ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 28.2.2025
COM(2025) 62 final
2025/0034(NLE)
Πρόταση
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με το θεματολόγιο πολιτικής για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας για την περίοδο 2025-2027
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 28.2.2025
COM(2025) 62 final
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
της
Πρότασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με το θεματολόγιο πολιτικής για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας για την περίοδο 2025-2027
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Λεπτομερής επεξήγηση των διαρθρωτικών πολιτικών του ΕΧΕ και των δράσεων του ΕΧΕ
Οι προτάσεις για τις διαρθρωτικές πολιτικές του ΕΧΕ και τις δράσεις του ΕΧΕ περιγράφονται λεπτομερέστερα με την ακόλουθη σειρά. Βασίζονται σε διαδικασία συνδημιουργίας, η οποία διεξήχθη με τα κράτη μέλη, τις συνδεδεμένες χώρες του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και τους συμφεροντούχους μεταξύ Μαρτίου 2023 και Νοεμβρίου 2024:
Διαρθρωτικές πολιτικές του ΕΧΕ
·Διευκόλυνση της ανοικτής επιστήμης μέσω της ανταλλαγής και της περαιτέρω χρήσης δεδομένων, μεταξύ άλλων μέσω του ευρωπαϊκού νέφους ανοικτής επιστήμης (EOSC)
·Ενίσχυση της βιωσιμότητας, της προσβασιμότητας και της ανθεκτικότητας των ερευνητικών υποδομών στον ΕΧΕ
·Ενίσχυση της συμπεριληπτικής και διατομεακής ισότητας των φύλων στον ΕΧΕ
·Ενίσχυση της ελκυστικότητας και της βιωσιμότητας των σταδιοδρομιών στην έρευνα
·Μεταρρύθμιση της αξιολόγησης της έρευνας
·Αναβάθμιση των ικανοτήτων και των δραστηριοτήτων αξιοποίησης της γνώσης
·Συνολική προσέγγιση για την Ε&Κ
·Μετατροπή του στρατηγικού σχεδίου ενεργειακών τεχνολογιών (ΣΕΤ) σε βασική θεματική συνιστώσα του ΕΧΕ
·Βελτίωση της διάρθρωσης μεταξύ της Ε&Κ και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο πλαίσιο του ΕΧΕ και αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού των ευρωπαϊκών οικοσυστημάτων Ε&Κ
·Ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην επιστήμη μέσω της συμμετοχής και ενασχόλησης των πολιτών και της επικοινωνίας όσον αφορά την επιστήμη
·Βελτίωση της πρόσβασης της ΕΕ στην αριστεία
Δράσεις του ΕΧΕ
·Ισότητα στην ανοικτή επιστήμη
·Προώθηση του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος της επιστήμης στην υπηρεσία των πολιτικών (S4P)
·Διευκόλυνση και επιτάχυνση της υπεύθυνης χρήσης της ΤΝ στην επιστήμη στην ΕΕ
·Ενίσχυση της ασφάλειας της έρευνας
·Επιτάχυνση των επενδύσεων Ε&Κ για τον βιομηχανικό μετασχηματισμό και την ανταγωνιστική βιωσιμότητα της Ευρώπης
·Επιτάχυνση των μεθοδολογιών νέας προσέγγισης (ΜΝΠ) για την προώθηση της βιοϊατρικής έρευνας και των δοκιμών φαρμάκων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων
·Διαμόρφωση εναρμονισμένου και συντονισμένου πλαισίου για μια ευρωπαϊκή προσέγγιση όσον αφορά την ακεραιότητα και τη δεοντολογία στον τομέα της E&K ενόψει των αναδυόμενων προκλήσεων
Διαρθρωτικές πολιτικές του ΕΧΕ
1.Διευκόλυνση της ανοικτής επιστήμης μέσω της ανταλλαγής και της περαιτέρω χρήσης δεδομένων, μεταξύ άλλων μέσω του ευρωπαϊκού νέφους ανοικτής επιστήμης (EOSC)
Στόχοι
·Οι πρακτικές και οι δεξιότητες ανοικτής επιστήμης ανταμείβονται και διδάσκονται, καθώς μετατρέπονται στη «νέα κανονικότητα»·
·τα πρότυπα, τα εργαλεία και οι υπηρεσίες επιτρέπουν στους ερευνητές να βρίσκουν, να έχουν πρόσβαση, να χρησιμοποιούν περαιτέρω και να συνδυάζουν αποτελέσματα·
·αναπτύσσεται και διατηρείται ομόσπονδη υποδομή σε επίπεδο κοινότητας, η οποία θα επιτρέπει την ανοικτή ανταλλαγή επιστημονικών αποτελεσμάτων·
·η Ευρώπη πρωτοστατεί όσον αφορά τη διαμόρφωση ενός δικτύου ερευνητικών δεδομένων FAIR 1 με εδραιωμένους συνδέσμους προς άλλους χώρους δεδομένων·
·παρέχονται στους ερευνητές καλύτεροι νομικοί όροι και πόροι για την πρόσβαση και την περαιτέρω χρήση ερευνητικών αποτελεσμάτων που χρηματοδοτούνται με δημόσιους πόρους και τη χρήση δημοσιεύσεων και δεδομένων για επιστημονικούς σκοπούς.
Περιγραφή
Αυτή η διαρθρωτική πολιτική αποσκοπεί στην επίτευξη ουσιαστικής αλλαγής μεταξύ των ερευνητικών κοινοτήτων και των ερευνητικών υποδομών στην Ευρώπη. Θα επιδιώξει τη δημιουργία ενός καλύτερου νομικού πλαισίου της ΕΕ για την ανοικτή ανταλλαγή, την απρόσκοπτη πρόσβαση και την αξιόπιστη περαιτέρω χρήση ερευνητικών δεδομένων και άλλων ψηφιακών ερευνητικών αντικειμένων που χρησιμοποιούνται και παράγονται κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής της έρευνας. Παραδείγματα δραστηριοτήτων είναι τα εξής:
·προώθηση της υιοθέτησης του κόμβου της ΕΕ για το EOSC από την ευρωπαϊκή ερευνητική κοινότητα·
·στήριξη της διεύρυνσης του ομόσπονδου δικτύου EOSC με περισσότερους κόμβους και διασφάλιση της δυνατότητας κλιμάκωσής του μέσω κοινών προτύπων και πολιτικών χρήσης του δικτύου EOSC, από το 2025·
·διεξαγωγή περαιτέρω διαβουλεύσεων με τους συμφεροντούχους και συλλογή περισσότερων στοιχείων σχετικά με προσδιορισμένες επιλογές πολιτικής ώστε το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα δεδομένα να είναι κατάλληλο για την έρευνα·
·επέκταση του πλαισίου παρακολούθησης του EOSC με υπερσύγχρονες μεθοδολογίες για την αξιολόγηση του αντικτύπου των σχετικών πολιτικών και πρακτικών.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Ανάπτυξη ομόσπονδου δικτύου του EOSC υψηλής αξίας και ενίσχυση της υιοθέτησής του·
·αύξηση του όγκου και της παραγωγικότητας των ερευνητικών δεδομένων FAIR στην Ευρώπη·
·προσδιορισμός τομέων για νομοθετικά και μη νομοθετικά μέτρα ώστε να διασφαλιστεί ένα νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα δεδομένα το οποίο θα είναι κατάλληλο για την έρευνα·
·αξιολόγηση του αντικτύπου των πολιτικών και των πρακτικών ανοικτής επιστήμης που βασίζονται σε πλατφόρμα πληροφοριών για την πολιτική ανοικτής επιστήμης.
2.Ενίσχυση της βιωσιμότητας, της προσβασιμότητας και της ανθεκτικότητας των ερευνητικών υποδομών στον ΕΧΕ
Στόχοι
·Ενισχυμένες υπηρεσίες ερευνητικών υποδομών (ΕΥ), καλύτερα προσαρμοσμένες στις ανάγκες των χρηστών, στο πλαίσιο σύγχρονων και αναδυόμενων προκλήσεων στον τομέα της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας και των προτεραιοτήτων πολιτικής της ΕΕ·
·ενίσχυση του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος ΕΥ, μεταξύ άλλων μέσω της ενοποίησης των υφιστάμενων ΕΥ και του εντοπισμού νέων έργων ΕΥ που καλύπτουν τα κενά·
·δημιουργία πιο ολοκληρωμένων και βιώσιμων συστημάτων για την πρόσβαση στις ΕΥ και στις υπηρεσίες τους·
·ενισχυμένος αντίκτυπος στην έρευνα και την κοινωνία και ενισχυμένη συνεργασία με τη βιομηχανία·
·δημιουργία καλύτερων δεσμών μεταξύ των διαφόρων ειδών υποδομών (ΕΥ, τεχνολογικές υποδομές, ηλεκτρονικές υποδομές, υποδομές δεδομένων)·
·επίτευξη μεγαλύτερης συμμετοχής των συμφεροντούχων στις δραστηριότητες των ΕΥ.
