επίτευξη κοινής αντίληψης σε όλα τα επίπεδα των κρίσεων και των επιπτώσεών τους σε διάφορους τομείς και στο σύνολο του πληθυσμού·

θα διευκολύνει το έργο σε όλους τους τομείς με την παροχή στήριξης για τη διαχείριση κρίσεων στις επικεφαλής υπηρεσίες χωρίς την ανάληψη τομεακών αρμοδιοτήτων· και

θα παρακολουθεί τη συνολική αντιμετώπιση των κρίσεων, διασφαλίζοντας παράλληλα συνεχή ανατροφοδότηση προς το Συμβούλιο, μεταξύ άλλων μέσω του μηχανισμού ολοκληρωμένων ρυθμίσεων για την πολιτική αντιμετώπιση κρίσεων (IPCR).

Η δημιουργία του κόμβου θα συνδυαστεί με προσπάθειες για την ενίσχυση της στρατιωτικής και μη στρατιωτικής συνεργασίας κατά τη διάρκεια και ενόψει μεγάλης κλίμακας διατομεακών συμβάντων και κρίσεων, συμπεριλαμβανομένων ένοπλων επιθέσεων. Ο κόμβος θα στηρίξει επίσης τις εργασίες για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής άμυνας 42 .

Ο κόμβος θα διασφαλίζει τον διατομεακό συντονισμό, όσον αφορά την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση, μεταξύ διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών της Επιτροπής, των κρατών μελών, του Συμβουλίου, της ΕΥΕΔ / του κέντρου αντιμετώπισης κρίσεων σε σχέση με τις αρμοδιότητές του, και διεθνών εταίρων, συγκεκριμένα του ΝΑΤΟ.

2. Ετοιμότητα εκ σχεδιασμού

Η στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας εισάγει μια νέα κατευθυντήρια αρχή για τον σχεδιασμό των πολιτικών της ΕΕ: την ετοιμότητα εκ σχεδιασμού. Αυτό σημαίνει αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι πρωτοβουλίες επηρεάζουν εξαρχής την ετοιμότητα. Η σημασία αυτής της προσέγγισης υπογραμμίζεται από τον διττό ρόλο της στη στρατηγική τόσο ως βασικής αρχής όσο και ως ειδικής βασικής δράσης. Για τον σκοπό αυτόν απαιτούνται προορατικές και συνεχείς προσπάθειες εφαρμογής.

Για να έχει πραγματικό αντίκτυπο η ετοιμότητα εκ σχεδιασμού, η ετοιμότητα πρέπει να ενσωματωθεί, μέσω σκόπιμης και έγκαιρης εξέτασης των παραγόντων ετοιμότητας, στον σχεδιασμό και στη λήψη αποφάσεων, αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε εκ των υστέρων αξιολογήσεις. Η αποτελεσματική εφαρμογή θα εξαρτηθεί επίσης από την αυστηρή παρακολούθηση της ανάπτυξης της πρωτοβουλίας και από την ενεργό στήριξη της διάδοσής της σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Η ενσωμάτωση της ετοιμότητας στο πλαίσιο πολιτικής μας δεν αφορά μόνο τη μείωση των μελλοντικών κινδύνων, αλλά αποτελεί επίσης έξυπνη επένδυση. Σε πρόσφατη μελέτη κατά την οποία εξετάστηκαν περισσότερες από 70 πρωτοβουλίες ετοιμότητας σε ολόκληρη την ΕΕ διαπιστώθηκε ότι, για κάθε ευρώ που επενδύθηκε, η απόδοση κυμαινόταν από δύο έως δέκα ευρώ. Η επένδυση στην ετοιμότητα τώρα συνεπάγεται λιγότερες διαταραχές, χαμηλότερο κόστος ανάκαμψης και ενισχυμένη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα. Η διάθεση κατάλληλων προϋπολογισμών και πόρων σήμερα θα συμβάλει στη διάσωση ανθρώπινων ζωών και στην εξοικονόμηση χρημάτων στο μέλλον.

Παράλληλα μ’ αυτές τις 2 πρωτοβουλίες, θα χρειαστούν πρόσθετοι ανθρώπινοι πόροι για την υλοποίηση των άλλων νέων δράσεων που απορρέουν από τη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας, μεταξύ άλλων:    

Ενίσχυση της ανάλυσης προοπτικών και της πρόβλεψης: δημιουργία του «πίνακα ελέγχου κρίσεων» για τους υπευθύνους λήψης αποφάσεων· ενίσχυση της αναλυτικής ικανότητας και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης του ΚΣΑΕΑ και εκπόνηση τακτικών ενημερώσεων με επιχειρησιακές προοπτικές για διατομεακούς κινδύνους και για όλους τους κινδύνους, καθώς και ανάλυση των αλυσιδωτών επιπτώσεών τους (βασική δράση)

Ετοιμότητα του πληθυσμού: αύξηση της ευαισθητοποίησης του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων, των νέων και των ατόμων με αναπηρία, σχετικά με τους κινδύνους

Αντιμετώπιση κρίσεων: ενίσχυση του rescEU — του αποθεματικού ικανοτήτων αντιμετώπισης της ΕΕ· εφαρμογή της στρατηγικής για τη δημιουργία αποθεμάτων και έγκριση κατευθυντήριων γραμμών για τις «προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων» των κέντρων αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και κρίσεων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Ως εκ τούτου, λόγω της σημαντικής αύξησης των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων θα απαιτηθεί επίσης η ενίσχυση των λειτουργιών υποστήριξης (νομική υποστήριξη, υλοποίηση οικονομικών και ελεγκτικών δραστηριοτήτων, ΤΠ κ.λπ.).

Η ΓΔ HERA θα είναι υπεύθυνη για την υλοποίηση του σκέλους «Ετοιμότητα και αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας». Λόγω της διευρυμένης εντολής, όπως περιγράφεται στη στρατηγική για τα ιατρικά αντίμετρα (MCM) [COM(2025) xxx της 16ης Ιουλίου 2025], θα απαιτηθεί ενισχυμένη κατανομή προσωπικού.

3.2.5.Επισκόπηση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επενδύσεις που σχετίζονται με την ψηφιακή τεχνολογία.

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων ψηφιακού τομέα και πιστώσεων ΤΠ	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2028-2034
	2028	2029	2030	2031	2032	2033	2034
ΤΟΜΕΑΣ 4
Δαπάνες ΤΠ (εσωτερικές)	2,69	2,69	2,69	2,69	2,69	2,69	2,69	18,83
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 4	2,69	2,69	2,69	2,69	2,69	2,69	2,69	18,83
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 47
Δαπάνες ΤΠ για πολιτικές που υποστηρίζουν επιχειρησιακά προγράμματα	12,00	12,00	12,00	12,00	12,00	12,00	12,00	84,00
Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 4	12,00	12,00	12,00	12,00	12,00	12,00	12,00	84,00
ΣΥΝΟΛΟ	14,69	14,69	14,69	14,69	14,69	14,69	14,69	102,83

3.2.6.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 

Η πρωτοβουλία συνάδει με την πρόταση για το ΠΔΠ 2028-2034.

3.2.7.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση 

Η πρόταση/πρωτοβουλία:

–    δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους

–    προβλέπει τη συγχρηματοδότηση από τρίτους που εκτιμάται κατωτέρω:

Πιστώσεις σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

3.3.    Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα 

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις που περιγράφονται κατωτέρω:

–    στους ιδίους πόρους

–    στα λοιπά έσοδα

–    Να αναφερθεί αν τα έσοδα προορίζονται για γραμμές δαπανών

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

4.Ψηφιακές διαστάσεις

4.1.Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας

4.2.Δεδομένα

Ροές δεδομένων

4.3.Ψηφιακές λύσεις

Για κάθε ψηφιακή λύση, να εξηγηθεί ο τρόπος με τον οποίο η ψηφιακή λύση συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις και τις υποχρεώσεις του πλαισίου κυβερνοασφάλειας της ΕΕ καθώς και με άλλες ισχύουσες ψηφιακές πολιτικές και νομοθετικές πράξεις (όπως η eIDAS, η ενιαία ψηφιακή θύρα κ.λπ.).

