ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 3.12.2025

JOIN(2025) 977 final

ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ

1. Εισαγωγή

Η ολοένα συχνότερη και στοχευμένη χρήση οικονομικών εργαλείων για την προώθηση στρατηγικών στόχων έχει καταστεί καθοριστικό χαρακτηριστικό του σημερινού γεωπολιτικού τοπίου. Μείζονες παράγοντες χρησιμοποιούν οικονομικούς μοχλούς —από τους αποσταθεροποιητικούς δασμούς και τη χρήση των εξαρτήσεων ως όπλου έως την αυθαίρετη εφαρμογή μέτρων εμπορικής άμυνας— για να επιτύχουν τους στρατηγικούς και γεωπολιτικούς τους στόχους, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια, τη δημόσια τάξη, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομία της ΕΕ.

Οι κίνδυνοι για την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ δεν είναι νέοι, αλλά πρόσφατα εντάθηκαν: τα τρωτά σημεία είναι πλέον πιο ορατά και πιο πιεστικά, και είναι πιο δύσκολο να παραβλεφθούν. Στους κινδύνους αυτούς περιλαμβάνονται:

-αυξανόμενη αστάθεια στο παγκόσμιο εμπορικό και επενδυτικό περιβάλλον, η οποία χαρακτηρίζεται από την αύξηση των αποσταθεροποιητικών εμπορικών μέτρων και των εξαγωγικών περιορισμών ώστε να εργαλειοποιηθούν οι εξαρτήσεις·

-διάδοση αρπακτικών πρακτικών, οι οποίες στοχεύουν κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού και τεχνολογίες υπονομεύοντας τη βιομηχανική μας βάση, ενώ ορισμένες από αυτές (όπως η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα που χρηματοδοτείται με κρατικούς πόρους) δημιουργούν νέες εξαρτήσεις·

-η συνεχιζόμενη επιδείνωση του τοπίου της ασφάλειας, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και της αύξησης των υβριδικών επιθέσεων.

Το 2023 η στρατηγική για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομικής ασφάλειας καθόρισε την αρχική απάντηση της ΕΕ σ’ αυτές τις προκλήσεις 1 . Περιέγραψε μια σειρά δράσεων —βασισμένες σε εκτιμήσεις κινδύνου— οι οποίες θα ενισχύσουν την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ προωθώντας την ανταγωνιστικότητα, προστατεύοντας την ΕΕ από τους κινδύνους και καθιερώνοντας συνεργασίες με όσους συμμερίζονται τις ανησυχίες μας. Οι τρεις αυτοί πυλώνες παραμένουν στο επίκεντρο της προσέγγισής μας για την οικονομική ασφάλεια, και η Επιτροπή, από κοινού με τα κράτη μέλη, εργάζεται για την ενσωμάτωσή τους σε προβληματισμούς και δράσεις πολιτικής. Επιπλέον, η οικονομική ασφάλεια είναι ουσιώδης προκειμένου η ΕΕ να διατηρήσει τις αξίες της, τις αρχές της και την ευημερία των πολιτών της, καθώς και να ενισχύσει την οικονομική μας ανεξαρτησία.

Ωστόσο, από την έγκριση της στρατηγικής του 2023, έχει ενισχυθεί ακόμα περισσότερο η ανάγκη να δράσει η ΕΕ με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα, ταχύτητα και ενότητα. Η παρούσα ανακοίνωση περιγράφει μια πιο στρατηγική και αποφασιστική χρήση των εργαλείων της Ένωσης, η οποία συμπληρώνει τους αρχικούς στόχους πολιτικής τους, με σκοπό τη στήριξη της οικονομικής ασφάλειας της Ευρώπης, η οποία έγκειται στην ικανότητα της Ένωσης να εγγυάται την ασφάλεια, παράλληλα με άλλους στόχους, μέσω μιας ισχυρής, δυναμικής και ανθεκτικής οικονομίας, προβλέποντας, αποτρέποντας και αντιμετωπίζοντας τις δυνητικές ή τις πραγματικές απειλές που συνδέονται με τις οικονομικές σχέσεις της ΕΕ με τον ευρύτερο κόσμο. Η ΕΕ μπορεί να το επιτύχει αυτό, εξασφαλίζοντας ιδίως ότι θα διατηρήσει την πρωτοπορία της όσον αφορά τις κρίσιμες τεχνολογίες, βιομηχανίες και υπηρεσίες. Η ανακοίνωση αντικατοπτρίζει μια αλλαγή προτύπου, περνώντας από μια στάση αντίδρασης σε μια πιο προορατική και συστηματική ανάπτυξη της εργαλειοθήκης μας. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, η ΕΕ, τα κράτη μέλη και η βιομηχανία της θα πρέπει όλο και περισσότερο να είναι έτοιμα να αποδεχθούν το οικονομικό κόστος με όφελος τη μείωση των τρωτών σημείων και την ενίσχυση της συνολικής ασφάλειας.

Αυτή η έκκληση για δράση περιλαμβάνει: τη βελτίωση της συλλογής, της παρακολούθησης και της ανάλυσης πληροφοριών, καθώς και της ικανότητας για πρόβλεψη των αναδυόμενων απειλών· την αποτροπή τρίτων χωρών από το να χρησιμοποιούν τις εξαρτήσεις της Ένωσης ως όπλο· τη μείωση της έκθεσής μας σε τρίτες χώρες που ενδέχεται να εργαλειοποιήσουν αυτές τις εξαρτήσεις· και την παρεμπόδιση των προσπαθειών οι οποίες επιδιώκουν να υπονομεύσουν τις ενέργειες που αναλαμβάνουμε για να ελαχιστοποιήσουμε τους κινδύνους.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η παρούσα έκκληση για δράση αναγνωρίζει επίσης την ανάγκη να αξιοποιηθούν τα πλεονεκτήματα της ΕΕ όσον αφορά, μεταξύ άλλων, το απαράμιλλο βάρος της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, τις τεχνολογικές και βιομηχανικές ικανότητές μας, καθώς και την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και προγράμματα της ΕΕ. Αυτό θα επιτευχθεί, μεταξύ άλλων, με τον προσδιορισμό των οικονομικών ευκαιριών της ΕΕ, καθώς και των τομέων στους οποίους άλλοι εξαρτώνται από την ΕΕ. Επομένως, η παρούσα ανακοίνωση συνηγορεί υπέρ μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, η οποία να καλύπτει το σύνολο των διοικητικών οργάνων και των επιχειρήσεων, υπέρ μιας βελτιωμένης διακυβέρνησης, καθώς και υπέρ μιας ακόμη στενότερης συνεργασίας με ομοϊδεάτες εταίρους και, κατά περίπτωση, κοινής δράσης. Η ανακοίνωση συμπληρώνει την ολοκληρωμένη στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας. Η οικονομική ασφάλεια της ΕΕ στηρίζεται στην οικονομική ασφάλεια των κρατών μελών της. Συνδέεται επίσης άρρηκτα με τις ευρύτερες σχέσεις της με τον κόσμο και, ως εκ τούτου, με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, η οποία θα χρησιμοποιείται συστηματικότερα για τη στήριξη των προαναφερθέντων στόχων.

Στη βάση αυτή, η οποία θεμελιώνεται σε ανάλυση βάσει κινδύνου, η παρούσα ανακοίνωση επικεντρώνεται σε έξι τομείς υψηλού κινδύνου που περιγράφονται στην ενότητα 3, εφαρμόζει τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας και περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο αυτά μπορούν να βελτιωθούν περαιτέρω.

2. Μια προορατική προσέγγιση της οικονομικής ασφάλειας

Η ΕΕ διαθέτει ευρύ φάσμα εργαλείων που συμβάλλουν στην οικονομική της ασφάλεια. Πρέπει τώρα να τα αναπτύξει με πιο στρατηγικό, αποτελεσματικό και προορατικό τρόπο για να ενισχύσει την οικονομική της ασφάλεια. Μολονότι τα περισσότερα από τα εργαλεία αυτά δεν αναπτύχθηκαν αρχικά με γνώμονα την οικονομική ασφάλεια, είναι παρά ταύτα εξαιρετικά σημαντικά για την προώθηση των στόχων οικονομικής ασφάλειας της Ένωσης.

Στην Εικόνα 1 παρατίθεται ένας μη εξαντλητικός κατάλογος των βασικών εργαλείων, ενώ η συντονισμένη εφαρμογή τους αναλύεται περαιτέρω στην ενότητα 3.