Περιγραφή
Αυτή η διαρθρωτική πολιτική διασφαλίζει τον ανοικτό χαρακτήρα, την προσβασιμότητα και την ασφάλεια βιώσιμων ΕΥ παγκόσμιας κλάσης για τους ερευνητές και τους φορείς καινοτομίας στην Ευρώπη, αναπτύσσει περαιτέρω και εδραιώνει τις ΕΥ, την ολοκληρωμένη λειτουργία τους στο οικοσύστημα Ε&Κ και τις δυνατότητές τους να αντιμετωπίσουν τις προτεραιότητες της ΕΕ. Μια μακροπρόθεσμη στρατηγική θα εξορθολογίσει το τοπίο των ΕΥ και θα προσδιορίσει και θα ιεραρχήσει τις υπηρεσίες και τις τεχνολογίες ΕΥ που απαιτούνται για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας, καθώς και της ικανότητάς της να επιλύει τις κοινωνικές προκλήσεις.
·Ανάπτυξη μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τις ΕΥ·
·διενέργεια σαφούς παρακολούθησης των επιδόσεων των διαφόρων ΕΥ·
·διενέργεια σαφούς ανάλυσης της χρηματοδοτικής στήριξης προς τις ΕΥ·
·διενέργεια στρατηγικής ανάλυσης τοπίου για τις ΕΥ στην Ευρώπη.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Από μακροπρόθεσμες και επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες: 1) Μακροπρόθεσμη στρατηγική της ΕΕ για τις ερευνητικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένης νέας στρατηγικής προσέγγισης για την παροχή στήριξης από την ΕΕ στις ερευνητικές υποδομές· 2) Χάρτης πορείας του Ευρωπαϊκού Στρατηγικού Φόρουμ Ερευνητικών Υποδομών (ESFRI) για το 2026 και βασικά στοιχεία για την ανάλυση τοπίου του 2028· 3) παρακολούθηση των ορόσημων του ESFRI· 4) συμμετοχή των συμφεροντούχων(εκθέσεις εκδηλώσεων/δραστηριοτήτων).
·Από βραχυπρόθεσμες δραστηριότητες, εκθέσεις με συστάσεις σχετικά με τα εξής: 1) χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων συνεργειών με εθνική και περιφερειακή χρηματοδότηση, ενωσιακές και άλλες πηγές· 2) διεθνής συνεργασία, λαμβανομένων υπόψη ζητημάτων ασφάλειας της έρευνας· 3) εκτίμηση επιπτώσεων του ESFRI· 4) ανθεκτικότητα και οικολογικός προσανατολισμός των ευρωπαϊκών ερευνητικών υποδομών· 5) περαιτέρω ενίσχυση των ΚΕΕΥ στο πλαίσιο του οικοσυστήματος των ΕΥ.
3.Ενίσχυση της συμπεριληπτικής και διατομεακής ισότητας των φύλων στον ΕΧΕ
Στόχοι
·Εμβάθυνση του διαλόγου πολιτικής και συντονισμός των πολιτικών και των δράσεων για τη συμπεριληπτική και διατομεακή ισότητα των φύλων στην Ε&Κ, συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών/διαρθρωτικών αλλαγών μέσω συμπεριληπτικών σχεδίων για την ισότητα των φύλων, της διατομεακότητας, της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στο περιεχόμενο Ε&Κ, του τερματισμού της έμφυλης βίας και της ανάπτυξης της συνεκτίμησης της διάστασης του φύλου στην κατάρτιση του προϋπολογισμού·
·προώθηση της συμπεριληπτικής και διατομεακής ισότητας των φύλων στην Ε&Κ μέσω της υιοθέτησης των υφιστάμενων συστάσεων και εργαλείων·
·βελτίωση της συλλογής δεδομένων, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης της συμπεριληπτικής και διατομεακής ισότητας των φύλων στην Ε&Κ για τον εντοπισμό επιτυχημένων πρακτικών και προκλήσεων, καθώς και τυχόν κενών που πρέπει να αντιμετωπιστούν με μελλοντικές πολιτικές και μέτρα·
·μείωση των γεωγραφικών διαφορών όσον αφορά την αντιμετώπιση της συμπεριληπτικής και διατομεακής ισότητας των φύλων μεταξύ των κρατών μελών και των συνδεδεμένων χωρών.
·Επίτευξη υψηλότερου ποσοστού συμμετοχής των γυναικών και των υποεκπροσωπούμενων ερευνητών σε όλες τις πτυχές της πολυμορφίας, βελτίωση της ποιότητας των συνθηκών εργασίας (και των σπουδών), συμπεριλαμβανομένων δικαιότερων προσλήψεων, προαγωγών και κατανομών κονδυλίων του προϋπολογισμού, διαθεσιμότητα μέτρων για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, ασφαλέστερα περιβάλλοντα χωρίς έμφυλη βία, καλύτερη ισορροπία μεταξύ των φύλων σε θέσεις λήψης αποφάσεων και αμερόληπτα και υψηλότερης ποιότητας αποτελέσματα της Ε&Κ.
Περιγραφή
Αυτή η διαρθρωτική πολιτική θα βελτιώσει την ποιότητα της Ε&Κ και τη σημασία της για την κοινωνία, θα συμβάλει στην προσέλκυση και στη διατήρηση πιο ποικιλόμορφων ταλέντων στο σύστημα Ε&Κ της Ευρώπης και θα συμβάλει στο να διασφαλιστεί ότι όλοι μπορούν να μεγιστοποιήσουν τις δυνατότητές τους, αποδεικνύοντας ότι η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στον ηγετικό της ρόλο σε διεθνές επίπεδο όσον αφορά τη διασφάλιση της συμπεριληπτικής και διατομεακής ισότητας των φύλων στην Ε&Κ.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Διαμόρφωση μιας προσέγγισης παρακολούθησης και αξιολόγησης για την αποτελεσματική εφαρμογή συμπεριληπτικών σχεδίων ισότητας των φύλων·
·εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή της διατομεακότητας στην πολιτική Ε&Κ, συμπεριλαμβανομένων δεικτών·
·σχεδιασμός μιας προσέγγισης παρακολούθησης και αξιολόγησης που θα αυξήσει την υιοθέτηση της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στο περιεχόμενο Ε&Κ·
·ενισχυμένος μηχανισμός ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου για συνέργειες με άλλες δράσεις του ΕΧΕ σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο·
·εφαρμογή του κώδικα δεοντολογίας για την έμφυλη βία στον τομέα της Ε&Κ, ο οποίος αναπτύχθηκε από τη δράση 5 του θεματολογίου πολιτικής για τον ΕΧΕ για την περίοδο 2022-2024·
·ανάπτυξη αρχών για τη συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου στην κατάρτιση του προϋπολογισμού και την παρακολούθηση των δαπανών στον τομέα της Ε&Κ.
4.Ενίσχυση της ελκυστικότητας και της βιωσιμότητας των σταδιοδρομιών στην έρευνα
Στόχοι
·Προώθηση της αναγνώρισης των ερευνητικών επαγγελμάτων και της διαλειτουργικότητας και συγκρισιμότητας των σταδιοδρομιών στην έρευνα σε όλους τους τομείς και τα κράτη μέλη·
·βελτίωση των συνθηκών πρόσληψης και εργασίας, συμπεριλαμβανομένων πτυχών που σχετίζονται με ανοικτές, διαφανείς και αξιοκρατικές προσλήψεις (OTM-R)·
·ενίσχυση των δεξιοτήτων των ερευνητών για την προώθηση διατομεακών και διεπιστημονικών σταδιοδρομιών·
·στήριξη της καλύτερης επαγγελματικής ανάπτυξης και ανέλιξης, και διαμόρφωση νέων επενδυτικών μονοπατιών για τη μείωση της επισφάλειας και τη διεύρυνση του φάσματος των ευκαιριών σταδιοδρομίας·
·επιδίωξη μιας πιο ισορροπημένης κυκλοφορίας ταλέντων, συμπεριλαμβανομένων των διατομεακών ροών·
·εξασφάλιση αποτελεσματικών και αξιόπιστων δεδομένων από το παρατηρητήριο σταδιοδρομιών στον τομέα της Ε&Κ·
·δημιουργία συνεργειών με άλλες σχετικές δράσεις πολιτικής για τον ΕΧΕ και συναφείς τρέχουσες και μελλοντικές πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως η δέσμη μέτρων της Επιτροπής για τις δεξιότητες και την κινητικότητα των ταλέντων.
Περιγραφή
Η διαρθρωτική πολιτική έχει ως στόχο να καταστήσει τις ερευνητικές σταδιοδρομίες στην Ευρώπη πιο ελκυστικές και βιώσιμες, μέσω της στήριξης της από κοινού υλοποίησης από την ΕΕ, τα κράτη μέλη, τις συνδεδεμένες χώρες και τους συμφεροντούχους όλων των δράσεων που απορρέουν από τη δράση 4 του θεματολογίου πολιτικής για τον ΕΧΕ για την περίοδο 2022-2024, και μέσω της παρακολούθησης των αποτελεσμάτων της επιτόπιας υλοποίησης αυτών των πρωτοβουλιών και μεταρρυθμίσεων. Η δράση θα περιλαμβάνει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών, την εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών και συστάσεων, καθώς και τη συμβολή στην εδραίωση του παρατηρητηρίου σταδιοδρομιών στον τομέα της Ε&Κ (ReICO).
