ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 4.12.2024
COM(2024) 567 final
2024/0315(COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για προσωρινή παρέκκλιση από ορισμένες διατάξεις των κανονισμών (ΕΕ) 2017/2226 και (ΕΕ) 2016/399 όσον αφορά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του συστήματος εισόδου/εξόδου
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
·Αιτιολόγηση της πρότασης
Το σύστημα εισόδου/εξόδου (ΣΕΕ), το οποίο θεσπίζεται με τον κανονισμό (EE) 2017/2226 1 (στο εξής: κανονισμός ΣΕΕ), αποτελεί κρίσιμη συνιστώσα της διαχείρισης των συνόρων του χώρου Σένγκεν. Ως κεντρική βάση δεδομένων, το ΣΕΕ καταχωρίζει τις εισόδους, τις εξόδους και τις αρνήσεις εισόδου υπηκόων τρίτων χωρών που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα των 29 κρατών μελών Σένγκεν για βραχεία παραμονή. Το ΣΕΕ αποτελεί σημαντικό ορόσημο στις προσπάθειες της ΕΕ να ενισχύσει την ασφάλεια και την αποδοτικότητα στα εξωτερικά της σύνορα. Για πρώτη φορά, ένα σύστημα θα συλλέγει βιομετρικά δεδομένα, όπως εικόνες προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα υπηκόων τρίτων χωρών που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα. Το ΣΕΕ θα παρέχει στα κράτη μέλη Σένγκεν πρόσβαση σε πραγματικό χρόνο στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και στο ταξιδιωτικό ιστορικό υπηκόων τρίτων χωρών, καθώς και πληροφορίες σχετικά με τη συμμόρφωσή τους ή μη με τη διάρκεια επιτρεπόμενης βραχείας παραμονής στον χώρο Σένγκεν. Ως εκ τούτου, το ΣΕΕ θα μειώσει σημαντικά την πιθανότητα υποκλοπής ταυτότητας και υπέρβασης της επιτρεπόμενης διάρκειας παραμονής, ενισχύοντας τελικά την ασφάλεια του χώρου Σένγκεν.
Παρά τις σημαντικές προσπάθειες των κρατών μελών, του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη λειτουργική διαχείριση συστημάτων ΤΠ μεγάλης κλίμακας στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (eu-LISA), και της Επιτροπής, δεν είναι δυνατή η έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ το τέταρτο τρίμηνο του 2024, όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο «Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις» τον Οκτώβριο του 2023 2 . Η Επιτροπή δεν έχει λάβει όλες τις κοινοποιήσεις από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού ΣΕΕ, κάτι που αποτελεί νόμιμη προϋπόθεση για την έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ. Ενώ πολλά κράτη μέλη κοινοποίησαν την ετοιμότητά τους στην Επιτροπή, ορισμένα κράτη μέλη δήλωσαν ότι δεν είναι σε θέση να το πράξουν. Ταυτόχρονα, η πλήρης έναρξη λειτουργίας από τη μια μέρα στην άλλη αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ανθεκτικότητα ενός πολύπλοκου συστήματος ΤΠ, όπως είναι το κεντρικό σύστημα του ΣΕΕ.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, τα ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετέχουν στη λειτουργία του ΣΕΕ έχουν καταστήσει σαφές ότι προτιμούν να προηγείται της εισαγωγής νέων διαδικασιών στα εξωτερικά σύνορα περίοδος προσαρμογής για τις εθνικές αρχές και τους ταξιδιώτες, ώστε να εξασφαλίζεται μεγαλύτερος βαθμός βεβαιότητας. Η πλήρης θέση σε λειτουργία ενός νέου συστήματος ΤΠ μεγάλης κλίμακας σε όλα τα συνοριακά σημεία διέλευσης, όταν απαιτούνται τεχνικές προσαρμογές σε πραγματικό χρόνο, θα μπορούσε να δημιουργήσει κινδύνους για την ασφαλή και ομαλή μετακίνηση, ιδίως σε περιοχές όπου οι υφιστάμενες υποδομές, η έλλειψη χώρου ή άλλοι περιορισμοί ήδη δημιουργούν προκλήσεις. Οι προκλήσεις αυτές επιδεινώνονται από τις διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τον τρόπο εφαρμογής του ΣΕΕ, λόγω της ποικιλομορφίας των συνοριακών σημείων διέλευσης και των διαφορετικών προσεγγίσεων όσον αφορά την αυτοματοποίηση και την έναρξη εφαρμογής νέων τεχνολογιών.
Ωστόσο, ο κανονισμός ΣΕΕ επιτρέπει μόνο την πλήρη έναρξη λειτουργίας, απαιτώντας από όλα τα κράτη μέλη να αρχίσουν να χρησιμοποιούν πλήρως και ταυτόχρονα το ΣΕΕ για όλους τους ταξιδιώτες που υπόκεινται σε καταχώριση στο ΣΕΕ σε όλα τα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων τους. Δεν προβλέπει επιλογή περιόδου προσαρμογής.
Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, φαίνεται ότι οι στόχοι του ΣΕΕ μπορούν να επιτευχθούν αποτελεσματικότερα και με μεγαλύτερη ασφάλεια εάν εισαχθεί κάποιος βαθμός ευελιξίας κατά την έναρξη της λειτουργίας του συστήματος. Προς τον σκοπό αυτόν, κρίνεται αναγκαίος ένας κανονισμός που θα επιτρέπει τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Ο παρών προτεινόμενος κανονισμός παρεκκλίνει από τον κανονισμό ΣΕΕ στον βαθμό που απαιτείται για να καταστεί δυνατή η σταδιακή έναρξη λειτουργίας. Με τον τρόπο αυτό θα παραμείνουν αμείωτες οι προσπάθειες που καταβάλλουν τόσο ο eu-LISA όσο και τα κράτη μέλη, ενώ παράλληλα θα επιτευχθούν οι στόχοι του ΣΕΕ για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων και τη συμβολή στην εσωτερική ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επιπλέον, ο προτεινόμενος κανονισμός προσφέρει μια ευέλικτη προσέγγιση που ανταποκρίνεται στις διαφορετικές ανάγκες των κρατών μελών. Δίνει τη δυνατότητα σε όσα κράτη μέλη το επιθυμούν να τον εφαρμόσουν σταδιακά, επιτρέποντας παράλληλα σε άλλα να ξεκινήσουν την πλήρη λειτουργία του ΣΕΕ από την πρώτη ημέρα. Θα πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι τα πλήρη οφέλη του ΣΕΕ θα παραχθούν μόνον όταν όλα τα κράτη μέλη το εφαρμόσουν πλήρως.
Η παρούσα πρόταση εισάγει επίσης μέτρα που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να διαχειρίζονται αποτελεσματικά εξαιρετικές περιστάσεις, όπως τεχνικά προβλήματα ή περιόδους ταξιδιωτικής αιχμής. Για τον μετριασμό των κινδύνων αυτών, τα κράτη μέλη μπορούν να αναστείλουν τη χρήση του συστήματος, εν όλω ή εν μέρει, για σύντομο χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια της περιόδου σταδιακής έναρξης λειτουργίας. Ο μηχανισμός αυτός θα διατηρηθεί επίσης για περιορισμένο χρονικό διάστημα μετά την πλήρη έναρξη λειτουργίας.
Στις ανταλλαγές σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων και σε τεχνικό επίπεδο, καθώς και στο διοικητικό συμβούλιο του eu-LISA, τα περισσότερα κράτη μέλη εξέφρασαν την υποστήριξή τους για τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας και αναγνώρισαν ότι θα επιτρέψει την καλύτερη εφαρμογή των νέων κανόνων του ΣΕΕ στα εξωτερικά σύνορα. Η σταδιακή προσέγγιση επικροτήθηκε επίσης από τους περισσότερους μεταφορείς και φορείς εκμετάλλευσης υποδομών που φιλοξενούν συνοριακά σημεία διέλευσης κατά τη διάρκεια ειδικής συνάντησης με τα εν λόγω ενδιαφερόμενα μέρη. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν τον κατάλληλο συντονισμό με τους φορείς εκμετάλλευσης υποδομών των συνοριακών σημείων διέλευσης στα οποία το ΣΕΕ αρχίζει να εφαρμόζεται. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν τη διαφάνεια όσον αφορά την έναρξη εφαρμογής του ΣΕΕ στα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων τους και να διασφαλίζουν ότι τα μέτρα κοινοποιούνται αποτελεσματικά τόσο στους μεταφορείς όσο και στους ταξιδιώτες.
·Στόχοι της πρότασης
Οι γενικοί στόχοι της παρούσας πρότασης απορρέουν από τους στόχους που καθορίζονται στη Συνθήκη για περαιτέρω βελτίωση της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων του χώρου Σένγκεν με την έναρξη εφαρμογής, το συντομότερο δυνατόν, των εναρμονισμένων κανόνων του ΣΕΕ για τη διασυνοριακή κυκλοφορία και, ως εκ τούτου, για συμβολή στην εσωτερική ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η παρούσα πρωτοβουλία θέτει τις βάσεις για τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, κατά προσωρινή παρέκκλιση από ορισμένες διατάξεις του κανονισμού ΣΕΕ και του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 (στο εξής: κώδικας συνόρων του Σένγκεν 3 ) που απαιτούν από τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν πλήρως το σύστημα.
Γενικός στόχος της πρότασης είναι να διευκολυνθεί η επιχειρησιακή εφαρμογή του κανονισμού ΣΕΕ, ώστε να μπορέσουν τα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους του συστήματος που τάσσονται στον κανονισμό ΣΕΕ έγκαιρα και αποτελεσματικά.
