ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Στρασβούργο, 16.12.2025

COM(2025) 1027 final

2025/0412(NLE)

Πρόταση

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2 όσο και τα κράτη μέλη της ΕΕ 3 έχουν επιδείξει σταθερά ισχυρή υποστήριξη προς το NEB. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 4 και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών 5 εξέδωσαν επίσης θετικές γνώμες σχετικά με την πρωτοβουλία. Το NEB έχει γίνει δεκτό με ενθουσιασμό σε επίπεδο βάσης, καθώς έχει αναπτυχθεί μια ισχυρή κοινότητα που βασίζεται στη συμμετοχή των μελών της και αποτελείται από περίπου 2 000 τοπικούς και διεθνείς οργανισμούς, από μη κερδοσκοπικούς και πολιτιστικούς φορείς έως δημόσιες αρχές και επιχειρήσεις, με απήχηση σε εκατομμύρια ανθρώπους.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Μέσω της πραγματικά διεπιστημονικής, καινοτόμου και από τη βάση προς την κορυφή προσέγγισής του, το NEB συμβάλλει σε διάφορες προτεραιότητες της Επιτροπής.

Το NEB προάγει μια βιώσιμη και ανταγωνιστική οικονομία μέσω της προώθησης της απανθρακοποίησης του δομημένου περιβάλλοντος, της επιτάχυνσης της στροφής προς καθαρή και φθηνότερη ενέργεια, και της προώθησης του κυκλικού σχεδιασμού και ανθεκτικών μοντέλων σε διάφορους οικονομικούς τομείς. Ενθαρρύνει επίσης την ανάπτυξη καινοτομίας και δεξιοτήτων με στόχο τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια, δίνοντας κίνητρο για βιώσιμες πρακτικές παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών ανασυγκρότησης της Ουκρανίας. Ενισχύει το κοινωνικό μοντέλο της Ευρώπης, παραδείγματος χάριν αντιμετωπίζοντας το ζήτημα της οικονομικής προσιτότητας της στέγασης και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής μας, και συμβάλλει στην προστασία της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς. Το NEB, καθώς τοποθετεί τους πολίτες και τα ενδιαφερόμενα μέρη στο προσκήνιο και στο επίκεντρο της αλλαγής μέσω της συμμετοχής και της συνδημιουργίας, προωθεί μια νοοτροπία δημιουργικότητας, ένταξης και διαλόγου η οποία εντέλει ενισχύει την εμπιστοσύνη στις δημοκρατικές διαδικασίες και τις ευρωπαϊκές αξίες, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα παραγόμενα αποτελέσματα είναι κατάλληλα για την πραγματικότητα και τις απαιτήσεις της κοινωνίας και των ενδιαφερόμενων μερών.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

•Αναλογικότητα

•Επιλογή της νομικής πράξης

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

·την ομάδα εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής για τον μηχανισμό του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους (26 Σεπτεμβρίου 2025)·

·το Δίκτυο Πράσινων Πόλεων (8 Οκτωβρίου 2025)·

·την κοινότητα του NEB (διαδικτυακό εργαστήριο, 10 Οκτωβρίου 2025)·

·την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΤ)·

·εκπροσώπους των κρατών μελών, ιδίως: τα εθνικά σημεία επαφής (ΕΣΕ) του NEB, τα εθνικά σημεία επαφής Ε&Κ του NEB στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», την επιτροπή στρατηγικού προγράμματος για το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», τους περιβαλλοντικούς ακολούθους, καθώς και τις διαχειριστικές αρχές που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή του NEB στην πολιτική συνοχής (25 Οκτωβρίου 2025, 5 Νοεμβρίου 2025 και τρεις στοχευμένες συνεδριάσεις παρακολούθησης στις 3-4 Νοεμβρίου 2025).

 

•Εκτίμηση επιπτώσεων

•Θεμελιώδη δικαιώματα

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

2025/0412 (NLE)

Πρόταση

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως τα άρθρα 292 και 192,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Στόχος του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους (στο εξής: NEB) είναι η υλοποίηση της καθαρής μετάβασης και της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία με απτά έργα που βελτιώνουν την καθημερινή ζωή μέσω λύσεων που συνδυάζουν τη βιωσιμότητα με τον καλό σχεδιασμό, τη συμπεριληπτικότητα, την προσβασιμότητα και την οικονομική προσιτότητα, ενισχύουν την καινοτομία στα βιομηχανικά οικοσυστήματα για την απελευθέρωση της ανταγωνιστικότητας, και σέβονται και προωθούν τους διαφορετικούς τόπους, την πολιτιστική κληρονομιά και την πολιτιστική πολυμορφία της Ευρώπης. Με την προώθηση διαδικασιών συνδημιουργίας με τις τοπικές κοινότητες, τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις επιχειρήσεις, η πρωτοβουλία προάγει λύσεις προσαρμοσμένες στις κοινωνικές ανάγκες και υποστηριζόμενες από ευρεία βάση πολιτών, οι οποίες μπορούν να αναπαραχθούν και να κλιμακωθούν σε παρόμοια πλαίσια σε ολόκληρη την ΕΕ.

(2)Το 2021 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση 8 στην οποία παρουσιάζονταν η έννοια και οι στόχοι του NEB, το οποίο διέπεται από τρεις αδιαχώριστες αξίες (βιωσιμότητα, συμπεριληπτικότητα και αισθητική) και τρεις αρχές (πολυεπίπεδη συμμετοχή, συμμετοχική προσέγγιση και διεπιστημονικότητα).

(3)Τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 9 όσο και τα κράτη μέλη της ΕΕ 10 έχουν επιδείξει σταθερά ισχυρή υποστήριξη προς το NEB. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή 11 και η Επιτροπή των Περιφερειών 12 εξέδωσαν επίσης θετικές γνώμες σχετικά με την πρωτοβουλία.

(4)Σε διάστημα πέντε ετών το NEB ανέπτυξε μια ισχυρή κοινότητα που βασίζεται στη συμμετοχή των μελών της 13 και αποτελείται από περισσότερους από 2 000 τοπικούς και διεθνείς οργανισμούς, από μη κερδοσκοπικούς και πολιτιστικούς φορείς έως δημόσιες αρχές και επιχειρήσεις. Περισσότερα από 700 έργα έχουν ήδη λάβει στήριξη. Βάσει του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (στο εξής: ΠΔΠ) 2021-2027, έχουν διατεθεί 1,4 δισ. EUR για το NEB. Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης προέρχεται από την πολιτική συνοχής (πάνω από 840 εκατ. EUR) και το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» (πάνω από 530 εκατ. EUR). Άλλα προγράμματα της ΕΕ (LIFE, πρόγραμμα για την ενιαία αγορά, Ψηφιακή Ευρώπη και COSME) συνεισφέρουν περίπου 26 εκατ. EUR.

(5)Στις πολιτικές κατευθύνσεις για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2024-2029 14 , το NEB αποτελεί μέρος του γενικού στόχου της Επιτροπής «Στήριξη των ανθρώπων, ενίσχυση των κοινωνιών και του κοινωνικού μοντέλου μας», με στόχο να συνδυαστούν η βιωσιμότητα με την ένταξη και την οικονομική προσιτότητα, καθώς και η δημιουργικότητα με την καινοτομία. Η διεύρυνση της κοινότητας του NEB θα συμβάλει στην προώθηση αυτού του στόχου και θα διασφαλίσει ότι τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να συνεισφέρουν αποτελεσματικά.

(6)Οι αξίες και οι αρχές του NEB μπορούν να συμβάλουν στη μετάβαση της Ευρώπης προς ένα περισσότερο ανταγωνιστικό και βιώσιμο μέλλον. Με την ενσωμάτωση των αξιών του NEB στις υφιστάμενες εθνικές και τοπικές στρατηγικές που έχουν ως επίκεντρο το δομημένο περιβάλλον, τα κράτη μέλη μπορούν να μετατρέψουν την καθαρή και την ψηφιακή μετάβαση σε απτές ευκαιρίες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Με την ενίσχυση της καινοτομίας, της βιομηχανικής αριστείας και των δεξιοτήτων, το NEB μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ανθεκτικών αλυσίδων αξίας και θέσεων εργασίας υψηλής ποιότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη, διασφαλίζοντας ότι η καθαρή μετάβαση ενισχύει την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Ωστόσο, η ενσωμάτωση και η συνεκτίμηση των προαναφερόμενων αξιών δεν παρουσιάζουν επί του παρόντος ομοιομορφία σε ολόκληρη την Ένωση, με αποτέλεσμα οι ευκαιρίες που παρέχονται στα ενδιαφερόμενα μέρη και στις αρχές να είναι άνισες, ιδίως σε τοπικό επίπεδο. Τα κράτη μέλη μπορούν να αξιοποιήσουν τις υφιστάμενες ορθές πρακτικές πολυεπίπεδης και διατομεακής διακυβέρνησης. Η ενσωμάτωση των αξιών και των αρχών του NEB σε όλες τις σχετικές πολιτικές και τα χρηματοδοτικά μέσα σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο είναι απαραίτητη για τη στήριξη της μετασχηματιστικής ανάπλασης των γειτονιών και την ενίσχυση του κοινωνικού ιστού τους, καθώς και για την προώθηση των εν λόγω αξιών και αρχών για το δομημένο περιβάλλον και για τους σχετικούς τομείς.

