ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 16.7.2025
COM(2025) 540 final
2025/0540(COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέσπιση της ενωσιακής στήριξης στους τομείς του ασύλου, της μετανάστευσης και της ένταξης για την περίοδο από το 2028 έως το 2034
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι
Οι πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την περίοδο 2024-2029 τονίζουν ότι η μετανάστευση αποτελεί ευρωπαϊκή πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί με μια ευρωπαϊκή λύση. Το γεωπολιτικό πλαίσιο της Ευρώπης έχει αλλάξει σημαντικά, γεγονός που επηρεάζει σοβαρά τη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου από μέρους της Ένωσης, η οποία έχει επηρεαστεί περαιτέρω από τη χρήση της μετανάστευσης ως όπλου. Τα κράτη μέλη πρέπει να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα στις εξελίξεις των μεταναστευτικών ροών και να λαμβάνουν ενωσιακή στήριξη για τον σκοπό αυτόν.
Με την έγκριση του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο (στο εξής: σύμφωνο), η Ένωση σημείωσε σημαντική πρόοδο ως προς την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για το άσυλο, τη μετανάστευση και τη διαχείριση των συνόρων, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής της διάστασης. Το σύμφωνο δημιουργεί ένα σύστημα που διέπεται από την αρχή της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής ευθυνών, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών επιπτώσεών της, μεταξύ των κρατών μελών. Η επιτυχία του νέου συστήματος που δημιουργήθηκε με το σύμφωνο εξαρτάται από την ετοιμότητα όλων των κρατών μελών, δεδομένου ότι οι δράσεις ενός κράτους μέλους έχουν επιπτώσεις σε όλα τα κράτη μέλη. Η εφαρμογή του συμφώνου πρέπει να είναι διαχειρίσιμη για όλους και να τελεί υπό κοινή διαχείριση.
Το σύμφωνο απαιτεί από τα κράτη μέλη να εκπονήσουν εθνικά σχέδια εφαρμογής με βάση το κοινό σχέδιο εφαρμογής της Επιτροπής. Από τα σχέδια αυτά προκύπτει σαφώς ότι κατά τα προσεχή έτη θα απαιτηθούν σημαντικοί χρηματοδοτικοί πόροι. Τα κράτη μέλη πρέπει να προβούν στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για να διασφαλίσουν ότι τα εθνικά συστήματα είναι αποτελεσματικά και κατάλληλα για τον επιδιωκόμενο σκοπό σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το σύμφωνο, καθώς επίσης ότι το ευρωπαϊκό σύστημα που δημιουργείται με βάση το σύμφωνο λειτουργεί δεόντως.
Αυτό συνεπάγεται επίσης την παροχή επαρκών ενωσιακών κονδυλίων για τη στήριξη της εφαρμογής του. Εκτός από τις άμεσες ανάγκες που θα χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξακολουθήσουν να επενδύουν και να βελτιώνουν τα συστήματά τους. Για παράδειγμα, ανά τριετία, η Επιτροπή θα επαναξιολογεί τις υποχρεώσεις «επαρκούς ικανότητας» των κρατών μελών για την εφαρμογή της διαδικασίας στα σύνορα. Με βάση την εν λόγω επαναξιολόγηση ίσως απαιτηθεί από τα κράτη μέλη να πραγματοποιήσουν περαιτέρω επενδύσεις για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.
Επιπλέον, η ανάγκη κατάρτισης εθνικών ολοκληρωμένων συστημάτων διαχείρισης υποθέσεων που θα συνδυάζουν το άσυλο, την υποδοχή και την επιστροφή έχει αναγνωριστεί από την Επιτροπή ως βασική προτεραιότητα σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη. Οι σημαντικές αλλαγές που απαιτούνται σε πολλά κράτη μέλη για τη δημιουργία αυτών των ολοκληρωμένων συστημάτων και την υιοθέτηση του θεματολογίου ψηφιοποίησης θα απαιτήσουν σημαντικές επενδύσεις μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η ψηφιοποίηση αυτή, συμπεριλαμβανομένης της εξέλιξης της τεχνολογίας που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), αποτελεί επίσης βασική συνιστώσα για την απλούστευση και την αύξηση της αποδοτικότητας του συστήματος, η οποία θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει στη δημιουργία ευρωπαϊκών συστημάτων διαχείρισης υποθέσεων.
Η εξωτερική διάσταση και οι καινοτόμες λύσεις για τη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου, παρότι θα πρέπει να υποστηριχθούν κυρίως μέσω του κανονισμού (ΕΕ) [...] [Παγκόσμια Ευρώπη], θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αντίδραση της ΕΕ κατά τα επόμενα έτη. Τα κράτη μέλη και η ΕΕ θα πρέπει επίσης να διαθέτουν ορισμένα περιθώρια προκειμένου να είναι σε θέση να υποστηρίζουν συγκεκριμένες δραστηριότητες σε τρίτες χώρες.
Τέλος, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από το σύμφωνο έχουν δημιουργήσει σημαντικές ανάγκες για προσωπικό, συμπεριλαμβανομένων των χειριστών υποθέσεων, των νομικών συμβούλων, των υπευθύνων παρακολούθησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων, των εκπροσώπων ασυνόδευτων ανηλίκων, των ειδικών σε θέματα ευάλωτων ομάδων κ.λπ., καθώς και νέες υποχρεώσεις όσον αφορά την υποδοχή που συνεπάγονται σημαντικές λειτουργικές δαπάνες. Πρόκειται για βασικές συνιστώσες που διασφαλίζουν τη λειτουργία του ευρωπαϊκού συστήματος στην πράξη. Οι συστημικές αδυναμίες σε αυτούς τους τομείς σε ένα κράτος μέλος επηρεάζουν όλα τα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, είναι θεμελιώδους σημασίας να στηρίξει η ΕΕ τα κράτη μέλη στην προσπάθεια αυτή. Επιπλέον, οι ανάγκες των κρατών μελών θα πρέπει να επαναξιολογούνται τακτικά με βάση την αξιολόγηση της μεταναστευτικής κατάστασης. Απώτερος στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι όλα τα κράτη μέλη θα διαθέτουν διαρκώς ένα «επαρκώς προετοιμασμένο σύστημα».
Το πεδίο εφαρμογής της ενωσιακής στήριξης θα πρέπει να συνάδει με τις προτεραιότητες πολιτικής και να είναι ευέλικτο, ώστε να μπορούν να λαμβάνονται υπόψη οι νέες εξελίξεις. Με βάση τα αποτελέσματα και τις επενδύσεις στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης από τις προηγούμενες περιόδους προγραμματισμού, η παρούσα πρόταση παρέχει την αναγκαία ενωσιακή στήριξη για την επίτευξη των στόχων της ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη μετανάστευση και το άσυλο. Παρέχει επίσης στήριξη για τη νόμιμη μετανάστευση και την έγκαιρη ένταξη υπηκόων τρίτων χωρών, καθώς και οριζόντια μέτρα για τη στήριξη των ικανοτήτων των κρατών μελών στον τομέα της ένταξης.
Επιπροσθέτως, θα πρέπει να διατίθεται ενωσιακή στήριξη για τη νέα κοινή προσέγγιση και το νομοθετικό πλαίσιο που προτείνει η Επιτροπή 1 με ταχύτερες, απλούστερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες επιστροφής σε ολόκληρη την ΕΕ και καινοτόμες λύσεις για τη διαχείριση της μετανάστευσης. Αυτό το νέο νομικό πλαίσιο για τις επιστροφές αποτελεί βασικό στοιχείο που συμπληρώνει το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο.