Οι ειδικοί στόχοι της πρότασης είναι οι εξής:
1.η παροχή ευελιξίας στα κράτη μέλη ώστε να αρχίσουν να χρησιμοποιούν το ΣΕΕ ανάλογα με το επίπεδο ετοιμότητάς τους σύμφωνα με τα υψηλά πρότυπα του ΣΕΕ για τη χρήση τεχνολογικά προηγμένου εξοπλισμού για τη συλλογή δεδομένων·
1.η διευκόλυνση τεχνικών και επιχειρησιακών προσαρμογών κατά την πρώτη περίοδο λειτουργίας του ΣΕΕ, μέσω της δυνατότητας σταδιακής θέσης σε λειτουργία του συστήματος·
2.η καλύτερη διαχείριση και η αποφυγή πιθανών μεγάλων χρόνων αναμονής στα εξωτερικά σύνορα·
3.η βελτίωση της τρέχουσας κατάστασης μέσω της διασφάλισης της πρόσβασης των τελικών χρηστών, όπως οι συνοριοφύλακες, οι υπάλληλοι μετανάστευσης, οι αρχές θεώρησης και οι υπάλληλοι επιβολής του νόμου, στις πλέον επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα των ταξιδιωτών, ακόμη και αν τα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί στο σύστημα είναι ελλιπή λόγω της σταδιακής έναρξης εφαρμογής του ΣΕΕ·
4.η διασφάλιση της θέσπισης λύσεων ώστε τα κράτη μέλη να αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες καταστάσεις που ενδέχεται να προκύψουν μετά την έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, ώστε να αποφεύγονται διαταραχές στα εξωτερικά σύνορα και μεγάλοι χρόνοι αναμονής·
5.η παροχή της δυνατότητας στις εθνικές αρχές, στους ταξιδιώτες και στους μεταφορείς να προσαρμοστούν στις νέες διαδικασίες και τεχνολογίες διαχείρισης των συνόρων·
6.η διατήρηση σημαντικών επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν, ιδίως όσον αφορά τις υποδομές, τον εξοπλισμό και τους ανθρώπινους πόρους, ενόψει της έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Το ισχύον νομικό πλαίσιο της ΕΕ στον τομέα αυτόν αποτελείται από την ενωσιακή νομοθεσία σχετικά με τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα. Η προτεινόμενη νομοθεσία συμβάλλει επίσης στην επίτευξη των στόχων που τάσσονται στον κώδικα συνόρων του Σένγκεν και στη σύμβαση εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν 4 .
Η πρόταση συνάδει με τους κανόνες που θεσπίζονται στον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων 5 .
Ο κανονισμός συνάδει πλήρως με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων. Προβλέπει στοχευμένες προσωρινές παρεκκλίσεις από τον κανονισμό ΣΕΕ και τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν, οι οποίες είναι αναγκαίες για να καταστεί δυνατή η σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της ΕΕ
Η σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ θα συνάδει με την εφαρμογή του Συστήματος Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) και του μελλοντικού Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού (ETIAS), καθώς και με τα μελλοντικά στοιχεία διαλειτουργικότητας που αναπτύσσονται από τον eu-LISA, δηλαδή την ευρωπαϊκή πύλη αναζήτησης, την κοινή υπηρεσία αντιστοίχισης βιομετρικών δεδομένων, το κοινό αποθετήριο δεδομένων ταυτότητας και τον ανιχνευτή πολλαπλών ταυτοτήτων 6 . Ο αναθεωρημένος ολοκληρωμένος σχεδιασμός του ETIAS, καθώς και όλων των στοιχείων διαλειτουργικότητας, θα συζητηθεί και θα συμφωνηθεί μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών και του eu-LISA υπό το πρίσμα της αναμενόμενης έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Ο παρών κανονισμός προβλέπει προσωρινή παρέκκλιση από ορισμένες διατάξεις του κανονισμού ΣΕΕ και του κώδικα συνόρων του Σένγκεν, οι οποίες εγκρίθηκαν βάσει του άρθρου 77 παράγραφος 2 στοιχεία β) και δ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και του άρθρου 87 παράγραφος 2 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ, καθώς και του άρθρου 77 παράγραφος 2 στοιχεία β) και ε) της ΣΛΕΕ, αντίστοιχα. Ενδείκνυται να εγκριθεί ο παρών προτεινόμενος κανονισμός με βάση τις ίδιες διατάξεις της ΣΛΕΕ με εκείνες στις οποίες βασίστηκε ο κανονισμός ΣΕΕ.
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η ΕΕ δύναται να αναλάβει δράση μόνον όταν είναι αδύνατον να επιτευχθούν οι επιδιωκόμενοι στόχοι από μόνα τα κράτη μέλη.
Στόχος του προτεινόμενου κανονισμού είναι να καταστεί δυνατή η εφαρμογή των κανόνων που θεσπίζονται στον κανονισμό ΣΕΕ. Η σταδιακή έναρξη λειτουργίας ενός κοινού συστήματος πληροφοριών με εναρμονισμένους κανόνες και χρονοδιαγράμματα δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από μόνα τα κράτη μέλη. Απαιτείται ενωσιακή δράση για να εξασφαλιστεί η σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ.
•Αναλογικότητα
Η πρόταση είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι δεν θα υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των καθορισμένων στόχων.
Ειδικότερα, ο προτεινόμενος κανονισμός δημιουργεί περιορισμένη παρέκκλιση από τον κανονισμό ΣΕΕ και τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν, με στόχο να καταστεί δυνατή η σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Οι στόχοι της πρότασης μπορούν να επιτευχθούν με τον καλύτερο τρόπο μέσω ενός κανονισμού. Ο κανονισμός θα διασφαλίσει άμεση εφαρμογή των διατάξεων, καθώς και ενιαία και συνεκτική προσέγγιση σε ολόκληρο τον χώρο Σένγκεν. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι ο προτεινόμενος κανονισμός παρεκκλίνει από τον κανονισμό ΣΕΕ, ο οποίος θεσπίζει ένα κεντρικό σύστημα μέσω του οποίου τα κράτη μέλη συνεργάζονται, και θεσπίζει κανόνες για τους συνοριακούς ελέγχους, καθώς και από τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν. Δεδομένου ότι ο προτεινόμενος κανονισμός αποσκοπεί στη θέσπιση ενιαίων υποχρεώσεων για τα κράτη μέλη και τους μεταφορείς, το κατάλληλο μέσο για την επίτευξη των στόχων της παρούσας πρωτοβουλίας είναι ο κανονισμός.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Άνευ αντικειμένου.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Άνευ αντικειμένου.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Η πρόταση έλαβε δεόντως υπόψη τα αποτελέσματα ολοκληρωμένης διαδικασίας διαβούλευσης κατά τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη του ΣΕΕ. Η διαδικασία αυτή περιέλαβε συζητήσεις με εμπειρογνώμονες ΤΠ, εμπειρογνώμονες σε θέματα πολιτικής, επιχειρησιακούς και νομικούς εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη και τον eu-LISA στο πλαίσιο της συμβουλευτικής ομάδας του eu-LISA, το συμβούλιο διαχείρισης προγράμματος του eu-LISA, το διοικητικό συμβούλιο του eu-LISA και την Επιτροπή Έξυπνων Συνόρων. Πραγματοποιήθηκαν επίσης ανταλλαγές απόψεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη και συζητήσεις στο Συμβούλιο.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Η πρόταση αποσκοπεί στη θέσπιση περιορισμένης παρέκκλισης από τον κανονισμό ΣΕΕ και τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν, ώστε να διασφαλιστεί η σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ. Δεδομένου του στόχου πολιτικής, δεν υπάρχουν άλλες διαθέσιμες επιλογές πολιτικής. Ως εκ τούτου, δεν συνιστάται ούτε απαιτείται εκτίμηση επιπτώσεων.
Οι εκτιμήσεις επιπτώσεων για το ΣΕΕ διενεργήθηκαν από το 2008 και, μαζί με τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις συζητήσεις στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποτέλεσαν τη βάση για λεπτομερή εκτίμηση επιπτώσεων που εκπόνησε η Επιτροπή και συνόδευε την πρόταση κανονισμού ΣΕΕ 7 . Η εκτίμηση επιπτώσεων επικεντρώθηκε στις κρίσιμες ανάγκες για τη διαχείριση των συνόρων που πρέπει να αντιμετωπιστούν με τη θέσπιση του ΣΕΕ. Οι βασικές δεσμεύσεις που πρέπει να αναληφθούν είναι οι εξής: i) βελτίωση της ποιότητας των συνοριακών ελέγχων· ii) διασφάλιση της αξιόπιστης ταυτοποίησης των ατόμων· και iii) ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και του σοβαρού εγκλήματος. Οι ανάγκες αυτές θα ικανοποιηθούν μόνο με την έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ.
•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου
Άνευ αντικειμένου.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Στην πρόταση λαμβάνονται πλήρως υπόψη τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι αρχές που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, τα προτεινόμενα μέτρα λαμβάνουν υπόψη το άρθρο 6 του Χάρτη, το οποίο προστατεύει το θεμελιώδες δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια, το άρθρο 7 του Χάρτη που προστατεύει το θεμελιώδες δικαίωμα κάθε προσώπου στον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής του και το άρθρο 8 σχετικά με το θεμελιώδες δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Τα προτεινόμενα μέτρα συνάδουν επίσης με το άρθρο 16 της ΣΛΕΕ, το οποίο εγγυάται σε κάθε πρόσωπο το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων του προσωπικού χαρακτήρα.