Ψηφιακή λύση #1

4.4.Αξιολόγηση διαλειτουργικότητας

4.5.Μέτρα στήριξης της ψηφιακής εφαρμογής

(1)    EUCO/2023/7 final.

(2)    EUCO/2023/24 final.

(3)    JOIN(2025) 130 final.

(4)    JOIN (2025) 120 final.

(5)    JOIN(2025) 130 final.

(6)    ΕΕ L 314 της 6.12.2022, σ. 26.

(7)    ΕΕ L 314 της 6.12.2022, σ. 64.

(8)    COM(2025) 528 final.

(9)    COM/2025/529 final.

(10)    COM/2025/148 final.

(11)    JOIN/2025/120 final.

(12)    Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 401/2009 και (ΕΕ) 2018/1999 («ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα») (ΕΕ L 243 της 9.7.2021, σ. 1).

(13)    *ΕΕ L […] της […], σ. […].

(14)    *ΕΕ L […] της […], σ. […].

(15)    Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Σεπτεμβρίου 2024, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).

(16)    ΕΕ L 312 της 23.12.1995, σ. 1.

(17)    ΕΕ L 292 της 15.11.1996, σ. 2.

(18)    ΕΕ L 283 της 31.10.2017, σ. 1.

(19)    ΕΕ L 198 της 28.7.2017, σ. 29.

(20)     Κανονισμός (ΕΕ) 2021/836 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΕΕ L 185 της 26.5.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/836/oj).

(21)    Κανονισμός (ΕΕ) 2021/836 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΕΕ L 185 της 26.5.2021, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/836/oj).

(22)    JOIN(2025) 130 final.

(23)    COM(2025) 148 final.

(24)    Απόφαση (ΕΕ) 2019/420 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Μαρτίου 2019, για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΕΕ L 77Ι της 20.3.2019, σ. 1, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2019/420/oj ).

(25)    Απόφαση (ΕΕ) 2023/2671 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Νοεμβρίου 2023, σχετικά με την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ για την παράταση της μεταβατικής περιόδου του rescEU (ΕΕ L, 2023/2671, 28.11.2023, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2023/2671/oj ).

(26)    Οδηγία (ΕΕ) 2015/637 του Συμβουλίου περί των μέτρων συντονισμού και συνεργασίας προς διευκόλυνση της προξενικής προστασίας για μη αντιπροσωπευόμενους πολίτες της Ένωσης σε τρίτες χώρες και την κατάργηση της απόφασης 95/553/ΕΚ (ΕΕ L 106 της 24.4.2015, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2015/637/oj ).

(27)    Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2025/704 της Επιτροπής για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης και για την κατάργηση των εκτελεστικών αποφάσεων της Επιτροπής 2014/762/ΕΕ και (ΕΕ) 2019/1310 (ΕΕ L, 2025/704, 15.4.2025, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2025/704/oj ).

(28)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj ).

(29)    Απόφαση (ΕΕ) 2021/1764 του Συμβουλίου, της 5ης Οκτωβρίου 2021, για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφενός, και της Γροιλανδίας και του Βασιλείου της Δανίας, αφετέρου (Απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ-ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας) (ΕΕ L 355 της 7.10.2021, σ. 6, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2021/1764/oj ).

(30)    Απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 924, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2013/1313/oj ).

(31)    Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/1993 του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, ως προς τις ολοκληρωμένες ρυθμίσεις της ΕΕ για την πολιτική αντιμετώπιση κρίσεων (ΕΕ L 320 της 17.12.2018, σ. 28, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2018/1993/oj).

(32)     Απόφαση 2014/415/ΕΕ του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2014, σχετικά με τις ρυθμίσεις για την εφαρμογή από την Ένωση της ρήτρας αλληλεγγύης (ΕΕ L 192 της 1.7.2014, σ. 53, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2014/415/oj).

(33)    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 851/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ΕΕ L 142 της 30.4.2004, σ. 1).