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Από κοινού εκπονηθείσες κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τις ερευνητικές σταδιοδρομίες, για θέσεις εργασίας καλύτερης ποιότητας και για καλύτερη λειτουργία της αγοράς εργασίας στον τομέα της έρευνας·
·μια κοινότητα πρακτικής για την ανταλλαγή εμπειριών και την ενίσχυση των ερευνητικών σταδιοδρομιών σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και οργανωτικό επίπεδο·
·ένα ενοποιημένο ReICO με τη συμμετοχή σχετικών φορέων εκτός της κοινότητας Ε&Κ και από κοινού εξάλειψη των κενών·
·συστάσεις για τη βελτίωση της επαγγελματικής ανάπτυξης και της ανέλιξης της σταδιοδρομίας, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών μοντέλων τύπου προγραμματισμένης πανεπιστημιακής σταδιοδρομίας, καθώς και των σχετικών μηχανισμών αξιολόγησης και χρηματοδότησης·
·από κοινού δημιουργηθέντα επενδυτικά μονοπάτια, συνένωση και συντονισμός δυνάμεων και από κοινού σχεδιασμός πρωτοβουλιών για τη μείωση της επισφάλειας και τη διευκόλυνση των σταδιοδρομιών σε μη ακαδημαϊκές ερευνητικές σταδιοδρομίες.
5.Μεταρρύθμιση της αξιολόγησης της έρευνας
Στόχοι
·Πραγματοποίηση θεσμικών αλλαγών για τη βελτίωση της αξιολόγησης της έρευνας·
·μέτρηση του επιπέδου προόδου που έχει σημειωθεί όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις για την αξιολόγηση της έρευνας·
·αύξηση της γνώσης και ευαισθητοποίηση σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις·
·εντοπισμός κενών στις μεταρρυθμίσεις, τυχόν περιοριστικών παραγόντων ή παραγόντων παρεμπόδισης, καθώς και περαιτέρω απαιτούμενων μέτρων·
·τέλος, συμβολή στη βελτίωση της ποιότητας, των επιδόσεων και του αντικτύπου της έρευνας και, ως εκ τούτου, ενίσχυση της ελκυστικότητας των ερευνητικών σταδιοδρομιών.
Περιγραφή
Ο τρόπος με τον οποίο αξιολογούνται επί του παρόντος τα ερευνητικά έργα, οι ερευνητές, οι ερευνητικές μονάδες και τα ερευνητικά ιδρύματα εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ένα περιορισμένο σύνολο ερευνητικών αποτελεσμάτων και δραστηριοτήτων, κυρίως δημοσιεύσεων, και χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από ορισμένες ακατάλληλες χρήσεις διαφόρων δεικτών και μεθόδων που μετρούν την ποιότητα, τις επιδόσεις και τον αντίκτυπο της έρευνας.
·Προσδιορισμός και ευρεία ανταλλαγή ορθών πρακτικών, εργαλειοθηκών και συστάσεων για την αξιολόγηση της έρευνας·
·διοργάνωση διεθνών διαλόγων, εκδηλώσεων διάδοσης και αμοιβαίας μάθησης από την Επιτροπή, τον Συνασπισμό για την Προώθηση της Αξιολόγησης της Έρευνας (CoARA) και τα κράτη μέλη·
·υλοποίηση μεταρρυθμίσεων αξιολόγησης της έρευνας σε ερευνητικά ιδρύματα·
·εκπόνηση μελέτης για τον προσδιορισμό των αλλαγών στα εθνικά πλαίσια, των αλλαγών που εφαρμόζονται από τα ερευνητικά ιδρύματα και των αλλαγών που αναμένονται από τα σχέδια δράσης των υπογραφόντων τη συμφωνία για τη μεταρρύθμιση της αξιολόγησης της έρευνας·
·συνέχιση των εθνικών διαλόγων μεταξύ των εθνικών αρχών και των ερευνητικών οργανισμών.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Γνώση, ευαισθητοποίηση και συμμετοχή στις πρακτικές αξιολόγησης της έρευνας και στις μεταρρυθμίσεις που προκύπτουν από τον CoARA, τους ερευνητικούς οργανισμούς (συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών διεξαγωγής έρευνας, χρηματοδότησης της έρευνας και αξιολόγησης της έρευνας), τις εθνικές αρχές και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ·
·υποστήριξη, χαρτογράφηση και ανάλυση των αλλαγών που επήλθαν στα εθνικά πλαίσια και στα επιμέρους ερευνητικά ιδρύματα·
·εντοπισμός τυχόν εναπομενόντων κενών στις μεταρρυθμίσεις και τυχόν μέτρων που εξακολουθούν να απαιτούνται σε όλα τα επίπεδα (θεσμικό, εθνικό και ευρωπαϊκό).
·
6.Αναβάθμιση των ικανοτήτων και των δραστηριοτήτων αξιοποίησης της γνώσης
Στόχοι
·Ενίσχυση της αξιοποίησης και της ανάπτυξης γνώσεων, των δεξιοτήτων και της επαγγελματικής υποστήριξης·
·βελτίωση της πρόσβασης και της χρήσης περιουσιακών στοιχείων διανοητικής ιδιοκτησίας και δεδομένων που προέρχονται από την έρευνα και την καινοτομία·
·εδραίωση μιας φιλοσοφίας αξιοποίησης της γνώσης.
Περιγραφή
Η ΕΕ αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά τη μετατροπή των αποτελεσμάτων της έρευνας και της καινοτομίας σε κοινωνική χρήση και οικονομική αξία και τη διατήρηση της αξίας εντός της ΕΕ, κάτι που είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Αυτή η διαρθρωτική πολιτική θα επιδιώξει να γεφυρώσει τα κενά στο ευρωπαϊκό τοπίο της γνώσης με τους εξής τρόπους:
·Ανάπτυξη της ικανότητας των διαμεσολαβητών να ενισχύσουν τους δεσμούς μεταξύ της ακαδημαϊκής κοινότητας, της βιομηχανίας και των δημόσιων αρχών·
·βελτίωση της πρόσβασης σε περιουσιακά στοιχεία διανοητικής ιδιοκτησίας και διαφύλαξη αυτών, ιδίως μέσω της υπεύθυνης αδειοδότησης και της προσέγγισης της από κοινού διακυβέρνησης δεδομένων·
·ενίσχυση των ικανοτήτων αξιοποίησης και των δεξιοτήτων των φορέων Ε&Κ, συμπεριλαμβανομένων των ερευνητικών ιδρυμάτων και των χρηματοδοτικών οργανισμών·
·αύξηση της υιοθέτησης των αποτελεσμάτων της διεπιστημονικής έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών επιστημών, των τεχνών και των ανθρωπιστικών επιστημών·
·βελτίωση του πλαισίου μέτρησης για την αποτύπωση της ευρύτερης κοινωνικής αξίας που δημιουργείται.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Ευρωπαϊκό σύστημα για τις αρχές υπεύθυνης αδειοδότησης και την προσέγγιση της από κοινού διακυβέρνησης δεδομένων για τη διευκόλυνση της ενίσχυσης της διατομεακής συνεργασίας και του οφέλους τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για την κοινωνία, λαμβανομένων υπόψη ζητημάτων ασφάλειας της έρευνας·
·«εργαστήρια μάθησης για τη δημιουργία αξίας» με σκοπό την ανάπτυξη δεξιοτήτων σχετικά με την αξιοποίηση της γνώσης και την επιχειρηματικότητα μέσω στοχευμένης κατάρτισης, αλληλοδιδαχής από ομοτίμους και επαφής με πρότυπα ρόλων·
·κατευθυντήριες γραμμές πολιτικής σχετικά με την αύξηση και την επιτάχυνση της υιοθέτησης των πολυεπιστημονικού χαρακτήρα αποτελεσμάτων της Ε&Κ στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας, βάσει διερευνητικής μελέτης της Επιτροπής και των εργασιών για τη δημιουργία μιας ειδικής κοινότητας πρακτικής·
·ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο μέτρησης που θα αποτυπώνει το ευρύ φάσμα των δραστηριοτήτων αξιοποίησης της γνώσης για την παρακολούθηση των επιδόσεων του ΕΧΕ σε αυτόν τον τομέα.
7.Συνολική προσέγγιση της Ε&Κ
Στόχοι
·Να διασφαλιστεί ότι το θεματολόγιο πολιτικής για τον ΕΧΕ για την περίοδο 2025-2027 περιλαμβάνει τη διεθνή διάσταση, ως εγκάρσιο, μακροπρόθεσμο και θεμελιώδες χαρακτηριστικό του οικοσυστήματος Ε&Κ·
·ενίσχυση της διεπαφής επιστήμης-πολιτικής-διπλωματίας·
·αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων με παράλληλη προστασία των στρατηγικών συμφερόντων, αξιών και αρχών της Ένωσης, των κρατών μελών της και των συνδεδεμένων χωρών·
·προώθηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού σε επίπεδο ΕΕ στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της Ε&Κ·
·εμβάθυνση των γνώσεων σχετικά με τη διμερή συνεργασία υπό την καθοδήγηση των κρατών μελών και των συνδεδεμένων χωρών με τρίτες χώρες.