(7)Τα κράτη μέλη έχουν στη διάθεσή τους διάφορα εργαλεία για την ενσωμάτωση των αξιών και των αρχών του NEB που προωθούν ένα βιώσιμο, συμπεριληπτικό, προσβάσιμο και οικονομικά προσιτό δομημένο περιβάλλον, στα οικεία εθνικά σχέδια ανακαίνισης κτιρίων, στα εδαφικά σχέδια δίκαιης μετάβασης, στα κοινωνικά σχέδια για το κλίμα και σε άλλα εθνικά ή ενωσιακά σχέδια και στρατηγικές 15 . Τα εργαλεία αυτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη της συνεκτίμησης και της ενσωμάτωσης των στόχων του NEB, μέσω μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, και για την προώθηση συνεργειών μεταξύ διαφόρων στόχων, όπως η ενεργειακή απόδοση και η απανθρακοποίηση, η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, η ανθεκτικότητα των υδάτων, η οικονομική προσιτότητα, η βιωσιμότητα και η προσβασιμότητα, ιδίως στο πλαίσιο της ανάπλασης των γειτονιών.

(8)Υπάρχουν πολλές δυνατότητες για αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων εντός του δομημένου περιβάλλοντος. Επί του παρόντος, για την κατασκευή, τη χρήση και την ανακαίνιση κτιρίων απαιτούνται σημαντικές ποσότητες ενέργειας και ορυκτών πόρων, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 42 % της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας, το 35 % των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, το 50 % της συνολικής εξόρυξης υλικών και το 35 % της συνολικής παραγωγής αποβλήτων της ΕΕ 16 . Οι δραστηριότητες αυτές συμβάλλουν επίσης στην κατανάλωση νερού και επιδεινώνουν τη ρύπανση του αέρα, των υδάτων και του εδάφους, την ηχορύπανση, τη χρήση γης, τη σφράγιση του εδάφους και την άτακτη αστική εξάπλωση.

(9)Για να επιτύχει τον στόχο της για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, η ΕΕ εξέδωσε διάφορες νομικές πράξεις για τη μείωση του περιβαλλοντικού και κλιματικού αποτυπώματος των κτιρίων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους. Αυτές συμπληρώνονται από διάφορες μη νομοθετικές πρωτοβουλίες πολιτικής οι οποίες περιλαμβάνουν από μεθοδολογίες και εργαλεία υπολογισμού έως πορείες για τη βιομηχανία, σχέδια, στρατηγικές και χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων του εγγράφου «Supporting life-cycle approaches to decarbonise European buildings» (Στήριξη προσεγγίσεων κύκλου ζωής για την απανθρακοποίηση των ευρωπαϊκών κτιρίων), το οποίο θα δημοσιευτεί από την Επιτροπή τον Ιανουάριο του 2026, του κοινού πλαισίου βασικών δεικτών βιωσιμότητας για τα κτίρια γραφείων και κατοικιών 17 , ή κανόνων για την ευθυγράμμιση των δαπανών του προϋπολογισμού της ΕΕ με τα κριτήρια της μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης 18 . Οι πρωτοβουλίες αυτές και η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοοικονομία 19 συμβάλλουν στην άρση των φραγμών εισόδου στην αγορά και στηρίζουν τη δημιουργία πρωτοπόρων αγορών για κυκλικά και καθαρά οικοδομικά υλικά χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και βιολογικής προέλευσης και για καθαρές τεχνολογίες, στηρίζοντας με τον τρόπο αυτόν βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, βιώσιμα και ανθεκτικά βιομηχανικά οικοσυστήματα και τη δημιουργία θέσεων εργασίας και αξίας στην ΕΕ.

(10)Τα έργα του NEB ενισχύουν το ανταγωνιστικό και καινοτόμο πλεονέκτημα των κλάδων των κατασκευών, των υδάτων και της βιοοικονομίας μέσω της κατασκευής πρωτοτύπων και της αναβάθμισης τεχνολογιών για απανθρακοποιημένο κυκλικό και θετικό για τη φύση σχεδιασμό, της βελτιστοποίησης των κατασκευαστικών μεθόδων, της εξέτασης των προτύπων και της μείωσης του κόστους για τη δημιουργία αγορών καινοτόμων υλικών, στηρίζοντας με τον τρόπο αυτόν την αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων, οικονομικά αποδοτική και καινοτόμο ανάπτυξη και διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιώσιμη χρήση των περιορισμένων φυσικών πόρων.

(11)Η αποδοτικότερη χρήση του δομημένου περιβάλλοντος —κτίρια, αστικά τοπία, δημόσιοι χώροι, χώροι πρασίνου— θα στηρίξει την προσαρμογή του υφιστάμενου κτιριακού δυναμικού στις ανάγκες των ανθρώπων όσον αφορά τον χώρο και την προσβασιμότητα, με παράλληλο σεβασμό των ορίων του πλανήτη. Η απόδοση προτεραιότητας στην αποδοτική χρήση του δομημένου χώρου μέσω της ανακαίνισης ή της αναδιαμόρφωσης 20 έναντι της κατεδάφισης και των νέων κατασκευών, καθώς και σε νέες κοινωνικές πρακτικές, παρέχει σημαντικές δυνατότητες για μείωση του περιβαλλοντικού και κλιματικού αποτυπώματος του κτιριακού δυναμικού 21 , για παροχή οικονομικά προσιτής και βιώσιμης στέγασης για όλους, επιβράδυνση της άτακτης αστικής εξάπλωσης και της σφράγισης του εδάφους, προώθηση της κοινωνικής συνοχής και αποδοχής, με παράλληλη προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

(12)Οι τοπικές κοινότητες είναι οι πρώτες που βρίσκονται αντιμέτωπες με τις αρνητικές επιπτώσεις των κλιματικών κινδύνων και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος, όπως η αυξημένη συχνότητα και ένταση των κυμάτων καύσωνα, των πλημμυρών, των δασικών πυρκαγιών ή των σεισμών, οι οποίες επιδεινώνονται από την αλληλεπίδραση με άλλους παράγοντες, όπως η κακή ποιότητα του αέρα, των υδάτων και του εδάφους ή η σφράγιση του εδάφους. Μεταξύ του 2011 και του 2021 ο αριθμός των ανθρώπων που ζούσαν σε δυνητικά επιρρεπείς σε πλημμύρες παραποτάμιες περιοχές στην Ευρώπη αυξήθηκε σε περισσότερους από 935 000 22 . Την περίοδο 2017-2019, κατά μέσο όρο 119 000 άνθρωποι ετησίως στις χώρες του ΕΟΧ και στο Ηνωμένο Βασίλειο ζούσαν σε περιοχές που είχαν χαρακτηριστεί ως πληγείσες από δασικές πυρκαγιές 23 . Για τη στήριξη της τοπικής ανθεκτικότητας και της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων, τα πρότυπα που αφορούν την προσαρμογή των κτιρίων στην κλιματική αλλαγή 24 , καθώς και την πρόληψη των πλημμυρών και των δασικών πυρκαγιών, τους χώρους πρασίνου και την αποκατάσταση των αστικών οικοσυστημάτων θα μπορούσαν να ενσωματωθούν σε ρυθμιστικά και χρηματοδοτικά εργαλεία, καθώς και σε σχετικά προγράμματα κατάρτισης και εκπαίδευσης 25 .

(13)Οι πράσινες και γαλάζιες υποδομές είναι ζωτικής σημασίας για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, τη βιοποικιλότητα και τη δημόσια υγεία. Η ανακατανομή και ο ανασχεδιασμός του αστικού δημόσιου χώρου σύμφωνα με τις αξίες του NEB μπορούν να υποστηριχθούν από ολοκληρωμένες έννοιες αστικής κινητικότητας (π.χ. ΣΒΑΚ) που καθιστούν δυνατούς αυτούς τους μετασχηματισμούς, διατηρώντας παράλληλα την προσβασιμότητα σε θέσεις εργασίας, υπηρεσίες και υποδομές κοινής ωφελείας. Οι δρόμοι και οι δημόσιοι χώροι καθιστούν δυνατές την κοινωνική αλληλεπίδραση, την ευημερία και τη δράση για το κλίμα και δεν αποτελούν απλώς διαδρόμους μεταφορών.

(14)Οι πολιτικές της ΕΕ περιλαμβάνουν ειδικά μέτρα και εργαλεία για την προστασία των μειονεκτουσών ομάδων, ιδίως όσον αφορά την ενεργειακή φτώχεια και τη φτώχεια στον τομέα των μεταφορών, την ατμοσφαιρική ρύπανση, την πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό και την αποχέτευση. Τα έργα του NEB συμβάλλουν στην ισότητα όσον αφορά το περιβάλλον και το κλίμα, ενισχύοντας παράλληλα την κοινωνική ένταξη, τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών, την ισότητα των φύλων και την πρόληψη του εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένης της έμφυλης βίας.

(15)Η συμμετοχή αποτελεί ιδρυτική αρχή του NEB. Τα έργα, η χρηματοδότηση, τα ψηφιακά εργαλεία και η ανάπτυξη ικανοτήτων στο πλαίσιο του NEB συνιστούν καλά παραδείγματα προώθησης, παροχής κινήτρων και στήριξης για τις πολιτικές και τις πρακτικές συμμετοχής και τοπικής δημοκρατίας, ιδίως όσον αφορά τον χωροταξικό και αστικό σχεδιασμό και τον μετασχηματισμό των γειτονιών.

