ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 5.6.2025
COM(2025) 278 final
Σύσταση για
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με την αναθεώρηση της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 5.6.2025
COM(2025) 278 final
Σύσταση για
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με την αναθεώρηση της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Η συνθήκη για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών 1 (στο εξής: ΣΚΜ) εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση 2 και κυρώθηκε από έξι εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων —Δημοκρατία της Αλβανίας, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, Κόσοβο 3*, Μαυροβούνιο και Δημοκρατία της Σερβίας (στο εξής: συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης), τέθηκε δε σε ισχύ την 1η Μαΐου 2019.
Εφαρμόζεται στον τομέα των οδικών, σιδηροδρομικών, εσωτερικών πλωτών και θαλάσσιων μεταφορών, και προβλέπει την προοδευτική ενοποίηση των αγορών και των δικτύων μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των αερολιμενικών υποδομών, με βάση τη σχετική ενωσιακή νομοθεσία, μεταξύ άλλων στους τομείς των τεχνικών προτύπων, της διαλειτουργικότητας, της ασφάλειας, της προστασίας, της διαχείρισης της κυκλοφορίας, του ανταγωνισμού, της κοινωνικής πολιτικής, των δημόσιων συμβάσεων και του περιβάλλοντος.
Από το 2019 η Κοινότητα Μεταφορών έχει προωθήσει αυτόν τον στόχο ενισχύοντας την περιφερειακή συνεργασία και προσφέροντας στοχευμένη τεχνική συνδρομή, παράλληλα με πρωτοβουλίες ανάπτυξης ικανοτήτων. Μέσω των προσπαθειών αυτών, η Κοινότητα Μεταφορών έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας και την ενοποίηση των αγορών μεταφορών τόσο μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης όσο και μεταξύ των εν λόγω μερών και της ΕΕ. Ωστόσο, απαιτούνται ακόμη περαιτέρω εργασίες.
Το άρθρο 42 της ΣΚΜ προβλέπει ότι η Συνθήκη πρέπει να επανεξετάζεται κατόπιν αιτήματος οποιουδήποτε συμβαλλόμενου μέρους και ούτως ή άλλως πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος της.
Στις 15 Νοεμβρίου 2022 τα συμβαλλόμενα μέρη της ΣΚΜ και οι αρμόδιοι για τις μεταφορές υπουργοί της Ουκρανίας, της Γεωργίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας ενέκριναν κοινή δήλωση σχετικά με τη συνεργασία για την ανάπτυξη των τομέων των μεταφορών. Το εν λόγω πολιτικό έγγραφο αποτέλεσε τη βάση για τη συμμετοχή των χωρών αυτών ως παρατηρητών στις εργασίες της Κοινότητας Μεταφορών. Στην κοινή δήλωση εκφράστηκε επίσης η άποψη ότι θα πρέπει να διερευνηθούν δεόντως τα δυνητικά αμοιβαία οφέλη που θα προκύψουν από την πιθανή προσχώρηση της Ουκρανίας, της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και της Γεωργίας στη ΣΚΜ.
Με την παρούσα σύσταση προτείνεται στο Συμβούλιο να εξουσιοδοτήσει την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις σχετικά με την αναθεώρηση της ΣΚΜ.
Γενικός στόχος θα πρέπει να είναι η διεξαγωγή διαπραγματεύσεων με τα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας όσον αφορά τροποποιήσεις της ΣΚΜ, προκειμένου να στηριχθεί και να ενισχυθεί η νομοθετική ευθυγράμμιση όλων των συμβαλλόμενων μερών με το σχετικό κεκτημένο της ΕΕ, λαμβανομένων υπόψη των αντίστοιχων ευρωπαϊκών προοπτικών τους.
Εν προκειμένω θα πρέπει να συμπεριληφθούν νέοι μηχανισμοί για την ενίσχυση των δεσμευτικών υποχρεώσεων που περιλαμβάνει η ΣΚΜ διά της πρόβλεψης κυρώσεων (όπως η αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου) σε περιπτώσεις σοβαρών ή διαρκών παραβιάσεων των εν λόγω υποχρεώσεων. Για να ενισχυθεί ο μηχανισμός ευθυγράμμισης με το κεκτημένο, θα πρέπει να επιδιωχθεί η ενίσχυση του ρόλου της Μόνιμης Γραμματείας της ΣΚΜ. Επιπροσθέτως, οι τροποποιήσεις θα πρέπει να βελτιώσουν τον ρόλο της ΣΚΜ όσον αφορά τη στήριξη της ανάπτυξης της ενδεικτικής επέκτασης του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (στο εξής: ΔΕΔ-Μ) στα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των εξελίξεων πολιτικής στο νομοθετικό πλαίσιο του ΔΕΔ-Μ. Επιπλέον, θα πρέπει επίσης να αναθεωρηθεί το παράρτημα I της ΣΚΜ, ιδίως για να προστεθεί το κεκτημένο της ΕΕ πριν από την υπογραφή της ΣΚΜ και για να ληφθούν υπόψη οι σχετικές εξελίξεις πολιτικής στους τομείς των μεταφορών ή σε συναφείς τομείς που μνημονεύονται στο παράρτημα I. Τέλος, οι τροποποιήσεις θα πρέπει να αποσκοπούν στη βελτίωση ορισμένων επιχειρησιακών πτυχών που έχουν εντοπιστεί κατά την εφαρμογή της ΣΚΜ και στην εξειδίκευση των κανόνων σχετικά με την εφαρμογή της νομολογίας του Δικαστηρίου σε ζητήματα που καλύπτονται από τη ΣΚΜ.
Οι τροποποιήσεις θα πρέπει επίσης να καταστήσουν δυνατή την πλήρη προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στη ΣΚΜ. Επιπλέον, για να διασφαλιστεί η πλήρης ενσωμάτωσή τους στη ΣΚΜ, η Επιτροπή θα πρέπει να διαπραγματευθεί παραρτήματα σχετικά με μεταβατικές ρυθμίσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 40 της ΣΚΜ, τα οποία θα εφαρμόζονται και στις δύο αυτές χώρες κατά την προσχώρησή τους. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει πιθανές απαιτήσεις της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας όσον αφορά την ουσία της ΣΚΜ.
Δεδομένης της οπισθοδρόμησης της Γεωργίας σε θέματα δημοκρατίας, μεταξύ άλλων με τη θέσπιση του νόμου για τη διαφάνεια των ξένων επιρροών, ο οποίος θέτει σε κίνδυνο την πορεία της Γεωργίας προς την ΕΕ και έχει οδηγήσει εκ των πραγμάτων σε διακοπή της ενταξιακής διαδικασίας, η απόφαση λήψης συγκεκριμένων μέτρων για την πλήρη προσχώρηση της Γεωργίας στη ΣΚΜ θα πρέπει να αναβληθεί. Η αναβολή αυτή συνάδει με τις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 27ης Ιουνίου 2024 4 , της 17ης Οκτωβρίου 2024 5 και της 19ης Δεκεμβρίου 2024 6 , αντικατοπτρίζει δε τα πορίσματα της έκθεσης της Επιτροπής για τη διεύρυνση.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Οι στόχοι της παρούσας σύστασης συνάδουν με τις ευρύτερες προσπάθειες της ΕΕ για τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων στους τομείς των μεταφορών στα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, στην Ουκρανία και στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, στο πλαίσιο των συνολικών διαδικασιών προσχώρησής τους, και συμπληρώνουν τις εν λόγω προσπάθειες. Από την έναρξη ισχύος της ΣΚΜ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει επανειλημμένα επιβεβαιώσει ότι το μέλλον των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης βρίσκεται σταθερά εντός της ΕΕ. Τον Μάρτιο του 2020 τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ενέκριναν την απόφαση του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων 7 για την έναρξη διαπραγματεύσεων προσχώρησης με τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας και τη Δημοκρατία της Αλβανίας. Τον Μάρτιο του 2024 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε 8 την έναρξη διαπραγματεύσεων προσχώρησης με τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη. Τον Δεκέμβριο του 2022 το Κόσοβο υπέβαλε αίτηση ένταξης στην ΕΕ.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2023 αποφάσισε την έναρξη διαπραγματεύσεων προσχώρησης με την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας 9 . Οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης για τις δύο χώρες ξεκίνησαν επίσημα σε δύο διακυβερνητικές διασκέψεις που διεξήχθησαν στο Λουξεμβούργο στις 25 Ιουνίου 2024.