(34)    Όπως αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 2 στοιχείο α) ή β) του δημοσιονομικού κανονισμού.

(35)    Τεχνική και/ή διοικητική βοήθεια και δαπάνες στήριξης της εφαρμογής προγραμμάτων και/ή δράσεων της ΕΕ (πρώην γραμμές «BA»), έμμεση έρευνα, άμεση έρευνα.

(36)    Οι αναγκαίες πιστώσεις θα πρέπει να καθοριστούν με βάση τα αριθμητικά στοιχεία για το μέσο ετήσιο κόστος που είναι διαθέσιμα στην κατάλληλη ιστοσελίδα της BUDGpedia.

(37)    Τεχνική και/ή διοικητική βοήθεια και δαπάνες στήριξης της εφαρμογής προγραμμάτων και/ή δράσεων της ΕΕ (πρώην γραμμές «BA»), έμμεση έρευνα, άμεση έρευνα.

(38)    Τα αποτελέσματα είναι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που θα παρασχεθούν (π.χ.: αριθμός ανταλλαγών φοιτητών που θα χρηματοδοτηθούν, αριθμός χλμ. οδών που θα κατασκευαστούν κ.λπ.).

(39)    Όπως περιγράφεται στο σημείο 1.3.2. «Ειδικοί στόχοι»

(40)    Έκθεση του JRC με τίτλο « An analysis of current and emerging risks » (Ανάλυση υφιστάμενων και αναδυόμενων κινδύνων).

(41)    Η έννοια του μηχανισμού πολιτικής άμυνας δεν θίγει την ορολογία που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για τα μέσα ή τους μηχανισμούς που έχουν συγκρίσιμο περιεχόμενο με αυτό που αναφέρεται στη στρατηγική ως μηχανισμός πολιτικής άμυνας.

(42)    Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους (δασμούς, εισφορές ζάχαρης), τα αναγραφόμενα ποσά πρέπει να είναι καθαρά, δηλ. τα ακαθάριστα ποσά μετά την αφαίρεση του 20 % για έξοδα είσπραξης.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 16.7.2025

COM(2025) 548 final

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

του

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης και τη χρηματοδότηση για την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας, και την κατάργηση της απόφασης 1313/2013/ΕΕ (μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης)

{SEC(2025) 545 final} - {SWD(2025) 545 final} - {SWD(2025) 546 final}

Παράρτημα

Ενότητα 1
Πιθανές επιλέξιμες δράσεις πρόληψης (μη εξαντλητικός κατάλογος)

Δράσεις που ανταποκρίνονται στον στόχο του άρθρου 4 παράγραφος 2 στοιχείο α):

α)Συγχρηματοδότηση έργων, μελετών, εργαστηρίων, ερευνών, αξιολογήσεων από ομοτίμους και παρόμοιων δράσεων και δραστηριοτήτων·

β)Στήριξη των κρατών μελών για την ανάπτυξη και τη δημοσιοποίηση εκτιμήσεων κινδύνων, καθώς και εκτιμήσεων των ικανοτήτων διαχείρισης κινδύνων, και για τον σχεδιασμό διαχείρισης κινδύνων σε εθνικό ή σε κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο·

γ)Δράσεις για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στη βάση γνώσεων σχετικά με τους κινδύνους καταστροφών, για τη διευκόλυνση της κοινοχρησίας της και της βελτίωσής της, συμπεριλαμβανομένης της υιοθέτησης των αποτελεσμάτων της επιστημονικής έρευνας και της καινοτομίας, των βέλτιστων πρακτικών και πληροφοριών, των κοινών συμφερόντων με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, των εκτιμήσεων κινδύνων, των δραστηριοτήτων χαρτογράφησης και των δραστηριοτήτων διαχείρισης κινδύνων των κρατών μελών·

δ)Σύμφωνα με τις διεθνείς δεσμεύσεις, στήριξη των κρατών μελών για τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων για απώλειες λόγω καταστροφών σε εθνικό ή σε κατάλληλο υποεθνικό επίπεδο·

ε)Στήριξη των κρατών μελών για τη βελτίωση του διατομεακού σχεδιασμού διαχείρισης κινδύνων καταστροφών σε επίπεδο Ένωσης·

στ)Στήριξη των κρατών μελών στους τομείς της ευαισθητοποίησης, της ενημέρωσης του κοινού και της εκπαίδευσης, καθώς και στήριξη των προσπαθειών τους για την παροχή πληροφοριών στο κοινό σχετικά με συστήματα προειδοποίησης, μεταξύ άλλων σε διασυνοριακό επίπεδο·

ζ)Στήριξη των κρατών μελών για την ανάπτυξη ενωσιακών στόχων ανθεκτικότητας στις καταστροφές στον τομέα της πολιτικής προστασίας·

η)Ανάληψη επιπλέον υποστηρικτικής και συμπληρωματικής δράσης πρόληψης που είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο α).

Ενότητα 2
Πιθανές επιλέξιμες δράσεις ανάπτυξης ικανοτήτων (μη εξαντλητικός κατάλογος)

Δράσεις που ανταποκρίνονται στον στόχο του άρθρου 4 παράγραφος 2 στοιχείο β):

α)Δράσεις που διευκολύνουν την επεξεργασία και τη διάδοση γνώσεων, αντληθέντων διδαγμάτων και πληροφοριών που σχετίζονται με τον μηχανισμό της Ένωσης, μεταξύ άλλων μέσω ειδικών διαδικτυακών εργαλείων·

β)Προγράμματα τεχνικής και χρηματοδοτικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένων των επιχορηγήσεων·

γ)Δημιουργία και διαχείριση προγραμμάτων κατάρτισης και ασκήσεων για τον σχεδιασμό πολιτικής προστασίας, πρόληψης, ετοιμότητας και αντιμετώπισης σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης ιατρικών αντιμέτρων, της στρατιωτικής και μη στρατιωτικής συνεργασίας, και δημιουργία και διαχείριση ενός προγράμματος ανταλλαγής εμπειρογνωμόνων για το προσωπικό πολιτικής προστασίας και διαχείρισης καταστροφών·

δ)Δημιουργία και διαχείριση ενός προγράμματος για την υιοθέτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας και ενθάρρυνση, για τους σκοπούς του μηχανισμού της Ένωσης, της εισαγωγής και της χρήσης ανάλογων νέων προσεγγίσεων ή τεχνολογιών ή αμφοτέρων, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησής τους·

ε)Ανάληψη επιπλέον υποστηρικτικής και συμπληρωματικής δράσης πρόληψης που είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο β).

Ενότητα 3
Πιθανές επιλέξιμες δράσεις ετοιμότητας (μη εξαντλητικός κατάλογος)

Δράσεις που ανταποκρίνονται στον στόχο του άρθρου 4 παράγραφος 2 στοιχείο γ):

α)Διαχείριση του ΚΣΑΕΑ και των εργαλείων του, συμπεριλαμβανομένου του CECIS·

β)Συνεργασία με τα κράτη μέλη για την ανάπτυξη και την ενσωμάτωση διεθνικών συστημάτων ανίχνευσης και έγκαιρης προειδοποίησης ενωσιακού ενδιαφέροντος για τον μετριασμό των άμεσων συνεπειών των καταστροφών·

γ)Συνεργασία με τα κράτη μέλη για την ανάπτυξη εργαλείων με σκοπό την παροχή πληροφοριών στο κοινό σχετικά με τρέχουσες προειδοποιήσεις στην Ευρώπη·

δ)Συνεργασία με τα κράτη μέλη για τη διατήρηση και την περαιτέρω ανάπτυξη της ικανότητας επίγνωσης και ανάλυσης καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της επιστημονικής και τεχνικής συμβουλευτικής εμπειρογνωσίας, και για τη μετατροπή των επιστημονικών πληροφοριών σε επιχειρησιακές πληροφορίες·

ε)Συνεργασία με τα κράτη μέλη για την παρακολούθηση καταστροφών και, κατά περίπτωση, των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, και την παροχή συμβουλών βάσει επιστημονικών γνώσεων·