Εικόνα 1: Μη εξαντλητικός κατάλογος των εργαλείων που στηρίζουν την οικονομική ασφάλεια

Η Επιτροπή, για να προωθήσει την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ, θα αναπτύξει τα εργαλεία αυτά, σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, ως εξής:

·Τα εργαλεία για το εμπόριο και τον ανταγωνισμό θα χρησιμοποιηθούν για να μειωθεί σταδιακά η έκθεση της ΕΕ στους κινδύνους και για να μην υπονομευθούν οι στόχοι της ΕΕ όσον αφορά την ελαχιστοποίηση των κινδύνων. Αυτό περιλαμβάνει την επέκταση των ευκαιριών για διαφοροποίηση και, ως εκ τούτου, την ευρύτερη ασφάλειά μας στο πλαίσιο των εμπορικών συμφωνιών της ΕΕ, τη στρατηγική χρήση της τελωνειακής εργαλειοθήκης και την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων που προκαλούνται από ξένες επιδοτήσεις, τόσο εντός της ενιαίας αγοράς όσο και μέσω επιδοτήσεων ή εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ.

·Τα εργαλεία ανθεκτικότητας και κυβερνοασφάλειας θα επικεντρωθούν στην προετοιμασία και τη διαχείριση των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, καθώς και στη μείωση της έκθεσης σε εξωτερικές απειλές, όπως οι κυβερνοαπειλές.

·Τα εργαλεία ασφάλειας και δημόσιας τάξης θα χρησιμοποιηθούν για να μειωθεί η υπερβολική έκθεση της ΕΕ σε κινδύνους, μεταξύ άλλων, για να εξασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της κοινωνίας, ενώ παράλληλα θα στηρίζονται δράσεις που αποσκοπούν στην ανάπτυξη της θέσης της ΕΕ σε κρίσιμες τεχνολογίες και βιομηχανίες, καθώς και θα προλαμβάνεται η υπονόμευση των στόχων της ΕΕ όσον αφορά την ελαχιστοποίηση των κινδύνων.

·Τα μέτρα κατά του εξαναγκασμού και τα περιοριστικά μέτρα θα επιδιώξουν να αποτρέψουν και να αντιμετωπίσουν καταστάσεις στις οποίες τρίτες χώρες επιχειρούν να εξαναγκάσουν την ΕΕ, προστατεύοντας παράλληλα τις επιχειρήσεις της ΕΕ από εξωεδαφικά μέτρα που επιβάλλονται από τρίτες χώρες και, όπου αρμόζει, προκαλώντας αλλαγή στη συμπεριφορά της οικείας χώρας.

·Η χρηματοδότηση και οι περιορισμοί —μέσω εργαλείων της ΕΕ, όπως ο Μηχανισμός Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (Global Gateway),το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», το μέσο NextGenerationEU, το πρόγραμμα InvestEU, το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη», ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη», οι μηχανισμοί προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ), τα σχέδια ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια και τη Μολδαβία, καθώς και το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, το πρόγραμμα «Η ΕΕ για την υγεία» και το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας— αναμένεται ότι θα ενισχύσουν την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ ή, τουλάχιστον, δεν θα την αποδυναμώσουν, σύμφωνα με τους κανόνες των προγραμμάτων.

·Οι τομεακές πρωτοβουλίες θα χρησιμοποιηθούν για να οικοδομήσουν τη δυναμικότητα και τις στρατηγικές ικανότητες της ίδιας της ΕΕ στους τομείς υψηλού κινδύνου που θα προσδιοριστούν στη διαδικασία εκτίμησης κινδύνου.

Η στενή συνεργασία και ο συντονισμός με χώρες που αποδίδουν παρόμοια σημασία στην οικονομική ασφάλεια και σε μια παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες έχουν μεγαλύτερη σημασία από ποτέ. Η ΕΕ θα εργαστεί για να ενισχύσει τη διεθνή συνεργασία σε θέματα οικονομικής ασφάλειας, ιδίως με αξιόπιστους εταίρους, μεταξύ άλλων, μέσω εστιασμένων διαλόγων για την οικονομική ασφάλεια που θα διεξάγονται τόσο σε διμερή όσο και σε πλειονομερή πλαίσια. Η συνεργασία αυτή θα στηρίξει την κοινή δράση όσον αφορά τα κοινά συμφέροντα ή τις ανησυχίες στον τομέα της οικονομικής ασφάλειας. Θα εμβαθύνει επίσης τη συλλογική κατανόηση των κινδύνων, θα συμβάλει στην πρόβλεψη των απειλών, θα επιτρέψει τον σχεδιασμό μέτρων μετριασμού τα οποία θα ελαχιστοποιούν τις αρνητικές εξωτερικές επιδράσεις, θα συμβάλει στην οικοδόμηση και τη διατήρηση αξιόπιστων και ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού σε βασικούς στρατηγικούς τομείς, και θα βοηθήσει να αποφευχθούν οι αρνητικές συνέπειες στους ομοϊδεάτες διεθνείς εταίρους μας.

Η Επιτροπή θα επιδιώξει τη συνεργασία με τρίτες χώρες, σε διμερές επίπεδο, μέσω της G7 και σε πλαίσια όπως η Συνολική και Προοδευτική Συμφωνία για την Εταιρική Σχέση των Χωρών του Ειρηνικού και άλλα σχετικά φόρουμ. Θα συνεργαστεί με τους εταίρους μας για να αναπτύξει και να εφαρμόσει πρότυπα οικονομικής ασφάλειας για ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού. Η στενότερη συνεργασία μπορεί να περιλαμβάνει τη συντονισμένη ανάπτυξη εργαλείων και τη δημιουργία συνασπισμών με εταίρους που μοιράζονται παρόμοιους στόχους οικονομικής ασφάλειας ή αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις.

Η σημασία και ο αντίκτυπος της πολιτικής γειτονίας και διεύρυνσης της ΕΕ πρέπει επίσης να ληφθούν επαρκώς υπόψη. Οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες για την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ θα ενσωματωθούν στην εφαρμογή από την Επιτροπή των πολιτικών και των προγραμμάτων με τις εν λόγω περιοχές. Οι υποψήφιες χώρες ακολουθούν την πορεία για να γίνουν μελλοντικά κράτη μέλη της ΕΕ· η ευθυγράμμισή τους με την πολιτική οικονομικής ασφάλειας, καθώς και η σταδιακή ενσωμάτωσή τους στην ενιαία αγορά, έχουν ουσιαστική σημασία ώστε να διασφαλιστεί η επιτυχής προσχώρησή τους ενώ παράλληλα ενισχύεται η ικανότητα της ΕΕ να αντιμετωπίζει τόσο τους υπάρχοντες όσο και τους νέους κινδύνους. Συνεπώς, είναι σημαντικό οι υποψήφιες χώρες να αντικατοπτρίζουν την προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά την οικονομική ασφάλεια και, όπου αρμόζει, να ευθυγραμμίζονται σταδιακά με τη νομοθεσία της ΕΕ που σχετίζεται με τους στόχους οικονομικής ασφάλειας.

3. Προώθηση της οικονομικής ασφάλειας της Ευρώπης: τομείς υψηλού κινδύνου

Η στρατηγική του 2023 δρομολόγησε εκτιμήσεις κινδύνου οι οποίες καλύπτουν την ανθεκτικότητα της αλυσίδας εφοδιασμού και την ενεργειακή ασφάλεια, τις υποδομές ζωτικής σημασίας, τη χρήση των οικονομικών εξαρτήσεων ως όπλων, καθώς και την ασφάλεια της τεχνολογίας και τη διαρροή τεχνολογίας. Έχουν ήδη αξιολογηθεί τέσσερις κρίσιμες τεχνολογίες: η ΤΝ, οι κβαντικές τεχνολογίες, οι ημιαγωγοί και η βιοτεχνολογία. Με βάση τις εργασίες αυτές, η Επιτροπή εντόπισε έξι τομείς υψηλού κινδύνου στους οποίους θα επικεντρώσει τις προσπάθειές της άμεσα έως βραχυπρόθεσμα, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία και τους αξιόπιστους εταίρους. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και, όπου απαιτείται, να αξιολογεί και να αναλαμβάνει δράση σε νεοεμφανιζόμενους τομείς υψηλού κινδύνου.

Επισκόπηση έξι τομέων υψηλού κινδύνου

3.1. Ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αλυσίδας εφοδιασμού και αντιστάθμιση των εξαρτήσεων υψηλού κινδύνου σε κρίσιμα αγαθά και υπηρεσίες

Ο κίνδυνος. Οι σύγχρονες οικονομίες είναι βαθιά διασυνδεδεμένες και εξαρτώνται από ευρύ φάσμα εισροών, ενδιάμεσων αγαθών και βασικών υπηρεσιών από εταίρους σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο εφοδιασμός είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένος —συχνά σε χώρες που δεν μοιράζονται τα ίδια στρατηγικά συμφέροντα και οι οποίες έχουν την ικανότητα και τη βούληση να αυξήσουν και να εργαλειοποιήσουν τις εξαρτήσεις αυτές. Οι κίνδυνοι αυτοί για τις αλυσίδες εφοδιασμού της ΕΕ είναι ιδιαίτερα εμφανείς, αφενός, στην εξάρτησή μας από ορισμένες κρίσιμες πρώτες ύλες, επεξεργασμένα και προηγμένα υλικά, κατασκευαστικά στοιχεία καθαρής τεχνολογίας και συμβατικούς ημιαγωγούς, και, αφετέρου, στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τα φαρμακευτικά προϊόντα, την αεροναυπηγική, τις ψηφιακές και διαστημικές τεχνολογίες. Είναι επίσης εμφανείς στον αγροδιατροφικό τομέα, όπου το «Όραμα για τη γεωργία και τα τρόφιμα» 2 καθορίζει την ανάγκη μείωσης των στρατηγικών εξαρτήσεων, ιδίως όταν η ΕΕ βασίζεται σε λίγους εταίρους για τις εισαγωγές ζωοτροφών και πρόσθετων υλών ζωοτροφών, καθώς και λιπασμάτων.