Επιπλέον, ο στόχος για την περαιτέρω στήριξη της ενοποίησης των δικτύων μεταφορών συνάδει με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 10 . Μεταξύ άλλων, ο εν λόγω κανονισμός προβλέπει ειδικούς ευρωπαϊκούς διαδρόμους μεταφορών με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της συνδεσιμότητας μεταξύ των κρατών μελών και των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η σύσταση συνάδει με άλλες πολιτικές της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τη διεύρυνση και την πολιτική γειτονίας. Στις 8 Νοεμβρίου 2023 η Επιτροπή ενέκρινε το νέο σχέδιο ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια 11 , που θα δώσει στην περιοχή τη δυνατότητα προκαταβολικής αξιοποίησης ορισμένων εκ των πλεονεκτημάτων που απορρέουν από την προσχώρηση, θα τονώσει την οικονομική ανάπτυξη και θα επιταχύνει την τόσο αναγκαία κοινωνικοοικονομική σύγκλιση. Στόχος του σχεδίου είναι να δοθεί στους εταίρους η δυνατότητα να εντείνουν τις μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις ώστε να επιταχυνθούν σημαντικά ο ρυθμός της διαδικασίας διεύρυνσης και η ανάπτυξη των οικονομιών τους.
Ομοίως, στις 15 Απριλίου 2024, η Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο για την Ουκρανία 12 , το οποίο συμβάλλει στην ανάκαμψη, την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της Ουκρανίας, στηρίζει δε ειδικότερα τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της χώρας κατά την πορεία της προς την ένταξη στην ΕΕ. Τέλος, στις 10 Οκτωβρίου 2024, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με το σχέδιο ανάπτυξης για τη Μολδαβία 13 , με στόχο να τονωθεί η οικονομία της Μολδαβίας και να προσεγγίσει η χώρα περισσότερο την ένταξη στην ΕΕ, μέσω της επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων και της παροχής χρηματοδοτικής βοήθειας.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Στόχος της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών είναι η δημιουργία Κοινότητας Μεταφορών στους τομείς των οδικών, σιδηροδρομικών, εσωτερικών πλωτών και θαλάσσιων μεταφορών, καθώς και η ανάπτυξη του δικτύου μεταφορών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Το άρθρο 91 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι τα μέτρα που αφορούν τις σιδηροδρομικές, οδικές και εσωτερικές πλωτές μεταφορές στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής μεταφορών εκδίδονται σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Το άρθρο 100 παράγραφος 2 ορίζει ότι κατάλληλες διατάξεις για τις θαλάσσιες μεταφορές εκδίδονται επίσης σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Ως εκ τούτου, η ουσιαστική νομική βάση για τη σχεδιαζόμενη απόφαση, με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για συμφωνία και απευθύνονται οδηγίες στον διαπραγματευτή, είναι το άρθρο 91 και το άρθρο 100 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.
Το άρθρο 218 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθορίζει τη διαδικασία για τη διαπραγμάτευση και τη σύναψη συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών. Ειδικότερα, η παράγραφος 3 του εν λόγω άρθρου προβλέπει ότι η Επιτροπή υποβάλλει συστάσεις στο Συμβούλιο, το οποίο εκδίδει απόφαση που επιτρέπει την έναρξη διαπραγματεύσεων και ορίζει, ανάλογα με το αντικείμενο της σχεδιαζόμενης συμφωνίας, τον διαπραγματευτή ή τον επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας της ΕΕ. Το άρθρο 218 παράγραφος 4 προβλέπει τη δυνατότητα του Συμβουλίου να απευθύνει οδηγίες στον διαπραγματευτή και να ορίζει ειδική επιτροπή, σε διαβούλευση με την οποία πρέπει να διεξάγονται οι διαπραγματεύσεις. Η διαδικαστική νομική βάση για τη σχεδιαζόμενη απόφαση με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για συμφωνία και απευθύνονται οδηγίες στον διαπραγματευτή είναι το άρθρο 218 παράγραφοι 3 και 4 της ΣΛΕΕ.
•Αρμοδιότητα της Ένωσης
Το άρθρο 216 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ προβλέπει:
«Η Ένωση μπορεί να συνάπτει συμφωνία με μία ή περισσότερες τρίτες χώρες ή διεθνείς οργανισμούς όταν το προβλέπουν οι Συνθήκες ή όταν η σύναψη συμφωνίας είναι αναγκαία για την επίτευξη, στο πλαίσιο των πολιτικών της Ένωσης, ενός εκ των στόχων που καθορίζονται από τις Συνθήκες, ή προβλέπεται σε νομικά δεσμευτική πράξη της Ένωσης ή ακόμη ενδέχεται να επηρεάσει κοινούς κανόνες ή να μεταβάλει την εμβέλειά τους.».
Η ΣΚΜ έχει συναφθεί από την Ένωση δυνάμει της απόφασης (ΕΕ) 2019/392 του Συμβουλίου 14 . Δεδομένου ότι η ΣΚΜ αποτελεί συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η τροποποίηση της εν λόγω συμφωνίας θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε επίπεδο ΕΕ.
Η Κοινότητα Μεταφορών βασίζεται στην προοδευτική ενοποίηση των αγορών μεταφορών των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης με την αγορά μεταφορών της ΕΕ με βάση το σχετικό κεκτημένο, καθώς και με βάση τα πεδία των τεχνικών προτύπων, της διαλειτουργικότητας, της ασφάλειας και της προστασίας, της διαχείρισης της κυκλοφορίας, της κοινωνικής πολιτικής, των δημόσιων συμβάσεων και του περιβάλλοντος, για όλους τους τρόπους μεταφορών πλην των αεροπορικών μεταφορών.
Η παρούσα πρόταση αφορά την έναρξη διαπραγματεύσεων με σκοπό την τροποποίηση της ΣΚΜ προκειμένου: i) να στηριχθεί και να ενισχυθεί η νομοθετική ευθυγράμμιση των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης· ii) να ενισχυθεί ο ρόλος της Μόνιμης Γραμματείας της ΣΚΜ· iii) να επανεξεταστεί το παράρτημα I της ΣΚΜ, ιδίως για να προστεθεί το κεκτημένο της ΕΕ πριν από την υπογραφή της ΣΚΜ και για να ληφθούν υπόψη οι σχετικές εξελίξεις πολιτικής στον τομέα των μεταφορών ή σε συναφείς τομείς που μνημονεύονται στο εν λόγω παράρτημα· iv) να βελτιωθούν ορισμένες επιχειρησιακές πτυχές· v) να εξειδικευθούν οι κανόνες σχετικά με την ερμηνεία της ΣΚΜ υπό το πρίσμα της νομολογίας του Δικαστηρίου, σύμφωνα με το άρθρο 19 της ΣΚΜ, ώστε να καλυφθεί επίσης η νομολογία που εκδόθηκε μετά την ημερομηνία υπογραφής της ΣΚΜ· και vi) να καταστεί δυνατή η πλήρης προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στη ΣΚΜ, μεταξύ άλλων μέσω διαπραγμάτευσης των παραρτημάτων σχετικά με τις μεταβατικές ρυθμίσεις για καθεμία από τις χώρες αυτές. Ως εκ τούτου, η πρόταση δεν επηρεάζει το καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας, συνάδει με τους στόχους πολιτικής που επιδιώκει και δεν μεταβάλλει την αρμοδιότητα της ΕΕ σε σχέση με αυτήν.
