ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 21.5.2025
COM(2024) 577 final/2
2024/0319(COD)
ADDENDUM
This document replaces COM(2024)577 final of 10.12.2024
Concerns all language versions
Insertion of the reference to the linked Commission Staff Working Document SWD(2025)260 final
The text shall read as follows:
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, (ΕΕ) 2021/2115 και (ΕΕ) 2021/2116 όσον αφορά την ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων
{SWD(2025) 260 final}
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Μέσω διαδοχικών μεταρρυθμίσεων, η Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ) έχει στραφεί προς την εισοδηματική στήριξη και τον προσανατολισμό στην αγορά με την ελεύθερη διαμόρφωση των τιμών των γεωργικών προϊόντων. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές ανταποκρίνονται κυρίως σε ενδογενείς προκλήσεις, πλεονάσματα και κρίσεις. Ωστόσο, οι περισσότερες από τις προκλήσεις του γεωργικού τομέα οφείλονται σε παράγοντες που δεν συνδέονται με τη γεωργία και απαιτούν ευρύτερη πολιτική ανταπόκριση.
Η ΚΓΠ προβλέπει ήδη ορισμένα μέτρα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Ωστόσο, η πίεση που ασκείται στο γεωργικό εισόδημα αναμένεται ότι θα συνεχιστεί, καθώς οι γεωργοί αντιμετωπίζουν περισσότερους κινδύνους, αυξανόμενο κόστος εισροών και αυστηρότερες απαιτήσεις παραγωγής.
Η πανδημία COVID-19 και ο συνεχιζόμενος επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχουν οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου αύξηση του ενεργειακού κόστους των γεωργικών εισροών και σε μια παρατεταμένη περίοδο υψηλού πληθωρισμού, που επηρεάζουν τις δαπάνες των γεωργών και τις τιμές των τροφίμων. Παράλληλα, οι γεωργοί εξακολουθούν να καταβάλλουν προσπάθειες για να καταστήσουν την παραγωγή τους βιωσιμότερη σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ.
Επιπλέον, πολλοί καταναλωτές, οι οποίοι αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος διαβίωσης, προσανατολίζονται, όσον αφορά τις καταναλωτικές τους συνήθειες, προς φθηνότερα τρόφιμα. Η κατάσταση αυτή έχει αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την κατανομή της προστιθέμενης αξίας στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, δημιουργώντας αστάθεια στην κατανομή των κερδών και του κόστους μεταξύ των παραγόντων της αλυσίδας και προκαλώντας εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και όλο και μεγαλύτερη δυσπιστία.
Στις 15 Μαρτίου 2024, η Επιτροπή υπέβαλε έγγραφο προβληματισμού στο οποίο ανακοίνωσε σειρά μέτρων με σκοπό την ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Στη δέσμη μέτρων που ανακοίνωσε η Επιτροπή συμπεριλήφθηκε στοχευμένη τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 και των σχετικών κανονισμών για την ΚΓΠ.
Το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας της 26ης Μαρτίου 2024 εξέφρασε τη στήριξή του προς τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στο έγγραφο προβληματισμού.
Οι πολιτικές κατευθύνσεις για την επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2024-2029 τονίζουν ότι οι γεωργοί θα πρέπει να έχουν δίκαιο και επαρκές εισόδημα και ότι θα πρέπει να διορθωθούν οι υφιστάμενες ανισορροπίες, να ενισχυθεί η θέση των γεωργών και να προστατευθούν ακόμη περισσότερο από τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Επιπλέον, στο πλαίσιο του στρατηγικού διαλόγου για το μέλλον της γεωργίας στην ΕΕ, ο οποίος ανακοινώθηκε από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης στις 13 Σεπτεμβρίου 2023 και δρομολογήθηκε τον Ιανουάριο του 2024, με τη συμμετοχή 29 βασικών ενδιαφερόμενων μερών των ευρωπαϊκών αγροδιατροφικών τομέων, της κοινωνίας των πολιτών, των αγροτικών κοινοτήτων και της ακαδημαϊκής κοινότητας, στην τελική του έκθεση, ζητήθηκε η βελτίωση της θέσης των γεωργών στην αξιακή αλυσίδα. Στις κατευθυντήριες πολιτικές αρχές της έκθεσης για τον στρατηγικό διάλογο επισημαίνεται σαφώς ότι οι συνθήκες της αγοράς πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα για αξιοπρεπές εισόδημα για τους γεωργούς και άλλους παράγοντες της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων και ότι οι σχέσεις εξουσίας στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων πρέπει να είναι καλά ισορροπημένες. Το πρώτο κεφάλαιο των συστάσεων του στρατηγικού διαλόγου αφορά μια δίκαιη και ανταγωνιστική αξιακή αλυσίδα των τροφίμων μέσω της ενίσχυσης της θέσης των γεωργών στην αξιακή αλυσίδα των τροφίμων. Οι συστάσεις αναφέρονται ειδικότερα στις συμβάσεις, και ζητούν να λαμβάνονται υπόψη τα δεδομένα σχετικά με το κόστος παραγωγής και τις τιμές ως συναφή στοιχεία στις διαπραγματεύσεις των συμβάσεων, καθώς και η δυνατότητα έναρξης διαπραγματεύσεων σε περίπτωση έκτακτης αύξησης του κόστους. Αναφέρονται επίσης στη σημασία των μηχανισμών διαμεσολάβησης. Όσον αφορά τη συνεργασία, οι συστάσεις ζητούν την ενίσχυση των οργανώσεων παραγωγών (ΟΠ) και των ενώσεων οργανώσεων παραγωγών (ΕΟΠ), καθώς και την απλούστευση της διαδικασίας αναγνώρισής τους και τη στοχευμένη στήριξη προς όφελός τους. Ο στρατηγικός διάλογος αναγνωρίζει ότι οι οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές διαστάσεις της βιωσιμότητας είναι εξίσου σημαντικές για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες εν γένει και για τα αγροδιατροφικά συστήματα ειδικότερα, και ότι η ΚΓΠ θα πρέπει να προωθεί θετικά περιβαλλοντικά και κοινωνικά αποτελέσματα και να στηρίζει τη διαφοροποίηση του βιώσιμου επιχειρηματικού μοντέλου, συμπεριλαμβανομένων, για παράδειγμα, των βραχειών αλυσίδων εφοδιασμού.
Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τις συστάσεις της έκθεσης του στρατηγικού διαλόγου, είναι σκόπιμο να ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση της συμβατικής θέσης των γεωργών και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των παραγόντων στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Στόχοι της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ), όπως ορίζονται στο άρθρο 39 παράγραφος της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), είναι:
·να αυξάνει την παραγωγικότητα της γεωργίας με την ανάπτυξη της τεχνικής προόδου, με την εξασφάλιση της ορθολογικής αναπτύξεως της γεωργικής παραγωγής, καθώς και της αρίστης χρησιμοποιήσεως των συντελεστών παραγωγής, ιδίως του εργατικού δυναμικού·
·να εξασφαλίζει κατ’ αυτόν τον τρόπο ένα δίκαιο βιοτικό επίπεδο στον γεωργικό πληθυσμό, ιδίως με την αύξηση του ατομικού εισοδήματος των εργαζομένων στη γεωργία·
·να σταθεροποιεί τις αγορές·
·να εξασφαλίζει τον εφοδιασμό·
·να διασφαλίζει λογικές τιμές κατά την προσφορά αγαθών στους καταναλωτές.
Η παρούσα πρόταση συνάδει με τους εν λόγω στόχους και με τη γενική φιλοσοφία των ισχυόντων κανονισμών για την ΚΓΠ (κανονισμός για την κοινή οργάνωση των αγορών, κανονισμός σχετικά με το στρατηγικό σχέδιο για την ΚΓΠ και κανονισμός σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της ΚΓΠ).
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η παρούσα πρόταση τροποποιεί περιορισμένο αριθμό διατάξεων των ισχυόντων κανονισμών για την ΚΓΠ, χωρίς να αλλοιώνει την ουσία τους. Δεδομένου ότι οι εν λόγω διατάξεις συνάδουν με άλλες πολιτικές της Ένωσης, η πρόταση συνάδει επίσης με τις εν λόγω πολιτικές.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Νομική βάση της παρούσας πρότασης αποτελεί το άρθρο 42 πρώτο εδάφιο και το άρθρο 43 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), διότι: i) η πρόταση τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/2115 και τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/2116, οι οποίοι βασίζονται στο άρθρο 43 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ· και ii) ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 βασίζεται επίσης στο άρθρο 42 πρώτο εδάφιο της ΣΛΕΕ και η παρούσα πρόταση περιλαμβάνει επίσης διατάξεις που ρυθμίζουν τη (μη) εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Η παρούσα πρόταση τροποποιεί υφιστάμενους κανονισμούς που έχουν εκδοθεί σε επίπεδο ΕΕ και εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη.
Οι τροποποιήσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αλυσίδα εφοδιασμού αγροδιατροφικών προϊόντων με τους εξής τρόπους: i) με την απλούστευση των κανόνων για την αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών· ii) με την ενίσχυση των κανόνων σύναψης συμβάσεων· iii) με τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τη χρήση διατομεακών προαιρετικών ενδείξεων για τις ενδείξεις «δίκαιος», «ισότιμος» και για ισοδύναμες ενδείξεις, καθώς και για την ένδειξη «βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού»· iv) με τη θέσπιση της δυνατότητας χορήγησης ενωσιακής χρηματοδοτικής στήριξης στα κράτη μέλη για μέτρα που λαμβάνονται από επιχειρήσεις σε περιόδους σοβαρής ανισορροπίας της αγοράς· και v) με τη βελτίωση του βαθμού οργάνωσης του γεωργικού τομέα στα κράτη μέλη μέσω της στήριξης οργανώσεων παραγωγών που υλοποιούν επιχειρησιακά προγράμματα και με τη βελτίωση της υιοθέτησης τομεακών παρεμβάσεων στους άλλους τομείς, όπως ορίζονται στο άρθρο 42 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115.
Οι τροποποιήσεις διατηρούν τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των παραγωγών και τον βαθμό εναρμόνισης που έχει ήδη επιτευχθεί με τους υφιστάμενους κανονισμούς. Ως εκ τούτου, θεωρείται ότι δεν μπορούν να εφαρμοστούν με μεμονωμένες ενέργειες των κρατών μελών.
•Αναλογικότητα
Η πρόταση τροποποιεί τους υφιστάμενους κανονισμούς μόνο στον βαθμό που είναι απολύτως αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων που περιγράφονται ανωτέρω, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι τροποποιήσεις παραμένουν στοχευμένες και προβλέποντας κατάλληλη ευελιξία.
Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις τροποποιούν μόνο συγκεκριμένες πτυχές περιορισμένου αριθμού διατάξεων των υφιστάμενων κανονισμών. Βελτιώνουν και ενισχύουν περαιτέρω τις υφιστάμενες διατάξεις σχετικά με τις συμβάσεις στις οποίες συμμετέχουν οι γεωργοί και οι οργανώσεις τους με άλλους παράγοντες της αλυσίδας, ενώ παράλληλα ενισχύουν τη διαπραγματευτική ισχύ των οργανώσεων παραγωγών και των ενώσεών τους, μειώνουν τον διοικητικό φόρτο για την αναγνώρισή τους και θεσπίζουν ευνοϊκό πλαίσιο για εθελοντικά προγράμματα και συμφωνίες που αποσκοπούν στη βελτίωση των αποδοχών των γεωργών και των πρωτοβουλιών για την κοινωνική βιωσιμότητα.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Δεδομένου ότι η παρούσα πρόταση τροποποιεί υφιστάμενους κανονισμούς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, οι τροποποιήσεις πρέπει επίσης να θεσπιστούν με κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Η πρόταση στοχευμένων αλλαγών στον κανονισμό ΚΟΑ και σε άλλους κανονισμούς που σχετίζονται με την ΚΓΠ είναι ένα από τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στο έγγραφο προβληματισμού της Επιτροπής της 15ης Μαρτίου 2024. Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της αντιμετώπισης των πιεστικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα ο γεωργικός τομέας και λόγω της επείγουσας ανάγκης να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των διαμαρτυριών των γεωργών, δεν διενεργήθηκε εκ των υστέρων αξιολόγηση/έλεγχος καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Λόγω της επείγουσας ανάγκης να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των πιεστικών προκλήσεων του ευρωπαϊκού γεωργικού τομέα, δεν προκηρύχθηκε πρόσκληση υποβολής στοιχείων ούτε πραγματοποιήθηκε δημόσια διαβούλευση. Ωστόσο, ζητήθηκε η γνώμη των οικείων ενδιαφερόμενων μερών μέσω στοχευμένων συναντήσεων (βλ. «Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας»).
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Μολονότι δεν προκηρύχθηκε πρόσκληση υποβολής στοιχείων ούτε πραγματοποιήθηκε δημόσια διαβούλευση λόγω της επείγουσας ανάγκης να ληφθούν μέτρα, η Επιτροπή παρουσίασε επανειλημμένα τα προτεινόμενα μέτρα στο Συμβούλιο, σε διευρυμένη συνεδρίαση της ομάδας διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών με τα οικεία ενδιαφερόμενα μέρη, στο ευρωπαϊκό δίκτυο αρχών ανταγωνισμού και σε διμερείς συναντήσεις με τη συμμετοχή όλων των σχετικών ενώσεων με έδρα την ΕΕ στην αλυσίδα εφοδιασμού αγροδιατροφικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των καταναλωτών.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Λόγω της επείγουσας ανάγκης να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των πιεστικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα ο γεωργικός τομέας, δεν ήταν δυνατή η διενέργεια εκτίμησης των επιπτώσεων.
Ωστόσο, τα προτεινόμενα μέτρα διαμορφώθηκαν με βάση τις παρατηρήσεις που ελήφθησαν από τα ενδιαφερόμενα μέρη, και ιδίως από τη συνεδρίαση της διευρυμένης ομάδας διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών, από το ευρωπαϊκό δίκτυο αρχών ανταγωνισμού και στο πλαίσιο διμερών συναντήσεων με τη συμμετοχή όλων των σχετικών ενώσεων με έδρα την ΕΕ στην αλυσίδα εφοδιασμού αγροδιατροφικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των καταναλωτών, καθώς και από τον πρόεδρο της επιτροπής γεωργίας και ανάπτυξης της υπαίθρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Συνάδουν επίσης με τις σχετικές συστάσεις του στρατηγικού διαλόγου για το μέλλον της γεωργίας στην ΕΕ του Σεπτεμβρίου του 2024.
Οι επιπτώσεις της πρότασης θα εξαρτηθούν από την υιοθέτηση ορισμένων εθελοντικών μέτρων από τους γεωργούς και τους αγοραστές γεωργικών προϊόντων, καθώς και από τις αποφάσεις των κρατών μελών να χρησιμοποιήσουν τις προβλεπόμενες επιλογές και παρεκκλίσεις.
Εντός τριών μηνών από την έγκριση της πρότασης θα συνταχθεί έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής. Το εν λόγω έγγραφο θα περιγράφει με σαφήνεια τα ζητήματα που εξετάστηκαν, τις προτεινόμενες στοχευμένες αλλαγές και τον πιθανό αντίκτυπό τους, καθώς και σύνοψη των παρατηρήσεων που ελήφθησαν από τα ενδιαφερόμενα μέρη.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Η παρούσα πρόταση είναι ένα από τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στο έγγραφο προβληματισμού της Επιτροπής της 15ης Μαρτίου 2024 στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων απλούστευσης. Ο ποσοτικός προσδιορισμός του μειωμένου διοικητικού φόρτου θα παρουσιαστεί στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, στο μέτρο του δυνατού.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η παρούσα πρόταση σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ειδικότερα στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η παρούσα πρόταση δεν έχει ποσοτικώς προσδιορίσιμες δημοσιονομικές επιπτώσεις.
Ενώ τα μέτρα 12-17 (που απαριθμούνται στο σημείο 5 Λοιπά στοιχεία — Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης) μπορούν να επιταχύνουν την εφαρμογή των επιχειρησιακών προγραμμάτων από τις οργανώσεις παραγωγών και, κατά συνέπεια, να αυξήσουν τις δαπάνες, τυχόν σχετικές δαπάνες θα παραμείνουν στο πλαίσιο του επιμέρους ανώτατου ορίου του ΕΓΤΕ.
Όσον αφορά το γεωργικό αποθεματικό που χρηματοδοτείται από το ΕΓΤΕ, η πρόταση δεν προβλέπει αλλαγές στο συνολικό του ποσό. Ενώ η χρήση του αποθεματικού για τη χρηματοδότηση μέτρων που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 222 της ΚΟΑ μπορεί να έχει συνέπειες όσον αφορά την πιθανή κατανομή ποσών για άλλα έκτακτα μέτρα εντός ενός συγκεκριμένου έτους, αυτές δεν μπορούν να ποσοτικοποιηθούν στο παρόν στάδιο.
Η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης στις οργανώσεις παραγωγών οπωροκηπευτικών οι οποίες έχουν εγκριθεί από τα κράτη μέλη για την υλοποίηση επιχειρησιακών προγραμμάτων θα περιορίζεται σε ένα ορισμένο ποσοστό (από 4,1 % έως 5,5 % ανάλογα με το είδος των δικαιούχων και τους επιδιωκόμενους στόχους) της αξίας της παραγωγής που διατίθεται στο εμπόριο από τις εν λόγω οργανώσεις παραγωγών.
Η πρόταση περιέχει διατάξεις που παρέχουν στα κράτη μέλη έναν βαθμό ευελιξίας σε σχέση με τα χρηματοδοτικά κονδύλια για τα είδη παρέμβασης υπό μορφή άμεσων ενισχύσεων και για τα είδη παρέμβασης σε «άλλους» τομείς. Τα κονδύλια που διατίθενται για τη χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης σε οργανώσεις παραγωγών που δραστηριοποιούνται σε «άλλους» τομείς θα περιορίζονται στα ποσά που μεταφέρονται (εντός των ορίων της σχετικής νομικής διάταξης) από άμεσες ενισχύσεις που αποφασίζονται από τα κράτη μέλη και εγκρίνονται από την Επιτροπή. Σε περίπτωση που τα κράτη μέλη αποφασίσουν να χρησιμοποιήσουν αυτήν την ευελιξία, θα επηρεαστούν αποκλειστικά τα κονδύλια των άμεσων ενισχύσεων και των «άλλων» τομέων, ενώ η αλλαγή παραμένει εντός του ΕΓΤΕ. Οι επιπτώσεις δεν μπορούν να ποσοτικοποιηθούν στο παρόν στάδιο.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Η παρούσα πρόταση τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/2115 και τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/2116. Ως εκ τούτου, το σχέδιο εφαρμογής και οι ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων παραμένουν τα ίδια όπως και στο ισχύον πλαίσιο.
•Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)
Άνευ αντικειμένου (το νομικό κείμενο είναι κανονισμός).
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Πρώτον, θα πρέπει να καθοριστούν ελάχιστες απαιτήσεις για τη χρήση ενδείξεων που περιγράφουν τις εμπορικές ρυθμίσεις που διασφαλίζουν τη δίκαιη κατανομή της προστιθέμενης αξίας στους γεωργούς. Στόχος είναι να αυξηθεί η διαφάνεια και η αξιοπιστία της χρήσης των εν λόγω ενδείξεων, ώστε να διασφαλιστεί η δίκαιη κατανομή της προστιθέμενης αξίας κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων, να αποτραπεί η κατάχρηση των εν λόγω ενδείξεων και να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές διαθέτουν αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τη δίκαιη κατανομή της προστιθέμενης αξίας στους γεωργούς και τις βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού.
Δεύτερον, κάθε παράδοση γεωργικών προϊόντων θα πρέπει να καλύπτεται από γραπτή σύμβαση, με την επιφύλαξη ορισμένων εξαιρέσεων και της δυνατότητας των κρατών μελών να εξαιρούν ορισμένα γεωργικά προϊόντα από την εν λόγω απαίτηση.
Τρίτον, οι γραπτές συμβάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν ορισμένα στοιχεία που διασφαλίζουν τη διαφάνεια και την προβλεψιμότητα στον υπολογισμό της τελικής τιμής.
Τέταρτον, οι συμβάσεις διάρκειας άνω των έξι μηνών θα πρέπει να περιλαμβάνουν ρήτρα αναθεώρησης που θα επιτρέπει στους γεωργούς, στις οργανώσεις παραγωγών ή στις ενώσεις οργανώσεων παραγωγών να ζητούν αναθεώρηση της σύμβασης, ιδίως σε περιπτώσεις όπου η τιμή δεν καλύπτει πλέον το κόστος παραγωγής, και να καταγγέλλουν τη σύμβαση σε περίπτωση απόρριψης του εν λόγω αιτήματος.
Πέμπτον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν μηχανισμό διαμεσολάβησης και να τον θέσουν στη διάθεση των μερών που επιθυμούν να τον χρησιμοποιήσουν.
Έκτον, θα πρέπει να απλουστευθούν οι υφιστάμενοι κανόνες για τον ορισμό και την αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών. Επιπλέον, προκειμένου να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των παραγωγών βιολογικών προϊόντων, θα πρέπει να καταστεί δυνατή ρητά η σύσταση και η αναγνώριση οργανώσεων παραγωγών από τους εν λόγω παραγωγούς.
Έβδομον, οι υφιστάμενοι κανόνες για τις οργανώσεις παραγωγών θα πρέπει να αποσαφηνιστούν, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι οργανώσεις παραγωγών συστήνονται με πρωτοβουλία των γεωργών και ελέγχονται σύμφωνα με κανόνες που εξασφαλίζουν στους γεωργούς-μέλη τον δημοκρατικό έλεγχο της οργάνωσής τους και των αποφάσεών της.
Όγδοον, θα πρέπει να επιτρέπεται στις μη αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών, συμπεριλαμβανομένων των συνεταιρισμών, να διαπραγματεύονται τους όρους των συμβάσεων εξ ονόματος των μελών τους για μέρος ή το σύνολο της παραγωγής τους.
Ένατον, οι αναγνωρισμένες ενώσεις οργανώσεων παραγωγών θα πρέπει να είναι σε θέση να διαπραγματεύονται τους όρους των συμβάσεων εξ ονόματος των μελών των αναγνωρισμένων οργανώσεων παραγωγών τους.
Δέκατον, η προώθηση της χρήσης πρωτοβουλιών με προαιρετικές ενδείξεις που χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό εμπορικών ρυθμίσεων, όπως «θεμιτός», «δίκαιος» ή ισοδύναμες ενδείξεις και «βραχεία αλυσίδα εφοδιασμού» θα πρέπει να συμπεριληφθεί στον κατάλογο των στόχων που μπορεί να επιδιώξει μια αναγνωρισμένη διεπαγγελματική οργάνωση.
Ενδέκατον, οι πρωτοβουλίες κάθετης και οριζόντιας συνεργασίας σχετικά με τα γεωργικά προϊόντα και τα τρόφιμα, οι οποίες αποσκοπούν στην εφαρμογή ορισμένων απαιτήσεων κοινωνικής βιωσιμότητας που είναι αυστηρότερες από τις υποχρεωτικές απαιτήσεις, δεν θα πρέπει να υπόκεινται στην εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
Δωδέκατον, ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115 θα πρέπει να τροποποιηθεί όσον αφορά τα είδη παρεμβάσεων σε ορισμένους τομείς. Επιπλέον, θα πρέπει να αυξηθεί η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης σε επιχειρησιακά προγράμματα σε ορισμένους τομείς.
Δέκατο τρίτο, η χρηματοδοτική στήριξη της Ένωσης σε επιχειρησιακά προγράμματα που υλοποιούνται από οργανώσεις παραγωγών στον τομέα των οπωροκηπευτικών σε κράτη μέλη στα οποία ο βαθμός οργάνωσης των παραγωγών είναι κάτω του 10 % για τρία συναπτά έτη πριν από την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος θα πρέπει να αυξηθεί από 50 % σε 60 %.
Δέκατο τέταρτο, θα πρέπει να παρέχεται ειδικό κίνητρο στους γεωργούς νεαρής ηλικίας και στους νέους γεωργούς που προσχωρούν σε αναγνωρισμένη οργάνωση παραγωγών και αναλαμβάνουν επενδύσεις που υλοποιούνται στις εγκαταστάσεις τους.
Δέκατο πέμπτο, η χρηματοδοτική στήριξη της Ένωσης προς τις οργανώσεις παραγωγών και τις ενώσεις οργανώσεων παραγωγών σε περίπτωση δυσμενών μετεωρολογικών φαινομένων, φυσικών καταστροφών, ασθενειών των φυτών ή προσβολής από επιβλαβείς οργανισμούς θα πρέπει να αυξηθεί από 50 % σε 70 % των πραγματικών δαπανών που καταβάλλονται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
Δέκατο έκτο, θα πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη, από το 2025 και έπειτα, να διαθέτουν έως και το 6 % των κονδυλίων άμεσων ενισχύσεων για να στηρίξουν τους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχεία α) έως η), ια), ιγ), ιε) έως κ) και κγ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, καθώς και τους τομείς που καλύπτουν τα προϊόντα τα οποία απαριθμούνται στο παράρτημα VI του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115.
Δέκατο έβδομο, ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/2116 θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να καταστεί δυνατή η χρήση του γεωργικού αποθεματικού για τη στήριξη συγκεκριμένων κατηγοριών συλλογικών δράσεων από ορισμένους ιδιωτικούς φορείς με σκοπό τη σταθεροποίηση των τομέων που θίγονται από σοβαρή ανισορροπία της αγοράς.
2024/0319 (COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, (ΕΕ) 2021/2115 και (ΕΕ) 2021/2116 όσον αφορά την ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 42 πρώτο εδάφιο και το άρθρο 43 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Ο γεωργικός τομέας, ιδίως οι γεωργοί, αντιμετωπίζουν διάφορες προκλήσεις. Η πανδημία COVID-19 και ο συνεχιζόμενος επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχουν οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου αύξηση του ενεργειακού κόστους των γεωργικών εισροών και σε μια παρατεταμένη περίοδο υψηλού πληθωρισμού, που επηρεάζουν τις δαπάνες των γεωργών και τις τιμές των τροφίμων. Παράλληλα, οι γεωργοί εξακολουθούν να κάνουν προσπάθειες για να αυξήσουν την περιβαλλοντική βιωσιμότητα της παραγωγής τους. Πολλοί καταναλωτές, οι οποίοι αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος διαβίωσης, προσανατολίζονται επίσης, όσον αφορά τις καταναλωτικές τους συνήθειες, προς φθηνότερα τρόφιμα. Η κατάσταση αυτή έχει αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την κατανομή της προστιθέμενης αξίας στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και έχει αυξήσει τον βαθμό αβεβαιότητας τον οποίο αντιμετωπίζουν οι γεωργοί, προκαλώντας εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και δυσπιστία. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να θεσπιστούν μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων και για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των παραγόντων στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων.
(2)Διάφοροι παράγοντες στην αλυσίδα εφοδιασμού γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, οι οποίοι δραστηριοποιούνται σε διάφορα στάδια της παραγωγής, της μεταποίησης, της εμπορίας, της διανομής και του λιανικού εμπορίου, έχουν αναπτύξει συστήματα και σήματα για την προώθηση εμπορικών ρυθμίσεων που διασφαλίζουν τη δίκαιη κατανομή της προστιθέμενης αξίας στους γεωργούς και τη δημιουργία και διατήρηση βραχειών αλυσίδων εφοδιασμού. Η θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για τη χρήση προαιρετικών ενδείξεων που περιγράφουν τις εν λόγω εμπορικές ρυθμίσεις είναι αναγκαία για την αύξηση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας της χρήσης των εν λόγω ενδείξεων στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, συμπληρώνοντας τους υφιστάμενους κανόνες επισήμανσης των τροφίμων, ιδίως τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(3)Για λόγους αυξημένης εμπιστοσύνης και δικαιοσύνης κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων, οι ενδείξεις «δίκαιος», «ισότιμος» ή ισοδύναμες ενδείξεις θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο για τον προσδιορισμό εμπορικών ρυθμίσεων που διασφαλίζουν τη σταθερότητα και τη διαφάνεια στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ γεωργών και αγοραστών και την τιμολόγηση που θεωρείται δίκαιη από τους συμμετέχοντες γεωργούς, και οι οποίες στηρίζουν και συμβάλλουν στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, μεταξύ άλλων κατά τρόπο που συνάδει με το παράρτημα I της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1760 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(4)Η ένδειξη «βραχεία αλυσίδα εφοδιασμού» θα πρέπει να χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό εμπορικών ρυθμίσεων μόνο όταν υπάρχει άμεση σύνδεση μεταξύ γεωργών και καταναλωτών που καθιστά δυνατή την απευθείας ανταλλαγή σχετικά με τη διαδικασία παραγωγής και το προϊόν, μεταξύ άλλων μέσω επικοινωνίας εξ αποστάσεως και/ή μέσω ενδιάμεσου φορέα που διασφαλίζει την εν λόγω ανταλλαγή κατά τη στιγμή της πώλησης. Εναλλακτικά, η ένδειξη αυτή μπορεί επίσης να χρησιμοποιείται όταν υπάρχει στενή σύνδεση μεταξύ γεωργών και καταναλωτών εντός της γεωγραφικής τους εγγύτητας, μεταξύ άλλων σε διασυνοριακά πλαίσια. Αυτό θα δώσει στους καταναλωτές κίνητρα να καταβάλουν τιμές που ανταμείβουν δίκαια τους γεωργούς για τα προϊόντα που παράγουν, θα ενισχύσει και θα συμβάλει στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και θα βελτιώσει τη διαφάνεια όσον αφορά την προέλευση και τις μεθόδους παραγωγής των προϊόντων.
(5)Υπό το πρίσμα των συνθηκών της αγοράς, των εξελισσόμενων προσδοκιών των καταναλωτών και των εξελίξεων τόσο στα πρότυπα εμπορίας όσο και στα σχετικά διεθνή πρότυπα, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες προκειμένου να διασφαλίσει ενιαίες προϋποθέσεις για τη χρήση των προαιρετικών ενδείξεων που προσδιορίζουν εμπορικές ρυθμίσεις σχετικά με τη δίκαιη κατανομή της προστιθέμενης αξίας στους γεωργούς και τη δημιουργία και διατήρηση βραχειών αλυσίδων εφοδιασμού. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(6)Για τους ίδιους λόγους, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά πρόσθετες προαιρετικές ενδείξεις ισοδύναμες με τις ενδείξεις «δίκαιος» ή «ισότιμος».
(7)Ενώ τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρούν ή να θεσπίζουν εθνικές διατάξεις που ορίζουν συμπληρωματικές απαιτήσεις για τη χρήση προαιρετικών ενδείξεων για τις εμπορικές ρυθμίσεις, οι διατάξεις αυτές δεν θα πρέπει να παρεμποδίζουν, να περιορίζουν ή να κωλύουν τη χρήση των εν λόγω ενδείξεων για προϊόντα που παράγονται ή διατίθενται νόμιμα στην αγορά άλλου κράτους μέλους.
(8)Η χρήση γραπτών συμβάσεων διαδραματίζει καίριο ρόλο στη λογοδοσία των επιχειρήσεων, με την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη σημασία των μηνυμάτων της αγοράς, με την προσαρμογή της προσφοράς ανάλογα με τη ζήτηση, με τη βελτίωση της μετάδοσης των τιμών εντός της αλυσίδας εφοδιασμού, με την ενίσχυση της διαφάνειας και με την πρόληψη και την αντιμετώπιση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών. Ως εκ τούτου, οι κανόνες για τις συμβατικές σχέσεις στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων θα πρέπει να επεκταθούν ώστε να καλύπτουν και άλλα προϊόντα εκτός του νωπού γάλακτος, διασφαλίζοντας παράλληλα την ευθυγράμμιση με τους κανόνες για τις συμβατικές σχέσεις που εφαρμόζονται σε άλλους γεωργικούς τομείς.
(9)Προκειμένου να αυξηθεί η ευελιξία για τα κράτη μέλη και να απλουστευθεί η διαδικασία για την αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών, ώστε να μειωθεί το κόστος των συναλλαγών και να βελτιωθεί η αποδοτικότητα, οι κανόνες για τις οργανώσεις παραγωγών θα πρέπει να επιτρέπουν την αναγνώρισή τους κατόπιν ενιαίου αιτήματος που θα καλύπτει πολλαπλούς τομείς και προϊόντα. Επιπλέον, προκειμένου να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των παραγωγών βιολογικών προϊόντων, θα πρέπει να προβλεφθεί ρητά η σύσταση και η αναγνώριση οργανώσεων παραγωγών από τους παραγωγούς βιολογικών προϊόντων. Τα κριτήρια για την αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών και των καταστατικών τους θα πρέπει επίσης να προβλέπουν ότι οι οργανώσεις παραγωγών συστήνονται με πρωτοβουλία των γεωργών και ελέγχονται σύμφωνα με κανόνες που εξασφαλίζουν στους γεωργούς-μέλη τον δημοκρατικό έλεγχο της οργάνωσής τους και των αποφάσεών της. Αυτό δεν θα πρέπει να εμποδίζει άλλους παραγωγούς που δεν είναι γεωργοί και μη παραγωγούς να συμμετέχουν σε οργανώσεις παραγωγών.
(10)Για την περαιτέρω προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, η οποία αποτελεί βασική αρχή της Συνθήκης και στόχο προτεραιότητας για τις πολιτικές της Ένωσης, και για τη διασφάλιση της διαφάνειας, της σταθερότητας και της δικαιοσύνης στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ γεωργών και αγοραστών σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τις οργανώσεις παραγωγών που επιδιώκουν συγκεκριμένους στόχους με προαιρετικές ενδείξεις για εμπορικές ρυθμίσεις, όπως «δίκαιος», «ισότιμος» ή ισοδύναμες ενδείξεις και «βραχεία αλυσίδα εφοδιασμού».
(11)Προκειμένου να εξασφαλιστεί δίκαιο βιοτικό επίπεδο για τους γεωργούς, να ενισχυθεί η διαπραγματευτική τους θέση έναντι των μεταποιητών και άλλων παραγόντων στην αλυσίδα εφοδιασμού και να εξασφαλιστεί δικαιότερη κατανομή της προστιθέμενης αξίας σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, η δυνατότητα διαπραγμάτευσης όρων των συμβάσεων εξ ονόματος των μελών τους θα πρέπει να επεκταθεί και σε μη αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών, συμπεριλαμβανομένων των συνεταιρισμών, για μέρος ή το σύνολο της παραγωγής τους. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η ίση μεταχείριση με τα μέλη αναγνωρισμένων οργανώσεων παραγωγών, η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να υπόκειται σε κατάλληλους περιορισμούς. Ειδικότερα, οι μη αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών που επωφελούνται από αυτήν τη δυνατότητα θα πρέπει να συμμορφώνονται με τα κριτήρια αναγνώρισης που καθορίζονται σε επίπεδο Ένωσης και να συμμετέχουν στις δραστηριότητες που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένης της συγκέντρωσης της προσφοράς και της διάθεσης των προϊόντων που παράγουν τα μέλη τους στην αγορά.
(12)Προκειμένου να ενισχυθεί η διαπραγματευτική θέση των αναγνωρισμένων οργανώσεων παραγωγών και να διασφαλιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη της γεωργικής παραγωγής, οι αναγνωρισμένες ενώσεις οργανώσεων παραγωγών θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να διαπραγματεύονται τους όρους των συμβάσεων εξ ονόματος των μελών τους, συμπεριλαμβανομένης της τιμής, για μέρος ή το σύνολο της παραγωγής των μελών τους. Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να επιτρέπεται, με την επιφύλαξη της διασφάλισης ότι οι οργανώσεις που είναι μέλη των εν λόγω ενώσεων δεν είναι επίσης μέλη άλλης ένωσης οργανώσεων παραγωγών και ότι ο όγκος των προϊόντων που καλύπτονται από τις δραστηριότητες της ένωσης δεν υπερβαίνει το 33 % της συνολικής εθνικής παραγωγής συγκεκριμένου κράτους μέλους. Προκειμένου να διατηρηθεί ο αποτελεσματικός ανταγωνισμός στην αγορά, δεν θα πρέπει επίσης να επιτρέπεται στις αναγνωρισμένες ενώσεις οργανώσεων παραγωγών να διαπραγματεύονται όρους συμβάσεων όταν οι εν λόγω ενώσεις περιλαμβάνουν μη αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών.
(13)Για να αποτραπεί το ενδεχόμενο οι αγοραστές να υπονομεύσουν τη διαπραγματευτική θέση των οργανώσεων παραγωγών, θα πρέπει να θεσπιστούν κατάλληλες διασφαλίσεις για τις επαφές μεταξύ αγοραστών και μελών των εν λόγω οργανώσεων παραγωγών. Ενώ οι αγοραστές μπορούν να έρχονται σε επαφή με μέλη οργανώσεων παραγωγών, οι επαφές αυτές δεν θα πρέπει να υπονομεύουν τους στόχους των οργανώσεων παραγωγών ή τη συγκέντρωση της προσφοράς και της διάθεσης προϊόντων στην αγορά.
(14)Οι διεπαγγελματικές οργανώσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διευκόλυνση του διαλόγου μεταξύ των παραγόντων της αλυσίδας εφοδιασμού και στην προώθηση των βέλτιστων πρακτικών, της διαφάνειας της αγοράς, της σταθερότητας και της δικαιοσύνης στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ γεωργών και αγοραστών σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να συμπεριληφθεί η προώθηση πρωτοβουλιών για την προσθήκη προαιρετικών ενδείξεων για εμπορικές ρυθμίσεις, όπως «δίκαιος», «ισότιμος» ή ισοδύναμες ενδείξεις, και «βραχεία αλυσίδα εφοδιασμού» στον κατάλογο των στόχων που μπορεί να επιδιώκει μια αναγνωρισμένη διεπαγγελματική οργάνωση.
(15)Ορισμένα κράτη μέλη αποφάσισαν ότι όλες οι παραδόσεις γεωργικών προϊόντων στην επικράτειά τους πρέπει να καλύπτονται από γραπτές συμβάσεις μεταξύ των μερών. Όταν τα κράτη μέλη δεν χρησιμοποιούν αυτήν τη δυνατότητα, οι γεωργοί, οι οργανώσεις παραγωγών ή οι ενώσεις οργανώσεων παραγωγών μπορούν να ζητήσουν τη χρήση γραπτών συμβάσεων. Ωστόσο, λόγω της ασθενέστερης διαπραγματευτικής θέσης των γεωργών και του φόβου εμπορικών αντιποίνων από τους αγοραστές, μπορεί να είναι δύσκολο για τους γεωργούς και τις ενώσεις τους να υποβάλουν σχετικό αίτημα. Για να αυξηθεί η εμπιστοσύνη, η διαφάνεια και η αποτελεσματικότητα στην αλυσίδα εφοδιασμού και να δοθεί η δυνατότητα σε όλους τους γεωργούς, στις οργανώσεις παραγωγών και στις ενώσεις οργανώσεων παραγωγών να επωφεληθούν από τη χρήση γραπτών συμβάσεων, οι παραδόσεις γεωργικών προϊόντων στην Ένωση από γεωργό, οργάνωση παραγωγών ή ένωση οργανώσεων παραγωγών σε μεταποιητή, διανομέα ή έμπορο λιανικής πώλησης θα πρέπει να καλύπτονται από γραπτή σύμβαση.
(16)Για να ληφθούν καλύτερα υπόψη τα μηνύματα της αγοράς και να βελτιωθεί η μετάδοση των τιμών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να απαιτούν τη χρήση γραπτών συμβάσεων για την παράδοση γεωργικών προϊόντων από παραγωγούς που δεν είναι γεωργοί, οργανώσεις παραγωγών ή ενώσεις οργανώσεων παραγωγών, και να απαιτούν από τους αγοραστές να χρησιμοποιούν γραπτές προσφορές για συμβάσεις παράδοσης γεωργικών προϊόντων. Για λόγους απλούστευσης και μείωσης του κόστους συναλλαγής, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να προβλέπει ορισμένες εξαιρέσεις από την απαιτούμενη χρήση γραπτών συμβάσεων ή γραπτών προσφορών για συμβάσεις και να επιτρέπει στα κράτη μέλη να απαλλάσσουν ορισμένες παραδόσεις από την απαιτούμενη χρήση γραπτών συμβάσεων ή γραπτών προσφορών, αφήνοντας παράλληλα στους γεωργούς και στις ενώσεις τους τη δυνατότητα να ζητούν τη χρήση γραπτών συμβάσεων ή γραπτών προσφορών όταν δεν υπάρχει τέτοια υποχρέωση.
(17)Η απαιτούμενη χρήση γραπτών συμβάσεων για την παράδοση γεωργικών προϊόντων και οι βασικοί όροι χρήσης τους θα πρέπει να καθορίζονται σε επίπεδο Ένωσης, και παράλληλα να διασφαλίζεται ότι το δικαίωμα των μερών να διαπραγματεύονται όλα τα στοιχεία των συμβάσεών τους δεν περιορίζεται πέραν του απολύτως αναγκαίου.
(18)Για να ενθαρρυνθούν τα μέρη να καταλήξουν σε φιλικό διακανονισμό σε περίπτωση διαφορών σχετικά με τη σύναψη ή την επανεξέταση γραπτής σύμβασης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν μηχανισμούς διαμεσολάβησης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τους μηχανισμούς διαμεσολάβησης που εφαρμόζονται στην επικράτειά τους ή για τη δημιουργία των εν λόγω μηχανισμών, η δε Επιτροπή μπορεί να διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τους εν λόγω μηχανισμούς.
(19)Προκειμένου να διευκολυνθεί η λειτουργία των μηχανισμών μετάδοσης των τιμών, όταν η τελική τιμή που καταβάλλεται για την παράδοση γεωργικών προϊόντων υπολογίζεται με συνδυασμό διαφόρων παραγόντων που καθορίζονται στη σύμβαση, οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να περιλαμβάνουν αντικειμενικούς δείκτες, δείκτες ή μεθόδους υπολογισμού που είναι εύκολα κατανοητοί από τα μέρη. Για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο οι γεωργοί να αναγκάζονται να πωλούν συστηματικά κάτω από το κόστος παραγωγής τους, οι δείκτες και οι μέθοδοι υπολογισμού της τελικής τιμής θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις αλλαγές στις συνθήκες της αγοράς και στο κόστος παραγωγής των γεωργικών προϊόντων που παραδίδονται.
(20)Λαμβάνοντας υπόψη την ευάλωτη διαπραγματευτική θέση των γεωργών και των οργανώσεών τους, τις πρόσφατες περιπτώσεις σημαντικής αστάθειας του κόστους των γεωργικών εισροών και των τιμών της αγοράς, καθώς και την ανάγκη αποτελεσματικότερης μετάδοσης των τιμών εντός της αλυσίδας εφοδιασμού, οι συμβάσεις διάρκειας άνω των 6 μηνών θα πρέπει να περιλαμβάνουν ρήτρα αναθεώρησης που να μπορεί να ενεργοποιηθεί από τους γεωργούς και τις οργανώσεις τους. Η εν λόγω ρήτρα θα πρέπει να επιτρέπει στους γεωργούς να ζητούν ανά πάσα στιγμή μετά τους 6 μήνες αναθεώρηση των στοιχείων της σύμβασης και να τους επιτρέπει να καταγγέλλουν τη σύμβαση σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία για αναθεώρηση, χωρίς να θίγεται το δικαίωμα των μερών να διαπραγματεύονται άλλες δυνατότητες αναθεώρησης της σύμβασης.
(21)Προκειμένου τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τη διαφάνεια των συμβάσεων και να συμβάλουν σε δικαιότερες εμπορικές πρακτικές, θα πρέπει να μπορούν να απαιτούν την καταχώριση των γραπτών συμβάσεων για την παράδοση γεωργικών προϊόντων.
(22)Ορισμένες πρωτοβουλίες κάθετης και οριζόντιας συνεργασίας σχετικά με τα γεωργικά προϊόντα και τα τρόφιμα, οι οποίες αποσκοπούν στην εφαρμογή αυστηρότερων απαιτήσεων από τις υποχρεωτικές, μπορούν να έχουν θετική επίδραση στον στόχο της κοινής γεωργικής πολιτικής για τη διασφάλιση δίκαιου βιοτικού επιπέδου για τον γεωργικό πληθυσμό και στον στόχο της βιώσιμης ανάπτυξης της Ένωσης. Ως εκ τούτου, υπό ειδικές συνθήκες, οι εν λόγω πρωτοβουλίες δεν θα πρέπει να υπόκεινται στην εφαρμογή του άρθρου 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(23)Σε περιόδους σοβαρής ανισορροπίας της αγοράς, συγκεκριμένα είδη συλλογικών δράσεων από ιδιωτικούς φορείς μπορούν να συμβάλουν στη σταθεροποίηση των σχετικών τομέων. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ιδιωτικοί φορείς διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους για την υλοποίηση αυτών των δράσεων, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να διαθέσει πόρους της Ένωσης από το γεωργικό αποθεματικό για τη στήριξη των εν λόγω δράσεων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να διαθέτουν πρόσθετους εθνικούς πόρους.
(24)Για να μπορέσουν οι καλλιεργητές ζαχαρότευτλων να επωφεληθούν από την ενισχυμένη σαφήνεια των συμβάσεων και για να εξασφαλιστεί ένα εναρμονισμένο συμβατικό πλαίσιο, το οποίο θα λαμβάνει παράλληλα υπόψη την ιδιαιτερότητα του τομέα των ζαχαρότευτλων, οι όροι αγοράς στις συμβάσεις για την παράδοση ζαχαρότευτλων θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τους όρους για τη χρήση γραπτών συμβάσεων σε άλλους γεωργικούς τομείς.
(25)Ως εκ τούτου, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.
(26)Προκειμένου να ενισχυθεί η θέση των γεωργών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, θα πρέπει να τροποποιηθούν διάφορες διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα είδη παρέμβασης σε ορισμένους τομείς. Οι τροποποιήσεις αυτές αποσκοπούν στη στήριξη των γεωργών ώστε να γίνουν ή να παραμείνουν μέλη οργανώσεων παραγωγών ή ενώσεων οργανώσεων παραγωγών που αναγνωρίζονται βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, λαμβανομένου υπόψη του θετικού ρόλου που διαδραματίζουν οι εν λόγω οργανώσεις και ενώσεις στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος των παραγωγών. Επιπλέον, για να εξασφαλιστεί αποτελεσματικότερη και πιο στοχευμένη στήριξη των οργανώσεων παραγωγών μέσω των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ, θα πρέπει να προβλεφθεί η δυνατότητα αύξησης της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης σε επιχειρησιακά προγράμματα για ορισμένους τομείς.
(27)Η αξία της παραγωγής των οπωροκηπευτικών που διατίθενται στο εμπόριο από οργανώσεις παραγωγών σε σύγκριση με τη συνολική αξία της παραγωγής οπωροκηπευτικών παραμένει σε ορισμένα κράτη μέλη πολύ χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης. Μεταξύ των διαθέσιμων οικονομικών κινήτρων, τα κράτη μέλη μπορούν ήδη να παρέχουν εθνική χρηματοδοτική συνδρομή, όπως προβλέπεται στο άρθρο 53 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115, σε οργανώσεις παραγωγών που βρίσκονται σε ορισμένες περιφέρειες όπου ο βαθμός οργάνωσης είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον μέσο όρο της Ένωσης. Προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα, να ενισχυθούν οι θέσεις των γεωργών στην αξιακή αλυσίδα και να συσταθούν νέες οργανώσεις παραγωγών, θα πρέπει να χορηγηθεί οικονομικό κίνητρο που συνίσταται σε 10 % αύξηση της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης σε οργανώσεις παραγωγών στα κράτη μέλη στα οποία ο βαθμός οργάνωσης των παραγωγών είναι κάτω του 10 % για 3 συναπτά έτη πριν από την υλοποίηση του σχετικού επιχειρησιακού προγράμματος.
(28)Προκειμένου να διευκολυνθεί η ανανέωση των γενεών στον γεωργικό τομέα και να ενθαρρυνθεί η είσοδος νέων παραγωγών μελών σε οργανώσεις παραγωγών στον τομέα των οπωροκηπευτικών και σε άλλους τομείς, όπως αναφέρεται στο άρθρο 42 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115, θα πρέπει να χορηγηθεί ειδικό κίνητρο στους γεωργούς νεαρής ηλικίας και στους νέους γεωργούς που προσχωρούν σε οργάνωση παραγωγών αναγνωρισμένη δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να καταστεί διαθέσιμη πιθανή αύξηση κατά 10 % της χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης για δαπάνες που σχετίζονται με επενδύσεις που πραγματοποιούνται στις εγκαταστάσεις γεωργού νεαρής ηλικίας ή νέου παραγωγού που προσχωρεί για πρώτη φορά σε αναγνωρισμένη οργάνωση παραγωγών.
(29)Δεδομένης της επανεμφάνισης δυσμενών κλιματικών φαινομένων, φυσικών καταστροφών, ασθενειών των φυτών ή προσβολής από επιβλαβείς οργανισμούς τα τελευταία χρόνια, έχει αποδειχθεί χρήσιμο για τις οργανώσεις παραγωγών και τις ενώσεις οργανώσεων παραγωγών να είναι σε θέση να ανακατευθύνουν τα κονδύλια, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδοτικής συνδρομής από την Ένωση στο πλαίσιο του επιχειρησιακού ταμείου, στις παρεμβάσεις που είναι αναγκαίες για την αντιμετώπιση των συνεπειών των εν λόγω φαινομένων. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί η δυνατότητα αύξησης της ενωσιακής χρηματοδοτικής συνδρομής που προβλέπεται στο άρθρο 52 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115 από 50 % σε 70 % των δαπανών που έχουν όντως πραγματοποιηθεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
(30)Προκειμένου να υποστηριχθεί η δημιουργία τύπων παρέμβασης στους άλλους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 42 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115, θα πρέπει να επιτραπεί στα κράτη μέλη, από το 2025, περαιτέρω ευελιξία για να προσαρμόζουν την κατανομή των κονδυλίων στους εν λόγω τομείς χρησιμοποιώντας έως και το 6 % των κονδυλίων τους για άμεσες ενισχύσεις.
(31)Επομένως, ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,
(32)Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι πόροι της Ένωσης από το γεωργικό αποθεματικό μπορούν να διατεθούν στα κράτη μέλη με σκοπό τη στήριξη συλλογικών δράσεων από ιδιωτικούς φορείς σε περιόδους σοβαρής ανισορροπίας της αγοράς, η δυνατότητα χρήσης του γεωργικού αποθεματικού θα πρέπει να επεκταθεί στη στήριξη συλλογικών δράσεων όταν η Επιτροπή αποφασίζει ότι οι κανόνες ανταγωνισμού δεν εφαρμόζονται στις εν λόγω δράσεις.
(33)Κατά συνέπεια, το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.
(34)Προκειμένου να δοθεί στους φορείς της αγοράς ο απαραίτητος χρόνος για να προσαρμοστούν και να δοθεί στην Επιτροπή η δυνατότητα να αξιολογήσει τα υφιστάμενα εθνικά συστήματα και πρακτικές, η εφαρμογή των κανόνων σχετικά με την επιφύλαξη των προαιρετικών ενδείξεων «δίκαιος», «ισότιμος» και ισοδύναμων ενδείξεών τους, καθώς και της ένδειξης «βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού», θα πρέπει να αναβληθεί κατά 2 έτη μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού. Επιπλέον, προκειμένου οι οικονομικοί φορείς να προσαρμόσουν τις συμβατικές σχέσεις τους στους νέους κανόνες για τις γραπτές συμβάσεις, η εφαρμογή των εν λόγω κανόνων θα πρέπει να αναβληθεί κατά 18 μήνες μετά την έναρξη ισχύος του,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 τροποποιείται ως εξής:
1)Στο μέρος II τίτλος II κεφάλαιο Ι τμήμα 1, προστίθεται το ακόλουθο υποτμήμα μετά το υποτμήμα 3:
«Υποτμήμα 3α
Χρήση προαιρετικών ενδείξεων για προϊόντα σε όλους τους τομείς που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 2
Άρθρο 88a
Προαιρετικές ενδείξεις για τις εμπορικές ρυθμίσεις
1.Οι ενδείξεις “δίκαιος”, “ισότιμος” ή ενδείξεις ισοδύναμες με αυτές μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλες ενδείξεις, στην επισήμανση, στην παρουσίαση, σε διαφημιστικό υλικό ή σε εμπορικά έγγραφα προϊόντος των τομέων που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, το οποίο διατίθεται στην αγορά, υπό την προϋπόθεση ότι οι ενδείξεις αυτές χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση των αγοραστών σχετικά με τους υφιστάμενους τρόπους οργάνωσης της παραγωγής, της διανομής ή της διάθεσης στην αγορά, οι οποίοι συμβάλλουν τουλάχιστον:
α)στη σταθερότητα και τη διαφάνεια στις σχέσεις των γεωργών με τους αγοραστές κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού·
β)σε τιμή που θεωρείται δίκαιη από τους συμμετέχοντες γεωργούς για τα προϊόντα τους· και
γ)σε συλλογικές πρωτοβουλίες που επιδιώκουν έναν ή περισσότερους από τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.
2.Η ένδειξη “βραχεία αλυσίδα εφοδιασμού” μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλες ενδείξεις, στην επισήμανση, στην παρουσίαση, σε διαφημιστικό υλικό ή σε εμπορικά έγγραφα προϊόντος των τομέων που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, το οποίο διατίθεται στην αγορά, υπό την προϋπόθεση ότι η ένδειξη αυτή χρησιμοποιείται για την ενημέρωση των αγοραστών σχετικά με τους υφιστάμενους τρόπους οργάνωσης της παραγωγής, της διανομής ή της διάθεσης στην αγορά, οι οποίοι προβλέπουν:
α)άμεση σχέση μεταξύ του γεωργού και του τελικού καταναλωτή του προϊόντος, ή
β)στενή σχέση και γεωγραφική εγγύτητα μεταξύ του γεωργού και του τελικού καταναλωτή του προϊόντος.
3.Η Επιτροπή μπορεί να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον περαιτέρω προσδιορισμό των προϋποθέσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α), β) και γ) και στην παράγραφο 2 στοιχεία α) και β), λαμβάνοντας υπόψη κάθε σχετικό διεθνές πρότυπο.
Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 229 παράγραφος 2.
4.Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 227, για την τροποποίηση της παραγράφου 1 με σκοπό την προσθήκη ενδείξεων ισοδύναμων με τις ενδείξεις “δίκαιος” ή “ισότιμος”, όταν οι εν λόγω ισοδύναμες ενδείξεις χρησιμοποιούνται στην αγορά για την ενημέρωση των αγοραστών σχετικά με τις εμπορικές ρυθμίσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
5.Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν ή να διατηρούν εθνικές διατάξεις που καθορίζουν ενδείξεις επιπλέον εκείνων που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α), β) και γ) και στην παράγραφο 2 στοιχεία α) και β), για τη χρήση των ενδείξεων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 αντίστοιχα. Οι διατάξεις αυτές δεν απαγορεύουν ούτε περιορίζουν ή εμποδίζουν τη χρήση των ενδείξεων που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 για προϊόντα που παράγονται ή διατίθενται νόμιμα στην αγορά άλλου κράτους μέλους υπό τις ενδείξεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2.
6. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των κανόνων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011.».
2)Το άρθρο 148 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 148
Συμβατικές σχέσεις στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων
1.Κάθε παράδοση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων στην Ένωση από γεωργό, οργάνωση παραγωγών ή ένωση οργανώσεων παραγωγών σε μεταποιητή, συλλέκτη, διανομέα ή έμπορο λιανικής πώλησης καλύπτεται από γραπτή σύμβαση μεταξύ των μερών.
Η εν λόγω σύμβαση πληροί τους όρους που προβλέπονται στις παραγράφους 4 και 8.
Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως “συλλέκτης” νοείται κάθε επιχείρηση που μεταφέρει νωπό γάλα από γεωργό ή άλλο συλλέκτη σε μεταποιητή νωπού γάλακτος ή άλλο συλλέκτη, με μεταβίβαση της κυριότητας επί του νωπού γάλακτος σε κάθε περίπτωση.
2.Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να αποφασίσουν ότι:
α)η παράδοση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων από παραγωγό που δεν είναι γεωργός, οργάνωση παραγωγών ή ένωση οργανώσεων παραγωγών σε μεταποιητή, συλλέκτη, διανομέα ή έμπορο λιανικής πώλησης καλύπτεται από γραπτή σύμβαση·
β) οι πρώτοι αγοραστές γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων υποβάλλουν γραπτή προσφορά σύμβασης για την παράδοση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων από τον γεωργό, από οργάνωση παραγωγών ή από ένωση οργανώσεων παραγωγών.