(16)Η συμμετοχή σε διαδικασίες αστικής ανάπτυξης αποτελεί σημαντική ευκαιρία τόσο για τις κοινότητες όσο και για τους φορείς υλοποίησης έργων. Η πραγματική συμμετοχή των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια ή παρουσιάζουν άλλου είδους μειονεκτήματα, στον σχεδιασμό και τη διακυβέρνηση των έργων οικοδομεί εμπιστοσύνη, διατηρεί τη δημοκρατική λογοδοσία και ενισχύει τον κοινωνικό ιστό. Η δραστηριοποίηση αυτού του είδους, μέσω συνελεύσεων πολιτών και εργαστηρίων κοινού σχεδιασμού, θεμελιώνει τα έργα στην τοπική πραγματικότητα και αποτρέπει την προσχηματική υποστήριξη μειονοτήτων, προωθώντας ανθεκτικές και συμπεριληπτικές κοινωνίες. Για τους φορείς υλοποίησης έργων, η κοινότητα και η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών μπορούν να οδηγήσουν σε ταχείες διαδικασίες αδειοδότησης, ομαλότερη υλοποίηση των έργων και, τελικά, αποδοχή από την κοινότητα και μείωση των κινδύνων.

(17)Με την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, όπως η εργαλειοθήκη της ΕΕ για τα τοπικά ψηφιακά δίδυμα, τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης (στο εξής: ΤΝ) για την ανασυγκρότηση, τα ψηφιακά ημερολόγια κτιρίων και οι ψηφιακοί έλεγχοι πριν από την κατεδάφιση, η συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και στην ανάπτυξη πολιτικής καθίσταται περισσότερο διαφανής, αποτελεσματική και ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες. Η ενίσχυση των επιχειρησιακών ικανοτήτων των αρχών μέσω υφιστάμενων πόρων και πλατφορμών, όπως οι ευκαιρίες μάθησης μεταξύ ομοτίμων και η τεχνική υποστήριξη, διασφαλίζει αποτελεσματική καθοδήγηση και στήριξη για την εφαρμογή των αξιών και των αρχών του NEB, την προώθηση λύσεων σε επίπεδο κοινότητας και την ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας.

(18)Η έλλειψη δεξιοτήτων στον κατασκευαστικό τομέα, ιδίως όσον αφορά τις κυκλικές και βιώσιμες κατασκευές, αποτελεί μείζον ζήτημα για τον κατασκευαστικό κλάδο. Το 2022 η Επιτροπή δρομολόγησε την Ακαδημία NEB σχετικά με τις δεξιότητες για βιώσιμες κατασκευές, με σκοπό να συμβάλει σε μια ευρύτερη προσπάθεια για την επιτάχυνση της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της επανειδίκευσης των εργαζομένων στο οικοσύστημα των κατασκευών και τη στήριξη της μετάβασής του στην καθαρή ενέργεια. Η Επιτροπή θα αναπτύξει περαιτέρω την Ακαδημία NEB και θα τη μετατρέψει σε βασική υποδομή για το NEB όσον αφορά τη γνώση και την έρευνα, τον ασφαλή πειραματισμό και την καινοτομία, καθώς και την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η Ακαδημία NEB θα παρέχει επίσης μια δυναμική σύνδεση για να διασφαλίζεται ότι όλες οι γνώσεις που παράγονται στο πλαίσιο της συνιστώσας Ε&Κ του μηχανισμού NEB διοχετεύονται σε δραστηριότητες απόκτησης δεξιοτήτων, ανάπτυξης ικανοτήτων και εφαρμοσμένης καινοτομίας. Η Ακαδημία NEB θα αναπτύξει έναν μηχανισμό επιτάχυνσης των επενδύσεων του NEB με σκοπό την προσέλκυση και τη διευκόλυνση της διάθεσης ιδιωτικής και μεικτής χρηματοδότησης σε καινοτόμα έργα του NEB.

(19)Στη δήλωση του Νταβός «Towards a High-quality Baukultur for Europe» [Προς ένα δομημένο περιβάλλον υψηλής ποιότητας (Baukultur) για την Ευρώπη] αναγνωρίζονται οι πολιτιστικές πτυχές της συντήρησης, του προγραμματισμού και της κατασκευής και καθιερώνεται το δομημένο περιβάλλον υψηλής ποιότητας (Baukultur) ως πολιτική προτεραιότητα. Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τον πολιτισμό, την αρχιτεκτονική υψηλής ποιότητας και το δομημένο περιβάλλον ως βασικά στοιχεία της πρωτοβουλίας για το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους, που εγκρίθηκαν στις 29-30 Νοεμβρίου 2021, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή κλήθηκαν να προωθήσουν μια συμμετοχική προσέγγιση του δομημένου περιβάλλοντος με γνώμονα τον πολιτισμό και την ποιότητα και να εφαρμόσουν πρότυπα υψηλής ποιότητας στις διαδικασίες προγραμματισμού, σχεδίασης, κατασκευής, συντήρησης, αποκατάστασης, ανακαίνισης και προσαρμοσμένης επαναχρησιμοποίησης.

(20)Τα έργα του NEB δείχνουν ότι η ενσωμάτωση καλλιτεχνών σε τεχνολογικά και επιστημονικά περιβάλλοντα πυροδοτεί συνεργασίες που αλλάζουν τα δεδομένα και οδηγούν σε καινοτομία και συγκεκριμένα αποτελέσματα. Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια Πυξίδα Πολιτισμού για την Ευρώπη, η οποία εκδόθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2025, αναγνωρίζει τη σημασία της προώθησης μιας κοινής νοοτροπίας στην αρχιτεκτονική και στον σχεδιασμό και της επένδυσης σε ένα περιβάλλον διαβίωσης υψηλής ποιότητας για όλους μέσω πρωτοβουλιών όπως το NEB. Ενώ ο ρόλος των καλλιτεχνών και των επαγγελματιών του πολιτιστικού τομέα ως φορέων αλλαγής και καινοτομίας είναι απαραίτητος για τη μετάφραση και την εφαρμογή των αξιών του NEB στην πράξη, η κινητοποίηση και η πρόσβασή τους σε χρηματοδότηση εξακολουθούν να είναι ανεπαρκείς, ιδίως για τους μικρούς παράγοντες, ώστε να αξιοποιήσουν πλήρως το δυναμικό των οραμάτων και των δημιουργικών τους προσεγγίσεων. Η κατάργηση των στεγανών μεταξύ των τομέων του πολιτισμού και της δημιουργίας, καθώς και μεταξύ της τέχνης, της επιστήμης και της τεχνολογίας, αποτελεί επίσης πρόκληση που εξακολουθεί να χρήζει αντιμετώπισης με τη δημιουργία και την υποστήριξη περισσότερων ευκαιριών διεπιστημονικής συνεργασίας.

(21)Από το 2025 το NEB διαθέτει το δικό του χρηματοδοτικό μέσο που βασίζεται στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», τον μηχανισμό NEB, ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να αυξήσει τον αντίκτυπο και τη διαφάνεια και να απλουστεύσει την πρόσβαση για τους αιτούντες. Ο μηχανισμός NEB εφαρμόζεται έως το 2027 παρέχοντας χρηματοδοτική στήριξη και ένα στρατηγικό πλαίσιο για την επίτευξη των στόχων του NEB. Ο χάρτης πορείας του μηχανισμού NEB περιγράφει τις προβλεπόμενες δράσεις και στρατηγικές κατευθύνσεις για την περίοδο μεταξύ 2025 και 2027 26 . Για τη συνιστώσα έρευνας και καινοτομίας προβλέφθηκε ετήσιος προϋπολογισμός ύψους περίπου 120 εκατ. EUR από το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη». Μια συμπληρωματική συνιστώσα ανάπτυξης, η οποία θα επικεντρώνεται στην υλοποίηση και την τεχνική βοήθεια, αναμένεται να μοχλεύσει παρόμοιο επίπεδο επενδύσεων και θα λάβει στήριξη από άλλα προγράμματα της ΕΕ, καθώς και από τα κράτη μέλη και ιδιωτικές πηγές. Τα κράτη μέλη υιοθετούν ήδη τις αξίες και τις αρχές του NEB στα χρηματοδοτικά τους προγράμματα με διάφορους τρόπους, αντικατοπτρίζοντας τα δικά τους ειδικά πλαίσια, την κληρονομιά και το κοινοτικό τους πνεύμα. Όλα τα κράτη μέλη έχουν συμπεριλάβει το NEB σε τουλάχιστον ένα από τα οικεία προγράμματα της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Η διασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης για το NEB μακροπρόθεσμα είναι ζωτικής σημασίας, ιδίως στο πλαίσιο της μετάβασης στο επόμενο ΠΔΠ.