Συνεπώς, η ΕΕ έχει αποκλειστική αρμοδιότητα να συνάψει διεθνή συμφωνία για την τροποποίηση της ΣΚΜ και των παραρτημάτων σχετικά με τις μεταβατικές ρυθμίσεις που θα εφαρμοστούν κατά την πιθανή προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας.
•Αναλογικότητα
Οι προς διαπραγμάτευση τροποποιήσεις δεν μεταβάλλουν το καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής της ΣΚΜ, αλλά περιορίζονται σε μέτρα που είναι απαραίτητα για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότερη εφαρμογή της και να καταστεί δυνατή η πλήρης προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας.
Η σχεδιαζόμενη συμφωνία αποτελεί το αποτελεσματικότερο μέσο για τη βελτίωση των σχέσεων στον τομέα των μεταφορών μεταξύ της ΕΕ, των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Η σύσταση δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 4 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Μια σύσταση της Επιτροπής για απόφαση του Συμβουλίου η οποία επιτρέπει την έναρξη διαπραγματεύσεων συνάδει με το άρθρο 218 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει ότι η Επιτροπή υποβάλλει συστάσεις στο Συμβούλιο, το οποίο εκδίδει απόφαση που επιτρέπει την έναρξη διαπραγματεύσεων.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, η Μόνιμη Γραμματεία συγκρότησε τον Ιανουάριο του 2024 άτυπη ομάδα εργασίας για τη διενέργεια προκαταρκτικής αξιολόγησης της τρέχουσας εφαρμογής της ΣΚΜ και τον προσδιορισμό πιθανών τομέων όπου απαιτούνται ουσιαστικές και επιχειρησιακές βελτιώσεις στο πλαίσιο της επανεξέτασης της ΣΚΜ.
Η άτυπη ομάδα εργασίας, επικεφαλής της οποίας ήταν η Μόνιμη Γραμματεία, απαρτιζόταν από εκπροσώπους της Επιτροπής, των κρατών μελών και των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς και από εκπροσώπους των συμμετεχόντων υπό την ιδιότητα του παρατηρητή, της ανατέθηκε δε η ευθύνη να προσδιορίσει:
·πιθανές ουσιαστικές αλλαγές που ενδέχεται να συμβάλουν θετικά στον στόχο της ΣΚΜ για μεγαλύτερη ενοποίηση της αγοράς μεταφορών των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με βάση το σχετικό κεκτημένο της ΕΕ·
·την πιθανή ανάγκη βελτίωσης της στήριξης για την παρακολούθηση της ανάπτυξης του ενδεικτικού διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) στην περιοχή·
·νέους άξονες εργασίας / νέα καθήκοντα για την αντιμετώπιση των εξελίξεων στις σχέσεις της ΕΕ με τα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης· και
·πιθανές επιχειρησιακές αλλαγές που ενδέχεται να βελτιώσουν την ορθή λειτουργία και εφαρμογή της ΣΚΜ.
Η μελέτη των θεμάτων αυτών ολοκληρώθηκε, και η Μόνιμη Γραμματεία συνέταξε τελική έκθεση η οποία περιέχει σύνοψη των εργασιών και των κύριων συμπερασμάτων, επισημαίνει δε τους κύριους τομείς που θα μπορούσαν να εξετασθούν κατά τη διαδικασία επανεξέτασης.
Στο πλαίσιο των εργασιών της άτυπης ομάδας εργασίας, το Κόσοβο ζήτησε να αλλάξει η ονομασία του που χρησιμοποιείται επί του παρόντος στη ΣΚΜ (Κοσσυφοπέδιο*) σε «Δημοκρατία του Κοσόβου». Το Κόσοβο θα ήθελε επίσης να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίον απεικονίζονται τα σύνορά του στους ενδεικτικούς χάρτες του ΔΕΔ-Μ, στο παράρτημα Ι της ΣΚΜ. Η Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας επισήμανε την ανάγκη να επανεξετασθούν τα διμερή πρωτόκολλα που επισυνάπτονται στη ΣΚΜ και να προσαρμοστούν στην ειδική κατάσταση των περίκλειστων μερών, ιδίως όσον αφορά τις διατάξεις σχετικά με τις θαλάσσιες μεταφορές. Το Μαυροβούνιο παρατήρησε ότι ορισμένοι κανονισμοί που αναφέρονται στο παράρτημα Ι της ΣΚΜ πρέπει να επικαιροποιηθούν.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Κατά τη διάρκεια του 2023 οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποίησαν σειρά διμερών συζητήσεων με τα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης σχετικά με τη στενότερη συμμετοχή των παρατηρητών από την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας στις εργασίες της ΣΚΜ 15 .
Με την επιφύλαξη της επισημοποίησης των αντίστοιχων κυβερνητικών τους θέσεων, καταγράφεται γενικά ισχυρή στήριξη για την πρωτοβουλία ένταξης της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στις εργασίες της ΣΚΜ σε μεγαλύτερο βαθμό με σκοπό την πλήρη προσχώρησή τους, με μια αξιοσημείωτη επιφύλαξη όσον αφορά τις διμερείς σχέσεις μεταξύ ενός συγκεκριμένου εταίρου των Δυτικών Βαλκανίων (Κόσοβο) και των συμμετεχόντων υπό την ιδιότητα του παρατηρητή.
Η Αλβανία δεν εξέφρασε ιδιαίτερες αντιρρήσεις για τη στενότερη συμμετοχή των παρατηρητών στις εργασίες της ΣΚΜ, δήλωσε δε ότι υποστηρίζει την επέκταση της ΣΚΜ στην Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας.
Η Βοσνία και Ερζεγοβίνη εξέφρασε τη στήριξή της για την επέκταση της ΣΚΜ στην Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας.
Το Κόσοβο υπογράμμισε ότι δεν έχει σοβαρές αντιρρήσεις για την πλήρη προσχώρηση στη ΣΚΜ των συμμετεχόντων υπό την ιδιότητα του παρατηρητή, εκφράζοντας παράλληλα ορισμένες ανησυχίες, όπως η μη αναγνώριση της διακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου από την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας.
Το Μαυροβούνιο δεν εξέφρασε αντιρρήσεις για τη στενότερη συμμετοχή των παρατηρητών στις εργασίες της ΣΚΜ, δήλωσε δε ότι υποστηρίζει την πλήρη προσχώρησή τους στη ΣΚΜ.
Η Βόρεια Μακεδονία δεν εξέφρασε αντιρρήσεις για τη στενότερη συμμετοχή των παρατηρητών στις εργασίες της ΣΚΜ και δήλωσε ότι υποστηρίζει την προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στη ΣΚΜ.
Η Σερβία δεν εξέφρασε αντιρρήσεις για τη στενότερη συμμετοχή της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στις εργασίες της ΣΚΜ, αλλά επισήμανε επίσης ότι επί του παρόντος η κυβέρνηση της Σερβίας δεν έχει καθορίσει επισήμως τη θέση της όσον αφορά την πλήρη προσχώρηση στη ΣΚΜ των συμμετεχόντων υπό την ιδιότητα του παρατηρητή. Η θέση της επί του ζητήματος αυτού θα καθοριστεί αφού πρώτα υπάρξει πιο επίσημη προσέγγιση από πλευράς της ΕΕ όσον αφορά την πιθανή προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στη ΣΚΜ.