Η εν λόγω σύμβαση ή προσφορά σύμβασης πληροί τις απαιτήσεις των παραγράφων 4 και 8.
3.Τα κράτη μέλη θεσπίζουν μηχανισμό διαμεσολάβησης για να καλύψουν τις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν υπάρχει αμοιβαία συμφωνία σύναψης της σύμβασης που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2 ή για την αναθεώρηση μιας τέτοιας σύμβασης.
Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τους μηχανισμούς διαμεσολάβησης που έχουν θεσπιστεί στην επικράτειά τους.
4.Η σύμβαση ή η προσφορά σύμβασης που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2 πρέπει:
α) να προηγείται της παράδοσης·
β) να συντάσσεται γραπτώς· και
γ) να περιλαμβάνει, ιδίως, τα ακόλουθα στοιχεία:
i)την τιμή που καταβάλλεται για την παράδοση, η οποία:
–είναι σταθερή και ορίζεται στη σύμβαση· ή
–υπολογίζεται με συνδυασμό διαφόρων παραγόντων που ορίζονται στη σύμβαση, οι οποίοι περιλαμβάνουν αντικειμενικούς δείκτες, δείκτες ή μεθόδους υπολογισμού της τελικής τιμής που είναι εύκολα προσβάσιμοι και κατανοητοί και αποτυπώνουν τις αλλαγές στις συνθήκες της αγοράς και στο κόστος παραγωγής, την παραδιδόμενη ποσότητα και την ποιότητα ή τη σύνθεση του παραδιδόμενου γάλακτος και των παραδιδόμενων γαλακτοκομικών προϊόντων. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίζουν δείκτες σύμφωνα με αντικειμενικά κριτήρια που βασίζονται σε μελέτες σχετικά με την παραγωγή και την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Τα συμβαλλόμενα μέρη είναι ελεύθερα να παραπέμπουν στους εν λόγω δείκτες ή σε οποιουσδήποτε άλλους δείκτες·
ii)την ποσότητα του νωπού γάλακτος ή την ποιότητα και ποσότητα του γάλακτος ή των γαλακτοκομικών προϊόντων που πρέπει να παραδοθούν, και το χρονοδιάγραμμα αυτών των παραδόσεων·
iii)τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, η οποία μπορεί να είναι ορισμένης ή αόριστης διάρκειας με ρήτρα λύσης. Σε περίπτωση σύμβασης ελάχιστης διάρκειας άνω των έξι μηνών, η σύμβαση περιλαμβάνει ρήτρα αναθεώρησης που μπορεί να ενεργοποιηθεί από τον γεωργό, την οργάνωση παραγωγών ή την ένωση οργανώσεων παραγωγών·
iv)λεπτομέρειες σχετικά με τις περιόδους και τις διαδικασίες πληρωμής·
v)ρυθμίσεις για τη συλλογή ή την παράδοση γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων· και
vi)κανόνες που εφαρμόζονται σε περίπτωση ανωτέρας βίας.
5.Κατά παρέκκλιση από τις παραγράφους 1 και 2, δεν απαιτείται γραπτή σύμβαση ή γραπτή προσφορά σύμβασης στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)το σχετικό γάλα ή τα σχετικά γαλακτοκομικά προϊόντα παραδίδονται από μέλος οργάνωσης παραγωγών ή συνεταιρισμού στην οργάνωση παραγωγών ή στον συνεταιρισμό του οποίου είναι μέλος, υπό τον όρο ότι το καταστατικό της εν λόγω οργάνωσης παραγωγών ή του συνεταιρισμού ή οι κανόνες και οι αποφάσεις που προβλέπονται σε αυτό ή προκύπτουν από το εν λόγω καταστατικό περιλαμβάνουν διατάξεις που παράγουν αποτελέσματα παρόμοια με τις διατάξεις που ορίζονται στην παράγραφο 4·
β)ο πρώτος αγοραστής γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων είναι πολύ μικρή ή μικρή επιχείρηση κατά την έννοια της σύστασης 2003/361/ΕΚ·
γ)η παράδοση και η πληρωμή για το γάλα ή τα γαλακτοκομικά προϊόντα πραγματοποιούνται ταυτόχρονα·
δ)η παράδοση πραγματοποιείται δωρεάν ή στο πλαίσιο της διάθεσης γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων που δεν είναι πλέον κατάλληλα για πώληση.
6.Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν ότι δεν απαιτείται γραπτή σύμβαση ή γραπτή προσφορά σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)η παράδοση αφορά προϊόντα αξίας ίσης ή μικρότερης από όριο που καθορίζεται από το κράτος μέλος, το οποίο δεν υπερβαίνει τα 10 000 EUR·
β)η παράδοση αφορά γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα που υπόκεινται σε εποχικές διακυμάνσεις της προσφοράς ή της ζήτησης ή είναι αλλοιώσιμα·
γ)η παράδοση αφορά γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα που υπόκεινται σε παραδοσιακές ή συνήθεις πρακτικές πώλησης.
7.Όταν, σύμφωνα με την παράγραφο 5 στοιχεία β), γ) και δ) ή την παράγραφο 6, δεν απαιτείται γραπτή σύμβαση ή γραπτή προσφορά σύμβασης, ο γεωργός, η οργάνωση παραγωγών ή η ένωση οργανώσεων παραγωγών μπορεί να απαιτήσει η παράδοση γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων να αποτελέσει αντικείμενο γραπτής σύμβασης ή γραπτής προσφοράς σύμβασης. Η εν λόγω σύμβαση ή προσφορά σύμβασης πληροί τις απαιτήσεις της παραγράφου 4 και της παραγράφου 8 πρώτο εδάφιο.
8.Όλα τα στοιχεία των συμβάσεων παράδοσης γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων που συνάπτονται μεταξύ γεωργών, οργανώσεων παραγωγών ή ενώσεων οργανώσεων παραγωγών και συλλεκτών, μεταποιητών, διανομέων ή εμπόρων λιανικής πώλησης, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων και των συνιστωσών τους που αναφέρονται στην παράγραφο 4 στοιχείο γ), αποτελούν αντικείμενο ελεύθερης διαπραγμάτευσης μεταξύ των μερών.
Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:
α)όσον αφορά τις γραπτές συμβάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου:
i)την υποχρέωση των μερών να συμφωνήσουν για μια σχέση μεταξύ συγκεκριμένης ποσότητας γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων που παραδίδεται και της τιμής που καταβάλλεται για την εν λόγω παράδοση·
ii)ελάχιστη διάρκεια η οποία είναι τουλάχιστον έξι μήνες και δεν διαταράσσει την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς·
β)όσον αφορά τις γραπτές προσφορές που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχείο β), υποχρέωση ότι η γραπτή προσφορά περιλαμβάνει ελάχιστη διάρκεια για τη σύμβαση, η οποία ορίζεται από το εθνικό δίκαιο. Η ελάχιστη διάρκεια αυτή είναι τουλάχιστον έξι μήνες και δεν διαταράσσει την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
Οι γεωργοί, οι οργανώσεις παραγωγών ή οι ενώσεις οργανώσεων παραγωγών μπορούν να αρνηθούν γραπτώς την ελάχιστη διάρκεια που επιβάλλεται σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο.
9.Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από τον αγοραστή γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων να καταχωρίζει τις γραπτές συμβάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πριν από την παράδοση του σχετικού γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων από τον γεωργό, την οργάνωση παραγωγών ή την ένωση οργανώσεων παραγωγών σε συλλέκτη, μεταποιητή, διανομέα ή έμπορο λιανικής πώλησης στην επικράτειά τους.
10.Τα κράτη μέλη που χρησιμοποιούν τις επιλογές που αναφέρονται στις παραγράφους 2, 6, 8 και 9 ενημερώνουν την Επιτροπή για τον τρόπο εφαρμογής τους.
11.Η Επιτροπή μπορεί να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις που θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα για την ομοιόμορφη εφαρμογή των παραγράφων 4 και 5, καθώς και μέτρα σχετικά με τις κοινοποιήσεις που πρέπει να γίνονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με την παράγραφο 10. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 229 παράγραφος 2.».
3) Το άρθρο 152 τροποποιείται ως εξής:
α)η παράγραφος 1 τροποποιείται ως εξής:
i)το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«α) αποτελούνται από παραγωγούς σε έναν ή περισσότερους τομείς που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 ή από παραγωγούς βιολογικών προϊόντων σε έναν ή περισσότερους τομείς που απαριθμούνται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, και ελέγχονται από γεωργούς-μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 153 παράγραφος 2 στοιχείο γ)·»·
ii)στο στοιχείο β), η εισαγωγική φράση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«β) συγκροτούνται με πρωτοβουλία των γεωργών και ασκούν τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες δραστηριότητες:»·
iii)το στοιχείο γ) περίπτωση vi) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«vi) την προώθηση και παροχή τεχνικής υποστήριξης για τη χρήση προτύπων παραγωγής, τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και την ανάπτυξη προϊόντων με προστατευόμενη ονομασία προέλευσης ή προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη ή προϊόντων καλυπτόμενων από εθνικό σήμα ποιότητας, την ανάληψη πρωτοβουλιών για την προώθηση βραχειών αλυσίδων εφοδιασμού ή τη χρήση των προαιρετικών ενδείξεων που αναφέρονται στο άρθρο 88α·»·
β)στην παράγραφο 1α, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1α. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 101 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, μια οργάνωση παραγωγών η οποία έχει αναγνωριστεί βάσει της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου ή μια οργάνωση παραγωγών, συμπεριλαμβανομένου συνεταιρισμού, η οποία δεν έχει αναγνωριστεί ως οργάνωση παραγωγών από κράτος μέλος, αλλά πληροί τις απαιτήσεις της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου και του άρθρου 154, μπορεί να προγραμματίζει την παραγωγή, να βελτιστοποιεί το κόστος παραγωγής, να διαθέτει στην αγορά και να διαπραγματεύεται συμβάσεις για την προμήθεια γεωργικών προϊόντων, για λογαριασμό των μελών της για το σύνολο ή μέρος της συνολικής παραγωγής τους.»·
γ)στην παράγραφο 1β, προστίθεται το ακόλουθο δεύτερο εδάφιο:
«Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1α και το πρώτο εδάφιο, μια ένωση οργανώσεων παραγωγών που είναι αναγνωρισμένη δυνάμει του άρθρου 156 παράγραφος 1 μπορεί επίσης να ασκεί τις δραστηριότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 1α πρώτο εδάφιο, υπό την προϋπόθεση ότι:
α)τα μέλη της έχουν αναγνωριστεί σύμφωνα με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου·
β)τα μέλη της δεν είναι μέλη άλλης αναγνωρισμένης ένωσης οργανώσεων παραγωγών του σχετικού προϊόντος·
γ) τα μέλη της πληρούν τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1α δεύτερο εδάφιο στοιχεία α) και β)·
δ) ο όγκος των προϊόντων που καλύπτονται από τις δραστηριότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 1α πρώτο εδάφιο δεν υπερβαίνει το 33 % της συνολικής εθνικής παραγωγής συγκεκριμένου κράτους μέλους.».
4)Το άρθρο 153 τροποποιείται ως εξής:
α)στην παράγραφο 2, το στοιχείο γ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«γ) τους κανόνες που εξασφαλίζουν στους γεωργούς-μέλη τον δημοκρατικό έλεγχο της οργάνωσής τους και των αποφάσεών της, καθώς και των λογαριασμών και των προϋπολογισμών της·»·
β)η παράγραφος 2α αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2α. Το καταστατικό μιας οργάνωσης παραγωγών μπορεί να προβλέπει τη δυνατότητα των μελών να έρχονται σε άμεση επαφή με τους αγοραστές, υπό τον όρο ότι η εν λόγω άμεση επαφή δεν θέτει σε κίνδυνο τους στόχους που επιδιώκει η ένωση παραγωγών, ούτε τη συγκέντρωση της προσφοράς και τη διάθεση προϊόντων στην αγορά από την οργάνωση παραγωγών. Η συγκέντρωση της προσφοράς θεωρείται ότι έχει εξασφαλιστεί εάν τα βασικά στοιχεία των πωλήσεων, όπως η τιμή, η ποιότητα και ο όγκος, αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και καθορίζονται από την οργάνωση παραγωγών.»·
γ)η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«3. Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν εφαρμόζονται στις οργανώσεις παραγωγών στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων.».
5)Στο άρθρο 157 παράγραφος 1 στοιχείο γ), προστίθεται το ακόλουθο σημείο:
«xvii) προώθηση της χρήσης των προαιρετικών ενδείξεων που αναφέρονται στο άρθρο 88α.».
6)Το άρθρο 168 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Άρθρο 168
Συμβατικές σχέσεις
1.Κάθε παράδοση γεωργικών προϊόντων από τομέα που απαριθμείται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, πλην του γάλακτος, των γαλακτοκομικών προϊόντων και της ζάχαρης, στην Ένωση από γεωργό, οργάνωση παραγωγών ή ένωση οργανώσεων παραγωγών σε μεταποιητή, διανομέα ή έμπορο λιανικής πώλησης καλύπτεται από γραπτή σύμβαση μεταξύ των μερών.
Η εν λόγω σύμβαση πληροί τους όρους που προβλέπονται στις παραγράφους 4 και 8.
2.Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να αποφασίσουν ότι:
α)η παράδοση γεωργικών προϊόντων από παραγωγό που δεν είναι γεωργός, οργάνωση παραγωγών ή ένωση οργανώσεων παραγωγών σε μεταποιητή, διανομέα ή έμπορο λιανικής πώλησης καλύπτεται από γραπτή σύμβαση·
β)ο πρώτος αγοραστής του γεωργικού προϊόντος υποβάλλει γραπτή προσφορά σύμβασης για την παράδοση γεωργικών προϊόντων από τον γεωργό, την οργάνωση παραγωγών ή την ένωση οργανώσεων παραγωγών.
Η εν λόγω σύμβαση ή προσφορά σύμβασης πληροί τις απαιτήσεις των παραγράφων 4 και 8.
3.Τα κράτη μέλη θεσπίζουν μηχανισμό διαμεσολάβησης για να καλύψουν τις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν υπάρχει συμφωνία σύναψης της σύμβασης που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2 ή για την αναθεώρηση μιας τέτοιας σύμβασης.
Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τους μηχανισμούς διαμεσολάβησης που έχουν θεσπιστεί στην επικράτειά τους.
4.Η σύμβαση ή η προσφορά σύμβασης που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2 πρέπει:
α)να προηγείται της παράδοσης·
β)να συντάσσεται γραπτώς· και
γ)να περιλαμβάνει, ιδίως, τα ακόλουθα στοιχεία:
i)την τιμή που καταβάλλεται για την παράδοση, η οποία:
–είναι σταθερή και ορίζεται στη σύμβαση ή
–υπολογίζεται με συνδυασμό διαφόρων παραγόντων που ορίζονται στη σύμβαση, οι οποίοι περιλαμβάνουν αντικειμενικούς δείκτες, δείκτες ή μεθόδους υπολογισμού της τελικής τιμής που είναι εύκολα προσβάσιμοι και κατανοητοί και αποτυπώνουν τις αλλαγές στις συνθήκες της αγοράς και στο κόστος παραγωγής, την παραδιδόμενη ποσότητα και την ποιότητα ή τη σύνθεση των παραδιδόμενων γεωργικών προϊόντων· για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίζουν δείκτες σύμφωνα με αντικειμενικά κριτήρια που βασίζονται σε μελέτες σχετικά με την παραγωγή και την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Τα συμβαλλόμενα μέρη είναι ελεύθερα να παραπέμπουν στους εν λόγω δείκτες ή σε οποιουσδήποτε άλλους δείκτες κρίνουν συναφείς·
ii)την ποσότητα και την ποιότητα των εν λόγω γεωργικών προϊόντων που μπορεί ή πρέπει να παραδοθούν και το χρονοδιάγραμμα αυτών των παραδόσεων·
iii)τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, η οποία μπορεί να είναι είτε ορισμένης είτε αόριστης διάρκειας με ρήτρα λύσης. Σε περίπτωση συμβάσεων ελάχιστης διάρκειας άνω των έξι μηνών, η σύμβαση περιλαμβάνει επίσης ρήτρα αναθεώρησης που μπορεί να ενεργοποιηθεί, συγκεκριμένα, από τον γεωργό, την οργάνωση παραγωγών ή την ένωση οργανώσεων παραγωγών·
iv)λεπτομέρειες σχετικά με τις περιόδους και τις διαδικασίες πληρωμής·
v)ρυθμίσεις για τη συλλογή ή την παράδοση των γεωργικών προϊόντων·
vi)κανόνες που εφαρμόζονται σε περίπτωση ανωτέρας βίας.
5.Κατά παρέκκλιση από τις παραγράφους 1 και 2, δεν απαιτείται γραπτή σύμβαση ή γραπτή προσφορά σύμβασης στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)τα σχετικά γεωργικά προϊόντα παραδίδονται από μέλος οργάνωσης παραγωγών ή συνεταιρισμού στην οργάνωση παραγωγών ή στον συνεταιρισμό του οποίου είναι μέλος, υπό τον όρο ότι το καταστατικό της εν λόγω οργάνωσης παραγωγών ή του συνεταιρισμού ή οι κανόνες και οι αποφάσεις που προβλέπονται σε αυτό ή προκύπτουν από το εν λόγω καταστατικό περιλαμβάνουν διατάξεις που παράγουν αποτελέσματα παρόμοια με τις διατάξεις που ορίζονται στην παράγραφο 4 στοιχεία α), β) και γ)·
β)ο πρώτος αγοραστής των σχετικών γεωργικών προϊόντων είναι πολύ μικρή ή μικρή επιχείρηση κατά την έννοια της σύστασης 2003/361/ΕΚ·
γ)η παράδοση και η πληρωμή των σχετικών γεωργικών προϊόντων πραγματοποιούνται ταυτόχρονα·
δ)η παράδοση πραγματοποιείται δωρεάν ή στο πλαίσιο της διάθεσης προϊόντων που δεν είναι πλέον κατάλληλα για πώληση.
6.Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν ότι δεν απαιτείται γραπτή σύμβαση ή γραπτή προσφορά σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες περιπτώσεις:
α)η παράδοση αφορά προϊόντα αξίας ίσης ή μικρότερης από συγκεκριμένο όριο αξίας που καθορίζεται από το κράτος μέλος, το οποίο δεν υπερβαίνει τα 10 000 EUR·
β)η παράδοση αφορά γεωργικά προϊόντα που υπόκεινται σε εποχικές διακυμάνσεις της προσφοράς ή της ζήτησης ή είναι αλλοιώσιμα·
γ)η παράδοση αφορά γεωργικά προϊόντα που υπόκεινται σε παραδοσιακές ή συνήθεις πρακτικές πώλησης.
7.Όταν, σύμφωνα με την παράγραφο 5 στοιχεία β), γ) και δ) ή την παράγραφο 6, δεν απαιτείται γραπτή σύμβαση ή γραπτή προσφορά σύμβασης, ο γεωργός, η οργάνωση παραγωγών ή η ένωση οργανώσεων παραγωγών μπορεί να απαιτήσει η παράδοση γεωργικών προϊόντων σε μεταποιητή, διανομέα ή έμπορο λιανικής πώλησης να αποτελέσει αντικείμενο γραπτής σύμβασης μεταξύ των μερών ή γραπτής προσφοράς σύμβασης. Η εν λόγω σύμβαση ή προσφορά σύμβασης πληροί τις απαιτήσεις της παραγράφου 4 και της παραγράφου 8 πρώτο εδάφιο.
8.Όλα τα στοιχεία των συμβάσεων για την παράδοση γεωργικών προϊόντων που συνάπτονται μεταξύ γεωργών, οργανώσεων παραγωγών ή ενώσεων οργανώσεων παραγωγών και μεταποιητών, διανομέων ή εμπόρων λιανικής πώλησης, συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων και των συνιστωσών τους που αναφέρονται στην παράγραφο 4 στοιχείο γ), αποτελούν αντικείμενο ελεύθερης διαπραγμάτευσης μεταξύ των μερών.
Τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:
α)όσον αφορά τις γραπτές συμβάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν:
i)την υποχρέωση των μερών να συμφωνήσουν για μια σχέση μεταξύ συγκεκριμένης ποσότητας γεωργικών προϊόντων που παραδίδεται και της τιμής που καταβάλλεται για την εν λόγω παράδοση·
ii)ελάχιστη διάρκεια η οποία είναι τουλάχιστον έξι μήνες και δεν διαταράσσει την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς·
β)όσον αφορά τις γραπτές προσφορές που αναφέρονται στην παράγραφο 2 στοιχείο β), υποχρέωση ότι στη γραπτή προσφορά πρέπει να προβλέπεται ελάχιστη διάρκεια για τη σύμβαση, όπως καθορίζεται σχετικώς από την εθνική νομοθεσία. Η ελάχιστη διάρκεια αυτή είναι τουλάχιστον έξι μήνες και δεν διαταράσσει την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
Οι γεωργοί, οι οργανώσεις παραγωγών ή οι ενώσεις οργανώσεων παραγωγών μπορούν να αρνηθούν γραπτώς την ελάχιστη διάρκεια που επιβάλλεται σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο.
9.Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από τον αγοραστή γεωργικών προϊόντων να καταχωρίζει τις γραπτές συμβάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 πριν από την παράδοση των σχετικών γεωργικών προϊόντων από τον γεωργό, την οργάνωση παραγωγών ή την ένωση οργανώσεων παραγωγών σε μεταποιητή, διανομέα ή έμπορο λιανικής πώλησης στην επικράτειά τους.
10.Τα κράτη μέλη που χρησιμοποιούν τις επιλογές που αναφέρονται στις παραγράφους 2, 6, 8 και 9 ενημερώνουν την Επιτροπή για τον τρόπο εφαρμογής τους.
11.Η Επιτροπή μπορεί να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις που θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα για την ομοιόμορφη εφαρμογή των παραγράφων 4 και 5, καθώς και μέτρα σχετικά με τις κοινοποιήσεις που πρέπει να γίνονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με την παράγραφο 10. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 229 παράγραφος 2.».
7)Το άρθρο 210α τροποποιείται ως εξής:
α)παράγραφο 3 προστίθενται τα εξής στοιχεία:
«δ) στήριξη της οικονομικής βιωσιμότητας των μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων που εξαρτώνται κυρίως από οικογενειακή εργασία με τυπική απόδοση, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 8) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1217/2009 του Συμβουλίου, η οποία δεν υπερβαίνει τα 100 000 EUR·
ε) προσέλκυση και στήριξη νέων παραγωγών γεωργικών προϊόντων· ή
στ) βελτίωση των συνθηκών εργασίας και ασφάλειας στις γεωργικές ή μεταποιητικές δραστηριότητες.»·
β)η παράγραφος 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Από την 8η Δεκεμβρίου 2023, οι παραγωγοί που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορούν να ζητήσουν γνωμοδότηση από την Επιτροπή σχετικά με τη συμβατότητα των συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 όσον αφορά την εφαρμογή προτύπων βιωσιμότητας που αποσκοπούν να συμβάλουν σε έναν ή περισσότερους από τους στόχους που ορίζονται στην παράγραφο 3 στοιχεία α), β) και γ) με το παρόν άρθρο.
Από την [έναρξη ισχύος + 2 έτη], οι παραγωγοί που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορούν να ζητήσουν γνωμοδότηση από την Επιτροπή σχετικά με τη συμβατότητα των συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 όσον αφορά την εφαρμογή προτύπων βιωσιμότητας που αποσκοπούν να συμβάλουν σε έναν ή περισσότερους από τους στόχους που ορίζονται στην παράγραφο 3 στοιχεία δ), ε) και στ) με το παρόν άρθρο.
Η Επιτροπή αποστέλλει τη γνωμοδότησή της στον αιτούντα εντός 4 μηνών από την παραλαβή πλήρους αίτησης.
Εάν η Επιτροπή διαπιστώσει ανά πάσα στιγμή μετά την έκδοση γνωμοδότησης ότι έχουν πάψει να συντρέχουν οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 3 και 7 του παρόντος άρθρου, δηλώνει ότι το άρθρο 101 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ τυγχάνει εφαρμογής στο μέλλον στη συγκεκριμένη συμφωνία, απόφαση ή εναρμονισμένη πρακτική και ενημερώνει σχετικά τους παραγωγούς.
Η Επιτροπή μπορεί, με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους, να αλλάξει το περιεχόμενο γνωμοδότησης, ιδίως εάν ο αιτών έχει δώσει ανακριβείς πληροφορίες ή έχει κάνει κατάχρηση της γνωμοδότησης.».
8)Στο άρθρο 222 η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Σε περιόδους σοβαρών ανισορροπιών στις αγορές, η Επιτροπή μπορεί να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις ώστε το άρθρο 101 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ να μην εφαρμόζεται στις συμφωνίες και στις αποφάσεις των γεωργών, των ενώσεων γεωργών ή ενώσεων τέτοιων ενώσεων ή των αναγνωρισμένων οργανώσεων παραγωγών, των ενώσεών αναγνωρισμένων οργανώσεων παραγωγών και των αναγνωρισμένων διεπαγγελματικών οργανώσεων που εμπίπτουν σε οποιονδήποτε από τους τομείς που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού, υπό την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω συμφωνίες και αποφάσεις δεν υπονομεύουν την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, αποσκοπούν αποκλειστικά στη σταθεροποίηση του οικείου τομέα και εμπίπτουν σε μια ή περισσότερες από τις κατωτέρω κατηγορίες:
α)απόσυρση από την αγορά ή δωρεάν διανομή των προϊόντων τους·
β)μετατροπή και μεταποίηση·
γ)αποθήκευση από ιδιώτες·
δ)κοινά μέτρα προώθησης·
ε)συμφωνίες ως προς τις απαιτήσεις ποιότητας·
στ)κοινή αγορά εισροών που απαιτούνται για την αποτροπή της εξάπλωσης επιβλαβών οργανισμών και ασθενειών ζώων και φυτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή εισροών που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των συνεπειών φυσικών καταστροφών στην Ένωση·
ζ)προσωρινός προγραμματισμός της παραγωγής, λαμβανομένου υπόψη του ιδιαίτερου χαρακτήρα του κύκλου της παραγωγής.
Όταν η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο του παρόντος άρθρου, μπορεί να αποφασίσει να διαθέσει στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη ενωσιακή στήριξη από το γεωργικό αποθεματικό που αναφέρεται στο άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116. Η εν λόγω χρηματοδοτική στήριξη παρέχει τα αναγκαία μέσα για την εφαρμογή των εν λόγω συμφωνιών και αποφάσεων από τους ενδιαφερόμενους φορείς.
Η Επιτροπή διευκρινίζει στις εκτελεστικές πράξεις το εύρος της παρέκκλισης του πρώτου εδαφίου, δυνάμει της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου, την περίοδο για την οποία ισχύει η παρέκκλιση και, κατά περίπτωση, το ποσό του γεωργικού αποθεματικού που διατίθεται στο οικείο κράτος μέλος δυνάμει του δεύτερου εδαφίου.
Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 229 παράγραφος 2.».
9)Το παράρτημα X τροποποιείται ως εξής:
α)στο σημείο I, το σημείο 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«1. Οι συμβάσεις παράδοσης συνάπτονται πριν από την παράδοση, γραπτώς και για ορισμένη ποσότητα τεύτλων.»·
β)στο σημείο I, το σημείο 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«2. Η διάρκεια των συμβάσεων παράδοσης μπορεί να είναι πολυετής. Σε περίπτωση συμβάσεων ελάχιστης διάρκειας άνω των έξι μηνών, η σύμβαση περιλαμβάνει ρήτρα αναθεώρησης που μπορεί να ενεργοποιηθεί από τον γεωργό, την οργάνωση παραγωγών ή την ένωση οργανώσεων παραγωγών.»·
γ)στο σημείο II, σημείο 2, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:
«Η τιμή υπολογίζεται με συνδυασμό διαφόρων παραγόντων που ορίζονται στη σύμβαση, οι οποίοι περιλαμβάνουν αντικειμενικούς δείκτες, δείκτες ή μεθόδους υπολογισμού της τελικής τιμής που είναι εύκολα προσβάσιμοι και κατανοητοί και αποτυπώνουν τις αλλαγές στις συνθήκες της αγοράς και στο κόστος παραγωγής, την παραδιδόμενη ποσότητα και την ποιότητα ή τη σύνθεση των παραδιδόμενων ζαχαρότευτλων. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίζουν δείκτες σύμφωνα με αντικειμενικά κριτήρια που βασίζονται σε μελέτες σχετικά με την παραγωγή και την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Τα συμβαλλόμενα μέρη είναι ελεύθερα να παραπέμπουν στους εν λόγω δείκτες ή σε οποιουσδήποτε άλλους δείκτες κρίνουν συναφείς.»·
δ)στο σημείο III προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:
«Οι συμβάσεις παράδοσης περιλαμβάνουν κανόνες που εφαρμόζονται σε περίπτωση ανωτέρας βίας.»·
ε) προστίθεται το ακόλουθο σημείο IXα:
«ΣΗΜΕΙΟ IXα
«Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από την επιχείρηση ζάχαρης να καταχωρίζει τις γραπτές συμβάσεις παράδοσης πριν από την παράδοση των ζαχαρότευτλων.».
Άρθρο 2
Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115 τροποποιείται ως εξής:
1)Το άρθρο 52 τροποποιείται ως εξής:
α)στην παράγραφο 3 προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο θ):
«θ) η οργάνωση παραγωγών ή η ένωση οργανώσεων παραγωγών υλοποιεί επιχειρησιακό πρόγραμμα σε κράτος μέλος στο οποίο ο βαθμός οργάνωσης των παραγωγών στον τομέα των οπωροκηπευτικών ήταν μικρότερος από 10 % επί τρία συναπτά έτη πριν από την υλοποίηση του επιχειρησιακού προγράμματος. Ο βαθμός οργάνωσης υπολογίζεται ως η αξία της παραγωγής οπωροκηπευτικών στο εν λόγω κράτος μέλος η οποία διατέθηκε στο εμπόριο από οργανώσεις παραγωγών ή ενώσεις οργανώσεων παραγωγών αναγνωρισμένες δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, διαιρούμενη με τη συνολική αξία της παραγωγής οπωροκηπευτικών στο εν λόγω κράτος μέλος.»·
β) προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 5α:
«5α. Το όριο του 50 % που προβλέπεται στην παράγραφο 1 αυξάνεται σε 60 % για δαπάνες που συνδέονται με τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 46 στοιχεία α), β) ή γ), εάν πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α)οι δαπάνες σχετίζονται με επενδύσεις σε υλικά και άυλα περιουσιακά στοιχεία, όπως αναφέρεται στο άρθρο 47 παράγραφος 1 στοιχείο α), οι οποίες πραγματοποιούνται από γεωργούς νεαρής ηλικίας ή νέους γεωργούς, οι οποίοι προσχωρούν για πρώτη φορά σε οργάνωση παραγωγών αναγνωρισμένη δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013·
β)οι επενδύσεις που αναφέρονται στο στοιχείο α) πραγματοποιούνται στις εγκαταστάσεις των εν λόγω γεωργών νεαρής ηλικίας ή νέων γεωργών στο πλαίσιο του πρώτου επιχειρησιακού τους προγράμματος.»·
γ)προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 7:
«7.
Το όριο του 50 % που προβλέπεται στην παράγραφο 1 αυξάνεται στο 70 % των δαπανών που όντως πραγματοποιήθηκαν σε δεδομένο έτος για επιχειρησιακά προγράμματα που υλοποιούνται από οργανώσεις παραγωγών ή ενώσεις οργανώσεων παραγωγών και επηρεάζονται κατά το συγκεκριμένο έτος από δυσμενή κλιματικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, ασθένειες των φυτών ή προσβολές από επιβλαβείς οργανισμούς που πρέπει να προσδιοριστούν από τα κράτη μέλη.».
2)Στο άρθρο 68 προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 2α:
«2α.
Το άρθρο 52 παράγραφος 3 στοιχεία α) έως δ) και στ) έως η) και το άρθρο 52 παράγραφος 5α του παρόντος κανονισμού εφαρμόζονται τηρουμένων των αναλογιών.».
3)Στο άρθρο 88 η παράγραφος 7 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«7.
Από το 2025, τα κράτη μέλη μπορούν να επανεξετάσουν τις αποφάσεις τους που αναφέρονται στην παράγραφο 6 στο πλαίσιο αιτήματος τροποποίησης των στρατηγικών τους σχεδίων για την ΚΓΠ το οποίο υποβάλλεται δυνάμει του άρθρου 119 και να αποφασίσουν να χρησιμοποιήσουν έως και το 6 % των κονδυλίων τους για άμεσες ενισχύσεις όπως ορίζονται στο παράρτημα V, κατά περίπτωση μετά την αφαίρεση των κατανομών για το βαμβάκι που ορίζονται στο παράρτημα VIΙΙ, για είδη παρέμβασης σε άλλους τομείς που αναφέρονται στον τίτλο III κεφάλαιο III τμήμα 7.
Το ποσό που αντιστοιχεί στο ποσοστό των κονδυλίων των κρατών μελών για άμεσες ενισχύσεις που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου και χρησιμοποιείται για είδη παρεμβάσεων σε άλλους τομείς για ένα ορισμένο οικονομικό έτος θεωρείται ότι συνιστά κατανομή των κρατών μελών ανά οικονομικό έτος για είδη παρέμβασης σε άλλους τομείς.».
Άρθρο 3
Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116
Στο άρθρο 16 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«β) έκτακτα μέτρα βάσει των άρθρων 219, 220, 221 και 222 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013.».
Άρθρο 4
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το άρθρο 1 σημείο 1) εφαρμόζεται από την [+2 έτη].
Το άρθρο 1 σημεία 2) και 6) εφαρμόζεται από την [+18 μήνες].
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Για το Συμβούλιο
Η Πρόεδρος
Ο Πρόεδρος