στ)Συνεργασία με τα κράτη μέλη για τη δημιουργία, τη διατήρηση και την ανάπτυξη ευρωπαϊκών επιστημονικών συμπράξεων με σκοπό την κάλυψη φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων, την προώθηση της σύνδεσης μεταξύ των εθνικών συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και συναγερμού και τη σύνδεση των εν λόγω συστημάτων με το ΚΣΑΕΑ και άλλα σχετικά συστήματα ΤΠ·

ζ)Στήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών και των εξουσιοδοτημένων διεθνών οργανισμών με επιστημονικές γνώσεις, υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών και εμπειρογνωσία·

η)Διευκόλυνση του συντονισμού όσον αφορά την προεγκατάσταση ικανοτήτων αντιμετώπισης καταστροφών των κρατών μελών εντός της Ένωσης·

θ)Τοποθέτηση και συντονισμός των ικανοτήτων αντιμετώπισης κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους, μεταξύ άλλων για σκοπούς κατάρτισης, ασκήσεων, ανταλλαγής γνώσεων και βελτίωσης της διαλειτουργικότητας των ικανοτήτων και των ομάδων επέμβασης·

ι)Στήριξη των προσπαθειών για τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των μονάδων και άλλων ικανοτήτων αντιμετώπισης, λαμβανομένων υπόψη των βέλτιστων πρακτικών σε επίπεδο κρατών μελών και σε διεθνές επίπεδο·

ια)Ανάληψη, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, των απαραίτητων δράσεων για τη διευκόλυνση της στήριξης του κράτους υποδοχής, συμπεριλαμβανομένης της εκπόνησης και επικαιροποίησης, από κοινού με τα κράτη μέλη, κατευθυντήριων γραμμών ως προς τη στήριξη του κράτους υποδοχής, βάσει επιχειρησιακής εμπειρίας·

ιβ)Στήριξη των κρατών μελών, κατόπιν αιτήματός τους, σε περίπτωση καταστροφών που συμβαίνουν στις επικράτειές τους, με την παροχή της δυνατότητας χρήσης ευρωπαϊκών επιστημονικών συμπράξεων για στοχευμένη επιστημονική ανάλυση. Οι προκύπτουσες αναλύσεις μπορούν να κοινοποιούνται μέσω του ΚΣΕΠΕΑ, με τη σύμφωνη γνώμη των πληττόμενων κρατών μελών·

ιγ)Ανάληψη δράσεων σχετικά με την ανάπτυξη και τη δυνατότητα διάθεσης της Ευρωπαϊκής Δεξαμενής Πολιτικής Προστασίας, που μπορεί να χρηματοδοτηθεί σε ποσοστό έως 100 %, μεταξύ άλλων με την κάλυψη:

i)των δαπανών κατάρτισης και ασκήσεων, μεταξύ άλλων για το στρατιωτικό προσωπικό,

ii)των δαπανών πιστοποίησης και καταχώρισης,

iii)των δαπανών προσαρμογής για την αναβάθμιση ή την αποκατάσταση των ικανοτήτων αντιμετώπισης ΕΔΠΠ, οι οποίες περιλαμβάνουν δαπάνες σχετικές με τη λειτουργικότητα, τη διαλειτουργικότητα των μονάδων και άλλων ικανοτήτων αντιμετώπισης, την αυτονομία, την αυτάρκεια, τη δυνατότητα μεταφοράς, τη συσκευασία, την ασφάλεια και άλλες αναγκαίες δαπάνες, υπό την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω δαπάνες συνδέονται ειδικά με τη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας·

ιδ)Ανάληψη δράσεων σχετικά με την ανάπτυξη, τη διατήρηση και τη δυνατότητα διάθεσης του rescEU, που μπορεί να χρηματοδοτηθεί σε ποσοστό έως 100 %, μεταξύ άλλων με την κάλυψη:

i)του εξοπλισμού,

ii)της συντήρησης, συμπεριλαμβανομένης της επισκευής,

iii)της ασφάλισης,

iv)της κατάρτισης,

v)της αποθήκευσης,

vi)της πιστοποίησης και της καταχώρισης,

vii)των αναλώσιμων,

viii)του προσωπικού που απαιτείται για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της δυνατότητας διάθεσης των ικανοτήτων rescEU.

