ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 23.6.2025
COM(2025) 344 final
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 23.6.2025
COM(2025) 344 final
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 126 παράγραφος 7,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Σύμφωνα με το άρθρο 126 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ), τα κράτη μέλη αποφεύγουν τα υπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα.
(2)Το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης βασίζεται στον στόχο για υγιή και βιώσιμα δημόσια οικονομικά ως μέσο ενίσχυσης των προϋποθέσεων σταθερότητας των τιμών και ισχυρής, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, βασισμένης σε χρηματοοικονομική σταθερότητα, υποστηρίζοντας με τον τρόπο αυτόν την επίτευξη των στόχων της Ένωσης για βιώσιμη ανάπτυξη και απασχόληση.
(3)Η Ρουμανία υπόκειται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος από τον Απρίλιο του 2020. Στις 3 Απριλίου 2020 το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 6 της ΣΛΕΕ, με την οποία διαπίστωσε την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία λόγω μη συμμόρφωσης με το κριτήριο του ελλείμματος( 1 ), και εξέδωσε σύσταση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ( 2 ) προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος το αργότερο έως το 2022.
(4)Στις 18 Ιουνίου 2021, υπό το πρίσμα της βαθιάς συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας που συνδέεται με την πανδημία COVID-19, το Συμβούλιο εξέδωσε αναθεωρημένη σύσταση( 3 ) δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ, με την οποία συνέστησε στη Ρουμανία να θέσει τέλος στην κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο έως το 2024.
(5)Στις 26 Ιουλίου 2024 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΕΕ) 2024/2130( 4 ) σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 8 της ΣΛΕΕ, στην οποία διαπίστωσε ότι η Ρουμανία δεν είχε λάβει αποτελεσματικά μέτρα ως ανταπόκριση στη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021. Το Συμβούλιο, στην απόφασή του της 26ης Ιουλίου 2024, έλαβε υπόψη ότι το επόμενο στάδιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, δηλαδή η αναθεωρημένη σύσταση του Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ σχετικά με τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, θα πραγματοποιηθεί μετά την υποβολή του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου σύμφωνα με το άρθρο 11 και το άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(6)Στις 25 Οκτωβρίου 2024 η Ρουμανία υπέβαλε το πρώτο εθνικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιό της σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1263( 5 ). Το σχέδιο κάλυπτε την περίοδο από το 2025 έως το 2028 και προέβλεπε δημοσιονομική προσαρμογή σε χρονικό διάστημα επτά ετών. Στις 21 Ιανουαρίου 2025 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της Ρουμανίας( 6 ). Η σύσταση αυτή καθόρισε μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών και προσδιόρισε το σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου προσαρμογής σε επτά έτη.
(7)Στις 21 Ιανουαρίου 2025 το Συμβούλιο εξέδωσε αναθεωρημένη σύσταση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ με την οποία συνιστούσε στη Ρουμανία να θέσει τέλος στην κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος έως το 2030( 7 ). Το Συμβούλιο συνέστησε διορθωτική πορεία των καθαρών δαπανών για τη Ρουμανία σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97( 8 ) με τους ακόλουθους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών( 9 ): 5,1 % το 2025, 4,9 % το 2026, 4,7 % το 2027, 4,3 % το 2028, 4,2 % το 2029 και 3,9 % το 2030, οι οποίοι αντιστοιχούν στους μέγιστους σωρευτικούς ρυθμούς αύξησης που υπολογίζονται με έτος αναφοράς το 2023, ήτοι 20,2 % το 2025, 26,0 % το 2026, 31,9 % το 2027, 37,6 % το 2028, 43,3 % το 2029 και 49,0 % το 2030. Πρόκειται για τους ίδιους ετήσιους και σωρευτικούς ρυθμούς αύξησης που καθορίζονται στη σύσταση για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της Ρουμανίας. Το Συμβούλιο όρισε ως προθεσμία την 30ή Απριλίου 2025 για την ανάληψη αποτελεσματικής δράσης και την υποβολή των αναγκαίων μέτρων από τη Ρουμανία μαζί με την ετήσια έκθεση προόδου για το 2025, η οποία υποβάλλεται στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(8)Μέχρι σήμερα, η Ρουμανία δεν έχει υποβάλει την ετήσια έκθεση προόδου της σχετικά με τα μέτρα που έχει λάβει και σχετικά με την υλοποίηση του συνόλου μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου προσαρμογής.
(9)Το 2024 και το 2025 οι καθαρές δαπάνες αυξάνονται πολύ ταχύτερα από ό,τι συνέστησε το Συμβούλιο· το γεγονός αυτό οδηγεί σε επίμονα υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα, θέτοντας σε κίνδυνο την έγκαιρη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2030. Δεν υπάρχουν ελαφρυντικοί «σχετικοί παράγοντες» οι οποίοι πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος και οι οποίοι θα μπορούσαν να αλλάξουν την εν λόγω αξιολόγηση, ενώ οι υψηλοί μεσοπρόθεσμοι κίνδυνοι δημοσιονομικής βιωσιμότητας που αντιμετωπίζει η Ρουμανία αποτελούν επιβαρυντικό παράγοντα. Σε αυτή τη βάση, στις [ημερομηνία] το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 8 της ΣΛΕΕ με την οποία διαπιστώνεται ότι δεν είχε αναληφθεί αποτελεσματική δράση σε εφαρμογή της σύστασής του της 21ης Ιανουαρίου 2025.