Η πρόταση δεν τροποποιεί τους αυστηρούς κανόνες πρόσβασης στο ΣΕΕ και τις αναγκαίες διασφαλίσεις που θεσπίζονται στον κανονισμό ΣΕΕ, όπως ο σεβασμός των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ως θεμελιώδες δικαίωμα και το δικαίωμα στην πληροφόρηση.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η παρούσα πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Το πρόγραμμα παρακολούθησης των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων του προτεινόμενου κανονισμού ακολουθεί το πρόγραμμα του άρθρου 72 του κανονισμού ΣΕΕ.
Επιπλέον, ένας συνεκτικός μηχανισμός που βασίζεται σε σχέδια σταδιακής εφαρμογής και υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων επιτρέπει τη λήψη αποφάσεων και τη συνολική παρακολούθηση πριν και κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας. Τα σχέδια σταδιακής εφαρμογής που αναπτύσσονται σε κεντρικό και εθνικό επίπεδο είναι αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, του eu-LISA και της Επιτροπής.
•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης
Η πρόταση αποτελείται από τις ενότητες που περιγράφονται κατωτέρω.
–Σταδιακή έναρξη εφαρμογής (άρθρα 1, 2 και 4): Τα κράτη μέλη θα ξεκινήσουν σταδιακά τη λειτουργία του ΣΕΕ, αρχικά με την καταχώριση τουλάχιστον του 10 % των εκτιμώμενων διελεύσεων των συνόρων και επιτυγχάνοντας πλήρη καταχώριση όλων των ατόμων έως το τέλος της περιόδου σταδιακής έναρξης λειτουργίας. Οι αρνήσεις εισόδου θα καταχωρίζονται στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία λειτουργεί το ΣΕΕ. Τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να επιταχύνουν την εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο ή να θέσουν σε πλήρη λειτουργία το ΣΕΕ. Η Ευρωπόλ θα αρχίσει επίσης να χρησιμοποιεί το ΣΕΕ από την πρώτη ημέρα της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του.
–Σχέδια σταδιακής εφαρμογής, παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων (άρθρο 3): Οι λεπτομέρειες της σταδιακής έναρξης λειτουργίας σε κεντρικό και εθνικό επίπεδο θα καθοριστούν στα σχέδια σταδιακής εφαρμογής του eu-LISA και των κρατών μελών, κατόπιν διαβούλευσης με την Επιτροπή. Τα κράτη μέλη θα υποβάλλουν μηνιαίες εκθέσεις προόδου στην Επιτροπή και στον eu-LISA. Σε περίπτωση που κράτος μέλος αποφασίσει να ξεκινήσει την πλήρη λειτουργία του ΣΕΕ, το σχέδιο σταδιακής εφαρμογής θα εξηγεί μόνο την επιλογή αυτή.
–Προσωρινοί κανόνες που παρεκκλίνουν από τον κανονισμό ΣΕΕ και τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν (άρθρο 5): Η υποχρεωτική σφράγιση των ταξιδιωτικών εγγράφων για όλα τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΣΕΕ θα παραμείνει σε ισχύ έως το τέλος της περιόδου σταδιακής έναρξης λειτουργίας. Όταν αρχίσει να εφαρμόζεται το ΣΕΕ, τα κράτη μέλη θα καταχωρίζουν τα δεδομένα των ταξιδιωτών από τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα. Τα κράτη μέλη μπορούν να καταχωρίζουν βιομετρικά δεδομένα σταδιακά. Οι αρχές που έχουν πρόσβαση στα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ κατά την περίοδο της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του θα θεωρούν ότι οι σφραγίδες υπερισχύουν των δεδομένων που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ. Η διαλειτουργικότητα μεταξύ του ΣΕΕ και του VIS θα αξιοποιείται στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία λειτουργεί το ΣΕΕ. Οι πιθανές συνέπειες των πληροφοριών σχετικά με τη μέγιστη υπολειπόμενη διάρκεια επιτρεπόμενης παραμονής που παρέχονται από τον αυτοματοποιημένο υπολογιστή δεν λαμβάνονται υπόψη. Η επαλήθευση ταυτότητας και η προηγούμενη καταχώριση υπηκόων τρίτων χωρών θα πραγματοποιούνται μόνο στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία λειτουργεί το ΣΕΕ με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες. Ο ιστότοπος, η ενημερωτική εκστρατεία και το υπόδειγμα που θα δοθεί στους ταξιδιώτες θα προσαρμοστούν ώστε να αποτυπώνουν τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας. Για να διασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των νομικών πράξεων της ΕΕ και η σαφής εφαρμογή των κανόνων, ορισμένες διατάξεις του κανονισμού ΣΕΕ και του κώδικα συνόρων του Σένγκεν θα ανασταλούν κατά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ.
–Πρόσβαση στα δεδομένα του ΣΕΕ (άρθρο 6): Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους ότι τα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ενδέχεται να είναι ελλιπή. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής δεν θα χρησιμοποιεί τα δεδομένα που καταχωρίστηκαν στο ΣΕΕ κατά την περίοδο της σταδιακής έναρξης λειτουργίας για τις αναλύσεις κινδύνου και τις αξιολογήσεις τρωτότητας. Η χρήση διαφόρων λειτουργιών του ΣΕΕ που προϋποθέτουν την ομοιόμορφη εφαρμογή του σε όλα τα κράτη μέλη θα ανασταλεί κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του. Οι μεταφορείς μπορούν να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τη διαδικτυακή υπηρεσία το πρώτον 90 ημέρες μετά την έναρξη της περιόδου σταδιακής έναρξης λειτουργίας.
–Αναστολή της λειτουργίας του ΣΕΕ (άρθρο 7): Σε εξαιρετικές περιπτώσεις βλάβης του κεντρικού συστήματος του ΣΕΕ, εθνικών συστημάτων ή επικοινωνιακής υποδομής, ή σε περιπτώσεις υπερβολικών χρόνων αναμονής στα σύνορα, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να μην καταχωρίζουν δεδομένα (πλήρης αναστολή) ή να μην καταχωρίζουν βιομετρικά δεδομένα (μερική αναστολή). Η μερική αναστολή θα είναι δυνατή μετά το τέλος της σταδιακής έναρξης λειτουργίας, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, σε εξαιρετικές περιστάσεις που οδηγούν σε κυκλοφορία τέτοιας έντασης ώστε οι χρόνοι αναμονής στα σύνορα να καθίστανται υπερβολικοί.
–Έναρξη ισχύος και εφαρμογή (άρθρο 8): Η πρόταση καθορίζει τρεις φάσεις εφαρμογής: i) οι προπαρασκευαστικές εργασίες σχετικά με τα σχέδια σταδιακής εφαρμογής του άρθρου 3 θα ενεργοποιηθούν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του προτεινόμενου κανονισμού· ii) η περίοδος σταδιακής έναρξης λειτουργίας θα αρχίσει από την ημερομηνία που θα αποφασιστεί από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού ΣΕΕ, αφού λάβει όλες τις κοινοποιήσεις από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού ΣΕΕ· και iii) παρατεταμένη περίοδος εφαρμογής θα ισχύει για ορισμένους από τους κανόνες παρέκκλισης σχετικά με την εφαρμογή μεταβατικής περιόδου και μεταβατικών μέτρων, την πρόσβαση σε ελλιπείς φακέλους και τη χρήση τέτοιων φακέλων, καθώς και σχετικά με την υποχρέωση των μεταφορέων να επαληθεύουν τις σφραγίδες που έχουν τεθεί στα ταξιδιωτικά έγγραφα του άρθρου 6 και τον μηχανισμό αναστολής του άρθρου 7. Οι κοινοποιήσεις από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού ΣΕΕ θα πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα της σταδιακής έναρξης λειτουργίας. Μέσω αυτών των κοινοποιήσεων, τα κράτη μέλη επιβεβαιώνουν την ικανότητά τους να χρησιμοποιούν το ΣΕΕ. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα συνοριακά σημεία διέλευσης πρέπει να είναι πλήρως έτοιμα και εξοπλισμένα από την αρχή της σταδιακής προσέγγισης.
2024/0315 (COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για προσωρινή παρέκκλιση από ορισμένες διατάξεις των κανονισμών (ΕΕ) 2017/2226 και (ΕΕ) 2016/399 όσον αφορά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του συστήματος εισόδου/εξόδου
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχεία β) και δ), και το άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο γ),
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία 8 ,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 9 , σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εισόδου/εξόδου (ΣΕΕ), προβλέπει ότι η Επιτροπή αποφασίζει την ημερομηνία από την οποία θα αρχίσει να λειτουργεί το ΣΕΕ, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις.
(2)Ωστόσο, η Επιτροπή δεν έχει λάβει όλες τις κοινοποιήσεις σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, κάτι που αποτελεί μία από τις προϋποθέσεις για τη λήψη απόφασης σχετικά με την έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ.
(3)Ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/2226 επιτρέπει μόνο την πλήρη έναρξη λειτουργίας, απαιτώντας από όλα τα κράτη μέλη να αρχίσουν να χρησιμοποιούν πλήρως το ΣΕΕ για όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών που υπόκεινται σε καταχώριση στο ΣΕΕ και να χρησιμοποιούν το ΣΕΕ ταυτόχρονα σε όλα τα σημεία διέλευσης των συνόρων τους.
(4)Για να παρασχεθεί στα κράτη μέλη η αναγκαία ευελιξία ώστε να αρχίσουν να χρησιμοποιούν το ΣΕΕ ανάλογα με το επίπεδο ετοιμότητάς τους και για να διευκολυνθούν οι τεχνικές και λειτουργικές προσαρμογές κατά την έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, είναι αναγκαίο να θεσπιστούν κανόνες για τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ. Για να διασφαλιστεί ότι οι προσαρμογές αυτές αντικατοπτρίζουν τις δυνητικές ταξιδιωτικές ροές και εποχικές αιχμές, μια τέτοια σταδιακή έναρξη θα πρέπει να έχει διάρκεια 180 ημερολογιακών ημερών.
(5)Ως εκ τούτου, για να καταστεί δυνατή η σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, είναι αναγκαίο να θεσπιστεί παρέκκλιση από ορισμένες διατάξεις των κανονισμών (ΕΕ) 2017/2226 και (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 10 (κώδικας συνόρων του Σένγκεν). Οι λοιποί κανόνες που θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2226 και δεν επηρεάζονται από τον παρόντα κανονισμό εξακολουθούν να εφαρμόζονται όπως προβλέπεται στον εν λόγω κανονισμό. Ειδικότερα, τα δεδομένα που καταχωρίζονται στο ΣΕΕ καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ακολουθούν τους κανόνες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2226 και θεωρούνται αξιόπιστα και ακριβή.
(6)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αρχίσουν σταδιακά να χρησιμοποιούν το ΣΕΕ για να καταχωρίζουν, κατά την είσοδο και την έξοδο, τα δεδομένα υπηκόων τρίτων χωρών που υπόκεινται σε καταχώριση στο ΣΕΕ, σε ένα ή περισσότερα συνοριακά σημεία διέλευσης. Ει δυνατόν και κατά περίπτωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να περιλαμβάνουν συνδυασμό σημείων διέλευσης των εναέριων, χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων. Για τη διασφάλιση της ελεγχόμενης έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ και για την καλύτερη διαχείριση και αποφυγή πιθανών μεγάλων χρόνων αναμονής στα σύνορα, κατά περίπτωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αρχίσουν να εφαρμόζουν προοδευτικά όλες τις λειτουργίες του ΣΕΕ και να καταχωρίζουν σταδιακά τα δεδομένα όλων των υπηκόων τρίτων χωρών που υπόκεινται σε καταχώριση στο ΣΕΕ. Για να εξασφαλιστεί μια συντονισμένη προσέγγιση, η σταδιακή έναρξη λειτουργίας θα πρέπει να υλοποιηθεί σε φάσεις, οι οποίες θα πρέπει να καθορίζουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν τα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να επιταχύνουν την εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο ή να θέσουν σε πλήρη λειτουργία το ΣΕΕ από την αρχή της σταδιακής προσέγγισης.
(7)Για να διευκολυνθεί η ομαλή έναρξη εφαρμογής του ΣΕΕ, ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη λειτουργική διαχείριση συστημάτων ΤΠ μεγάλης κλίμακας στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (eu-LISA) θα πρέπει να αναπτύξει σχέδιο σταδιακής εφαρμογής υψηλού επιπέδου για την παροχή καθοδήγησης στα κράτη μέλη και τους οργανισμούς της Ένωσης σχετικά με τον σχεδιασμό και την εκτέλεση της έναρξης εφαρμογής του ΣΕΕ κατά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του, και θα πρέπει να το υποβάλει στην Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους οργανισμούς της Ένωσης. Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει τα όρια των δυνατοτήτων του κεντρικού συστήματος, όπως καθορίζονται από τον eu-LISA για κάθε φάση της έναρξης εφαρμογής. Οι αποφάσεις των κρατών μελών για την έναρξη ή την επίσπευση της λειτουργίας θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις δυνατότητες του κεντρικού συστήματος, όπως περιγράφεται στο σχέδιο σταδιακής εφαρμογής υψηλού επιπέδου.
(8)Για να διευκολυνθεί η ομαλή έναρξη εφαρμογής του ΣΕΕ, τα κράτη μέλη, σε διαβούλευση με την Επιτροπή και τον eu-LISA, θα πρέπει να αναπτύξουν εθνικά σχέδια σταδιακής εφαρμογής. Για κάθε φάση της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, τα εθνικά σχέδια σταδιακής εφαρμογής θα πρέπει να περιλαμβάνουν τις πληροφορίες σχετικά με τα καθορισμένα κατώτατα όρια και προϋποθέσεις, ιδίως: i) την ημερομηνία από την οποία το ΣΕΕ θα λειτουργεί σε κάθε συνοριακό σημείο διέλευσης· ii) το ποσοστό του εκτιμώμενου αριθμού διελεύσεων των συνόρων προς καταχώριση στο ΣΕΕ επί του συνολικού αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών που υπόκεινται σε καταχώριση στο ΣΕΕ· και iii) κατά περίπτωση, τις βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες που πρέπει να λειτουργούν σε κάθε επιλεγμένο συνοριακό σημείο διέλευσης. Τα κράτη μέλη, κατά την κατάρτιση των αντίστοιχων εθνικών τους σχεδίων σταδιακής εφαρμογής, ενθαρρύνονται να συνεργάζονται δεόντως με τους φορείς εκμετάλλευσης των υποδομών όπου βρίσκονται τα συνοριακά σημεία διέλευσης. Για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλλουν στην Επιτροπή και στον eu-LISA μηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των σχεδίων τους σταδιακής εφαρμογής. Οι εν λόγω μηνιαίες εκθέσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν διορθωτικά μέτρα, όπου απαιτείται, για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας.
(9)Λόγω της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ και της πιθανής έλλειψης πληρότητας των δεδομένων που καταχωρίζονται στο ΣΕΕ, τα ταξιδιωτικά έγγραφα των υπηκόων τρίτων χωρών θα πρέπει να σφραγίζονται συστηματικά κατά την είσοδο και την έξοδο, κατά τη διάρκεια της εν λόγω σταδιακής έναρξης λειτουργίας. Οι εθνικές αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ενδεχόμενη έλλειψη πληρότητας των καταχωρίσεων εισόδου/εξόδου ή των καταχωρίσεων άρνησης εισόδου και θα πρέπει να θεωρούν ότι οι σφραγίδες υπερισχύουν των πληροφοριών που καταχωρίζονται στο ΣΕΕ. Επιπλέον, οι εθνικές αρχές, κατά την παροχή πληροφοριών σε υπηκόους τρίτων χωρών σχετικά με τη μέγιστη υπολειπόμενη διάρκεια της επιτρεπόμενης παραμονής τους, θα πρέπει να βασίζουν την αξιολόγησή τους στις σφραγίδες που έχουν τεθεί στα ταξιδιωτικά έγγραφα. Τα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ θα πρέπει να υπερισχύουν σε περίπτωση που λείπει σφραγίδα.
(10)Λαμβανομένου υπόψη ότι τα δεδομένα που καταχωρίζονται στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ενδέχεται να είναι ελλιπή, οι εθνικές αρχές δεν θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα αποτελέσματα που παρέχει ο αυτοματοποιημένος υπολογιστής σχετικά με τη μέγιστη υπολειπόμενη διάρκεια της επιτρεπόμενης παραμονής υπηκόων τρίτων χωρών που είναι καταχωρισμένοι στο ΣΕΕ. Ομοίως, οι εθνικές αρχές, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, δεν θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον αυτοματοποιημένο μηχανισμό για τον εντοπισμό ή την επισήμανση της έλλειψης αρχείων εξόδου μετά την ημερομηνία λήξης της επιτρεπόμενης παραμονής ή των αρχείων για τα οποία σημειώθηκε υπέρβαση της μέγιστης διάρκειας επιτρεπόμενης παραμονής, ούτε να δημιουργούν καταλόγους προσώπων που χαρακτηρίζονται ως πρόσωπα που υπερβαίνουν την επιτρεπόμενη διάρκεια παραμονής.
(11)Για να δοθεί στα κράτη μέλη ο απαραίτητος χρόνος προσαρμογής στην έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, δεν θα πρέπει να είναι υποχρεωτική η χρήση βιομετρικών λειτουργικών δυνατοτήτων στα συνοριακά σημεία διέλευσης κατά τις πρώτες 60 ημερολογιακές ημέρες από τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας. Το αργότερο την 90ή ημερολογιακή ημέρα μετά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν το ΣΕΕ με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες τουλάχιστον στα μισά συνοριακά τους σημεία διέλευσης. Η παροχή βιομετρικών δεδομένων δεν θα πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση εισόδου για τους υπηκόους τρίτων χωρών που υπόκεινται σε καταχώριση στο ΣΕΕ στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία το ΣΕΕ λειτουργεί χωρίς βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες.
(12)Για να καλυφθεί η ανάγκη σταδιακής έναρξης εφαρμογής του ΣΕΕ με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες σε ορισμένα συνοριακά σημεία διέλευσης, η βιομετρική επαλήθευση των υπηκόων τρίτων χωρών που υπόκεινται σε καταχώριση στο ΣΕΕ θα πρέπει να διενεργείται μόνο στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία το ΣΕΕ λειτουργεί με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες.
(13)Για να διασφαλιστεί η συνοχή των λειτουργιών στο πλαίσιο της διαλειτουργικότητας μεταξύ του ΣΕΕ και του Συστήματος Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS) που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 767/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 11 , η πρόσβαση στο VIS θα πρέπει να είναι άμεση μόνο στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία δεν λειτουργεί το ΣΕΕ. Στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία λειτουργεί το ΣΕΕ, οι συνοριακές αρχές θα πρέπει να κάνουν χρήση της διαλειτουργικότητας μεταξύ του ΣΕΕ και του VIS.
(14)Οι υπήκοοι τρίτων χωρών των οποίων τα δεδομένα πρόκειται να καταχωριστούν στο ΣΕΕ θα πρέπει να ενημερώνονται μέσω υποδείγματος σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την επεξεργασία των δεδομένων τους, όπως προβλέπεται στο άρθρο 50 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226. Οι πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται στους υπηκόους τρίτων χωρών που υπόκεινται σε καταχώριση στο ΣΕΕ θα πρέπει να αναφέρονται στη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ. Οι υπήκοοι τρίτων χωρών θα πρέπει να ενημερώνονται με το υπόδειγμα για την υποχρέωσή τους να παρέχουν βιομετρικά δεδομένα στα συνοριακά σημεία διέλευσης, όταν αυτό συνιστά προϋπόθεση εισόδου. Θα πρέπει να ενημερώνονται με το υπόδειγμα για τις συνέπειες της μη παροχής βιομετρικών δεδομένων. Θα πρέπει, επίσης, να ενημερώνονται με το υπόδειγμα ότι δεν θα μπορούν να επαληθεύσουν την υπολειπόμενη διάρκεια της επιτρεπόμενης παραμονής με αυτοματοποιημένα μέσα.
(15)Η Επιτροπή θα πρέπει να εισαγάγει σχετικές επικαιροποιήσεις στον ιστότοπο του ΣΕΕ, ώστε να αποτυπώνεται η σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ.
(16)Ο στόχος της ενημέρωσης των υπηκόων τρίτων χωρών σχετικά με τα ειδικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους θα επιτευχθεί καλύτερα εάν τα κράτη μέλη προσαρμόσουν τη διεξαγωγή της εκστρατείας στον τρόπο λειτουργίας του ΣΕΕ στα σύνορά τους στα οποία λειτουργεί το ΣΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226. Ως εκ τούτου, το ενημερωτικό υλικό που εκπονείται από την Επιτροπή με την υποστήριξη των κρατών μελών στο πλαίσιο του άρθρου 51 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 θα πρέπει να προσαρμοστεί για τη διεξαγωγή της ενημερωτικής εκστρατείας που συνοδεύει τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας.
(17)Κατά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, η διαδικτυακή υπηρεσία δεν θα επιτρέπει στους υπηκόους τρίτων χωρών να επαληθεύουν ηλεκτρονικά την ακριβή διάρκεια της επιτρεπόμενης παραμονής τους.
(18)Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τις υποχρεώσεις των αερομεταφορέων, των θαλάσσιων μεταφορέων και των διεθνών μεταφορέων που μεταφέρουν ομάδες οδικώς με τουριστικά λεωφορεία, όπως προβλέπονται στο άρθρο 26 παράγραφος 1 της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν 12 και στην οδηγία 2001/51/ΕΚ του Συμβουλίου 13 . Στο πλαίσιο αυτό, οι μεταφορείς θα πρέπει να ελέγχουν τις σφραγίδες που έχουν τεθεί στα ταξιδιωτικά έγγραφα. Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική επικοινωνία με τους μεταφορείς σχετικά με τη διαφοροποιημένη εφαρμογή του ΣΕΕ στα σημεία διέλευσης των συνόρων, προς όφελος, εν τέλει, των ταξιδιωτών, είναι εξαιρετικά σημαντικό τα κράτη μέλη να επιδεικνύουν διαφάνεια όσον αφορά την έναρξη εφαρμογής του ΣΕΕ στα σημεία διέλευσης των συνόρων τους.
(19)Το άρθρο 22 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 και το άρθρο 12α του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 προβλέπουν μεταβατική περίοδο και μεταβατικά μέτρα σχετικά με την έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ. Είναι αναγκαίο να προβλεφθεί παρέκκλιση από τα εν λόγω άρθρα για να εξασφαλιστεί ότι η μεταβατική περίοδος και τα μεταβατικά μέτρα εφαρμόζονται μόνο μετά τη λήξη της σταδιακής έναρξης λειτουργίας. Η εν λόγω παρέκκλιση θα πρέπει να παύσει να ισχύει 5 έτη και 180 ημερολογιακές ημέρες μετά την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226.
(20)Για να διασφαλιστεί ότι οι εθνικές αρχές και οι οργανισμοί της ΕΕ, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, αποφεύγουν τη λήψη αποφάσεων αποκλειστικά με βάση τα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ότι οι ατομικοί φάκελοι που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ ενδέχεται να περιέχουν ελλιπή σύνολα δεδομένων. Η εν λόγω παρέκκλιση θα πρέπει να παύσει να ισχύει 5 έτη μετά την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, ώστε να υπάρχει αντιστοιχία με την 5ετή περίοδο διατήρησης για τα σύνολα δεδομένων για τα οποία λείπει η καταχώριση εξόδου, όπως ορίζεται στο άρθρο 34 παράγραφος 3 του εν λόγω κανονισμού.
(21)Κατά τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 σχετικά με την τροποποίηση και την πρόωρη διαγραφή δεδομένων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμπληρώνουν τα ελλιπή δεδομένα στον βαθμό που το επιτρέπει η περιορισμένη διαθεσιμότητα των συνόλων δεδομένων που καταχωρίστηκαν στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας.
(22)Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα πρέπει να μη χρησιμοποιεί δεδομένα που καταχωρίστηκαν στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας για τη διεξαγωγή αναλύσεων κινδύνου και αξιολογήσεων τρωτότητας, λόγω της έλλειψης πληρότητας των δεδομένων, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε παραπλανητικές αξιολογήσεις κινδύνου και τρωτότητας.
(23)Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση των εξωτερικών συνόρων κατά τη σταδιακή έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία δεν χρησιμοποιείται το ΣΕΕ, θα πρέπει να διενεργούνται συνοριακοί έλεγχοι σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/399, όπως ισχύει [την ημέρα πριν από την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, όπως αυτή θα αποφασιστεί από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226]. Στα σημεία διέλευσης των συνόρων στα οποία λειτουργεί το ΣΕΕ, οι συνοριακοί έλεγχοι θα πρέπει να διενεργούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2226 και τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν. Ωστόσο, θα πρέπει να εφαρμοστούν ειδικές παρεκκλίσεις από τους εν λόγω κανονισμούς όσον αφορά την επαλήθευση στα σημεία διέλευσης των συνόρων στα οποία χρησιμοποιείται το ΣΕΕ χωρίς βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες, ώστε να καταστεί δυνατή η σταδιακή έναρξη λειτουργίας. Η εφαρμογή των εν λόγω παρεκκλίσεων δεν θα πρέπει να θίγει τους ελέγχους των κατόχων θεώρησης με τη χρήση δακτυλικών αποτυπωμάτων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 787/2008.
(24)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αναστέλλουν πλήρως ή εν μέρει τη λειτουργία του ΣΕΕ σε ορισμένα συνοριακά σημεία διέλευσης, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική προσαρμογή των τεχνικών και οργανωτικών ρυθμίσεων κατά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ σε κάθε κράτος μέλος και για να αντιμετωπιστούν εξαιρετικές περιπτώσεις βλάβης του κεντρικού συστήματος του ΣΕΕ, των εθνικών συστημάτων ή της επικοινωνιακής υποδομής, ή υπερβολικοί χρόνοι αναμονής στα σύνορά τους. Σε περίπτωση μερικής αναστολής, η καταχώριση βιομετρικών δεδομένων στο ΣΕΕ θα πρέπει να αναστέλλεται. Σε περίπτωση πλήρους αναστολής, δεν θα πρέπει να καταχωρίζονται δεδομένα στο ΣΕΕ. Για να μετριαστούν οι πρόσθετοι κίνδυνοι που σχετίζονται με την έναρξη εφαρμογής του ΣΕΕ με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα, σε εξαιρετικές περιστάσεις που οδηγούν σε κυκλοφορία τέτοιας έντασης ώστε οι χρόνοι αναμονής στα σύνορα να καθίστανται υπερβολικοί, να αναστέλλουν την καταχώριση βιομετρικών δεδομένων στο ΣΕΕ μετά τη λήξη της σταδιακής έναρξης λειτουργίας. Η εν λόγω αναστολή θα πρέπει να είναι δυνατή για περιορισμένο χρονικό διάστημα 60 ημερών μετά τη λήξη της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ και θα πρέπει να παρατείνεται κατά 60 ημέρες, εάν λιγότερο από το 80 % των ατομικών φακέλων που καταχωρίστηκαν στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ περιέχουν βιομετρικά δεδομένα.
(25)Ο eu-LISA θα πρέπει να δημοσιεύει εκθέσεις σχετικά με τις στατιστικές για τη χρήση του συστήματος, οι οποίες αναμένεται να χρησιμεύσουν για την αξιολόγηση των επιδόσεων του συστήματος, την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των κρατών μελών με τα σχέδια σταδιακής εφαρμογής, τον εντοπισμό τομέων που επιδέχονται βελτίωση, την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ και την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων σχετικά με την περαιτέρω ανάπτυξη και βελτιστοποίηση του συστήματος.
(26)Οι προπαρασκευαστικές εργασίες σχετικά με τα σχέδια σταδιακής εφαρμογής θα πρέπει να ενεργοποιηθούν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού. Η σταδιακή έναρξη λειτουργίας θα πρέπει να εφαρμοστεί από την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού ΣΕΕ. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός προβλέπει προσωρινές παρεκκλίσεις, θα πρέπει να παύσει να ισχύει 180 ημερολογιακές ημέρες μετά την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226. Ωστόσο, οι κανόνες παρέκκλισης σχετικά με την εφαρμογή της μεταβατικής περιόδου και των μεταβατικών μέτρων, την πρόσβαση στα δεδομένα του ΣΕΕ, την επαλήθευση, από τους μεταφορείς, των σφραγίδων που έχουν τεθεί στα ταξιδιωτικά έγγραφα και η αναστολή του ΣΕΕ θα πρέπει να εφαρμοστούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα μετά τη λήξη της περιόδου σταδιακής έναρξης λειτουργίας.
(27)Ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή το να επιτραπούν παρεκκλίσεις από τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2226 και τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/299 για τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως, λόγω της κλίμακας και του αντικτύπου της δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης. Επομένως, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτών των στόχων.
(28)Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός αναπτύσσει περαιτέρω το κεκτημένο του Σένγκεν, η Δανία θα πρέπει να αποφασίσει, σύμφωνα με το άρθρο 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, εντός έξι μηνών αφότου το Συμβούλιο αποφασίσει επί του παρόντος κανονισμού, αν θα τον εφαρμόσει στο εθνικό της δίκαιο.
(29)Ο παρών κανονισμός δεν συνιστά ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν στις οποίες συμμετέχει η Ιρλανδία, σύμφωνα με την απόφαση 2002/192/ΕΚ του Συμβουλίου. Ως εκ τούτου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.
(30)Όσον αφορά την Ισλανδία και τη Νορβηγία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας που έχει συναφθεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη Δημοκρατία της Ισλανδίας και το Βασίλειο της Νορβηγίας για τη σύνδεση των εν λόγω κρατών με την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 στοιχείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ του Συμβουλίου.
(31)Όσον αφορά την Ελβετία, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς την υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 στοιχείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2008/146/ΕΚ του Συμβουλίου.
(32)Όσον αφορά το Λιχτενστάιν, ο παρών κανονισμός αποτελεί ανάπτυξη των διατάξεων του κεκτημένου του Σένγκεν, κατά την έννοια του πρωτοκόλλου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ελβετικής Συνομοσπονδίας και του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν για την προσχώρηση του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν στη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση της Ελβετικής Συνομοσπονδίας προς τη θέση σε ισχύ, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν, οι οποίες διατάξεις εμπίπτουν στον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 1 στοιχείο Α της απόφασης 1999/437/ΕΚ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 της απόφασης 2011/350/ΕΕ του Συμβουλίου.
(33)Όσον αφορά την Κύπρο, οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού που αφορούν το VIS αποτελούν διατάξεις που βασίζονται στο κεκτημένο του Σένγκεν ή που σχετίζονται άλλως με αυτό κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 2 της πράξης προσχώρησης του 2003. Η λειτουργία του ΣΕΕ απαιτεί τη χορήγηση παθητικής πρόσβασης στο VIS. Δεδομένου ότι το ΣΕΕ θα χρησιμοποιηθεί μόνον από τα κράτη μέλη που, κατά τον χρόνο έναρξης της λειτουργίας του ΣΕΕ, πληρούν τις προϋποθέσεις που σχετίζονται με το VIS, η Κύπρος δεν θα χρησιμοποιήσει το ΣΕΕ από τον χρόνο έναρξης λειτουργίας. Η Κύπρος θα συνδεθεί με το ΣΕΕ μόλις πληρωθούν οι όροι της διαδικασίας που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2226.
(34)Ζητήθηκε, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725, η γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος γνωμοδότησε στις [XX].
(35)Ο παρών κανονισμός θεσπίζει αυστηρούς κανόνες για την πρόσβαση στο ΣΕΕ όπως και τις απαραίτητες διασφαλίσεις πρόσβασης. Δίνει επίσης στους ενδιαφερομένους δικαιώματα πρόσβασης, διόρθωσης, συμπλήρωσης, διαγραφής και προσφυγής, ιδίως το δικαίωμα προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου, καθώς και την επίβλεψη των πράξεων επεξεργασίας δεδομένων από δημόσιες ανεξάρτητες αρχές. Ως εκ τούτου, ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως το δικαίωμα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την απαγόρευση της δουλείας και της αναγκαστικής εργασίας, το δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια, τον σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, το δικαίωμα στη μη εφαρμογή διακρίσεων, τα δικαιώματα του παιδιού, τα δικαιώματα των ηλικιωμένων, την ένταξη των ατόμων με αναπηρία και το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου.
(36)Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη σύμβαση της Γενεύης, της 28ης Ιουλίου 1951, περί της νομικής καταστάσεως των προσφύγων, όπως συμπληρώθηκε από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει κανόνες για τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του συστήματος εισόδου/εξόδου (ΣΕΕ) στα σύνορα των κρατών μελών στα οποία λειτουργεί το ΣΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, καθώς και προσωρινές παρεκκλίσεις από τους κανονισμούς (ΕΕ) 2017/2226 και (ΕΕ) 2016/399.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ισχύουν οι ορισμοί του άρθρου 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226. Επιπλέον, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α)«σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ»: η περίοδος 180 ημερολογιακών ημερών που αρχίζει μετά την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226·
β)«εθνικές αρχές»: οι αρχές που αναφέρονται στο άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226·
γ)«εκτιμώμενος αριθμός διελεύσεων των συνόρων»: η εκτίμηση κράτους μέλους σχετικά με τον αριθμό των διελεύσεων των συνόρων από υπηκόους τρίτων χωρών που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 στο οικείο κράτος μέλος, με βάση τον ετήσιο μέσο όρο του συνολικού αριθμού διελεύσεων των συνόρων από υπηκόους τρίτων χωρών που ταξιδεύουν για βραχεία παραμονή στο εν λόγω κράτος μέλος, υπολογιζόμενο για τα προηγούμενα 3 έτη από την ημερομηνία εφαρμογής που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 3
Σχέδια σταδιακής εφαρμογής
1.Έως την [30ή ημερολογιακή ημέρα από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού], ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη λειτουργική διαχείριση συστημάτων ΤΠ μεγάλης κλίμακας στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (eu-LISA) υποβάλλει στην Επιτροπή, στα κράτη μέλη, καθώς και στην Ευρωπόλ, σχέδιο σταδιακής εφαρμογής υψηλού επιπέδου για τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις φάσεις που καθορίζονται στο άρθρο 4. Το εν λόγω σχέδιο σταδιακής εφαρμογής περιλαμβάνει καθοδήγηση για τα κράτη μέλη και την Ευρωπόλ σχετικά με τη χρήση του ΣΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των ορίων των δυνατοτήτων του κεντρικού συστήματος του ΣΕΕ.
2.Έως την [60ή ημερολογιακή ημέρα μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού], τα κράτη μέλη καταρτίζουν, σε διαβούλευση με την Επιτροπή και τον eu-LISA, εθνικό σχέδιο σταδιακής εφαρμογής για τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη το σχέδιο σταδιακής εφαρμογής υψηλού επιπέδου που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και τις φάσεις που καθορίζονται στο άρθρο 4.
3.Για καθεμία από τις φάσεις που καθορίζονται στο άρθρο 4, τα εθνικά σχέδια σταδιακής εφαρμογής περιλαμβάνουν τις πληροφορίες σχετικά με τα κατώτατα όρια και τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο εν λόγω άρθρο.
4.Από την 30ή ημερολογιακή ημέρα μετά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, τα κράτη μέλη υποβάλλουν μηνιαίες εκθέσεις στην Επιτροπή και στον eu-LISA σχετικά με την εφαρμογή των εθνικών τους σχεδίων σταδιακής εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων διορθωτικών μέτρων, όπου απαιτείται, για τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στο άρθρο 4.
5.Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, ο eu-LISA παρέχει στην Επιτροπή τις στατιστικές που απαιτούνται για την παρακολούθηση των εθνικών σχεδίων σταδιακής εφαρμογής, σύμφωνα με το άρθρο 63 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226.
Άρθρο
4
Σταδιακή έναρξη λειτουργίας
1.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 66 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν το ΣΕΕ όπως ορίζεται στο παρόν άρθρο.
2.Από την πρώτη ημέρα της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, κάθε κράτος μέλος αρχίζει να χρησιμοποιεί το ΣΕΕ κατά την είσοδο και την έξοδο σε ένα ή περισσότερα συνοριακά σημεία διέλευσης με —εφόσον είναι δυνατόν και κατά περίπτωση— συνδυασμό σημείων διέλευσης των εναέριων, χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων, για την καταγραφή και αποθήκευση των δεδομένων των υπηκόων τρίτων χωρών που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226. Κάθε κράτος μέλος καταχωρίζει στο ΣΕΕ τουλάχιστον το 10 % του εκτιμώμενου αριθμού διελεύσεων των συνόρων στο εν λόγω κράτος μέλος.
Κατά τις πρώτες 60 ημερολογιακές ημέρες της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν το ΣΕΕ χωρίς βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες και οι εθνικές αρχές μπορούν να δημιουργούν ή να επικαιροποιούν ατομικούς φακέλους χωρίς βιομετρικά δεδομένα.
3.Το αργότερο την 90ή ημερολογιακή ημέρα μετά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, τα κράτη μέλη χρησιμοποιούν το ΣΕΕ με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες τουλάχιστον στα μισά σημεία διέλευσης των συνόρων τους. Κάθε κράτος μέλος καταχωρίζει τουλάχιστον το 50 % του εκτιμώμενου αριθμού διελεύσεων των συνόρων στο εν λόγω κράτος μέλος. Οι ατομικοί φάκελοι υπηκόων τρίτων χωρών που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 και είναι καταχωρισμένοι στο ΣΕΕ περιέχουν βιομετρικά δεδομένα.
4.Το αργότερο την 150η ημερολογιακή ημέρα μετά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, κάθε κράτος μέλος χρησιμοποιεί το ΣΕΕ με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες σε όλα τα σημεία διέλευσης των συνόρων του και συνεχίζει να καταχωρίζει στο ΣΕΕ τουλάχιστον το 50 % του εκτιμώμενου αριθμού διελεύσεων των συνόρων στο εν λόγω κράτος μέλος.
5.Το αργότερο την 170η ημερολογιακή ημέρα μετά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, κάθε κράτος μέλος χρησιμοποιεί το ΣΕΕ με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες σε όλα τα σημεία διέλευσης των συνόρων του και καταχωρίζει στο ΣΕΕ όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226.
6.Οι αποφάσεις άρνησης εισόδου οι οποίες λαμβάνονται σε συνοριακό σημείο διέλευσης στο οποίο χρησιμοποιείται το ΣΕΕ καταγράφονται στο ΣΕΕ, όπως ορίζεται στο άρθρο 18 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226. Όταν το ΣΕΕ χρησιμοποιείται με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες, οι αρνήσεις εισόδου καταγράφονται με βιομετρικά δεδομένα. Όταν το ΣΕΕ χρησιμοποιείται χωρίς βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες, οι αρνήσεις εισόδου καταγράφονται χωρίς βιομετρικά δεδομένα.
7.Από την πρώτη ημέρα της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, η Ευρωπόλ χρησιμοποιεί το ΣΕΕ όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2226.
Άρθρο 5
Άλλες παρεκκλίσεις από τους κανονισμούς (ΕΕ) 2017/2226 και (ΕΕ) 2016/399
1.Οι κανόνες που ορίζονται στο παρόν άρθρο εφαρμόζονται παράλληλα με τους κανόνες του άρθρου 4 κατά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ.
2.Οι συνοριακές αρχές σφραγίζουν συστηματικά τα ταξιδιωτικά έγγραφα των υπηκόων τρίτων χωρών που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 κατά την είσοδο και την έξοδο.
Οι υποχρεώσεις σφράγισης που προβλέπονται στο άρθρο 42α παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο και στο άρθρο 42α παράγραφοι 2, 5 και 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, στα κράτη μέλη που χρησιμοποιούν το ΣΕΕ.
3.Για την καταχώριση, τροποποίηση, διαγραφή και αναζήτηση δεδομένων στο ΣΕΕ, οι εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τους σκοπούς που καθορίζονται στα άρθρα 23 έως 35 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 θεωρούν ότι οι σφραγίδες υπερισχύουν των δεδομένων ΣΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων όπου υπάρχει ασυμφωνία και των περιπτώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 16 παράγραφος 4 του εν λόγω κανονισμού. Τα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ υπερισχύουν σε περίπτωση που λείπει σφραγίδα.
4.Αν δεν υπάρχει σφραγίδα στο ταξιδιωτικό έγγραφο και αν δεν έχει δημιουργηθεί ατομικός φάκελος στο ΣΕΕ για υπήκοο τρίτης χώρας που βρίσκεται στο έδαφος των κρατών μελών, οι εθνικές αρχές μπορούν να τεκμαίρουν ότι ο υπήκοος τρίτης χώρας δεν πληροί ή δεν πληροί πλέον τις προϋποθέσεις εισόδου ή παραμονής στα κράτη μέλη.
Το τεκμήριο αυτό δεν ισχύει για υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι είναι σε θέση να προσκομίσουν, με οποιονδήποτε τρόπο, αξιόπιστα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι απολαύουν του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης, έχουν δικαίωμα διαμονής σε κράτος μέλος υποδοχής βάσει της συμφωνίας αποχώρησης ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου ή ότι διαθέτουν άδεια διαμονής ή θεώρηση για παραμονή μακράς διάρκειας.
Το τεκμήριο αυτό μπορεί να ανατραπεί όταν οι υπήκοοι τρίτων χωρών προσκομίσουν, με οποιοδήποτε τρόπο, αξιόπιστα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι πληρούν τις προϋποθέσεις σχετικά με τη διάρκεια βραχείας παραμονής.
Σε περίπτωση ανατροπής του τεκμηρίου, οι εθνικές αρχές εκτελούν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα καθήκοντα στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία λειτουργεί το ΣΕΕ, στον βαθμό που επιτρέπεται από τον παρόντα κανονισμό:
α)δημιουργούν ατομικό φάκελο για τον εν λόγω υπήκοο τρίτης χώρας στο ΣΕΕ, αν είναι απαραίτητο·
β)επικαιροποιούν την τελευταία καταχώριση εισόδου/εξόδου εισάγοντας τα δεδομένα που λείπουν·
γ)διαγράφουν υφιστάμενο φάκελο, στις περιπτώσεις στις οποίες το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 προβλέπει τη διαγραφή.
5.Οι συνοριακές αρχές χρησιμοποιούν τη διαλειτουργικότητα μεταξύ του ΣΕΕ και του VIS που προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 μόνο στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία λειτουργεί το ΣΕΕ. Οι συνοριακές αρχές εξακολουθούν να έχουν απευθείας πρόσβαση στο VIS:
α)στα σημεία διέλευσης των συνόρων στα οποία δεν λειτουργεί το ΣΕΕ·
β)σε περιπτώσεις αναστολής του ΣΕΕ, σύμφωνα με το άρθρο 7 του παρόντος κανονισμού.
6.Οι εθνικές αρχές και η Ευρωπόλ δεν λαμβάνουν υπόψη τα ακόλουθα:
α)τα αποτελέσματα του αυτοματοποιημένου υπολογιστή που παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη μέγιστη διάρκεια της επιτρεπόμενης παραμονής σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226·
β)τον αυτόματα παραγόμενο κατάλογο των προσώπων που υπερέβησαν την επιτρεπόμενη διάρκεια παραμονής και τις συνέπειές του, ιδίως σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχεία γ) και η), το άρθρο 12 παράγραφος 3, το άρθρο 16 παράγραφος 4, το άρθρο 34 παράγραφος 3, το άρθρο 50 παράγραφος 1 στοιχεία θ) και ια) και το άρθρο 63 παράγραφος 1 στοιχείο ε) του εν λόγω κανονισμού.
7.Οι πράξεις επεξεργασίας από κράτη μέλη που συμμορφώνονται με τον παρόντα κανονισμό δεν θεωρούνται παράνομες ή μη σύμφωνες με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2226 για τους σκοπούς των άρθρων 45 και 48 του εν λόγω κανονισμού.
8.Η επαλήθευση της ταυτότητας και της ήδη υπάρχουσας καταχώρισης υπηκόων τρίτων χωρών σύμφωνα με το άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 διενεργούνται για τους υπηκόους τρίτων χωρών που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 1 και 2 του εν λόγω κανονισμού στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία χρησιμοποιείται το ΣΕΕ με βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες, μεταξύ άλλων μέσω συστημάτων αυτοεξυπηρέτησης, εφόσον υπάρχουν.
9.Εκτός από τις ειδικές πληροφορίες που προβλέπονται στο άρθρο 50 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, οι οποίες πρέπει να προστίθενται από τα κράτη μέλη στο υπόδειγμα για την παροχή πληροφοριών στους υπηκόους τρίτων χωρών σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων τους προσωπικού χαρακτήρα στο ΣΕΕ, τα κράτη μέλη συνοδεύουν το υπόδειγμα που πρέπει να διαβιβάζεται στους υπηκόους τρίτων χωρών κατά τη δημιουργία του ατομικού φακέλου του ενδιαφερόμενου προσώπου με τις ακόλουθες πληροφορίες:
«Το σύστημα εισόδου/εξόδου εφαρμόζεται σταδιακά. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου σταδιακής εφαρμογής [από ...], ενδέχεται να μη συλλεγούν τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων των βιομετρικών σας δεδομένων, για τους σκοπούς του συστήματος εισόδου/εξόδου στα εξωτερικά σύνορα όλων των κρατών μελών. Εάν χρειαστεί να συλλέξουμε υποχρεωτικά αυτές τις πληροφορίες και επιλέξετε να μην τις παράσχετε, θα σας απαγορευθεί η είσοδος. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου σταδιακής εφαρμογής, τα δεδομένα σας δεν θα προστίθενται αυτόματα σε κατάλογο προσώπων που υπερβαίνουν την επιτρεπόμενη διάρκεια παραμονής. Επιπλέον, δεν θα μπορείτε να ελέγξετε την υπολειπόμενη διάρκεια της επιτρεπόμενης παραμονής σας χρησιμοποιώντας τον ιστότοπο ή τον εξοπλισμό που είναι διαθέσιμος στα συνοριακά σημεία διέλευσης.
Επισημαίνεται ότι, όταν ολοκληρωθεί η σταδιακή εφαρμογή του ΣΕΕ, τα δεδομένα σας προσωπικού χαρακτήρα θα υποβληθούν σε επεξεργασία σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέχονται στο έγγραφο που συνοδεύει το παρόν έντυπο.»
10.Οι πληροφορίες στον ιστότοπο του ΣΕΕ που προβλέπονται στο άρθρο 50 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 προσαρμόζονται από την Επιτροπή ώστε να αντικατοπτρίζουν τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας.
11.Η ενημερωτική εκστρατεία που προβλέπεται στο άρθρο 51 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, και η οποία συνοδεύει την έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ, αντικατοπτρίζει τις ειδικές συνθήκες στα συνοριακά σημεία διέλευσης, διασφαλίζοντας ότι οι σχετικές πληροφορίες κοινοποιούνται στα πρόσωπα που επηρεάζονται, λαμβανομένων υπόψη και των φάσεων που καθορίζονται στο άρθρο 4 του παρόντος κανονισμού. Η Επιτροπή στηρίζει τα κράτη μέλη στην εκπόνηση του προσαρμοσμένου υλικού της ενημερωτικής εκστρατείας.
12.Αναστέλλεται η εφαρμογή του άρθρου 12 παράγραφοι 1 και 2, του άρθρου 13 παράγραφοι 1 και 2, του άρθρου 20 και του άρθρου 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226.
13.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 22 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 και το άρθρο 12α του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399, η μεταβατική περίοδος και τα μεταβατικά μέτρα που προβλέπονται στα εν λόγω άρθρα εφαρμόζονται από την πρώτη ημέρα μετά τη λήξη της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ.
14.Στα συνοριακά σημεία διέλευσης στα οποία δεν λειτουργεί το ΣΕΕ, θα πρέπει να διενεργούνται συνοριακοί έλεγχοι σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/399, όπως ισχύει την ημέρα πριν από την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, όπως αυτή θα αποφασιστεί από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226.