(22)Τα μετασχηματιστικά έργα πρέπει επίσης να προσελκύσουν ιδιωτική χρηματοδότηση. Το 2024 καταρτίστηκαν οι επενδυτικές κατευθυντήριες γραμμές για το NEB για να βοηθήσουν τους επενδυτές να ευθυγραμμίσουν τα έργα τους με τις αξίες και τις αρχές του NEB με σκοπό τον μετασχηματισμό του δομημένου περιβάλλοντος της Ευρώπης. Οι κατευθυντήριες γραμμές καταρτίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε στενή συνεργασία με την κοινή βοήθεια για τη στήριξη έργων στις ευρωπαϊκές περιφέρειες (JASPERS). Με την υποστήριξη ενός πιλοτικού έργου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 27 και με βάση την πείρα από πρωτοβουλίες όπως οι υπηρεσίες επιτάχυνσης των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του ΕΣΚ —η αγορά του ΕΣΚ και η πλατφόρμα αποτελεσμάτων του προγράμματος «Ορίζων»— η Επιτροπή θα δημιουργήσει έναν συμβουλευτικό κόμβο, μια διαδραστική πλατφόρμα για τη διευκόλυνση της αντιστοίχισης μεταξύ μικρών έργων που αναζητούν πρόσβαση σε χρηματοδότηση και επενδυτών της κοινωνικής οικονομίας, φιλανθρωπικών οργανώσεων και άλλων ιδιωτών και δημόσιων επενδυτών. Η ταξινόμηση των επενδύσεων της ΕΕ 28 βοηθά επίσης τους επενδυτές να εντοπίζουν περιβαλλοντικά βιώσιμα έργα κατασκευής και ανακαίνισης.

(23)Η Πυξίδα του NEB 29 αποτελεί το πλαίσιο καθοδήγησης σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των αξιών και των αρχών του NEB στην πράξη. Έχει δημιουργηθεί ένας κόμβος του NEB για τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο 30 με σκοπό τη συλλογή, την ανάλυση και την άντληση διδαγμάτων, καθώς και των εργαλείων και των γνώσεων που παράγονται από το NEB. Αναπτύχθηκε μια μέθοδος αυτοαξιολόγησης του NEB 31 για τους φορείς υλοποίησης έργων και τους φορείς λήψης αποφάσεων, ώστε να διευκολυνθεί η αυτοαξιολόγησή τους σχετικά με τις επιδόσεις του έργου σε σχέση με τις αξίες του NEB. Η Επιτροπή θα θεσπίσει επίσης βασικούς δείκτες επιδόσεων (στο εξής: ΒΔΕ) για τη μέτρηση του μετασχηματιστικού αντίκτυπου των έργων του NEB και θα δημιουργήσει σήμα NEB για την αύξηση της προβολής των έργων του NEB, τη στήριξη των κρατών μελών στην προώθηση έργων και πρακτικών του NEB και τη διευκόλυνση της ολοκλήρωσης της αγοράς με την παροχή τυποποιημένου πλαισίου και κριτηρίων σε όλα τα κράτη μέλη. Η συνεκτική χρήση των εν λόγω εργαλείων από τα κράτη μέλη θα μειώσει τον κατακερματισμό και θα προωθήσει τη συνέπεια στην εφαρμογή, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα εντός της εσωτερικής αγοράς, καθώς και τη διάδοση κλιμακούμενων και αναπαραγώγιμων λύσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη μέσω διακρατικής έμπνευσης και ανταλλαγής ορθών πρακτικών.

(24)Από κοινού με την κοινότητα του NEB, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναπτύξει υποστηρικτικές δομές που προωθούν τη δέσμευση και τη συνεργασία. Τα τοπικά παραρτήματα του NEB είναι αυτοοργανωμένες, τοποκεντρικές ομάδες των μελών της κοινότητας του NEB που συμβάλλουν στην υλοποίηση του NEB σε τοπικά περιβάλλοντα. Τα εργαστήρια του NEB είναι «δεξαμενές σκέψης και δράσης» της πρωτοβουλίας, οι οποίες δημιουργήθηκαν από τα μέλη της κοινότητας για τη συνδημιουργία, την ανάπτυξη πρωτοτύπων και τη δοκιμή των εργαλείων και των λύσεων. Δημιουργούνται νέα εργαστήρια για την αντιμετώπιση ζητημάτων προτεραιότητας και θα δημιουργηθεί εργαστήριο του NEB για την οικονομικά προσιτή στέγαση με σκοπό τη συγκέντρωση βέλτιστων πρακτικών σχετικά με καινοτόμες μεθόδους, όπως οι κατασκευές εκτός εργοταξίου ή η προσθετική κατασκευή, η πύκνωση και οι λύσεις στέγασης για μειονεκτούσες ομάδες ή οι καινοτόμες προσαρμογές προσβασιμότητας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δημιουργήσει μια ευρωπαϊκή συμμαχία για τη στέγαση ως κόμβο συνεργασίας, αμοιβαίας μάθησης και ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, στην οποία θα συμμετέχουν όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Η συμμαχία αυτή θα προωθήσει συνέργειες με επαγγελματίες του NEB και μέλη της κοινότητας του NEB, συμπεριλαμβανομένου του εργαστηρίου του NEB για τη στέγαση.

(25)Ο συντονισμός και η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση του NEB εξελίσσονται παράλληλα με την ίδια την πρωτοβουλία. Το 2021 τα κράτη μέλη δημιούργησαν εθνικά σημεία επαφής (ΕΣΕ) για το NEB, με σκοπό την εφαρμογή του NEB σε εθνικό επίπεδο και τον συντονισμό των σχετικών τομέων. Με τη δημιουργία του μηχανισμού NEB, ο οποίος θεμελιώνεται στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» 32 , δημιουργήθηκαν επίσης εθνικά σημεία επαφής του NEB για την Ε&Κ. Και τα δύο δίκτυα διαδραματίζουν καίριο ρόλο για την προετοιμασία και την υλοποίηση του μηχανισμού NEB, καθώς αφορούν και τα δύο τόσο τη συνιστώσα του για την Ε&Κ όσο και τη συνιστώσα του για την ανάπτυξη. Δημιουργήθηκε επίσης ειδικό δίκτυο για τη στήριξη των διαχειριστικών αρχών που εφαρμόζουν το NEB στην πολιτική συνοχής 33 . Ωστόσο, πρέπει να ενισχυθούν ο συντονισμός και οι συνέργειες μεταξύ των διαφόρων δικτύων, ώστε να διασφαλιστούν η συνοχή και ο αντίκτυπος.

(26)Το NEB αποτελεί επίσης πηγή έμπνευσης για τρίτες χώρες, ενώ περισσότερες διεθνείς συνεργασίες μπορούν να προωθήσουν ανταλλαγές γνώσεων και ορθών πρακτικών. Η Επιτροπή και οι αντιπροσωπείες της ΕΕ σε τρίτες χώρες συνεργάζονται για την προώθηση της προσέγγισης του NEB εκτός της ΕΕ, ιδίως μέσω της δημιουργίας κόμβων της Ακαδημίας NEB εκτός της ΕΕ. Το NEB έχει παράσχει ειδικότερα στήριξη για τη βιώσιμη και συμπεριληπτική ανασυγκρότηση της Ουκρανίας. Μέσω προγραμμάτων της ΕΕ, όπως το LIFE, το «Ορίζων Ευρώπη» και το Interreg, το NEB κατέστησε δυνατή την υλοποίηση έργων όπως η κυκλική ανακαίνιση κτιρίων panelka στο Chernihiv, οι πρωτοβουλίες για τη βιώσιμη χρήση της γης στο πλαίσιο του Interreg για την περιοχή του Δούναβη και η πράσινη αστική αποκατάσταση στη λεκάνη του Εύξεινου Πόντου. Τα εργαστήρια και τα βραβεία του NEB προωθούν την καινοτομία και τη συνδημιουργία, συμπεριλαμβανομένων του έργου για τα Μελλοντικά Σχολεία για την Ουκρανία και του εργαστηρίου για τις δημόσιες υποδομές. Τα ενδιαφερόμενα μέρη και οι αρχές της Ουκρανίας επιδεικνύουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για την υιοθέτηση μιας προσέγγισης NEB για τις πρωτοβουλίες ανασυγκρότησης που αναλαμβάνουν, και θα πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για τη στήριξή τους. Η πρόσθετη στήριξη από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ θα τους επιτρέψει να επιταχύνουν τη βιώσιμη και συμπεριληπτική ανασυγκρότησή τους, από κοινού με τις τοπικές κοινότητες.

(27)Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την πρόοδο όσον αφορά το NEB μέσω των τακτικών συνεδριάσεων με εκπροσώπους των κρατών μελών, ιδίως με τα ΕΣΕ του NEB. Η Επιτροπή προτίθεται να στηρίξει τα κράτη μέλη στην εφαρμογή του NEB σε εθνικό επίπεδο και έχει εξαγγείλει υποστηρικτικές δράσεις και μελλοντικές προτεραιότητες στην ανακοίνωση της Επιτροπής που εκδόθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2025 34 . Το NEB μετουσιώνει αυτές τις προτεραιότητες σε απτές βελτιώσεις στην καθημερινή ζωή, στηρίζοντας τον καλύτερο σχεδιασμό των γειτονιών, τα υγιέστερα περιβάλλοντα και τους πιο συμπεριληπτικούς δημόσιους χώρους.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

1.Ενσωμάτωση των αξιών και των αρχών του NEB

α)Συνιστάται στα κράτη μέλη, στα κατάλληλα επίπεδα αρμοδιότητας και τηρουμένης της αρχής της επικουρικότητας, να ενσωματώσουν τις αξίες και τις αρχές του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους (NEB) στις οικείες σχετικές πολιτικές και στα οικεία χρηματοδοτικά μέσα που συνδέονται με τις γειτονιές και το ευρύτερο δομημένο περιβάλλον. Με βάση τα διδάγματα που αντλήθηκαν από επιτυχημένα έργα, πρωτοβουλίες και δομές διακυβέρνησης, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να υιοθετήσουν μια στρατηγική προσέγγιση για το NEB σε εθνικό, τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, προσδιορίζοντας όλες τις σχετικές πολιτικές και τα χρηματοδοτικά μέσα που μπορούν να στηρίξουν την ενσωμάτωση του NEB στα κράτη μέλη, καθώς και τους σχετικούς φορείς και τα δίκτυα που θα πρέπει να συμμετέχουν.