Στο πλαίσιο διμερών ανταλλαγών απόψεων το 2023, οι υπηρεσίες της Επιτροπής παρουσίασαν στην Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας τις προκαταρκτικές θέσεις των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης σχετικά με τις προοπτικές πλήρους προσχώρησης των συμμετεχόντων υπό την ιδιότητα του παρατηρητή. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής ανέφεραν επίσης τις πιθανές δημοσιονομικές επιπτώσεις (δηλαδή τις συνεισφορές στον προϋπολογισμό της ΣΚΜ). Στο πλαίσιο των εν λόγω ανταλλαγών απόψεων, η Ουκρανία και η Δημοκρατία της Μολδαβίας εξέφρασαν έντονο ενδιαφέρον για την προσχώρησή τους στη ΣΚΜ ως πλήρη μέλη.
Επιπλέον, η Επιτροπή δημοσίευσε πρόσκληση υποβολής στοιχείων που διήρκεσε από τις 6 Νοεμβρίου έως τις 4 Δεκεμβρίου 2024. Η Επιτροπή έλαβε μία ανώνυμη απάντηση στην πρόσκληση υποβολής στοιχείων, στην οποία υποστηρίχθηκε γενικότερα η πρωτοβουλία για την περαιτέρω ενοποίηση των δικτύων μεταφορών στις εν λόγω γειτονικές χώρες, αλλά επισημάνθηκε ότι θα πρέπει να επιδιωχθεί στενότερη συνεργασία μόνο με τους εταίρους που συνεργάζονται ήδη στενά με Ευρωπαίους εταίρους.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Η σύσταση δεν δεσμεύει την Επιτροπή να λάβει συγκεκριμένη θέση κατά το παρόν στάδιο, δεδομένου ότι περιέχει απλώς σύσταση για εξουσιοδότηση με σκοπό την έναρξη διαπραγματεύσεων με τα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας. Οι διαπραγματεύσεις αυτές αφορούν στοχευμένες τροποποιήσεις τεχνικού χαρακτήρα μιας ήδη υφιστάμενης διεθνούς συμφωνίας και την επέκτασή της στην Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας. Το αποτέλεσμα της διαδικασίας αναθεώρησης θα καθοριστεί κατόπιν διεθνών διαπραγματεύσεων με τρίτες χώρες. Η προτεινόμενη προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στη ΣΚΜ βασίζεται σε σαφές πολιτικό μήνυμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το οποίο χορήγησε στις εν λόγω χώρες καθεστώς υποψήφιας χώρας και ξεκίνησε επίσημα διαπραγματεύσεις προσχώρησης με αυτές. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 42 της ΣΚΜ, απαιτείται επανεξέταση της εν λόγω συμφωνίας πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος της. Η Επιτροπή πρόκειται να εκδώσει σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου, με την οποία θα εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για τον σκοπό αυτόν. Ως εκ τούτου, δεν δικαιολογείται επίσημη διαδικασία εκτίμησης επιπτώσεων.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Άνευ αντικειμένου.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η πρωτοβουλία συνάδει πλήρως με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Μολονότι ο αντίκτυπος στον προϋπολογισμό της ΕΕ είναι περιορισμένος, θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει αύξηση έως και 34 % (0,8 εκατ. EUR) της ετήσιας συνεισφοράς της ΕΕ στη ΣΚΜ, ανάλογα με το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων για τον υπολογισμό των αντίστοιχων συνεισφορών των περιφερειακών εταίρων, και μια εφάπαξ αρχική επένδυση ύψους 0,2 εκατ. EUR.
Σύμφωνα με το άρθρο 35 της ΣΚΜ, ο προϋπολογισμός της Κοινότητας Μεταφορών καλύπτει μόνο τις λειτουργικές δαπάνες που είναι αναγκαίες για τη λειτουργία των οργάνων της.
Ο αντίκτυπος για την περίοδο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου όσον αφορά τις εκτιμήσεις για τον απαιτούμενο προϋπολογισμό και τους απαιτούμενους ανθρώπινους πόρους παρατίθεται αναλυτικά στο νομοθετικό δημοσιονομικό δελτίο που επισυνάπτεται στην παρούσα σύσταση.
5. ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
• Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Η διαδικασία διαπραγμάτευσης αναμένεται να αρχίσει το 2025.
• Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της σύστασης
Το άρθρο 1 περιλαμβάνει την εξουσιοδότηση για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων, εξ ονόματος της Ένωσης, για διεθνή συμφωνία σχετικά με την αναθεώρηση της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών (ΣΚΜ).
Το άρθρο 2 ορίζει ότι οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να διεξαχθούν βάσει των οδηγιών διαπραγμάτευσης του Συμβουλίου που παρατίθενται στο παράρτημα της απόφασης.
Το άρθρο 3 προβλέπει ότι οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε διαβούλευση με ειδική επιτροπή.
Το άρθρο 4 προβλέπει ότι η απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
• Η επιλογή του διαπραγματευτή
Δεδομένου ότι οι διαπραγματεύσεις εμπίπτουν αποκλειστικά στον τομέα της μη κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, η Επιτροπή πρέπει να οριστεί ως διαπραγματευτής σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.
Σύσταση για
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με την αναθεώρηση της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 91 και το άρθρο 100 παράγραφος 2, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφοι 3 και 4,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η συνθήκη για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών (στο εξής: ΣΚΜ) υπογράφηκε από την Ένωση σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2017/1937 του Συμβουλίου 16 . Στις 4 Μαρτίου 2019 εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ένωσης με την απόφαση (ΕΕ) 2019/392 του Συμβουλίου 17 , τέθηκε δε σε ισχύ την 1η Μαΐου 2019.
(2)Η ΣΚΜ προωθεί την ανάπτυξη του δικτύου μεταφορών μεταξύ της Ένωσης και της Δημοκρατίας της Αλβανίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, του Κοσόβου 18 *, του Μαυροβουνίου και της Δημοκρατίας της Σερβίας (στο εξής: συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης) στον τομέα των οδικών, σιδηροδρομικών, εσωτερικών πλωτών και θαλάσσιων μεταφορών, και βασίζεται στην προοδευτική ενοποίηση των αγορών μεταφορών των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης με την αγορά μεταφορών της Ένωσης βάσει των σχετικών διατάξεων του κεκτημένου της Ένωσης.
(3)Το άρθρο 42 της ΣΚΜ προβλέπει ότι η Συνθήκη πρέπει να επανεξετάζεται κατόπιν αιτήματος οποιουδήποτε συμβαλλόμενου μέρους και ούτως ή άλλως πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος της.
(4)Τον Ιανουάριο του 2024 συστάθηκε ομάδα εργασίας για τη διεξαγωγή διερευνητικών συνομιλιών σχετικά με την επανεξέταση της ΣΚΜ. Η ομάδα εργασίας απαρτιζόταν από εκπροσώπους της Επιτροπής, των κρατών μελών, των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των επί του παρόντος συμμετεχόντων υπό την ιδιότητα του παρατηρητή. Ολοκλήρωσε τις συζητήσεις της σχετικά με την ανάγκη επικαιροποίησης της ΣΚΜ.
(5)Έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη στενότερη συνεργασία μεταξύ της Κοινότητας Μεταφορών και των συμμετεχόντων υπό την ιδιότητα του παρατηρητή από την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας.
(6)Η Ένωση θα πρέπει να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις για την τροποποίηση της ΣΚΜ,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να διεξαγάγει διαπραγματεύσεις, εξ ονόματος της Ένωσης, για διεθνή συμφωνία σχετικά με την αναθεώρηση της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών (ΣΚΜ).
Άρθρο 2
Οι οδηγίες διαπραγμάτευσης παρατίθενται στο παράρτημα.
Άρθρο 3
Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε διαβούλευση με την [η ονομασία της ειδικής επιτροπής εισάγεται από το Συμβούλιο].
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο/Η Πρόεδρος
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 5.6.2025
COM(2025) 278 final
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
της
σύστασης για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με την αναθεώρηση της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1
ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
1.ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΧΕΔΙΑΖΟΜΕΝΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ
Η Συνθήκη για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών (στο εξής: ΣΚΜ) προωθεί την ανάπτυξη του δικτύου μεταφορών μεταξύ της ΕΕ και της Δημοκρατίας της Αλβανίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, του Κοσόβου 1*, του Μαυροβουνίου και της Δημοκρατίας της Σερβίας (στο εξής: συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης) στον τομέα των οδικών, σιδηροδρομικών, εσωτερικών πλωτών και θαλάσσιων μεταφορών, και βασίζεται στην προοδευτική ενοποίηση των αγορών μεταφορών των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης με την αγορά μεταφορών της ΕΕ βάσει των σχετικών διατάξεων του κεκτημένου της Ένωσης. Γενικός στόχος των σχεδιαζόμενων τροποποιήσεων είναι να στηριχθεί και να ενισχυθεί η νομοθετική ευθυγράμμιση των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά επίσης να βελτιωθούν και να αποσαφηνιστούν ορισμένες επιχειρησιακές πτυχές που έχουν εντοπισθεί κατά την εφαρμογή της Συνθήκης.
Οι τροποποιήσεις θα πρέπει επίσης να καταστήσουν δυνατή την πλήρη προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στη ΣΚΜ. Επιπλέον, για να διασφαλιστεί η πλήρης ενσωμάτωσή τους στη ΣΚΜ, η Επιτροπή θα πρέπει να διαπραγματευθεί παραρτήματα σχετικά με μεταβατικές ρυθμίσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 40 της ΣΚΜ, τα οποία θα εφαρμόζονται και στις δύο αυτές χώρες κατά την προσχώρησή τους.
2.ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
Σκοπός της Επιτροπής κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων θα πρέπει να είναι η επίτευξη των στόχων που παρατίθενται αναλυτικά στη συνέχεια:
1)Γενικός στόχος των τροποποιήσεων θα πρέπει να είναι η στήριξη και ενίσχυση της νομοθετικής ευθυγράμμισης όλων των συμβαλλόμενων μερών με το σχετικό κεκτημένο της ΕΕ, λαμβανομένων υπόψη των αντίστοιχων ευρωπαϊκών προοπτικών τους, καθώς και η προώθηση της προοδευτικής ενοποίησης των αγορών μεταφορών τους με την αγορά μεταφορών της ΕΕ.
2)Οι τροποποιήσεις θα πρέπει επίσης να καταστήσουν δυνατή την πλήρη προσχώρηση στη Συνθήκη για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών των συμμετεχόντων υπό την ιδιότητα του παρατηρητή από την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας. Επιπλέον, για να διασφαλιστεί η πλήρης ενσωμάτωσή τους στη ΣΚΜ, η Επιτροπή θα πρέπει να διαπραγματευθεί παραρτήματα σχετικά με μεταβατικές ρυθμίσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 40 της ΣΚΜ, τα οποία θα εφαρμόζονται και στις δύο αυτές χώρες κατά την προσχώρησή τους. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει πιθανές απαιτήσεις της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας όσον αφορά την ουσία της ΣΚΜ.
3)Στο πλαίσιο αυτό, οι τροποποιήσεις θα μπορούσαν επίσης να περιλαμβάνουν επανεξέταση των διατάξεων που αναφέρονται ειδικά στα Δυτικά Βαλκάνια, ώστε οι εν λόγω διατάξεις να αναφέρονται επίσης, κατά περίπτωση, στις προαναφερθείσες χώρες, καθώς και επανεξέταση του μαθηματικού τύπου κατανομής των δημοσιονομικών επιβαρύνσεων που ορίζεται στο παράρτημα V της Συνθήκης, ώστε να λαμβάνεται υπόψη ο διευρυμένος αριθμός των συμβαλλόμενων μερών και να διασφαλίζεται διηνεκώς η δίκαιη κατανομή των συνεισφορών.
4)Οι τροποποιήσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της νομοθετικής ευθυγράμμισης θα πρέπει να περιλαμβάνουν τις ακόλουθες πρόσθετες πτυχές:
α)ενίσχυση των δεσμευτικών υποχρεώσεων για την ευθυγράμμιση με το κεκτημένο που περιλαμβάνονται στη ΣΚΜ διά της πρόβλεψης κυρώσεων (όπως η αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου) σε περιπτώσεις σοβαρών ή διαρκών παραβιάσεων·
β)αναγνώριση και θεσμοθέτηση των υφιστάμενων και των μελλοντικών σχεδίων δράσης της ΣΚΜ για τη στήριξη της νομοθετικής ευθυγράμμισης·
γ)ενίσχυση και καλύτερη εστίαση του ρόλου της Μόνιμης Γραμματείας σύμφωνα με το άρθρο 28, ώστε να υποστηριχθούν καλύτερα οι ευρωπαϊκές προοπτικές των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης· και
δ)αποσαφήνιση και εκπόνηση των κανόνων σχετικά με τις προθεσμίες, ώστε οι σχετικές διατάξεις της νομοθεσίας που παρατίθεται στο παράρτημα Ι της ΣΚΜ να καταστούν δεσμευτικές για τα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ιδίως όσον αφορά το άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο β).
5)Οι τροποποιήσεις θα πρέπει να διασφαλίζουν την επικαιροποίηση του παραρτήματος I της ΣΚΜ, ιδίως για να προστεθεί το κεκτημένο της ΕΕ πριν από την υπογραφή της ΣΚΜ και να ληφθούν υπόψη οι σχετικές εξελίξεις πολιτικής. Κατά περίπτωση, θα μπορούσε να συμπεριληφθεί εν προκειμένω και νέα νομοθεσία στον τομέα των μεταφορών ή σε συναφείς τομείς που μνημονεύονται στο εν λόγω παράρτημα.
6)Οι τροποποιήσεις θα πρέπει να επικαιροποιούν, κατά περίπτωση, τις διατάξεις των άρθρων 8 και 9 σχετικά με την ανάπτυξη της ενδεικτικής επέκτασης του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (στο εξής: ΔΕΔ-Μ) στα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και το αντίστοιχο πενταετές κυλιόμενο πρόγραμμα εργασιών, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις πολιτικής στο νομοθετικό πλαίσιο του ΔΕΔ-Μ.
7)Οι τροποποιήσεις θα πρέπει να διασφαλίζουν έναν λιγότερο επαχθή τρόπο διαβούλευσης με εμπειρογνώμονες από τα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης όσον αφορά τις υποχρεώσεις που ορίζονται επί του παρόντος στο σημείο 4 του παραρτήματος II της ΣΚΜ.
8)Οι τροποποιήσεις θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις συμφωνίες που έχουν ήδη επιτευχθεί σχετικά με την επίσημη ονομασία της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας.
9)Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να διερευνήσει την ανάγκη προσαρμογής των υφιστάμενων διμερών πρωτοκόλλων, κατά περίπτωση, για παράδειγμα όσον αφορά την ιδιαίτερη κατάσταση των περίκλειστων συμβαλλόμενων μερών και τις ισχύουσες διατάξεις για τις θαλάσσιες μεταφορές.
10)Μέσω των τροποποιήσεων θα πρέπει να επανεξετάζονται οι κανόνες σχετικά με την εφαρμογή της νομολογίας του Δικαστηρίου, ιδίως για να καλυφθεί επίσης η νομολογία που εκδόθηκε μετά την ημερομηνία υπογραφής της ΣΚΜ.
11)Οι τροποποιήσεις μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν τεχνικά ζητήματα ήσσονος σημασίας, τα οποία δεν ελήφθησαν υπόψη σε καμία από τις προηγούμενες οδηγίες διαπραγμάτευσης (π.χ. υφιστάμενα τυπογραφικά λάθη, ορισμένες εσφαλμένες ή παρωχημένες παραπομπές).