Περιγραφή
Στο πλαίσιο των θεμελιωδών αλλαγών στο γεωπολιτικό, επιστημονικό και τεχνολογικό περιβάλλον, η ΕΕ πρέπει να καταστεί πιο στρατηγική όσον αφορά τη χρήση της ισχύος της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας.
Αυτή η διαρθρωτική πολιτική θα εφαρμοστεί με τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων και συζητήσεων της μόνιμης υποομάδας του φόρουμ του ΕΧΕ για τη συνολική προσέγγιση της Ε&Κ:
·επαναλαμβανόμενη χαρτογράφηση της διμερούς και πολυμερούς επιστημονικής συνεργασίας των κρατών μελών, των συνδεδεμένων χωρών και των συμφεροντούχων·
·προώθηση συνεργειών με άλλα προγράμματα και πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως η πρωτοβουλία Global Gateway·
·συντονισμός και ευθυγράμμιση με τις άλλες δράσεις του ΕΧΕ, όπως η προτεινόμενη δράση για την ασφάλεια της έρευνας·
·παροχή στοιχείων και καθοδήγησης σχετικά με τον τρόπο ενίσχυσης της διεθνούς διάστασης του επόμενου προγράμματος-πλαισίου.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Ευρωπαϊκό πλαίσιο για την επιστημονική διπλωματία (2025)·
·χάρτης πορείας για τον πολυμερή διάλογο σχετικά με τις αξίες και τις αρχές για τη διεθνή συνεργασία στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας (2025)·
·νέες πιλοτικές πρωτοβουλίες της προσέγγισης «Ομάδα Ευρώπη», με τη συμπερίληψη της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής το 2025 και της Ινδίας το 2026· και επέκταση των υφιστάμενων προσεγγίσεων της «Ομάδας Ευρώπη» στην Αφρική και στην Κίνα·
·γνωμοδότηση σχετικά με τον τρόπο οργάνωσης των δραστηριοτήτων διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της Ε&Κ με τρίτες χώρες στο πλαίσιο του επόμενου προγράμματος-πλαισίου.
·
8.Μετατροπή του στρατηγικού σχεδίου ενεργειακών τεχνολογιών (ΣΕΤ) σε βασική θεματική συνιστώσα του ΕΧΕ
Στόχοι
·Βαθύτερες συνδέσεις μεταξύ της κοινότητας Ε&Κ και της βιομηχανίας για τη στήριξη της ανάπτυξης καινοτομιών στον τομέα της καθαρής ενέργειας, χωρίς να προστίθεται διοικητικός φόρτος·
·διαμόρφωση κοινών προσεγγίσεων όσον αφορά οριζόντια ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της βιωσιμότητας εκ σχεδιασμού, της ανάπτυξης δεξιοτήτων, της έρευνας και της καινοτομίας, προσαρμοσμένων στις κοινωνικές ανάγκες, της ψηφιοποίησης και της προσβασιμότητας στην αγορά·
·επανεξέταση του τρέχοντος τεχνολογικού πεδίου εφαρμογής ώστε να συμπεριληφθούν νέες σχετικές τεχνολογίες καθαρής ενέργειας·
·νέα συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών πλατφορμών τεχνολογίας και καινοτομίας και των ευρωπαϊκών βιομηχανικών συμμαχιών.
Περιγραφή
Αυτή η διαρθρωτική πολιτική θα συμβάλει στην επίτευξη των συνολικών στόχων του ΕΧΕ μέσω της εμβάθυνσης του συντονισμού μεταξύ προγραμμάτων και πρωτοβουλιών Ε&Κ στον τομέα της καθαρής ενέργειας σε ενωσιακό, εθνικό και θεσμικό επίπεδο και μέσω της αύξησης της συνεργασίας μεταξύ φορέων σε ολόκληρη την Ευρώπη, με σκοπό τη συμβολή στην επίτευξη των συνολικών στόχων του ΕΧΕ για το κλίμα και το περιβάλλον. Επιπλέον, η μετατροπή του ανανεωμένου σχεδίου ΣΕΤ σε διαρθρωτική πολιτική του νέου θεματολογίου πολιτικής για τον ΕΧΕ θα αποτελέσει κινητήριο δύναμη για τη δρομολόγηση και την ανάπτυξη νέων βασικών πρωτοβουλιών και για την καλύτερη σύνδεση του στόχου της Ε&Κ στον τομέα της καθαρής ενέργειας με την ευρύτερη προοπτική της Ε&Κ. Για παράδειγμα, η στρατηγική της ΕΕ για την ηλιακή ενέργεια καθόρισε μεταξύ των δράσεών της την προετοιμασία ενός κοινού στρατηγικού θεματολογίου Ε&Κ για την ηλιακή ενέργεια με τα κράτη μέλη. Πρόσθετες προβλεπόμενες δραστηριότητες είναι οι εξής:
·σύσταση πέντε οριζόντιων ειδικών ομάδων για την εκπόνηση εργαλείων και τη διατύπωση συστάσεων για οριζόντια θέματα σε ολόκληρο το σχέδιο ΣΕΤ·
·δημιουργία άξονα εργασίας για το υδρογόνο με σκοπό την εφαρμογή της «πιλοτικής δράσης του ΕΧΕ για το πράσινο υδρογόνο»·
·ευθυγράμμιση των προτεραιοτήτων Ε&Κ μεταξύ των κρατών μελών και της ΕΕ, με παράλληλη προώθηση διασυνοριακών κοινών δράσεων για τα ευρωπαϊκά ερευνητικά κέντρα, τα πανεπιστήμια και τις βιομηχανίες.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Ευθυγράμμιση όλων των ειδικών ανά τομέα/τεχνολογία στρατηγικών θεματολογίων έρευνας καινοτομίας και των σχεδίων υλοποίησης με τις νέες προτεραιότητες της ΕΕ και την ανάπτυξη κοινών επενδυτικών σχεδίων εφαρμογής
·συστάσεις πολιτικής για την καλύτερη συμπερίληψη των ακόλουθων τομέων στο πλαίσιο του σχεδίου ΣΕΤ για την Ε&Κ στον τομέα της ενέργειας: κυκλικότητα και υποκατάσταση υλικών· Ε&Κ για τις ανάγκες της κοινωνίας· ψηφιοποίηση· δεξιότητες· διείσδυση στην αγορά·
·βελτιωμένη παρακολούθηση της προόδου, μέσω του συστήματος πληροφοριών για το σχέδιο ΣΕΤ.
9.Βελτίωση της διάρθρωσης μεταξύ της Ε&Κ και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο πλαίσιο του ΕΧΕ και αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού των ευρωπαϊκών οικοσυστημάτων Ε&Κ
Στόχοι
·Επίτευξη καλύτερης συνοχής μεταξύ των στρατηγικών, των πολιτικών, των προγραμμάτων και της χρηματοδότησης για την Ε&Κ και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στενότερη συνεργασία και διάλογος μεταξύ των δύο αυτών τομέων σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και θεσμικό επίπεδο·
·επίτευξη ισχυρότερων και πιο συνδεδεμένων περιφερειακών συστημάτων Ε&Κ και μείωση του ευρωπαϊκού χάσματος καινοτομίας·
·βελτίωση των γνώσεων, των δεικτών και των εργαλείων για την εφαρμογή ολοκληρωμένων διατομεακών στρατηγικών, με ευθυγράμμιση της καινοτομίας με ευρύτερους κοινωνικούς στόχους·
·υψηλότερο επίπεδο ευαισθητοποίησης και βελτίωση της συμπληρωματικότητας μεταξύ έρευνας και εκπαίδευσης·
·μείωση του κατακερματισμού και του περιφερειακού χάσματος εντός του ευρωπαϊκού τοπίου Ε&Κ·
·ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ ακαδημαϊκών, δημόσιων και ιδιωτικών φορέων.
Περιγραφή
Αυτή η διαρθρωτική πολιτική αποσκοπεί στη δημιουργία μιας πλατφόρμας διαρθρωμένων και εστιασμένων ανταλλαγών για την προώθηση μιας πιο συστηματικής προσέγγισης, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διακυβέρνηση και τη στήριξη, και με τη συμμετοχή εκπροσώπων τόσο της ερευνητικής κοινότητας όσο και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Με σκοπό τη δημιουργία ισχυρών συμπράξεων μεταξύ εκπαιδευτικών φορέων και φορέων έρευνας και καινοτομίας, με συνεργασία για τη δημιουργία νέων μηχανισμών και κινήτρων για τη μείωση του κατακερματισμού και τη γεφύρωση του περιφερειακού χάσματος.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Εκπόνηση συστάσεων για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή στρατηγικών σε θεσμικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο·
·εντοπισμός υφιστάμενων νομικών εμποδίων σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο· προσδιορισμός των αρχών και των κύριων συνιστωσών που απαιτούνται για την ανάπτυξη του νομικού πλαισίου για την καθιέρωση της πέμπτης ελευθερίας· συστάσεις για την εδραίωση των ευρωπαϊκών ΑΕΙ στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας Ε&Κ·
·προσδιορισμός πολιτικών, μηχανισμών και κινήτρων για την προώθηση ισχυρότερων συμπράξεων μεταξύ των ΑΕΙ και των άλλων φορέων Ε&Κ·
·έγκριση χάρτη πορείας φιλοδοξιών για τη στρατηγική ευθυγράμμιση του ΕΧΕ / του ευρωπαϊκού χώρου εκπαίδευσης (που σχετίζεται με την τριτοβάθμια εκπαίδευση).
