ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 13.11.2024

COM(2024) 528 final

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με τις δραστηριότητες του Ιδρύματος ΔΠΧΑ, της EFRAG και του PIOB το 2023

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

σχετικά με τις δραστηριότητες του Ιδρύματος ΔΠΧΑ, της EFRAG και του PIOB το 2023

1.Εισαγωγή

Στις 28 Απριλίου 2021 η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά 1 για τη στήριξη και την ενίσχυση της διακυβέρνησης της ενιαίας αγοράς με 4,21 δισ. EUR για την περίοδο 2021-2027. Ο κανονισμός σχετικά με το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά προβλέπει δημοσιονομικό κονδύλιο ύψους 220,5 εκατ. EUR για διαδικασίες τυποποίησης, από τα οποία 61 εκατ. EUR διατίθενται για τη στήριξη της ανάπτυξης υψηλής ποιότητας διεθνών προτύπων χρηματοοικονομικής και μη χρηματοοικονομικής αναφοράς και προτύπων ελέγχου και για τη διευκόλυνση της ενσωμάτωσής τους στο δίκαιο της Ένωσης.

Στο πλαίσιο του προγράμματος για την ενιαία αγορά, η Επιτροπή παρέχει ετήσια επιχορήγηση 2 στο Ίδρυμα Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Ίδρυμα ΔΠΧΑ) όσον αφορά την ανάπτυξη των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (λογιστικά πρότυπα ΔΠΧΑ), στη Συμβουλευτική Ομάδα για θέματα χρηματοοικονομικής αναφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EFRAG) και στο Συμβούλιο Εποπτείας Δημοσίου Συμφέροντος (PIOB). Οι οργανισμοί αυτοί διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της ποιότητας, της αξιοπιστίας και της διαθεσιμότητας χρηματοοικονομικών πληροφοριών και πληροφοριών σχετικά με τη βιωσιμότητα στις εταιρικές εκθέσεις. Η παρούσα έκθεση συνοψίζει τις δραστηριότητές τους το 2023 3 , με εξαίρεση τις δραστηριότητες του Ιδρύματος ΔΠΧΑ στον τομέα της υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας, καθώς αυτές δεν (συγ)χρηματοδοτούνται από την επιχορήγηση της ΕΕ.

2.Ίδρυμα ΔΠΧΑ

2.1.Διακυβέρνηση

Το Ίδρυμα ΔΠΧΑ είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ιδρύθηκε με σκοπό την κατάρτιση, την προώθηση και τη διευκόλυνση της χρήσης ενός ενιαίου συνόλου υψηλής ποιότητας, κατανοητών, εκτελεστών και παγκοσμίως αναγνωρισμένων λογιστικών προτύπων και προτύπων γνωστοποιήσεων πληροφοριών βιωσιμότητας.

Το Ίδρυμα ΔΠΧΑ φιλοξενεί το Συμβούλιο Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (IASB), το οποίο είναι αρμόδιο για την ανάπτυξη των λογιστικών προτύπων ΔΠΧΑ, και το Συμβούλιο Διεθνών Προτύπων Βιωσιμότητας (ISSB), το οποίο συστάθηκε τον Νοέμβριο του 2021 για την ανάπτυξη προτύπων ΔΠΧΑ για τη γνωστοποίηση πληροφοριών βιωσιμότητας.

Το Εποπτικό Συμβούλιο, μέλος του οποίου είναι η Επιτροπή, ενισχύει τη λειτουργία εποπτείας δημόσιου συμφέροντος του Ιδρύματος ΔΠΧΑ και προωθεί τη συνεχή ανάπτυξη προτύπων ΔΠΧΑ και ISSB ως υψηλής ποιότητας δεσμών παγκόσμιων λογιστικών προτύπων και παγκόσμιων προτύπων γνωστοποίησης πληροφοριών βιωσιμότητας.

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εφαρμογή διεθνών λογιστικών προτύπων 4 (στο εξής: κανονισμός ΔΛΠ), η Επιτροπή μπορεί να εγκρίνει νέα ή τροποποιημένα λογιστικά πρότυπα ΔΠΧΑ λαμβάνοντας υπόψη εγκριτική γνωμοδότηση της EFRAG. Δεδομένης της οικονομικής σημασίας των λογιστικών προτύπων ΔΠΧΑ, η Επιτροπή παρέχει χρηματοδοτική στήριξη στο Ίδρυμα ΔΠΧΑ για την ανάπτυξη λογιστικών προτύπων ΔΠΧΑ.

Το Ίδρυμα ΔΠΧΑ διοικείται από συμβούλιο 22 εντολοδόχων, το οποίο φέρει τη συλλογική ευθύνη για τη γενική εποπτεία και τους διορισμούς στο IASB και στο ISSB. Ο διορισμός των εντολοδόχων υπόκειται σε κατανομή βάσει γεωγραφικής καταγωγής και σε έγκριση από το Εποπτικό Συμβούλιο.

Το IASB και το ISSB αποτελούνται το καθένα από 14 μέλη με διαφορετικό εθνικό και επαγγελματικό υπόβαθρο, συμπεριλαμβανομένων μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας, του λογιστικού κλάδου, του τομέα της βιωσιμότητας, των επενδύσεων, των συντακτών, της ρύθμισης της αγοράς ή του χρηματοπιστωτικού τομέα και του καθορισμού προτύπων. Τα μέλη του IASB και του ISSB διορίζονται για πενταετή θητεία, με δυνατότητα μίας ανανέωσης. Ο κ. Andreas Barckow είναι πρόεδρος του IASB και ο κ. Emmanuel Faber του ISSB.