β)Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να χρησιμοποιήσουν και να προωθήσουν τα υποστηρικτικά εργαλεία που παρέχονται μέσω της Ακαδημίας NEB, καθώς και το σήμα NEB, για να ενισχύσουν τον οικονομικά προσιτό, βιώσιμο και υψηλής ποιότητας μετασχηματισμό του δομημένου περιβάλλοντος και άλλων τομέων, με σκοπό την προώθηση της αυξανόμενης εναρμόνισης των μεθόδων, των πρακτικών και των καινοτόμων προσεγγίσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη.

2.Ενίσχυση της βιωσιμότητας του δομημένου περιβάλλοντος

Συνιστάται στα κράτη μέλη:

α)Να προωθήσουν ένα καθαρό, κυκλικό, κλιματικά ουδέτερο και ανθεκτικό δομημένο περιβάλλον με αποδοτική χρήση της ενέργειας και των υδάτων και, ως εκ τούτου, να στηρίξουν την οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση, με τους εξής τρόπους:

1)εξετάζοντας το ενδεχόμενο χρήσης των δημόσιων συμβάσεων για την προώθηση της βιώσιμης, κυκλικής και κοινωνικά δίκαιης ανακαίνισης και κατασκευής κτιρίων·

2)εφαρμόζοντας μια προσέγγιση για τις ανθρακούχες εκπομπές που λαμβάνει υπόψη ολόκληρο τον κύκλο ζωής στις κατασκευές και τις ανακαινίσεις κτιρίων, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που θα παράσχει η Επιτροπή, στηρίζοντας μέτρα 35  για την αποτελεσματική μείωση των ανθρακούχων εκπομπών από τον κατασκευαστικό τομέα σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής μέσω πλαισίου και μεθοδολογίας που είναι εναρμονισμένα σε επίπεδο ΕΕ 36 ·

3)δίνοντας προτεραιότητα, στα οικεία εθνικά σχέδια ανακαίνισης κτιρίων και στις σχετικές εθνικές, περιφερειακές και τοπικές στρατηγικές που αφορούν τα κτίρια, στην ενεργειακή απόδοση και στις επιδόσεις όσον αφορά το νερό, στην οικονομική προσιτότητα και στη βιωσιμότητα, με ιδιαίτερη έμφαση στα μειονεκτούντα νοικοκυριά·

4)προωθώντας τον σχεδιασμό και την προετοιμασία των νέων κτιρίων, καθώς και εκείνων που υφίστανται ανακαίνιση μεγάλης κλίμακας, ώστε να είναι κατάλληλα για έξυπνη μέτρηση και διαχείριση του νερού και της ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να εξασφαλίζεται εξοικονόμηση νερού 37 και μείωση των λειτουργικών δαπανών για τα κτίρια, καθώς και για δυνατότητες φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων·

5)επανεξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο τα κίνητρα θα μπορούσαν να προωθήσουν την ανθεκτικότητα και την αποδοτική χρήση των υδάτων και να διασφαλίσουν περαιτέρω κυκλική χρήση των πόρων σε ολόκληρο το δομημένο περιβάλλον.

β)Να αναπτύξουν λύσεις για την αξιοποίηση του ανεκμετάλλευτου δυναμικού μιας ανταγωνιστικής και βιώσιμης βιομηχανίας βιοοικονομίας, με τη στήριξη της αποδοχής και της απορρόφησης από την αγορά και της ομαλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς με σκοπό τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη, ιδίως στους τομείς του δομημένου περιβάλλοντος και των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, όπως ορίζεται στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοοικονομία.

1)επανεξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι αγορές και οι φόροι παρέχουν κατάλληλα κίνητρα για βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση, ώστε να υποστηριχθεί η κατάλληλη μετάβαση από τη χρήση ορυκτών υλικών σε κυκλικά υλικά βιολογικής προέλευσης και καθαρούς πόρους·

2)αξιολογώντας αν και με ποιον τρόπο οι δημόσιες συμβάσεις χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία ευκαιριών στην αγορά για τη στήριξη των κατασκευών βιολογικής βάσης και των καθαρών τεχνολογιών και πόρων, σύμφωνα με τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της ΕΕ για απλούστευση και εξορθολογισμό 38 ·

3)εντοπίζοντας και αντιμετωπίζοντας τους κανονιστικούς φραγμούς και άλλα εμπόδια στην είσοδο καινοτόμων κατασκευαστικών μεθόδων και υλικών στην αγορά, όπως υλικά χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και βιολογικής προέλευσης, κατασκευές εκτός εργοταξίου και προσθετική κατασκευή στον κατασκευαστικό τομέα, και ενημερώνοντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τον κατακερματισμό της αγοράς που προκαλείται από αποκλίνοντες εθνικούς κανόνες και ερμηνείες και αντικρουόμενους κανόνες της ΕΕ μέσω του ευρωπαϊκού φόρουμ ρυθμιστικών αρχών και φορέων καινοτομίας για τη βιοοικονομία και του φόρουμ υψηλού επιπέδου για τις κατασκευές.

γ)Να δίνουν προτεραιότητα και να παρέχουν κίνητρα για αποδοτική χρήση του δομημένου περιβάλλοντος στις αποφάσεις χωροταξικού σχεδιασμού και ανάπτυξης, με σκοπό την προώθηση της κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, την πρόληψη του χωρικού διαχωρισμού και την προώθηση της αναζωογόνησης των γειτονιών, μεταξύ άλλων στις αγροτικές περιοχές, ιδίως με τους εξής τρόπους:

1)χαρτογραφώντας τα κενά κτίρια και την καταλληλότητά τους για μέτρα επάρκειας και καθιστώντας τις πληροφορίες αυτές διαθέσιμες στις αρμόδιες αρχές και στους φορείς του κατασκευαστικού τομέα· παρέχοντας κίνητρα για τη μετατροπή κενών κτιρίων σε οικονομικά προσιτή, βιώσιμη και ποιοτική στέγαση, με τη χρήση ανακαινίσεων, επεκτάσεων, αναδιαμορφώσεων, αλλαγών χρήσης ή προσαρμογής των δομημένων χώρων στις εξελισσόμενες ανάγκες των νοικοκυριών· διερευνώντας το υποχρησιμοποιούμενο στεγαστικό δυναμικό στις αγροτικές γειτονιές με μέτρα για την ανάπτυξη της προσβασιμότητας και της συνδεσιμότητάς τους·

2)εξορθολογίζοντας, απλουστεύοντας και επιταχύνοντας τις διαδικασίες διαχωρισμού σε ζώνες και αδειοδότησης, ιδίως για την ανακαίνιση, την κάθετη επέκταση και τη βιώσιμη αναδιαμόρφωση κτιρίων που μπορούν να αυξήσουν την προσφορά κατοικιών·

3)διευκολύνοντας την ανάπτυξη ορθών πρακτικών και σχεδίων στρατηγικής για το NEB, όπως τα σχέδια στρατηγικής για την ανθεκτική στέγαση που θα αναπτύξει η Επιτροπή μέσω ψηφιακού καταλόγου.

δ)Να προωθήσουν τις αξίες και τις αρχές του NEB για να ενισχύσουν την ετοιμότητα των γειτονιών και των κοινοτήτων για την αντιμετώπιση κρίσεων και να αυξήσουν την ανθεκτικότητά τους έναντι κινδύνων για την υγεία και φυσικών καταστροφών που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή και την υποβάθμιση του περιβάλλοντος, ιδίως με τους εξής τρόπους:

1)ενσωματώνοντας συστηματικά λύσεις που βασίζονται στη φύση, την αποκατάσταση της φύσης και την ανθεκτικότητα των υδάτων, την πρόληψη και την ετοιμότητα έναντι καταστροφών και κρίσεων, ιδίως μέτρα για τις δασικές πυρκαγιές, τα ύδατα, τους κινδύνους πλημμύρας και τη διαχείριση της αστικής συγκόμωσης, καθώς και για τη βιώσιμη αποκατάσταση πληγεισών περιοχών στον χωροταξικό σχεδιασμό, καθώς και προωθώντας τα στοιχεία αυτά μέσω της ανάπτυξης ικανοτήτων από κοινού με όλες τις αρμόδιες αρχές και μέσω ενοτήτων κατάρτισης για σχετικά πτυχία και επαγγελματική κατάρτιση·

2)προωθώντας την αξιολόγηση της κατανομής του αστικού χώρου πρασίνου και της αστικής συγκόμωσης στις διάφορες πόλεις και κωμοπόλεις, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο η μελλοντική προγραμματισμένη ανάπτυξη θα ενσωματώσει ενεργά τον αστικό χώρο πρασίνου σε κτίρια και υποδομές σε διάφορες τοποθεσίες και περιφέρειες και θα συμβάλει στον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής·

3)προωθώντας τα τοπικά κεφάλαια του NEB στις τοπικές αρχές και στους σχετικούς φορείς με σκοπό την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των γειτονιών, την αύξηση της ευαισθητοποίησης των κοινοτήτων και τον από κοινού σχεδιασμό λύσεων με πρωτοβουλία των κοινοτήτων, μεταξύ άλλων με την αξιοποίηση ψηφιακών και επιστημονικών εργαλείων — όπως η ανάλυση βάσει σεναρίων·

4)διεξάγοντας διαβουλεύσεις με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, με σκοπό την επανεξέταση πρακτικών που βασίζονται στην αρχή της «ανοικοδόμησης στην ίδια μορφή», ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες·

5)διερευνώντας μέτρα σε χρηματοδοτικά εργαλεία για την άμβλυνση των αρνητικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος στην υγεία, συμπεριλαμβανομένης της έκθεσης στη θερμότητα, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, του θορύβου και της έλλειψης πρόσβασης σε χώρους πρασίνου, με ιδιαίτερη προσοχή στη δυσανάλογη έκθεση ευαίσθητων πληθυσμών και μειονεκτουσών ομάδων.

ε)Να παρέχουν κίνητρα για τη χρήση ψηφιακών λύσεων υπέρ της κυκλικότητας και της ενεργειακής απόδοσης για μια ανταγωνιστική καθαρή μετάβαση, ιδίως:

1)προωθώντας την εφαρμογή εργαλείων όπως το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος, τα πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης, οι ψηφιακές οικοδομικές άδειες, τα ψηφιακά ημερολόγια κτιρίων, οι ψηφιακοί έλεγχοι πριν από την κατεδάφιση και άλλες ψηφιακές λύσεις για την παρακολούθηση των ανθρακούχων εκπομπών καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής και προάγοντας κοινές ψηφιακές υποδομές και εργαλεία που υποστηρίζουν τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων βάσει δεδομένων για τον έξυπνο πολεοδομικό σχεδιασμό, την ενέργεια, την κινητικότητα και τη διαχείριση των υδάτων, σε συνέργεια με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία·

2)προωθώντας τις αρχές της ψηφιακής μορφής ήδη από τον σχεδιασμό που περιλαμβάνουν την προσβασιμότητα, τη διαλειτουργικότητα, τις αποδοτικές ως προς την ενέργεια και το νερό ΤΠΕ στον πολεοδομικό σχεδιασμό, στηρίζοντας επίσης την απλούστευση μέσω μιας ψηφιακής εργαλειοθήκης με αδειοδότηση βάσει μοντέλου, συμμόρφωση με τους κανόνες σε μορφή κώδικα και υποβολή εκθέσεων «μόνον άπαξ».

3.Ενίσχυση της συμμετοχής, της τοπικής δημοκρατίας και των ψηφιακών εργαλείων από κοινού σχεδιασμού στη βιώσιμη ανάπτυξη πόλεων και γειτονιών

Συνιστάται στα κράτη μέλη:

α)να αξιοποιήσουν τον κόμβο του NEB για τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο 39 , ώστε να ενσωματώσουν σταδιακά τα αποτελέσματα των έργων του NEB σε προοπτικές των χρηστών στον χωροταξικό σχεδιασμό και/ή τον μετασχηματισμό των δημόσιων χώρων και να στηρίξουν και να προωθήσουν κοινότητες ευαισθητοποιημένες όσον αφορά την ενέργεια και το νερό, καθώς και τις πρωτοβουλίες πολιτών για ανακαινίσεις και για κοινή χρήση της καθαρής ενέργειας, ενδυναμώνοντας τους τοπικούς φορείς και προωθώντας συμπεριληπτικές λύσεις σε επίπεδο κοινοτήτων·

β)να προωθήσουν έργα και πρακτικές πολιτικής του NEB για την ενίσχυση της τοπικής δημοκρατίας, της ένταξης και της συμμετοχής στον πολεοδομικό σχεδιασμό και στην ανάπτυξη των γειτονιών, υποστηρίζοντας καινοτόμες προσεγγίσεις για τη συμμετοχή των κοινοτήτων στο επίπεδο της γειτονιάς, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτόν στην επιτόπια εφαρμογή της Ασπίδας Δημοκρατίας·

γ)να ζητούν τη γνώμη και τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία και των ηλικιωμένων, για τη στήριξη της ανεξάρτητης διαβίωσης και της ένταξης στην κοινότητα και λύσεων που είναι προσβάσιμες ήδη από τον σχεδιασμό τους·

δ)να προωθήσουν την ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών και την ενσωμάτωση μιας ευαισθητοποιημένης ως προς τη διάσταση του φύλου προσέγγισης στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη δημόσιων χώρων και γειτονιών, με στόχο ένα συμπεριληπτικό και ασφαλές περιβάλλον, μεταξύ άλλων όσον αφορά την πρόληψη της έμφυλης βίας·

ε)να ενισχύσουν τις επιχειρησιακές ικανότητες των αρμόδιων αρχών ώστε να παρέχουν αποτελεσματική καθοδήγηση και στήριξη για τη μάθηση σχετικά με τις αξίες και τις αρχές του NEB, τον τρόπο χρήσης των εργαλείων του NEB και για την καθοδήγηση σχετικά με τα χρηματοδοτικά μέσα του NEB. Για τον σκοπό αυτόν, να αξιοποιήσουν τις υφιστάμενες ευκαιρίες που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως:

1) την εργαλειοθήκη της ΕΕ για τα τοπικά ψηφιακά δίδυμα και τις λύσεις «τοπικής ψηφιακής ανασυγκρότησης»· 

2)το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης (TSI) 40 ·

3)τις Ανταλλαγές συνεργασίας στον τομέα της δημόσιας διοίκησης (PACE) 41 ·

4) ευκαιρίες μάθησης μεταξύ ομοτίμων που προσφέρονται από:

·την πολιτική συνοχής, ιδίως στο πλαίσιο της κοινότητας του NEB REGIO P2P, για την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και γνώσεων σχετικά με το NEB μεταξύ των διαχειριστικών αρχών και άλλων σχετικών φορέων και την ενθάρρυνση περαιτέρω επενδύσεων στο NEB στο πλαίσιο των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027·

·το σκέλος ανάπτυξης ικανοτήτων της Ευρωπαϊκής Αστικής Πρωτοβουλίας, το οποίο στηρίζει τόσο τις πόλεις όσο και τις διαχειριστικές αρχές στην ενσωμάτωση των αξιών και των αρχών του NEB στις στρατηγικές βιώσιμης αστικής ανάπτυξης·

·τη δράση «Συμβολή στην υλοποίηση του μηχανισμού NEB με τη στήριξη του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» για την Ε&Κ στο πλαίσιο του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους και των εθνικών σημείων επαφής για το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους» 42 ·

·το κέντρο ικανοτήτων της ΕΕ για τη συμμετοχική και διαβουλευτική δημοκρατία 43 και το σχετικό δίκτυο εθνικών κέντρων αναφοράς.

4.Αξιοποίηση της μετασχηματιστικής δύναμης της εκπαίδευσης, των τεχνών και του πολιτισμού για την καθαρή μετάβαση

Συνιστάται στα κράτη μέλη:

α)να αναγνωρίσουν και να στηρίξουν τη συμμετοχή του πολιτισμού και τη συμβολή των καλλιτεχνών, των επαγγελματιών του τομέα της δημιουργίας και των πειραμάτων με γνώμονα τον πολιτισμό ως μοχλούς για την καινοτομία, την τοπική ανάπτυξη και την καινοτόμο σκέψη για την προώθηση της καθαρής μετάβασης (σύμφωνα με την Πυξίδα Πολιτισμού για την Ευρώπη), και να προωθήσουν καλύτερα τις ευκαιρίες του NEB στους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας·

β)να στηρίξουν την πρόταση της Επιτροπής για ενίσχυση των πολιτιστικών πρωτευουσών της Ευρώπης κατά τρόπο που να συνάδει με τις αξίες και τις αρχές του NEB· να εφαρμόσουν πλήρως τις δεσμεύσεις της δήλωσης του Νταβός του 2018 με τίτλο «Towards a High-quality Baukultur for Europe» 44 για την ενσωμάτωση των πολιτιστικών πτυχών της συντήρησης, του προγραμματισμού και της κατασκευής στις σχετικές εθνικές στρατηγικές· να δώσουν συνέχεια στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του 2021 σχετικά με τον πολιτισμό, την αρχιτεκτονική υψηλής ποιότητας και το δομημένο περιβάλλον ως βασικά στοιχεία της πρωτοβουλίας για το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους, ενσωματώνοντας τις αξίες και τις αρχές του NEB στις εθνικές πολιτικές που διέπουν την αρχιτεκτονική και το δομημένο περιβάλλον·

γ)να προωθήσουν και, όπου είναι αναγκαίο, να ανακτήσουν τις παραδοσιακές γνώσεις και δεξιότητες στη βιοτεχνία, ιδίως όσον αφορά την αξιοποίηση κτιρίων πολιτιστικής κληρονομιάς, και να εμπνεύσουν καινοτομίες που μπορούν να γεφυρώσουν τις τεχνολογίες του παρελθόντος με αυτές του παρόντος και να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή των τομέων του πολιτισμού και της δημιουργίας·