Οι εξαρτήσεις υψηλού κινδύνου μπορούν: i) να χρησιμοποιηθούν ως όπλα για σκοπούς εξαναγκασμού (π.χ. κρίσιμες πρώτες ύλες, συμβατικοί ημιαγωγοί, προηγμένα υλικά, ενεργειακά προϊόντα, απειλές απενεργοποίησης ορισμένων υπηρεσιών)· ii) να δημιουργήσουν συστημική οικονομική ευπάθεια ή συστημικό κίνδυνο για τη δημόσια τάξη και την προστασία της δημόσιας υγείας σε κρίσεις (π.χ. μέσα ατομικής προστασίας, προμήθεια φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, επισιτιστικός εφοδιασμός)· iii) να δημιουργήσουν τον κίνδυνο διατάραξης μεγάλης κλίμακας σε διατομεακό επίπεδο (π.χ. διείσδυση σε τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, εξάρτηση από έναν μόνο πάροχο υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους, διακόπτες έκτακτης ανάγκης για τις ψηφιακές υπηρεσίες)· iv) να επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, επιβραδύνοντας την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, σε περίπτωση διαταραχής του εφοδιασμού (π.χ. συσσωρευτές, μόνιμοι μαγνήτες, προϊόντα και κατασκευαστικά στοιχεία καθαρής τεχνολογίας, προηγμένα υλικά)· v) να επηρεάσουν την αυτονομία των κρατών μελών όσον αφορά την ανάπτυξη και τη λειτουργία στρατιωτικών δυνατοτήτων· ή vi) να απειλήσουν την επισιτιστική κυριαρχία της ΕΕ.

Στόχος. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα επιδιώξουν να ελαχιστοποιήσουν τη δυνατότητα βραχυπρόθεσμης διαταραχής, θέτοντας παράλληλα σε εφαρμογή μέτρα για να μειωθούν σταδιακά οι υφιστάμενες εξαρτήσεις υψηλού κινδύνου στην ενιαία αγορά και να αντιμετωπιστούν οι προσπάθειες για τη δημιουργία νέων εξαρτήσεων. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τα εργαλεία της για να παρακολουθήσει την αλυσίδα εφοδιασμού, να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που θα στηρίζει τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού και να εμποδίσει την υπονόμευση της δράσης της ΕΕ αντιμετωπίζοντας τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά. Οι ενέργειες στο πλαίσιο της προόδου προς την κυκλική οικονομία θα διαδραματίσουν επίσης σημαντικό ρόλο.

Η Επιτροπή θα λάβει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει ότι οι εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού της δεν υπονομεύονται από το ντάμπινγκ και τη χειραγώγηση των τιμών.

Η Επιτροπή θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πλήρως και αποτελεσματικά τα υφιστάμενα εργαλεία, ιδίως τα κριτήρια ανθεκτικότητας που τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόζουν από τον Ιανουάριο του 2026 στις δημόσιες συμβάσεις, τις δημοπρασίες και τα καθεστώτα δημόσιας στήριξης, στο πλαίσιο του κανονισμού για τη βιομηχανία των μηδενικών καθαρών εκπομπών.

Επίσης, η Επιτροπή θα λάβει μέτρα, αφενός, για να αναπτύξει την εσωτερική ικανότητα και τις δυνατότητες της ΕΕ και, αφετέρου, για να διαφοροποιήσει τον εφοδιασμό της ΕΕ μέσω της συνεργασίας με εταίρους, μεταξύ άλλων, αξιοποιώντας το εκτεταμένο δίκτυο εμπορικών συμφωνιών της και άλλες μορφές διμερούς και πολυμερούς συνεργασίας. Στο πλαίσιο αυτό θα εξεταστεί η δυνατότητα παραγωγής ορισμένων προϊόντων κρίσιμης σημασίας στις υποψήφιες χώρες και στις χώρες-εταίρους μας γενικότερα, συμπεριλαμβανομένων περιοχών όπως η Μέση Ανατολή και η Βόρεια Αφρική. Αυτό θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα των διαφοροποιημένων αλυσίδων εφοδιασμού της ΕΕ και θα δημιουργήσει περαιτέρω ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις της ΕΕ. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εντοπίζει και να παρακολουθεί άοκνα τα τρωτά σημεία των αλυσίδων εφοδιασμού και τις εξαρτήσεις υψηλού κινδύνου μέσω της διαδικασίας εκτίμησης κινδύνου και της συνεργασίας της με τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία.

3.2. Προσέλκυση εισερχόμενων επενδύσεων προστιθέμενης αξίας που ενισχύουν την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ

Ο κίνδυνος. Οι εισερχόμενες επενδύσεις ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ δημιουργώντας θέσεις εργασίας, αναπτύσσοντας τις βιομηχανικές ικανότητες, αξιοποιώντας τη χρηματοδότηση και το δυναμικό κλιμάκωσης, υποστηρίζοντας την καινοτομία και τη μεταφορά τεχνολογίας. Ωστόσο, ορισμένες μορφές εισερχόμενων επενδύσεων ενδέχεται να ενέχουν κινδύνους. Στους κινδύνους αυτούς περιλαμβάνονται: i) κίνδυνοι για την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη, που συμπεριλαμβάνουν την πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα (π.χ. γεωεντοπισμός, βιομετρικά δεδομένα, εμπορικό απόρρητο), την πρόσβαση σε υποδομές ζωτικής σημασίας, την πρόσβαση σε τεχνολογίες διπλής χρήσης και σε άλλες κρίσιμες τεχνολογίες· ii) κίνδυνοι για την οικονομική ανθεκτικότητα —όπως οι βαθύτερες εξαρτήσεις ή ένα μοναδικό σημείο αστοχίας σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού που ελέγχονται από οντότητες υψηλού κινδύνου ή από τρίτες χώρες— οι οποίοι υπονομεύουν τα συμφέροντά μας στον τομέα της οικονομικής ασφάλειας (π.χ. συσσωρευτές, κρίσιμες πρώτες ύλες, λογισμικό και κατασκευαστικά στοιχεία) και καθιστούν την ΕΕ ευάλωτη σε οικονομικές διαταραχές ή σε εργαλειοποίηση· και iii) προκλήσεις που συνδέονται με τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα, όπως η έλλειψη μεταφοράς τεχνολογίας, η περιορισμένη δημιουργία προστιθέμενης αξίας (π.χ. μόνο γραμμές συναρμολόγησης), η πρόσληψη εργαζομένων από την επενδυτική χώρα και, συνεπώς, ο αντίκτυπος στην τοπική αγορά εργασίας.

Στόχος. Η Επιτροπή θα επικεντρωθεί στο να διασφαλίσει ότι η ΕΕ παραμένει ανοικτή και ελκυστική στις ξένες επενδύσεις. Θα επιδιώξει να εξισορροπήσει αυτό το άνοιγμα, όπου είναι αναγκαίο για την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ, απέναντι στην ανάγκη να αποφευχθεί η εμβάθυνση των εξαρτήσεων ή η δημιουργία νέων. Επιπλέον, έχει ζωτική σημασία να διατηρηθεί η ικανότητα των εταιρειών της ΕΕ να καινοτομούν, μεταξύ άλλων αποκτώντας τα δικαιώματα καίριας διανοητικής ιδιοκτησίας από αναδυόμενους πρωτοπόρους του εξωτερικού, καθώς και να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του εφοδιασμού και η συνέχεια των υπηρεσιών. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τα εργαλεία και τις πρωτοβουλίες της για να καθορίσει και να εφαρμόσει στοχευμένα μέτρα, όπως η επιβολή προϋποθέσεων, ευνοϊκών για τη μεταφορά τεχνολογίας, στις εισερχόμενες επενδύσεις από οντότητες σε χώρες που υπονομεύουν σκόπιμα την οικονομική μας ασφάλεια.