ιε)Ανάληψη επιπλέον υποστηρικτικής και συμπληρωματικής δράσης πρόληψης που είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο γ).

Ενότητα 4
Πιθανές επιλέξιμες δράσεις αντίδρασης (μη εξαντλητικός κατάλογος)

1)Δράσεις για την επίτευξη του στόχου που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο δ), οι οποίες μπορούν να χρηματοδοτηθούν σε ποσοστό έως 75 %:

α)μεταφορά βοήθειας που προσφέρεται αυθόρμητα και δεν έχει καταχωριστεί στην Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας ή στο rescEU και η οποία απαιτείται για την αντιμετώπιση καταστροφών·

β)πρόσβαση σε εξοπλισμό, μεταφορικούς και υλικοτεχνικούς πόρους και υπηρεσίες υπό μορφή πρόσβασης στην εμπορική αγορά ή σε άλλες πηγές μέσω της Επιτροπής, όπως υπηρεσίες μεταφορών που παρέχονται από ιδιωτικές ή άλλες οντότητες·

γ)στήριξη της πολιτικής προστασίας για την παροχή προξενικής βοήθειας στους πολίτες της Ένωσης σε περιπτώσεις καταστροφών σε τρίτες χώρες, ενώ το τελικό ποσοστό συγχρηματοδότησης είναι προοδευτικό και εξαρτάται από τον αριθμό των διαφόρων πολιτών της ΕΕ που καλύπτονται.

2)Δράσεις για την επίτευξη του στόχου που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο δ), οι οποίες μπορούν να χρηματοδοτηθούν σε ποσοστό έως 100 %:

α)πρόσβαση σε εξοπλισμό, μεταφορικούς και υλικοτεχνικούς πόρους και υπηρεσίες υπό μορφή πρόσβασης στην εμπορική αγορά ή σε άλλες πηγές που προσφέρονται από τα κράτη μέλη, όπως υπηρεσίες μεταφορών που παρέχονται από ιδιωτικές ή άλλες οντότητες·

β)πρόσβαση σε μεταφορικούς και υλικοτεχνικούς πόρους, όταν αυτό είναι αναγκαίο για να καταστεί επιχειρησιακά αποτελεσματική η συγκέντρωση της βοήθειας των κρατών μελών ή των ικανοτήτων rescEU και όταν οι δαπάνες αφορούν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

i)βραχυπρόθεσμη αποθήκευση ή μακροπρόθεσμη υλικοτεχνική ικανότητα για την προσωρινή διατήρηση και διαχείριση της βοήθειας των κρατών μελών προκειμένου να διευκολυνθεί η συντονισμένη μεταφορά της,

ii)μεταφορά και υλικοτεχνική υποστήριξη από το κράτος μέλος που παρέχει τη βοήθεια στο σημείο όπου πραγματοποιείται η συντονισμένη μεταφορά,

iii)συντονισμός, χειρισμός και ανασυσκευασία της βοήθειας των κρατών μελών προκειμένου να αξιοποιηθούν στο έπακρο οι διαθέσιμες μεταφορικές ικανότητες ή να εκπληρωθούν συγκεκριμένες λειτουργικές απαιτήσεις,

iv)τοπική μεταφορά και διαμετακόμιση της συγκεντρωμένης βοήθειας προκειμένου να διασφαλιστεί η συντονισμένη παράδοση στον τελικό προορισμό της πληττόμενης χώρας,

v)μεταφορά της συγκεντρωμένης βοήθειας από το σημείο όπου λαμβάνει χώρα η δράση συγκέντρωσης στον τελικό προορισμό της πληττόμενης χώρας·

γ)μεταφορά της βοήθειας που προσφέρεται αυθόρμητα και δεν έχει καταχωριστεί στην Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας και η οποία είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση κρίσης, όπως ορίζεται στο άρθρο 29 παράγραφος 3·