Στα συνοριακά σημεία διέλευσης όπου λειτουργεί το ΣΕΕ, οι συνοριακοί έλεγχοι διενεργούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/2226 και τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/399.
Κατά παρέκκλιση από το δεύτερο εδάφιο, στα συνοριακά σημεία διέλευσης όπου το ΣΕΕ χρησιμοποιείται χωρίς βιομετρικές λειτουργικές δυνατότητες, δεν εφαρμόζονται το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο στ) σημείο i) και οι διατάξεις σχετικά με την επαλήθευση της ταυτότητας υπηκόων τρίτων χωρών βάσει βιομετρικών δεδομένων, αποκλειστικά για τους σκοπούς του ΣΕΕ που αναφέρονται στο άρθρο 6 στοιχείο στ) σημείο ii) και στο άρθρο 8 παράγραφος 3 στοιχεία α) και ζ) του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399.
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, αναστέλλεται η εφαρμογή του άρθρου 9 παράγραφος 3 και του άρθρου 12 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399.
Άρθρο 6
Πρόσβαση στα δεδομένα του ΣΕΕ
1.Όταν πραγματοποιούν πρόσβαση στα αρχεία εισόδου και εξόδου που καταχωρίστηκαν στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους:
α)οι εθνικές αρχές και η Ευρωπόλ λαμβάνουν υπόψη ότι, λόγω της διαφοροποιημένης λειτουργίας του ΣΕΕ σε κάθε κράτος μέλος κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, τα δεδομένα ενδέχεται να είναι ελλιπή·
β)οι εθνικές αρχές λαμβάνουν υπόψη ότι τα δεδομένα ενδέχεται να είναι ελλιπή κατά τη διαβίβαση δεδομένων σύμφωνα με τα άρθρα 41 και 42 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226·
γ)η κεντρική μονάδα ETIAS λαμβάνει υπόψη ότι τα αρχεία εισόδου και εξόδου που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν ελλιπή σύνολα δεδομένων για τους σκοπούς της επαλήθευσης σύμφωνα με το άρθρο 25α παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226.
2.Οι αρμόδιες αρχές, η Επιτροπή και οι σχετικοί οργανισμοί της Ένωσης, κατά την πρόσβαση σε δεδομένα για την υποβολή εκθέσεων και την κατάρτιση στατιστικών σύμφωνα με το άρθρο 63 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, λαμβάνουν υπόψη ότι τα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ενδέχεται να είναι ελλιπή.
3.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 13 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, οι μεταφορείς μπορούν να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τη διαδικτυακή υπηρεσία που προβλέπεται στο εν λόγω άρθρο από την 90ή ημερολογιακή ημέρα της περιόδου σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ. Οι μεταφορείς ελέγχουν τις σφραγίδες που έχουν τεθεί στα ταξιδιωτικά έγγραφα προκειμένου να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους δυνάμει του άρθρου 26 παράγραφος 1 της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν και της οδηγίας 2001/51/ΕΚ του Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ.
Για περίοδο 180 ημερολογιακών ημερών από τη λήξη της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, οι μεταφορείς, παράλληλα με τη χρήση της διαδικτυακής υπηρεσίας του άρθρου 13 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, συνεχίζουν να ελέγχουν τις σφραγίδες που έχουν τεθεί στα ταξιδιωτικά έγγραφα προκειμένου να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους δυνάμει του άρθρου 26 παράγραφος 1 της σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν και της οδηγίας 2001/51/ΕΚ του Συμβουλίου.
4.Κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων των άρθρων 35 και 52 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 σε σχέση με τη συμπλήρωση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που έχουν καταχωριστεί στο ΣΕΕ, τα κράτη μέλη συμπληρώνουν τα σχετικά δεδομένα μόνο στο μέτρο του δυνατού, λαμβάνοντας υπόψη την περιορισμένη διαθεσιμότητα των συνόλων δεδομένων που έχουν συλλεγεί κατά τη σταδιακή έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ. Κατά περίπτωση, η διοικητική απόφαση του άρθρου 52 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 παραπέμπει στους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 4 του παρόντος κανονισμού, οι οποίοι επιτρέπουν την καταχώριση ελλιπών φακέλων.
5.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 63 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, το δεόντως εξουσιοδοτημένο προσωπικό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής δεν αποκτά πρόσβαση στα δεδομένα που καταχωρίστηκαν στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ για τον σκοπό της διεξαγωγής αναλύσεων κινδύνου και αξιολογήσεων τρωτότητας.
Άρθρο 7
Αναστολή του ΣΕΕ
1.Κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, τα κράτη μέλη μπορούν να αναστέλλουν πλήρως ή εν μέρει τη λειτουργία του ΣΕΕ σε ορισμένα συνοριακά σημεία διέλευσης σε εξαιρετικές περιπτώσεις βλάβης του κεντρικού συστήματος του ΣΕΕ, των εθνικών συστημάτων ή της επικοινωνιακής υποδομής, ή συμβάντων που δημιουργούν κυκλοφορία τέτοιας έντασης ώστε ο χρόνος αναμονής σε συνοριακό σημείο διέλευσης να καθίσταται υπερβολικός.
Σε περίπτωση μερικής αναστολής, συλλέγονται τα δεδομένα που προβλέπονται στα άρθρα 16 έως 20 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226, με εξαίρεση τα βιομετρικά δεδομένα.
Σε περίπτωση πλήρους αναστολής, τα κράτη μέλη αναστέλλουν πλήρως τη λειτουργία του ΣΕΕ και δεν συλλέγουν τα δεδομένα που προβλέπονται στα άρθρα 16 έως 20 του εν λόγω κανονισμού.
Και στις δύο περιπτώσεις, τα κράτη μέλη κοινοποιούν αμέσως και το αργότερο εντός 6 ωρών από την έναρξη της αναστολής στην Επιτροπή και στον eu-LISA τον λόγο της μερικής ή πλήρους αναστολής και την αναμενόμενη διάρκειά της, και διασφαλίζουν ότι οι φορείς εκμετάλλευσης υποδομών που φιλοξενούν συνοριακά σημεία διέλευσης και οι μεταφορείς ενημερώνονται δεόντως για την εν λόγω αναστολή. Μόλις εκλείψουν οι εξαιρετικές περιστάσεις που οδήγησαν στην αναστολή, τα κράτη μέλη ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή και τον eu-LISA.
2.Για περίοδο 60 ημερολογιακών ημερών μετά τη λήξη της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, τα κράτη μέλη μπορούν να αναστείλουν εν μέρει τη λειτουργία του ΣΕΕ, σύμφωνα με την παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο, σε συγκεκριμένο συνοριακό σημείο διέλευσης για περιορισμένο χρονικό διάστημα μέγιστης διάρκειας 6 ωρών και μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις που οδηγούν σε κυκλοφορία τέτοιας έντασης ώστε ο χρόνος αναμονής σε συνοριακό σημείο διέλευσης να καθίσταται υπερβολικός. Τα κράτη μέλη απαλλάσσονται από την υποχρέωσή τους που προβλέπεται στο άρθρο 21 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226 όσον αφορά τα βιομετρικά δεδομένα. Στις περιπτώσεις αυτές, τα κράτη μέλη κοινοποιούν αμέσως και το αργότερο εντός 6 ωρών από την έναρξη της αναστολής τον λόγο της αναστολής και την αναμενόμενη διάρκειά της στην Επιτροπή και στον eu-LISA.
3.Εάν λιγότερο από το 80 % των ατομικών φακέλων που καταχωρίστηκαν στο ΣΕΕ κατά τη διάρκεια της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του περιέχουν βιομετρικά δεδομένα, η περίοδος που καθορίζεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου παρατείνεται αυτόματα κατά 60 ημερολογιακές ημέρες.
4.Το αργότερο έως την 10η ημερολογιακή ημέρα μετά τη λήξη της περιόδου σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, ο eu-LISA παρέχει στην Επιτροπή στατιστικά στοιχεία που επιτρέπουν στην Επιτροπή να επαληθεύσει αν έχει επιτευχθεί το εν λόγω ποσοστό. Το αργότερο έως την 30ή ημερολογιακή ημέρα μετά τη λήξη της σταδιακής έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, η Επιτροπή ενημερώνει τα κράτη μέλη για το αποτέλεσμα της επαλήθευσής της.
Άρθρο 8
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
1.Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την τέταρτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, όπως αυτή θα αποφασιστεί από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226.
Ωστόσο, το άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού εφαρμόζεται από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.
2.Ο παρών κανονισμός παύει να ισχύει 180 ημερολογιακές ημέρες από την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του ΣΕΕ, όπως αυτή θα αποφασιστεί από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226. Ωστόσο:
α)Το άρθρο 5 παράγραφος 13 παύει να ισχύει 5 έτη και 180 ημερολογιακές ημέρες μετά την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226·
β)το άρθρο 6 παράγραφοι 1, 2, 4 και 5 παύει να ισχύει 5 έτη και 180 ημερολογιακές ημέρες μετά την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226·
γ)το άρθρο 6 παράγραφος 3 δεύτερο εδάφιο παύει να ισχύει 360 ημερολογιακές ημέρες μετά την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226·
δ)το άρθρο 7 παράγραφοι 2 και 3 παύει να ισχύει 300 ημερολογιακές ημέρες μετά την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226·
ε)το άρθρο 7 παράγραφος 4 παύει να ισχύει 210 ημερολογιακές ημέρες μετά την ημερομηνία που θα αποφασίσει η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2226.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο
Η Πρόεδρος Ο/Η Πρόεδρος
Κανονισμός (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, περί κώδικα της Ένωσης σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν) (ΕΕ L 77 της 23.3.2016, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/399/2024-07-10 ).