Η πρόταση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της ανάγκης για μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση της ενωσιακής στήριξης, συμπεριλαμβανομένου ισχυρότερου προσανατολισμού στις επιδόσεις, καθώς και για αυξημένη απλούστευση για όλους τους φορείς που συμμετέχουν στην εφαρμογή της. Για τον σκοπό αυτόν, επιβάλλεται αυστηρή συμπληρωματικότητα με την πρόταση κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, που εισάγει νέους μηχανισμούς για τη χορήγηση χρηματοδότησης για επιμερισμένη, άμεση και έμμεση διαχείριση. Καθώς οι προκλήσεις στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου εξελίσσονται συνεχώς, είναι επίσης αναγκαίο να αντιμετωπιστούν πιεστικές ανάγκες και αλλαγές στην πολιτική και τις προτεραιότητες της Ένωσης και να κατευθυνθεί η χρηματοδότηση προς δράσεις με υψηλό επίπεδο ενωσιακής προστιθέμενης αξίας, ιδίως μέσω ενός μηχανισμού της ΕΕ που θα προσφέρει ευελιξία στη διαχείριση της ενωσιακής στήριξης.
Η παρούσα πρόταση, όπως και η πρόταση κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση της ενωσιακής στήριξης για τον χώρο Σένγκεν, για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων και για την κοινή πολιτική θεωρήσεων και η πρόταση κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση της ενωσιακής στήριξης στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας παρέχουν το ειδικό νομικό πλαίσιο για τη δράση της Ένωσης στους τομείς της αποτελεσματικής διαχείρισης της μετανάστευσης και του ασύλου, της ευρωπαϊκής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων στα εξωτερικά σύνορα, της εύρυθμης λειτουργίας του χώρου Σένγκεν και της ευρωπαϊκής πολιτικής θεωρήσεων, καθώς και της εσωτερικής ασφάλειας. Οι κανόνες που διέπουν τη συμμετοχή ορισμένων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους κανόνες που θεσπίζονται σύμφωνα με το τρίτο μέρος τίτλος V της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ) (βλ. την ενότητα για τη μεταβλητή γεωμετρία) δικαιολογούν την ανάγκη ύπαρξης τριών ειδικών μέσων για την παροχή στήριξης σε αυτούς τους τομείς. Οι τρεις αυτοί κανονισμοί αλληλοσυμπληρώνονται και συμπληρώνουν επίσης την πρόταση κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, μέσω του οποίου θα εφαρμοστούν.
Ο προτεινόμενος κανονισμός βασίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1147 2 , λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις νέες εξελίξεις πολιτικής και την ανάγκη για ευέλικτη αντίδραση στις εξελισσόμενες προκλήσεις στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου τόσο εντός της ΕΕ όσο και σε συνεργασία με άλλες χώρες.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Η ενωσιακή στήριξη στους τομείς του ασύλου, της μετανάστευσης και της ένταξης θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τις άλλες πολιτικές που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, ενισχύοντας έτσι τις συνέργειες μεταξύ των πολιτικών αυτών. Ωστόσο, για να είναι ισχυρή και ολοκληρωμένη η πολιτική της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο, απαιτείται δράση σε όλο το φάσμα των εργαλείων που έχει στη διάθεσή της η ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων των σχετικών αποκεντρωμένων οργανισμών της Ένωσης.
Οι έξι αποκεντρωμένοι οργανισμοί εσωτερικών υποθέσεων [Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Frontex), Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ), Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (eu-LISA), Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA), Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κατάρτιση στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (CEPOL)] διαδραματίζουν σημαντικό και αυξανόμενο ρόλο στην εφαρμογή των πολιτικών στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων. Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των στρατηγικών πολιτικής που καθορίζονται σε επίπεδο ΕΕ και των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων των αποκεντρωμένων οργανισμών, ώστε να διασφαλιστεί ότι η ενωσιακή χρηματοδότηση που παρέχεται στους αποκεντρωμένους οργανισμούς θα συμβάλλει όσο το δυνατόν περισσότερο στην επίτευξη των στόχων πολιτικής της ΕΕ. Ο επιχειρησιακός ρόλος των αποκεντρωμένων οργανισμών ίσως απαιτεί περαιτέρω ενίσχυση, συνοδευόμενη από αντίστοιχη αύξηση της χρηματοδότησης.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η μεταναστευτική πολιτική της Ένωσης βασίζεται στις συνέργειες και στη συνοχή με τις σχετικές πολιτικές της ΕΕ, όπως η διαχείριση των συνόρων, η εσωτερική ασφάλεια και η κοινωνική ένταξη και ενσωμάτωση των υπηκόων τρίτων χωρών. Επιπλέον, θα διασφαλιστεί επίσης η συνοχή και η συμπληρωματικότητα με τις εξωτερικές πολιτικές της Ένωσης για τη στήριξη τρίτων χωρών μέσω του κανονισμού (ΕΕ) [...] [Παγκόσμια Ευρώπη] σε ευρύ φάσμα τομέων που παρουσιάζουν σημαντικούς δεσμούς με τις εσωτερικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής για τη μετανάστευση και το άσυλο, οι οποίες θα πρέπει να διασφαλίζουν αυξημένη συνοχή με την ενωσιακή στήριξη για τη συνεργασία με τις χώρες εταίρους στον τομέα της μετανάστευσης, συμβάλλοντας έτσι στην εφαρμογή μιας συντονισμένης, ολιστικής και διαρθρωμένης προσέγγισης για τη μετανάστευση, ώστε να μεγιστοποιούνται οι συνέργειες και να αυξάνεται η μόχλευση. Στο πλαίσιο αυτό, οι συνέργειες μεταξύ της στήριξης της διασυνοριακής συνεργασίας στο πλαίσιο του κανονισμού «Παγκόσμια Ευρώπη» και της στήριξης που μπορεί να παρασχεθεί βάσει του παρόντος κανονισμού είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ενίσχυση της διαχείρισης των συνόρων και τη συνέχιση των προσπαθειών για την πρόληψη της αντικανονικής μετανάστευσης. Προκειμένου να προωθηθούν οι συνέργειες αυτές, θα πρέπει να επιδιωχθεί η ενίσχυση του συντονισμού και της συνοχής μεταξύ των προτεραιοτήτων πολιτικής και των δαπανών της ΕΕ που κατευθύνονται προς τρίτες χώρες.
Η παρούσα πρόταση συνάδει επίσης με τις προτεραιότητες που καθορίζονται στο εξωτερικό σκέλος της Ένωσης Δεξιοτήτων όσον αφορά την προσέλκυση και τη διατήρηση δεξιοτήτων από τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των μελλοντικών υπηρεσιών νομικής πύλης, οι οποίες μπορούν να υποστηριχθούν με πρωτοβουλίες όπως η δεξαμενή ταλέντων της ΕΕ και οι εταιρικές σχέσεις προσέλκυσης ταλέντων. Για τη στήριξη του θεματολογίου ανταγωνιστικότητας, θα πρέπει επίσης να εξεταστούν επενδύσεις που βασίζονται σε καινοτόμες μεθόδους ή νέες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που αποσκοπούν στη δοκιμή και την επικύρωση των αποτελεσμάτων ερευνητικών έργων που χρηματοδοτούνται από την Ένωση.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Το άρθρο 3 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: ΣΕΕ) προβλέπει ότι «η Ένωση παρέχει στους πολίτες της χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης χωρίς εσωτερικά σύνορα, στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων σε συνδυασμό με κατάλληλα μέτρα όσον αφορά τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα, το άσυλο, τη μετανάστευση και την πρόληψη και καταστολή της εγκληματικότητας». Νομική βάση της παρούσας πρότασης αποτελούν το άρθρο 78 παράγραφος 2 και το άρθρο 79 παράγραφοι 2 και 4 της Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
•Μεταβλητή γεωμετρία
Ο παρών κανονισμός βασίζεται σε νομικές βάσεις δυνάμει του τρίτου μέρους τίτλος V της ΣΛΕΕ, σχετικά με τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Κατά συνέπεια, η εφαρμογή του κανονισμού στη Δανία και την Ιρλανδία υπόκειται σε ειδικές διατάξεις που προβλέπονται στο πρωτόκολλο αριθ. 21 και στο πρωτόκολλο αριθ. 22 που προσαρτώνται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ.
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση από το Συμβούλιο μέτρων που προτείνονται δυνάμει του τρίτου μέρους τίτλος V της ΣΛΕΕ, και τα εν λόγω μέτρα δεν είναι δεσμευτικά για τη Δανία ούτε εφαρμόζονται σε αυτήν.
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 21, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στη θέσπιση από το Συμβούλιο μέτρων που προτείνονται δυνάμει του τρίτου μέρους τίτλος V της ΣΛΕΕ, και τα εν λόγω μέτρα δεν είναι δεσμευτικά για την Ιρλανδία ούτε εφαρμόζονται σε αυτήν. Ωστόσο, η Ιρλανδία μπορεί να επιλέξει να συμμετάσχει στη θέσπιση και την εφαρμογή οποιουδήποτε τέτοιου προτεινόμενου μέτρου. Επιπλέον, οποτεδήποτε μετά τη θέσπιση ενός τέτοιου μέτρου, η Ιρλανδία μπορεί να αποδεχθεί το μέτρο, με την επιφύλαξη της ολοκλήρωσης των διαδικασιών που αναφέρονται στο άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 21.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Οι στόχοι της πρότασης δεν μπορούν να επιτευχθούν εάν τα κράτη μέλη ενεργήσουν μεμονωμένα, δεδομένου ότι οι προκλήσεις έχουν διασυνοριακό χαρακτήρα και δεν περιορίζονται σε ένα μόνο κράτος μέλος ή σε ένα υποσύνολο κρατών μελών. Η ενωσιακή στήριξη δημιουργεί προστιθέμενη αξία προωθώντας κοινή προσέγγιση σε όλα τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή του κεκτημένου και των προτύπων της ΕΕ και προάγοντας τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών σε διακρατικά ζητήματα.
•Αναλογικότητα
Η πρόταση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στην ενότητα 1. Εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της δράσης στον τομέα της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης, όπως ορίζεται στο τρίτο μέρος τίτλος V της ΣΛΕΕ. Οι στόχοι και η αντίστοιχη ενωσιακή στήριξη είναι αναλογικά προς τους στόχους της πράξης.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Το καταλληλότερο μέσο για τη εφαρμογή της παρούσας πρότασης είναι κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση της ενωσιακής στήριξης στους τομείς του ασύλου, της μετανάστευσης και της ένταξης για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2028 έως την 31η Δεκεμβρίου 2034, ο οποίος συμπληρώνει την πρόταση κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της εκ των υστέρων αξιολόγησης του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (στο εξής: ΤΑΜΕ) για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, επιβεβαιώνουν ότι το ΤΑΜΕ συνέβαλε στην επίτευξη των στόχων που επιδιώκει το Ταμείο σε ποικίλο βαθμό. Τα ενδιαφερόμενα μέρη θεώρησαν τον διοικητικό φόρτο αναλογικό προς τα οφέλη και παρόμοιο με εκείνον άλλων ταμείων της ΕΕ, αλλά λιγότερο αναλογικό σε σύγκριση με τα εθνικά ταμεία. Η εισαγωγή απλουστευμένων επιλογών κόστους κρίθηκε θετική, παρότι η χρήση τους ήταν σχετικά περιορισμένη. Το ΤΑΜΕ κατέδειξε επαρκή συνοχή με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, η οποία, σύμφωνα με τα ενδιαφερόμενα μέρη, θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω. Το ΤΑΜΕ συνέβαλε σημαντικά στην εισαγωγή νέων υπηρεσιών, στην ικανότητα προσέγγισης ευρύτερου κοινού και στην επέκταση των υπηρεσιών και της καινοτομίας. Συνολικά, η εκ των υστέρων αξιολόγηση υπογραμμίζει την ανάγκη να ενισχυθεί η απλούστευση της υλοποίησης του ταμείου, ιδίως μέσω μείωσης των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων και επέκτασης της χρήσης απλουστευμένων επιλογών κόστους. Με βάση την αξιολόγηση ζητείται επίσης να μειωθούν οι δυσκαμψίες στη διαχείριση του προϋπολογισμού, μεταξύ άλλων μέσω θέσπισης πιο ευέλικτων μηχανισμών κατάρτισης του προϋπολογισμού που διευκολύνουν τη γόνιμη αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων στόχων και μειώνουν τον αριθμό των τροποποιήσεων των προγραμμάτων.
Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της ενδιάμεσης αξιολόγησης του ΤΑΜΕ για την περίοδο προγραμματισμού 2021-2027 επιβεβαιώνουν ότι το πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης για το ΤΑΜΕ έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σύγκριση με την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020. Οι απλουστευμένες επιλογές κόστους και η κατ’ αποκοπή τεχνική βοήθεια έχουν συμβάλει στη μείωση του διοικητικού φόρτου, αλλά η εφαρμογή απλουστευμένων επιλογών κόστους εξακολουθεί να είναι σχετικά περιορισμένη. Το ΤΑΜΕ καταδεικνύει ισχυρή συνοχή με τον προγραμματισμό άλλων ταμείων της ΕΕ, ιδίως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (ΕΚΤ+), του Μέσου για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΜΔΣΘ) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Η ενδιάμεση αξιολόγηση επιβεβαιώνει γενικά τα συμπεράσματα της εκ των υστέρων αξιολόγησης όσον αφορά την ανάγκη για μεγαλύτερη απλούστευση και ευελιξία στη διαχείριση των προγραμμάτων και των έργων, ώστε να προσαρμόζονται γρήγορα στον αντίκτυπο εξωτερικών παραγόντων. Η ενδιάμεση αξιολόγηση υπογραμμίζει την ανάγκη να ενισχυθούν οι δεσμοί και ο συντονισμός με τα άλλα ενωσιακά ταμεία, ιδίως ενόψει της εφαρμογής του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο. Αυτό θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει τις εθνικές αρχές να καλύψουν καλύτερα τις σχετικές ανάγκες μέσω πιο συντονισμένου προγραμματισμού των ενωσιακών ταμείων.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Η Επιτροπή συνεργάστηκε ενεργά με τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά την εξέλιξη της πρωτοβουλίας, ιδίως μέσω ειδικών εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων δημόσιας διαβούλευσης, όπως περιγράφεται λεπτομερώς στο αντίστοιχο κεφάλαιο της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
•Εξωτερική εμπειρογνωσία
Πληροφορίες σχετικά με τη χρήση εξωτερικής εμπειρογνωσίας από την Επιτροπή παρέχονται στο αντίστοιχο κεφάλαιο της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Πληροφορίες σχετικά με την εκτίμηση επιπτώσεων της Επιτροπής παρέχονται στο αντίστοιχο κεφάλαιο της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
•Απλούστευση
Η πρωτοβουλία αναμένεται να συμβάλει στη σημαντική μείωση του διοικητικού φόρτου και του κόστους, καθώς και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας κατά την εφαρμογή της ενωσιακής στήριξης. Βλ. επίσης το αντίστοιχο κεφάλαιο της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η ενωσιακή στήριξη θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αρχή του κράτους δικαίου, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2092. Βλ. επίσης την αντίστοιχη ενότητα της αιτιολογικής έκθεσης που συνοδεύει την πρόταση της Επιτροπής για την πρόταση κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Το ενδεικτικό χρηματοδοτικό κονδύλιο για την υλοποίηση των στόχων στο πλαίσιο της ενωσιακής στήριξης ορίζεται σε 11 975 428 500 EUR για την περίοδο από το 2028 έως το 2034 σε τρέχουσες τιμές. Εκτελείται σύμφωνα με τους οριζόντιους κανόνες για τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Η ενωσιακή στήριξη στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης θα υλοποιηθεί μέσω επιμερισμένης διαχείρισης από τα κράτη μέλη και άμεσης και έμμεσης διαχείρισης από την Επιτροπή. Η υλοποίηση της ενωσιακής στήριξης θα παρακολουθείται μέσω του πλαισίου επιδόσεων που ισχύει για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034, το οποίο ορίζεται στην πρόταση κανονισμού (ΕΕ) [...] για τη θέσπιση πλαισίου παρακολούθησης των δαπανών και επιδόσεων του προϋπολογισμού και άλλων οριζόντιων κανόνων για τα προγράμματα και τις δραστηριότητες της Ένωσης.
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Ο προτεινόμενος κανονισμός ορίζει στο άρθρο 1 το πεδίο εφαρμογής της ενωσιακής στήριξης στους τομείς του ασύλου, της μετανάστευσης και της ένταξης για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2028 έως την 31η Δεκεμβρίου 2034. Για τον σκοπό αυτόν, στο άρθρο 2 δίνονται βασικοί ορισμοί και στο άρθρο 3 καθορίζονται τέσσερις στόχοι, οι οποίοι θα επιτευχθούν μέσω της ενωσιακής στήριξης στο πλαίσιο των οριζόντιων κανόνων του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια που θεσπίζεται με τον κανονισμό (ΕΕ) [...]. Οι στόχοι αυτοί αφορούν τους τομείς του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου: επιστροφή και επανεισδοχή αντικανονικών μεταναστών, συμπεριλαμβανομένων της επανένταξής τους σε τρίτες χώρες και της αντιμετώπισης της αντικανονικής μετανάστευσης· νόμιμη μετανάστευση και έγκαιρη ένταξη και κοινωνική ενσωμάτωση υπηκόων τρίτων χωρών· αλληλεγγύη και δίκαιη κατανομή ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών.
Στο άρθρο 4, η πρόταση θεσπίζει διατάξεις για τη χρηματοδότηση της ενωσιακής στήριξης.
Προκειμένου να προωθηθεί η εφαρμογή του κεκτημένου της Ένωσης και να στηριχθούν οι προσπάθειες που αποσκοπούν στη διασφάλιση ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη διαχείριση της μετανάστευσης με βάση την αμοιβαία εμπιστοσύνη, την αλληλεγγύη και τη δίκαιη κατανομή ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών, ο προτεινόμενος κανονισμός καθορίζει επίσης τους κανόνες που αφορούν τη δημοσιονομική μεταχείριση των πόρων για την επανεγκατάσταση και την εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους (άρθρο 5), των πόρων για τη μεταφορά αιτούντων διεθνή προστασία ή δικαιούχων διεθνούς προστασίας (άρθρο 6) και των χρηματοδοτικών συνεισφορών των κρατών μελών για τους σκοπούς της ετήσιας δεξαμενής αλληλεγγύης που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1351 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Μαΐου 2024 3 (άρθρο 9).
Το άρθρο 7 καθορίζει τις αναγκαίες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι τρίτες χώρες για να συνδεθούν με την ενωσιακή στήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης. Το άρθρο 8 καλύπτει τη χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης που συστάθηκε με την απόφαση 2008/381/ΕΚ του Συμβουλίου 4 σύμφωνα με τους στόχους και τα καθήκοντά του. Το άρθρο 10 ορίζει τις μεταβατικές διατάξεις Στο άρθρο 11 καθορίζεται η ημερομηνία έναρξης ισχύος του προτεινόμενου κανονισμού και ορίζεται ότι ο κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος σύμφωνα με τις Συνθήκες από την 1η Ιανουαρίου 2028.
2025/0540 (COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέσπιση της ενωσιακής στήριξης στους τομείς του ασύλου, της μετανάστευσης και της ένταξης για την περίοδο από το 2028 έως το 2034
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 78 παράγραφος 2 και το άρθρο 79 παράγραφοι 2 και 4,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 5 ,
Αφού ζήτησαν τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία 6 ,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Σκοπός του παρόντος κανονισμού είναι να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου της Ένωσης για τη δημιουργία ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ) μέσω της παροχής ενωσιακής στήριξης για την ανάπτυξη κοινής πολιτικής στον τομέα του ασύλου, της επικουρικής προστασίας και της προσωρινής προστασίας με σκοπό την παροχή κατάλληλου καθεστώτος σε κάθε υπήκοο τρίτης χώρας που χρήζει διεθνούς προστασίας και τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με την αρχή της μη επαναπροώθησης σύμφωνα με το άρθρο 77 της ΣΛΕΕ, καθώς και κοινής μεταναστευτικής πολιτικής με στόχο να εξασφαλιστεί, σε όλα τα στάδια, η αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, η δίκαιη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στα κράτη μέλη, καθώς και η πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων με τη λήψη ενισχυμένων μέτρων, σύμφωνα με το άρθρο 79 της ΣΛΕΕ.
(2)Η έναρξη ισχύος του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο τον Ιούνιο του 2024 αναδιαμόρφωσε την πολιτική της Ένωσης για το άσυλο και τη μετανάστευση. Προκειμένου να προωθηθεί η εφαρμογή του συμφώνου και να στηριχθούν οι προσπάθειες που αποσκοπούν στη διασφάλιση ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη διαχείριση της μετανάστευσης, η οποία θα βασίζεται στην αλληλεγγύη και τη δίκαιη κατανομή ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων και των οργανισμών της Ένωσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποστηρίζονται με επαρκείς χρηματοδοτικούς πόρους. Η εν λόγω ενωσιακή στήριξη θα παρέχεται βάσει των οριζόντιων κανόνων του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια που θεσπίζεται με τον κανονισμό (ΕΕ) [...].
(3)Ο παρών κανονισμός καθορίζει τους στόχους της ενωσιακής στήριξης για την πολιτική ασύλου, μετανάστευσης και ένταξης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα οικεία εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης ανταποκρίνονται στον καθέναν από τους στόχους που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό.
(4)Τα ποσά που θα διατεθούν ανά κράτος μέλος θα πρέπει να καθοριστούν από την Επιτροπή σύμφωνα με τη μεθοδολογία κατανομής που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια μέσω ενιαίας εκτελεστικής απόφασης. Η εν λόγω απόφαση θα πρέπει κατά κανόνα να καλύπτει επίσης τα ποσά που διατίθενται στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση της ενωσιακής στήριξης για τον χώρο Σένγκεν, για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων και για την κοινή πολιτική θεωρήσεων και του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση της ενωσιακής στήριξης στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας.