Οι εντολοδόχοι διορίζουν επίσης τα 14 μέλη της Επιτροπής Διερμηνειών των ΔΠΧΑ που ασχολούνται με την ερμηνεία της εφαρμογής των λογιστικών προτύπων ΔΠΧΑ και την παροχή καθοδήγησης σχετικά με θέματα χρηματοοικονομικής αναφοράς, καθώς και τα μέλη του γνωμοδοτικού συμβουλίου του Ιδρύματος ΔΠΧΑ.

2.2Δραστηριότητες

2.2.1.Κατάρτιση προτύπων

Τον Μάιο του 2023 το IASB εξέδωσε ορισμένες τροποποιήσεις του ΔΛΠ 12 Φόροι Εισοδήματος. Οι τροποποιήσεις εισάγουν προσωρινή εξαίρεση από τη λογιστική καταχώριση των αναβαλλόμενων φόρων που προκύπτουν από την εφαρμογή των πρότυπων κανόνων του δεύτερου πυλώνα του ΟΟΣΑ, καθώς και στοχευμένες απαιτήσεις γνωστοποίησης για τις επηρεαζόμενες επιχειρήσεις.

Επίσης, τον Μάιο του 2023 το IASB εξέδωσε τροποποιήσεις του ΔΛΠ 7 Κατάσταση των ταμειακών ροών και του ΔΠΧΑ 7 Χρηματοοικονομικά μέσα: Γνωστοποιήσεις. Οι τροποποιήσεις εισάγουν απαιτήσεις γνωστοποίησης σχετικά με τις χρηματοδοτικές ρυθμίσεις προμηθευτών μιας εταιρείας.

Τον Αύγουστο του 2023 το IASB εξέδωσε τροποποιήσεις του ΔΛΠ 21 Οι επιδράσεις μεταβολών των τιμών συναλλάγματος, με τις οποίες προσδιορίζεται πότε ένα νόμισμα είναι ανταλλάξιμο με άλλο νόμισμα και, όταν ένα νόμισμα δεν είναι ανταλλάξιμο, με ποιο τρόπο μια εταιρεία καθορίζει τη συναλλαγματική ισοτιμία που πρέπει να εφαρμοστεί και ποιες γνωστοποιήσεις πρέπει να παρέχει μια εταιρεία όταν ένα νόμισμα δεν είναι ανταλλάξιμο.

Τέλος, το Ίδρυμα ΔΠΧΑ επικαιροποίησε την ταξινομία ΔΠΧΑ προκειμένου να αντικατοπτρίζει τις επιπτώσεις των νέων προτύπων και τροποποιήσεων 5 .

Στον δικτυακό τόπο του Ιδρύματος ΔΠΧΑ διατίθεται πλήρης επισκόπηση των δραστηριοτήτων καθορισμού προτύπων, συμπεριλαμβανομένου του έργου της Επιτροπής Διερμηνειών Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 6 .

2.2.2.Έργα

Τον Μάρτιο του 2023 το IASB εξέδωσε το σχέδιο προτύπου με τίτλο Τροποποιήσεις στην κατάταξη και επιμέτρηση χρηματοοικονομικών μέσων, το οποίο καλύπτει συγκεκριμένες απαιτήσεις κατάταξης και επιμέτρησης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λογιστική των χρηματοοικονομικών στοιχείων ενεργητικού που συνδέονται με ΠΚΔ. Οι εν λόγω τροποποιήσεις αποτελούν συνέχεια της επανεξέτασης μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά μέσα — Κατάταξη και επιμέτρηση. Το IASB εξέδωσε τις τροποποιήσεις στις 30 Μαΐου 2024.

Τον Μάιο του 2023 το IASB εξέδωσε αίτημα παροχής πληροφοριών σχετικά με την επανεξέταση μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 9 Χρηματοοικονομικά μέσα — Απομείωση προκειμένου να ζητήσει τις απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τις απαιτήσεις απομείωσης που απαριθμούνται σε αυτό και τις σχετικές γνωστοποιήσεις.

Τον Ιούνιο του 2023 το IASB εξέδωσε αίτημα παροχής πληροφοριών σχετικά με την επανεξέταση μετά την εφαρμογή του ΔΠΧΑ 15 Έσοδα από συμβάσεις με πελάτες προκειμένου να ζητήσει τις απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τις απαιτήσεις που απαριθμούνται σε αυτό.

Τον Ιούλιο του 2023 το IASB αποφάσισε να τροποποιήσει το ΔΠΧΑ 9 ώστε να αντικατοπτρίζει καλύτερα την επίδραση των συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΣΑΗΕ) στις οικονομικές καταστάσεις, καθώς οι εταιρείες συνάπτουν ολοένα και συχνότερα ΣΑΗΕ για την προμήθεια ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Οι ΣΑΗΕ αποτελούν επίσης σημαντικό μέρος της δέσμευσης των ευρωπαϊκών εταιρειών να μετριάσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να απανθρακοποιήσουν τις παραγωγικές διαδικασίες και τα προϊόντα τους. Στις 8 Μαΐου 2024 το IASB εξέδωσε το σχέδιο προτύπου για τις ΣΑΗΕ.

Τον Σεπτέμβριο του 2023 το IASB εξέδωσε το σχέδιο προτύπου με τίτλο Ετήσιες βελτιώσεις στα λογιστικά πρότυπα ΔΠΧΑ — τόμος 11, με το οποίο επιδιώκεται να αποσαφηνιστεί η διατύπωση σε διάφορα λογιστικά πρότυπα ΔΠΧΑ ή να διορθωθούν σχετικά ήσσονος σημασίας ακούσιες συνέπειες, παραλείψεις ή συγκρούσεις που σχετίζονται με τις απαιτήσεις των λογιστικών προτύπων ΔΠΧΑ. Στις 18 Ιουλίου 2024 το IASB εξέδωσε τις τελικές τροποποιήσεις.

Τον Νοέμβριο του 2023 το IASB εξέδωσε το σχέδιο προτύπου Χρηματοοικονομικά μέσα με χαρακτηριστικά ιδίων κεφαλαίων, στο οποίο διευκρινίζεται ο τρόπος με τον οποίο μια εταιρεία θα πρέπει να διακρίνει τα χρεωστικά μέσα από τον μετοχικό τίτλο που εκδίδει.

Κατά τη διάρκεια του 2023 το IASB ολοκλήρωσε επίσης τις διαβουλεύσεις του σχετικά με τα έργα Βασικές οικονομικές καταστάσεις και Θυγατρικές που δεν υπόκεινται σε δημόσια λογοδοσία: Γνωστοποιήσεις και σχεδιάζει να εκδώσει δύο νέα λογιστικά Πρότυπα ΔΠΧΑ το 2024: το ΔΠΧΑ 18 Παρουσίαση και γνωστοποίηση στις οικονομικές καταστάσεις και το ΔΠΧΑ 19 Θυγατρικές που δεν υπόκεινται σε δημόσια λογοδοσία: Γνωστοποιήσεις.

Στον δικτυακό τόπο του Ιδρύματος ΔΠΧΑ διατίθεται πλήρης επισκόπηση των έργων 7 .

2.3.Διαφάνεια και λογοδοσία

2.3.1.Κανόνες διαφάνειας

Όλες οι συνεδριάσεις του IASB και της Επιτροπής Διερμηνείας των ΔΠΧΑ είναι ανοικτές στο κοινό. Τα θέματα της ημερήσιας διάταξης των συνεδριάσεων δημοσιεύονται εκ των προτέρων και οι ίδιες οι συνεδριάσεις μεταδίδονται μέσω διαδικτύου. Επιπλέον, το IASB δημοσιεύει στον δικτυακό του τόπο τριμηνιαίες συνεδριάσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη 8 .

2.3.2.Εκπροσώπηση ενδιαφερόμενων μερών

Το καταστατικό του Ιδρύματος ΔΠΧΑ προβλέπει την υποχρέωση διορισμού έξι εντολοδόχων από την Ευρώπη, καθώς και από την Αμερική και την Ασία-Ωκεανία, συν έναν εντολοδόχο από την Αφρική και τρεις εντολοδόχους από οποιαδήποτε περιοχή υπό την προϋπόθεση της διατήρησης της συνολικής γεωγραφικής ισορροπίας. Ομοίως, τα κριτήρια διορισμού των μελών του διοικητικού συμβουλίου του IASB προβλέπουν τον διορισμό τεσσάρων μελών από κάθε περιφέρεια, ενός μέλους από την Αφρική και ενός από οποιαδήποτε περιοχή.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2023 το γνωμοδοτικό συμβούλιο του Ιδρύματος ΔΠΧΑ απαρτιζόταν από 51 οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) και της EFRAG. Η Επιτροπή συμμετέχει ως παρατηρητής.

2.3.3.Πρόληψη των συγκρούσεων συμφερόντων

Οι εντολοδόχοι του Ιδρύματος ΔΠΧΑ διορίζονται για τριετή θητεία η οποία μπορεί να ανανεωθεί μία φορά και οφείλουν να ενεργούν με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον. Καταρχήν, οι εντολοδόχοι και τα μέλη του Εποπτικού Συμβουλίου δεν μπορούν να απασχολούνται στον ίδιο οργανισμό.

Όλα τα μέλη του IASB είναι πλήρους απασχόλησης και πρέπει να διακόψουν κάθε σχέση και δεσμό εργασίας που ενδέχεται να επηρεάσει την ανεξαρτησία τους. Δεν επιτρέπονται ούτε η απόσπαση από εργοδότη ούτε δικαιώματα επανένταξης στον προηγούμενο εργοδότη.

2.3.4.Κατανομή χρηματοδότησης

Το 2023 το Ίδρυμα ΔΠΧΑ έλαβε επιχορήγηση ύψους 3,05 εκατ. EUR από την Επιτροπή για δραστηριότητες του IASB, ποσό που αντιστοιχεί στο 16,4 % των συνολικών συνεισφορών που έλαβε για δραστηριότητες του IASB. Η Επιτροπή συνέχισε να είναι ο φορέας με τη μεγαλύτερη χρηματοδοτική συνεισφορά, παρότι το σχετικό μερίδιο του προϋπολογισμού της Επιτροπής και της χρηματοδότησης των κρατών μελών μειώθηκε έναντι του 2022 (από 34,4 % σε 32,0 %).

Η κατανομή της χρηματοδότησης για δραστηριότητες που σχετίζονται με το IASB στις βασικές γεωγραφικές περιοχές και στα διεθνή δίκτυα λογιστικής καταδεικνύει ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πραγματοποίησαν το 32,0 % των συνολικών συνεισφορών, η Ασία-Ωκεανία το 35,6 %, τα διεθνή δίκτυα λογιστικής το 15,5 %, η Αμερική το 5,7 %, η Αφρική 0,8 % και άλλοι το 10,3 %.

Η πτωτική τάση των τελευταίων ετών όσον αφορά τις συνεισφορές για δραστηριότητες του IASB προς το Ίδρυμα ΔΠΧΑ συνεχίστηκε και το 2023. Οι δηλωθείσες συνεισφορές μειώθηκαν κατά 5,0 % (848 000 GBP) συνολικά, ωστόσο με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των φορέων συνεισφοράς. Η μείωση βασίζεται κυρίως σε περικοπή της χρηματοδότησης μέσω επιχορηγήσεων της Επιτροπής κατά περίπου 20 %.

Το συνολικό πλεόνασμα εις νέον του Ιδρύματος ΔΠΧΑ την 31η Δεκεμβρίου 2023 ανήλθε σε 49,5 εκατ. GBP.

3.EFRAG

3.1.Διακυβέρνηση

Η EFRAG είναι οργανισμός που λαμβάνει δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση και εργάζεται προς το ευρωπαϊκό δημόσιο συμφέρον. Έχει τη νομική μορφή AISBL (βελγική διεθνής μη κερδοσκοπική οργάνωση). Από το 2022 η EFRAG έχει διττή αποστολή.

Στον τομέα της χρηματοοικονομικής αναφοράς, αποστολή της EFRAG είναι να υπηρετεί το ευρωπαϊκό δημόσιο συμφέρον, αναπτύσσοντας και προωθώντας τις ευρωπαϊκές απόψεις στον τομέα της χρηματοοικονομικής αναφοράς και διασφαλίζοντας ότι οι απόψεις αυτές λαμβάνονται δεόντως υπόψη κατά τη διαδικασία καθορισμού προτύπων του IASB, καθώς και στις σχετικές διεθνείς συζητήσεις. Η EFRAG παρέχει συμβουλές στην Επιτροπή σχετικά με το αν τα νέα (ή αναθεωρημένα) λογιστικά πρότυπα ΔΠΧΑ θα πρέπει να εγκριθούν από την ΕΕ, με βάση τα κριτήρια του κανονισμού ΔΛΠ 9 . Παράλληλα, η EFRAG εκτελεί επίσης προορατικό ερευνητικό έργο στον τομέα της λογιστικής.

Στον τομέα της υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας, σύμφωνα με την οδηγία για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες (CSRD) 10 , η EFRAG παρέχει τεχνικές συμβουλές στην Επιτροπή με τη μορφή σχεδίων ευρωπαϊκών προτύπων υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας (ESRS) που καταρτίζονται στο πλαίσιο άρτιας δέουσας διαδικασίας και υποστηρίζει την αποτελεσματική εφαρμογή των ESRS. Κατά την κατάρτιση των σχεδίων ESRS, η EFRAG προωθεί τη διαλειτουργικότητα των σχεδίων ESRS με άλλους διεθνείς φορείς κατάρτισης προτύπων, ιδίως με το ISSB και την GRI (Πρωτοβουλία για την υποβολή εκθέσεων παγκοσμίως).

Το διοικητικό συμβούλιο της EFRAG είναι αρμόδιο για την εποπτεία της δέουσας διαδικασίας σε όλα τα τεχνικά όργανα. Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζεται από επιτροπή δέουσας διαδικασίας (Due Process Committee — DPC). Κατά τη διάρκεια του 2023 ο κ. Wolf Klinz άσκησε την προεδρία του συμβουλίου χρηματοοικονομικής αναφοράς (FRB) της EFRAG, ο κ. Patrick de Cambourg άσκησε την προεδρία του συμβουλίου υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας (SRB) της EFRAG και ο κ. Hans Buysse άσκησε την προεδρία του διοικητικού συμβουλίου της EFRAG.

3.2.Πυλώνας χρηματοοικονομικής αναφοράς

Το 2023 οι εργασίες της EFRAG για τη χρηματοοικονομική αναφορά συνέχισαν να καθοδηγούνται σε μεγάλο βαθμό από το πρόγραμμα εργασιών του IASB, της Επιτροπής Διερμηνειών Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς και του Ιδρύματος ΔΠΧΑ.

Προτού εκδώσει τελική εγκριτική γνωμοδότηση σχετικά με νέο λογιστικό πρότυπο ΔΠΧΑ ή τροποποιήσεις σε ήδη υφιστάμενα λογιστικά πρότυπα ΔΠΧΑ που έχει εγκρίνει το IASB, η EFRAG εκδίδει επιστολές παρατηρήσεων (σχέδια) προς το IASB και σχέδιο εγκριτικής γνωμοδότησης για την Επιτροπή. Η εν λόγω άρτια δέουσα διαδικασία δίνει στα ενδιαφερόμενα μέρη τη δυνατότητα να διατυπώσουν τις απόψεις τους σχετικά με τις θέσεις της EFRAG.

Όσον αφορά το έργο της, η EFRAG εξέδωσε το 2023 τέσσερις τελικές εγκριτικές γνωμοδοτήσεις σχετικά με τις τροποποιήσεις του ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις «Υποχρέωση από τη μίσθωση σε περίπτωση πώλησης και επαναμίσθωσης», σχετικά με τις τροποποιήσεις του ΔΛΠ 1 Παρουσίαση των οικονομικών καταστάσεων «Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις με ρήτρες», σχετικά με τις τροποποιήσεις του ΔΛΠ 12 Φόροι εισοδήματος «Διεθνής φορολογική μεταρρύθμιση — Πρότυποι κανόνες του δεύτερου πυλώνα», σχετικά με τροποποιήσεις του ΔΛΠ 7 Κατάσταση των ταμειακών ροών και του ΔΠΧΑ 7 Χρηματοοικονομικά μέσα: Γνωστοποιήσεις «Χρηματοδοτικές ρυθμίσεις προμηθευτών» και μια ακόμα τελική εγκριτική γνωμοδότηση σχετικά με τις τροποποιήσεις του ΔΛΠ 21 Οι επιδράσεις μεταβολών των τιμών συναλλάγματος «Έλλειψη ανταλλαξιμότητας» τον Ιανουάριο του 2024.

Το FRB της EGRAG εξέδωσε επίσης πέντε επιστολές παρατηρήσεων και τέσσερα έγγραφα παρατηρήσεων και δημοσίευσε έρευνα σχετικά με τη λογιστική των μεταβλητών ανταλλαγμάτων.

Επιπλέον, η EFRAG παρακολούθησε στενά σημαντικά έργα του IASB που βρίσκονται σε εξέλιξη, τα οποία αναμένεται να οδηγήσουν σε καθορισμό προτύπων του IASB για τα οποία απαιτείται έγκριση από την ΕΕ το 2024 ή το 2025. Τα έργα αυτά περιλαμβάνουν τα εξής: Βασικές οικονομικές καταστάσεις, Θυγατρικές που δεν υπόκεινται σε δημόσια λογοδοσία: Γνωστοποιήσεις, και Δραστηριότητες με τιμές που υπόκεινται σε νομοθετική ρύθμιση. Η EFRAG διοργάνωσε κατά τη διάρκεια του 2023 εκτεταμένες δραστηριότητες προβολής και συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης για να προσδιορίσει αν και με ποιον τρόπο το IASB κρίνει ότι η λογιστική αντιμετώπιση θα βοηθούσε τα ενδιαφερόμενα μέρη από την Ευρώπη ή θα προκαλούσε προβλήματα ως προς την εφαρμογή. Στη συνέχεια, η EFRAG ενημέρωσε το IASB σχετικά με τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι ενδιαφερόμενοι φορείς.

Μέσω της ακαδημαϊκής επιτροπής και του ακαδημαϊκού δικτύου της, η EFRAG αναβάθμισε τη συνεργασία της με την ακαδημαϊκή κοινότητα.

3.3.Πυλώνας υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας

Στις 20 Νοεμβρίου 2022 η EFRAG υπέβαλε την πρώτη δέσμη 12 σχεδίων ESRS στην Επιτροπή. Καλύπτουν όλο το φάσμα των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και σχετικών με τη διακυβέρνηση θεμάτων, συμπεριλαμβανομένων της κλιματικής αλλαγής, της βιοποικιλότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Παρέχουν πληροφορίες στους επενδυτές και σε άλλα ενδιαφερόμενα μέρη ώστε να κατανοήσουν τους κινδύνους βιωσιμότητας στους οποίες εκτίθενται οι επενδύσεις αλλά και τις ευκαιρίες που συνεπάγεται η βιωσιμότητα, καθώς και τον αντίκτυπο των εταιρειών στους ανθρώπους και το περιβάλλον. Η Επιτροπή ενέκρινε τα ESRS στις 31 Ιουλίου 2023. Η αντίστοιχη κατ’ εξουσιοδότηση πράξη και τα παραρτήματά της δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα στις 22 Δεκεμβρίου 2023 αφού υποβλήθηκαν σε έλεγχο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. 

Κατά τη διάρκεια του 2023 η EFRAG είχε ως προτεραιότητα τις εργασίες σχετικά με την εφαρμογή των ESRS, με σκοπό να συμβάλει στη μείωση της επιβάρυνσης των εταιρειών. Η EFRAG δημιούργησε μια διαδικτυακή πλατφόρμα ερωτήσεων και απαντήσεων μέσω της οποίας εταιρείες και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να λαμβάνουν απαντήσεις σε τεχνικές ερωτήσεις σχετικά με τα ESRS. Τον Δεκέμβριο του 2023 η EFRAG δημοσίευσε τρία σχέδια εγγράφων καθοδήγησης για την εφαρμογή που απευθύνονται σε εταιρείες οι οποίες καταρτίζουν την οικεία δήλωση βιωσιμότητας σύμφωνα με τα ESRS· τα έγγραφα αυτά καλύπτουν την αξιολόγηση της σημαντικότητας, την υποβολή εκθέσεων για την αξιακή αλυσίδα και κατάλογο των σημείων δεδομένων.

Η EFRAG σημείωσε πρόοδο στις εργασίες της για την κατάρτιση σχεδίων προτύπων υποβολής εκθέσεων για τις ΜΜΕ. Στις αρχές του 2024 η EFRAG μπόρεσε να δρομολογήσει δημόσια διαβούλευση σχετικά με σχέδιο προτύπου προς χρήση από εισηγμένες ΜΜΕ, όπως προβλέπεται στην οδηγία CSRD, καθώς και σχετικά με χωριστό πρότυπο για εθελοντική χρήση από μη εισηγμένες ΜΜΕ. Μόλις οριστικοποιηθούν, τα εν λόγω αναλογικά πρότυπα αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση της επιβάρυνσης που συνεπάγεται η υποβολή εκθέσεων για τις ΜΜΕ: τα πρότυπα για τις εισηγμένες ΜΜΕ θα δημιουργήσουν ένα αναλογικό πλαίσιο για την υποβολή εκθέσεων από μικρότερους εκδότες, ενώ τα πρότυπα για τις μη εισηγμένες ΜΜΕ θα βοηθήσουν τις εν λόγω εταιρείες να παρέχουν πληροφορίες σε τράπεζες ή μεγαλύτερους ομίλους που τις περιλαμβάνουν στην αξιακή αλυσίδα τους.

Επιπλέον, η EFRAG συνέχισε τις προπαρασκευαστικές εργασίες της για τα σχέδια ειδικών ανά τομέα προτύπων υποβολής εκθέσεων, σύμφωνα με τη σχετική απαίτηση της οδηγίας CSRD, και για την ψηφιακή ταξινομία XBRL, η οποία θα επιτρέψει στις εταιρείες να εκπληρώσουν την απαίτηση ψηφιακής σήμανσης των πληροφοριών που υποβάλλουν.

Σε όλες τις εργασίες της, η EFRAG συνέχισε να δίνει υψηλή προτεραιότητα στη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας των ευρωπαϊκών προτύπων με τα διεθνή πρότυπα, ιδίως με τα πρότυπα του Συμβουλίου Διεθνών Προτύπων Βιωσιμότητας (ISSB) και της Πρωτοβουλίας για την υποβολή εκθέσεων παγκοσμίως (GRI). Στις 2 Μαΐου 2024 η EFRAG και το Ίδρυμα ΔΠΧΑ δημοσίευσαν έγγραφο καθοδήγησης σχετικά με τη διαλειτουργικότητα στο οποίο παρουσιάζεται η υψηλού επιπέδου ευθυγράμμιση μεταξύ των προτύπων ESRS και ISSB και ο τρόπος με τον οποίο μια εταιρεία μπορεί να εφαρμόσει και τις δύο δέσμες προτύπων, συμπεριλαμβανομένης λεπτομερούς ανάλυσης της ευθυγράμμισης των γνωστοποιήσεων που σχετίζονται με το κλίμα.

3.4.Διαφάνεια και λογοδοσία

3.4.1.Κανόνες διαφάνειας

Η EFRAG εφαρμόζει διαφανή δημόσια δέουσα διαδικασία. Η δέουσα διαδικασία της EFRAG επιτρέπει σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη από την Ευρώπη να υποβάλουν τις απόψεις τους προς εξέταση από την EFRAG. Εξασφαλίζει ότι η πολυμορφία των λογιστικών και οικονομικών μοντέλων και οι απόψεις που εκφράζονται στην Ευρώπη λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των θέσεων της EFRAG, ιδίως όσον αφορά την έγκριση των λογιστικών προτύπων ΔΠΧΑ και την ανάπτυξη προτύπων ESRS.

Στο πλαίσιο της δέουσας διαδικασίας, η EFRAG δημοσιεύει σχέδιο θέσεων προς διαβούλευση, πραγματοποιεί επιτόπιες δοκιμές και άλλα είδη ανάλυσης επιπτώσεων, διοργανώνει εκδηλώσεις προβολής, αναλαμβάνει έρευνες, κοινοποιεί τα αποτελέσματα αυτών σε έγγραφα παρατηρήσεων και στη συνέχεια δημοσιεύει τις τελικές θέσεις της. Η EFRAG συμβάλλει στην τεκμηριωμένη κατάρτιση προτύπων μέσω της διεξαγωγής ποσοτικών μελετών οι οποίες τεκμηριώνουν τη συζήτηση σχετικά με τις επιστολές παρατηρήσεων και τις εγκριτικές γνωμοδοτήσεις της EFRAG και σταδιακά αντιπροσωπεύουν όλο και μεγαλύτερο μέρος του ερευνητικού έργου της.

Οι συνεδριάσεις του FRB και του SRB, της FR TEG και της SR TEG της EFRAG καθώς και του συμβουλευτικού φόρουμ φορέων καθορισμού προτύπων της EFRAG (EFRAG CFSS) διεξάγονται δημοσίως. Η ημερήσια διάταξη, τα συνοδευτικά έγγραφα της ημερήσιας διάταξης και οι περιλήψεις των συνεδριάσεων δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της EFRAG. Το κοινό μπορεί να παρακολουθήσει τις συνεδριάσεις και μέσω διαδικτύου, ενώ οι βιντεοσκοπήσεις παραμένουν στο διαδίκτυο για αρκετούς μήνες. Η EFRAG τηρεί δημόσιο μητρώο διαφάνειας.

3.4.2.Εκπροσώπηση και λογοδοσία

Η EFRAG προσπαθεί να επιτύχει τη δέουσα ισορροπία από γεωγραφική άποψη, από άποψη επαγγελματικού υποβάθρου και σε επίπεδο φύλου στα συμβούλια χρηματοοικονομικής αναφοράς (FR Board) και υποβολής εκθέσεων βιωσιμότητας (SR Board), στις αντίστοιχες ομάδες τεχνικών εμπειρογνωμόνων, στις ομάδες εργασίας της και στις συμβουλευτικές επιτροπές της, καθώς και στη διευθύνουσα ομάδα και στις ειδικές ομάδες έργου του European Lab. Υπάρχει όριο στον αριθμό των μελών των συμβουλίων FRB και SRB και των οικείων TEG με την ίδια υπηκοότητα και ισχύουν κανόνες σχετικά με το επαγγελματικό υπόβαθρο και την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων.

Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της EFRAG διορίζονται από τους οργανισμούς μέλη της EFRAG.

3.4.3.ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

Η EFRAG εφαρμόζει πολιτική περί σύγκρουσης συμφερόντων για να στηρίξει την εντολή της όσον αφορά το δημόσιο συμφέρον, η οποία δημοσιεύεται στον δικτυακό τόπο της EFRAG 11 . Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της EFRAG και το προσωπικό της EFRAG βεβαιώνουν την ανεξαρτησία τους σε ετήσια βάση με υπογεγραμμένη υπεύθυνη δήλωση.

3.4.4Επαφές με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη

Η EFRAG έχει στενές επαφές με μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συστήσει ομάδα συνδέσμου, η οποία συνεργάζεται τακτικά με την EFRAG.

Η EFRAG συμμετέχει τακτικά σε συνεδριάσεις της κανονιστικής επιτροπής λογιστικών θεμάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ομάδας εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών για τα βιώσιμα χρηματοοικονομικά προκειμένου να συζητήσει εκκρεμή ζητήματα με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έγκριση των λογιστικών προτύπων ΔΠΧΑ.

3.5.Διαφοροποίηση και προϋπολογισμός

Για το 2023 ο συνολικός προϋπολογισμός της EFRAG ανήλθε σε 12,3 εκατ. EUR. Οι συνεισφορές σε είδος από τρίτους υπολογίζεται ότι ανήλθαν σε 3,3 εκατ. EUR, δηλαδή χρόνος των εξωτερικών μελών του FRB και του SRB της EFRAG, των TEG των FR και SR της EFRAG (αμείβονται μόνο οι πρόεδροι), καθώς και προσωρινές αποσπάσεις στη γραμματεία της EFRAG.

Ενόψει των επακόλουθων εργασιών σχετικά με τα ESRS, όπως τα έγγραφα καθοδήγησης για την εφαρμογή που απευθύνονται σε εταιρείες και η ανάπτυξη ψηφιακής ταξινομίας XBRL, η Επιτροπή αύξησε τη συνεισφορά της ΕΕ για το 2023 από 4,2 εκατ. EUR σε 6,3 εκατ. EUR για την κάλυψη του πρόσθετου προσωπικού και των διοικητικών δαπανών της EFRAG. Έχει επιμερίσει την επιχορήγηση λειτουργίας σε δύο επιχορηγήσεις ενέργειας, μία για τη χρηματοοικονομική αναφορά (2,0 εκατ. EUR) και μία για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας (4,3 εκατ. EUR). Το μερίδιο συγχρηματοδότησης για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας είναι υψηλότερο. Η Επιτροπή χρηματοδότησε το 60 % κατ’ ανώτατο όριο των επιλέξιμων δαπανών της EFRAG για τη χρηματοοικονομική αναφορά και το 90 % κατ’ ανώτατο όριο των επιλέξιμων δαπανών της EFRAG για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας. Άλλες χρηματικές συνεισφορές για τη χρηματοοικονομική αναφορά προήλθαν από ευρωπαϊκές οργανώσεις ενδιαφερόμενων μερών (0,7 εκατ. EUR) και ορισμένες εθνικές οργανώσεις ενδιαφερόμενων μερών (1,9 εκατ. EUR).

Όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας, ευρωπαϊκές οργανώσεις ενδιαφερόμενων μερών παρείχαν χρηματοδότηση 0,5 εκατ. EUR, ορισμένες εθνικές οργανώσεις βιωσιμότητας 0,9 εκατ. EUR και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών 0,2 εκατ. EUR.

4.Συμβούλιο Εποπτείας Δημοσίου Συμφέροντος (PIOB)

4.1.Διακυβέρνηση

Το PIOB είναι το παγκόσμιο ανεξάρτητο εποπτικό όργανο που επιβλέπει τη διαδικασία κατάρτισης προτύπων για τα διεθνή πρότυπα ελέγχου, διασφάλισης και δεοντολογίας που διατυπώνονται από τα διεθνή συμβούλια καθορισμού προτύπων: το Διεθνές Συμβούλιο Προτύπων Ελέγχου και Διασφάλισης (IAASB) και το Συμβούλιο Διεθνών Προτύπων Δεοντολογίας για Λογιστές (IESBA). Κύριος ρόλος του είναι να διασφαλίζει ότι το IAASB και το IESBA εφαρμόζουν δέουσα διαδικασία για την ανάπτυξη προτύπων και στρατηγικών, σύμφωνα με το πλαίσιο δημοσίου συμφέροντος. Από το 2022 το PIOB είναι υπεύθυνο για την επιλογή και τον διορισμό των μελών του IAASB και του IESBA.

Η ομάδα παρακολούθησης 12 , της οποίας είναι μέλος η Επιτροπή, παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο το PIOB επιτελεί την εντολή του όσον αφορά το δημόσιο συμφέρον, με ιδιαίτερη έμφαση στην εποπτεία του PIOB επί της διαδικασίας κατάρτισης προτύπων. Διορίζει τα δέκα μέλη του PIOB (με εξαίρεση τον/την πρόεδρο, που διορίζεται από την IOSCO).

4.2.    Δραστηριότητες

Η βιωσιμότητα κατείχε εξέχουσα θέση το 2023. Άλλα θέματα αφορούσαν την ενίσχυση της ευθύνης του ελεγκτή σε σχέση με την απάτη, βελτιώσεις όσον αφορά τη συνεχιζόμενη δραστηριότητα, ένα αναλογικό ελεγκτικό πρότυπο για λιγότερο πολύπλοκες οντότητες και την αλλαγή συμπεριφοράς όσον αφορά τον φορολογικό σχεδιασμό βάσει νέου προτύπου δεοντολογίας.

Το PIOB επέλεξε αρκετά νέα μέλη του IESBA και του IAASB, γεγονός που οδήγησε στον μεγαλύτερο αριθμό νέων στελεχών των τελευταίων ετών. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε σημαντικό βήμα προόδου για την εκπλήρωση των συστάσεων της ομάδας παρακολούθησης το 2020 όσον αφορά την πολυμερή σύνθεση των δύο συμβουλίων.

Το PIOB επέλεξε τα μέλη μιας νέας συμβουλευτικής ομάδας ενδιαφερόμενων μερών για την παροχή στρατηγικών συμβουλών από την προοπτική πολλαπλών ενδιαφερόμενων μερών στο IESBA και στο IAASB σχετικά με τις στρατηγικές που ακολουθούν, τις προτεραιότητες των οικείων προγραμμάτων εργασιών και τα έργα τους, η οποία στη συνέχεια συστάθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2024.

Στις 31 Μαΐου 2024 το PIOB δημοσίευσε τη 19η δημόσια έκθεσή του, η οποία παρέχει πλήρη επισκόπηση των δραστηριοτήτων του PIOB το 2023. 13  

4.3.Διαφοροποίηση της χρηματοδότησης

Το 2023 τα έσοδα του PIOB ανήλθαν σε 2 296 552 EUR. Το PIOB έλαβε 17 χρηματικές συνεισφορές. Η Διεθνής Ομοσπονδία Λογιστών (IFAC) παρέμεινε ο φορέας με τη μεγαλύτερη χρηματοδοτική συνεισφορά, αλλά σύμφωνα με τις συστάσεις της ομάδας παρακολούθησης για μείωση της εξάρτησης του συστήματος κατάρτισης ελεγκτικών προτύπων από το ελεγκτικό επάγγελμα, η συνεισφορά της IFAC μειώθηκε από 1 392 754 EUR (ή 63,56 %) το 2022 σε 950 000 EUR (ή 41,37 %) το 2023. Η Επιτροπή παρέμεινε ο δεύτερος μεγαλύτερος χρηματοδότης με συνεισφορά ύψους 350 000 EUR (ή 15,24 %), ενώ ακολουθούσαν η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (200 000 USD), ο Διεθνής Οργανισμός Επιτροπών Κεφαλαιαγοράς (IOSCO) (150 000 EUR) και το Διεθνές Ίδρυμα Δεοντολογίας και Ελέγχου (130 000 USD). Η κυβέρνηση της Ισπανίας μεριμνά για τη στέγαση του PIOB, η οποία αποτιμήθηκε σε 192 659 EUR 14 . 

Καθώς η συνεισφορά της IFAC θα μειωθεί περαιτέρω, το PIOB και η ομάδα παρακολούθησης θα αυξήσουν τις ενέργειες προβολής τους για την προσέλκυση άλλων χορηγών και τη διεύρυνση της χρηματοδοτικής του βάσης.

5.Συμπεράσματα

Εδώ και πολλά έτη η ΕΕ συνεισφέρει οικονομικά στο Ίδρυμα ΔΠΧΑ, την EFRAG και το PIOB. Η συνεχής στήριξή της (όχι μόνο οικονομική, αλλά και πολιτική) ήταν απολύτως απαραίτητη. Παρείχε στους φορείς αυτούς τη δυνατότητα να εκτελούν τα αντίστοιχα καθήκοντά τους προς το δημόσιο συμφέρον, συνεισφέροντας με αυτόν τον τρόπο σε υψηλής ποιότητας λογιστικά και ελεγκτικά πρότυπα. Το 2023 το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης διατέθηκε στην EFRAG για να συμβάλει στην ανάπτυξη των ESRS.

(1)

Κανονισμός (ΕΕ) 2021/690 για τη θέσπιση προγράμματος για την εσωτερική αγορά και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων (ΕΕ L 153 της 3.5.2021, σ. 1).

(2)

 Στο παρελθόν χορηγούνταν επιχορηγήσεις δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 258/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Απριλίου 2014, περί θεσπίσεως προγράμματος της Ένωσης για την υποστήριξη συγκεκριμένων δραστηριοτήτων στον τομέα της χρηματοοικονομικής αναφοράς και της ελεγκτικής κατά την περίοδο 2014-2020, και για την κατάργηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ (ΕΕ L 105 της 8.4.2014, σ. 1).

(3)

 Δυνάμει του άρθρου 18 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/690, η Επιτροπή δημοσιεύει έκθεση ετησίως.

(4)

 ΕΕ L 243 της 11.9.2002, σ. 1.

(5)

 Η χρηματοδότηση που παρέχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει επίσης την έγκαιρη επικαιροποίηση της ταξινομίας ΔΠΧΑ, η οποία με τη σειρά της συνεισφέρει στον ευρωπαϊκό ενιαίο ηλεκτρονικό μορφότυπο.

(6)

Σχέδιο εργασίας του Ιδρύματος ΔΠΧΑ: https://www.ifrs.org/projects/work-plan/ · και έργα που αποπερατώθηκαν: https://www.ifrs.org/projects/completed-projects/ .

(7)

Σχέδιο εργασίας του Ιδρύματος ΔΠΧΑ: https://www.ifrs.org/projects/work-plan/ · και έργα που αποπερατώθηκαν: https://www.ifrs.org/projects/completed-projects/ .

(8)

  https://www.ifrs.org/groups/international-accounting-standards-board/stakeholder-engagement-register/ .

(9)

Βλέπε υποσημείωση 4.

(10)

 Οδηγία (ΕΕ) 2022/2464 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 537/2014, της οδηγίας 2004/109/ΕΚ, της οδηγίας 2006/43/ΕΚ και της οδηγίας 2013/34/ΕΕ, όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες (ΕΕ L 322 της 16.12.2022, σ. 15).

(11)

  www.efrag.org . 

(12)

  The Monitoring Group (iosco.org) .

(13)

  https://ipiob.org/ . 

(14)

  Ο πλήρης κατάλογος των συνεισφορών περιλαμβάνεται στη σελίδα 78 της ετήσιας έκθεσης του PIOB .