ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 24.9.2025
COM(2025) 588 final
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
Εξαμηνιαία έκθεση σχετικά με την εκτέλεση των δανειοληπτικών πράξεων, των πράξεων διαχείρισης του χρέους και των συναφών δανειοδοτικών πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 13 της εκτελεστικής απόφασης C(2023)8010 της Επιτροπής
1η Ιανουαρίου 2025 - 30 Ιουνίου 2025
Πίνακας περιεχομένων
1.Συνοπτική παρουσίαση
2.Εισαγωγή
3.Εκτέλεση δανειοληπτικών πράξεων το πρώτο εξάμηνο του 2025
4.Κόστος χρηματοδότησης και κόστος διαχείρισης ρευστότητας
5.Μέτρα για την περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς ομολόγων της ΕΕ
6.Άλλα ορόσημα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025
7.Προοπτικές εκδόσεων για το δεύτερο εξάμηνο του 2025
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΠΟΥ ΑΝΤΛΗΘΗΚΕ
ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΤΟΥ 2025
ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
Από την έναρξη του προγράμματος
ΑΝΕΞΟΦΛΗΤΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΤΗΣ ΕΕ
στις 30/06/2025
|
ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ σχετικά με το 1ο εξάμηνο του 2025
-Με έξι κοινοπρακτικές εκδόσεις και επτά δημοπρασίες αντλήθηκαν 85,8 δισ. EUR, με μέση ληκτότητα περίπου 12 ετών.
-Τα περισσότερα από τα κεφάλαια χρησιμοποιήθηκαν για το NextGenerationEU (12,8 δισ. EUR) και για τη στήριξη της Ουκρανίας (10,1 δισ. EUR), με πρόσθετες εκταμιεύσεις στο πλαίσιο της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια (118 εκατ. EUR) και της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τη Μολδαβία (270 εκατ. EUR).
-Το κόστος χρηματοδότησης ήταν 3,17 % για το NextGenerationEU (έναντι 2,99 % το δεύτερο εξάμηνο του 2024), 2,72 % για το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, 2,53 % για το δάνειο μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (στο εξής: ΜΧΣ) στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δάνεια επιτάχυνσης έκτακτων εσόδων» (ERA) της G7, 2,77 % για τη διευκόλυνση μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια και 2,89 % για τη διευκόλυνση μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τη Μολδαβία.
|
1.Συνοπτική παρουσίαση
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 η ΕΕ συγκέντρωσε 85,8 δισ. EUR σε μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση μέσω έξι κοινοπρακτικών εκδόσεων και επτά δημοπρασιών. Από το ποσό αυτό, 6,9 δισ. EUR αντλήθηκαν μέσω πράσινων ομολόγων NextGenerationEU. Στο τέλος του Ιουνίου 2025 τα ανεξόφλητα ομόλογα της ΕΕ ανέρχονταν σε 661,6 δισ. EUR (με μέση εναπομένουσα ληκτότητα περίπου 12 ετών), από τα οποία τα 75,1 δισ. EUR είχαν τη μορφή πράσινων ομολόγων NextGenerationEU. Τα ανεξόφλητα γραμμάτια της ΕΕ στο τέλος του Ιουνίου 2025 ανέρχονταν σε 33,3 δισ. EUR.
Τα 85,8 δισ. EUR που αντλήθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2025 αποτελούν μέρος των συνολικών προγραμματισμένων εκδόσεων ομολόγων της Επιτροπής για το 2025 ύψους περίπου 160 δισ. EUR, ενώ για το δεύτερο εξάμηνο του 2025 ανακοινώθηκε έκδοση ύψους 70 δισ. EUR. Θα πρόκειται για την υψηλότερη ετήσια έκδοση τίτλων της ΕΕ μέχρι σήμερα, βασιζόμενη επιτυχώς στη σταθερή αύξηση των προηγούμενων ετών (από 120 δισ. EUR το 2023 σε 140 δισ. EUR το 2024).
Τα έσοδα από αυτές τις εκδόσεις τίτλων σήμαιναν ότι η Επιτροπή ήταν σε θέση να συνεχίσει να καλύπτει εγκαίρως τις ανάγκες εκταμίευσης που συνδέονται με τα διάφορα προγράμματα που χρηματοδοτούνται με δανεισμό. Από τα προγράμματα αυτά, το NextGenerationEU είναι το μεγαλύτερο και προς αυτό έχουν ήδη εκταμιευθεί κεφάλαια ύψους 378,6 δισ. EUR που αντλήθηκαν μέσω δανεισμού της ΕΕ. Ωστόσο, απομένει να εκταμιευθεί ακόμα σημαντική στήριξη το 2025 και το 2026 στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (στο εξής: ΜΑΑ).
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 εκταμιεύθηκαν 12,8 δισ. EUR από τα έσοδα εκδόσεων τίτλων για την υλοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων του NextGenerationEU. Η Ουκρανία έλαβε συνολικά 10,1 δισ. EUR στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία και του προγράμματος ΜΧΣ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της G7 με τίτλο «Δάνεια επιτάχυνσης έκτακτων εσόδων» (στο εξής: ERA). Επιπλέον έσοδα ύψους 270 εκατ. EUR χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση δανείου στο πλαίσιο της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τη Μολδαβία και 118 εκατ. EUR για τη χορήγηση δανείων στη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία, το Μαυροβούνιο και τη Σερβία στο πλαίσιο της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια.
Σημειώθηκε αύξηση στα διαθέσιμα ρευστότητας κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, καθώς οι εκταμιεύσεις του NextGenerationEU μειώθηκαν κάτω από τα ποσά των προβλέψεων βάσει των ενδείξεων των κρατών μελών. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες περιόδους αναφοράς κατά τις οποίες τα ταμειακά υπόλοιπα παρήγαγαν έσοδα, το συγκεκριμένο εξάμηνο τα εν λόγω ταμειακά υπόλοιπα οδήγησαν σε ενδεικτικά έξοδα ύψους περίπου 195 εκατ. EUR λόγω του μακροπρόθεσμου χρηματοδοτικού προφίλ τους. Η Επιτροπή διαχειρίζεται ενεργά αυτά τα προσωρινά ταμειακά υπόλοιπα προκειμένου να ελαχιστοποιήσει το κόστος διακράτησής τους. Η συσσώρευση ταμειακών υπολοίπων είναι προσωρινή και προκύπτει από την έκδοση τίτλων βάσει τακτικού και προβλέψιμου χρονοδιαγράμματος ώστε να διασφαλίζονται βέλτιστες συνθήκες της αγοράς, ενώ οι εκταμιεύσεις ακολουθούν τις ιδιαιτερότητες υλοποίησης κάθε υποστηριζόμενου προγράμματος, και ιδίως του ΜΑΑ. Καθώς πλησιάζουμε στην καταληκτική ημερομηνία του 2026 για τις εκταμιεύσεις του NextGenerationEU, οι εισροές και οι εκροές χρηματοδότησης θα συγκλίνουν.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι εκδόσεις τίτλων της ΕΕ εξακολούθησαν να επωφελούνται από ισχυρή επενδυτική ζήτηση, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων της ΕΕ εμφάνισαν στενότητα σε σχέση με τα περισσότερα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα. Η διαφορά των επιτοκίων 10 ετών μεταξύ των ομολόγων της ΕΕ και μιας δέσμης γερμανικών/γαλλικών κρατικών ομολόγων σε αναλογία 50/50 μειώθηκε από τις 13 μονάδες βάσης στην αρχή του 2025 σε 5 μονάδες βάσης στο τέλος του Ιουνίου 2025. Ωστόσο, λόγω των συνθηκών της αγοράς που επηρεάζουν όλους τους εκδότες, το κόστος χρηματοδότησης της ΕΕ αυξήθηκε κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου σε 3,17 % έναντι 2,99 % κατά την προηγούμενη περίοδο χρηματοδότησης.
Στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών της για την εδραίωση και τη βελτίωση του προγράμματος έκδοσης ομολόγων της ΕΕ και γραμματίων της ΕΕ, τον Απρίλιο του 2025 η Επιτροπή εισήγαγε δημοπρασίες ομολόγων τριών σκελών (δημοπρασίες για τρεις διαφορετικές ληκτότητες), κάτι που της επιτρέπει να αυξήσει τα ποσά που συγκεντρώνονται σε κάθε δημοπρασία. Το μέτρο αυτό θα συμπληρωθεί με την εισαγωγή μη ανταγωνιστικών κατανομών στο πλαίσιο δημοπρασιών το φθινόπωρο του 2025, οι οποίες αναμένεται να ενισχύσουν τη ζήτηση ομολόγων που πωλούνται μέσω δημοπρασίας. Τον Ιανουάριο του 2025 η Επιτροπή εισήγαγε επίσης δημοπρασίες γραμματίων τριών σκελών, με την κυκλοφορία νέων γραμμών 12μηνου γραμματίου της ΕΕ, επιπλέον της 3μηνης και της 6μηνης ληκτότητας. Ανεξάρτητα από την Επιτροπή, οι ενδιαφερόμενοι φορείς της αγοράς συνέχισαν τις πρωτοβουλίες τους. Μετά την κυκλοφορία συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης βάσει δείκτη τον Δεκέμβριο του 2024, το πρώτο εξάμηνο του 2025 ανακοινώθηκε η κυκλοφορία συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης διακανονιζόμενου με φυσική παράδοση για ομόλογα της ΕΕ από τον Σεπτέμβριο του 2025.
Στο τέλος του Μαΐου 2025 το Συμβούλιο ενέκρινε το νέο μέσο δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE). Αυτό επιτρέπει στην ΕΕ να συγκεντρώσει έως και 150 δισ. EUR μέσω των κεφαλαιαγορών έως το τέλος του 2030 για τη χρηματοδότηση δανείων προς τα κράτη μέλη τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επιτάχυνση της προμήθειας αμυντικών δυνατοτήτων. Αυτή η νέα εντολή, σε συνδυασμό με τις σημαντικές ανάγκες αναχρηματοδότησης ήδη ανεξόφλητων ομολόγων, συνεπάγεται σταθερή παρουσία στην αγορά της ΕΕ μετά το 2027. Από την έναρξη του NextGenerationEU τον Ιούνιο του 2021 η Επιτροπή έχει λάβει εντολές για τη χρηματοδότηση άλλων πολιτικών συνολικού ύψους 240 δισ. EUR, ενώ τα χρονοδιαγράμματα για την έκδοση νέων χρεογράφων παρατείνονται έως το 2030. Όλες οι χρηματοδοτικές ανάγκες συγκεντρώνονται και χρηματοδοτούνται μέσω της έκδοσης ομολόγων και γραμματίων της ΕΕ στο πλαίσιο ενός ενιαίου προγράμματος χρηματοδότησης, πρακτική που στηρίζει την παρουσία της ΕΕ στην αγορά ως εκδότη.
2.Εισαγωγή
Η Επιτροπή δανείζεται κεφάλαια για λογαριασμό της ΕΕ εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια. Τα τελευταία πέντε χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση στην έκδοση ομολόγων της ΕΕ, διότι η τελευταία βασίζεται στις κεφαλαιαγορές για τη χρηματοδότηση μεγάλων προγραμμάτων, όπως το SURE, το NextGenerationEU και η χρηματοδοτική συνδρομή στην Ουκρανία (ΜΧΣ+, το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία και το δάνειο ΜΧΣ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ERA της G7). Στις 30 Ιουνίου 2025 το συνολικό ανεξόφλητο χρέος της ΕΕ ανερχόταν σε 694,9 δισ. EUR, εκ των οποίων 33,3 δισ. EUR με τη μορφή γραμματίων της ΕΕ.
Η παρούσα εξαμηνιαία έκθεση εξετάζει την εκτέλεση των δανειοληπτικών πράξεων από την 1η Ιανουαρίου 2025 έως τις 30 Ιουνίου 2025. Η έκθεση παρουσιάζει, επίσης, τις προοπτικές για την έκδοση ομολόγων της ΕΕ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Δεν αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα έσοδα από τις εκδόσεις ομολόγων της ΕΕ, μεταξύ άλλων για πράσινες δαπάνες, διότι αυτό καλύπτεται σε χωριστές εκθέσεις δυνάμει των κανονισμών για κάθε μέσο.
Σε συνέχεια της σύστασης του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου του Ιουνίου 2023, στο παράρτημα της παρούσας έκθεσης παρουσιάζονται δείκτες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση της εφαρμογής της γενικής στρατηγικής διαχείρισης του χρέους η οποία αποτελεί οδηγό για την ενοποιημένη προσέγγιση χρηματοδότησης της Επιτροπής.
3.Εκτέλεση δανειοληπτικών πράξεων το πρώτο εξάμηνο του 2025
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 η Επιτροπή συνέχισε να αντλεί κεφάλαια στις αγορές χρησιμοποιώντας την ενοποιημένη προσέγγιση χρηματοδότησης. Πέραν της έγκαιρης εκπλήρωσης όλων των δεσμεύσεων εκταμίευσης, τα ποσά και οι ληκτότητες των εκδοθέντων ομολόγων παρέμειναν εντός των προκαθορισμένων παραμέτρων, ενώ οι όροι χρηματοδότησης ήταν αντίστοιχοι των όρων ενός εκδότη του μεγέθους και της αξιολόγησης της ΕΕ. Στις παρακάτω ενότητες παρουσιάζονται μερικά από τα βασικά στοιχεία των δανειοληπτικών και δανειοδοτικών πράξεων της Επιτροπής το πρώτο εξάμηνο του 2025. Στο παράρτημα της παρούσας έκθεσης εξετάζονται περαιτέρω δείκτες που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της εφαρμογής της στρατηγικής χρηματοδότησης της Επιτροπής.
Εκτέλεση χρηματοδοτικών πράξεων το πρώτο εξάμηνο του 2025
Η Επιτροπή άντλησε συνολικά 85,8 δισ. EUR σε ομόλογα της ΕΕ, με μέση ληκτότητα περίπου 12 ετών (η οποία είναι παρόμοια με τη μέση ληκτότητα για τη χρηματοδότηση που αντλήθηκε το δεύτερο εξάμηνο του 2024). Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 η έκδοση πράσινων ομολόγων NextGenerationEU ανήλθε σε 6,9 δισ. EUR.