3.ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΩΝ
Η Επιτροπή θα διεξαγάγει τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της εφαρμογής των παρουσών οδηγιών και θα διασφαλίσει τον κατάλληλο συντονισμό με τρέχουσες και μελλοντικές διαπραγματεύσεις σε άλλους σχετικούς τομείς.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ3
1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας3
1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής3
1.3.Στόχοι3
1.3.1.Γενικοί στόχοι3
1.3.2.Ειδικοί στόχοι3
1.3.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις3
1.3.4.Δείκτες επιδόσεων4
1.4.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά:4
1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας4
1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας4
1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος τμήματος «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή παρέμβαση και η οποία είναι επιπρόσθετη στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.4
1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος5
1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα5
1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής5
1.6.Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών της επιπτώσεων6
1.7.Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού6
2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ7
2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων7
2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου7
2.2.1.Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται7
2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους7
2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)7
2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας8
3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ9
3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται9
3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις10
3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές
πιστώσεις10
3.2.1.1.Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό10
3.2.2.Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται από επιχειρησιακές πιστώσεις11
3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις13
3.2.3.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό13
3.2.4.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους13
3.2.4.1.Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό13
3.2.5.Επισκόπηση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επενδύσεις που σχετίζονται με την ψηφιακή τεχνολογία13
3.2.6.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο13
3.2.7.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση14
3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα14
4.Ψηφιακές διαστάσεις14
4.1.Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας14
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας
Σύσταση της Επιτροπής για απόφαση του Συμβουλίου με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με την αναθεώρηση της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών
1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής
Μεταφορές
1.3.Στόχοι
1.3.1.Γενικοί στόχοι
Στόχος της προτεινόμενης πρωτοβουλίας είναι η επανεξέταση της Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών (ΣΚΜ), όπως ορίζεται στο άρθρο 42 της Συνθήκης. Το εν λόγω άρθρο προβλέπει ότι η ΣΚΜ πρέπει να επανεξετάζεται κατόπιν αιτήματος οποιουδήποτε συμβαλλόμενου μέρους και ούτως ή άλλως πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος της. Επιπροσθέτως, η αναθεώρηση θα πρέπει να καταστήσει δυνατή την πλήρη προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στη ΣΚΜ.
1.3.2.Ειδικοί στόχοι
Ειδικός στόχος αριθ. 1
Στήριξη και ενίσχυση της ήδη υπό εξέλιξη νομοθετικής ευθυγράμμισης των έξι εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων (Δημοκρατία της Αλβανίας, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, Κόσοβο 2*, Μαυροβούνιο και Δημοκρατία της Σερβίας – στο εξής: συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης) με το σχετικό κεκτημένο της ΕΕ, λαμβανομένων υπόψη των αντίστοιχων ευρωπαϊκών προοπτικών τους, και βελτίωση ορισμένων άλλων πτυχών της λειτουργίας της ΣΚΜ.
Ειδικός στόχος αριθ. 2
Με την επιφύλαξη της συμφωνίας των σχετικών μερών, η αναθεώρηση θα πρέπει επίσης να καταστήσει δυνατή την πλήρη προσχώρηση της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στη ΣΚΜ.
1.3.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις
Να προσδιοριστούν τα αποτελέσματα που αναμένεται να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους/τις στοχευόμενους/-ες δικαιούχους/ομάδες.
Ενώ στόχος της αναθεώρησης της Συνθήκης είναι η στήριξη και ενίσχυση της νομοθετικής ευθυγράμμισης των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, οι σχεδιαζόμενες τροποποιήσεις είναι τεχνικού χαρακτήρα και δεν τροποποιούν το αρχικό πεδίο εφαρμογής ή τον αρχικό στόχο της Συνθήκης. Η επίτευξη αυτού του αρχικού στόχου και η διασφάλιση της νομοθετικής ευθυγράμμισης στον τομέα των μεταφορών, μεταξύ άλλων και για την Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας, αναμένεται να έχει θετικό οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην ΕΕ και στις οικείες χώρες.
1.3.4.Δείκτες επιδόσεων
Να προσδιοριστούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου και των επιτευγμάτων.
Η αποτελεσματικότητα της προτεινόμενης απόφασης θα αξιολογηθεί λαμβανομένου υπόψη του ποσού της στοχευμένης στήριξης που παρέχεται από τη Μόνιμη Γραμματεία της Κοινότητας Μεταφορών στα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τον ειδικό στόχο αριθ. 1, και στην Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας για τον ειδικό στόχο αριθ. 2. Η στήριξη αυτή θα πρέπει να προωθεί την προοδευτική ενοποίηση των αγορών και των δικτύων μεταφορών των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης βάσει της σχετικής νομοθεσίας της ΕΕ, μεταξύ άλλων στους τομείς των τεχνικών προτύπων, της διαλειτουργικότητας, της ασφάλειας, της προστασίας, της διαχείρισης της κυκλοφορίας, του ανταγωνισμού, της κοινωνικής πολιτικής, των δημόσιων συμβάσεων και του περιβάλλοντος. Η παρεχόμενη στήριξη περιγράφεται στις ετήσιες επιχειρησιακές εκθέσεις που εκπονεί η Μόνιμη Γραμματεία της Κοινότητας Μεταφορών. Οι εκθέσεις αυτές πρέπει να εγκρίνονται από την Περιφερειακή Διοικούσα Επιτροπή, η οποία αποτελείται από έναν εκπρόσωπο καθενός από τα συμβαλλόμενα μέρη της ΣΚΜ.
1.4.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά:
νέα δράση
νέα δράση έπειτα από πιλοτικό έργο / προπαρασκευαστική ενέργεια 3
την παράταση υφιστάμενης δράσης
συγχώνευση ή αναπροσανατολισμό μίας ή περισσότερων δράσεων προς άλλη/νέα δράση
1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας
Οι στόχοι των διαπραγματεύσεων για τη Συνθήκη που περιλαμβάνονται στην παρούσα σύσταση αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τρίτες χώρες. Ως εκ τούτου, ο βραχυπρόθεσμος στόχος είναι η επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τροποποιήσεις που στηρίζουν τον ειδικό στόχο αριθ. 1, με σκοπό τη στήριξη και ενίσχυση της νομοθετικής ευθυγράμμισης που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και, όσον αφορά τον ειδικό στόχο αριθ. 2, με σκοπό την επίτευξη πλήρους προσχώρησης της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στη ΣΚΜ.
Μακροπρόθεσμα, οι εν λόγω τροποποιήσεις της ΣΚΜ θα πρέπει να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα της στήριξης που παρέχει η ΣΚΜ και να προωθήσουν τη νομοθετική ευθυγράμμιση των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων της Ουκρανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, με το σχετικό κεκτημένο της ΕΕ.
1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος τμήματος «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή παρέμβαση και η οποία είναι επιπρόσθετη στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.
Η ΣΚΜ είναι συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ως εκ τούτου, τροποποίηση της συμφωνίας θα πρέπει να πραγματοποιείται με τη συμμετοχή της ΕΕ και των εν λόγω μερών.
1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος
Η ΣΚΜ βρίσκεται σε ισχύ από το 2019. Κατά την περίοδο αυτή, πραγματοποιήθηκαν εργασίες για την επίτευξη των προαναφερθέντων στόχων της προοδευτικής ενοποίησης των αγορών και των δικτύων μεταφορών εντός των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς επίσης και μεταξύ των Δυτικών Βαλκανίων και της ΕΕ. Μολονότι έχει επιτευχθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά τη νομοθετική ευθυγράμμιση και την ανάπτυξη των δικτύων μεταφορών, μπορούν να αντληθούν ορισμένα διδάγματα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της ΣΚΜ. Σχετικά παραδείγματα είναι η ανάγκη για δεσμευτικές διατάξεις όσον αφορά τις υποχρεώσεις που περιλαμβάνονται στη ΣΚΜ, καθώς και για σαφή χρονοδιαγράμματα για την εφαρμογή τους. Τα διδάγματα αυτά ελήφθησαν υπόψη κατά την κατάρτιση των οδηγιών διαπραγμάτευσης για την παρούσα σύσταση.
1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα
Η ΣΚΜ εξυπηρετεί την προοδευτική ενοποίηση των αγορών και των δικτύων μεταφορών των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης με την αγορά και τα δίκτυα της ΕΕ, στηρίζοντας έτσι την ενίσχυση της κοινωνικοοικονομικής σύγκλισης στην πορεία προς την ένταξη στην Ένωση. Ως εκ τούτου, η ΣΚΜ συμπληρώνει άλλες (προτεινόμενες) μορφές βοήθειας που αποσκοπούν στην επίτευξη του εν λόγω στόχου υπό την ευρύτερη έννοια, όπως το νέο σχέδιο ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια 4 , το σχέδιο για την Ουκρανία 5 και η πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το σχέδιο ανάπτυξης για τη Μολδαβία 6 .
Οι διαπραγματεύσεις για τη διεύρυνση της Συνθήκης ώστε να συμπεριληφθούν η Ουκρανία και η Δημοκρατία της Μολδαβίας ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση της συνεισφοράς μέλους της ΕΕ η οποία μπορεί να υπερβεί τα ποσά που προορίζονται για τη ΣΚΜ στον τρέχοντα δημοσιονομικό προγραμματισμό. Παρότι η συνεισφορά της ΕΕ στη ΣΚΜ εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά περίπου 34 %, ο δημοσιονομικός προγραμματισμός προβλέπει ετήσια αύξηση μόλις 2 %. Επιπλέον, είναι απαραίτητο να προβλεφθούν δαπάνες για τη δημιουργία των σχετικών βάσεων δεδομένων κατά το πρώτο έτος εφαρμογής της διευρυμένης ΣΚΜ. Λεπτομερής εκτίμηση παρέχεται στο τμήμα 3.
1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής
Η ακριβής χρονική στιγμή κατά την οποία θα απαιτηθούν πρόσθετα κονδύλια παραμένει αβέβαιη, δεδομένου του απρόβλεπτου χαρακτήρα της διάρκειας και της έκβασης των διαπραγματεύσεων. Σε περίπτωση που αρχίσει να ισχύει η αναθεωρημένη ΣΚΜ έως τις αρχές του 2027, η συνεισφορά για τη διευρυμένη ΣΚΜ θα πρέπει πρωτίστως να χρηματοδοτηθεί, πέραν του ποσού που προβλέπεται στον δημοσιονομικό προγραμματισμό, με τη χρήση μη δαπανηθέντων κονδυλίων από τη συνεισφορά της ΕΕ στον τρέχοντα προϋπολογισμό της ΣΚΜ (2026).
1.6.Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών της επιπτώσεων
περιορισμένη διάρκεια
απεριόριστη διάρκεια
–Περίοδος σταδιακής εφαρμογής μετά την υπογραφή της αναθεώρησης της Συνθήκης, προγραμματισμένη για τις αρχές του 2027,
–και στη συνέχεια πλήρης εφαρμογή.
1.7.Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού 7
Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή
Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη
Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:
– σε διεθνείς οργανισμούς και στις οργανώσεις τους (να προσδιοριστούν)
Παρατηρήσεις
Εκτελείται από τη Μόνιμη Γραμματεία της Κοινότητας Μεταφορών
2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
Το Συμβούλιο Υπουργών της ΣΚΜ, το οποίο συνεδριάζει ετησίως, είναι επιφορτισμένο με την επανεξέταση της προόδου εφαρμογής της ΣΚΜ. Επιπλέον, η Περιφερειακή Διοικούσα Επιτροπή, η οποία συνεδριάζει τουλάχιστον δύο φορές ετησίως με εκπροσώπους από κάθε συμβαλλόμενο μέρος της ΣΚΜ, είναι επιφορτισμένη με την επανεξέταση της γενικής λειτουργίας της ΣΚΜ. Τέλος, η Μόνιμη Γραμματεία της Κοινότητας Μεταφορών καταρτίζει ετήσιες επιχειρησιακές εκθέσεις και εκθέσεις σχετικά με την ευθυγράμμιση με το κεκτημένο, την υλοποίηση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) στα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Οι εκθέσεις αυτές εγκρίνονται από το Συμβούλιο Υπουργών ή από την Περιφερειακή Διοικούσα Επιτροπή. Οι δομές αυτές, που έχουν συσταθεί με τη Συνθήκη, θα διατηρηθούν για μελλοντική παρακολούθηση.
2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου
2.2.1.Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται
Η Μόνιμη Γραμματεία της Κοινότητας Μεταφορών εκτελεί τον προϋπολογισμό της ΣΚΜ από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης το 2019. Η Μόνιμη Γραμματεία της Κοινότητας Μεταφορών είναι η πλέον κατάλληλη να συνεχίσει να εκτελεί τις δραστηριότητες της ΣΚΜ, δεδομένου ότι διαθέτει τοπικές γνώσεις, τοπικό δίκτυο, και μπορεί να επωφεληθεί από την πολυετή πείρα που έχει αποκτηθεί μέσω της υφιστάμενης ΣΚΜ.
2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους
Ο κύριος κίνδυνος που εντοπίστηκε σε σχέση με την εκτέλεση του προτεινόμενου προϋπολογισμού για τη ΣΚΜ αφορά την πιθανή αναποτελεσματική χρήση του εν λόγω προϋπολογισμού για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων στήριξης των συμβαλλόμενων μερών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, διά των οποίων προωθείται η προοδευτική ενοποίηση των αγορών και των δικτύων μεταφορών. Τα μέτρα που αποσκοπούν στον μετριασμό αυτού του κινδύνου ισχύουν ήδη στο πλαίσιο της υφιστάμενης Συνθήκης και αφορούν την εκπόνηση ετήσιων επιχειρησιακών εκθέσεων, καθώς και εκθέσεων σχετικά με την ευθυγράμμιση με το κεκτημένο, την υλοποίηση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) στα συμβαλλόμενα μέρη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Οι εκθέσεις αυτές πρέπει να εγκρίνονται από την Περιφερειακή Διοικούσα Επιτροπή της ΣΚΜ.
2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)
Η Μόνιμη Γραμματεία έχει την πλήρη ευθύνη για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της, ενώ η ΓΔ MOVE είναι υπεύθυνη για την τακτική καταβολή των συνεισφορών που καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Το αναμενόμενο επίπεδο κινδύνου σφάλματος κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο είναι παρόμοιο με εκείνο που συνδέεται με τις επιδοτήσεις του προϋπολογισμού που χορηγούνται σε άλλους διεθνείς οργανισμούς.
Τα πρόσθετα καθήκοντα που προκύπτουν από την προτεινόμενη αναθεώρηση δεν αναμένεται να οδηγήσουν σε ειδικούς πρόσθετους ελέγχους. Ως εκ τούτου, το κόστος ελέγχου για τη ΓΔ MOVE (υπολογιζόμενο με βάση την αξία των κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) αναμένεται να παραμείνει σταθερό.
2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας
Οι δημοσιονομικοί κανόνες και οι διαδικασίες ελέγχου που εφαρμόζονται στην Κοινότητα Μεταφορών, οι οποίοι θεσπίζονται από την Περιφερειακή Διοικούσα Επιτροπή, καθορίζουν τη διαδικασία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΣΚΜ και για την παρουσίαση και τον έλεγχο των λογαριασμών σύμφωνα με το άρθρο 35 της ΣΚΜ. Σύμφωνα με τους εν λόγω δημοσιονομικούς κανόνες και διαδικασίες ελέγχου, ιδίως δε σύμφωνα με τα άρθρα 61 και 62, κάθε έτος ο υπόλογος καταρτίζει τους λογαριασμούς του προηγούμενου οικονομικού έτους. Οι λογαριασμοί αυτοί επικυρώνονται από τον διευθυντή της Μόνιμης Γραμματείας της Κοινότητας Μεταφορών. Ανεξάρτητοι εξωτερικοί ελεγκτές, οι οποίοι ορίζονται από την Περιφερειακή Διοικούσα Επιτροπή, διενεργούν τον ετήσιο έλεγχο της Κοινότητας Μεταφορών. Η θητεία των εξωτερικών ελεγκτών ανανεώνεται σε ετήσια βάση, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από την Περιφερειακή Διοικούσα Επιτροπή. Οι εξωτερικοί ελεγκτές υποβάλλουν στην Περιφερειακή Διοικούσα Επιτροπή έκθεση, συνοδευόμενη από την κατάσταση στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού και τους πιστοποιημένους λογαριασμούς, το αργότερο οκτώ μήνες μετά τη λήξη του οικονομικού έτους στο οποίο αναφέρονται.
