ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Στρασβούργο, 26.11.2024
COM(2024) 715 final
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της Φινλανδίας
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Στρασβούργο, 26.11.2024
COM(2024) 715 final
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της Φινλανδίας
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της Φινλανδίας
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1263, και ιδίως το άρθρο 17,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
(1)Στις 30 Απριλίου 2024 τέθηκε σε ισχύ μεταρρυθμισμένο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1263 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον αποτελεσματικό συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και την πολυμερή δημοσιονομική εποπτεία 1 , μαζί με τον τροποποιημένο κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97 σχετικά με την εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος 2 και την τροποποιημένη οδηγία 2011/85/ΕΕ του Συμβουλίου σχετικά με τα δημοσιονομικά πλαίσια των κρατών μελών, αποτελούν 3 τα βασικά στοιχεία του μεταρρυθμισμένου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ. Το πλαίσιο αποσκοπεί στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους και της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης μέσω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Προωθεί την ανάληψη ιδίας ευθύνης σε εθνικό επίπεδο και επικεντρώνεται σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, σε συνδυασμό με αποτελεσματική και συνεκτική επιβολή των κανόνων.
(2)Τα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια που υποβάλλουν τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης. Τα εν λόγω σχέδια πρέπει να επιτυγχάνουν δύο στόχους: i) να διασφαλίζουν ότι, έως το πέρας της περιόδου προσαρμογής, το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε αξιόπιστα καθοδική πορεία ή διατηρείται σε συνετά επίπεδα, και ότι το δημόσιο έλλειμμα οδηγείται και διατηρείται κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, και ii) να διασφαλίζουν την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που να ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και να λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, κάθε σχέδιο πρέπει να παρουσιάζει μεσοπρόθεσμη δέσμευση για πορεία των καθαρών δαπανών 4 , με την οποία ουσιαστικά θεσπίζεται δημοσιονομικός περιορισμός για τη διάρκεια του σχεδίου, που καλύπτει τέσσερα ή πέντε έτη (ανάλογα με την κανονική διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου στο εκάστοτε κράτος μέλος). Επιπλέον, το σχέδιο πρέπει να εξηγεί με ποιον τρόπο το κράτος μέλος θα διασφαλίσει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που να ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ιδίως στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις [συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ), κατά περίπτωση], καθώς και με ποιον τρόπο το κράτος μέλος θα λάβει υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης. Η περίοδος δημοσιονομικής προσαρμογής καλύπτει χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών, το οποίο μπορεί να παραταθεί κατά έως και τρία έτη, αν το κράτος μέλος δεσμευτεί να υλοποιήσει ένα σύνολο σχετικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων το οποίο πληροί τα κριτήρια του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(3)Μετά την υποβολή του σχεδίου, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει κατά πόσον αυτό συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(4)Βάσει σύστασης της Επιτροπής, το Συμβούλιο πρέπει στη συνέχεια να εκδώσει σύσταση με την οποία να καθορίζει την πορεία των καθαρών δαπανών του οικείου κράτους μέλους και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, να εγκρίνει το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες στηρίζεται παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ-ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ
(5)Στις 10 Οκτωβρίου 2024 η Φινλανδία υπέβαλε το οικείο εθνικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή. Η υποβολή πραγματοποιήθηκε έπειτα από παράταση της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 36 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, όπως συμφωνήθηκε με την Επιτροπή.
Διαδικασία πριν από την υποβολή του σχεδίου
(6)Στις 21 Ιουνίου 2024 η Επιτροπή απέστειλε, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, την πορεία αναφοράς 5 στη Φινλανδία. Η Επιτροπή δημοσίευσε την πορεία αναφοράς στις 10 Οκτωβρίου 2024 6 . Η πορεία αναφοράς βασίζεται σε ανάλυση επικινδυνότητας και διασφαλίζει ότι, έως το τέλος της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής και ελλείψει περαιτέρω δημοσιονομικών μέτρων πέραν της περιόδου προσαρμογής, το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε αξιόπιστα καθοδική πορεία ή διατηρείται σε συνετά επίπεδα σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, και ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα μειώνεται κάτω από το 3 % του ΑΕΠ κατά την περίοδο προσαρμογής και διατηρείται κάτω από την εν λόγω τιμή αναφοράς σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Ως μεσοπρόθεσμος ορίζοντας ορίζεται η δεκαετής περίοδος μετά το πέρας της περιόδου προσαρμογής. Σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, η πορεία αναφοράς συνάδει επίσης με τη συνθήκη διασφάλισης της βιωσιμότητας του χρέους και τη συνθήκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας του ελλείμματος. Η πορεία αναφοράς της Φινλανδίας ορίζει ότι, με βάση τις παραδοχές της Επιτροπής και την παραδοχή 7ετούς περιόδου προσαρμογής, οι καθαρές δαπάνες δεν θα πρέπει να αυξηθούν περισσότερο από τις τιμές που παρέχονται στον πίνακα 1. Οι τιμές αυτές αντιστοιχούν σε μέση αύξηση των καθαρών δαπανών κατά 1,5 % κατά την περίοδο προσαρμογής (2025-2031) και κατά 1,5 % κατά την περίοδο που καλύπτεται από το σχέδιο (2025-2028).
Πίνακας 1: Πορεία αναφοράς την οποία παρείχε η Επιτροπή στη Φινλανδία στις 21 Ιουνίου 2024
|
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
Μέσος όρος 2025-2028 |
Μέσος όρος 2025-2031 |
|
|
Μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών (ετήσια, %) |
1,4 |
1,5 |
1,4 |
1,5 |
1,5 |
1,6 |
1,7 |
1,5 |
1,5 |
Πηγή: Υπολογισμοί της Επιτροπής.
(7)Σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, η Φινλανδία και η Επιτροπή διεξήγαγαν τεχνικό διάλογο από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο του 2024. Ο διάλογος επικεντρώθηκε στην πορεία των καθαρών δαπανών που προβλέπει η Φινλανδία και στις υποκείμενες παραδοχές της, στο προβλεπόμενο σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες μπορεί να στηριχθεί η παράταση της περιόδου προσαρμογής, συμπεριλαμβανομένων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων (όπως η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης και του ενιαίου μοντέλου παροχών και η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας), καθώς και στην προβλεπόμενη υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που να ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και στις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης για δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα, ενεργειακή ασφάλεια και ανάπτυξη αμυντικών ικανοτήτων.
(8)Τον Οκτώβριο του 2024, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 3 και το άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, βάσει των πληροφοριών που παρείχε η Φινλανδία στο σχέδιό της, η Φινλανδία συμμετείχε σε διαδικασία διαβούλευσης με την κοινωνία των πολιτών και το Οικονομικό Συμβούλιο της Φινλανδίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχε η Φινλανδία στο σχέδιό της, το σχέδιο συζητήθηκε από το Οικονομικό Συμβούλιο στις 2 Οκτωβρίου 2024. Η κοινωνία των πολιτών προσκλήθηκε σε ανοικτή ακρόαση στις 3 Οκτωβρίου 2024.
(9)Το σχέδιο υποβλήθηκε στο εθνικό κοινοβούλιο στις 2 Οκτωβρίου 2024.
Άλλες συναφείς διαδικασίες
(10)Στις 10 Οκτωβρίου 2024 η Φινλανδία υπέβαλε το οικείο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2025. Η Επιτροπή ενέκρινε γνώμη σχετικά με το εν λόγω σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος στις [26 Νοεμβρίου 2024] 7 .
(11)Στις 21 Οκτωβρίου 2024 το Συμβούλιο απηύθυνε στη Φινλανδία σειρά ειδικών ανά χώρα συστάσεων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 8 .
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
(12)Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, η Επιτροπή αξιολόγησε το σχέδιο ως εξής:
Πλαίσιο: μακροοικονομική και δημοσιονομική κατάσταση και προοπτικές
(13)Η οικονομική δραστηριότητα στη Φινλανδία μειώθηκε κατά 1,2 % το 2023, καθώς οι αυξήσεις των τιμών καταναλωτή και των επιτοκίων επηρέασαν αρνητικά την κατανάλωση και τις επενδύσεις, ιδίως στον κατασκευαστικό τομέα. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 0,3 % το 2024, λόγω της στασιμότητας της κατανάλωσης και της μείωσης των επενδύσεων το πρώτο εξάμηνο του έτους. Το 2025 το πραγματικό ΑΕΠ πρόκειται να αυξηθεί κατά 1,5 %, καθώς η ιδιωτική κατανάλωση και οι επενδύσεις πρόκειται να ανακάμψουν χάρη στις αυξήσεις των πραγματικών μισθών και το χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης, ενώ η αύξηση των εξαγωγών προβλέπεται να ανακάμψει ακολουθώντας την αυξανόμενη εξωτερική ζήτηση. Το 2026 το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,6 %, καθώς η γενική ανάκαμψη προβλέπεται να συνεχιστεί. Κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων (δηλ. 2024-2026), το δυνητικό ΑΕΠ στη Φινλανδία αναμένεται να αυξάνεται κατά 0,6 % κατά μέσο όρο κάθε έτος από το 2024 έως το 2026, λόγω της συσσώρευσης κεφαλαίου και της αύξησης της συνολικής παραγωγικότητας των συντελεστών παραγωγής. Το ποσοστό ανεργίας βρισκόταν στο 7,2 % το 2023 και, σύμφωνα με τις προβολές της Επιτροπής, θα ανέλθει σε 8,2 % το 2024, σε 7,9 % το 2025 και σε 7,5 % το 2026. Ο πληθωρισμός (αποπληθωριστής του ΑΕΠ) προβλέπεται να μειωθεί από 3,9 % το 2023 σε 1,4 % το 2024, και να φτάσει στο 2,1 % το 2025 και στο 1,9 % το 2026.