10.Ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην επιστήμη μέσω της συμμετοχής των πολιτών, της δραστηριοποίησής τους και της επικοινωνίας όσον αφορά την επιστήμη
Στόχος
·Ενίσχυση της συμμετοχής του κοινού στην Ε&Κ, της επιστήμης των πολιτών και της επικοινωνίας όσον αφορά την επιστήμη μέσω κατευθυντήριων γραμμών που έχουν εκπονηθεί από κοινού·
·ανάπτυξη αποτελεσματικότερων μηχανισμών για ουσιαστική, συμπεριληπτική συμμετοχή του κοινού στην Ε&Κ·
·ενίσχυση των δεσμών μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας σε εθνικό / περιφερειακό / τοπικό επίπεδο·
·αύξηση του επιστημονικού γραμματισμού και του επιστημονικού κεφαλαίου μέσω στενότερων δεσμών μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας και των νέων και με άτομα που δεν συμμετέχουν συνήθως στην επιστήμη.
Περιγραφή
Αυτή η διαρθρωτική πολιτική παρουσιάζει μια πολύπλευρη προσέγγιση με σκοπό την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην επιστήμη και κατ’ επέκταση της δημοκρατικής διακυβέρνησης — με βάση τα επιτεύγματα της δράσης 14 «Η επιστήμη πιο κοντά στους πολίτες» του θεματολογίου πολιτικής για τον ΕΧΕ για την περίοδο 2022-2024.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Κατευθυντήριες αρχές για συμπεριληπτική συμμετοχή: ανάπτυξη κοινών προσεγγίσεων για τη συμμετοχή του κοινού στην Ε&Κ και την επικοινωνία όσον αφορά την επιστήμη·
·δραστηριότητες που συνδέουν ερευνητές και νέους: καινοτόμοι τρόποι αποτελεσματικής και συμπεριληπτικής συμμετοχής και ενασχόλησης των νέων με την επιστήμη, μέσω έκκλησης στους επαγγελματίες να παράσχουν βέλτιστες εθνικές πρακτικές και να αξιοποιήσουν τις εργασίες για την εκπόνηση εγχειριδίων και κατευθυντήριων γραμμών στο πλαίσιο έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ·
·σύνδεση της επιστήμης και των πολιτών, διοργάνωση δραστηριοτήτων που ενισχύουν και συνδέουν τις τοπικές κοινότητες Ε&Κ με διάφορους συμφεροντούχους και πολίτες σχετικά με το θέμα της επιστήμης και τον ρόλο της στην κοινωνία·
·αμοιβαία μάθηση σχετικά με την εμπιστοσύνη στην επιστήμη, εδραίωση και ανταλλαγή γνώσεων σχετικά με τον τρόπο οικοδόμησης, μέτρησης και ενίσχυσης της εμπιστοσύνης μέσω της συμμετοχής του κοινού·
·μηχανισμός και σύστημα χρηματοδότησης που έχουν σχεδιαστεί για την κλιμάκωση των βέλτιστων πρακτικών των εθνικών πρωτοβουλιών συμμετοχής και δραστηριοποίησης των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ.
11.Βελτίωση της πρόσβασης της ΕΕ στην αριστεία
Στόχοι
·Βελτίωση της πρόσβασης στην αριστεία σε ολόκληρη την ΕΕ·
·συμβολή στον συνεκτικό και συνεργατικό σχεδιασμό και υλοποίηση των επενδύσεων της ΕΕ στον τομέα της Ε&Κ από τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής και το 10ο πρόγραμμα-πλαίσιο για την Ε&Κ·
·σφυρηλάτηση στενότερων δεσμών μεταξύ των περιφερειακών αρχών με πρωτοβουλίες στο πλαίσιο των προγραμμάτων Ε&Κ και παροχή κινήτρων για τη δρομολόγηση εθνικών πρωτοβουλιών που συμπληρώνουν τις πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ.
Περιγραφή
Εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια στη βελτίωση της αριστείας και στην οικοδόμηση ισχυρότερων συνεργειών μεταξύ της πολιτικής συνοχής και του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη». Η διαρθρωτική πολιτική αντιμετωπίζει αυτά τα εμπόδια ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων που διαχειρίζονται το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ.
·Συνέχιση των εργασιών της υποομάδας «RIMA» στο πλαίσιο του φόρουμ του ΕΧΕ, ώστε να έρθουν σε επαφή οι εθνικές αρχές Ε&Κ και οι διαχειριστικές αρχές των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής, με σκοπό να διευκολυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα αποτελέσματα και τις πρακτικές των πρωτοβουλιών της ΕΕ.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Διατύπωση συστάσεων σχετικά με τη βελτίωση της πρόσβασης στην αριστεία και τη διασφάλιση της συνοχής και των συνεργειών μεταξύ των προγραμμάτων·
·έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή των συστάσεων της πρώτης φάσης της έρευνας της RIMA βάσει του ισχύοντος νομικού πλαισίου (π.χ. επικοινωνία, ανάπτυξη ικανοτήτων, μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, προσβασιμότητα των δεδομένων και προσέγγιση με βάση τα δεδομένα, κανόνες εφαρμογής και μοντέλα συντονισμού μεταξύ των δύο κοινοτήτων)·
·συμβουλές για την οικοδόμηση ισχυρότερων συνεργειών στο μέλλον μεταξύ της πολιτικής συνοχής, ιδίως όσον αφορά την έξυπνη εξειδίκευση, με την παράλληλη χρήση συνεργειών με δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του σκέλους του προγράμματος που αφορά τη διεύρυνση και του προγράμματος-πλαισίου·
·ανταλλαγές βέλτιστων πρακτικών για τη βελτίωση της πρόσβασης στην αριστεία, ιδίως εθνικών πολιτικών, δράσεων και μέσων που διευκολύνουν την πρόσβαση σε επιστημονικά δίκτυα και δίκτυα καινοτομίας, και προτάσεις πολιτικής, ιδίως για τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών.
Δράσεις του ΕΧΕ
12.Ισότητα στην ανοικτή επιστήμη
Στόχοι
·Προσδιορισμός των εμποδίων και των προκλήσεων όσον αφορά την ισότητα στην εφαρμογή της ανοικτής επιστήμης και διατύπωση προτάσεων όσον αφορά τρόπους εξεύρεσης πολιτικών απαντήσεων·
·επέκταση μη κερδοσκοπικών μοντέλων επιστημονικών δημοσιεύσεων ανοικτής πρόσβασης με ευρεία υιοθέτηση και αναγνώριση σε όλους τους επιστημονικούς κλάδους, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης της έρευνας·
·ανάπτυξη ικανοτήτων όσον αφορά τις δεξιότητες ανοικτής επιστήμης και την ισότιμη πρόσβαση της ερευνητικής κοινότητας του ΕΧΕ σε υποδομές ανοικτής επιστήμης·
·ανάπτυξη προσεγγίσεων πολιτικής της ΕΕ για τον προσδιορισμό οδών για μεγαλύτερη ισότητα στις πρακτικές και τις υποδομές της ανοικτής επιστήμης.
Περιγραφή
Η υλοποίηση της ανοικτής επιστήμης απαιτεί ισχυρή στήριξη πολιτικής και σημαντικές επενδύσεις σε πόρους, ιδίως σε υποδομές (και πρόσβαση σε αυτές), συντονισμό, τεχνολογική ετοιμότητα, ανοικτή επιστήμη και ψηφιακές δεξιότητες, καθώς και δημιουργία αποτελεσματικών κινήτρων και συστημάτων αναγνώρισης και ανταμοιβής για τους ερευνητές. Τα ανωτέρω διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και οργανισμών —αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο— και δημιουργούν συνολική ανάγκη για δικαιότερες προσεγγίσεις στον ΕΧΕ.