3.3. Στήριξη μιας δυναμικής αμυντικής και διαστημικής βιομηχανικής βάσης και άλλων βιομηχανικών τομέων υψηλού κινδύνου

Ο κίνδυνος. Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και οι δράσεις πολιτικού χαρακτήρα που εργαλειοποιούν τις εμπορικές εξαρτήσεις αναδεικνύουν τη σημασία που έχουν οι επενδύσεις σε μια δυναμική εγχώρια βιομηχανική βάση —ιδίως στους τομείς της άμυνας και του διαστήματος, καθώς και σε στρατηγικούς τομείς διπλής χρήσης, όπως οι μεταφορές (π.χ. αεροπορία, αεροναυπηγική, ναυπηγική και λιμένες)— η οποία τροφοδοτεί την οικονομία της ΕΕ και στηρίζει τη στρατηγική αυτονομία της. Μεταξύ των κινδύνων στον τομέα αυτόν συγκαταλέγονται οι εξής: i) ανεπαρκείς (εσωτερικές) επενδύσεις· ii) χαμηλοί όγκοι παραγωγής σε συνδυασμό με ανεπαρκείς προμήθειες εγχώριας τεχνολογίας για θεσμικές υποδομές· iii) πολιτικές και πρακτικές τρίτων χωρών που δεν σχετίζονται με την αγορά και οδηγούν σε στρεβλώσεις στις παγκόσμιες και τις περιφερειακές αγορές· iv) αδικαιολόγητοι ή δυσανάλογοι έλεγχοι των εξαγωγών που επιβάλλουν τρίτες χώρες στα ευρωπαϊκά προϊόντα και τις τεχνολογίες (εξωεδαφικότητα των εξαγωγικών καθεστώτων τρίτων χωρών)· v) απώλεια ιδιοκτησίας και ελέγχου λόγω εξαγορών από το εξωτερικό, στις οποίες περιλαμβάνονται οι εξαγορές χαρτοφυλακίων, σε ορισμένες περιπτώσεις· vi) αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο και κατακερματισμένες κεφαλαιαγορές που δεν διευκολύνουν τη ροή κεφαλαίων ούτε προωθούν την ανάδυση και την κλιμάκωση τεχνολογιών υψηλού κινδύνου / υψηλής ανταμοιβής με ικανότητες διπλής χρήσης.

Ορισμένα κατασκευαστικά στοιχεία σε κρίσιμους τομείς, όπως η άμυνα, προέρχονται από οντότητες υψηλού κινδύνου, οι οποίες θα μπορούσαν να εμποδίσουν την πρόσβαση και τη χρήση αμυντικού εξοπλισμού, τεχνολογιών διπλής χρήσης και μέσων στρατιωτικής κινητικότητας, εάν προκύψει κατάσταση γεωπολιτικής έντασης. Επιπλέον, έχει ζωτική σημασία η ΕΕ να διατηρήσει εργατικό δυναμικό με υψηλή ειδίκευση και να μην υστερήσει σε σχέση με την καμπύλη καινοτομίας στις τεχνολογίες που υποστηρίζουν στρατηγικούς τομείς. Ο αποτελεσματικός μετριασμός αυτών των κινδύνων με την ταχεία κινητοποίηση στοχευμένων και αποτελεσματικών εργαλείων είναι απαραίτητος για τις αμυντικές και στρατιωτικές ικανότητες στην ΕΕ.

Στόχος. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τα εργαλεία της για να διατηρήσει και να αναπτύξει τη στρατηγική παραγωγική ικανότητα και τις δυνατότητες στην ΕΕ, ιδίως με τους εξής τρόπους: i) προωθώντας και, όπου αρμόζει, ελαχιστοποιώντας τους κινδύνους στις δημόσιες και τις ιδιωτικές επενδύσεις· ii) στηρίζοντας τη ζήτηση (κίνητρα), μεταξύ άλλων μέσω συγκέντρωσης ή από κοινού αγορών· iii) προλαμβάνοντας τη μετεγκατάσταση στρατηγικών ικανοτήτων και τομέων· iv) καταργώντας σταδιακά τους δυνητικά εχθρικούς παράγοντες από την άμυνα και άλλες κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, μεταξύ άλλων, περιορίζοντας την απόκτηση κρίσιμων αμυντικών και διαστημικών τεχνολογιών ευαίσθητου χαρακτήρα από χώρες εκτός της ΕΕ· v) μετριάζοντας τις απειλές που αποτελούν οι άμεσες ξένες επενδύσεις σε εταιρείες που προμηθεύουν κρίσιμα προϊόντα ή τεχνολογίες· vi) στηρίζοντας την ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών, κατασκευαστικών στοιχείων και υλικών στην ΕΕ σύμφωνα με μακροπρόθεσμους στόχους, και ευνοώντας τις ενδο-ενωσιακές δημόσιες προμήθειες για θεσμικές υποδομές· vii) διασφαλίζοντας ότι οι νεοφυείς επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις της ΕΕ έχουν τις προϋποθέσεις που χρειάζονται για να επεκταθούν, για παράδειγμα, μέσω επαρκούς χρηματοδότησης και προσωρινής ευνοϊκής δασμολογικής μεταχείρισης για ορισμένες εισροές, καθώς και ένα ευνοϊκό οικοσύστημα κεφαλαιαγορών.

Προτεραιότητα θα δοθεί στη στήριξη της βιομηχανικής βάσης στους τομείς της άμυνας και του διαστήματος. Παρότι θα δοθεί άμεση έμφαση στις ειδικές καταστάσεις υψηλού κινδύνου που θα προσδιοριστούν στη διαδικασία εκτίμησης κινδύνου, η Επιτροπή θα παρακολουθεί στενά, από την άποψη της οικονομικής ασφάλειας, όλους τους βασικούς κλάδους, όπως η καθαρή τεχνολογία, η ενέργεια, οι ενεργοβόρες και κυκλικές βιομηχανίες, ο αγροδιατροφικός τομέας, ο ψηφιακός και ο ηλεκτρονικός τομέας, η αεροπορία (συμπεριλαμβανομένης της αεροναυπηγικής), η ναυπηγική, η αυτοκινητοβιομηχανία και η υγεία.

3.4. Ανάπτυξη και διατήρηση της ηγετικής θέσης σε όλες τις κρίσιμες τεχνολογίες

Ο κίνδυνος. Ορισμένες τρίτες χώρες και επιχειρήσεις έχουν καταδείξει το ενδιαφέρον τους να αποκτήσουν τον έλεγχο της εκκολαπτόμενης ή προηγμένης τεχνολογίας και τεχνογνωσίας της ΕΕ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δράσεις αυτές έχουν ως στόχο να θέσουν σε κίνδυνο την ικανότητα της Ένωσης να ανταγωνίζεται στον τομέα της τεχνολογίας. Επιδιώκουν τον σκοπό αυτό, για παράδειγμα, με αγορές, συνεργασία στον τομέα της Ε&Α, ανάδρομη τεχνική έρευνα ή βιομηχανική κατασκοπεία. Ένας άλλος τρόπος είναι να αφαιρούν μερίδιο της αγοράς από πιο καινοτόμες εταιρείες, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα οι εν λόγω εταιρείες να έχουν λιγότερα έσοδα προς επένδυση σε Ε&Α αιχμής. Μακροπρόθεσμα, οι οικονομικές επιδόσεις της ΕΕ, η ασφάλειά της και το γεωπολιτικό της κύρος θα εξαρτώνται από τη διατήρηση και την ανάπτυξη των τεχνολογικών μας ικανοτήτων. Ως εκ τούτου, η διατήρηση των ικανοτήτων της ΕΕ σε όλες αυτές τις τεχνολογίες, με την ενίσχυση των ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων της ΕΕ και την αντιμετώπιση της τεχνολογικής ασφάλειας και διαρροής, είναι στρατηγικής σημασίας. Ταυτόχρονα, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ολοένα και πιο κατακερματισμένη εφαρμογή και επιβολή των ελέγχων των εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης.

Στόχος. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τα εργαλεία της για να στηρίξει ένα θετικό περιβάλλον πλαισίου για την ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών στην ΕΕ και να αποτρέψει δράσεις που υπονομεύουν τις προσπάθειες της ΕΕ αντιμετωπίζοντας τις στρεβλώσεις. Θα παρακολουθεί τις εξελίξεις της αγοράς και θα παρέχει περαιτέρω στήριξη για την έρευνα και την καινοτομία στην ΕΕ από νεοφυείς και επεκτεινόμενες επιχειρήσεις, εδραιωμένες επιχειρήσεις, οργανισμούς έρευνας και καινοτομίας και την ακαδημαϊκή κοινότητα. Θα επικεντρωθεί στη διασφάλιση της βιομηχανικής ανάπτυξης και της αξιοποίησης των επιτευγμάτων ΕΑΚ στη βιομηχανική βάση της ενιαίας αγοράς. Το 28ο καθεστώς, το οποίο παρέχει στις επιχειρήσεις ένα ενιαίο, εναρμονισμένο σύνολο κανόνων σε επίπεδο ΕΕ για τη σύσταση εταιρειών, τη διακυβέρνηση, την κινητικότητα και την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, θα ενισχύσει την οικονομική ανθεκτικότητα της ΕΕ, καθιστώντας δυνατές ασφαλέστερες διασυνοριακές δραστηριότητες και ισχυρότερες διαφοροποιημένες αλυσίδες εφοδιασμού.

Η Επιτροπή θα προωθήσει την ασφάλεια της έρευνας και της καινοτομίας και θα λάβει τα συνοδευτικά μέτρα που απαιτούνται για να μετριαστεί ο κίνδυνος διαρροής τεχνολογίας ή τεχνογνωσίας —για παράδειγμα μέσω επιθετικών εξαγορών, συνεργασίας στον τομέα της Ε&Α και επενδύσεων σε στρατηγικές και αναδυόμενες αγορές της ΕΕ σε ευαίσθητους προορισμούς ή τομείς—, συνεχίζοντας παράλληλα να προωθεί αξιόπιστες διεθνείς συμπράξεις έρευνας και καινοτομίας που είναι ζωτικής σημασίας για τους στόχους οικονομικής ασφάλειας της Ένωσης. Θα διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί έρευνας και καινοτομίας στην ΕΕ μπορούν να επεκταθούν και να αποφύγουν τις εξαγορές/μεταβιβάσεις κυριότητας αποκλειστικά λόγω ανεπαρκών ευκαιριών χρηματοδότησης από αξιόπιστες πηγές. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή θα επιδιώξει να αποτρέψει την πρόσβαση οντοτήτων υψηλού κινδύνου σε υποστηριζόμενες από την Ένωση δράσεις στον κρίσιμο τεχνολογικό τομέα, οι οποίες μπορούν δυνητικά να χρησιμοποιηθούν ως όπλο κατά της ΕΕ.

3.5. Αποτροπή της πρόσβασης σε ευαίσθητες πληροφορίες και δεδομένα που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ

Ο κίνδυνος. Τρίτες χώρες αποκτούν πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες/δεδομένα της ΕΕ ή των κρατών μελών της, είτε ως αποτέλεσμα βιομηχανικής κατασκοπείας, της προμήθειας υλισμικού ή λογισμικού που χρησιμοποιείται σε ορισμένα προϊόντα (π.χ. συνδεδεμένα οχήματα, 5G/άλλα τηλεπικοινωνιακά συστήματα, υποδομές δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, πλατφόρμες αλληλούχησης DNA) είτε λόγω της ιδιοκτησίας και του ελέγχου ορισμένων επιχειρήσεων που κατέχουν ευαίσθητες πληροφορίες/δεδομένα (π.χ. φορείς εκμετάλλευσης λιμένων, αερολιμένων και κυκλοφορίας, χρηματοπιστωτικά δίκτυα, μοντέλα ΤΝ, πύλες δεδομένων, τηλεπικοινωνίες, δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα ή ευαίσθητες πληροφορίες της αγοράς). Υπάρχουν σαφείς επιπτώσεις στην ασφάλεια και τη δημόσια τάξη, οι οποίες επιδεινώνονται περαιτέρω από πιθανές οικονομικές επιπτώσεις, για παράδειγμα σε σχέση με τον κατακερματισμό των αλυσίδων εφοδιασμού. Στον τομέα της ενέργειας, για παράδειγμα, ο κίνδυνος αυτός επεκτείνεται στην απόκτηση από επενδυτές εκτός ΕΕ εταιρειών της ΕΕ που διαθέτουν προηγμένες τεχνολογίες για την παρακολούθηση και την επεξεργασία επιχειρησιακών δεδομένων από κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Στόχος. Μείωση και, όπου είναι δυνατόν, εξάλειψη του κινδύνου πρόσβασης οντοτήτων υψηλού κινδύνου και συνδεδεμένων οντοτήτων σε ευαίσθητες πληροφορίες/δεδομένα της ΕΕ ή των κρατών μελών της και, ως εκ τούτου, περιορισμός των δυνητικών αρνητικών επιπτώσεων στην οικονομία και την ασφάλεια της ΕΕ. Θα δοθεί επίσης προσοχή στον κίνδυνο που ενδέχεται να ενέχουν οι αλλοδαποί εργαζόμενοι σε στρατηγικούς τομείς και οι αλλοδαποί φοιτητές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, μεταξύ άλλων στους τομείς των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM) σύμφωνα με τις σχετικές διαδικασίες.

3.6. Πρόληψη και μετριασμός των διαταραχών στις υποδομές ζωτικής σημασίας της ΕΕ που επηρεάζουν την οικονομία της ΕΕ

Ο κίνδυνος. Οι υποδομές ζωτικής σημασίας της ΕΕ —συμπεριλαμβανομένων των υποδομών μεταφορών, διαστημικών συστημάτων, ενέργειας και επικοινωνιών ζωτικής σημασίας, ιδίως εκείνων που χαρακτηρίζονται στρατηγικές για τη στρατιωτική κινητικότητα— διαταράσσονται από ξένους παράγοντες, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλυσιδωτές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία. Θα δοθεί έμφαση στη διασφάλιση της σταθερότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Διαταραχές θα μπορούσαν να προκύψουν μέσω φυσικών επιθέσεων, κυβερνοεπιθέσεων ή υβριδικών επιθέσεων, συμπεριλαμβανομένης της δολιοφθοράς ολόκληρων εγκαταστάσεων ή μερών/υποεξαρτημάτων τους. Θα μπορούσαν επίσης να συνδεθούν με αλυσίδες εφοδιασμού ΤΠΕ, οι οποίες υποστηρίζουν κρίσιμες συνιστώσες ή υπηρεσίες σε υποδομές ζωτικής σημασίας. Υπάρχει επίσης κίνδυνος εκ των προτέρων τοποθέτησης τρίτων χωρών και φορέων εκμετάλλευσης υψηλού κινδύνου σε υποδομές ζωτικής σημασίας της ΕΕ με σκοπό να αποκτήσουν την ικανότητα να τις διαταράξουν (όταν και εάν χρειαστεί). Επιπλέον, υπάρχει κίνδυνος φήμης και αξιοπιστίας εάν ορισμένες υποδομές απειλούνται ή επηρεάζονται πραγματικά. Τέλος, υπάρχει κίνδυνος να αναλάβουν οι τρίτες χώρες ηγετικό ρόλο στον καθορισμό διεθνών προτύπων, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τις υποδομές ζωτικής σημασίας.

Στόχος. Σύμφωνα με τις σχετικές στρατηγικές της ΕΕ για την άμυνα, την εσωτερική ασφάλεια και την ετοιμότητα, στόχος είναι να επιβληθούν οι υφιστάμενοι κανόνες για να μειωθεί ο κίνδυνος διαρροής/κατασκοπείας δεδομένων, καθώς και φυσικής διαταραχής και διαταραχής του κυβερνοχώρου, ιδίως με τους εξής τρόπους: i) περιορίζοντας την ιδιοκτησία / τον έλεγχο / τη λειτουργία από οντότητες υψηλού κινδύνου ευρωπαϊκών υποδομών ζωτικής σημασίας· ii) αυξάνοντας τα μέτρα φυσικής προστασίας· iii) περιορίζοντας τα τρωτά σημεία στον κυβερνοχώρο· και iv) περιορίζοντας τις εξαρτήσεις από μεμονωμένους προμηθευτές ή προμηθευτές υψηλού κινδύνου, καθώς και τα κρυφά τρωτά σημεία, τις κερκόπορτες ή τις πιθανές συστημικές διαταραχές του εφοδιασμού ΤΠΕ, ιδίως σε περιπτώσεις τεχνολογικού εγκλωβισμού ή εξάρτησης από προμηθευτές· v) δεσμεύοντας τις κρίσιμες παραγωγικές ικανότητες της ΕΕ που έχουν τη δυνατότητα να επεκταθούν σε περιόδους διαταραχών της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού ή κρίσεων στον τομέα της υγείας· vi)  η Επιτροπή θα εμποδίζει την πρόσβαση οντοτήτων υψηλού κινδύνου σε δράσεις που υποστηρίζονται από την Ένωση, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων που υποστηρίζονται από δημόσια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και μέσα· vii) στηρίζοντας την ανάπτυξη αξιόπιστων προμηθευτών κρίσιμων επιμέρους κατασκευαστικών στοιχείων στην ΕΕ και σε αξιόπιστες τρίτες χώρες, ώστε να υπάρχουν βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις· viii) στηρίζοντας εμβληματικές πρωτοβουλίες στον τομέα της άμυνας και σε συναφείς τομείς (Παρατηρητήριο ανατολικών συνόρων, Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την άμυνα εναντίον δρόνων).

4. Δράσεις για την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ

Η πρόσβαση σε ποιοτικές πληροφορίες και η διεξοδική ανάλυσή τους αποτελούν το σημείο εκκίνησης για μια αποτελεσματική και καλά ενημερωμένη πολιτική και διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ για την οικονομική ασφάλεια. Το σύστημα αξιολόγησης κινδύνου που δρομολογήθηκε με τη στρατηγική του 2023 θα παραμείνει στο επίκεντρο των προσπαθειών αυτών. Οι υφιστάμενες αξιολογήσεις θα επικαιροποιηθούν, θα εμβαθυνθούν και θα συμπληρωθούν με νέες αξιολογήσεις σε όλες τις κρίσιμες τεχνολογίες και αλυσίδες εφοδιασμού.

Η Επιτροπή θα αναπτύξει περαιτέρω την ικανότητά της για συλλογή πληροφοριών σχετικά με την οικονομική ασφάλεια. Θα επιταχύνει τη χαρτογράφηση στρατηγικών εξαρτήσεων κατά μήκος αξιακών αλυσίδων που οδηγούν σε τρωτά σημεία για την ενωσιακή οικονομία και  θα ενισχύσει την παρακολούθηση και πρόβλεψη των ενεργειών τρίτων χωρών που αποσκοπούν στο να δημιουργήσουν νέες εξαρτήσεις ή να συντηρήσουν υφιστάμενες.

Επιπλέον, η επιτυχία της πολιτικής οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ θα εξαρτηθεί από τον καλύτερο συντονισμό τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και με τα κράτη μέλη. Αυτό περιλαμβάνει την οικοδόμηση κοινής αντίληψης σχετικά με τις απειλές κατά της οικονομικής ασφάλειας, τον εντοπισμό συγκεκριμένων κινδύνων και την ανάπτυξη μέτρων μετριασμού. Θα πρέπει να υποστηρίζεται από καλύτερες ροές πληροφοριών, πλήρη κατανόηση του κόστους και των οφελών της δράσης της ΕΕ και, όταν χρειάζεται, προθυμία για κοινή δράση η οποία να θέτει την ΕΕ σε θέση ισχύος. Η Επιτροπή έχει λάβει τα αναγκαία εσωτερικά οργανωτικά μέτρα. Ωστόσο, αυτό απαιτεί επίσης έναν νέο τρόπο συνεργασίας με τα κράτη μέλη, και όλο και περισσότερο μεταξύ και εντός των ίδιων των κρατών μελών, ιδίως όσον αφορά τομείς πολιτικής που είναι ολοένα και πιο στρατηγικοί αλλά παραδοσιακά αποκεντρωμένοι, όπως η έρευνα και η καινοτομία.

Η ΕΕ θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τη βιομηχανία, διασφαλίζοντας την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών και μια πιο διαρθρωμένη συνεργασία. Η βιομηχανία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ. Οι επιχειρήσεις πρέπει να καταστούν πιο ανθεκτικές και να διαφοροποιήσουν τις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού τους, ιδίως με την εξάλειψη της πλήρους εξάρτησης από έναν μόνο προμηθευτή υψηλού κινδύνου. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας να ενσωματωθεί στα επιχειρηματικά μοντέλα τους το κόστος που συνεπάγεται η μεγαλύτερη διαφοροποίηση, καθώς θα αναγνωρίζεται το όφελος που συνεπάγεται η ανθεκτικότητα στους γεωπολιτικούς κινδύνους. Αυτή πρέπει να είναι μια αμφίδρομη διαδικασία και ευθύνη που πρέπει να επιμεριστεί μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, επιτρέποντας στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να βελτιώσουν την ικανότητα αξιολόγησης απειλών και επιχειρηματικών πληροφοριών της ΕΕ και να την εξοπλίσουν για δράση, βοηθώντας παράλληλα τη βιομηχανία να επιδιώξει μέτρα μετριασμού σε επίπεδο εταιρείας.

Η Επιτροπή, με την υποστήριξη του Ύπατου Εκπροσώπου, θα πράξει τα εξής: ®Θα βελτιώσει την ικανότητα συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών, προωθώντας ταχύτερα τις εκτιμήσεις κινδύνου σχετικά με συγκεκριμένες κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, κρίσιμες υποδομές και κρίσιμες τεχνολογίες, και δρομολογώντας τακτικές προσκλήσεις υποβολής στοιχείων για τη συγκέντρωση στοιχείων από τη βιομηχανία και τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τα τρωτά σημεία της αλυσίδας εφοδιασμού και την έκθεση σε εξωτερικές πιέσεις.  ®Θα προωθήσει μεγαλύτερο συντονισμό και ανταλλαγή πληροφοριών μέσω του δικτύου της για την οικονομική ασφάλεια με τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει το δίκτυο για να προωθήσει την ανάπτυξη σεναρίων, να ευθυγραμμίσει την κατανόηση των απειλών, των κινδύνων και των περιθωρίων μετριασμού, να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών και να στηρίξει την εφαρμογή, ιδίως όσον αφορά τη χρήση των εργαλείων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι υπάρχουν διαθέσιμα κατάλληλα συστήματα πληροφοριών για την υποστήριξη της ταχείας και ασφαλούς ανταλλαγής διαβαθμισμένων πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και με αυτά σε θέματα οικονομικής ασφάλειας — μεταξύ άλλων όσον αφορά τις εκτιμήσεις κινδύνου, τις κρίσιμες οντότητες και τις οντότητες υψηλού κινδύνου, καθώς και τις συναλλαγές που ενδέχεται να προκαλούν ανησυχία. Αυτό θα συμπληρώσει το έργο του δικτύου δημιουργίας αποθεμάτων της ΕΕ, το οποίο επικεντρώνεται στη διασφάλιση του εφοδιασμού με βασικά αγαθά σε καταστάσεις κρίσης. ®Θα δημιουργήσει κόμβο πληροφοριών για την οικονομική ασφάλεια, όπου —με την υποστήριξη της ΕΥΕΔ, του INTCEN/SIAC 3 , του δικτύου αντιπροσωπειών της ΕΕ και των κρατών μελών, καθώς και των υφιστάμενων εργαλείων οικονομικής παρακολούθησης της ενιαίας αγοράς, όπως η κοινοποίηση προειδοποίησης για την αλυσίδα εφοδιασμού (SCAN)— θα χαρτογραφήσει και θα ενοποιήσει τις διαθέσιμες πληροφορίες στο πλαίσιο των υφιστάμενων δημόσιων και ιδιωτικών μηχανισμών και θα συντονίσει τη συλλογή πρόσθετων πληροφοριών σχετικών με την οικονομική ασφάλεια. Αυτό θα περιλαμβάνει μηχανισμό παρακολούθησης της αγοράς για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις εξελίξεις σε περιοχές υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της ταχείας πληροφόρησης σχετικά με τις εμπορικές ροές σε τομείς που υπόκεινται σε διαφοροποίηση, ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν υπονομεύεται η δράση της ΕΕ. Θα ενοποιήσει επίσης τις πληροφορίες σχετικά με τις οντότητες υψηλού κινδύνου ώστε να υποστηρίξει τη διαδικασία αξιολόγησης της επιλεξιμότητας για χρηματοδότηση από την ΕΕ και της συμμετοχής σε διαδικασία επενδύσεων ή σύναψης συμβάσεων της ΕΕ. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Αρχή και ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ θα επιτρέψουν την αποτελεσματική στήριξη και επιβολή της εφαρμογής των σχετικών πρωτοβουλιών οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ, διευκολύνοντας επίσης την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών. ®Θα εντατικοποιήσει τη διαρθρωμένη συνεργασία των αντιπροσωπειών της ΕΕ, σε συνεργασία με τις αποστολές των κρατών μελών, άλλα όργανα της ΕΕ και την επιχειρηματική κοινότητα της ΕΕ που είναι παρούσα σε τρίτες χώρες, για να διασφαλίσει αποτελεσματικές συνεισφορές στις εκτιμήσεις κινδύνου, την παρακολούθηση και τον μετριασμό όσον αφορά την οικονομική ασφάλεια, μεταξύ άλλων διευκολύνοντας τις ανταλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και μεταξύ επιχειρήσεων και κυβερνήσεων. ®Θα αξιολογήσει έως το τρίτο τρίμηνο του 2026 τον βαθμό στον οποίο ο κανονισμός έκτακτης ανάγκης και ανθεκτικότητας στην εσωτερική αγορά (IMERA) επιτρέπει τη συλλογή πληροφοριών για την αλυσίδα εφοδιασμού σε επίπεδο εταιρείας από επιχειρήσεις σε τομείς υψηλού κινδύνου. Υπό το πρίσμα της ανάλυσης αυτής, η Επιτροπή θα αξιολογήσει την αναγκαιότητα λήψης περαιτέρω μέτρων. ®Θα συστήσει στα κράτη μέλη να διορίσουν ανώτερους συμβούλους εθνικής οικονομικής ασφάλειας αρμόδιους για τον διακρατικό συντονισμό της εκτίμησης και του μετριασμού των κινδύνων για την οικονομική ασφάλεια. Η Επιτροπή θα προωθήσει μεγαλύτερο συντονισμό των πολιτικών και κοινές δράσεις, φέρνοντας τακτικά σε επαφή τους εν λόγω συμβούλους. Καλεί επίσης το Συμβούλιο της ΕΕ να εξετάζει το ενδεχόμενο τακτικής σύγκλησης των σχετικών συνθέσεων του Συμβουλίου για συζητήσεις σε πολιτικό επίπεδο. ®Θα δημιουργήσει ομάδα έμπιστων συμβούλων από εκπροσώπους επιχειρήσεων της ΕΕ, η οποία θα παρέχει, μεταξύ άλλων, συμβουλές σχετικά με συγκεκριμένους κινδύνους και πιθανές αντιδράσεις, καθώς και θα συζητά στρατηγικές ελαχιστοποίησης των κινδύνων. Η Επιτροπή θα καλεί τακτικά εκπροσώπους του κλάδου να συμμετέχουν σε τομεακές συζητήσεις του Δικτύου Οικονομικής Ασφάλειας και, κατά περίπτωση, θα ενημερώνει τους Ευρωπαίους επιτρόπους. ®Θα δημιουργήσει πύλη πληροφοριών για την ανθεκτικότητα του εμπορίου, η οποία θα παρέχει στις επιχειρήσεις της ΕΕ επικαιροποιημένες πληροφορίες, στο πλαίσιο της δικτυακής πύλης πρόσβασης στις αγορές (A2M), σχετικά με τους εξαγωγικούς περιορισμούς και άλλα περιοριστικά μέτρα που επιβάλλονται από τρίτες χώρες, καθώς και σχετικά με τους δυνητικούς κινδύνους που συνδέονται με την ανάγκη οικοδόμησης της ανθεκτικότητας της ΕΕ. ®Θα επεκτείνει το παρατηρητήριο για τις κρίσιμες τεχνολογίες με σκοπό τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και την ανάλυση της αμυντικής και διαστημικής βιομηχανίας και των σχετικών αλυσίδων εφοδιασμού, την κάλυψη αναδυόμενων τεχνολογιών και τη στήριξη της εφαρμογής σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο των χαρτών πορείας της ΕΕ για την τεχνολογία που προκύπτουν. ®Θα χρησιμοποιήσει το μελλοντικό κέντρο εμπειρογνωσίας για την ασφάλεια της έρευνας με στόχο την προώθηση της ασφάλειας της έρευνας και την αύξηση της ανθεκτικότητας της ερευνητικής κοινότητας, μεταξύ άλλων με την ανάπτυξη πλατφόρμας δέουσας επιμέλειας για τη στήριξη των πανεπιστημίων στην επιλογή των διεθνών εταίρων τους. ®Θα διερευνήσει τρόπους ευθυγράμμισης και ενσωμάτωσης των υποψήφιων χωρών στην προσέγγισή μας για την οικονομική ασφάλεια, ιδίως στους τομείς στους οποίους τα τρωτά σημεία της οικονομικής τους ασφάλειας μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ΕΕ.

Με βάση την ενισχυμένη ανάλυση και διακυβέρνηση, η ΕΕ μπορεί να επιδιώξει καλύτερα τους στόχους της για την οικονομική ασφάλεια i) αποσαφηνίζοντας και βελτιώνοντας την ανάπτυξη των υφιστάμενων εργαλείων και ii) αναπτύσσοντας νέα εργαλεία, όπου απαιτείται.

Πρώτον, η Επιτροπή θα προσαρμόσει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί ορισμένα από τα εργαλεία της για να τα καταστήσει αποτελεσματικότερα στη διαχείριση των κινδύνων για την οικονομική ασφάλεια και θα επιδιώξει να βελτιώσει τον συντονισμό μεταξύ των εργαλείων αυτών.

Η Επιτροπή θα λάβει τα ακόλουθα μέτρα για τη βελτίωση της χρήσης των εργαλείων: ®Χρηματοδότηση από την ΕΕ: ·Στο μέλλον, η Επιτροπή θα παρέχει κίνητρα μέσω των χρηματοδοτικών της δραστηριοτήτων για έργα που στηρίζουν την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ.   ·Ειδικότερα, θα πρέπει να κινητοποιήσει επαρκές επίπεδο χρηματοδότησης για τη μείωση των εξαρτήσεων στις κρίσιμες τεχνολογίες, κατασκευαστικά στοιχεία και υλικά, ιδίως σε στρατηγικούς τομείς όπως το διάστημα και η άμυνα, μεταξύ άλλων για την πλήρη εφαρμογή των τεχνολογικών χαρτών πορείας του παρατηρητηρίου για τις κρίσιμες τεχνολογίες. ·Η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και οι εταίροι υλοποίησης θα πρέπει να επιδιώκουν να αποτρέπουν την πρόσβαση οντοτήτων υψηλού κινδύνου σε ευαίσθητες δράσεις που λαμβάνουν στήριξη από την Ένωση. Το άρθρο 136 του δημοσιονομικού κανονισμού παρέχει οριζόντια νομική βάση για την προστασία της ασφάλειας και της δημόσιας τάξης της ΕΕ κατά την εκτέλεση του ενωσιακού προϋπολογισμού από την Επιτροπή και τους εταίρους υλοποίησης. Αυτό δίνει τη δυνατότητα να αποτρέπονται οι οντότητες υψηλού κινδύνου από το να επωφελούνται από κονδύλια της ΕΕ, καθώς και να περιορίζεται η πρόσβαση σε κονδύλια της ΕΕ σε στρατηγικούς τομείς και τομείς κρίσιμων τεχνολογιών και υποδομών από οντότητες που προέρχονται από τρίτες χώρες και υπονομεύουν τα συμφέροντα οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ. Προς αποφυγή αμφιβολιών, οι εταίροι υλοποίησης θα πρέπει να απέχουν από τη στήριξη έργων που έρχονται σε αντίθεση με τα ανωτέρω, μεταξύ άλλων σε πράξεις που ενέχουν ίδιο κίνδυνο. Για τον σκοπό αυτό και για να διασφαλιστεί καλύτερη ευθυγράμμιση των πολιτικών μεταξύ των προγραμμάτων της ΕΕ και των στόχων οικονομικής ασφάλειας, το πρώτο τρίμηνο του 2026 θα καταστούν διαθέσιμες κατευθυντήριες γραμμές, ώστε να στηριχθεί η ανάπτυξη μιας πιο συνεκτικής και αποτελεσματικής προσέγγισης. Επιπλέον, η Επιτροπή θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη, τον όμιλο της ΕΤΕπ και άλλους ΔΧΟ/εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες και ιδρύματα που εκτελούν εθνικούς προϋπολογισμούς ή προϋπολογισμούς της ΕΕ να δώσουν προτεραιότητα στη στήριξη των επιχειρήσεων της ΕΕ που μειώνουν τις ξένες εξαρτήσεις σε κρίσιμους τομείς, ιδίως για συγκεκριμένα έργα, κρίσιμες τεχνολογίες και υποδομές ζωτικής σημασίας που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου. Ομοίως, οι προμηθευτές υψηλού κινδύνου τρίτων χωρών θα πρέπει να εμποδίζονται να έχουν πρόσβαση σε ενωσιακή και εθνική χρηματοδότηση όταν διαπιστώνεται ότι οι εν λόγω τρίτες χώρες, βάσει ειδικών κριτηρίων, υπονομεύουν τα συμφέροντα οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ. ®Έλεγχος ΑΞΕ: ·Θα καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές με βάση την πείρα από την εφαρμογή του ισχύοντος κανονισμού για τον έλεγχο των ΑΞΕ, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι εθνικές αρχές ελέγχου προσεγγίζουν με συνέπεια τον έλεγχο, μεταξύ άλλων σε στρατηγικούς τομείς. Οι κατευθυντήριες γραμμές θα καθορίζουν επίσης τον τρόπο με τον οποίο θα λαμβάνεται υπόψη ο δυνητικός σωρευτικός κίνδυνος πολλαπλών επενδύσεων. Αυτό θα συμπληρωθεί με καθοδήγηση σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ τυχόν απαιτήσεων σε επίπεδο ΕΕ και της εφαρμογής εθνικών μηχανισμών ελέγχου στον χρηματοπιστωτικό τομέα. ®Έλεγχοι των εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης: ·Θα διενεργήσει συνολική αξιολόγηση του κανονισμού για τον έλεγχο των εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης αυτής, η Επιτροπή θα αξιολογήσει κατά πόσον ο κανονισμός επιτυγχάνει τους στόχους του στο πλαίσιο της νέας γεωπολιτικής και γεωοικονομικής πραγματικότητας, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων της αυξανόμενης προσφυγής σε μονομερείς ελέγχους που ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν την ενιαία αγορά. Θα συνεχίσει να διερευνά από κοινού με τα κράτη μέλη τρόπους αποτελεσματικής θέσπισης ευρωπαϊκών ελέγχων σε αναδυόμενους τεχνολογικούς τομείς σε αυτό το νέο πλαίσιο. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αξιολόγησης, η Επιτροπή θα διασφαλίσει την ενεργό προσέγγιση των ενδιαφερόμενων μερών από τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία, τα ερευνητικά ιδρύματα και την ακαδημαϊκή κοινότητα. ®Μέσα εμπορικής άμυνας: ·Όταν κινείται υπόθεση σχετική με την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ, η οικονομική ασφάλεια της ΕΕ θα αντικατοπτρίζεται στη διεξαγωγή της έρευνας και στον σχεδιασμό πιθανών μέτρων. ®Εργαλεία για την εσωτερική αγορά, τα τελωνεία και τον ανταγωνισμό: ·Θα αξιοποιήσει πλήρως τον κανονισμό για τις ξένες επιδοτήσεις για τη διατήρηση του θεμιτού ανταγωνισμού σε τομείς όπου οι ξένες επιδοτήσεις οδηγούν σε στρεβλώσεις που ενέχουν κινδύνους για την οικονομική ασφάλεια. ·Θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τις υφιστάμενες δυνατότητες κρατικών ενισχύσεων, όπως το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για καθαρή βιομηχανία, τις κατευθυντήριες γραμμές για τις περιφερειακές ενισχύσεις, το πλαίσιο έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας, τον γενικό κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία και σημαντικά έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, ως μέσα για την οικοδόμηση μεγαλύτερης ανθεκτικότητας. ·Θα επανεξετάσει τη χρήση στρατηγικών τελωνειακών μέσων (δασμολογικές αναστολές, αυτόνομες ποσοστώσεις) για βασικές εισροές με σκοπό τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων της Ένωσης.

Δεύτερον, η Επιτροπή θα αναπτύξει νέα μέτρα για την προώθηση της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ.

Η Επιτροπή: ®Θα διερευνήσει το ενδεχόμενο θέσπισης, σε πιλοτική βάση, μηχανισμού παρακολούθησης των νεοφυών επιχειρήσεων σε επίπεδο ΕΕ με στόχο τον εντοπισμό νεοφυών επιχειρήσεων σε κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς που είναι ευάλωτοι στον κίνδυνο εχθρικών εξαγορών από το εξωτερικό, ανακατευθύνοντάς τις σε επενδυτικές εναλλακτικές λύσεις της ΕΕ και άλλες μορφές στήριξης (π.χ. παροχή συμβουλών, ανάπτυξη ικανοτήτων, αντιστοίχιση με επενδυτές). Ο μηχανισμός θα λειτουργεί παράλληλα με υφιστάμενες πρωτοβουλίες, όπως η στρατηγική της ΕΕ για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες νέες επιχειρήσεις. ®Θα συνεργαστεί με τις εποπτικές αρχές για την παρακολούθηση των επενδύσεων χαρτοφυλακίου (που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού συντονισμού των ΑΞΕ) σε τομείς που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου για σκοπούς οικονομικής ασφάλειας. ®Θα συμπεριλάβει συνιστώσα οικονομικής ασφάλειας για βασικούς στρατηγικούς τομείς στο επικείμενο εργαλείο συντονισμού της ανταγωνιστικότητας. ®Θα ενισχύσει τη βιομηχανική βάση και την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού της ΕΕ μέσω του κανονισμού για την επιτάχυνση της βιομηχανικής παραγωγής. ®Όπως περιγράφεται στο ResourceEU, θα αναπτύξει περαιτέρω τις δευτερογενείς αγορές για κρίσιμες πρώτες ύλες, μεταξύ άλλων μέσω της νομοθετικής πράξης για την κυκλική οικονομία, ώστε να διευκολυνθεί η χρηματοδότηση στρατηγικών έργων κρίσιμων πρώτων υλών σε τομείς που χαρακτηρίζονται υψηλού κινδύνου για σκοπούς οικονομικής ασφάλειας. ®Θα αξιολογήσει, έως το τρίτο τρίμηνο του 2026, τρόπους ενίσχυσης της προστασίας της βιομηχανίας από αθέμιτες εμπορικές πολιτικές και αρνητικές εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά, όπως η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Εν προκειμένω, η Επιτροπή θα αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα και την επάρκεια των υφιστάμενων εργαλείων και θα εξετάσει την αναγκαιότητα πιθανών νέων μέτρων. ®Θα επανεξετάσει τη νομοθεσία θωράκισης με σκοπό την απλούστευση της εφαρμογής της και τη μείωση του κόστους συμμόρφωσης για τα πρόσωπα και τις επιχειρήσεις της ΕΕ και θα θεσπίσει έναν αξιόπιστο αποτρεπτικό παράγοντα κατά της εξωεδαφικής εφαρμογής κυρώσεων τρίτων χωρών. Αυτό θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή οικονομική ασφάλεια προστατεύοντας καλύτερα τους οικονομικούς φορείς της ΕΕ από αντικρουόμενα μέτρα τρίτων χωρών και διασφαλίζοντας ένα πιο προβλέψιμο, αποτελεσματικό και δυναμικό πλαίσιο. ®Θα διερευνήσει τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να ενθαρρύνει τις εταιρείες σε συγκεκριμένους τομείς υψηλού κινδύνου να διασφαλίζουν ότι οι προμήθειες προέρχονται από τουλάχιστον δύο διαφορετικούς προμηθευτές και να περιορίζουν την έκθεση σε έναν μόνο δεσπόζοντα προμηθευτή. ®Θα διερευνήσει τις δυνατότητες παροχής χρηματοδοτικής στήριξης σε εταιρείες που υπόκεινται σε αποφάσεις ελέγχου των ΑΞΕ σε περιπτώσεις στις οποίες η οικονομική βιωσιμότητά τους ενδέχεται να κινδυνεύει ελλείψει επένδυσης, με την επιφύλαξη των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. ®Στο πλαίσιο της αναθεώρησης των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις, θα προτείνει κριτήρια ευρωπαϊκής προτίμησης σε συγκεκριμένους στρατηγικούς τομείς στους οποίους οι δημόσιες συμβάσεις μας τονώνουν τη ζήτηση για ευρωπαϊκή βιομηχανική υπεροχή, αυξάνουν την ανθεκτικότητά μας και μετριάζουν τους κινδύνους για την ασφάλεια. ®Θα παρέχει κίνητρα στις εταιρείες για τη μείωση των εξαρτήσεων σε αναδυόμενους τεχνολογικούς τομείς στο πλαίσιο του επικείμενου κανονισμού για τα μικροκυκλώματα 2.0, της πράξης για την κβαντική τεχνολογία, της πράξης για το υπολογιστικό νέφος και την ανάπτυξη της ΤΝ, και της στρατηγικής της Επιτροπής για το λογισμικό ανοικτού κώδικα. ®Θα χρησιμοποιήσει την επικείμενη επανεξέταση του κανονισμού για την κυβερνοασφάλεια με σκοπό να θεσπίσει περιορισμούς σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά την πρόσβαση των προμηθευτών υψηλού κινδύνου σε υποδομές ζωτικής σημασίας.

5. Συμπέρασμα

Η ΕΕ παραμένει σταθερά προσηλωμένη στο ανοικτό και βασιζόμενο σε κανόνες εμπόριο, τις επενδυτικές σχέσεις και τη διεθνή συνεργασία. Ως εκ τούτου, θα συνεχίσει να στηρίζει και να επωφελείται από το ανοικτό εμπόριο και τις επενδύσεις με εταίρους σε ολόκληρο τον κόσμο. Ταυτόχρονα, στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, είναι επιτακτική ανάγκη να διαφυλαχθεί η οικονομική ασφάλεια της ΕΕ. Η αντιμετώπιση των κινδύνων που συνεπάγεται ο ανοικτός χαρακτήρας είναι καίριας σημασίας για τη διατήρησή του, καθώς και για την ευρύτερη ασφάλειά μας και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας μας.

Η ΕΕ έχει ήδη στη διάθεσή της πολλά εργαλεία για την επίτευξη αυτού του στόχου. Τα μέσα αυτά πρέπει πλέον να χρησιμοποιηθούν με στρατηγικό τρόπο και, όπου χρειάζεται, να βελτιωθούν περαιτέρω, τόσο για την αξιόπιστη αποτροπή απειλών για την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ πριν από την εμφάνισή τους όσο και για την αποτελεσματική αντίδραση όταν προκύπτουν. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργαστούν στενά με τη βιομηχανία για μια αποτελεσματική και τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.

Η ΕΕ είναι αποφασισμένη να κάνει πιο προορατική, στρατηγική και συντονισμένη χρήση όλων των διαθέσιμων εργαλείων για την οικοδόμηση μιας ισχυρής, ασφαλούς και ανθεκτικής οικονομίας μακροπρόθεσμα, και να λειτουργήσει αποτελεσματικά στις νέες γεωπολιτικές και γεωοικονομικές συνθήκες που διαμορφώνουν το παγκόσμιο εμπόριο.

(1)

JOIN(2023) 20 final.

(2)

COM(2024) 75 της 19ης Φεβρουαρίου 2025.

(3)

Το Κέντρο Ανάλυσης Πληροφοριών της ΕΕ (EU INTCEN) στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης αποτελεί μέρος της Ενιαίας Ικανότητας Ανάλυσης Πληροφοριών της ΕΕ (SIAC) και είναι το μη στρατιωτικό κέντρο πληροφοριών της ΕΕ, το οποίο παρέχει διεξοδική ανάλυση στους φορείς λήψης αποφάσεων σε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.