δ)να προωθήσουν τη διαδρομή του NEB στο πλαίσιο του DiscoverEU·

ε)να παράσχουν στήριξη για εκπαιδευτικά προγράμματα και προγράμματα σπουδών που ενσωματώνουν τις αξίες και τις αρχές του NEB στα σχολεία και τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

5.Βελτίωση των γνώσεων, των ικανοτήτων καινοτομίας και των δεξιοτήτων μέσω των εργαλείων και των πρωτοβουλιών της Ακαδημίας NEB

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται:

α)να προωθήσουν και να διευκολύνουν την αξιοποίηση των γνώσεων, των εργαλείων καινοτομίας και των προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης που αναπτύσσονται μέσω της Ακαδημίας NEB για τη στήριξη της μετάβασης σε ένα βιώσιμο οικοσύστημα κατασκευών και σε καθαρές λύσεις, καθώς και τη δημιουργία νέων κόμβων της Ακαδημίας NEB και την επέκταση των υφιστάμενων, με σκοπό την ανάπτυξη της παρουσίας κόμβων σε όλα τα κράτη μέλη·

β)να προωθήσουν την ερευνητική συνεργασία στο πλαίσιο του NEB μεταξύ σπουδαστών διαφορετικών τομέων που σχετίζονται με το δομημένο και το φυσικό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της αρχιτεκτονικής, της μηχανικής και του σχεδιασμού·

γ)να στηρίξουν την Επιτροπή στη χαρτογράφηση των έργων του NEB που υλοποιούνται μέσω διαφόρων ενωσιακών, εθνικών ή περιφερειακών χρηματοδοτικών μέσων —συμπεριλαμβανομένων εκείνων που τελούν υπό επιμερισμένη διαχείριση— και στην ανταλλαγή ορθών πρακτικών και να στηρίξουν την Επιτροπή στην ανάπτυξη ΒΔΕ για τη μέτρηση του μετασχηματιστικού αντίκτυπου των έργων του NEB και των οφελών τους για τη βιώσιμη ανάπτυξη και ευημερία και να τους ενσωματώσουν, κατά περίπτωση, στις πολιτικές και τις δραστηριότητές τους·

δ)να ενσωματώσουν τις αξίες και τις αρχές του NEB στην ανάπτυξη και την εφαρμογή των εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών για την αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων, καθώς και στις περιφερειακές και μεγάλης κλίμακας συμπράξεις δεξιοτήτων στο πλαίσιο του συμφώνου για τις δεξιότητες, ιδίως της σύμπραξης μεγάλης κλίμακας στον κατασκευαστικό τομέα·

ε)να στηρίξουν και να προωθήσουν προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης σχετικά με το NEB, καθώς και προγράμματα επανειδίκευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων, ιδίως εκείνα που αναπτύσσονται μέσω του ΕΙΤ και του Erasmus+.

6.Αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με το NEB και την κοινότητά του και της συμμετοχής σε αυτά

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται:

α)να παρέχουν στήριξη σε έργα που θα λάβουν το σήμα NEB —το οποίο θα αναπτυχθεί και θα τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή— μεταξύ άλλων μέσω συμβουλευτικών υπηρεσιών, με την παροχή προβολής και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση, καθώς και με την αναγνώριση του σήματος NEB ως κριτηρίου ποιότητας στο πλαίσιο χρηματοδοτικών προγραμμάτων και προσκλήσεων υποβολής προτάσεων·

β)να στηρίξουν την Επιτροπή στις προσπάθειές της να διευρύνει και να διαφοροποιήσει την κοινότητα του NEB και να συνεργαστούν με τα μέλη της κοινότητας του NEB της χώρας τους για να κατανοήσουν και να στηρίξουν τις ανάγκες και τις προτάσεις τους, να δημιουργήσουν συνέργειες, μεταξύ άλλων με σχετικές εθνικές και περιφερειακές δραστηριότητες, αυξάνοντας επίσης την ευαισθητοποίηση σχετικά με την πρωτοβουλία NEB και τις ευκαιρίες της για την ακαδημαϊκή κοινότητα, τους επαγγελματίες, τη βιομηχανία, την κοινωνία των πολιτών και τις δημόσιες αρχές·

γ)να αναπτύξουν, όπου είναι δυνατόν, εθνικά βραβεία NEB ή κατηγορίες NEB σε σχετικά εθνικά βραβεία σε συνέργεια με τα βραβεία NEB της ΕΕ·

δ)να αυξήσουν την ενημέρωση και να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών των κρατών μελών στο διετές φεστιβάλ NEB και να μεριμνήσουν για τη διοργάνωση εθνικών, περιφερειακών ή τοπικών δορυφορικών εκδηλώσεων σε όλα τα κράτη μέλη.

7.Βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και επενδύσεις

Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται:

α)να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες χρηματοδότησης που προσφέρει ο μηχανισμός NEB τόσο για τη συνιστώσα για την Ε&Κ όσο και για τη συνιστώσα για την ανάπτυξη, αυξάνοντας την ενημέρωση όλων των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών και δυνητικών δικαιούχων, στηρίζοντας τη συμμετοχή τους και παρέχοντας ανατροφοδότηση στην Επιτροπή σχετικά με τρόπους βελτίωσής του. Να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση μακροπρόθεσμα, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του επόμενου ΠΔΠ·

β)να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις για την υλοποίηση του NEB στα προγράμματα της πολιτικής συνοχής, δημοσιεύοντας συγκεκριμένες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για την υλοποίηση του NEB σε σχετικούς τομείς πολιτικής σύμφωνα με την πρόσφατη ενδιάμεση επανεξέταση, μεταξύ άλλων με τη μεγιστοποίηση των ιδιωτικών επενδύσεων μέσω του χρηματοδοτικού μέσου του μοντέλου εδαφικής ανάπτυξης του NEB· να αξιοποιήσουν τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής, ιδίως για την ανάπτυξη ενός φάρου NEB σε κάθε κράτος μέλος.

8.Διασφάλιση αποτελεσματικής πολυεπίπεδης διακυβέρνησης του NEB και κεντρικού ρόλου των εθνικών σημείων επαφής του NEB

Συνιστάται στα κράτη μέλη:

α)να αναγνωρίσουν και να προωθήσουν τον κεντρικό συντονιστικό ρόλο των εθνικών σημείων επαφής (ΕΣΕ) του NEB στη διακυβέρνηση του NEB σε εθνικό επίπεδο, καθώς και να στηρίξουν την ικανότητά τους, μεταξύ άλλων σε συνέργεια με την επικείμενη συμμαχία της ΕΕ για τη στέγαση, ώστε να διασφαλιστεί η συνοχή και η ενσωμάτωση της προσέγγισης του NEB· να αποσαφηνίσουν, από κοινού με την Επιτροπή, τον ορισμό των βασικών καθηκόντων των ΕΣΕ του NEB και να καθορίσουν πρόσθετους ειδικούς ανά χώρα ρόλους, εάν απαιτείται· να διοργανώνουν συνάντηση των εθνικών σημείων επαφής του NEB κατά τη διάρκεια κάθε προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ σε συνδυασμό με σχετικές συγκεντρώσεις·

β)να διασφαλίζουν τη διατομεακή και πολυεπίπεδη διακυβέρνηση του NEB σε εθνικό επίπεδο, με βάση τις υφιστάμενες ορθές πρακτικές, μέσω του συντονισμού και της ενσωμάτωσης των αξιών και των αρχών του NEB στον σχεδιασμό και την υλοποίηση πρωτοβουλιών χρηματοδότησης και πολιτικής που σχετίζονται με το NEB· να διευκολύνουν τον συντονισμό και τη συνεργασία μεταξύ των ΕΣΕ του NEB και άλλων σχετικών δικτύων, ιδίως των ΕΣΕ Ε&Κ του NEB του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και των διαχειριστικών αρχών για την πολιτική συνοχής·

γ)να προωθήσουν την προσέγγιση και τα εργαλεία του NEB στις σχετικές διεθνείς ανταλλαγές τους με τρίτες χώρες· να στηρίξουν ιδίως τη βιώσιμη και συμπεριληπτική ανασυγκρότηση της Ουκρανίας μέσω πιλοτικών έργων και έργων επίδειξης — όπως για σχολεία, δημόσιους χώρους, προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και κυκλική ανασυγκρότηση, τη δημιουργία και την ανταλλαγή γνώσεων, καθώς και να εδραιώσουν τον επικείμενο κόμβο της Ακαδημίας NEB στην Ουκρανία ως κέντρο ικανοτήτων και στήριξης για τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις τοπικές αρχές με σκοπό την ανάπτυξη ικανοτήτων και την ανταλλαγή καινοτόμων και αναπαραγώγιμων λύσεων.

Στρασβούργο,

(1)    Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις αξίες και τις αρχές του NEB είναι διαθέσιμες στην Πυξίδα του NEB .

(2)    Βλ. ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2022, σχετικά με το νέο ευρωπαϊκό Bauhaus, 2021/2255(INI) . Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει στηρίξει την πρωτοβουλία με προπαρασκευαστική ενέργεια («Πλατφόρμα διαχείρισης γνώσεων για το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους») και πιλοτικό έργο («Τόνωση τοπικών και περιφερειακών έργων βάσης του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους»).