·Εξέταση των εθνικών εμπειριών και πλαισίων πολιτικής σε σχέση με την πρόσβαση, την κάλυψη και τον σχεδιασμό υποδομών ανοικτής επιστήμης, πολιτικών ακαδημαϊκών δημοσιεύσεων και ικανοτήτων ανοικτής επιστήμης των ερευνητών·
·δρομολόγηση δραστηριότητας αμοιβαίας μάθησης σχετικά με την ισότητα στην ανοικτή επιστήμη το 2025/2026·
·προώθηση της διάδοσης δεξιοτήτων και της κατάρτισης για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στην εφαρμογή της ανοικτής επιστήμης·
·διοργάνωση εργαστηρίων για τις δημόσιες αρχές με σκοπό τον προσδιορισμό συστάσεων για τα θεσμικά όργανα και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής — και την έκδοση έκθεσης το 2027.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Απολογισμός των προκλήσεων όσον αφορά την ισότητα στην ανοικτή επιστήμη σε όλες τις χώρες του ΕΧΕ (με αποτύπωση της υφιστάμενης ποικιλομορφίας όσον αφορά τα πλαίσια, τις ικανότητες, τη χρηματοδότηση κ.λπ.)·
·στήριξη σε επίπεδο πολιτικής και χρηματοδότησης για τη λειτουργία υψηλής ποιότητας μη κερδοσκοπικών υπηρεσιών επιστημονικών δημοσιεύσεων ανοικτής πρόσβασης σε ολόκληρο τον ΕΧΕ·
·ανάπτυξη και διάδοση κοινών εργαλείων, μεθόδων κατάρτισης και υπηρεσιών για την ενίσχυση των ικανοτήτων όσον αφορά τις δεξιότητες ανοικτής επιστήμης· σε συνεργασία με τους συμφεροντούχους·
·συστάσεις για την ανάπτυξη προσέγγισης πολιτικής της ΕΕ όσον αφορά την ισότητα στην ανοικτή επιστήμη στις διάφορες πρακτικές της.
13.Προώθηση του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος της επιστήμης στην υπηρεσία των πολιτικών (S4P)
Στόχοι
Η δράση αυτή έχει τρεις αλληλένδετους στόχους:
·περαιτέρω ανάπτυξη της «επιστήμης στην υπηρεσία των πολιτικών» και βελτίωση της οριζόντιας ενσωμάτωσης των γνώσεων στις δημόσιες πολιτικές·
·προώθηση και ενίσχυση του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος S4P σε όλες τις προσεγγίσεις, τους τομείς και τα επίπεδα διακυβέρνησης·
·προώθηση της συνεργασίας μεταξύ δικτύων σχετικών φορέων και προώθηση του προσδιορισμού και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και αμοιβαίας μάθησης.
Περιγραφή
Προκειμένου να υποστηριχθούν οι διεπαφές επιστήμης-πολιτικής σε ολόκληρη την Ευρώπη και να αντιμετωπιστεί ο κατακερματισμός των οικοσυστημάτων S4P, θα επιτευχθούν δύο βασικά ορόσημα:
·ένα δίκτυο ανταποκριτών όσον αφορά την επιστήμη στην υπηρεσία των πολιτικών, στο οποίο θα συμμετέχουν υπάλληλοι που εργάζονται στον τομέα της S4P σε εθνικά όργανα πολιτικής για την Ε&Κ σε ολόκληρη την Ευρώπη, με στόχο τον συντονισμό των προσπαθειών για την ενσωμάτωση των προσεγγίσεων της S4P στις διοικήσεις τους σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης και την προώθηση της αμοιβαίας μάθησης μεταξύ των χωρών·
·μια κοινότητα πρακτικής της S4P με στόχο την προώθηση ισχυρών πανευρωπαϊκών και διεθνών συνδέσεων και μεγαλύτερων αλληλεπιδράσεων, της αμοιβαίας μάθησης και της συνεργασίας μεταξύ των δικτύων και φορέων της S4P.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Τακτικός διάλογος μεταξύ του δικτύου, της κοινότητας πρακτικής και άλλων συμφεροντούχων για τη διερεύνηση του τρόπου δημιουργίας των αναγκαίων συνθηκών ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ έρευνας και πολιτικής·
·προώθηση της αλληλοδιδαχής από ομοτίμους, της ενίσχυσης των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων, και διευκόλυνση της συνεργασίας στην S4P σε διάφορους τομείς και επίπεδα διακυβέρνησης·
·δημιουργία παρατηρητηρίου του ευρωπαϊκού τοπίου της S4P και των πρακτικών του, το οποίο συγκεντρώνει παράγοντες επιτυχίας και κοινές προκλήσεις όσον αφορά τις δράσεις στη διεπαφή επιστήμης-πολιτικής.
14.Διευκόλυνση και επιτάχυνση της υπεύθυνης χρήσης της ΤΝ στην επιστήμη στην ΕΕ
Στόχοι
Σχεδιασμός, στήριξη, ευθυγράμμιση και συντονισμός μέτρων πολιτικής για την επιτάχυνση και τη διευκόλυνση της υπεύθυνης υιοθέτησης της ΤΝ στην ευρωπαϊκή επιστήμη και έρευνα, με αποτέλεσμα:
·ευθυγραμμισμένες πολιτικές για την ΤΝ στην επιστήμη, συμπεριλαμβανομένου του κοινού προσδιορισμού τομέων προτεραιότητας·
·μεγαλύτερη εμπειρογνωσία και ανταλλαγή πόρων μεταξύ των χωρών·
·δημιουργία βάσης για τη συνεργασία και τη μελλοντική συμμετοχή, για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και για την προσέλκυση ομοφρόνων εταίρων·
·στενότερη συνεργασία με τους συμφεροντούχους, δημιουργία δικτύων και οικοδόμηση μιας κοινότητας.
Περιγραφή
Η δράση θα επικεντρωθεί σε τρία βασικά θέματα που απορρέουν από τις πολιτικές προτεραιότητες της νέας Επιτροπής:
·στρατηγική για την ΤΝ στην επιστήμη·
·σύσταση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας για την ΤΝ·
·συμφωνία σχετικά με την εστίαση της χρηματοδότησης για την ΤΝ στην επιστήμη.
Τα θέματα αυτά θα συζητηθούν και θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο τακτικών συνεδριάσεων, εργαστηρίων ανάπτυξης ικανοτήτων που θα παρουσιάζουν στοιχεία και εξελίξεις πολιτικής, καθώς και πρακτικών εργαστηρίων για τη συνεργασία όσον αφορά την ευθυγράμμιση των πολιτικών και την εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών και θεματολογίων χρηματοδότησης.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Επικαιροποίηση, προώθηση και διάδοση των εξελίξιμων κατευθυντήριων γραμμών του ΕΧΕ σχετικά με τη χρήση της παραγωγικής ΤΝ στην έρευνα (τουλάχιστον ετησίως το 2025, το 2026, το 2027)·
·κοινός χάρτης πορείας για την ΤΝ στην επιστήμη (2025)·
·συμφωνηθέν στρατηγικό θεματολόγιο χρηματοδότησης με τα κράτη μέλη και ενδεχομένως και με Ευρωπαίους χρηματοδότες (2026)·
·κοινά έργα, εφόσον κρίνονται εφικτά/χρήσιμα από τους συμμετέχοντες (2026-2027)·
·συμφωνηθέν σχέδιο για τη συνεχιζόμενη συνεργασία και την ανάπτυξη πολιτικής (2027).
·
15.Ενίσχυση της ασφάλειας της έρευνας
Στόχος
·Βελτίωση της ασφάλειας της έρευνας στην ΕΕ για τη διατήρηση ενός ισχυρού και ανοικτού ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, με βάση τη σύσταση του Συμβουλίου για την ασφάλεια της έρευνας·
·παροχή πλατφόρμας για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής με σκοπό την ανταλλαγή εμπειριών και την εφαρμογή και ανάπτυξη εθνικής προσέγγισης για τον μετριασμό των κινδύνων, με παράλληλο σεβασμό της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της θεσμικής αυτονομίας·
·ενδυνάμωση του ευρωπαϊκού τομέα έρευνας και καινοτομίας ώστε να βελτιστοποιηθούν οι ευκαιρίες και να μετριαστούν οι κίνδυνοι της διεθνούς συνεργασίας και να διατηρηθεί ανοικτή και ασφαλής η διεθνή συνεργασία.