(14)Όσον αφορά τις δημοσιονομικές εξελίξεις, το 2023 το δημοσιονομικό έλλειμμα της Φινλανδίας ανήλθε σε 3,0 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το έλλειμμα πρόκειται να ανέλθει στο 3,7 % του ΑΕΠ το 2024, να μειωθεί στο 3,0 % του ΑΕΠ το 2025 και, με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει αλλαγή πολιτικής, στο 2,5 % το 2026. Οι φθινοπωρινές προβλέψεις 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνουν το σχέδιο προϋπολογισμού της Φινλανδίας για το 2025 που πρότεινε η κυβέρνηση στο εθνικό κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο. Το δημόσιο χρέος ανήλθε στο 77,1 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2023. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις 2024 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο λόγος του χρέους αναμένεται να αυξηθεί στο 82,6 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2024. Προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω σε 84,7 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2025 και σε 85,3 % στο τέλος του 2026. Οι δημοσιονομικές προβλέψεις της Επιτροπής δεν λαμβάνουν υπόψη τις δεσμεύσεις πολιτικής στα μεσοπρόθεσμα σχέδια αυτές καθαυτές έως ότου να υποστηρίζονται από εύλογα και επαρκώς καθορισμένα απτά μέτρα πολιτικής.
Πορεία των καθαρών δαπανών και κύριες μακροοικονομικές παραδοχές στο σχέδιο
(15)Το εθνικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Φινλανδίας καλύπτει την περίοδο 2025-2028 και παρουσιάζει δημοσιονομική προσαρμογή σε διάστημα επτά ετών.
(16)Το σχέδιο περιέχει τις πληροφορίες που απαιτούνται από το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(17)Στο σχέδιο προβλέπεται δέσμευση στην πορεία των καθαρών δαπανών που αναφέρεται στον πίνακα 2, η οποία αντιστοιχεί σε μέση αύξηση των καθαρών δαπανών κατά 2,2 % κατά τη διάρκεια των ετών 2025-2028. Επιπλέον, η Φινλανδία δεσμεύεται για σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με σκοπό την παράταση της περιόδου προσαρμογής σε 7 έτη (2025-2031), κατά τη διάρκεια των οποίων η μέση αύξηση των καθαρών δαπανών σχεδιάζεται να είναι 2,4 %. Η μέση αύξηση των καθαρών δαπανών που αναφέρεται στο σχέδιο κατά την περίοδο προσαρμογής (2025-2031) είναι υψηλότερη από την πορεία αναφοράς που διαβίβασε η Επιτροπή στις 21 Ιουνίου 2024. Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή ότι η αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ κατά 0,9 % θα είναι ίδια για κάθε έτος της περιόδου προσαρμογής. Επιπλέον, το σχέδιο προβλέπει ότι ο ρυθμός αύξησης του αποπληθωριστή του ΑΕΠ θα αυξηθεί από 1,7 % το 2024 σε 2,1 % το 2025 και στη συνέχεια θα αυξηθεί σταδιακά σε 2,4 % έως το τέλος της περιόδου προσαρμογής.
Πίνακας 2: Πορεία των καθαρών δαπανών και κύριες παραδοχές στο σχέδιο της Φινλανδίας
|
Παράταση της περιόδου προσαρμογής |
||||||||||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
Μέσος όρος της περιόδου ισχύος του σχεδίου 2025-2028 |
Μέσος όρος της περιόδου προσαρμογής 2025 – 2031 |
|
|
Αύξηση των καθαρών δαπανών
|
3,7 |
1,6 |
1,9 |
2,6 |
2,6 |
2,8 |
2,8 |
2,9 |
2,2 |
2,4 |
|
Αύξηση των καθαρών δαπανών
|
3,7 |
5,3 |
7,4 |
10,1 |
13,0 |
16,1 |
19,4 |
22,8 |
ά.α |
ά.α |
|
Αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ (%) |
1,1 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
0,9 |
|
Πληθωρισμός (αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ) (%) |
1,7 |
2,1 |
2,2 |
2,2 |
2,3 |
2,3 |
2,4 |
2,4 |
2,2 |
2,3 |
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Φινλανδίας και υπολογισμοί της Επιτροπής.
Επιπτώσεις των δεσμεύσεων του σχεδίου για τις καθαρές δαπάνες στο δημόσιο χρέος
(18)Εάν η πορεία των καθαρών δαπανών για την οποία αναλήφθηκε δέσμευση στο σχέδιο και οι υποκείμενες παραδοχές υλοποιηθούν, το δημόσιο χρέος, σύμφωνα με το σχέδιο, θα μειωθεί από 81,7 % το 2024 σε 78,2 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής το 2031, σύμφωνα με τον ακόλουθο πίνακα. Μετά την προσαρμογή, μεσοπρόθεσμα (δηλαδή έως το 2041), ο λόγος του χρέους αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω σύμφωνα με το σχέδιο, να υποχωρήσει κάτω από το 60 % του ΑΕΠ το 2039 και να ανέλθει στο 52,7 % του ΑΕΠ το 2041.
Πίνακας 3: Εξελίξεις του δημόσιου χρέους και του ισοζυγίου στο σχέδιο της Φινλανδίας
|
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2041 |
|
|
Δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) |
76,6 |
81,7 |
83,2 |
83,9 |
83,6 |
82,9 |
81,4 |
79,7 |
78,2 |
52,7 |
|
Ισοζύγιο της κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) |
-2,9 |
-3,7 |
-2,9 |
-2,0 |
-1,4 |
-0,9 |
-0,4 |
0,0 |
0,3 |
1,6 |
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Φινλανδίας.
Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σχέδιο, το δημόσιο χρέος θα μειωθεί κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη μεσοπρόθεσμα. Αυτό είναι εύλογο, δεδομένου ότι με βάση τις παραδοχές του σχεδίου, το χρέος προβλέπεται να διαμορφωθεί σε ποσοστό κάτω από το 60 % του ΑΕΠ έως το 2041, σύμφωνα με όλες τις αιτιοκρατικές προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων της ανάλυσης βιωσιμότητας του χρέους από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επομένως, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, η πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στο σχέδιο συνάδει με την απαίτηση για το χρέος, όπως ορίζεται στο άρθρο 6 στοιχείο α) και στο άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
Επιπτώσεις των δεσμεύσεων του σχεδίου για τις καθαρές δαπάνες στο ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης
(19)Με βάση την πορεία των καθαρών δαπανών και τις παραδοχές του σχεδίου, το δημοσιονομικό έλλειμμα θα μειωθεί κάτω από το 3 % του ΑΕΠ το πρώτο έτος της περιόδου προσαρμογής (δηλ. το 2025) και στη συνέχεια θα συνεχίσει να μειώνεται και θα μετατραπεί σε πλεόνασμα το 2031. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σχέδιο, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης δεν θα υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής (2031). Επιπλέον, κατά τη δεκαετία που έπεται της περιόδου προσαρμογής (δηλαδή έως το 2041), το δημόσιο έλλειμμα δεν θα υπερβαίνει το 3 % του ΑΕΠ. Επομένως, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, η πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στο σχέδιο συνάδει με την απαίτηση για το έλλειμμα, όπως ορίζεται στο άρθρο 6 στοιχείο β) και στο άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
Χρονοδιάγραμμα της δημοσιονομικής προσαρμογής
(20)Το χρονοδιάγραμμα της δημοσιονομικής προσαρμογής, που μετράται ως η μεταβολή του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου, όπως περιγράφεται στο σχέδιο, είναι εμπροσθοβαρές, σε σύγκριση με τη γραμμική πορεία που αναφέρεται ως κανόνας στο άρθρο 6 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Αυτό οφείλεται στη μεγαλύτερη δημοσιονομική εξυγίανση που θα πραγματοποιηθεί το 2025 και στην καταγραφή αμυντικών προμηθειών στους εθνικούς λογαριασμούς το 2025 και το 2027, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα περαιτέρω αποκλίσεις από τη γραμμική πορεία. Ως εκ τούτου, η δημοσιονομική προσαρμογή κατά τα τέσσερα πρώτα έτη του σχεδίου είναι κάτι παραπάνω από αναλογική προς τη συνολική προσπάθεια προσαρμογής. Επομένως, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, η πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στο σχέδιο συνάδει με την αρχή της μη οπισθοβαρούς προσπάθειας που ορίζεται στο άρθρο 6 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
Πίνακας 4: Εξελίξεις του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου στο σχέδιο της Φινλανδίας
|
2023 |
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
|
|
Διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο (% του ΑΕΠ) |
-0,34 |
-0,37 |
0,44 |
1,10 |
1,42 |
1,78 |
2,06 |
2,34 |
2,62 |
|
Μεταβολή στο διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο (ε.μ.) |
ά.α |
-0,04 |
0,82 |
0,66 |
0,32 |
0,36 |
0,28 |
0,28 |
0,28 |
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Φινλανδίας
Συνέπεια του σχεδίου με τη συνθήκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας του ελλείμματος
(21)Αν υλοποιηθούν οι παραδοχές και οι δεσμεύσεις του σχεδίου, το διαρθρωτικό έλλειμμα θα παραμείνει κάτω από το 1,5 % του ΑΕΠ καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου προσαρμογής. Ως εκ τούτου, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, το κοινό περιθώριο ανθεκτικότητας που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263 θα εξακολουθήσει να τηρείται και, επομένως, δεν απαιτείται πρόσθετη βελτίωση του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
Συνέπεια του σχεδίου με τη συνθήκη διασφάλισης της βιωσιμότητας του χρέους
(22)Σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, δεδομένου ότι το δημόσιο χρέος θα διαμορφωθεί από 60 % έως 90 % του ΑΕΠ κατά την περίοδο προσαρμογής σύμφωνα με το σχέδιο, ο λόγος του χρέους πρέπει να μειωθεί κατά τουλάχιστον 0,5 εκατοστιαίες μονάδες κατά μέσο όρο ετησίως έως ότου υποχωρήσει κάτω από το 60 %. Αυτή η μέση μείωση υπολογίζεται για την περίοδο 2024-2031 και ανέρχεται σε 0,5 εκατοστιαίες μονάδες στο σχέδιο. Επομένως, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, η πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στο σχέδιο είναι συνεπής με τη συνθήκη διασφάλισης της βιωσιμότητας του χρέους.
Μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου
(23)Το σχέδιο βασίζεται σε σειρά παραδοχών που διαφέρουν από τις παραδοχές της Επιτροπής που διαβιβάστηκαν στη Φινλανδία στις 21 Ιουνίου 2024. Ειδικότερα, το σχέδιο χρησιμοποιεί διαφορετικές παραδοχές για την αρχική θέση το 2024, την αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ και τις προσαρμογές αποθεμάτων-ροών. Επιπλέον, η δημοσιονομική προσαρμογή είναι εμπροσθοβαρής. Απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση αυτών των διαφορών στις παραδοχές, ιδίως δεδομένου ότι η μέση αύξηση των καθαρών δαπανών στο σχέδιο είναι υψηλότερη απ’ ό,τι στην πορεία αναφοράς. Οι διαφορές στις παραδοχές με τον σημαντικότερο αντίκτυπο στη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών παρατίθενται κατωτέρω, μαζί με εκτίμηση κάθε διαφοράς στις παραδοχές που εξετάζονται μεμονωμένα.
·Το σχέδιο προβλέπει ίδια αύξηση του δυνητικού προϊόντος για κάθε έτος της περιόδου 2024-2041. Σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής, αυτό αυξάνει τη δυνητική ανάπτυξη κατά την περίοδο προσαρμογής και, ως εκ τούτου, συμβάλλει σε υψηλότερη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών. Αυτό συμβαίνει τόσο μέσω άμεσου αποτελέσματος όσο και επειδή η υψηλότερη αύξηση του ΑΕΠ συνεπάγεται ταχύτερη μείωση του λόγου του χρέους προς το ΑΕΠ, κάτι που απαιτεί χαμηλότερη δημοσιονομική προσαρμογή για την εκπλήρωση της συνθήκης διασφάλισης της βιωσιμότητας του χρέους. Η δυνατότητα χρήσης εναλλακτικών παραδοχών δυνητικής μεγέθυνση συνάδει με το άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, υπό την προϋπόθεση ότι η σωρευτική μεγέθυνση κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα που καλύπτεται από την προβολή (δηλαδή έως το 2041) συνάδει σε γενικές γραμμές με τις παραδοχές της Επιτροπής, όπως συμβαίνει στο σχέδιο. Κατά συνέπεια, η παραδοχή αυτή θεωρείται δεόντως αιτιολογημένη.
·Το σχέδιο παρουσιάζει εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσαρμογή. Σε σύγκριση με την παραδοχή της Επιτροπής για γραμμική προσαρμογή, αυτό οδηγεί σε ταχύτερη μείωση του χρέους και μειώνει τις δαπάνες για τόκους. Αυτό συμβάλλει σε υψηλότερη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών κατά την περίοδο προσαρμογής του σχεδίου από ό,τι σύμφωνα με τις παραδοχές της Επιτροπής. Η εμπροσθοβαρής δημοσιονομική προσαρμογή συνάδει με το άρθρο 6 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Κατά συνέπεια, η παραδοχή αυτή θεωρείται δεόντως αιτιολογημένη.
·Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή χαμηλότερων προσαρμογών αποθεμάτων-ροών από το 2025 έως το 2030, στο 1,3 % του ΑΕΠ κατά μέσο όρο, έναντι 1,6 % του ΑΕΠ στις παραδοχές της Επιτροπής. Αυτό συμβάλλει σε υψηλότερη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών κατά την περίοδο προσαρμογής του σχεδίου από ό,τι σύμφωνα με τις παραδοχές της Επιτροπής. Αποτυπώνει επίσης τη χρηματοδότηση και την παράδοση εξοπλισμού ασφάλειας και άμυνας, καθώς και τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από τα έσοδα πωλήσεων δημόσιων περιουσιακών στοιχείων. Κατά συνέπεια, η παραδοχή αυτή θεωρείται δεόντως αιτιολογημένη.
Η εναπομένουσα διαφορά στην παραδοχή αφορά την αναθεωρημένη αρχική θέση το 2024 και αντιστοιχεί σε ελαφρώς μικρότερο διαρθρωτικό πρωτογενές έλλειμμα απ’ ό,τι αναμενόταν την άνοιξη. Αυτό δεν έχει σημαντικό αντίκτυπο στη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών σε σύγκριση με τις παραδοχές της Επιτροπής. Συνολικά, η διαφορά μεταξύ της πορείας των καθαρών δαπανών στο σχέδιο και της πορείας αναφοράς εξηγείται από διαφορές στις παραδοχές που είναι δεόντως αιτιολογημένες, σύμφωνα με το άρθρο 13 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Συνολικά, αν συνυπολογιστούν όλες οι διαφορές στις παραδοχές, οδηγούν σε υψηλότερη μέση αύξηση των καθαρών δαπανών στο σχέδιο σε σύγκριση με την πορεία αναφοράς. Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση των παραδοχών του σχεδίου σε μελλοντικές αξιολογήσεις της συμμόρφωσης με την πορεία των καθαρών δαπανών.
Δημοσιονομική στρατηγική του σχεδίου
(24)Σύμφωνα με την ενδεικτική δημοσιονομική στρατηγική που περιέχεται στο σχέδιο, οι δεσμεύσεις για τις καθαρές δαπάνες θα υλοποιηθούν μέσω συγκράτησης των δαπανών και αυξήσεων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων. Η κυβέρνηση εφαρμόζει επί του παρόντος δύο δέσμες μέτρων που εκτιμάται ότι έχουν δημοσιονομική απόδοση 9 δισ. EUR (3,8 % του ΑΕΠ). Γενικά, χωρίζονται σε 3,5 δισεκατομμύρια (1,5 % του ΑΕΠ) υψηλότερων εσόδων (δηλ. άμεσα έσοδα από αυξημένο συντελεστή ΦΠΑ και έμμεσα έσοδα από την αύξηση του φόρου εισοδήματος και των κοινωνικών εισφορών λόγω της αύξησης της απασχόλησης που οφείλεται σε άλλα μέτρα) και 5,5 δισεκατομμύρια (2,3 % του ΑΕΠ) από τις χαμηλότερες δαπάνες (δηλ. εξοικονόμηση πόρων που προέρχεται από τις κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας, τη μείωση των κοινωνικών παροχών και τη μείωση άλλων δαπανών). Τα περισσότερα μέτρα πολιτικής που αφορούν αυτές τις δύο δέσμες μέτρων εξυγίανσης έχουν ήδη εγκριθεί, ενώ άλλα πρέπει να επιβεβαιωθούν ή να προσαρμοστούν και να προσδιοριστούν ποσοτικά στους ετήσιους προϋπολογισμούς. Έχουν ήδη εγκριθεί αρκετά μέτρα τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών με σημαντικό αντίκτυπο το 2025. Ταυτόχρονα, υπάρχουν κίνδυνοι για την εφαρμογή της ενδεικτικής δημοσιονομικής στρατηγικής στο σχέδιο, οι οποίοι απορρέουν από την πιθανότητα χαμηλότερης από την αναμενόμενη εξοικονόμησης πόρων μέσω μέτρων που στοχεύουν στις κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας και από τις χαμηλότερες του αναμενόμενου επιπτώσεις που έχουν στην απασχόληση οι μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης στην αγορά εργασίας. Επιπλέον, το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος 2024 για το 2025 προσδιορίζει τα μέτρα πολιτικής μέσω των οποίων θα επιτευχθεί η δέσμευση για τις καθαρές δαπάνες για το 2025 9 .
Σύνολο μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στο σχέδιο στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής
(25)Στο σχέδιο, η Φινλανδία δεσμεύεται για ένα σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, με στόχο τη βελτίωση της δυνητικής ανάπτυξης και της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, δέσμευση στην οποία στηρίζεται παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής από 4 σε 7 έτη. Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων αποτελείται από διάφορες δεσμεύσεις από το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (στο εξής: ΣΑΑ)· μία δέσμευση από το ΣΑΑ με πρόσθετες προδιαγραφές για τον περιορισμό των υπερβάσεων του προϋπολογισμού· καθώς και δύο νέες μεταρρυθμίσεις. Αυτό περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα:
·Εισαγωγή του σκανδιναβικού μοντέλου υπηρεσιών απασχόλησης. Η μεταρρύθμιση αναδιαμορφώνει τη λειτουργία των υπηρεσιών απασχόλησης στη Φινλανδία, αυξάνοντας τους πόρους που διατίθενται στις υπηρεσίες απασχόλησης, βελτιώνοντας τη στήριξη που παρέχεται στα άτομα που αναζητούν εργασία και καθιστώντας αυστηρότερες τις υποχρεώσεις αναζήτησης εργασίας για τους ανέργους που είναι εγγεγραμμένοι στις υπηρεσίες απασχόλησης. Το σύστημα πληροφοριών που υποστηρίζει τις υπηρεσίες απασχόλησης εκσυγχρονίζεται επί του παρόντος προκειμένου να βελτιωθεί η διαδικασία αναζήτησης εργασίας. Η μεταρρύθμιση αποτελεί δέσμευση στο πλαίσιο του ΣΑΑ (P3C1R1) και ο κύριος στόχος ήταν η διεξαγωγή 2 εκατομμυρίων συνεντεύξεων μεταξύ Ιανουαρίου 2023 και Μαρτίου 2024. Σύμφωνα με το σχέδιο, εκτιμάται ότι το μέτρο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού απασχολούμενων κατά περίπου 9 500-10 000 εργαζομένους, αρχής γενομένης από το 2025.
·Κατάργηση πρόσθετων ημερών επιδόματος ανεργίας. Η μεταρρύθμιση καταργεί σταδιακά τις πρόσθετες ημέρες επιδόματος ανεργίας τις οποίες θα μπορούσαν να ζητήσουν άτομα που υπερβαίνουν ένα ορισμένο όριο ηλικίας μετά τη λήξη της κανονικής περιόδου του επιδόματος ανεργίας. Η ελάχιστη απαιτούμενη ηλικία για την πρόσβαση στις πρόσθετες ημέρες παροχών ανεργίας πρόκειται να αυξηθεί κατά ένα έτος/ηλικιακή ομάδα από τη γέννηση του 1963 και μετά και η δυνατότητα πρόσθετης ημέρας πρόκειται να καταργηθεί πλήρως για όσους γεννήθηκαν το 1965 και μετά. Η μεταρρύθμιση αποτελεί δέσμευση στο πλαίσιο του ΣΑΑ (P3C1R2) η οποία θα υλοποιηθεί έως το δεύτερο τρίμηνο του 2023. Οι πρόσθετες ημέρες παροχών ανεργίας πρόκειται να καταργηθούν σταδιακά έως το 2029. Σύμφωνα με το σχέδιο, εκτιμάται ότι το μέτρο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού απασχολούμενων κατά περίπου 9 100 εργαζομένους, αρχής γενομένης από το 2025.
·Εφαρμογή της μεταρρύθμισης των εθνικών υπηρεσιών υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών προς στήριξη της προώθησης της νομικά κατοχυρωμένης εγγύησης περίθαλψης. Η μεταρρύθμιση συνίστατο στη νομοθεσία για τη δημιουργία 21 κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας, οι οποίες από την 1η Ιανουαρίου 2023 και μετά είναι υπεύθυνες για την οργάνωση της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, της κοινωνικής πρόνοιας και των υπηρεσιών διάσωσης. Επιπλέον, ο δήμος του Ελσίνκι οργανώνει τις εν λόγω υπηρεσίες. Επιπλέον, η κοινή αρχή για το Ελσίνκι και την Uusimaa, ο αποκαλούμενος όμιλος HUS, έχει την ευθύνη για την οργάνωση εξειδικευμένης ιατρικής περίθαλψης στην περιφέρεια της Uusimaa. Η μεταρρύθμιση αποτελεί δέσμευση στο πλαίσιο του ΣΑΑ (P4C1R1).
·Εισαγωγή της ψηφιακής καινοτομίας στον τομέα κοινωνικών υπηρεσιών και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Σκοπός της μεταρρύθμισης είναι να αυξηθεί το ποσοστό του πληθυσμού (ηλικίας 20 ετών και άνω) που χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και κοινωνικής πρόνοιας από 26 % (γραμμή βάσης 2020) σε 35 %. Νέες ψηφιακές υπηρεσίες πρόκειται να αναπτυχθούν για την επίτευξη του στόχου. Η μεταρρύθμιση αποτελεί δέσμευση στο πλαίσιο του ΣΑΑ (P4C1I4) και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2025.
·Επενδύσεις στην έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία, καθώς και στην καθαρή μετάβαση. Το μέτρο αυτό περιλαμβάνει διάφορες επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες που περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ (P1C1I2, P1C2I1, P1C2I3, P3C3I1, P1C1I1).
·Ανανέωση των κανονιστικών καθηκόντων και των διοικητικών διαδικασιών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας. Λόγω των σημαντικών ελλειμμάτων που αντιμετωπίζουν οι κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας, η κυβέρνηση περιλαμβάνει στο σχέδιο περαιτέρω μέτρα για τη διόρθωση της κατάστασης και τη διασφάλιση χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Παραδείγματα τέτοιων μέτρων είναι, μεταξύ άλλων, η προσαρμογή των ελάχιστων επιπέδων στελέχωσης στην κατ’ οίκον φροντίδα ηλικιωμένων, η προσαρμογή των τελών πελάτη, ο εξορθολογισμός της χρήσης εγκαταστάσεων, η ενίσχυση του ανταγωνισμού στις δημόσιες συμβάσεις και η καθιέρωση διαύλων ψηφιακών υπηρεσιών. Με βάση το κυβερνητικό πρόγραμμα και το δημοσιονομικό σχέδιο της γενικής κυβέρνησης (2025-2028), η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι νέες αυτές προσαρμογές θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν περίπου 1,56 δισ. EUR έως το 2028. Στις προσαρμογές αυτές περιλαμβάνονται τόσο τα κανονιστικά μέτρα όσο και τα μέτρα εξυγίανσης των ίδιων των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας. Τα μέτρα αυτά αποτελούν πρόσθετο προσδιορισμό της δέσμευσης στο πλαίσιο του ΣΑΑ που περιγράφεται ανωτέρω (P4C1R1).
·Συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας. Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η ενίσχυση του ρόλου της κοινωνικής πρόνοιας ως έσχατης λύσης και βραχυπρόθεσμης μορφής παροχών, μέσω της διόρθωσης των ελλείψεων στο σύστημα κυρώσεων που επέτρεπαν στην κοινωνική πρόνοια να αποζημιώνει πλήρως τις απολεσθείσες παροχές ανεργίας όταν οι δικαιούχοι δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις αναζήτησης εργασίας. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των ατόμων που χρήζουν κοινωνικής πρόνοιας κατά το ήμισυ και θα μπορούσε να εξοικονομήσει δημοσιονομικούς πόρους ύψους 100 εκατ. EUR ετησίως. Μετά τις διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, η πρόταση της κυβέρνησης αναμένεται να κοινοποιηθεί στο Κοινοβούλιο το φθινόπωρο του 2025 και να τεθεί σε ισχύ το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
·Συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης και καθιέρωση ενιαίου μοντέλου παροχών. Μία πτυχή της μεταρρύθμισης είναι η απλούστευση της κοινωνικής ασφάλισης, με την παροχή της δυνατότητας πρόσβασης σε διαφορετικές παροχές μέσω μίας διοικητικής εφαρμογής. Μετά τις διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, η μεταρρύθμιση αναμένεται να κοινοποιηθεί στο Κοινοβούλιο το φθινόπωρο του 2025 και να τεθεί σε ισχύ το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
(26)Τα μέτρα στα οποία στηρίζεται παράταση της περιόδου προσαρμογής και αποτελούν μέρος του ΣΑΑ (συμπεριλαμβανομένων των πρόσθετων προδιαγραφών για την ανανέωση των κανονιστικών καθηκόντων και των διοικητικών διαδικασιών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας) συνάδουν με το άρθρο 14 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, καθώς περιγράφονται με επαρκή βαθμό λεπτομέρειας, είναι εμπροσθοβαρή, χρονικά προσδιορισμένα και επαληθεύσιμα. Τα δύο μέτρα για τη συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας και τη συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης και την καθιέρωση ενιαίου μοντέλου παροχών δεν έχουν ακόμη νομοθετηθεί και, ως εκ τούτου, στο παρόν στάδιο δεν περιγράφονται λεπτομερώς. Το σχέδιο παρέχει ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την έγκρισή τους και ποιοτικούς δείκτες στόχων για την παρακολούθηση της εφαρμογής τους.
(27)Οι δεσμεύσεις του ΣΑΑ στις οποίες στηρίζεται η παράταση περιλαμβάνουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού της οικονομίας. Επιπλέον, η Φινλανδία δεσμεύεται να συνεχίσει τη μεταρρυθμιστική προσπάθεια κατά την περίοδο που καλύπτεται από το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο και να διατηρήσει τα επίπεδα των εθνικά χρηματοδοτούμενων επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο η οποία καλύπτεται από το ΣΑΑ (βλ. κατωτέρω πίνακα 5). Οι δεσμεύσεις θα παρακολουθούνται καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής του σχεδίου. Επομένως, οι δεσμεύσεις στο πλαίσιο του ΣΑΑ μπορούν να ληφθούν υπόψη για την παράταση της περιόδου προσαρμογής, όπως προβλέπεται στο άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(28)Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που στηρίζουν την παράταση αναμένεται να βελτιώσει τη δυνητική μεγέθυνση και ανθεκτικότητα της φιλανδικής οικονομίας με βιώσιμο τρόπο, όπως απαιτεί το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Τα μέτρα αναμένεται να βελτιώσουν τη λειτουργία της αγοράς εργασίας, να στηρίξουν την καινοτομία, να βελτιώσουν την πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την κοινωνική πρόνοια και να εκσυγχρονίσουν την κοινωνική ασφάλιση, βελτιώνοντας έτσι το δυναμικό μεγέθυνσης και ανθεκτικότητας της φινλανδικής οικονομίας. Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις της αγοράς εργασίας αναμένεται να στηρίξουν τους ανέργους στην εξεύρεση εργασίας και να αυξήσουν τα ποσοστά απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. Το σχέδιο εκτιμά ότι τα δύο μέτρα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν περίπου 20 000 θέσεις εργασίας κατά την περίοδο 2025-2029. Οι επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη που περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ αναμένεται να βελτιώσουν τόσο το αναπτυξιακό δυναμικό όσο και την ανθεκτικότητα της Φινλανδίας, αυξάνοντας την παραγωγικότητα (η συντηρητική εκτίμηση του σχεδίου είναι ότι η αύξηση κατά 1 % των επενδύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη αυξάνει την παραγωγικότητα κατά 0,02 %), προσελκύοντας ιδιωτικές επενδύσεις και στηρίζοντας την πράσινη μετάβαση και την απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος. Σύμφωνα με τη φινλανδική κυβέρνηση, η δημιουργία των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας και η ανάπτυξη ηλεκτρονικών υπηρεσιών υγείας αναμένεται να βελτιώσουν την πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς οι μη καλυπτόμενες ανάγκες ιατρικής περίθαλψης υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ και η Φινλανδία είναι μια ταχέως γηράσκουσα κοινωνία. Οι μεταρρυθμίσεις για την εισαγωγή του ενιαίου μοντέλου παροχών και η μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας αποσκοπούν στη βελτιστοποίηση της κοινωνικής πολιτικής, στη μείωση του διοικητικού κόστους, στην ενίσχυση του δίκαιου χαρακτήρα της κοινωνικής ασφάλισης και στην αύξηση των κινήτρων για εργασία, με αποτέλεσμα τη στήριξη της απασχόλησης. Οι επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή θα πρέπει να παρακολουθούνται. Επιπλέον, οι επιπτώσεις της μεταρρύθμισης της αγοράς εργασίας στην απασχόληση ή η αύξηση της παραγωγικότητας μετά από επενδύσεις στην Ε&Α δεν έχουν γίνουν ακόμη ορατές. Επιπλέον, οι κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας αντιμετωπίζουν αρκετές δυσκολίες κατά τα πρώτα έτη λειτουργίας τους, και η κυβέρνηση πρότεινε στο σχέδιο πρόσθετες προδιαγραφές σε μία δέσμευση του ΣΑΑ για την ανανέωση των κανονιστικών καθηκόντων και των διοικητικών διαδικασιών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας, προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμά τους. Συνολικά, οι παραδοχές σχετικά με τον αναπτυξιακό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση, εξεταζόμενες από κοινού, φαίνονται εύλογες, αλλά απαιτείται προσεκτική παρακολούθηση των μελλοντικών εξελίξεων και του ακριβούς αντικτύπου. Στο πλαίσιο αυτό απαιτούνται επίσης ουσιαστικές διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων και των σχετικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και αξιολόγηση των διανεμητικών και σωρευτικών επιπτώσεων των μέτρων.
(29)Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση αναμένεται να στηρίξει τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, όπως απαιτείται από το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Τα μέτρα αυτά είναι συμπληρωματικά προς τις δέσμες μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης που έχουν ήδη θεσπιστεί, όπως αναφέρθηκαν ανωτέρω κατά την παρουσίαση της δημοσιονομικής στρατηγικής. Το κύριο άμεσο αποτέλεσμα αυτών των πρόσθετων μέτρων αναμένεται από την εφαρμογή μέτρων για τη μείωση του ελλείμματος των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας, το οποίο ανήλθε σε 1,4 δισ. EUR το 2023, με την ανανέωση των κανονιστικών καθηκόντων και των διοικητικών διαδικασιών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας. Ειδικότερα, η κυβέρνηση θεσπίζει επί του παρόντος μέτρα για τη μείωση των δαπανών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας κατά 685 εκατ. EUR την περίοδο 2025-2028, ενώ οι ίδιες οι κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας αποσκοπούν στην εφαρμογή μέτρων για τη μείωση των δαπανών τους κατά 874 εκατ. EUR έως το 2028. Επιπλέον, η κυβέρνηση αναμένει να επιτύχει ετήσια εξοικονόμηση 100 εκατ. EUR από τη μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας. Άλλες άμεσες εξοικονομήσεις πόρων μπορεί να προέλθουν από το χαμηλότερο διοικητικό κόστος ανά αίτηση παροχών που προκύπτει από την υιοθέτηση του ενιαίου μοντέλου παροχών και από τις χαμηλότερες πληρωμές που σχετίζονται με την κατάργηση των πρόσθετων ημερών επιδόματος ανεργίας. Οι έμμεσες εξοικονομήσεις δημοσιονομικών πόρων συνδέονται κυρίως με τον αναμενόμενο θετικό αντίκτυπο που θα έχουν στην απασχόληση οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας (δηλ. η καθιέρωση του σκανδιναβικού μοντέλου υπηρεσιών απασχόλησης και η κατάργηση των πρόσθετων ημερών επιδόματος ανεργίας), οι οποίες θα αυξήσουν τη δυνητική ανάπτυξη και θα αποφέρουν φορολογικά έσοδα. Η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης και το ενιαίο μοντέλο παροχών, καθώς και η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας, ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν την απασχόληση, αυξάνοντας τα κίνητρα για εργασία και, ως εκ τούτου, να έχουν έμμεσο θετικό δημοσιονομικό αντίκτυπο. Παρότι οι εξοικονομούμενοι πόροι από τα μέτρα θα μπορούσαν να είναι χαμηλότεροι από το αναμενόμενο, οι εξοικονομούμενοι δημοσιονομικοί πόροι από τις πρόσθετες προδιαγραφές του ΣΑΑ για την ανανέωση των κανονιστικών καθηκόντων και των διοικητικών διαδικασιών των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας είναι πιθανό να μην είναι αμελητέοι, δεδομένου του μεγέθους των εκτιμήσεων για την εξοικονόμηση πόρων (1,6 δισ. EUR). Συνολικά, η υλοποίηση της έμμεσης εξοικονόμησης πόρων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον αντίκτυπο που έχουν στην απασχόληση οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας.
(30)Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που στηρίζουν την παράταση ανταποκρίνεται στις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ, όπως απαιτεί το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Οι μεταρρυθμίσεις στην κοινωνική ασφάλιση και την αγορά εργασίας συμβάλλουν στην κοινωνική ανθεκτικότητα, ιδίως μέσω της συμμόρφωσης με τις αρχές του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως η ενεργός στήριξη της απασχόλησης, η κοινωνική προστασία και οι παροχές ανεργίας. Οι επενδύσεις του ΣΑΑ στην Ε&Α για την πράσινη μετάβαση αναμένεται να αυξήσουν την καινοτομία σε τεχνολογίες χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και ενεργειακές υποδομές, συμβάλλοντας έτσι στη δίκαιη πράσινη μετάβαση και στη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας. Η εισαγωγή της ψηφιακής καινοτομίας στον τομέα κοινωνικών υπηρεσιών και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης συμβάλλει στη δίκαιη ψηφιακή μετάβαση αυξάνοντας την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών. Η άλλη κοινή προτεραιότητα της ΕΕ, δηλαδή η δημιουργία αμυντικών ικανοτήτων, δεν λαμβάνεται υπόψη στο σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται τυχόν παράταση.
(31)Το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση ανταποκρίνεται στις συναφείς 10 ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδίδονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, όπως απαιτείται από το άρθρο 14 παράγραφος 2 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Ειδικότερα, το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση λαμβάνει υπόψη τις ακόλουθες ειδικές ανά χώρα συστάσεις οι οποίες αποσκοπούν στα εξής:
·ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, κίνητρα για εργασία και συμμετοχή στην αγορά εργασίας (ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν το 2019 και το 2020), μέσω της καθιέρωσης του σκανδιναβικού μοντέλου υπηρεσιών απασχόλησης και της κατάργησης των πρόσθετων ημερών παροχών ανεργίας·
·υγειονομική περίθαλψη, μακροχρόνια φροντίδα και δημοσιονομικό πλαίσιο και δημοσιονομική διακυβέρνηση (ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν το 2019 και το 2020), μέσω της μεταρρύθμισης των κομητειών υπηρεσιών παροχής ευημερίας και της εισαγωγής της ψηφιακής καινοτομίας στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη·
·ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενεργειακές υποδομές και δίκτυα, ενεργειακή απόδοση, έρευνα και καινοτομία, περιφερειακή ανάπτυξη και τοπικές δημόσιες υπηρεσίες και επιχειρηματικό περιβάλλον (συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών για τις ΜΜΕ) (ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν το 2019, το 2020, το 2022 και το 2023), μέσω των διαφόρων επενδύσεων του ΣΑΑ σε ενεργειακές τεχνολογίες και υποδομές, στο υδρογόνο χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και στη δέσμευση και χρήση διοξειδίου του άνθρακα, στην ανακύκλωση βασικών υλικών και σε άλλη χρηματοδότηση για έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία·
·φτώχεια, κοινωνική ένταξη και κοινωνική προστασία (ειδική ανά χώρα σύσταση που εκδόθηκε το 2024), μέσω της μεταρρύθμισης της κοινωνικής ασφάλισης και του ενιαίου μοντέλου παροχών και κοινωνικής πρόνοιας.
(32)Το σχέδιο διασφαλίζει τη διατήρηση του προβλεπόμενου συνολικού επιπέδου των εθνικά χρηματοδοτούμενων δημόσιων επενδύσεων που πραγματοποιούνται κατά μέσο όρο κατά την περίοδο που καλύπτεται από το ΣΑΑ, όπως απαιτεί το άρθρο 14 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
Πίνακας 5: Εθνικά χρηματοδοτούμενες δημόσιες επενδύσεις στο σχέδιο (% του ΑΕΠ)
|
Μέσο επίπεδο κατά την περίοδο που καλύπτεται από το ΣΑΑ (2022 έως 2026) ( 11 ) |
T+1 |
T+2 |
T+3 |
T+4 |
Μέσος όρος κατά τη διάρκεια του σχεδίου |
|
4,4 |
4,7 |
4,5 |
4,6 |
4,4 |
4,6 |
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο της Φινλανδίας
(33)Τέλος, το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες στηρίζεται παράταση μπορεί να θεωρηθεί συνεπές με τις δεσμεύσεις του ΣΑΑ και του συμφώνου εταιρικής σχέσης που έχει συμφωνηθεί βάσει του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, όπως απαιτείται από το άρθρο 14 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Η καθιέρωση του ενιαίου μοντέλου παροχών και η μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας δεν έρχονται σε αντίθεση με τις δεσμεύσεις του ΣΑΑ, ενώ τα άλλα μέτρα απορρέουν άμεσα από τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του ΣΑΑ.
(34)Εν κατακλείδι, το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται παράταση της περιόδου προσαρμογής εκτιμάται ότι πληροί, συνολικά, τα κριτήρια του άρθρου 14 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Ως εκ τούτου, η περίοδος προσαρμογής μπορεί να παραταθεί από 4 σε 7 έτη, όπως προτείνεται στο σχέδιο.
Λοιπές μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές προθέσεις στο σχέδιο που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης
(35)Εκτός από το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στο οποίο στηρίζεται παράταση της περιόδου προσαρμογής, το σχέδιο περιγράφει τις προθέσεις πολιτικής σχετικά με την υλοποίηση άλλων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ιδίως στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, και λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ. Το σχέδιο περιλαμβάνει δέκα μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.
(36)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της δίκαιης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, συμπεριλαμβανομένων των στόχων για το κλίμα που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119, το σχέδιο περιλαμβάνει μεταρρύθμιση για την αύξηση των δαπανών για Ε&Α στο 4 % του ΑΕΠ έως το 2030, το δε ένα τρίτο της χρηματοδότησης προέρχεται από δημόσιες πηγές, κάτι που θα οδηγήσει σε αύξηση κατά περίπου 280 εκατ. EUR ετησίως έως το 2030. Οι πρόσθετες δημόσιες χρηματοδοτήσεις Ε&Α θα διατεθούν, μεταξύ άλλων, στη στήριξη της Ε&Α των εταιρειών, στη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και ερευνητών, στη χρηματοδότηση ερευνητικών έργων και σε ερευνητικές υποδομές. Το μέτρο ανταποκρίνεται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 που σχετίζονται με την έρευνα και την καινοτομία και συνάδει με την ψηφιακή πυξίδα της Φινλανδίας και τον εθνικό στρατηγικό χάρτη πορείας της χώρας για την ψηφιακή δεκαετία.
(37)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της κοινωνικής και οικονομικής ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, το σχέδιο περιλαμβάνει μέτρα για τη μείωση των παροχών που δημιουργούν αντικίνητρα για εργασία (π.χ. αλλαγές στα επιδόματα ανεργίας οι οποίες αναμένεται να αυξήσουν του αριθμού απασχολούμενων κατά 40 000 εργαζομένους κατά τη διάρκεια της κυβερνητικής θητείας, και μειώσεις δεικτών στις παροχές κοινωνικής ασφάλισης οι οποίες αναμένεται να αυξήσουν τον αριθμό απασχολούμενων κατά 18 600 εργαζομένους την ίδια περίοδο), μέτρα για τον μετριασμό των ελλείψεων δεξιοτήτων (π.χ. αύξηση τόσο της χρηματοδότησης όσο και των διαθέσιμων θέσεων σε τομείς που αντιμετωπίζουν ελλείψεις εργατικού δυναμικού, όπως η ιατρική), και μέτρα για τη βελτίωση της πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη μείωση των λιστών αναμονής (π.χ. με την αύξηση της χρηματοδότησης για την επιστροφή ιδιωτικών δαπανών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης). Τα μέτρα ανταποκρίνονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019, του 2020, του 2022 και του 2023 που σχετίζονται με τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, τα κίνητρα για εργασία και τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την εκπαίδευση.
(38)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της ενεργειακής ασφάλειας, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει άλλες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.
(39)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα των αμυντικών ικανοτήτων, το σχέδιο δεν περιλαμβάνει άλλες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.
(40)Το σχέδιο δεν περιγράφει άλλες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την υλοποίηση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων (για τις οποίες δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος σύμφωνα με την αξιολόγηση της Επιτροπής) σχετικά με τις δεξιότητες, την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και την εκπαίδευση ενηλίκων, τις μεταφορές, τη μακροχρόνια φροντίδα, την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν το 2019, το 2020 και το 2023).
(41)Το σχέδιο παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη συνέπεια και, κατά περίπτωση, τη συμπληρωματικότητα με τα ταμεία της πολιτικής συνοχής και το ΣΑΑ της Φινλανδίας. Στο σχέδιο γίνεται κατάλληλη αναφορά στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Φινλανδίας του 2024, το οποίο περιγράφει τις συνέργειες και τη συμπληρωματικότητα με την πολιτική συνοχής και το ΣΑΑ.
(42)Το σχέδιο παρέχει επισκόπηση των αναγκών της Φινλανδίας για δημόσιες επενδύσεις που σχετίζονται με τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ. Σε σχέση με τη δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και σε ανατρεπτικές τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, για την περαιτέρω ενίσχυση της πράσινης μετάβασης. Όσον αφορά την κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη για επενδύσεις που σχετίζονται με την αύξηση του μορφωτικού επιπέδου και της συνεχούς μάθησης. Όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη για επενδύσεις με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από τρίτες χώρες. Όσον αφορά τη δημιουργία αμυντικών ικανοτήτων, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη για επενδύσεις με σκοπό την ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων της Φινλανδίας, σε ευθυγράμμιση με τις δεσμεύσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Συμπέρασμα της αξιολόγησης της Επιτροπής
(43)Συνολικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο της Φινλανδίας πληροί τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(44)Σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, το Συμβούλιο θα πρέπει να συστήσει στη Φινλανδία την πορεία των καθαρών δαπανών, όπως ορίζεται στο σχέδιο, και θα πρέπει να εγκρίνει το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου προσαρμογής σε 7 έτη,
ΣΥΝΙΣΤΑ στη Φινλανδία:
(1)Να διασφαλίσει ότι η αύξηση των καθαρών δαπανών δεν υπερβαίνει τα μέγιστα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα I της παρούσας σύστασης.
(2)Να εφαρμόσει το σύνολο των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται η παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής σε 7 έτη, όπως καθορίζονται στο παράρτημα II της παρούσας σύστασης, εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Επιπλέον, το Συμβούλιο καλεί τη Φινλανδία να διασφαλίσει την υλοποίηση άλλων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που να ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ιδίως στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, και να λάβει υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών
(ετήσιοι και σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης, σε ονομαστικούς όρους)
Φινλανδία
|
Έτη |
2025 |
2026 |
2027 |
2028 |
|
|
Ρυθμοί αύξησης (%) |
Ετήσιοι |
1,6 |
1,9 |
2,6 |
2,6 |
|
Σωρευτικοί (*) |
5,3 |
7,4 |
10,1 |
13,0 |
|
(*) Οι σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης υπολογίζονται με βάση το 2023 ως έτος αναφοράς.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
Σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στις οποίες στηρίζεται παράταση της περιόδου προσαρμογής σε 7 έτη
Φινλανδία
|
Κύριος στόχος |
Περιγραφή και χρονοδιάγραμμα των βασικών σταδίων 12 |
Δείκτης/-ες παρακολούθησης |
|
|
Εισαγωγή του σκανδιναβικού μοντέλου υπηρεσιών απασχόλησης (Υφιστάμενο μέτρο στο πλαίσιο του ΣΑΑ: Αναφορά στο ΣΑΑ της Φινλανδίας — P3C1R1) |
Στόχος του μέτρου είναι η μεταρρύθμιση της διαδικασίας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης. |
1.Έως το 2ο τρίμηνο του 2022: Έναρξη ισχύος του νόμου για τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης και τις επιχειρηματικές υπηρεσίες που ρυθμίζει το σκανδιναβικό μοντέλο υπηρεσιών απασχόλησης για την παροχή υπηρεσιών αναζήτησης εργασίας, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 77 2.Έως το 4ο τρίμηνο του 2023: Αύξηση του ετήσιου αριθμού συνεντεύξεων αναζήτησης εργασίας που διεξάγονται σύμφωνα με το σκανδιναβικό μοντέλο υπηρεσιών απασχόλησης από 783 070 σε 2 000 000, όπως αναφέρεται στον στόχο 78 3.Έως το 4ο τρίμηνο του 2023: Και οι πέντε ψηφιακές λειτουργίες που απαιτούνται από το σκανδιναβικό μοντέλο υπηρεσιών απασχόλησης ενσωματώνονται στο πληροφοριακό σύστημα των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης (TE-PES) και είναι λειτουργικές, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 79 |
Ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών οροσήμων και στόχων 77, 78, 79 του ΣΑΑ |
|
Κατάργηση πρόσθετων ημερών επιδόματος ανεργίας (Υφιστάμενο μέτρο στο πλαίσιο του ΣΑΑ: Αναφορά στο ΣΑΑ της Φινλανδίας — P3C1R2) |
Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η προώθηση της απασχόλησης με την άρση των αντικινήτρων για εργασία για τους ηλικιωμένους και τη μείωση της στόχευσης των απολύσεων σε εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας |
1.Έως το 2ο τρίμηνο του 2023: Έναρξη ισχύος τροποποιήσεων του νόμου περί ασφάλισης ανεργίας σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση πρόσθετων ημερών ασφάλισης ανεργίας, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 80. |
Ικανοποιητική εκπλήρωση του σχετικού ορόσημου 80 του ΣΑΑ |
|
Προετοιμασία της μεταρρύθμισης της κοινωνικής πρόνοιας και της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης προς στήριξη της εφαρμογής της εγγύησης περίθαλψης (Υφιστάμενο μέτρο στο πλαίσιο του ΣΑΑ: Αναφορά στο ΣΑΑ της Φινλανδίας — P4C1R1) |
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της μεταρρύθμισης του τομέα κοινωνικών υπηρεσιών και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, στόχος του μέτρου αυτού είναι η βελτίωση της προσβασιμότητας των υπηρεσιών υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών μέσω της προώθησης της εφαρμογής της εγγύησης περίθαλψης. |
1.Έως το 3ο τρίμηνο του 2021: Έναρξη ισχύος του αρχικού νομικού πλαισίου για τη δημιουργία ζωνών πρόνοιας (κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας) και τη μεταρρύθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών, των υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και των υπηρεσιών διάσωσης, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 133. 2.Έως το 1ο τρίμηνο του 2023: Έναρξη ισχύος του συμπληρωματικού νομοθετικού πλαισίου για τη δημιουργία ζωνών πρόνοιας (κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας) και τη μεταρρύθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών, των υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και των υπηρεσιών διάσωσης, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 134 3.Έως το 2ο τρίμηνο του 2023: Επιχειρησιακή λειτουργία των περιφερειακών περιοχών πρόνοιας (κομητείες παροχής υπηρεσιών ευημερίας) με την ικανότητα ανάληψης ευθύνης για την οργάνωση των κοινωνικών υπηρεσιών, των υπηρεσιών υγείας και διάσωσης, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 134 |
Ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών οροσήμων 133 και 134 του ΣΑΑ |
|
Εισαγωγή της ψηφιακής καινοτομίας στον τομέα κοινωνικών υπηρεσιών και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης (Υφιστάμενο μέτρο στο πλαίσιο του ΣΑΑ: Αναφορά στο ΣΑΑ της Φινλανδίας — P4C1I4) |
Στόχος της επένδυσης αυτής είναι η παροχή ψηφιακών λύσεων για τη στήριξη της ανάπτυξης κοινωνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και την προώθηση της εφαρμογής της εγγύησης περίθαλψης. |
1.Έως το 4ο τρίμηνο του 2025: Αύξηση του ποσοστού του πληθυσμού που χρησιμοποιεί ηλεκτρονικές υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης από 26 % (βάση αναφοράς 2020) σε 35 %, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 139 |
Ικανοποιητική εκπλήρωση του σχετικού ορόσημου 139 του ΣΑΑ |
|
Επενδύσεις σε νέες ενεργειακές τεχνολογίες (Υφιστάμενο μέτρο στο πλαίσιο του ΣΑΑ: Αναφορά στο ΣΑΑ της Φινλανδίας — P1C1I2) |
Συμβολή στην επίτευξη του στόχου της Φινλανδίας για ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα έως το 2035, ενθαρρύνοντας την εισαγωγή νέων καθαρών τεχνολογιών για την παραγωγή και τη χρήση ενέργειας. |
1.Έως το 4ο τρίμηνο του 2021: Δημοσίευση της πρώτης πρόσκλησης υποβολής αιτήσεων για επενδύσεις σε νέες ενεργειακές τεχνολογίες, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 6 2.Έως το 4ο τρίμηνο του 2023: Χορήγηση όλων των επιχορηγήσεων για επενδύσεις σε ενεργειακές τεχνολογίες, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 7 3.Έως το 2ο τρίμηνο του 2026: Ολοκλήρωση τουλάχιστον 4 υποστηριζόμενων έργων, όπως αναφέρεται στον στόχο 8 |
Ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών οροσήμων και στόχων 6, 7 και 8 του ΣΑΑ |
|
Υδρογόνο χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και δέσμευση και χρήση άνθρακα (Υφιστάμενο μέτρο στο πλαίσιο του ΣΑΑ: Αναφορά στο ΣΑΑ της Φινλανδίας — P1C2I1) |
Η επένδυση αποσκοπεί στην προώθηση της ανάπτυξης της παραγωγής και αποθήκευσης καθαρού υδρογόνου σε εμπορική κλίμακα. |
1.Έως το 4ο τρίμηνο του 2021: Δημοσίευση της πρώτης εθνικής πρόσκλησης υποβολής αιτήσεων για την παραγωγή και χρήση υδρογόνου χαμηλών εκπομπών, καθώς και δέσμευση και χρήση διοξειδίου του άνθρακα, όπως αναφέρεται στο ορόσημο M16 2.Έως το 4ο τρίμηνο του 2025: Συμφωνία εφαρμογής 3.Έως το 2ο τρίμηνο του 2026: Το υπουργείο έχει ολοκληρώσει την επένδυση όπως αναφέρεται στο ορόσημο 17 4.Έως το 2ο τρίμηνο του 2026: Νομικές συμφωνίες που υπογράφηκαν με τελικούς δικαιούχους, όπως αναφέρονται στον στόχο 18 5.Έως το 2ο τρίμηνο του 2026: Μεταφορά 127 000 000 EUR στην Business Finlandas που αναφέρεται στο ορόσημο 18α |
Ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών οροσήμων και στόχων 16, 17, 18, 18α του ΣΑΑ. |
|
Επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση βασικών υλικών και βιομηχανικών υποπροϊόντων (Υφιστάμενο μέτρο στο πλαίσιο του ΣΑΑ: Αναφορά στο ΣΑΑ της Φινλανδίας — P1C2I3) |
Το μέτρο αποσκοπεί στην προώθηση μιας κυκλικής οικονομίας που επαναχρησιμοποιεί και ανακυκλώνει τα βιομηχανικά υποπροϊόντα και τις ροές αποβλήτων και άλλα βασικά υλικά, όπως τα υλικά συσσωρευτών, τα πλαστικά, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, οι συσκευασίες, ο ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός, τα υλικά κατασκευών και κατεδαφίσεων. |
1.Έως το 4ο τρίμηνο του 2021: Δημοσίευση της πρώτης πρόσκλησης υποβολής αιτήσεων για επενδυτικά έργα που προωθούν την επαναχρησιμοποίηση αποβλήτων υλικών και υποπροϊόντων, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 22 2.Έως το 4ο τρίμηνο του 2023: Χορήγηση όλων των επιχορηγήσεων στα έργα επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης όπως αναφέρεται στο ορόσημο 23 3.Έως το 2ο τρίμηνο του 2026: Ολοκλήρωση 10 υποστηριζόμενων έργων, όπως αναφέρεται στον στόχο 24 |
Ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών οροσήμων και στόχων 22, 23, 24 του ΣΑΑ. |
|
Δέσμη χρηματοδότησης Ε & Α & Κ για την προώθηση της πράσινης μετάβασης — Κορυφαίες εταιρείες (Υφιστάμενο μέτρο στο πλαίσιο του ΣΑΑ: Αναφορά στο ΣΑΑ της Φινλανδίας — P3C3I1) |
Στόχος της επένδυσης είναι η στήριξη (μέσω καθεστώτος που διαχειρίζεται η Business Finland) συμπράξεων και οικοσυστημάτων μεταξύ εταιρειών και άλλων ερευνητικών οργανισμών που τονώνουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και ενισχύουν την αποτελεσματικότητα των δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης. |
1.Έως το 2ο τρίμηνο του 2022: Δημοσίευση πρόσκλησης υποβολής αιτήσεων για έργα κορυφαίων εταιρειών, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 100 2.Έως το 4ο τρίμηνο του 2023: Χορήγηση 5 επιχορηγήσεων για έργα κορυφαίων εταιρειών, όπως αναφέρεται στον στόχο 101 3.Έως το 4ο τρίμηνο του 2025: Ολοκλήρωση του 90 % των έργων κορυφαίων εταιρειών όπως αναφέρεται στον στόχο 102 |
Ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών οροσήμων και στόχων 100, 101 και 102 του ΣΑΑ. |
|
Επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές (Υφιστάμενο μέτρο στο πλαίσιο του ΣΑΑ: Αναφορά στο ΣΑΑ της Φινλανδίας — P1C1I1) |
Στόχος της επένδυσης είναι να ενισχυθούν οι συνθήκες-πλαίσιο για την προσέλκυση επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια, με έμφαση στην ενοποίηση του ενεργειακού συστήματος, την αποθήκευση ενέργειας και τις μεταφορές. Η επένδυση στηρίζει έργα που προωθούν την κατασκευή ενεργειακών υποδομών με την ακόλουθη εστίαση: I) δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και δυναμικότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας· II) επενδύσεις για την ενοποίηση των ενεργειακών συστημάτων και την παραγωγή, μεταφορά και χρήση πλεονάζουσας και απορριπτόμενης θερμότητας στα δίκτυα τηλεθέρμανσης· III) μεταφορά αερίων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων του υδρογόνου, του βιοαερίου και του βιομεθανίου. |
1.Έως το 4ο τρίμηνο του 2021: Δημοσίευση της πρώτης πρόσκλησης υποβολής αιτήσεων για έργα ενεργειακών υποδομών, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 3 2.Έως το 4ο τρίμηνο του 2024: Χορήγηση όλων των επιχορηγήσεων για επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, όπως αναφέρεται στο ορόσημο 4 3.Έως το 2ο τρίμηνο του 2026: Ολοκλήρωση τουλάχιστον 4 υποστηριζόμενων έργων, όπως αναφέρεται στον στόχο 5] |
Ικανοποιητική εκπλήρωση των σχετικών οροσήμων και στόχων 3, 4 και 5 του ΣΑΑ. |
|
Προσαρμογές στις λειτουργίες και τις διαδικασίες των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευεξίας που έχουν δημιουργηθεί (Συνοδευτική μεταρρύθμιση ΣΑΑ P4C1R1) |
Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη διασφάλιση κατάλληλης παροχής υπηρεσιών, με παράλληλη διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. |
1.Έως το 2ο τρίμηνο του 2024: Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη όσον αφορά τα σχετικά μέτρα που επιτρέπουν ιδίως: i) προσαρμογές στα επίπεδα στελέχωσης στην κατ’ οίκον φροντίδα και αλλαγές στην εξειδίκευση του προσωπικού· ii) προσαρμογές στα τέλη πελάτη για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και iii) αποσαφήνιση του πεδίου εφαρμογής και της εκτίμησης επιπτώσεων του νόμου για τις υπηρεσίες αναπηρίας· 2.Έως το 4ο τρίμηνο του 2025: Κατάρτιση σχεδίων από κάθε κομητεία παροχής υπηρεσιών ευημερίας, όπου περιλαμβάνονται τα εξής: i) καλύτερη χρήση των εγκαταστάσεων και του δικτύου υπηρεσιών· ii) ευρύτερη χρήση των κεντρικών συμβάσεων· iii) ενίσχυση του ανταγωνισμού στις δημόσιες συμβάσεις. 3.Έως το 4ο τρίμηνο του 2025: Έναρξη ισχύος των σχετικών νομοθετικών τροποποιήσεων που αφορούν τα καθήκοντα των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας, όπως: ·ελάχιστα επίπεδα στελέχωσης στην κατ’ οίκον φροντίδα και αλλαγές στην εξειδίκευση του προσωπικού ·τέλη πελάτη για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη 4.Έως το 4ο τρίμηνο του 2026: i) διόρθωση των ελλειμμάτων των κομητειών παροχής υπηρεσιών ευημερίας που έχουν συσσωρευτεί από το 2023 και ii) αύξηση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών με τον εξορθολογισμό του φάσματος των υπηρεσιών εξειδικευμένης ιατρικής περίθαλψης. |
Στάδια 1, 2 και 4 i): Υποβολή εκθέσεων από τις αρχές Στάδια 3 και 4 ii): Έναρξη ισχύος των σχετικών νομοθετικών τροποποιήσεων. |
|
Συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής πρόνοιας (νέο μέτρο) |
Το μέτρο αποσκοπεί στη βελτίωση των κινήτρων για εργασία μέσω της αποσαφήνισης των προϋποθέσεων για τη λήψη κοινωνικής πρόνοιας και στην προσαρμογή του μεγέθους της βάσει αντικειμενικών συνθηκών όσον αφορά τον δικαιούχο κοινωνικής πρόνοιας. |
1.Έως το 3ο τρίμηνο του 2025: Ολοκλήρωση της εκτίμησης επιπτώσεων. 2.Έως το 3ο τρίμηνο του 2025: Ολοκλήρωση διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη. 3.Έως το 4ο τρίμηνο του 2025: Ψήφιση της νομοθεσίας |
Στάδια 1 και 2: Υποβολή εκθέσεων από τις αρχές Στάδιο 3: Έναρξη ισχύος της νομοθεσίας που αποσαφηνίζει την παροχή κοινωνικής πρόνοιας. |
|
Συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης και του ενιαίου μοντέλου παροχών (νέο μέτρο) |
Το μέτρο συνίσταται στην καθιέρωση ενός συστήματος που θα βασίζεται σε μια ενιαία κοινωνική παροχή, προκειμένου να αποσαφηνιστεί και να απλοποιηθεί το σύστημα κοινωνικών παροχών και να προσδιοριστούν καλύτερα τα άτομα που πληρούν τις προϋποθέσεις για στήριξη. |
1.Έως το 3ο τρίμηνο του 2025: Ολοκλήρωση της εκτίμησης επιπτώσεων. 2.Έως το 3ο τρίμηνο του 2025: Ολοκλήρωση διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη. 3.Έως το 4ο τρίμηνο του 2025: Ψήφιση της νομοθεσίας |
Στάδια 1 και 2: Υποβολή εκθέσεων από τις αρχές Στάδιο 3: Έναρξη ισχύος της νομοθεσίας για τη θέσπιση της ενιαίας κοινωνικής παροχής |
Στρασβούργο,
Για το Συμβούλιο
Ο/Η Πρόεδρος