(3)    Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τον πολιτισμό, την αρχιτεκτονική υψηλής ποιότητας και το δομημένο περιβάλλον ως βασικά στοιχεία της πρωτοβουλίας για το νέο ευρωπαϊκό Μπάουχαους, 14534/21 .

(4)    Βλ. https://www.eesc.europa.eu/el/our-work/opinions-information-reports/opinions/new-european-bauhaus .

(5)    Βλ. https://web.cor.europa.eu/ea/News/Pages/CoR-members-adopt-McCarthy's-opinion-on-the-New-European-Bauhaus.aspx .

(6)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, Στρατηγικό πλαίσιο για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη βιοοικονομία στην ΕΕ [ COM(2025) 960 final ].

(7)

   Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ C 202 της 7.6.2016, σ. 389). 

(8)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους [ COM(2021) 573 final ].

(9)    Βλ. ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 14ης Σεπτεμβρίου 2022, σχετικά με το νέο ευρωπαϊκό Bauhaus, 2021/2255(INI) . Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει στηρίξει την πρωτοβουλία με προπαρασκευαστική ενέργεια («Πλατφόρμα διαχείρισης γνώσεων για το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους») και πιλοτικό έργο («Τόνωση τοπικών και περιφερειακών έργων βάσης του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους»).

(10)    Βλ. συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τον πολιτισμό, την αρχιτεκτονική υψηλής ποιότητας και το δομημένο περιβάλλον ως βασικά στοιχεία της πρωτοβουλίας για το νέο ευρωπαϊκό Μπάουχαους, 14534/21 .

(11)    Βλ. https://www.eesc.europa.eu/el/our-work/opinions-information-reports/opinions/new-european-bauhaus .

(12)    Βλ. https://web.cor.europa.eu/ea/News/Pages/CoR-members-adopt-McCarthy's-opinion-on-the-New-European-Bauhaus.aspx .

(13)    Βλ. Community is the core of New European Bauhaus (Η κοινότητα αποτελεί τον πυρήνα του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους) — Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους .

(14)    Βλ. Προτεραιότητες 2024-2029 — Ευρωπαϊκή Επιτροπή .

(15)    Όπως οι συμβάσεις πόλης για το κλίμα (αποστολή για τις πόλεις), τα σχέδια για τη βιώσιμη ενέργεια και το κλίμα, SECAP (Σύμφωνο των Δημάρχων), τα τοπικά σχέδια θέρμανσης και ψύξης [οδηγία (ΕΕ) 2023/1791].

(16)    Βλ. έκθεση του ΕΟΠ με τίτλο « Addressing the environmental and climate footprint of buildings » (Αντιμετώπιση του περιβαλλοντικού και κλιματικού αποτυπώματος των κτιρίων), 2024.

(17)    Βλ. Level(s) (Επίπεδο/-α).

(18)    Βλ. DNSH technical guidance to the SCF (Τεχνική καθοδήγηση σχετικά με την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» προς το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα) — Ευρωπαϊκή Επιτροπή . Ο κανονισμός της ΕΕ για την ταξινόμηση των επενδύσεων και οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις του περιλαμβάνουν διατάξεις που αποσκοπούν στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των κτιρίων.

(19)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, Στρατηγικό πλαίσιο για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη βιοοικονομία στην ΕΕ [ COM(2025) 960 final ].

(20)    Η «αναδιαμόρφωση» περιλαμβάνει αλλαγές του σχεδίου διαμόρφωσης του χώρου ή αλλαγή της λειτουργίας σε νέα χρήση, οι οποίες συνήθως δεν καλύπτονται από την ανακαίνιση, σύμφωνα με τα πρότυπα που έχουν καθοριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN) .

(21)    Με βάση μελέτες της Επιτροπής: Conversion of offices into affordable housing (Μετατροπή γραφείων σε οικονομικά προσιτή στέγαση), Sufficiency in the built sector (Επάρκεια στον κατασκευαστικό τομέα) και αποδοτικότερη χρήση του κτιριακού δυναμικού (αποτελέσματα στα μέσα του 2027).

(22)    Βλ. έκθεση του ΕΟΠ για το περιβάλλον της Ευρώπης , 2025.

(23)    Ό.π.

(24)    Βλ. EU-level technical guidance on adapting buildings to climate change (Τεχνική καθοδήγηση σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με την προσαρμογή των κτιρίων στην κλιματική αλλαγή).

(25)    Βλ. Handbook on urban greening strategies and nature plans (Εγχειρίδιο για τις στρατηγικές οικολογικού προσανατολισμού των πόλεων και τα σχέδια για τη φύση) (2025).

(26)    Ο χάρτης πορείας αναφέρεται λεπτομερώς στον προϋπολογισμό, στη διακυβέρνηση και στα βασικά μέτρα και παρέχει καθοδήγηση, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη του NEB, θα εφαρμόσει τον μηχανισμό NEB.

(27)    «Τόνωση τοπικών και περιφερειακών έργων βάσης του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους».

(28)    Κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2020, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 (ΕΕ L 198 της 22.6.2020, σ. 13, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2020/852/oj ).

(29)    Βλ. https://new-european-bauhaus.europa.eu/tools-and-resources/use-compass_el .

(30)    Υλοποιείται μέσω του θέματος «HORIZON-MISS-2024-NEB-01-03: Δημιουργία κόμβου του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους για τα αποτελέσματα και αντίκτυπο» και τη δράση παρακολούθησης «Κόμβος NEB — Φάση II: προώθηση του αντίκτυπου, της διαχείρισης γνώσεων και της παρακολούθησης των αποτελεσμάτων», η τελευταία στο κύριο «πρόγραμμα εργασίας 2026-2027» του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», παράρτημα 13 — Μηχανισμός για το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους. 

(31)    Βλ. https://new-european-bauhaus.europa.eu/tools-and-resources/neb-self-assessment-method_el .

(32)    Βλ. παράρτημα 13 του εγγράφου Commission Implementing Decision on the financing of the Specific Programme implementing Horizon Europe and the adoption of the work programme for 2025-2027 (‘Work Programme 2025’) and amending Implementing Decision C(2022)7550 on the adoption of the work programme for 2023-2024 within the framework of the Specific Programme implementing Horizon Europe - the Framework Programme for Research and Innovation and on its financing [Εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη χρηματοδότηση του ειδικού προγράμματος υλοποίησης του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και την έγκριση του προγράμματος εργασίας για την περίοδο 2025-2027 («πρόγραμμα εργασίας 2025») και για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης C(2022)7550 σχετικά με την έγκριση του προγράμματος εργασίας για την περίοδο 2023-2024 στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος υλοποίησης του προγράμματος-πλαισίου έρευνας και καινοτομίας «Ορίζων Ευρώπη» και τη χρηματοδότησή του] [C(2025) 2779]·

(33)    Η κοινότητα Peer2Peer (P2P) του NEB διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και γνώσεων σχετικά με το NEB μεταξύ των διαχειριστικών αρχών και άλλων σχετικών φορέων: https://futurium.ec.europa.eu/el/regio-peer-2-peer-communities/new-european-bauhaus 

(34)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, New European Bauhaus: From vision to implementation (Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους: Από το όραμα στην εφαρμογή) [COM(2025) 1026 final].

(35)    Για παραδείγματα τέτοιων μέτρων, βλ. αιτιολογική σκέψη 11.

(36)    Βλ. κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2025/xxxx της Επιτροπής για την τροποποίηση του παραρτήματος III της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1275 όσον αφορά το ενωσιακό πλαίσιο για τον υπολογισμό σε εθνικό επίπεδο του δυναμικού υπερθέρμανσης του πλανήτη καθ’ όλο τον κύκλο ζωής, [C(2025) 8723 - PE/2025/8966].

(37)    Σύμφωνα με τη σύσταση της Επιτροπής σχετικά με τις κατευθυντήριες αρχές για την προτεραιότητα στην αποδοτική χρήση των υδάτων .

(38)    Στο πλαίσιο της υπό εξέλιξη αναθεώρησης των οδηγιών της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις, προβλέπεται η υποβολή νομοθετικής πρότασης στα μέσα του 2026.

(39)    Υλοποιείται μέσω του θέματος «HORIZON-MISS-2024-NEB-01-03: Δημιουργία κόμβου του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους για τα αποτελέσματα και αντίκτυπο» και τη δράση παρακολούθησης «Κόμβος NEB — Φάση II: προώθηση του αντίκτυπου, της διαχείρισης γνώσεων και της παρακολούθησης των αποτελεσμάτων», η τελευταία στο κύριο «πρόγραμμα εργασίας 2026-2027» του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», παράρτημα 13 — Μηχανισμός για το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους.

(40)    Βλ. Technical Support Instrument (Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης) (TSI) .

(41)    Βλ. TSI 2026 — PACE — Public Administration Cooperation Exchange — Reform Support (Ανταλλαγές συνεργασίας στον τομέα της δημόσιας διοίκησης — Στήριξη μεταρρυθμίσεων).

(42)    Κύριο πρόγραμμα εργασίας του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» για την περίοδο 2026-2027, παράρτημα 13 — Μηχανισμός του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους.

(43)     Κέντρο ικανοτήτων της ΕΕ για τη συμμετοχική και διαβουλευτική δημοκρατία .

(44)    Βλ. https://davosdeclaration2018.ch/en/ .