Περιγραφή
Δεδομένου του τρόπου με τον οποίο η γνώση διασχίζει τον ΕΧΕ και των ισχυρών διεθνών συνδέσεων στον τομέα της Ε&Κ, δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί η ασφάλεια της έρευνας μόνο μέσω εθνικών προσπαθειών. Οι συντονισμένες εθνικές και ενωσιακές προσπάθειες θα παράσχουν πλαίσιο για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και τη διασφάλιση της συνοχής. Κατά το πρώτο έτος τα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να αξιολογήσουν την πορεία των εργασιών τους και να σχεδιάσουν τα επόμενα βήματα ώστε να αλληλοβοηθηθούν στην επίτευξη ενός βασικού επιπέδου ασφάλειας της έρευνας.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
Η δράση θα εφαρμόσει το πλαίσιο της σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την ασφάλεια της έρευνας 2 με τον ακόλουθο τρόπο:
·προσπάθειες για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου συνεργασίας για την ασφάλεια της έρευνας μέσω διαρθρωτικής συνεργασίας μεταξύ εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών, χρηματοδοτών της έρευνας και οργανώσεων συμφεροντούχων στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και μέσω της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού κέντρου εμπειρογνωσίας για την ασφάλεια της έρευνας·
·σύγκληση υπευθύνων χάραξης πολιτικής, εμπειρογνωμόνων και επαγγελματιών σχετικά με το θέμα της ασφάλειας της έρευνας σε διετή ευρωπαϊκή πρότυπη διάσκεψη για την ασφάλεια της έρευνας (2025, 2027)·
·χαρτογράφηση, παρακολούθηση και ανάλυση μέτρων και πρωτοβουλιών σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο για την ασφάλεια της έρευνας, μεταξύ άλλων μέσω διετούς παρατηρητηρίου για την ασφάλεια της έρευνας (2025, 2027)·
·στήριξη της ανταλλαγής πληροφοριών, της αλληλοδιδαχής από ομοτίμους και της ανάπτυξης ικανοτήτων, ιδίως για την ανάπτυξη εθνικών προσεγγίσεων για την ασφάλεια της έρευνας·
·εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών και ανάπτυξη εργαλείων για διασφαλίσεις σε εθνικά και ενωσιακά προγράμματα χρηματοδότησης της έρευνας, καθώς και για διαδικασίες διαχείρισης κινδύνων και δέουσας επιμέλειας σε οργανισμούς που διεξάγουν έρευνα (δηλ. πλατφόρμα μονοαπευθυντικής θυρίδας για την αντιμετώπιση εξωτερικών παρεμβάσεων στην Ε&Κ)
·στενότερη συνεργασία με διεθνείς εταίρους για προσεγγίσεις και μέτρα ασφάλειας της έρευνας
Δεδομένου του ευαίσθητου χαρακτήρα του θέματος, το οποίο συχνά περιλαμβάνει ευαίσθητες ή διαβαθμισμένες πληροφορίες, η συμμετοχή θα περιορίζεται γενικά σε εμπειρογνώμονες των κρατών μελών.
16.Επιτάχυνση των επενδύσεων στον τομέα της Ε&Κ για τον βιομηχανικό μετασχηματισμό και την ανταγωνιστική βιωσιμότητα της Ευρώπης
Στόχος
·Επίτευξη μεγαλύτερης κατανόησης των βιομηχανικών αναγκών για αποτελέσματα και επενδύσεις στον τομέα της Ε&Κ, με την παροχή στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και στους οργανισμούς χρηματοδότησης της δυνατότητας να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν στοχευμένα εργαλεία για την κινητοποίηση επενδύσεων στον τομέα της Ε&Κ·
·αύξηση των συνεργειών στη χρηματοδότηση της Ε&Κ, ιδίως από τη βιομηχανία, για τη μεταφορά τεχνολογίας, την υλοποίηση έργων επίδειξης, την κλιμάκωση, την επικύρωση και τις τεχνολογικές υποδομές·
·διευκόλυνση της πορείας προς την ανάπτυξη και τη χρήση προηγμένων τεχνολογιών στη βιομηχανία, με έμφαση στη βιωσιμότητα και στο κοινωνικό όφελος.
Περιγραφή
Η επιτάχυνση των επενδύσεων στον τομέα της Ε&Κ απαιτεί συστηματική προσέγγιση για την ενημέρωση και τη διαμόρφωση του θεματολογίου Ε&Κ με βάση τις βιομηχανικές ανάγκες και ένα ολοκληρωμένο, επιχειρησιακό πλαίσιο για την αποτελεσματική μεταφορά των αποτελεσμάτων της Ε&Κ σε βιομηχανικές εφαρμογές.
·Ενσωμάτωση των υφιστάμενων εργαλείων σε ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, ανάδειξη ορθών πρακτικών κατά την εφαρμογή τους, διευκόλυνση της ανταλλαγής εμπειριών και παροχή ευκαιριών στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες να ανταλλάσσουν ορθές πρακτικές και να προσφέρουν νέες γνώσεις·
·εφαρμογή της προβλεπόμενης ευρωπαϊκής προσέγγισης για τις τεχνολογικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των επιλεγμένων πιλοτικών δράσεων, του πλαισίου διακυβέρνησης και πιθανών μηχανισμών χρηματοδότησης·
·ανάπτυξη, δοκιμή και εφαρμογή της προσέγγισης της εργαλειοθήκης πολιτικής για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης των ενεργοβόρων βιομηχανιών και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας, με διασφάλιση της συμβολής της κοινότητας του σχεδίου ΣΕΤ.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Χαρτογράφηση των εργαλείων πολιτικής για τη στήριξη της βιομηχανικής Ε&Κ·
·ευρωπαϊκή πολιτική για τις τεχνολογικές υποδομές και υλοποίηση των δράσεών της που οδηγούν σε αυξημένη διαθεσιμότητα και χρήση των εν λόγω υποδομών από τη βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, των νεοφυών και των επεκτεινόμενων επιχειρήσεων·
·ανάπτυξη και ανταλλαγή γνώσεων και εμπειρογνωσίας σχετικά με την εθνική χαρτογράφηση της βιομηχανικής τεχνολογίας για την απανθρακοποίηση των ενεργοβόρων βιομηχανιών·
·συμβολή σε μια ευρωπαϊκή πλατφόρμα παρακολούθησης τεχνολογιών και βιομηχανικών έργων επίδειξης (INCITE).
·
17.Επιτάχυνση των μεθοδολογιών νέας προσέγγισης (ΜΝΠ) για την προώθηση της βιοϊατρικής έρευνας και των δοκιμών φαρμάκων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων
Στόχος
Η δράση αποσκοπεί στην επιτάχυνση, μέσω μιας εναρμονισμένης και συντονισμένης προσέγγισης σε όλα τα κράτη μέλη και τις συνδεδεμένες χώρες, της ανάπτυξης, της επικύρωσης/πιστοποίησης, της αποδοχής και της υιοθέτησης μεθοδολογιών νέας προσέγγισης (ΜΝΠ) στη βιοϊατρική έρευνα και τις κανονιστικές δοκιμές φαρμάκων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων.
Περιγραφή
Μολονότι τα κράτη μέλη δεσμεύονται από την οδηγία 2010/63/ΕΕ, η οποία απαιτεί την αντικατάσταση των διαδικασιών σε ζώα στην έρευνα, στην εκπαίδευση και στις κανονιστικές δοκιμές μόλις καταστούν διαθέσιμες έγκυρες εναλλακτικές προσεγγίσεις, δεν υπάρχει μηχανισμός συντονισμού για τη διασφάλιση της ανάπτυξης και της επικύρωσης των ΜΝΠ. Στη δράση για τον ΕΧΕ θα συμμετάσχουν ενεργά όλοι οι φορείς με τη δημιουργία μηχανισμού συντονισμού σε επίπεδο ΕΕ, ο οποίος θα αποτελείται από αρμόδια υπουργεία, ρυθμιστικούς οργανισμούς, οργανισμούς χρηματοδότησης της έρευνας, πανεπιστήμια, τη φαρμακευτική βιομηχανία και τη βιομηχανία ιατρικής τεχνολογίας, συμβεβλημένους ερευνητικούς οργανισμούς (ΣΕΟ), μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και νεοφυείς επιχειρήσεις, με σκοπό την ευθυγράμμιση των εθνικών και περιφερειακών πολιτικών για την επιτάχυνση της ανάπτυξης, της επικύρωσης, της αποδοχής και της υιοθέτησης των ΜΝΠ.
Η δράση αυτή θα υποστηριχθεί από τέσσερις ομάδες εργασίας με τα εξής θέματα: 1) ανάπτυξη ΜΝΠ και κοινών ευρωπαϊκών υποδομών, 2) επικύρωση/πιστοποίηση, αποδοχή και υιοθέτηση των ΜΝΠ, 3) εκπαίδευση και κατάρτιση, 4) ανοικτός χαρακτήρας και ευαισθητοποίηση.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Θεματολόγιο για την ανάπτυξη ΜΝΠ και τις υποδομές στο οποίο θα προσδιορίζονται οι τομείς στους οποίους οι ΜΝΠ είναι περισσότερο αναγκαίες και αναμένεται να έχουν τον υψηλότερο βραχυπρόθεσμο έως μεσοπρόθεσμο αντίκτυπο (4o τρίμηνο του 2027)·
·προσδιορισμός δράσεων από τα κράτη μέλη και τους συμφεροντούχους τις οποίες θα μπορούσαν να στηρίξουν από κοινού για την ανάπτυξη νέων ΜΝΠ και συναφών υποδομών (1o τρίμηνο του 2028)·
·στρατηγική αποδοχής και υιοθέτησης των ΜΝΠ, η οποία θα προσδιορίζει κριτήρια για τη χρήση των ΜΝΠ (3o τρίμηνο του 2027)·
·υποστήριξη από κοινού από τα κράτη μέλη και τους συμφεροντούχους της επικύρωσης και της πιστοποίησης περιορισμένου συνόλου ΜΝΠ που έχουν σχεδιαστεί για να γίνονται δεκτές και να εφαρμόζονται στις κανονιστικές δοκιμές φαρμάκων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων (4ο τρίμηνο του 2027 — 3ο τρίμηνο του 2028)·
·σχέδιο εκπαίδευσης και κατάρτισης στις ΜΝΠ (1ο τρίμηνο του 2027) και κοινά προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης (2ο τρίμηνο του 2027 — 2ο τρίμηνο του 2028)·
·εναρμονισμένο πρόγραμμα ανοικτού χαρακτήρα και ευαισθητοποίησης όσον αφορά τις ΜΝΠ, το οποίο βελτιώνει την ανοικτή πρόσβαση σε πρωτόκολλα ΜΝΠ και αποτελέσματα πειραμάτων σε ζώα. Το πρόγραμμα θα παρέχει καθοδήγηση σε μέλη επιτροπών δεοντολογίας, σε αξιολογητές και στις ρυθμιστικές αρχές, με βάση τις βέλτιστες πρακτικές στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Θα προτείνει συγκεκριμένες δράσεις για την αύξηση της εμπιστοσύνης των ρυθμιστικών αρχών στις ΜΝΠ, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης κατανόησης των δυνατοτήτων και των περιορισμών των ΜΝΠ (2ο τρίμηνο του 2028).