(10)Σε περίπτωση μη αποτελεσματικής δράσης από πλευράς κράτους μέλους με παρέκκλιση, το Συμβούλιο υποχρεούται, βάσει του άρθρου 126 της ΣΛΕΕ, να εκδώσει αναθεωρημένη σύσταση δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 7 προς το εν λόγω κράτος μέλος προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος εντός καθορισμένου χρονικού διαστήματος. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97 του Συμβουλίου, η εν λόγω σύσταση πρέπει επίσης να θέτει μέγιστη προθεσμία έξι μηνών προκειμένου το συγκεκριμένο κράτος μέλος να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η οποία μπορεί να μειωθεί σε τρεις μήνες όταν αυτό δικαιολογείται από τη σοβαρότητα της κατάστασης. Επιπροσθέτως, με τη σύστασή του, το Συμβούλιο πρέπει επίσης να συνιστά στο κράτος μέλος να συμμορφωθεί με τον μέγιστο ρυθμό αύξησης των καθαρών δαπανών που ορίζεται στη διορθωτική πορεία των καθαρών δαπανών, η οποία διασφαλίζει ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώνεται και διατηρείται κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ εντός της προθεσμίας που καθορίζεται στην εν λόγω σύσταση. Όταν η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος έχει κινηθεί βάσει του κριτηρίου του ελλείμματος, η διορθωτική πορεία πρέπει να συνάδει με ελάχιστη ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους τουλάχιστον 0,5 % του ΑΕΠ, ως σημείο αναφοράς για τα έτη κατά τα οποία το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς. Η Επιτροπή μπορεί, κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου το 2025, το 2026 και το 2027, να προσαρμόσει το σημείο αναφοράς, ώστε να ληφθεί υπόψη η αύξηση των δαπανών για τόκους κατά τον καθορισμό της προτεινόμενης διορθωτικής πορείας για τα εν λόγω έτη, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 23 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1264 του Συμβουλίου.
(11)Το πραγματικό ΑΕΠ στη Ρουμανία αυξήθηκε κατά 0,8 % το 2024. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 1,4 % το 2025, υποστηριζόμενη από την ανάκαμψη των υπηρεσιών κατασκευών και μεταφορών, τη συμμετοχή στον χώρο Σένγκεν και την αναβάθμιση των υποδομών. Το 2026 το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,2 %, αντικατοπτρίζοντας την ισχυρότερη απορρόφηση κονδυλίων στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να ανέλθει στο 5,3 % το 2025 και στο 5,2 % το 2026. Ο πληθωρισμός αναμένεται να μειωθεί από 5,8 % το 2024 σε 5,1 % το 2025 και σε 3,9 % το 2026.
(12)Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρείχε η Eurostat στις 22 Απριλίου 2025 10 , το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στη Ρουμανία ανερχόταν σε 9,3 % του ΑΕΠ το 2024. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ υψηλότερο από την πρόβλεψη για έλλειμμα 7,9 % του ΑΕΠ που περιλαμβάνεται στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Ρουμανίας του Οκτωβρίου του 2024. Στις εαρινές προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπεται έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της τάξης του 8,6 % του ΑΕΠ το 2025 και του 8,4 % του ΑΕΠ το 2026. Το διαρθρωτικό έλλειμμα προβλέπεται να ανέλθει σε 7,9 % το 2025 και αναμένεται να παραμείνει αμετάβλητο το 2026.
(13)Στο τέλος του 2024 το χρέος της γενικής κυβέρνησης ανερχόταν σε 54,8 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλέπεται να αυξηθεί σε 59,4 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2025 και σε 63,3 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2026, υπερβαίνοντας έτσι την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ.
(14)Η αναθεωρημένη διορθωτική πορεία των καθαρών δαπανών που καθορίζεται στην παρούσα σύσταση, η οποία καθορίζει μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών, συνάδει με ελάχιστη ετήσια βελτίωση κατά τουλάχιστον 0,5 % του ΑΕΠ στο διαρθρωτικό ισοζύγιο και διασφαλίζει ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώνεται και διατηρείται κάτω από την τιμή αναφοράς εντός της αρχικής προθεσμίας διόρθωσης του 2030. Προκειμένου να διασφαλιστεί μια συνεπής προσέγγιση βάσει κινδύνου και να αντιμετωπιστεί η απόκλιση από την αρχική πορεία, η διορθωτική πορεία είναι εμπροσθοβαρής, με ετήσιες προσαρμογές στο διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο περίπου 2 εκατοστιαίων μονάδων [ανά έτος] το 2025 και το 2026 και περίπου 1 εκατοστιαίας μονάδας στη συνέχεια, υποστηριζόμενη από βασικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της επανεξέτασης του φορολογικού πλαισίου, και διασφαλίζει ότι το χρέος θα επανέλθει σε συνετά επίπεδα κάτω του 60 % του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα. Με βάση τη διορθωτική πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στην παρούσα σύσταση, το πλαίσιο μεσοπρόθεσμης πρόβλεψης του δημόσιου χρέους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τις εαρινές προβλέψεις 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα μειωθεί από 9,3 % του ΑΕΠ το 2024 σε 2,8 % έως το 2030. Το χρέος της γενικής κυβέρνησης θα συνεχίσει να αυξάνεται από 54,8 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2024 σε 62,3 % στο τέλος του 2028 και στη συνέχεια θα μειωθεί σε 61,1 % το 2030.