(5)Η ενωσιακή στήριξη θα πρέπει να βασίζεται στα αποτελέσματα και τις επενδύσεις στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης από τις προηγούμενες περιόδους προγραμματισμού: i) το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσφύγων, το οποίο συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 573/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 7 για την περίοδο 2008-2013· ii) το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης Υπηκόων Τρίτων Χωρών, το οποίο συστάθηκε με την απόφαση 2007/435/ΕΚ του Συμβουλίου 8 για την περίοδο 2007-2013· iii) το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επιστροφής, το οποίο συστάθηκε με την απόφαση αριθ. 575/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 9 για την περίοδο 2008-2013· iv) το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το οποίο συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 516/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 10 για την περίοδο 2014-2020 και v) το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης για την περίοδο 2021-2027, το οποίο συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1147 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 11 . Το πεδίο εφαρμογής της ενωσιακής στήριξης θα πρέπει επίσης να δίνει τη δυνατότητα να λαμβάνονται υπόψη νέες εξελίξεις.
(6)Το γεωπολιτικό πλαίσιο της Ευρώπης έχει αλλάξει σημαντικά, γεγονός που επηρεάζει σοβαρά τον τρόπο με τον οποίον η Ένωση διαχειρίζεται τη μετανάστευση, μεταξύ άλλων λόγω του ρόλου που διαδραματίζουν κρατικοί φορείς στην τεχνητή δημιουργία και διευκόλυνση της αντικανονικής μετανάστευσης, καθώς χρησιμοποιούν τις μεταναστευτικές ροές ως εργαλείο για την επιδίωξη πολιτικών σκοπών, και λόγω της χρήσης τακτικών υβριδικού πολέμου, όπως η χρήση της μετανάστευσης ως όπλου 12 , για την αποσταθεροποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της. Τα κράτη μέλη πρέπει να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα στις εξελίξεις των μεταναστευτικών ροών και να λαμβάνουν ενωσιακή στήριξη για τον σκοπό αυτόν. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν αυτές οι ευρωπαϊκές προκλήσεις, η κατανομή της ενωσιακής στήριξης θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τις προτεραιότητες της Ένωσης. Ως εκ τούτου, η ενωσιακή στήριξη που υλοποιείται βάσει των κανόνων οι οποίοι διέπουν τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης των κρατών μελών θα πρέπει να συμβάλλει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των προκλήσεων που εντοπίζονται στο πλαίσιο της μακροπρόθεσμης ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης και του ετήσιου κύκλου διαχείρισης της μετανάστευσης που θεσπίστηκε με βάση τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1351 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024 13 , συμπεριλαμβανομένων του ετήσιου μηχανισμού αλληλεγγύης και του Πλαισίου της Ένωσης για την Επανεγκατάσταση και την Εισδοχή για Ανθρωπιστικούς Λόγους.
Η ενωσιακή στήριξη στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να χρηματοδοτεί μέτρα ειδικά προσαρμοσμένα στις ανάγκες υπηκόων τρίτων χωρών τα οποία υλοποιούνται γενικά κατά τα πρώτα στάδια της ένταξης, καθώς και οριζόντια μέτρα που στηρίζουν τις ικανότητες των κρατών μελών στον τομέα της ένταξης, ενώ οι παρεμβάσεις για υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν πιο μακροπρόθεσμο αντίκτυπο θα πρέπει να προωθούνται με βάση άλλα είδη ενωσιακής στήριξης.
(7)Δεδομένου ότι οι προκλήσεις στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου εξελίσσονται συνεχώς, είναι απαραίτητο να προσαρμόζεται η κατανομή της ενωσιακής στήριξης, η οποία παρέχεται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, στις αλλαγές των μεταναστευτικών ροών και του ασύλου. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πιεστικές ανάγκες και οι αλλαγές στην πολιτική και στις προτεραιότητες της Ένωσης και να κατευθυνθεί η χρηματοδότηση προς δράσεις με υψηλό επίπεδο ενωσιακής προστιθέμενης αξίας, μέρος της ενωσιακής στήριξης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να υλοποιείται υπό άμεση, επιμερισμένη και έμμεση διαχείριση μέσω του μηχανισμού της ΕΕ που θεσπίστηκε σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια. Ο μηχανισμός της ΕΕ προσφέρει ευελιξία στη διαχείριση της ενωσιακής στήριξης και, όταν πρόκειται για επιμερισμένη διαχείριση, θα πρέπει να υλοποιείται μέσω των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης των κρατών μελών.
(8)Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι γνώσεις, η εμπειρογνωσία και η πείρα των σχετικών οργάνων, υπηρεσιών και οργανισμών της Ένωσης λαμβάνονται υπόψη κατά την κατάρτιση των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων των κρατών μελών και κατά την εφαρμογή μέτρων ή την αντιμετώπιση προκλήσεων σε σχέση με τη διαχείριση της μετανάστευσης, τον έλεγχο και τη διαχείριση των συνόρων, και την εσωτερική ασφάλεια. Όπου αρμόζει, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να μπορεί να εξασφαλίζει τη συμβολή των συναφών οργάνων, οργανισμών και υπηρεσιών της Ένωσης σε δραστηριότητες που έχουν σκοπό να διασφαλίσουν ότι τα μέτρα που λαμβάνουν ενωσιακή στήριξη συμμορφώνονται με το σχετικό ενωσιακό κεκτημένο και με τις συμφωνηθείσες ενωσιακές προτεραιότητες.
(9)Η ενωσιακή στήριξη θα πρέπει επίσης να συμβάλλει στην εφαρμογή της προσωρινής προστασίας σε σχέση με την οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου 14 σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων, συμπεριλαμβανομένης της προσωρινής προστασίας που θεσπίστηκε και επεκτάθηκε με προηγούμενες αποφάσεις του Συμβουλίου, καθώς και στην εφαρμογή μέτρων για την προώθηση της ισόρροπης κατανομής των προσπαθειών μεταξύ των κρατών μελών που φιλοξενούν τέτοια άτομα.
(10)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να βασίζονται στην αρχή της εταιρικής σχέσης κατά την εφαρμογή της ενωσιακής στήριξης ώστε να διασφαλίζουν τη συνέχεια της προσέγγισης όσον αφορά τη διακυβέρνηση.
(11)Η ενωσιακή στήριξη θα πρέπει να συμβάλλει στη διασφάλιση της συνέπειας, της συνοχής, των συνεργειών και της συμπληρωματικότητας μεταξύ των εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών της Ένωσης. Απαιτείται αυξημένη συνοχή μεταξύ της πολιτικής για τη μετανάστευση, το άσυλο και την επιστροφή και της εξωτερικής πολιτικής, και είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η εξωτερική βοήθεια της Ένωσης και η ενωσιακή στήριξη που παρέχονται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού συμβάλλουν σε μια συντονισμένη, ολιστική και διαρθρωμένη προσέγγιση για τη μετανάστευση, ώστε να μεγιστοποιούνται οι συνέργειες και να αυξάνεται η μόχλευση. Η ενωσιακή στήριξη στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού μπορεί επίσης να περιλαμβάνει στήριξη των σχετικών πόρων των αντιπροσωπειών της ΕΕ σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις και να συντονίζεται μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής κατά τα στάδια του προγραμματισμού και της υλοποίησης.
(12)Η Ευρώπη πρέπει να προστατεύσει τα συμφέροντά της στον τομέα της ασφάλειας έναντι προμηθευτών που θα μπορούσαν να αποτελέσουν διαρκή κίνδυνο για την ασφάλεια λόγω δυνητικών παρεμβάσεων από τρίτες χώρες, καθώς και των πρακτικών τους στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να μειωθεί ο κίνδυνος της συνεχιζόμενης εξάρτησης από προμηθευτές υψηλού κινδύνου στην εσωτερική αγορά, καθώς αυτοί θα μπορούσαν να έχουν δυνητικά σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην ασφάλεια για τους χρήστες, τις εταιρείες και τις αρχές σε ολόκληρη την ΕΕ όσον αφορά την ακεραιότητα των δεδομένων και των υπηρεσιών, καθώς και τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών. Η εξαίρεση αυτή θα πρέπει να βασίζεται σε αναλογική εκτίμηση κινδύνου και σε συναφή μέτρα μετριασμού, όπως ορίζονται στις πολιτικές και τη νομοθεσία της Ένωσης.
(13)Η επανεγκατάσταση και η εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους αποτελούν ασφαλείς και νόμιμες εναλλακτικές λύσεις αντί της αντικανονικής μετανάστευσης και εργαλείο αλληλεγγύης από μέρους της Ευρώπης προς χώρες που δεν είναι κράτη μέλη και φιλοξενούν μεγάλο αριθμό ατόμων τα οποία προσπαθούν να διαφύγουν από τον πόλεμο ή τις διώξεις. Οι προσπάθειες επανεγκατάστασης και εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους που καταβάλλουν τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1350 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 15 θα πρέπει να υποστηρίζονται με κατάλληλη χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό της Ένωσης. Λόγω της ειδικής φύσης της στήριξης που απαιτείται για τους σκοπούς της επανεγκατάστασης και της εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους και για τη μεταφορά αιτούντων διεθνή προστασία ή δικαιούχων διεθνούς προστασίας, είναι αναγκαίο να προβλεφθούν στον παρόντα κανονισμό προκαθορισμένα ποσά ανά μονάδα για την εν λόγω στήριξη.
(14)Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να διασφαλίσει τη συνέχιση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης που συστάθηκε με την απόφαση 2008/381/ΕΚ του Συμβουλίου 16 , σύμφωνα με τους στόχους και τα καθήκοντά του.
(15)Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη που υφίστανται μεταναστευτικές πιέσεις θα πρέπει να μπορούν να βασίζονται στην ενωσιακή στήριξη, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καθορίζει τους κανόνες προκειμένου να διατίθεται στα επωφελούμενα κράτη μέλη το αντίστοιχο μερίδιο των χρηματοδοτικών συνεισφορών που περιλαμβάνονται στην ετήσια δεξαμενή αλληλεγγύης η οποία θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1351 17 .
(16)Μια τρίτη χώρα που έχει συνάψει συμφωνία με την Ένωση για τα κριτήρια και τους μηχανισμούς καθορισμού του κράτους που είναι αρμόδιο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας, η οποία καταχωρίζεται σε κράτος μέλος ή καταχωρίζεται στην εν λόγω τρίτη χώρα, θα πρέπει να μπορεί να συμμετέχει στην ενωσιακή στήριξη μέσω του παρόντος κανονισμού, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις.
(17)Όλες οι δράσεις που λαμβάνουν ενωσιακή στήριξη με βάση τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να υλοποιούνται σύμφωνα με τα δικαιώματα και τις αρχές που κατοχυρώνονται στο κεκτημένο της Ένωσης και στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα πρέπει να συνάδουν με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ένωσης και των κρατών μελών που απορρέουν από τις διεθνείς πράξεις στις οποίες είναι συμβαλλόμενα μέρη.
(18)Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (στο εξής: ΣΕΕ) και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(19)Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, που προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και στη ΣΛΕΕ, η Ιρλανδία γνωστοποίησε [, με επιστολή της με ημερομηνία …,] την επιθυμία της να συμμετάσχει στην έκδοση και εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
Ή
Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στην έκδοση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του],
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός καθορίζει τους στόχους και τη χρηματοδότηση της ενωσιακής στήριξης για την εφαρμογή, την ενίσχυση και την ανάπτυξη της κοινής πολιτικής ασύλου και της κοινής μεταναστευτικής πολιτικής για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2028 έως την 31η Δεκεμβρίου 2034. Η ενωσιακή στήριξη συμβάλλει στην αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και του ασύλου, μεταξύ άλλων με την παροχή στήριξης για την εφαρμογή, την ενίσχυση και την ανάπτυξη του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, καθώς και του κοινού συστήματος προσωρινής προστασίας των εκτοπισθέντων σε περίπτωση μαζικής εισροής.
Η εν λόγω ενωσιακή στήριξη παρέχεται βάσει των οριζόντιων κανόνων του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια που θεσπίζεται με τον κανονισμό (ΕΕ) [...].
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
1)«αιτών διεθνή προστασία»: αιτών όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 4) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351·
2)«δικαιούχος διεθνούς προστασίας»: δικαιούχος διεθνούς προστασίας όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351·
3)«προσωρινή προστασία»: προσωρινή προστασία όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο α) της οδηγίας 2001/55/ΕΚ 18 ·
4)«μέλος της οικογένειας»: μέλος της οικογένειας όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 8) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2024/1351·
5)«εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους»: εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 3) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2024/1350·
6)«επανεγκατάσταση»: επανεγκατάσταση όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 1) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1350·
7)«υπήκοος τρίτης χώρας»: υπήκοος τρίτης χώρας όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 1) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351·
8)«ασυνόδευτος ανήλικος»: ασυνόδευτος ανήλικος όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 11) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351·
9)«ευάλωτο πρόσωπο»: κάθε πρόσωπο που ορίζεται ως ευάλωτο βάσει του δικαίου της Ένωσης που αφορά τον τομέα δράσης πολιτικής ο οποίος στηρίζεται από το Ταμείο.
10)«επωφελούμενο κράτος μέλος»: επωφελούμενο κράτος μέλος όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 19) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351·
11)«συνεισφέρον κράτος μέλος»: συνεισφέρον κράτος μέλος όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 20) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351·
12)«χρηματοδοτικές συνεισφορές»: χρηματοδοτικές συνεισφορές σύμφωνα με το άρθρο 56 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351.
Άρθρο 3
Στόχοι της ενωσιακής στήριξης στους τομείς του ασύλου, της μετανάστευσης και της ένταξης
1.Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, η ενωσιακή στήριξη συμβάλλει στην επίτευξη καθενός από τους ακόλουθους στόχους:
α)ενίσχυση και ανάπτυξη όλων των πτυχών του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου·
β)ενίσχυση της αποτελεσματικής, ασφαλούς και αξιοπρεπούς επιστροφής και επανεισδοχής, προώθηση της αποτελεσματικής επανένταξης σε τρίτες χώρες και συμβολή σε αυτήν, και συμβολή στην αντιμετώπιση της αντικανονικής μετανάστευσης μέσω πρόληψης και καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, καθώς και της εργαλειοποίησης της αντικανονικής μετανάστευσης και της χρήσης της ως όπλου·
γ)ενίσχυση και ανάπτυξη της νόμιμης μετανάστευσης προς τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις ανάγκες τους, και προώθηση και διευκόλυνση της αποτελεσματικής ένταξης και κοινωνικής ενσωμάτωσης υπηκόων τρίτων χωρών κατά τα πρώτα στάδια της εγκατάστασης·
δ)διασφάλιση της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών, μεταξύ άλλων μέσω πρακτικής συνεργασίας, καινοτόμων μεθόδων και νέων τεχνολογιών, και συμβολή στην εφαρμογή ολοκληρωμένης προσέγγισης για τις εσωτερικές και εξωτερικές συνιστώσες της διαχείρισης της μετανάστευσης και του ασύλου.
2.Η ενωσιακή στήριξη υλοποιείται σύμφωνα με το σχετικό κεκτημένο της Ένωσης και με πλήρη σεβασμό για τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ένωσης και των κρατών μελών που απορρέουν από τις διεθνείς πράξεις στις οποίες είναι συμβαλλόμενα μέρη.
3.Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι προτεραιότητες των οικείων εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης περιλαμβάνουν δράσεις για την επίτευξη καθενός από τους στόχους της ενωσιακής στήριξης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και ότι η κατανομή των πόρων μεταξύ των στόχων είναι ανάλογη προς τις προκλήσεις και τις ανάγκες που έχουν εντοπιστεί.
Άρθρο 4
Χρηματοδότηση
1.Το ενδεικτικό χρηματοδοτικό κονδύλι για την υλοποίηση των στόχων που ορίζονται στο άρθρο 3 για την περίοδο 2028 έως 2034 ανέρχεται σε 11 975 428 500 EUR σε τρέχουσες τιμές. Εκτελείται σύμφωνα με τους οριζόντιους κανόνες για τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
2.Η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστική πράξη για τον καθορισμό του ποσού ανά κράτος μέλος εφαρμόζοντας τη μεθοδολογία κατανομής που ορίζεται στο τμήμα Β του παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
3.Επιπροσθέτως, οι πιστώσεις του προϋπολογισμού για τους στόχους που ορίζονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού, οι οποίες εκτελούνται μέσω του μηχανισμού της ΕΕ δυνάμει του τίτλου IV του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, καθορίζονται στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού που προβλέπεται στο άρθρο 314 της ΣΛΕΕ.
4.Όταν πρόκειται για μέτρα που αφορούν τους στόχους οι οποίοι ορίζονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού, εάν η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα εν λόγω μέτρα συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό και στον κανονισμό (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, και εάν η Επιτροπή προτείνει εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου για την έγκριση του εθνικού και περιφερειακού σχεδίου εταιρικής σχέσης του οικείου κράτους μέλους σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, υποβάλλει πρόταση εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου για την έγκριση των εν λόγω μέτρων.
5.Κατά την υποβολή πρότασης εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τα μέτρα που αφορούν τους στόχους οι οποίοι ορίζονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού, η πρόταση της Επιτροπής καθορίζει τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 23 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, όσον αφορά τους στόχους που ορίζονται στο άρθρο 3.
6.Το Συμβούλιο εκδίδει την εκτελεστική απόφαση που αναφέρεται στην παράγραφο 4, κατά κανόνα, εντός τεσσάρων εβδομάδων από την έγκριση της πρότασης της Επιτροπής και μαζί με τις εκτελεστικές αποφάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 23 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
7.Εφαρμόζεται το άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια όσον αφορά την τροποποίηση των σχεδίων, υπό την προϋπόθεση ότι η πρόταση της Επιτροπής και η εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου για την έγκριση τροποποιήσεων των στοιχείων που απαριθμούνται στο άρθρο 23 παράγραφος 4 καλύπτουν μόνο τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 5
Πόροι για την επανεγκατάσταση και την εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους
1.Τα κράτη μέλη λαμβάνουν, επιπλέον των κατανεμόμενων σε αυτά ποσών βάσει του άρθρου 4 παράγραφοι 1 και 2 του παρόντος κανονισμού, ποσό ύψους 10 000 EUR για κάθε πρόσωπο που έχουν δεχθεί στο πλαίσιο επανεγκατάστασης, βάσει του Πλαισίου της Ένωσης για την Επανεγκατάσταση και την Εισδοχή για Ανθρωπιστικούς Λόγους το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1350.
2.Τα κράτη μέλη λαμβάνουν, επιπλέον των κατανεμόμενων σε αυτά ποσών βάσει του άρθρου 4 παράγραφοι 1 και 2 του παρόντος κανονισμού, ποσό ύψους 6 000 EUR για κάθε πρόσωπο που έχουν δεχθεί στο πλαίσιο εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους, βάσει του Πλαισίου της Ένωσης για την Επανεγκατάσταση και την Εισδοχή για Ανθρωπιστικούς Λόγους το οποίο θεσπίστηκε σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1350 ή που έχουν δεχθεί βάσει εθνικού προγράμματος επανεγκατάστασης.
3.Το ποσό που αναφέρεται στην παράγραφο 2 αυξάνεται σε 8 000 EUR για κάθε πρόσωπο που γίνεται δεκτό στο πλαίσιο εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους ή βάσει εθνικού προγράμματος επανεγκατάστασης, και το οποίο ανήκει σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες ευάλωτες ομάδες:
α) γυναίκες και παιδιά σε κίνδυνο·
β) ασυνόδευτοι ανήλικοι·
γ) πρόσωπα με ιατρικές ανάγκες οι οποίες μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω της εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους·
δ) πρόσωπα που έχουν ανάγκη εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους επειδή χρειάζονται νομική ή σωματική προστασία, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων βίας ή βασανιστηρίων.
4.Όταν ένα κράτος μέλος δέχεται την εισδοχή προσώπου που ανήκει σε περισσότερες από μία κατηγορίες που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3, λαμβάνει το ποσό μόνο μία φορά σε σχέση με το εν λόγω πρόσωπο.
5.Κατά περίπτωση, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να είναι επιλέξιμα να λάβουν τα αντίστοιχα ποσά για τα μέλη της οικογένειας των προσώπων που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2 και 3, εάν τα εν λόγω μέλη της οικογένειας έχουν γίνει δεκτά για να διασφαλιστεί η ενότητα της οικογένειας.
6.Τα ποσά που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2, 3 και 5 διατίθενται από τον μηχανισμό της ΕΕ στο εθνικό και περιφερειακό σχέδιο εταιρικής σχέσης του κράτους μέλους σύμφωνα με το άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια. Τα ποσά αυτά μπορούν να περιλαμβάνονται στις αιτήσεις πληρωμής που υποβάλλονται στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 65 του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, υπό την προϋπόθεση ότι το πρόσωπο για το οποίο χορηγείται το ποσό έχει όντως επανεγκατασταθεί ή γίνει δεκτό.
7.Για τους σκοπούς του ελέγχου και του λογιστικού ελέγχου, τα κράτη μέλη διατηρούν τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την ορθή ταυτοποίηση των προσώπων που επανεγκαθίστανται ή γίνονται δεκτά και για τον προσδιορισμό της ημερομηνίας επανεγκατάστασης ή εισδοχής τους.
8.Με σκοπό τη συνεκτίμηση των τρεχόντων δεικτών πληθωρισμού, των σχετικών εξελίξεων στον τομέα της επανεγκατάστασης και της εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους, καθώς και άλλων παραγόντων που μπορούν να βελτιστοποιήσουν τη χρήση του χρηματοδοτικού κινήτρου που παρέχουν τα ποσά των παραγράφων 1, 2 και 3 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για την προσαρμογή των εν λόγω ποσών, εάν κριθεί απαραίτητο και εντός των ορίων των διαθέσιμων πόρων.
Άρθρο 6
Πόροι για τη μεταφορά αιτούντων διεθνή προστασία ή δικαιούχων διεθνούς προστασίας
1.Ένα κράτος μέλος λαμβάνει, εκτός από τη χρηματοδότησή του σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2 του παρόντος κανονισμού, πρόσθετο ποσό:
α) 10 000 EUR ανά αιτούντα διεθνή προστασία για τον οποίον το εν λόγω κράτος μέλος καθίσταται υπεύθυνο λόγω μετεγκατάστασης σύμφωνα με τα άρθρα 67 και 68 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351·
β) 10 000 EUR ανά δικαιούχο διεθνούς προστασίας που μετεγκαταστάθηκε στο εν λόγω κράτος μέλος σύμφωνα με τα άρθρα 67 και 68 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351.
2.Τα ποσά που αναφέρονται στα στοιχεία α) και β) του πρώτου εδαφίου αυξάνονται σε 12 000 EUR για κάθε αιτούντα διεθνή προστασία ή δικαιούχο διεθνούς προστασίας, αντίστοιχα, ο οποίος είναι ασυνόδευτος ανήλικος που μετεγκαθίσταται στο εν λόγω κράτος μέλος σύμφωνα με τα άρθρα 67 και 68 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351.
3.Το κράτος μέλος που καλύπτει το κόστος των μεταφορών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 λαμβάνει ποσό ύψους 500 EUR για κάθε αιτούντα διεθνή προστασία ή δικαιούχο διεθνούς προστασίας που μεταφέρεται σε άλλο κράτος μέλος.
4.Το κράτος μέλος που καλύπτει τις δαπάνες των μεταφορών που αναφέρονται στο άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχεία α), β) ή γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351 και εκτελούνται σύμφωνα με το άρθρο 46 του εν λόγω κανονισμού, λαμβάνει ποσό ύψους 500 EUR για κάθε αιτούντα διεθνή προστασία που μεταφέρεται σε άλλο κράτος μέλος.
5.Τα ποσά που αναφέρονται στις παραγράφους 1 έως 3 του παρόντος άρθρου διατίθενται από τον μηχανισμό της ΕΕ στο εθνικό και περιφερειακό σχέδιο εταιρικής σχέσης του κράτους μέλους σύμφωνα με το άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια, υπό την προϋπόθεση ότι το πρόσωπο για το οποίο διατίθεται το ποσό μεταφέρθηκε όντως στο εν λόγω κράτος μέλος ή καταχωρίστηκε ως αιτών στο υπεύθυνο κράτος μέλος σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1351, κατά περίπτωση.
6.Για τους σκοπούς του ελέγχου και του λογιστικού ελέγχου, τα κράτη μέλη διατηρούν τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την ορθή ταυτοποίηση των προσώπων που μεταφέρονται και για τον προσδιορισμό της ημερομηνίας μεταφοράς τους.
7.Με σκοπό τη συνεκτίμηση των τρεχόντων δεικτών πληθωρισμού, των σχετικών εξελίξεων στον τομέα της μετεγκατάστασης, καθώς και άλλων παραγόντων που μπορούν να βελτιστοποιήσουν τη χρήση του χρηματοδοτικού κινήτρου που παρέχουν τα ποσά των παραγράφων 1, 2 και 3 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για την προσαρμογή των εν λόγω ποσών, εάν κριθεί απαραίτητο και εντός των ορίων των διαθέσιμων πόρων.
Άρθρο 7
Τρίτες χώρες συνδεδεμένες με την ενωσιακή στήριξη
1.Η ενωσιακή στήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού είναι διαθέσιμη σε τρίτες χώρες που πληρούν τα κριτήρια τα οποία παρατίθενται στην παράγραφο 2, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται σε ειδική συμφωνία η οποία καλύπτει τη συμμετοχή της τρίτης χώρας στην ενωσιακή στήριξη.
2.Προκειμένου να είναι επιλέξιμη μια τρίτη χώρα για να συνδεθεί με την ενωσιακή στήριξη όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1, έχει συνάψει συμφωνία με την Ένωση για τα κριτήρια και τους μηχανισμούς καθορισμού του κράτους που είναι αρμόδιο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας η οποία καταχωρίζεται σε κράτος μέλος ή καταχωρίζεται στην εν λόγω τρίτη χώρα.
3.Η ειδική συμφωνία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 κατ’ ελάχιστον:
α)επιτρέπει τη συνεργασία με τα κράτη μέλη και τα θεσμικά και λοιπά όργανα ή οργανισμούς της Ένωσης στον τομέα του ασύλου, της μετανάστευσης και της επιστροφής στο πνεύμα της αρχής αλληλεγγύης και δίκαιης κατανομής ευθυνών·
β)διέπεται, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει η ενωσιακή στήριξη, από τις αρχές της μη επαναπροώθησης, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού στα ανθρώπινα δικαιώματα·
γ)διασφαλίζει δίκαιη ισορροπία όσον αφορά τις συνεισφορές που πραγματοποιεί και τα οφέλη που αποκομίζει η τρίτη χώρα που συμμετέχει στην ενωσιακή στήριξη·
δ)καθορίζει τους όρους συμμετοχής στην ενωσιακή στήριξη, συμπεριλαμβανομένου του υπολογισμού των χρηματοδοτικών συνεισφορών στην ενωσιακή στήριξη και των διοικητικών της εξόδων·
ε)δεν παρέχει στην τρίτη χώρα καμία αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων σχετικά με την ενωσιακή στήριξη·
στ)εγγυάται τα δικαιώματα της Ένωσης για τη διασφάλιση χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και την προστασία των οικονομικών της συμφερόντων·
ζ)προβλέπει ότι η τρίτη χώρα παρέχει τα αναγκαία δικαιώματα και την αναγκαία πρόσβαση που απαιτούνται για τον αρμόδιο διατάκτη, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 2 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
Οι συνεισφορές που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο στοιχείο δ) αποτελούν έσοδα για ειδικό προορισμό σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.
Άρθρο 8
Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης
Παρέχεται ενωσιακή στήριξη για τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης και τη μελλοντική του ανάπτυξη.
Το ποσό που διατίθεται για το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Μετανάστευσης, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει διαθέσιμη χρηματοδότηση, από τις ετήσιες πιστώσεις του μηχανισμού της ΕΕ και το πρόγραμμα εργασίας που καθορίζει τις προτεραιότητες για τις δραστηριότητές του δικτύου εγκρίνονται από την Επιτροπή κατόπιν έγκρισης της διοικούσας επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 5 στοιχείο α) της απόφασης 2008/381/ΕΚ του Συμβουλίου. Η απόφαση της Επιτροπής συνιστά απόφαση χρηματοδότησης σύμφωνα με το άρθρο 31 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια.
Η χρηματοδοτική συνδρομή που χορηγείται για τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μετανάστευσης έχει τη μορφή επιχορηγήσεων προς τα εθνικά σημεία επαφής που αναφέρονται στο άρθρο 3 της απόφασης 2008/381/ΕΚ ή ανάθεσης συμβάσεων, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Άρθρο 9
Χρηματοδοτικές συνεισφορές για την ετήσια δεξαμενή αλληλεγγύης
Η Επιτροπή υπολογίζει και θέτει στη διάθεση κάθε επωφελούμενου κράτους μέλους το αντίστοιχο μερίδιο των χρηματοδοτικών συνεισφορών που μεταφέρονται από τα συνεισφέροντα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 64 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351 για τους σκοπούς της υλοποίησης των δράσεων που ορίζονται στο άρθρο 56 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1351.
Άρθρο 10
Μεταβατικές διατάξεις
Ο παρών κανονισμός δεν επηρεάζει τη συνέχιση ή την τροποποίηση των σχετικών δράσεων που κινούνται βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1147, ο οποίος εξακολουθεί να ισχύει για τις εν λόγω δράσεις μέχρι τη λήξη τους.
Άρθρο 11
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την [εικοστή] ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) [...] σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Ταμείου για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την ύπαιθρο, την αλιεία και τη θάλασσα, την ευημερία και την ασφάλεια για την περίοδο 2028-2034.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο
Η Πρόεδρος Ο/Η Πρόεδρος