·Τουλάχιστον μία σημαντική διάσκεψη για την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών και των ασθενών σχετικά με τη βιοϊατρική έρευνα, την ανακάλυψη φαρμάκων και τη διαδικασία ανάπτυξης (3ο τρίμηνο του 2028).
18.Διαμόρφωση εναρμονισμένου και συντονισμένου πλαισίου για μια ευρωπαϊκή προσέγγιση όσον αφορά την ακεραιότητα και τη δεοντολογία στον τομέα της E&K ενόψει των αναδυόμενων προκλήσεων
Στόχοι
·Δημιουργία πλατφόρμας για τη διευκόλυνση των συζητήσεων σχετικά με μια νέα προσέγγιση όσον αφορά τη δεοντολογία και την ακεραιότητα στην έρευνα, η οποία θα είναι τεχνολογικά ουδέτερη, θα διευκολύνει την καινοτομία και θα στηρίζει την αριστεία, τηρώντας την απλούστευση και την προσέγγιση της δεοντολογίας εκ σχεδιασμού·
·συντονισμός των δράσεων για την ενίσχυση της δεοντολογίας και της ακεραιότητας, την πρόληψη των παραβιάσεων και την αντιμετώπιση των εμποδίων στην εφαρμογή των υφιστάμενων κατευθυντήριων γραμμών δεοντολογίας·
·σταδιακή ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού δικτύου για τη θέσπιση πλαισίου για την ακεραιότητα και τη δεοντολογία της έρευνας, συμπεριλαμβανομένου ενός χάρτη πορείας δράσεων και δεικτών επιδόσεων·
·δημιουργία οράματος για ένα οικοσύστημα παροχής δεοντολογικών συμβουλών και στήριξης με βάση την εμπιστοσύνη, το οποίο θα επιτρέπει στην επιστήμη και την έρευνα να προωθούν μια υπεύθυνη καινοτομία ευθυγραμμισμένη με τα κοινωνικά συμφέροντα.
Περιγραφή
Η δράση αυτή αποσκοπεί στην πρόβλεψη, στην πρόληψη, στην αντιμετώπιση και στον μετριασμό των αναδυόμενων προκλήσεων και στη διασφάλιση της ακεραιότητας της έρευνας σε κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς υπό το πρίσμα της πρόσφατης επικαιροποίησης του ευρωπαϊκού κώδικα δεοντολογίας για την ακεραιότητα της έρευνας και της σύστασης της Επιτροπής σχετικά με τους κρίσιμους τεχνολογικούς τομείς για την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ.
·Υιοθέτηση συντονισμένης προσέγγισης όσον αφορά την ακεραιότητα και τη δεοντολογία για τη διευκόλυνση της ανταπόκρισης του τομέα στη συγκεκριμένη πρόκληση και σε άλλες αναδυόμενες προκλήσεις·
·παροχή ευρέος φάσματος εργαλείων για την πρόβλεψη, την πρόληψη, τη διαχείριση και τον μετριασμό νέων καταλυτικών προκλήσεων για την ακεραιότητα της έρευνας·
·ανάπτυξη μιας πραγματικά λειτουργικής, συνεκτικής και βιώσιμης ευρωπαϊκής προσέγγισης για τη στήριξη των ερευνητών στην αντιμετώπιση δεοντολογικών προκλήσεων.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Ανάπτυξη μιας δομής συντονισμού (με τη μορφή ευρωπαϊκής πλατφόρμας) η οποία θα συγκεντρώνει τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά δίκτυα δεοντολογίας και ακεραιότητας στον τομέα της έρευνας·
·αναλυτικός χάρτης πορείας των δράσεων και δείκτες επιδόσεων·
·πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές, επιχειρησιακές εργαλειοθήκες και τυποποιημένες διαδικασίες λειτουργίας·
·προσέγγιση κοινών δράσεων κατάρτισης σε πιλοτική βάση.
19.Ενίσχυση του ρόλου της Ε&Κ: μια νέα εποχή στη διαχείριση της έρευνας
Στόχος
·Επίτευξη μεγαλύτερης αναγνώρισης του επαγγέλματος του διευθυντή έρευνας, καθώς και ελκυστικών και σαφέστερων σταδιοδρομιών για τους διευθυντές έρευνας·
·διασφάλιση ευρείας και εύκολης πρόσβασης σε εκπαιδευτικό υλικό και δραστηριότητες/εργαλεία αναβάθμισης των δεξιοτήτων των διευθυντών έρευνας, μεταξύ άλλων, των διευθυντών έρευνας σε αρχικό στάδιο της σταδιοδρομίας, συμπεριλαμβανομένης της καθοδήγησης σχετικά με τα εργαλεία ΤΝ·
·δημιουργία ενός αναγνωρισμένου πανευρωπαϊκού προγράμματος μάθησης και ανάπτυξης δεξιοτήτων για τους διευθυντές έρευνας με συνιστώσες αλληλοδιδαχής μεταξύ ομοτίμων και κινητικότητας, οι οποίες διασφαλίζουν την ενσωμάτωση των προτεραιοτήτων και των αξιών του ΕΧΕ, π.χ. δεοντολογία και ακεραιότητα της έρευνας, ανοικτή επιστήμη και συμπεριληπτική ισότητα των φύλων·
·βελτίωση της δικτύωσης με τους διευθυντές έρευνας στον ιδιωτικό τομέα για μια τριγωνική προσέγγιση (δημόσιοι οργανισμοί που διεξάγουν έρευνα — οργανισμοί χρηματοδότησης της έρευνας και βιομηχανία) με αποτέλεσμα την καλύτερη ευαισθητοποίηση σχετικά με τα προγράμματα επαγγελματικής εξέλιξης, σταδιοδρομίας και τις διαθέσιμες ευκαιρίες κατάρτισης.
Περιγραφή
Καθώς οι ερευνητικές διαδικασίες εντείνονται και οι προσδοκίες για τη δημιουργία κοινωνικού αντικτύπου αυξάνονται, η παροχή εξειδικευμένης στήριξης από τους διευθυντές έρευνας καθίσταται ζωτικής σημασίας. Η παρούσα πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενίσχυση του επαγγέλματος του διευθυντή έρευνας, το οποίο εξακολουθεί να υποτιμάται στον ΕΧΕ, και παρέχει στήριξη για τη στρατηγική ανάπτυξή του. Τονίζει την ανάγκη για συντονισμένη ενωσιακή και εθνική στήριξη της πολιτικής για την κατάρτιση ειδικευμένων επαγγελματιών, καλύτερων προοπτικών σταδιοδρομίας, βελτιωμένων συνθηκών εργασίας, ισότητας των φύλων, κατάρτισης και κινητικότητας.
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
·Δρομολόγηση το 2025 και εφαρμογή ενός γενικού και ευέλικτου πλαισίου σταδιοδρομιών και ικανοτήτων για τους διευθυντές έρευνας· διεξαγωγή τεκμηριωμένης εκστρατείας ευαισθητοποίησης στα κράτη μέλη, τα αποτελέσματα της οποίας θα δημοσιευθούν το 2026·
·από κοινού δημιουργία, το 2026, ενός ευρωπαϊκού χάρτη για τους διευθυντές έρευνας, με τη δημιουργία τριγωνικής προσέγγισης των οργανισμών που διεξάγουν έρευνα, των οργανισμών χρηματοδότησης της έρευνας και της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με παράλληλη διασφάλιση της αναγνώρισης σε όλους τους τομείς· σχεδιασμός προσεγγίσεων για την ανάπτυξη ικανοτήτων· και ανάλυση του ρόλου της διαχείρισης της έρευνας σε επιλεγμένες δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του σκέλους του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» που αφορά τη διεύρυνση για την παρακολούθηση του αντικτύπου στη συνολική αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα του συστήματος Ε&Κ·
·δρομολόγηση, το 2027, ενός κεντρικού διαδικτυακού κόμβου, κατά προτίμηση στο πλαίσιο της επικείμενης πλατφόρμας ταλέντων του ΕΧΕ, ο οποίος θα συγκεντρώνει τρέχοντα και νέα προγράμματα σπουδών, εκπαιδευτικό υλικό, παράλληλα με εργαλεία αναβάθμισης των δεξιοτήτων για τους διευθυντές έρευνας, και πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας προγράμματα κατάρτισης και πιστοποίησης τόσο για υφιστάμενους όσο και για επίδοξους επαγγελματίες.