3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται
·Υφιστάμενες γραμμές του προϋπολογισμού
Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Γραμμή του προϋπολογισμού |
Είδος δαπάνης |
Συμμετοχή |
|||
|
Αριθμός
|
ΔΠ/ΜΔΠ 8 |
χωρών ΕΖΕΣ 9 |
υποψηφίων για ένταξη χωρών και δυνάμει υποψηφίων μελών 10 |
άλλων τρίτων χωρών |
άλλα έσοδα για ειδικό προορισμό |
|
|
06 |
14.20.03.06 – Διεθνείς οργανισμοί και συμφωνίες |
ΔΠ/ΜΔΠ |
ΟΧΙ |
ΝΑΙ |
ΟΧΙ |
ΟΧΙ |
3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις
3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις
– Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων
– Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων, όπως εξηγείται κατωτέρω:
3.2.1.1.Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Αριθμός |
06 – Γειτονικές χώρες και υπόλοιπος κόσμος |
|
ΓΔ: MOVE 11 |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||||
|
Επιχειρησιακές πιστώσεις |
|||||||
|
Γραμμή του προϋπολογισμού |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(1α) |
|
|
|
1,008 |
1,008 |
|
Πληρωμές |
(2α) |
|
|
|
1,008 |
1,008 |
|
|
Γραμμή του προϋπολογισμού |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(1β) |
|
|
|
|
0,000 |
|
Πληρωμές |
(2β) |
|
|
|
|
0,000 |
|
|
Πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενες από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων 12 |
|||||||
|
Γραμμή του προϋπολογισμού |
|
(3) |
|
|
|
|
0,000 |
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων για τη ΓΔ MOVE |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=1α+1β+3 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,008 |
1,008 |
|
Πληρωμές |
=2α+2β+3 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,008 |
1,008 |
|
|
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||||
|
ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
(4) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,008 |
1,008 |
|
Πληρωμές |
(5) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,008 |
1,008 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων |
(6) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 6 |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
=4+6 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,008 |
1,008 |
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Πληρωμές |
=5+6 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,008 |
1,008 |
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
|
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
|
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των ΤΟΜΕΩΝ 1 έως 7 |
Αναλήψεις υποχρεώσεων |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,008 |
1,008 |
|
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου |
Πληρωμές |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
1,008 |
1,008 |
3.2.2. Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται από επιχειρησιακές πιστώσεις (δεν συμπληρώνεται για αποκεντρωμένους οργανισμούς)
Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Να προσδιοριστούν οι στόχοι και τα αποτελέσματα |
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Έτος
|
Να εγγραφούν όσα έτη απαιτούνται, ώστε να αποτυπώνεται η διάρκεια των επιπτώσεων (βλ. τμήμα 1.6) |
ΣΥΝΟΛΟ |
|||||||||||||
|
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ |
|||||||||||||||||||
|
Είδος 13 |
Μέσο κόστος |
Αριθ. |
Κόστος |
Αριθ. |
Κόστος |
Αριθ. |
Κόστος |
Αριθ. |
Κόστος |
Αριθ. |
Κόστος |
Αριθ. |
Κόστος |
Αριθ. |
Κόστος |
Συνολικός αριθ. |
Συνολικό κόστος |
||
|
ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ αριθ. 1 14 … |
|||||||||||||||||||
|
– Αποτέλεσμα |
|||||||||||||||||||
|
– Αποτέλεσμα |
|||||||||||||||||||
|
– Αποτέλεσμα |
|||||||||||||||||||
|
Μερικό σύνολο για τον ειδικό στόχο αριθ. 1 |
|||||||||||||||||||
|
ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ αριθ. 2 ... |
|||||||||||||||||||
|
– Αποτέλεσμα |
|||||||||||||||||||
|
Μερικό σύνολο για τον ειδικό στόχο αριθ. 2 |
|||||||||||||||||||
|
ΣΥΝΟΛΑ |
|||||||||||||||||||
3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις
– Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα
– Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως αναλύεται κατωτέρω
3.2.4.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους
– Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων
– Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως αναλύεται κατωτέρω
3.2.5.Επισκόπηση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επενδύσεις που σχετίζονται με την ψηφιακή τεχνολογία
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων ψηφιακού τομέα και πιστώσεων ΤΠ |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
Έτος |
ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027 |
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||
|
ΤΟΜΕΑΣ 7 |
|||||
|
Δαπάνες ΤΠ (εσωτερικές) |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
|||||
|
Δαπάνες πολιτικών ΤΠ για επιχειρησιακά προγράμματα |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
|
|||||
|
ΣΥΝΟΛΟ |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
3.2.6.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο
Η πρόταση/πρωτοβουλία:
– μπορεί να χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου με ανακατανομή εντός του οικείου τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ)
Η ακριβής χρονική στιγμή κατά την οποία θα απαιτηθούν πρόσθετα κονδύλια παραμένει αβέβαιη, δεδομένου του απρόβλεπτου χαρακτήρα της διάρκειας και της έκβασης των διαπραγματεύσεων. Σε περίπτωση που αρχίσει να ισχύει η αναθεωρημένη ΣΚΜ έως τις αρχές του 2027, η ενίσχυση της γραμμής 14 20 03 06 θα πρέπει πρωτίστως να χρηματοδοτηθεί, πέραν του ποσού που προβλέπεται στον δημοσιονομικό προγραμματισμό, με χρήση μη δαπανηθέντων κονδυλίων από τη συνεισφορά της ΕΕ στον τρέχοντα προϋπολογισμό της ΣΚΜ (2026). Οποιαδήποτε πρόσθετη χρηματοδότηση εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα που καθορίζεται μέσω της διαδικασίας του σχεδίου προϋπολογισμού του 2027.
– συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση του αδιάθετου περιθωρίου στο πλαίσιο του αντίστοιχου τομέα του ΠΔΠ και/ή τη χρήση ειδικών μηχανισμών, όπως ορίζεται στον κανονισμό για το ΠΔΠ.
– συνεπάγεται την αναθεώρηση του ΠΔΠ.
3.2.7.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση
Η πρόταση/πρωτοβουλία:
– δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους
– προβλέπει τη συγχρηματοδότηση από τρίτους που εκτιμάται κατωτέρω:
3.3. Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα
– Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.
– Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις που περιγράφονται κατωτέρω:
– στους ιδίους πόρους
– στα λοιπά έσοδα
– να αναφερθεί αν τα έσοδα προορίζονται για γραμμές δαπανών
4.Ψηφιακές διαστάσεις
4.1.Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας
|
Η πρωτοβουλία πολιτικής αφορά την αναθεώρηση της υφιστάμενης Συνθήκης για την ίδρυση Κοινότητας Μεταφορών. Η εφαρμογή της εν λόγω Συνθήκης, μαζί με κάθε ψηφιακό μέσο για την ενίσχυση της εφαρμογής της, αποτελεί ευθύνη της Μόνιμης Γραμματείας της Κοινότητας Μεταφορών. Ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι η πρωτοβουλία δεν υπόκειται σε απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας για την Επιτροπή. |