Η Επιτροπή χρησιμοποίησε ένα μείγμα έξι κοινοπρακτικών εκδόσεων (59 % του ποσού που αντλήθηκε) και επτά δημοπρασιών (41 % του ποσού που αντλήθηκε), σύμφωνα με τον στόχο που ανακοινώθηκε. Τον Μάρτιο του 2025 η Επιτροπή εισήγαγε τη χρήση δημοπρασιών ομολόγων τριών σκελών (προηγουμένως χρησιμοποιούνταν δημοπρασίες ομολόγων δύο σκελών) προκειμένου να καταστεί δυνατή η ελαφρά αύξηση των όγκων ανά δημοπρασία. Τα ομόλογα της ΕΕ εκδίδονταν σε τακτά χρονικά διαστήματα κατά τη διάρκεια της εξάμηνης περιόδου, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών ρευστότητας της αγοράς, με παράλληλη διασφάλιση της τακτικής παρουσίας στην αγορά.
Με τις συναλλαγές του πρώτου εξαμήνου του 2025 το συνολικό ποσό των ανεξόφλητων ομολόγων της ΕΕ στις 30 Ιουνίου 2025 ανήλθε σε 661,6 δισ. EUR, εκ των οποίων τα 516,2 δισ. EUR εκδόθηκαν μέσω της ενοποιημένης προσέγγισης χρηματοδότησης της ΕΕ. Η συνολική αξία των ανεξόφλητων πράσινων ομολόγων NextGenerationEU ανήλθε σε 75,1 δισ. EUR.
Τον Ιανουάριο του 2025 η Επιτροπή εισήγαγε επίσης δημοπρασίες γραμματίων τριών σκελών, με την κυκλοφορία νέων γραμμών 12μηνου γραμματίου της ΕΕ, επιπλέον της 3μηνης και της 6μηνης ληκτότητας. Στο τέλος του Ιουνίου 2025 η ΕΕ είχε ανεξόφλητες πιστώσεις ύψους 33,3 δισ. EUR μέσω γραμματίων της ΕΕ.
Διάγραμμα 1: Χρηματοδότηση που αντλήθηκε στο πλαίσιο της ενοποιημένης προσέγγισης χρηματοδότησης
* Οι δύο πρώτες συναλλαγές στο πλαίσιο του NextGenerationEU πραγματοποιήθηκαν τον Ιούνιο του 2021. Συμπεριλήφθηκαν στον αριθμό για το δεύτερο εξάμηνο του 2021, διότι αποτελούσαν μέρος του ίδιου σχεδίου χρηματοδότησης με τις συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν το δεύτερο εξάμηνο του 2021.
Όλα τα ποσά σε δισ. EUR
Εκταμιεύσεις
Χάρη σε αυτές τις συναλλαγές, η Επιτροπή συνέχισε τη χρηματοδότηση των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας των κρατών μελών μέσω της ταχείας εκταμίευσης των εσόδων (εντός εννέα εργάσιμων ημερών κατά μέσο όρο).
Συνολικά, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 η Επιτροπή εκταμίευσε συνολικά 23,3 δισ. EUR για όλες τις πολιτικές μαζί. Εκταμιεύθηκαν 12,8 δισ. EUR για τη χρηματοδότηση του NextGenerationEU. Από το ποσό αυτό, 8,2 δισ. EUR χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας των κρατών μελών στο πλαίσιο του ΜΑΑ. Το ποσό αυτό κατανεμήθηκε σε 5,7 δισ. EUR με τη μορφή επιχορηγήσεων σε 11 κράτη μέλη και σε 2,5 δισ. EUR με τη μορφή δανείων σε 3 κράτη μέλη. Το εναπομένον ποσό των 4,6 δισ. EUR χρησιμοποιήθηκε για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων που τελούν υπό τη διαχείριση της ΕΕ και λαμβάνουν στήριξη από το NextGenerationEU
.
Συνολικά, από το καλοκαίρι του 2021 η Επιτροπή έχει εκταμιεύσει 391 δισ. EUR για τη στήριξη του NextGenerationEU. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει 205,9 δισ. EUR με τη μορφή επιχορηγήσεων και 111,2 δισ. EUR με τη μορφή δανείων προς τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του ΜΑΑ, καθώς και 73,9 δισ. EUR για τα προγράμματα του NextGenerationEU που τελούν υπό τη διαχείριση της ΕΕ. Από το συνολικό ποσό των 391 δισ. EUR για τη στήριξη του NextGenerationEU, 378,6 δισ. EUR χρηματοδοτήθηκαν με την έκδοση χρέους
.
Εκτός από τις εκταμιεύσεις του NextGenerationEU, η Επιτροπή εκταμίευσε 10,1 δισ. EUR προς την Ουκρανία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, εκ των οποίων 3,1 δισ. EUR στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία και 7 δισ. EUR στο πλαίσιο του προγράμματος ΜΧΣ για την Ουκρανία, ως μέρος της πρωτοβουλίας ERA της G7.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 η έκδοση ομολόγων της ΕΕ χρηματοδότησε επίσης δάνεια ύψους 118 εκατ. EUR προς τη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία, το Μαυροβούνιο και τη Σερβία στο πλαίσιο της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια και δάνεια ύψους 270 εκατ. EUR στο πλαίσιο της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τη Μολδαβία.
Ζήτηση των επενδυτών και ρευστότητα στις δευτερογενείς αγορές
Οι εκδόσεις ομολόγων της ΕΕ εξακολούθησαν να τυγχάνουν ζήτησης από μια ισορροπημένη και διαφοροποιημένη παγκόσμια βάση επενδυτών.
Διάγραμμα 2: Επενδυτές σε κοινοπρακτικές συναλλαγές που εκτελέστηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2025 ανά είδος επενδυτή
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 πάνω από το 40 % των ομολόγων της ΕΕ που εκδόθηκαν μέσω κοινοπρακτικών εκδόσεων αγοράστηκαν από επενδυτές με επενδυτικό ορίζοντα συνήθως μεγαλύτερης διάρκειας (δηλαδή διαχειριστές κεφαλαίων, ασφαλιστικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία). Οι κεντρικές τράπεζες / επίσημοι οργανισμοί που συνήθως προτιμούν να επενδύουν σε ομόλογα με ληκτότητα έως 10 έτη αντιπροσώπευαν περίπου το 17 % των κοινοπρακτικών εκδόσεων ομολόγων της ΕΕ, ενώ τα τμήματα διαχείρισης διαθεσίμων τραπεζών αποτελούσαν τη μεγαλύτερη πηγή ζήτησης, αντιπροσωπεύοντας το 33 % των βιβλίων εντολών κοινοπρακτικών εκδόσεων.
Διάγραμμα 3: Επενδυτές σε κοινοπρακτικές συναλλαγές που εκτελέστηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2025 ανά χώρα/περιφέρεια
Τα ομόλογα της ΕΕ που εκδίδονται μέσω κοινοπρακτικών εκδόσεων έχουν προσελκύσει περισσότερους από 1 900 διαφορετικούς επενδυτές από περισσότερες από 70 διαφορετικές χώρες από την έναρξη του NextGenerationEU το 2021. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 το 66 % και πλέον των επενδύσεων σε κοινοπρακτικές εκδόσεις ομολόγων της ΕΕ προήλθε από επενδυτές εγκατεστημένους στην ΕΕ και το 22 % και πλέον προήλθε από διεθνείς επενδυτές που δραστηριοποιούνται από το Ηνωμένο Βασίλειο. Το υπόλοιπο προέρχεται από διεθνείς επενδυτές από την Ασία ή άλλες ευρωπαϊκές χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Νορβηγία και η Ελβετία.
Παρά το ταραχώδες περιβάλλον της αγοράς που προκλήθηκε από την αβεβαιότητα στην παγκόσμια εμπορική πολιτική, οι συμμετοχικές αμοιβές των νέων εκδόσεων
που ζητούν οι επενδυτές ως έκπτωση όταν η ΕΕ εκδίδει ομόλογα μέσω κοινοπρακτικής έκδοσης, παρέμειναν υποτονικές κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 και διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο σε περίπου 1,6 μονάδες βάσης. Αυτό ήταν σύμφωνο με τη μέση συμμετοχική αμοιβή των νέων εκδόσεων που διαμορφώθηκε σε 1,65 μονάδες βάσης το 2024 και με εκείνη άλλων εκδοτών για συγκρίσιμες συναλλαγές (μετρούμενες με βάση το μέγεθος και τη ληκτότητα).
Ταυτόχρονα, η ρευστότητα στη δευτερογενή αγορά ομολόγων της ΕΕ παρέμεινε ισχυρή, υποστηριζόμενη από τις ρυθμίσεις προσφοράς τιμών που ισχύουν από τον Νοέμβριο του 2023. Στο πλαίσιο των εν λόγω ρυθμίσεων, οι βασικοί διαπραγματευτές της ΕΕ ενθαρρύνονται να αναρτούν αξιόπιστες τιμές ομολόγων της ΕΕ στις κορυφαίες ηλεκτρονικές πλατφόρμες διαπραγμάτευσης ομολόγων. Μετά την καθιέρωση των εν λόγω ρυθμίσεων προσφοράς τιμών, ο ημερήσιος όγκος συναλλαγών σε ομόλογα της ΕΕ στην κύρια ηλεκτρονική πλατφόρμα διαπραγμάτευσης ήταν κατά μέσο όρο περίπου 767 εκατ. EUR, με ημερήσιο ανώτατο όριο άνω των 2 δισ. EUR. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 αυτός ο μέσος όρος ήταν ελαφρώς χαμηλότερος, με μέσο ημερήσιο κύκλο εργασιών ύψους 643 εκατ. EUR, στοιχείο που αντικατοπτρίζει το πιο ασταθές πλαίσιο επενδύσεων.
Η Επιτροπή στήριξε επίσης τη ρευστότητα της καμπύλης του ομολόγου της ΕΕ με την αξιοποίηση υφιστάμενων γραμμών, σε συνδυασμό με τη δημιουργία νέων γραμμών για την κάλυψη των αναγκών του προγράμματος και της ζήτησης των επενδυτών. Ως αποτέλεσμα αυτού, το μέσο ανεξόφλητο ποσό ανά ομόλογο της ΕΕ ανερχόταν σε περίπου 16 δισ. EUR στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025, παρουσιάζοντας αύξηση από τα 14,8 δισ. EUR στο τέλος του 2024. Νέες γραμμές 3, 10 και 7 ετών κυκλοφόρησαν επίσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Διάγραμμα 4: Τριμηνιαίος κύκλος εργασιών των ομολόγων της ΕΕ και των ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά (% επί του όγκου κυκλοφορίας)
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή βάσει στοιχείων της υποεπιτροπής της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής για τις αγορές κρατικών χρεογράφων της ΕΕ (ESDM).
Σημείωση: Στο διάγραμμα αυτό, η αγορά ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων (EGB) περιλαμβάνει ομόλογα εκδοθέντα από τα κράτη της ζώνης του ευρώ, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. Δεν υπάρχουν ακόμη διαθέσιμα στοιχεία για το πρώτο και το δεύτερο τρίμηνο του 2025.
4.Κόστος χρηματοδότησης και κόστος διαχείρισης ρευστότητας
Κόστος χρηματοδότησης
Η μεθοδολογία κατανομής του κόστους στο πλαίσιο της διαφοροποιημένης στρατηγικής χρηματοδότησης επιτρέπει στην Επιτροπή να συνδέει το κόστος χρηματοδότησης που χρεώνεται στους δικαιούχους (τον προϋπολογισμό της ΕΕ ή τους δικαιούχους δανείων) με τους όρους που επιτεύχθηκαν στην αγορά κατά τη χρηματοδότηση των εκταμιεύσεων
. Επιπλέον, η μεθοδολογία αυτή επιτρέπει την κατανομή του κόστους δανεισμού σε βάση προγράμματος. Αυτό αντικατοπτρίζει τον αυξημένο αριθμό προγραμμάτων πολιτικής που χρηματοδοτούνται από τη διαφοροποιημένη στρατηγική χρηματοδότησης στο πλαίσιο της ενοποιημένης προσέγγισης χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με τη μεθοδολογία αυτή, το κόστος χρηματοδότησης για τις πληρωμές του NextGenerationEU στο χρονικό τμήμα Ιανουάριος-Ιούνιος 2025 («TC8» στον κατωτέρω πίνακα) εκτιμάται σε 3,17 %, έναντι 2,99 % για το προηγούμενο χρονικό τμήμα των 6 μηνών. Το κόστος χρηματοδότησης για εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, του προγράμματος ΜΧΣ για την Αίγυπτο και της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια κυμαινόταν μεταξύ 2,70 % και 2,80 % στο τέλος Ιουνίου του 2025. Το κόστος χρηματοδότησης του δανείου ΜΧΣ προς την Ουκρανία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ERA της G7 ανήλθε σε 2,53 %.
Οι διαφορές στο κόστος χρηματοδότησης μεταξύ των συνιστωσών των προγραμμάτων αντικατοπτρίζουν τα χαρακτηριστικά των προγραμμάτων, όπως οι διαφορές στις μέσες ληκτότητες των δανειοληπτικών μέσων
.
Διάγραμμα 5: Κόστος χρηματοδότησης
|
NextGenerationEU
|
TC1
|
TC2
|
TC3
|
TC4
|
TC5
|
TC6
|
TC7
|
TC8
|
|
|
0,15 %
|
1,38 %
|
2,61 %
|
3,22 %
|
3,53 %
|
3,19 %
|
2,99 %
|
3,17 %
|
|
Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία
|
ΜΧΣ+
|
ΜΧΣ για την Ουκρανία (ERA της G7)
|
|
2,72 %
|
3,16 %
|
2,53 %
|
|
ΜΧΣ για την Αίγυπτο
|
Δυτικά Βαλκάνια (CP1)
|
Διευκόλυνση μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τη Μολδαβία
|
|
2,70 %
|
2,77 %
|
2,89 %
|
Οι μεταβολές στο κόστος χρηματοδότησης αντικατοπτρίζουν επίσης τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά, οι οποίες επηρεάζουν το κόστος δανεισμού για τις εκδόσεις τίτλων της ΕΕ. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 τα επιτόκια παρουσίασαν σημαντική μεταβλητότητα λόγω των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών αβεβαιοτήτων που επηρέασαν όλους τους εκδότες. Ως εκ τούτου, το επιτόκιο των 10ετών ομολόγων της ΕΕ κυμαινόταν μεταξύ 2,8 % και 3,3 % κατά τη διάρκεια του εξαμήνου, πριν από το τέλος του εξαμήνου ανήλθε σε 2,95 %, έναντι 2,93 % στις αρχές του Ιανουαρίου 2025. Ταυτόχρονα, οι διαφορές απόδοσης μεταξύ των εκδοτών ομολόγων της ΕΕ και των περισσότερων εκδοτών EGB εμφάνισαν ελαφρά στενότητα και η διαφορά των επιτοκίων 10 ετών μεταξύ των ομολόγων της ΕΕ και μιας δέσμης γερμανικών/γαλλικών κρατικών ομολόγων σε αναλογία 50/50 μειώθηκε από περίπου 13 μονάδες βάσης στην αρχή του έτους σε 5 μονάδες βάσης τον Ιούνιο του 2025.
Διάγραμμα 6: Αποδόσεις 10ετών ομολόγων της ΕΕ
ΔΑΠΑΝΕΣ διαχείρισης ρευστότητας
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 το μέσο επίπεδο διαθεσίμων ρευστότητας ανήλθε σε 71,1 δισ. EUR, έναντι 50,7 δισ. EUR το δεύτερο εξάμηνο του 2024. Αυτό οφειλόταν κυρίως σε καθυστερήσεις στις εκταμιεύσεις του NextGenerationEU συγκριτικά με τις προβλέψεις. Ειδικότερα, οι εκροές εκταμίευσης ύψους σχεδόν 45 δισ. EUR που προβλέπονταν για το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025 καθυστέρησαν για αργότερα το καλοκαίρι. Και σε άλλα προγράμματα σημειώθηκαν επίσης μικρές καθυστερήσεις σε σύγκριση με τις προβλέψεις.
Η σημαντική αύξηση των διαθεσίμων ρευστότητας εξηγείται από την ανάγκη διατήρησης υψηλού συνολικού δανεισμού, δεδομένου του μεγάλου ύψους των κεφαλαίων που απομένει να εκταμιευθούν στο πλαίσιο του προγράμματος NextGenerationEU από τώρα έως το τέλος του 2026
. Δεδομένων των σημαντικών ποσών χρηματοδότησης που απαιτούνται κατά το τελευταίο έτος υλοποίησης του NextGenerationEU, είναι σημαντικό η Επιτροπή να συνεχίσει τις δανειοληπτικές πράξεις της βάσει τακτικού και προβλέψιμου χρονοδιαγράμματος, ώστε να διασφαλιστούν οι βέλτιστες συνθήκες της αγοράς και να προστατευτεί η προβλεψιμότητα για τους επενδυτές.
Ενώ τα προηγούμενα έτη αυτά τα ταμειακά υπόλοιπα απέφεραν κέρδος, η αλλαγή στο περιβάλλον των επιτοκίων είχε ως αποτέλεσμα αυτά τα ταμειακά υπόλοιπα να αρχίσουν να δημιουργούν καθαρό κόστος. Πράγματι, οι ταχείες μεταβολές των επιτοκίων νομισματικής πολιτικής και η αύξηση της κλίσης στις καμπύλες απόδοσης σε ολόκληρη την αγορά έχουν αυξήσει το κόστος αυτών των διαθεσίμων ρευστότητας.
Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η απόδοση από την επένδυση αυτών των ταμειακών υπολοίπων βραχυπρόθεσμα, η Επιτροπή προέβη σε εκτεταμένες πράξεις διαχείρισης ρευστότητας, χρησιμοποιώντας προθεσμιακές καταθέσεις και πράξεις αγοράς και επαναπώλησης (repo) για να επενδύσει κατά μέσο όρο περίπου το 50-60 % των ταμειακών υπολοίπων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025. Αυτές οι βραχυπρόθεσμες επενδύσεις συνέβαλαν στο να μειωθεί η αρνητική μεταφορά που συνδέεται με το επενδυθέν ταμειακό υπόλοιπο κατά 20 έως 25 μονάδες βάσης. Συνολικά, το καθαρό ενδεικτικό κόστος διαχείρισης ρευστότητας για το πρώτο εξάμηνο του 2025 εκτιμάται σε περίπου 195 εκατ. EUR
, έναντι εσόδων ύψους 140 εκατ. EUR από διαθέσιμα ρευστότητας το 2024.
5.Μέτρα για την περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς ομολόγων της ΕΕ
Η εφαρμογή των ρυθμίσεων προσφοράς τιμών στο τέλος του 2023 και η δρομολόγηση της διευκόλυνσης πράξεων επαναγοράς τον Οκτώβριο του 2024 βελτίωσαν την ανθεκτικότητα, το βάθος και τη ρευστότητα της αγοράς ομολόγων της ΕΕ. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 η Επιτροπή συνέχισε να επενδύει στην εμβάθυνση της αγοράς ομολόγων της ΕΕ. Μετά την ενίσχυση του προγράμματος γραμματίων της ΕΕ με την προσθήκη γραμμής 12 μηνών τον Ιανουάριο του 2025 (επιπλέον των υφιστάμενων ληκτοτήτων 3 και 6 μηνών) και τη νέα μορφή δημοπρασιών ομολόγων της ΕΕ τριών σκελών που θεσπίστηκε τον Μάρτιο του 2025, οι εργασίες επικεντρώθηκαν στην καθιέρωση μη ανταγωνιστικών κατανομών στο πλαίσιο δημοπρασιών.
Η καθιέρωση των μη ανταγωνιστικών κατανομών στο πλαίσιο δημοπρασιών θα επιτρέψει στην Επιτροπή να προσφέρει στους βασικούς διαπραγματευτές της πρόσθετα ποσά δημοπρατούμενων ομολόγων (20 % του αρχικά κατανεμηθέντος όγκου των δημοπρασιών) την επομένη της δημοπρασίας ομολόγων. Το νέο αυτό χαρακτηριστικό χρησιμοποιείται από πολλά προγράμματα δημοπρασιών κρατικών ομολόγων για να δοθεί στους βασικούς διαπραγματευτές τους κίνητρο να συμμετάσχουν σε δημοπρασίες, καθώς και για να προσελκύσουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τους επενδυτές. Επί του παρόντος βρίσκονται σε εξέλιξη προπαρασκευαστικές εργασίες με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη με στόχο τη δρομολόγηση των μη ανταγωνιστικών προσφορών από το φθινόπωρο του 2025.
Ταυτόχρονα, συνεχίστηκαν οι ανεξάρτητες πρωτοβουλίες από τους ενδιαφερόμενους φορείς της αγοράς. Μετά τη δρομολόγηση του συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης βάσει του δείκτη ICE τον Δεκέμβριο του 2024, το EUREX ανακοίνωσε τη δρομολόγηση συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης με φυσική παράδοση για ομόλογα της ΕΕ τον Σεπτέμβριο του 2025. Μια εύρυθμα λειτουργούσα αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης μπορεί να βοηθήσει τους συμμετέχοντες στην αγορά να τιμολογούν τα ομόλογα της ΕΕ και να αντισταθμίζουν ανοικτές θέσεις. Ως εκ τούτου, αποτελεί περαιτέρω δυνητικά πολύτιμη στήριξη για τη λειτουργία της αγοράς ομολόγων της ΕΕ και για τον ρόλο των ομολόγων της ΕΕ ως ρευστών ασφαλών περιουσιακών στοιχείων. Μολονότι η Επιτροπή δεν έχει άμεσο ρόλο ή ευθύνη όσον αφορά τη λειτουργία των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, επικροτεί αυτές τις ανεξάρτητες πρωτοβουλίες ως αναγνώριση της σημασίας που έχει για τους επενδυτές η ταχέως ωριμάζουσα αγορά ομολόγων της ΕΕ.
6.Άλλα ορόσημα κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025
Μέσο δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE): Ένα νέο χρηματοδοτικό μέσο της ΕΕ που θα χρηματοδοτηθεί μέσω δανεισμού της ΕΕ
Στις 27 Μαΐου 2025 το Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό
για τη θέσπιση νέου χρηματοδοτικού μέσου που θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την προμήθεια αμυντικών δυνατοτήτων — του μέσου δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE). Στο πλαίσιο αυτού του μέσου, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδώσει πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους έως 150 δισ. EUR έως το τέλος του 2030. Τα έσοδα θα μεταφερθούν στα κράτη μέλη ως δάνεια για τη χρηματοδότηση της προμήθειας σημαντικών αμυντικών δυνατοτήτων.
Τα κράτη μέλη έχουν προθεσμία έως το τέλος του Νοεμβρίου 2025 για να υποβάλουν το αίτημά τους για χορήγηση δανείου. Το ύψος των δανείων και κάθε προχρηματοδότησης (που μπορεί να ανέλθει σε έως και 15 % του δανείου) θα καθοριστεί σε εκτελεστικές αποφάσεις, βάσει των οποίων θα πραγματοποιηθούν οι εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του νέου μέσου.
Η παραταθείσα χρονική διάρκεια του SAFE (έως το τέλος του 2030) και ο προσανατολισμένος στη ζήτηση χαρακτήρας των εκταμιεύσεων σημαίνουν ότι η Επιτροπή θα είναι σε θέση να κινητοποιεί τα κεφάλαια ομαλά και ανάλογα με τις ανάγκες με βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση σε ολόκληρη την καμπύλη απόδοσης. Δεδομένου ότι η χρηματοδότηση θα ενσωματωθεί στο πλαίσιο της ενοποιημένης προσέγγισης χρηματοδότησης της ΕΕ, οι εκταμιεύσεις θα χρηματοδοτούνται από ομόλογα της ΕΕ μακράς διάρκειας σε ανταγωνιστικές τιμές και θα αποπληρώνονται από τα δικαιούχα κράτη μέλη.
Η χρηματοδότηση των δανείων SAFE αναμένεται να ξεκινήσει το 2026, αφού εγκριθούν τα σχέδια και οι δανειακές συμβάσεις των κρατών μελών. Όλες οι εκδόσεις για τη χρηματοδότηση δανείων SAFE θα πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των «ομολόγων της ΕΕ» συγκεκριμένου σήματος.
7.Προοπτικές εκδόσεων για το δεύτερο εξάμηνο του 2025
Η Επιτροπή συνέχισε να εφαρμόζει ένα σχέδιο τακτικής, προβλέψιμης και μεγάλου όγκου χρηματοδότησης καθ’ όλη τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2025, σε ένα πλαίσιο αστάθειας των αγορών. Έχοντας συγκεντρώσει μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση ύψους 85,8 δισ. EUR με τη μορφή ομολόγων της ΕΕ από τον Ιανουάριο του 2025, η Επιτροπή ολοκλήρωσε το σχέδιο χρηματοδότησής της για το πρώτο εξάμηνο του 2025 σύμφωνα με το δημοσιευμένο χρονοδιάγραμμα και τις προσδοκίες της αγοράς. Τα έσοδα χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση ενός ευρέος φάσματος πολιτικών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του NextGenerationEU, της χρηματοδοτικής συνδρομής προς την Ουκρανία και προγραμμάτων για υποψήφιες προς ένταξη χώρες και τρίτες χώρες.
Οι εκδόσεις της ΕΕ συνέχισαν να αποτελούν αντικείμενο ισχυρής επενδυτικής ζήτησης, όπως αποτυπώνεται στα βιβλία εντολών για κοινοπρακτικές εκδόσεις, και στη σταθερή και συνεπή στήριξη των δημοπρασιών γραμματίων της ΕΕ και ομολόγων της ΕΕ. Αυτό αποδεικνύει την ασφάλεια και τη ρευστότητα που προσφέρουν τα ομόλογα της ΕΕ σε Ευρωπαίους και παγκόσμιους επενδυτές που αναζητούν καλές επενδυτικές ευκαιρίες σε τίτλους υψηλής αξιολόγησης σε ευρώ.
Στις 23 Ιουνίου 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι προτίθεται να εκδώσει ομόλογα της ΕΕ ύψους 70 δισ. EUR το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Το σχέδιο χρηματοδότησης βασίζεται στο σχέδιο χρηματοδότησης ύψους 90 δισ. EUR για το πρώτο εξάμηνο του 2025 και συνάδει με τους προηγουμένως κοινοποιηθέντες αναμενόμενους ετήσιους όγκους εκδόσεων ύψους περίπου 160 δισ. EUR για το 2025.
Ο στόχος αυτός θα αποτελέσει ρεκόρ ετήσιων εκδόσεων για το πρόγραμμα ομολόγων της ΕΕ, βασιζόμενος επιτυχώς στα προηγούμενα έτη (από 120 δισ. EUR το 2023 σε 140 δισ. EUR το 2024), και θα αντικατοπτρίζει τις χρηματοδοτικές ανάγκες κατά τα επόμενα δύο έτη, συμπεριλαμβανομένων κονδυλίων του ΜΑΑ ύψους σχεδόν 335 δισ. EUR κατά την εναπομένουσα διάρκεια του εν λόγω προγράμματος. Στην
ανακοίνωσή
της, της 4ης Ιουνίου 2025
, η Επιτροπή περιγράφει την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και καλεί τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την εφαρμογή τους. Επιπλέον, τα έσοδα θα χρησιμοποιηθούν για την παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία, τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες και τρίτες χώρες, καθώς και για την ανανέωση ληξιπρόθεσμων ομολόγων.
Τα ποσά που αντλούνται με τα ομόλογα της ΕΕ θα συμπληρωθούν από βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση μέσω γραμματίων της ΕΕ. Οι εκδόσεις πράσινων ομολόγων NextGenerationEU (που επί του παρόντος ανέρχονται σε 75,1 δισ. EUR) θα παραμείνουν στενά προσαρμοσμένες στις αναφερόμενες πράσινες δαπάνες από τα κράτη μέλη, χρηματοδοτώντας την πράσινη συνιστώσα του ΜΑΑ. Η περαιτέρω έκδοση πράσινων ομολόγων NextGenerationEU θα εξαρτηθεί από τη γνωστοποίηση και την επικύρωση πρόσθετων δαπανών σχετικών με το κλίμα από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των εθνικών τους σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Παράρτημα: Δείκτες εφαρμογής σχετικά με τη χρήση των μέσων για την επίτευξη των στόχων αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας της γενικής στρατηγικής της Επιτροπής για τη διαχείριση του χρέους
|
Μέσο
|
Δείκτης
|
Αξία το 1ο εξάμηνο του 2025 (εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά)
|
Παρατήρηση για την εκτέλεση το 2ο εξάμηνο του 2024
|
|
Υλοποίηση του προγράμματος ομολόγων της ΕΕ
|
1) Τακτικές εκδόσεις σε όλη την καμπύλη
Τακτικές εκδόσεις ομολόγων της ΕΕ (και πράσινων ομολόγων NextGenerationEU) σε όλες τις ληκτότητες σε όλη την καμπύλη (έως 30 έτη) για την παροχή επενδυτικών ευκαιριών σε διαφορετικούς τύπους επενδυτών ως τρόπος διατήρησης της ισχυρής επενδυτικής ζήτησης και, επομένως, της ευελιξίας όσον αφορά τον προσδιορισμό των όγκων έκδοσης και της ληκτότητας για μεμονωμένες συναλλαγές με βάση τις συνθήκες της αγοράς.
|
I.Κατάτμηση ληκτότητας του προγράμματος έκδοσης
|
1-4 ετών: 21 %
4-8 ετών: 21 %
8-12 ετών: 19 %
12-17 ετών: 10 %
17-23 ετών: 12 %
23-31 ετών: 17 %
|
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 η Επιτροπή επιδίωξε τον στόχο της μέσω τακτικών εκδόσεων ομολόγων με διαφορετικές διάρκειες μέχρι τη ληκτότητα ώστε να παράσχει ρευστότητα στην καμπύλη της ΕΕ σε όλους τους τομείς. Οι συναλλαγές χρηματοδότησης κατανεμήθηκαν σε ολόκληρη την εξάμηνη περίοδο ώστε να διασφαλιστεί η τακτική παρουσία στην αγορά. Πραγματοποιήθηκαν περισσότερες συναλλαγές σε σχέση με το δεύτερο εξάμηνο του 2024, δεδομένου ότι ο στόχος χρηματοδότησης του πρώτου εξαμήνου του 2025 που ανερχόταν σε έως 90 δισ. EUR ήταν υψηλότερος από τον στόχο χρηματοδότησης του δεύτερου εξαμήνου του 2024, που ανερχόταν σε 65 δισ. EUR.
Οι εκδόσεις πράσινων ομολόγων ήταν ελαφρώς χαμηλότερες από το δεύτερο εξάμηνο του 2024, στοιχείο που αντικατοπτρίζει τις σωρευτικές πράσινες δαπάνες που δηλώθηκαν από τα κράτη μέλη και την κατάλληλη προσαρμογή των εκδόσεων πράσινων ομολόγων προς τις δαπάνες αυτές.
|
|
|
2)
|
II.Έγκαιρη διανομή των εκδόσεων
|
Έξι κοινοπρακτικές εκδόσεις και επτά δημοπρασίες ομολόγων, με αποτέλεσμα τουλάχιστον δύο εκδόσεις ανά μήνα.
|
|
|
|
3)
|
III.Πράσινες εκδόσεις
|
6,9 δισ. EUR με αξιοποίηση των ομολόγων της ΕΕ του 2033 και του 2050.
|
|
|
|
4) Επίτευξη σωστής ισορροπίας δημοπρασιών και κοινοπρακτικών εκδόσεων
Χρήση διαφορετικών τεχνικών χρηματοδότησης με σωστή ισορροπία, ανάλογα με τους συνολικούς όγκους εκδόσεων και τις συνθήκες της αγοράς, με στόχο τη διαχείριση των κινδύνων εκτέλεσης, τη βελτίωση της ρευστότητας της δευτερογενούς αγοράς και τη βελτίωση του κόστους δανεισμού.
|
I.Κατάτμηση δημοπρασίας / κοινοπρακτικής έκδοσης ως %
|
Το 41 % των εκδόσεων ομολόγων μέσω δημοπρασίας.
|
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 η Επιτροπή εξέδωσε το 41 % των ομολόγων της ΕΕ μέσω δημοπρασίας, ποσοστό ελαφρά χαμηλότερο από εκείνο του δεύτερου εξαμήνου του 2024 (42 %).
|
|
|
5) Θέσπιση μεγάλων και ρευστών ομολόγων αναφοράς
Αξιοποίηση των ομολόγων της ΕΕ ώστε να έλθει ο όγκος κυκλοφορίας των διαφορετικών γραμμών σε επίπεδα ανάλογα με τις μεγάλης κλίμακας και ρευστές γραμμές αναφοράς.
|
I.Εκδόσεις μέσω νέων ομολόγων έναντι όγκου που εκδόθηκε μέσω συνεχών εκδόσεων
|
·22 δισ. EUR μέσω νέων ομολόγων
·64 δισ. EUR μέσω συνεχών εκδόσεων
|
Προκειμένου να στηρίξει τη ρευστότητα των τίτλων της ΕΕ, η Επιτροπή χρησιμοποίησε τις συναλλαγές της για την αξιοποίηση υφιστάμενων γραμμών χρηματοδότησης, με το 75 % περίπου του όγκου χρηματοδότησης να κινητοποιείται μέσω συνεχών εκδόσεων.
Εγκαινιάστηκαν νέες γραμμές χρηματοδότησης για να παράσχουν στην αγορά νέες γραμμές αναφοράς, όπου χρειαζόταν στην καμπύλη και με βάση τις συστάσεις των βασικών διαπραγματευτών της ΕΕ. Νέα ομόλογα 3, 10 και 20 ετών κυκλοφόρησαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Συνεπώς, το μέσο ανεξόφλητο ποσό ανά ομόλογο αυξήθηκε σε περίπου 16 δισ. EUR έως το τέλος του Ιουνίου 2025, κάτι το οποίο εξασφάλισε τη συνεχή ρευστότητα των ομολόγων.
|
|
|
6)
|
II.Ταχύτητα αξιοποίησης των νέων ομολόγων
|
Περίπου τρεις μήνες
|
|
|
|
7)
|
III.Μέσο μέγεθος ανεξόφλητων ομολόγων
|
Περίπου 16 δισ. EUR
|
|
|
|
8)
|
IV.Κύκλος εργασιών σε σχέση με τον όγκο των εκδόσεων
|
Περίπου 174 % το πρώτο εξάμηνο του 2025 έναντι 155 % το δεύτερο εξάμηνο του 2024
|
|
|
|
9)
|
V.Απόλυτος κύκλος εργασιών
|
1 154 δισ. EUR το πρώτο εξάμηνο του 2025 έναντι 894 δισ. EUR το δεύτερο εξάμηνο του 2024
|
|
|
|
4) Διαχείριση του προφίλ ληκτότητας των εκδόσεων ομολόγων της ΕΕ με τη δέουσα προσοχή στα εξής:
·προσωρινό πρόσθετο περιθώριο (για δανεισμό που σχετίζεται με το NextGenerationEU) και μόνιμο περιθώριο (για τη ΜΧΣ+) στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ
·μελλοντική εξαγορά εκταμιεύσεων σε κάθε δεδομένο έτος
·σταθερές μελλοντικές ανάγκες ανανέωσης
·ανάγκη προστασίας της διαβάθμισης της ΕΕ με στόχο τη διασφάλιση χαμηλού κόστους δανεισμού μακροπρόθεσμα και ισχυρής ζήτησης από τη βασική επενδυτική βάση της.
|
I.Μέση ληκτότητα έκδοσης
|
Γύρω στα 12 έτη
|
Το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι εκδόσεις ομολόγων της ΕΕ είχαν μέση ληκτότητα 12 έτη. Αυτό αντανακλά την ανάγκη κατανομής του προφίλ των εξαγορών ενώ, ταυτόχρονα, προσελκύονται επενδυτές στις συναλλαγές της πρωτογενούς αγοράς της ΕΕ. Η μέση ληκτότητα παρέμεινε κάτω από τη μέγιστη μέση ληκτότητα των 17 ετών που ορίζεται στην ετήσια απόφαση δανεισμού για το 2025.
Ο μέσος σταθμισμένος χρόνος μέχρι τη ληκτότητα του ανεξόφλητου χρέους μειώθηκε ελαφρά (σε περίπου 11 έτη αφού υποχώρησε κάτω από το όριο των 11,5 ετών) λόγω του προφίλ έκδοσης και της σταδιακής μείωσης της ληκτότητας του υφιστάμενου χρέους.
Η αναχρηματοδότηση παρέμεινε επίσης σταθερή, γεγονός που αντικατοπτρίζει παλαιότερες εκδόσεις και το προφίλ εξαγοράς.
|
|
|
5)
|
II.Μέσος χρόνος μέχρι τη ληκτότητα του ανεξόφλητου χρέους
|
Γύρω στα 11 έτη
|
|
|
|
6)
|
III.Αναχρηματοδότηση βραχυπρόθεσμα, δηλαδή ποσοστό του ανεξόφλητου αποθέματος ομολόγων και γραμματίων που λήγουν τους 12 επόμενους μήνες
|
Κάτω του 10 %
|
|
|
|
7)
|
IV.Αναχρηματοδότηση μεσοπρόθεσμα, δηλαδή ποσοστό του ανεξόφλητου αποθέματος ομολόγων και γραμματίων που λήγουν τα επόμενα πέντε έτη
|
Κάτω του 37 %.
|
|
|
Υλοποίηση του προγράμματος γραμματίων της ΕΕ
|
Τακτική έκδοση γραμματίων της ΕΕ με ληκτότητα έως 1 έτος μέσω δημοπρασίας για την προσέλκυση επιπλέον επενδυτών (ή πρόσθετων χαρτοφυλακίων υφιστάμενων επενδυτών) και την υποστήριξη της διαχείρισης της ρευστότητας.
|
I.Όγκος κυκλοφορίας γραμματίων της ΕΕ
|
Περίπου 30 δισ. EUR
|
Το ανεξόφλητο χρέος στο πλαίσιο του προγράμματος γραμματίων της ΕΕ αυξήθηκε από περίπου 25 δισ. EUR σε περίπου 30 δισ. EUR κατά τη διάρκεια της περιόδου στο πλαίσιο της ανάπτυξης του προγράμματος για την παροχή πρόσθετης ρευστότητας όταν χρειάζεται. Αυτό περιλάμβανε επίσης την εισαγωγή νέας γραμμής 12μηνου γραμματίου της ΕΕ.
|
|
|
|
II.Αριθμός δημοπρασιών γραμματίων της ΕΕ
|
12
|
|
|
Διαχείριση ρευστότητας
|
Διαχείριση αποθέματος ρευστότητας με βάση τις υποχρεώσεις πληρωμών, τις ανάγκες εκταμίευσης και το κόστος ταμειακών διαθεσίμων, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά.
|
I.Αριθμός πληρωμών που δεν πραγματοποιήθηκαν λόγω έλλειψης ρευστότητας
|
Καμία
|
Η Επιτροπή ανταποκρίθηκε σε όλες τις ανάγκες εκταμίευσης και δεν υπήρξαν περιπτώσεις αποτυχίας διακανονισμού κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2024.
|
|
Δίκτυο βασικών διαπραγματευτών
|
Προσέλκυση ευρέος φάσματος χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που επιδεικνύουν ισχυρή δέσμευση ως προς τη στήριξη των εκδόσεων της ΕΕ.
|
I.Αριθμός ιδρυμάτων που υπέγραψαν δεσμεύσεις αναδοχής για συναλλαγές τους τελευταίους έξι μήνες
|
19 (έναντι 18 το δεύτερο εξάμηνο του 2024)
|
Οι βασικοί διαπραγματευτές της ΕΕ συνέχισαν να υποστηρίζουν την Επιτροπή και η εναλλαγή στις κοινοπρακτικές εκδόσεις βοήθησε την Επιτροπή να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο όλες τις τράπεζες που ήταν επιλέξιμες για συμμετοχή σε κοινοπρακτικές εκδόσεις.
|
|
Επικοινωνία με διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς της αγοράς και ομοτίμους εκδότες
|
Διατήρηση και οικοδόμηση της εμπιστοσύνης με τη βάση των επενδυτών, τους συμμετέχοντες στην αγορά και τους ομότιμους εκδότες προς στήριξη της ζήτησης για χρέος της ΕΕ και βελτίωση της κατανόησης της δυναμικής της αγοράς και των αναγκών των επενδυτών από την ΕΕ
|
I.Αποκλίσεις από τα προαναγγελθέντα χρονοδιαγράμματα για τη δημοσίευση των σχεδίων χρηματοδότησης
|
Καμία
|
Η Επιτροπή διατήρησε τακτική και προβλέψιμη επικοινωνία με τις αγορές, σύμφωνα με προηγούμενες ανακοινώσεις.
Στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2025 στις δημοπρασίες ομολόγων σημειώθηκε μειωμένη κατανομή κατά περίπου 4 δισ. EUR λόγω της εξασφάλισης ελκυστικών όρων χρηματοδότησης.
Η Επιτροπή δημοσίευε ανά τακτά διαστήματα στατιστικά στοιχεία για τους επενδυτές και η διαφοροποιημένη βάση επενδυτών της συνέχισε να αυξάνεται.
|
|
|
|
II.Απόκλιση από τους όγκους που ανακοινώθηκαν στο σχέδιο χρηματοδότησης
|
Περίπου 4 δισ. EUR ή λιγότερο από 5 % (έναντι λιγότερου από 2 % το δεύτερο εξάμηνο του 2024).
|
|
|
|
|
III.Στατιστικά στοιχεία κατανομής επενδυτών
|
Ανά τύπο:
κεντρικές τράπεζες / επίσημοι οργανισμοί 17 %, διαχειριστές κεφαλαίων 24 %, τμήματα διαχείρισης διαθεσίμων τραπεζών 33 %, ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά ταμεία 17 %, τράπεζες 8 %, αμοιβαία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου 2 %
Ανά χώρα / περιοχή: Ηνωμένο Βασίλειο 22 %, Σκανδιναβικές χώρες 11 %, Γαλλία 10 %, Μπενελούξ 9 %, Ιταλία 9 %, Ασία-Ειρηνικός 5 %, Γερμανία 8 %, Ιβηρική 12 %, άλλες χώρες της ΕΕ 7 %, άλλες χώρες Ευρώπης, εκτός ΕΕ 2 %, Αμερική 1 %, Μέση Ανατολή και Αφρική 2 %
|
|