δ)μεταφορά που προσφέρεται από τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων μέσω στρατιωτικών πόρων, για κάθε βοήθεια που απαιτείται για την αντιμετώπιση καταστροφής ή κρίσης σε εξαιρετικές και δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμες προσφορές εμπορικών μεταφορών·

ε)δραστηριότητες που είναι αναγκαίες για την οργάνωση των μεταφορών με σκοπό τη διεξαγωγή ιατρικής εκκένωσης, όταν οι δαπάνες αφορούν ένα από τα ακόλουθα:

i)μεταφορά ασθενών, συμπεριλαμβανομένων των συνοδών, των φροντιστών ή των νόμιμων κηδεμόνων τους, από την πληττόμενη χώρα προς την ιατρική εγκατάσταση διέλευσης ή τον κόμβο medevac, συμπεριλαμβανομένης της τοπικής μεταφοράς και διέλευσης,

ii)χρήση ή δημιουργία και διαχείριση εγκαταστάσεων για την υποδοχή και τη σταθεροποίηση ασθενών, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργικών δαπανών που σχετίζονται με τον ιατρικό εξοπλισμό και το προσωπικό που είναι αναγκαίο για τη μετέπειτα μεταφορά των ασθενών,

iii)λειτουργικές δαπάνες του βασικού προσωπικού που συνοδεύει την ιατρική εκκένωση, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης ιατρικών ομάδων αξιολόγησης,

iv)προμήθεια ιατρικών εφοδίων και αναλώσιμων, πρόσβαση σε εξοπλισμό για χρήση στους κόμβους ή κατά τη διάρκεια της ιατρικής εκκένωσης·

στ)διευκόλυνση της μεταφοράς με σκοπό την προσωρινή προεγκατάσταση και τον συντονισμό των ικανοτήτων αντιμετώπισης·

ζ)διευκόλυνση των μεταφορικών και άλλων δαπανών με σκοπό την προσωρινή κατανομή και τον συντονισμό των ικανοτήτων αντιμετώπισης κατά τη διάρκεια περιόδων αυξημένου εποχικού κινδύνου·

η)ανάληψη επιπλέον αναγκαίας υποστηρικτικής και συμπληρωματικής δράσης προκειμένου να διευκολυνθεί ο συντονισμός της αντιμετώπισης με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο·

θ)ανάληψη επιπλέον υποστηρικτικής και συμπληρωματικής δράσης πρόληψης που είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο δ)·

3)Δράσεις για την επίτευξη του στόχου που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο δ), οι οποίες μπορούν να χρηματοδοτηθούν σε ποσοστό έως 100 %:

α)διευκόλυνση των μεταφορών και στήριξη της λειτουργίας των καταχωρισμένων ικανοτήτων της ΕΔΠΠ·

β)διευκόλυνση των μεταφορών και στήριξη της λειτουργίας των καταχωρισμένων ικανοτήτων rescEU·

γ)προετοιμασία για την κινητοποίηση και αποστολή των ομάδων εμπειρογνωμόνων που αναφέρονται στο άρθρο 33 παράγραφος 1, και ανάπτυξη και διατήρηση μιας άμεσης ικανότητας μέσω δικτύου εκπαιδευμένων εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών·

δ)διασφάλιση της διαθεσιμότητας τεχνικής και υλικοτεχνικής υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης ομάδων τεχνικής βοήθειας και υποστήριξης (ΟΤΒΥ), για εμπειρογνώμονες και ομάδες εμπειρογνωμόνων που αναφέρονται στο άρθρο 33 παράγραφος 1.

Ενότητα 5
Πιθανές επιλέξιμες δράσεις διατομεακής αντιμετώπισης κρίσεων (μη εξαντλητικός κατάλογος)

Δράσεις που ανταποκρίνονται στον στόχο του άρθρου 4 παράγραφος 2 στοιχείο ε):

Κάθε δράση αντιμετώπισης ή επιπλέον υποστηρικτική και συμπληρωματική δράση που απαιτείται για την αντιμετώπιση κρίσεων.