(15)Η συμμόρφωση με τους συνιστώμενους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών που ορίζονται από τη διορθωτική πορεία των καθαρών δαπανών θα πρέπει να εξασφαλίζει μόνιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, ενώ συγκεκριμένα μέτρα θα πρέπει να στοχεύουν παράλληλα στη βελτίωση της ποιότητας και της σύνθεσης των δημόσιων οικονομικών, στη διατήρηση των επενδύσεων και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας. Οι μεταρρυθμίσεις δημοσιονομικού και ευρύτερου οικονομικού χαρακτήρα θα πρέπει να βελτιώνουν το δυναμικό ανάπτυξης και ανθεκτικότητας της οικονομίας με βιώσιμο τρόπο και να στηρίζουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα,
(16)Στο πλαίσιο αυτό, εξακολουθεί να ισχύει το σημείο 2 και το παράρτημα II (Σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου προσαρμογής σε 7 έτη) της σύστασης του Συμβουλίου, της 21ης Ιανουαρίου 2025, για την έγκριση του μεσοπρόθεσμου σχεδίου της Ρουμανίας. Οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις θα εξακολουθήσουν να παρακολουθούνται από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 22 παράγραφος 1 του κανονισμού 2024/1263. Ωστόσο, δεδομένης της πρόσφατης επιδείνωσης της δημοσιονομικής θέσης της Ρουμανίας σε σχέση με το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο, το πεδίο εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων του εν λόγω σχεδίου, ιδίως εκείνων που επηρεάζουν αμεσότερα τις δημοσιονομικές προοπτικές και τη βιωσιμότητα του χρέους, πρέπει να αναβαθμιστεί. Η επικείμενη φορολογική μεταρρύθμιση θα πρέπει να έχει ως στόχο τη δημιουργία πρόσθετων εσόδων σημαντικά υψηλότερων από το 1,7 % του ΑΕΠ που προβλεπόταν στο σχέδιο. Για την επανόρθωση της δημοσιονομικής κατάστασης, θα χρειαστούν επίσης πρόσθετα μέτρα που θα αποσκοπούν στη βελτίωση της φορολογικής διοίκησης και είσπραξης και στη διασφάλιση αυστηρού ελέγχου των τρεχουσών δαπανών, συμπεριλαμβανομένων των μισθών του δημόσιου τομέα.
(17)Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 του κανονισμού αριθ. 1467/97, απόφαση του Συμβουλίου για την κατάργηση της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος λαμβάνεται δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 12 της ΣΛΕΕ μόνο όταν το έλλειμμα μειώθηκε κάτω της τιμής αναφοράς και σύμφωνα με πρόβλεψη της Επιτροπής θα παραμείνει έτσι το τρέχον και το επόμενο έτος.
ΣΥΝΙΣΤΑ:
1)Η Ρουμανία θα πρέπει να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών δεν υπερβαίνει τα μέγιστα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα I.
2)Ως εκ τούτου, η Ρουμανία θα πρέπει να θέσει τέλος στην κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος έως το 2030.
3)Το Συμβούλιο ορίζει την 15η Οκτωβρίου 2025 ως προθεσμία για την ανάληψη αποτελεσματικής δράσης από τη Ρουμανία και την υποβολή των αναγκαίων μέτρων για τη διασφάλιση της έγκαιρης διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος. Στη συνέχεια, η Ρουμανία θα πρέπει να υποβάλλει έκθεση για την πρόοδο που συντελείται ως προς την εφαρμογή της παρούσας σύστασης τουλάχιστον ανά εξάμηνο, την άνοιξη στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης προόδου της και το φθινόπωρο έως την 15η Οκτωβρίου, μέχρι την πλήρη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.
Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στη Ρουμανία.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών
(ετήσιοι και σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης, σε ονομαστικούς όρους)
Ρουμανία
|
Έτη |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
|
Ρυθμοί αύξησης (%) |
Ετήσιοι |
2,8 |
2,6 |
4,6 |
4,4 |
4,2 |
4,0 |
|
Σωρευτικοί (*) |
2,8 |
5,5 |
10,4 |
15,2 |
20,1 |
24,9 |
|
(*) Οι σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης υπολογίζονται έναντι του έτους βάσης 2024.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος