ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 8.10.2024

COM(2024) 445 final

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης — Ετήσια έκθεση 2023

Πρόλογος 

Είμαι στην ευχάριστη θέση να παρουσιάσω την έκθεση αυτή, η οποία καλύπτει τον κύκλο του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης (TSI) για το 2023. Πρόκειται για την τρίτη κατά σειρά έκθεση, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το TSI αποτελεί επιτυχημένο μέσο πολιτικής με απτά οφέλη για τα κράτη μέλη. Για μία ακόμη φορά, ο αριθμός των αιτημάτων υποστήριξης που υπέβαλαν οι εθνικές αρχές ήταν σημαντικά μεγαλύτερος από τον αριθμό των αιτημάτων που ήταν σε θέση να εξυπηρετήσει η ΓΔ REFORM.

Από τα στοιχεία που παρουσιάζουμε στην παρούσα έκθεση προκύπτει ότι το TSI βοηθά τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τη διοικητική τους ικανότητα όσον αφορά τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, ενώ συμβάλλει επίσης στην επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και στη διευκόλυνση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Χωρίς εκ των προτέρων κατανομή κονδυλίων με βάση γεωγραφικούς ή θεματικούς παράγοντες, το TSI εξακολουθεί να αποτελεί ευέλικτο και προσανατολισμένο στη ζήτηση μέσο, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα προσαρμογής στις αναδυόμενες ανάγκες και σε ταχέως μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα.

Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι το ενδιαφέρον των κρατών μελών να συμμετάσχουν σε πολυκρατικά έργα συνέχισε να αυξάνεται, καθώς υπήρχαν 34 τέτοια έργα στο πλαίσιο του TSI για το 2023. Τα κράτη μέλη απέδειξαν επίσης έμπρακτα το ενδιαφέρον τους για την ενίσχυση της συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο μέσω 10 πολυπεριφερειακών έργων. Ομοίως, διαπιστώθηκε ότι τα κράτη μέλη ανταποκρίθηκαν σε μεγάλο βαθμό στα 12 εμβληματικά έργα τεχνικής υποστήριξης που είχαν επιλεχθεί με βάση τις ανάγκες των κρατών μελών και συνδέονταν με κορυφαίες προτεραιότητες της ΕΕ.

Το 2023 οι περισσότερες μεταρρυθμίσεις που υποστηρίχθηκαν από το TSI συνδέονταν με την υλοποίηση των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Επιπλέον, στο πλαίσιο της πολιτικής προτεραιότητας της Επιτροπής για την επιτάχυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης και προσχώρησης, το TSI επεκτάθηκε πέραν των συνόρων της ΕΕ και ξεκίνησε ένα πιλοτικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή των χωρών της διεύρυνσης ως παρατηρητών επιλεγμένων έργων τεχνικής υποστήριξης.

Ένα άλλο σημαντικό ορόσημο το 2023 ήταν η έκδοση της ανακοίνωσης για την ενίσχυση του ευρωπαϊκού διοικητικού χώρου (ComPAct) , στην οποία προτείνονταν συγκεκριμένες δράσεις, που θα βοηθήσουν δημόσιες διοικήσεις να καλύψουν τις ανάγκες των πολιτών και των επιχειρήσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στο πλαίσιο της ComPAct, το 2023 ξεκίνησαν επίσης οι ανταλλαγές συνεργασίας στον τομέα της δημόσιας διοίκησης (PACE) ως εμβληματικό έργο του TSI. Σκοπός της πρωτοβουλίας αυτής είναι να προαχθούν η μάθηση από ομοτίμους και η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των δημοσίων υπαλλήλων των διαφόρων κρατών μελών, με στόχο την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας, της χάραξης πολιτικής και των δεξιοτήτων υλοποίησης. Η ανταπόκριση στην πρωτοβουλία PACE ήταν σημαντική, με τη συμμετοχή 300 και πλέον δημοσίων υπαλλήλων σε 70 ανταλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.

Με την παρούσα έκθεση αναδεικνύουμε επίσης τη σημαντική συμβολή του TSI στην ανταγωνιστικότητα, η οποία αποτελεί βασική προτεραιότητα της ΕΕ. Αυτή η επισκόπηση της υποστήριξης από το TSI προς τα κράτη μέλη στον τομέα της ανταγωνιστικότητας κατά τη διάρκεια του 2023 διαρθρώνεται γύρω από τους εννέα κινητήριους μοχλούς για την ανταγωνιστικότητα που προσδιορίζονται στην ανακοίνωση με τίτλο «30 χρόνια ενιαίας αγοράς» και στην «Ετήσια έκθεση για την ενιαία αγορά και την ανταγωνιστικότητα 2024» . Στην έκθεση παρουσιάζονται συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες το TSI παρείχε υποστήριξη στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για την προαγωγή των οικονομιών των κρατών μελών με τη δημιουργία θέσεων εργασίας, συνοχής, καινοτομίας και ευημερίας.

Έχω την πεποίθηση ότι κατά τα επόμενα έτη το TSI θα συνεχίσει να στηρίζει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων σύμφωνα με τις βασικές πολιτικές και προτεραιότητες της ΕΕ, να ανταποκρίνεται στις εθνικές και διακρατικές προκλήσεις και, ως εκ τούτου, να έχει σαφώς θετικό αντίκτυπο σε ολόκληρη την ΕΕ.

Judit RÓZSA

Ασκούσα χρέη Γενικής Διευθύντριας της ΓΔ REFORM

Πίνακας περιεχομένων

Πρόλογος    

Το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης    

Το TSI το 2023    

I.    Σημαντικότερα σημεία    

Δημόσια διοίκηση και διακυβέρνηση    

II.    Ο κύκλος του TSI για το 2023 — στοιχεία και αριθμοί    

Έναρξη του κύκλου του TSI για το 2023    

Αιτήματα για στήριξη από το TSI για το 2023    

Έργα του TSI για το 2023    

Εμβληματικά έργα    

Στήριξη των ΣΑΑ    

Πιλοτικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή των χωρών της διεύρυνσης ως παρατηρητών    

III.    Εκτέλεση έργων    

IV.    Σχέδια συνεργασίας και στήριξης    

V.    Επικοινωνία σχετικά με το TSI    

VI.    Αξιολόγηση του TSI    

Το TSI ως βασικό μέσο για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ    

I.    Λειτουργική ενιαία αγορά    

II.    Πρόσβαση σε ιδιωτικά κεφάλαια    

III.    Δημόσιες επενδύσεις και υποδομές    

IV.    Έρευνα και καινοτομία    

V.    Ενέργεια    

VI.    Κυκλικότητα    

VII.    Ψηφιοποίηση    

VIII.    Εκπαίδευση και δεξιότητες    

IX.    Εμπόριο και ανοικτή στρατηγική αυτονομία    

Συμπέρασμα    

Παράρτημα 1 — Ο ετήσιος κύκλος του TSI    

Παράρτημα 2 — Γενική πρόσκληση του TSI για το 2023: αιτήματα ανά κράτος μέλος    

Το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης

Από το 2021 το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης 1 (TSI) είναι το πρόγραμμα της ΕΕ το οποίο παρέχει στα κράτη μέλη εξατομικευμένη τεχνική εμπειρογνωσία για τη βελτίωση της ικανότητάς τους όσον αφορά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των μεταρρυθμιστών τους προγραμμάτων, μεταξύ άλλων μέσω των εθνικών τους σχεδίων ανθεκτικότητας και ανάκαμψης. Γενικός στόχος του είναι η προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής της ΕΕ μέσω της στήριξης των προσπαθειών των κρατών μελών για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που είναι αναγκαίες για την επίτευξη οικονομικής και κοινωνικής ανάκαμψης, ανθεκτικότητας και ανοδικής οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης.

Το TSI, το οποίο τελεί υπό τη διαχείριση της ΓΔ REFORM της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι διαθέσιμο σε κάθε κράτος μέλος που αντιμετωπίζει προκλήσεις στη διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης μεταρρυθμίσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που προσδιορίζονται στο πλαίσιο της διαδικασίας συντονισμού των οικονομικών πολιτικών του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και των προτεραιοτήτων πολιτικής της ΕΕ ή οι μεταρρυθμίσεις που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη με δική τους πρωτοβουλία. Το TSI δεν κατανέμει εκ των προτέρων κονδύλια ανά κράτος μέλος ή ανά τομέα πολιτικής.

Το TSI δεν απαιτεί συγχρηματοδότηση από τα κράτη μέλη. Ο συνολικός προϋπολογισμός του για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027 ανέρχεται σε 864,4 εκατ. EUR. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να ζητούν πρόσθετη τεχνική υποστήριξη μέσω άμεσης συνεισφοράς ή στο πλαίσιο των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	Σύνολο
116,4	118,7	121,1	123,5	126,0	128,5	130,4	864,4

Γράφημα 1— Προγραμματισμός του προϋπολογισμού του TSI για την περίοδο 2021-2027 (εκατομμύρια ευρώ)

Το TSI παρέχει στις δικαιούχες αρχές των κρατών μελών μοναδική πρόσβαση βάσει έργων σε τεχνική εμπειρογνωσία, καθώς και ευκαιρίες μάθησης από ομοτίμους, ώστε να τις βοηθήσει να αντιμετωπίσουν τις μεταρρυθμιστικές προκλήσεις. Πρόκειται για ένα μέσο το οποίο λειτουργεί με γνώμονα τις απαιτήσεις των κρατών μελών και είναι οργανωμένο σε ετήσιους κύκλους, όπως περιγράφεται στο παράρτημα 1. Η υποστήριξη από το TSI καλύπτει την παροχή εμπειρογνωσίας και εμπειρογνωμόνων σε θέματα σχετικά με την παροχή συμβουλών πολιτικής, την αλλαγή πολιτικής, τη διαμόρφωση στρατηγικών και την κατάρτιση χαρτών πορείας στον τομέα των μεταρρυθμίσεων, καθώς και σχετικά με τη στήριξη νομοθετικών, θεσμικών, διαρθρωτικών και διοικητικών μεταρρυθμίσεων. Καλύπτει επίσης την ανάπτυξη θεσμικών, διοικητικών ή τομεακών ικανοτήτων, σεμινάρια, συνέδρια και εργαστήρια, ανταλλαγές βέλτιστων πρακτικών και δράσεις κατάρτισης, την κατάρτιση κοινών μεθοδολογιών, την ανάπτυξη ικανοτήτων ΤΠ και την εκπόνηση μελετών.

Ως εκ τούτου, το TSI ενισχύει τη θεσμική και διοικητική ικανότητα των κρατών μελών της ΕΕ. Η στήριξη είναι προσαρμοσμένη ειδικά στις μεταρρυθμιστικές ανάγκες και στις διαθέσιμες ικανότητες κάθε δικαιούχου αρχής. Κάθε έργο λαμβάνει έναν μοναδικό συνδυασμό εμπειρογνωσίας που παρέχεται, αφενός, από εσωτερικούς εμπειρογνώμονες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (στο εξής: Επιτροπή) και, αφετέρου, από εμπειρογνώμονες που προέρχονται από τις εθνικές διοικήσεις των κρατών μελών της ΕΕ (π.χ. μέσω του TAIEX, του μέσου τεχνικής βοήθειας και ανταλλαγής πληροφοριών της Επιτροπής 2 ), από διεθνείς οργανισμούς ή από τον ιδιωτικό τομέα. Όταν χρειάζεται, η Επιτροπή συνάπτει συμβάσεις για την παροχή εξωτερικής εμπειρογνωσίας μέσω άμεσης διαχείρισης (κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα) ή έμμεσης διαχείρισης 3 (κυρίως από διεθνείς οργανισμούς). Το προσωπικό της ΓΔ REFORM συμμετέχει πλήρως καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας υλοποίησης κάθε έργου.

Το TSI το 2023

I.Σημαντικότερα σημεία

Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, το 2023 το TSI παρείχε σε όλα τα κράτη μέλη τεχνική υποστήριξη σε ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, κατόπιν υποβολής σχετικών αιτημάτων από τις εθνικές αρχές. Στους τομείς αυτούς περιλαμβάνονταν η δημόσια διοίκηση και διακυβέρνηση, η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση, η ανταγωνιστικότητα, η υγεία και η μακροχρόνια φροντίδα, η φορολογική διοίκηση και τα τελωνεία, η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, η δικαιοσύνη, το κράτος δικαίου, η καταπολέμηση της διαφθοράς, η ακεραιότητα και οι δημόσιες συμβάσεις, η αγορά εργασίας και οι δεξιότητες κοινωνικής προστασίας, η εκπαίδευση και κατάρτιση και η μετανάστευση.

Γράφημα 2 — Το TSI για τo 2023:  Συμβολή σε βασικές προτεραιότητες πολιτικής

Τα έργα του TSI για το 2023 υποστήριξαν επίσης δυναμικά την υλοποίηση των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας 4  (ΣΑΑ). Το TSI συνέχισε να παρέχει στήριξη στα κράτη μέλη κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Για την ενίσχυση της αλληλεγγύης προς την Ουκρανία, το TSI στήριξε επίσης τα κράτη μέλη για την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων κατά της Ρωσίας. Επιπλέον, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους Δεξιοτήτων 2023, το TSI στήριξε αρκετά κράτη μέλη στην ανάπτυξη της εθνικής στρατηγικής τους για τις δεξιότητες με σκοπό την αντιμετώπιση ελλείψεων και αναντιστοιχιών.

Σε διοργανικό επίπεδο, στις 7 Νοεμβρίου 2023 η Επίτροπος Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων κα Elisa Ferreira πραγματοποίησε συνάντηση με την Επιτροπή Προϋπολογισμών και την Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την εφαρμογή του TSI.

Δημόσια διοίκηση και διακυβέρνηση

Στις 25 Οκτωβρίου 2023 η Επιτροπή εξέδωσε νέα ανακοίνωση για την ενίσχυση του ευρωπαϊκού διοικητικού χώρου (ComPAct) , στην οποία προτείνονταν συγκεκριμένες δράσεις, που θα βοηθήσουν δημόσιες διοικήσεις να καλύψουν τις ανάγκες των πολιτών και των επιχειρήσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στις 7 Δεκεμβρίου 2023 η επίτροπος κα Ferreira παρουσίασε την ComPAct στο Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας (Εσωτερική Αγορά και Βιομηχανία).

Η ComPAct αποτελούσε απάντηση στις εκκλήσεις των κρατών μελών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής των Περιφερειών προς την Επιτροπή για προώθηση της συνεργασίας και του πολιτικού διαλόγου, καθώς και για συμβολή στη βελτίωση της ικανότητας και της ποιότητας των δημόσιων διοικήσεων σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο στην ΕΕ. Η ComPAct ανταποκρίνεται επίσης στις προσδοκίες των Ευρωπαίων, όπως εκφράστηκαν στην έρευνα του Ευρωβαρόμετρου σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις και τις δημόσιες διοικήσεις που ξεκίνησε η ΓΔ REFORM την άνοιξη του 2023. Μέσω της έρευνας αυτής, οι πολίτες ζήτησαν από τις δημόσιες διοικήσεις να μειώσουν τη γραφειοκρατία τους, να αυξήσουν την ταχύτητα παροχής των υπηρεσιών τους, να ενισχύσουν τη διαφάνειά τους και να έρθουν πιο κοντά στους πολίτες. Η πρωτοβουλία ComPAct είναι το πρώτο ολοκληρωμένο σύνολο δράσεων που θέσπισε ποτέ η Επιτροπή για να στηρίξει τον εκσυγχρονισμό των εθνικών διοικήσεων και να ενισχύσει τη διακρατική συνεργασία τους, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζουν μαζί τις κοινές προκλήσεις.

Στόχος της ComPAct είναι η προώθηση της συνεργασίας και του πολιτικού διαλόγου, καθώς και η συμβολή του στη βελτίωση της ικανότητας και της ποιότητας των δημόσιων διοικήσεων σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο στην ΕΕ. Προτείνει μια στρατηγική δέσμη δράσεων για την ενίσχυση του ευρωπαϊκού διοικητικού χώρου με την προώθηση ενός κοινού συνόλου γενικών αρχών, οι οποίες στηρίζουν την ποιότητα της δημόσιας διοίκησης και την ενίσχυση της στήριξης που παρέχει για τον διοικητικό εκσυγχρονισμό των κρατών μελών.

Στο πλαίσιο της ComPAct, το 2023 ξεκίνησε μια νέα ειδική εμβληματική πρωτοβουλία του TSI, οι ανταλλαγές συνεργασίας στον τομέα της δημόσιας διοίκησης (PACE). Σκοπός της πρωτοβουλίας αυτής η προώθηση της μάθησης από ομοτίμους και η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των δημοσίων υπαλλήλων των διαφόρων κρατών μελών, προκειμένου να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα, καθώς και οι δεξιότητες χάραξης πολιτικής και εφαρμογής της. Η στενή ευθυγράμμιση μεταξύ της ComPAct και του TSI συμβάλλει στη διατήρηση ιδιαίτερης εστίασης της πολιτικής στη βελτίωση της επιχειρησιακής ικανότητας και αποδοτικότητας των δημόσιων διοικήσεων των κρατών μελών.

II.Ο κύκλος του TSI για το 2023 — στοιχεία και αριθμοί

Έναρξη του κύκλου του TSI για το 2023

Ο κύκλος του TSI για το 2023 εγκαινιάστηκε κατά τη διάρκεια της ετήσιας διάσκεψης για το TSI με θέμα «Building Resilience of the Member States» (Ανάπτυξη της ανθεκτικότητας των κρατών μελών), η οποία πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά στις 5 Μαΐου 2022. Η διάσκεψη κατέδειξε τον τρόπο με τον οποίο το TSI μπορεί να στηρίξει τα κράτη μέλη, με τον επιτυχή σχεδιασμό και την επιτυχή υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα, ιδίως στο πλαίσιο των πρόσφατων κρίσεων (πανδημία COVID-19, εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία). Παρουσίασε επίσης τις κύριες προτεραιότητες για το TSI το 2023, και συγκεκριμένα:

·την παροχή συνεχούς στήριξης για την υλοποίηση των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ)·

·την εστίαση της στήριξης σε επιλεγμένες προτεραιότητες της ΕΕ, μέσω της καινοτόμου προσέγγισης της ΓΔ REFORM για τα εμβληματικά έργα, τα οποία είναι ιδέες έργων που προτείνονται προορατικά στα κράτη μέλη από την Επιτροπή· και

·την ενθάρρυνση του σχεδιασμού και της υλοποίησης πολυκρατικών και πολυπεριφερειακών έργων.

Κατά τη διάσκεψη δόθηκε επίσης η ευκαιρία να παρουσιαστούν οι 12 «εμβληματικές» ιδέες έργων τεχνικής υποστήριξης, οι οποίες προτάθηκαν επειδή καλύπτουν μεταρρυθμιστικές ανάγκες σε διάφορα κράτη μέλη και συνδέονται με τις κορυφαίες προτεραιότητες της ΕΕ, η διαδικασία υλοποίησης των οποίων βρίσκεται επί του παρόντος σε εξέλιξη στα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, στόχος τους είναι να στηρίξουν τα κράτη μέλη στην προσπάθειά τους να πραγματοποιήσουν μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την ανάπτυξη.

Επιπλέον, η εμβληματική πρωτοβουλία του TSI για το 2022 με τίτλο « EU Supervisory Digital Finance Academy to enhance the skills of the financial supervisory authorities » (Εποπτική Ακαδημία Ψηφιακών Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών της ΕΕ για την ενίσχυση των δεξιοτήτων των αρχών χρηματοπιστωτικής εποπτείας) προτάθηκε εκ νέου για τον κύκλο του TSI για το 2023.

Αιτήματα για στήριξη από το TSI για το 2023

Έως τις 31 Οκτωβρίου 2022 είχαν ανταποκριθεί στη γενική πρόσκληση του TSI για το 2023 27 κράτη μέλη, τα οποία υπέβαλαν 530 αιτήματα τεχνικής υποστήριξης, συνολικού ύψους 256 εκατ. EUR, ποσό υπερδιπλάσιο των κονδυλίων της διαθέσιμης χρηματοδότησης. Παρά το γεγονός ότι όλα τα υποβληθέντα αιτήματα κρίθηκαν επιλέξιμα 5 , επτά αποσύρθηκαν από τα αιτούντα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια της φάσης αξιολόγησης. Κατά συνέπεια, αξιολογήθηκαν προς επιλογή 523 αιτήματα.

Η ΓΔ REFORM έχει διασφαλίσει μέσω σαφώς καθορισμένης διαδικασίας λήψης αποφάσεων (βλ. παράρτημα 1) ότι τα έργα επιλέγονται με βάση τα κριτήρια αξιολόγησης που ορίζονται στο άρθρο 9 παράγραφος 5 του κανονισμού TSI. Τα αιτήματα αναλύονται με βάση τον επείγοντα χαρακτήρα, το εύρος και το βάθος των προκλήσεων που εντοπίστηκαν, τις ανάγκες υποστήριξης όσον αφορά τους σχετικούς τομείς πολιτικής, καθώς και την ανάλυση των κοινωνικοοικονομικών δεικτών και τη θεσμική και διοικητική ικανότητα των οικείων κρατών μελών. Μέσω ελέγχου επιλεξιμότητας, η ΓΔ REFORM διασφαλίζει επίσης ότι οι δράσεις είναι επιλέξιμες σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού TSI.

Η Επιτροπή μπορεί να στηρίζει τα κράτη μέλη με ειδικά μέτρα σε περίπτωση επειγουσών αναγκών. Πράγματι, σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 7 του κανονισμού TSI, η ΓΔ REFORM μπορεί επίσης να θεσπίζει ειδικά μέτρα σύμφωνα με τους στόχους και τις δράσεις που ορίζονται στον κανονισμό TSI με στόχο την παροχή τεχνικής υποστήριξης στις εθνικές αρχές για την αντιμετώπιση επειγουσών αναγκών. Αυτά τα ειδικά μέτρα έχουν προσωρινό χαρακτήρα και συνδέονται με τις ειδικές περιπτώσεις που καθορίζονται στο άρθρο 9 παράγραφος 3 (μεταξύ άλλων, κατάρτιση ή εφαρμογή των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο της διαδικασίας οικονομικής διακυβέρνησης, όπως οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις ή η εφαρμογή προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής). Το 2023 η ΓΔ REFORM δεν στήριξε κανένα ειδικό μέτρο.

Η ΓΔ REFORM προέβη σε διαβούλευση με τις άλλες υπηρεσίες / γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής, ώστε να διασφαλιστεί ότι η παροχή τεχνικής υποστήριξης από το TSI για το 2023 ήταν ευθυγραμμισμένη με τις πολιτικές της ΕΕ, δεν επικάλυπτε άλλες δράσεις και πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ και ότι συμπλήρωνε και αξιοποιούσε άλλα προγράμματα της ΕΕ.

Γενικότερα, τα υποβληθέντα αιτήματα αφορούσαν ανάγκες υποστήριξης για μεταρρυθμίσεις που προσδιορίστηκαν σε διάφορες περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των μεταρρυθμιστικών προτεραιοτήτων των ίδιων των κρατών μελών και των μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που εντοπίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, καθώς και των μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με την υλοποίηση των προτεραιοτήτων της ΕΕ.

Γράφημα 3 — Το TSI για τo 2023: Περιπτώσεις στήριξης στα αιτήματα των κρατών μελών

Μετά τη διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής που περιγράφεται στο παράρτημα 1, επιλέχθηκαν για χρηματοδότηση ύψους 119,7 εκατ. EUR, στο πλαίσιο της γενικής πρόσκλησης του TSI για το 2023, 231 αιτήματα που κάλυπταν βασικές προτεραιότητες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων τα εξής 6 :

·90 αιτήματα σχετικά με την εφαρμογή εθνικών ΣΑΑ·

·69 αιτήματα σχετικά με την ψηφιακή μετάβαση·

·83 αιτήματα σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία·

·34 αιτήματα σχετικά με την ισότητα: στήριξη των γυναικών, των ατόμων με αναπηρία, της κοινότητας των Ρομά, των μεταναστών, των ηλικιωμένων και της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+.

Η υποστήριξη από το TSI για το 2023 κάλυπτε μέτρα σε όλα τα κράτη μέλη.

Έργα του TSI για το 2023

Μετά την έκδοση της απόφασης χρηματοδότησης και του ετήσιου προγράμματος εργασίας , στις 21 Μαρτίου 2023, για τον καθορισμό των μέτρων που ήταν αναγκαία για την εφαρμογή του TSI για το 2023 7 , τα 231 επιλεχθέντα αιτήματα εξορθολογίστηκαν σε 151 έργα, καθώς, σε ορισμένες περιπτώσεις, πολλά αιτήματα συγχωνεύθηκαν σε ένα ενιαίο έργο με στόχο την αξιοποίηση οικονομιών κλίμακας, την προώθηση συνεργειών και τη διευκόλυνση ευκαιριών μάθησης από ομοτίμους. Τα εν λόγω 151 έργα στήριξαν με τη σειρά τους τα 27 κράτη μέλη στην προετοιμασία, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση 326 μεταρρυθμίσεων αιχμής 8 .

Γράφημα 4 — Το TSI για το 2023: Αριθμός υποστηριζόμενων μεταρρυθμίσεων σε κάθε κράτος μέλος

Το ενδιαφέρον των κρατών μελών να συμμετάσχουν σε πολυκρατικά έργα εξακολούθησε να αυξάνεται το 2023, με αποτέλεσμα να καταγραφεί απότομη άνοδος από δύο πολυκρατικά έργα στο πλαίσιο του TSI για το 2021 σε 21 στο πλαίσιο του TSI για το 2022 και σε 34 πολυκρατικά έργα στο πλαίσιο του TSI για το 2023. Τα κράτη μέλη απέδειξαν επίσης έμπρακτα το ενδιαφέρον τους για την ενίσχυση της συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο μέσω 10 πολυπεριφερειακών έργων.

Το πολυκρατικό εμβληματικό έργο με τίτλο «Ανταλλαγές συνεργασίας στον τομέα της δημόσιας διοίκησης» (PACE) —το οποίο αποσκοπεί στην προώθηση της συνεργασίας και των διασυνοριακών ανταλλαγών μεταξύ των κρατών μελών για την ανάπτυξη διοικητικής ικανότητας και την προετοιμασία της επόμενης γενιάς φορέων χάραξης πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση— χαρακτηρίστηκε από σημαντικό ποσοστό ανταπόκρισης με στόχο την υλοποίηση 70 ανταλλαγών σε 17 κράτη μέλη για περισσότερους από 300 συμμετέχοντες.

Γράφημα 5 — Το TSI για την περίοδο 2021-2023: μεταβολή του αριθμού των πολυκρατικών έργων

Τα έργα του TSI για το 2023 περιλάμβαναν δύο πολυκρατικά έργα που είχαν ως στόχο να υποστηρίξουν τα βιομηχανικά οικοσυστήματα των κρατών μελών (EL, ES, FI, PT και SE) και να τα βοηθήσουν να επιταχύνουν την αδειοδότηση για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (LT και NL), με τη συμβολή αμφότερων των έργων στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ενωσιακής οικονομίας. Περιλάμβαναν επίσης το πολυκρατικό έργο «Measuring Citizen’s Satisfaction with Key Government Services for Better Performance and Enhanced Trust» (Μέτρηση της ικανοποίησης των πολιτών από τις βασικές κρατικές υπηρεσίες για τη βελτίωση των επιδόσεων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης) (AT, BE, EE, EL, ES, FI, HR, IE, LT, LV και SI) και το έργο «Διαχείριση κινδύνων που αφορούν το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση για τον χρηματοπιστωτικό τομέα» (BG, CY, EL, FI, FR, HR, IE, IT, LV, RO και SI) για την ενίσχυση της ικανότητας των αρχών χρηματοπιστωτικής εποπτείας προκειμένου να αντιδρούν σε προκλήσεις που συνδέονται με περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και σχετικούς με τη διακυβέρνηση (ΟΚΔ) κινδύνους, καθώς και ένα έργο για τη «Βελτίωση της ποιότητας και της χρήσης των φορολογικών πληροφοριών που ανταλλάσσονται μεταξύ των κρατών μελών στο πλαίσιο της οδηγίας για τη διοικητική συνεργασία (DAC)» στην Κροατία και την Ιρλανδία.

Γράφημα 6 — Το TSI για την περίοδο 2021-2023: Εξέλιξη του αριθμού των έργων με περιφερειακή/τοπική διάσταση

Με την πάροδο των ετών, ένα αυξανόμενο ποσοστό έργων TSI στήριξε τα κράτη μέλη στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο σύμφωνα με τις προτεραιότητες της ΕΕ. Για παράδειγμα, το 2023 το TSI στήριξε 10 περιφέρειες σε 5 κράτη μέλη για την ενίσχυση των περιφερειακών οικοσυστημάτων εξόρυξης της ΕΕ με σκοπό τη στήριξη της πράσινης μετάβασης και τη διασφάλιση του εφοδιασμού με ορυκτές πρώτες ύλες .

Εμβληματικά έργα

Το TSI για το 2023 παρουσίασε επίσης υψηλό ποσοστό ανταπόκρισης σε εμβληματικά έργα σε σύγκριση με το TSI για το 2022, έτος κατά το οποίο χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά η ιδέα. Από τα 151 έργα του TSI για το 2023, τα 50 συνδέονταν με εμβληματικά έργα, μεταξύ άλλων στους τομείς του πράσινου θεματολογίου, της ψηφιακής τεχνολογίας, της ενέργειας, της δημόσιας διοίκησης, των δημόσιων οικονομικών, της ένταξης των μεταναστών και της υγειονομικής περίθαλψης.

Στο πλαίσιο της πρόσκλησης του TSI για το 2023 δόθηκε επίσης η δυνατότητα σε οκτώ νέες δικαιούχες αρχές να συμμετάσχουν στην Εποπτική Ακαδημία Ψηφιακών Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών της ΕΕ , η οποία είχε σχεδιαστεί αρχικά στο πλαίσιο του TSI για το 2022, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός των αρχών να αυξηθεί σε 32 αρχές από 25 κράτη μέλη.

Στήριξη των ΣΑΑ

Το TSI υποστηρίζει την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που περιλαμβάνονται στα ΣΑΑ στους τομείς πολιτικής της διακυβέρνησης και της δημόσιας διοίκησης, της ψηφιακής τεχνολογίας, της βιώσιμης ανάπτυξης και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, της αγοράς εργασίας, της υγείας, της εκπαίδευσης, των κοινωνικών υπηρεσιών, της φορολογικής διοίκησης και της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, καθώς και στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Το 2023 το 66 % των έργων του TSI για το 2023 συνδεόταν άμεσα ή έμμεσα με εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, βοηθώντας τα κράτη μέλη να ενισχύσουν περαιτέρω την ικανότητά τους όσον αφορά την εφαρμογή των ΣΑΑ, συμπεριλαμβανομένων των μεθόδων παρακολούθησης και διαχείρισης έργου στο πλαίσιο των ΣΑΑ, των μηχανισμών υποβολής εκθέσεων, των πλαισίων λογιστικών και άλλων ελέγχων, της επικοινωνιακής στρατηγικής, των δομών διακυβέρνησης, των συστημάτων ΤΠ και της εφαρμογής της αρχής της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης».

Στην ενδιάμεση αξιολόγηση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) 9  επισημαίνεται ότι «η συνοχή μεταξύ του ΜΑΑ και του TSI οφείλεται στις ενσωματωμένες συνέργειες μεταξύ των δύο μέσων και στην ευθυγράμμιση των οικείων κριτηρίων αξιολόγησης. Ο κανονισμός ΜΑΑ προωθεί ενεργά συνέργειες μεταξύ του ΜΑΑ και του TSI παρέχοντας στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να διαθέτουν έως και το 4 % των συνολικών κονδυλίων τους για την παροχή τεχνικής υποστήριξης κατά την υλοποίηση των ΣΑΑ, επιλογή που χρησιμοποιείται από τέσσερα κράτη μέλη. Η ευθυγράμμιση των κριτηρίων αξιολόγησης του ΜΑΑ και του TSI δίνει έμφαση στο γεγονός ότι και τα δύο μέσα έχουν τους ίδιους στόχους πολιτικής και ότι οι προτεραιότητές τους είναι ευθυγραμμισμένες. Για παράδειγμα, η συνάφεια των ειδικών ανά χώρα συστάσεων αποτελεί ένα από τα κριτήρια αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται τόσο για την επιλογή έργων στο πλαίσιο του TSI όσο και για την έγκριση των ΣΑΑ. Η συνοχή των δύο μέσων είναι προφανής στο γεγονός ότι περισσότερα από 400 έργα που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του TSI συνδέονται με την κατάρτιση ή την εφαρμογή των ΣΑΑ των κρατών μελών, αναδεικνύοντας τον καίριο ρόλο που διαδραματίζει το TSI στον μηχανισμό».

Πιλοτικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή των χωρών της διεύρυνσης ως παρατηρητών

Στο πλαίσιο της πολιτικής προτεραιότητας της Επιτροπής να επιταχυνθεί η διαδικασία ολοκλήρωσης και προσχώρησης για τις χώρες της διεύρυνσης 10 , η ΓΔ REFORM και η ΓΔ NEAR ανέπτυξαν ένα πιλοτικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του TSI, το οποίο παρείχε τη δυνατότητα στις χώρες της διεύρυνσης να συμμετέχουν ως «παρατηρητές» σε επιλεγμένα έργα του TSI για το 2023. Η συμμετοχή αυτή πραγματοποιήθηκε με τη σύμφωνη γνώμη των αντίστοιχων δικαιούχων αρχών των κρατών μελών και χωρίς τη χρηματοδότησή της από το TSI.

Το πιλοτικό πρόγραμμα ξεκίνησε στις 13 Σεπτεμβρίου 2023 με τη συμμετοχή οκτώ χωρών της διεύρυνσης, και συγκεκριμένα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, της Μολδαβίας, της Βόρειας Μακεδονίας, της Αλβανίας, της Σερβίας, της Τουρκίας, της Γεωργίας και του Κοσόβου 11 . Τα έργα που επιλέχθηκαν από τις χώρες της διεύρυνσης ήταν κυρίως πολυκρατικά έργα του TSI. Οι εμπλεκόμενες δημόσιες διοικήσεις τόσο των χωρών της διεύρυνσης όσο και των κρατών μελών εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τις ευκαιρίες συνεργασίας που προσφέρονται μέσω του πιλοτικού προγράμματος.

III.Εκτέλεση έργων

Το TSI απαιτεί τη διαρκή συμμετοχή της ΓΔ REFORM, από τη φάση σχεδιασμού των έργων και την υλοποίησή τους έως την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των έργων.

Η ΓΔ REFORM δραστηριοποιείται από τα πρώτα στάδια του προσδιορισμού των έργων, με εκτεταμένες προσπάθειες προσέγγισης που έχουν ως αποδέκτες τις εθνικές αρχές, διαρκή συνεργασία μεταξύ των συντονιστών ανά χώρα της ΓΔ REFORM και των αντίστοιχων συντονιστικών αρχών, καθώς και συναντήσεις μεταξύ των ανώτερων διοικητικών στελεχών της ΓΔ REFORM και των εθνικών αρχών σε κάθε κράτος μέλος.

Μετά την επιλογή των αιτημάτων για στήριξη από το TSI για το 2023 και τη λήψη απόφασης σχετικά με τις μεθόδους υλοποίησής τους, οι υπεύθυνοι πολιτικής της ΓΔ REFORM επικοινωνούσαν τακτικά με τις εθνικές αρχές για τον προσδιορισμό των αποτελεσμάτων των έργων και τη διαμόρφωση των σχετικών δραστηριοτήτων και σχεδίων εργασίας. Ήταν μέλη όλων των ειδικών ομάδων έργου, μαζί με τους επιλεγμένους παρόχους, και συνεργάζονταν στην καθημερινή διαχείριση του έργου. Διασφάλιζαν επίσης την απρόσκοπτη επικοινωνία μεταξύ παρόχων και εθνικών αρχών, προωθώντας την αμοιβαία κατανόηση για την εξασφάλιση της επιτυχίας των έργων.

Η ΓΔ REFORM συντόνιζε επίσης τις εργασίες της με άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής μέσω μόνιμου δικτύου εκπροσώπων άλλων γενικών διευθύνσεων. Στόχος ήταν να διασφαλιστεί ότι η παροχή τεχνικής υποστήριξης στο πλαίσιο του TSI ήταν ευθυγραμμισμένη με τις πολιτικές της ΕΕ, δεν επικάλυπτε άλλα έργα και ότι συμπλήρωνε και αξιοποιούσε άλλα προγράμματα της ΕΕ (μεταξύ άλλων διευκολύνοντας την πρόσβαση στην τεχνική εμπειρογνωσία που διαθέτει η Επιτροπή ή που μπορούσε να κινητοποιηθεί εύκολα από άλλα προγράμματα της ΕΕ).

Τέλος, ένα μέλος του προσωπικού της ΓΔ REFORM συμπεριλήφθηκε στη διευθύνουσα επιτροπή κάθε έργου, μαζί με ανώτερους υπαλλήλους των εθνικών αρχών, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα έργα εξακολουθούσαν να ευθυγραμμίζονται με τις εθνικές προτεραιότητες και να προσαρμόζονται στο μεταβαλλόμενο τοπίο, εάν αυτό ήταν αναγκαίο. Ο στόχος ήταν να συνεισφέρουν στα εθνικά μεταρρυθμιστικά προγράμματα, επιδιώκοντας παράλληλα τη δημιουργία ενωσιακής προστιθέμενης αξίας.

IV.Σχέδια συνεργασίας και στήριξης

Το 2023 συνήφθησαν σχέδια συνεργασίας και στήριξης 12 με τα 27 κράτη μέλη προκειμένου να καθοριστούν οι κατευθυντήριες αρχές και οι μέθοδοι εργασίας για την παροχή στήριξης από το TSI. Αυτές οι αρχές και οι μέθοδοι κοινοποιήθηκαν στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο του 2023. Κάθε σχέδιο περιγράφει τους καλυπτόμενους τομείς πολιτικής και το πεδίο εφαρμογής των μέτρων στήριξης που θα τεθούν σε εφαρμογή για κάθε κράτος μέλος, ενώ καθορίζει επίσης ενδεικτικά χρονοδιαγράμματα και εκτιμώμενους προϋπολογισμούς. Επομένως, παρέχει σε κάθε κράτος μέλος μια στρατηγική επισκόπηση της εφαρμογής των μέτρων στήριξης του TSI σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

Το 2023 τα σχέδια αυτά περιλάμβαναν επίσης πρόταση για την εντολή των εθνικών συντονιστικών αρχών του TSI, με περιγραφή του ρόλου τους σε κάθε στάδιο του κύκλου TSI, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής συμμετοχής τους σε δραστηριότητες επικοινωνίας και αξιολόγησης, καθώς και της συμμετοχής τους σε δίκτυο των συντονιστικών αρχών υπό την προεδρία της ΓΔ REFORM. Το 2023 το δίκτυο αυτό συνεδρίασε πέντε φορές (τέσσερις φορές διαδικτυακά και μία φορά αυτοπροσώπως, στις 12 Σεπτεμβρίου 2023, στη Μαδρίτη). Η συνεδρίαση με φυσική παρουσία ειδικότερα αποτέλεσε ευκαιρία για να υπογραμμιστεί η σημασία του ρόλου που διαδραματίζουν οι συντονιστικές αρχές των κρατών μελών για την ομαλή λειτουργία του TSI και να συζητηθεί ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος συγκέντρωσης και συντονισμού ιδεών και ενδιαφερόμενων μερών για την κατάρτιση πολυκρατικών αιτημάτων για το TSI.

V.Επικοινωνία σχετικά με το TSI

Το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης είναι μοναδικό όσον αφορά τον σχεδιασμό και την ευελιξία του. Συνεργάζεται με τις εθνικές διοικήσεις για τη στήριξη του σχεδιασμού και της υλοποίησης των μεταρρυθμίσεών τους προς όφελος των ατόμων και των επιχειρήσεων. Για να διασφαλιστεί η προβολή της ενωσιακής χρηματοδότησης, η ΓΔ REFORM προωθεί τις εργασίες του TSI και των σχετικών έργων στο πλαίσιο του TSI, καθώς και τα αποτελέσματά τους, σε συνεργασία με τις δικαιούχες αρχές, τους παρόχους υποστήριξης και τα γραφεία των αντιπροσωπειών τόσο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσο και της Επιτροπής σε κάθε κράτος μέλος. Οι δραστηριότητες επικοινωνίας μέσω ειδικών διαύλων (ο ιστότοπος για τη στήριξη μεταρρυθμίσεων, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι δημοσιεύσεις, οι εκδηλώσεις κ.λπ.) παρέχουν στοχευμένη πληροφόρηση σε πολλαπλά ακροατήρια, συμπεριλαμβανομένων των μέσων ενημέρωσης και του κοινού.

Το 2023 οι επικοινωνιακές δραστηριότητες σχετικά με το TSI και τη χάραξη πολιτικής για τη δημόσια διοίκηση και τη διακυβέρνηση προσανατολίστηκαν περισσότερο προς τα αποτελέσματα. Συγκεκριμένα, στις 21 Μαρτίου 2023 η ΓΔ REFORM παραχώρησε την ετήσια συνέντευξη Τύπου σχετικά με το TSI για το 2023 , σηματοδοτώντας την έγκριση του προγράμματος εργασίας του TSI για το 2023. Η ΓΔ REFORM διοργάνωσε επίσης την ετήσια διάσκεψη του TSI  με θέμα « Δημόσια διοίκηση κατάλληλη για το μέλλον και ευπροσάρμοστη στις αλλαγές », η οποία πραγματοποιήθηκε στις 25 Μαΐου 2023. Η διάσκεψη αυτή σηματοδότησε την έναρξη του κύκλου του TSI για το 2024. Η διοργάνωσή της με τη μορφή τηλεοπτικής εκπομπής διατήρησε αμείωτο το ενδιαφέρον των 1 600 διαδικτυακών συμμετεχόντων καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Η ΓΔ REFORM συνδιοργάνωσε και/ή συμμετείχε σε δημόσιες εκδηλώσεις , τόσο σε τοπικό όσο και σε διαδικτυακό επίπεδο, με σκοπό την ανάδειξη επιτυχημένων παραδειγμάτων και τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τα αποτελέσματα του TSI. Στις εκδηλώσεις αυτές περιλαμβάνονταν τα εξής:

·Η ΓΔ REFORM στο Οικονομικό Φόρουμ Δελφών VIII, 26-29 Απριλίου 2023

·Στήριξη της ανάπτυξης δεξιοτήτων μέσω μεταρρυθμίσεων, 25 Μαΐου 2023

·Ανταλλαγή, διακυβέρνηση και ενσωμάτωση δεδομένων για τον τουρισμό, 27-28 Σεπτεμβρίου 2023

·Επιστήμη για την πολιτική στην Ευρώπη, 10-11 Οκτωβρίου 2023

·Βιώσιμη χρηματοδότηση — παράλληλη εκδήλωση της COP 28, 4 Δεκεμβρίου 2023.

Η ΓΔ REFORM εγκατέλειψε την προσέγγιση με γνώμονα τα έργα που ακολουθούσε κατά τα πρώτα έτη εφαρμογής του TSI και εστιάζει πλέον περισσότερο στις μεταρρυθμίσεις και στον αντίκτυπο που έχουν στη ζωή των ανθρώπων, ενώ έχει αυξήσει επίσης τις οικείες δραστηριότητες Τύπου μέσω συνεντεύξεων και εκδηλώσεων Τύπου.

Ο ιστότοπος για τη στήριξη μεταρρυθμίσεων , τον οποίο επισκέφτηκαν το 2023 περισσότεροι από 160 000 μοναδικοί επισκέπτες, έλαβε επίσης μια πιο φιλική προς τον χρήστη μορφή, ώστε να παρέχονται λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις και τα μεταρρυθμιστικά έργα ανά τομέα πολιτικής  και ανά χώρα . Έως το τέλος Δεκεμβρίου του 2023 ήταν διαθέσιμες στο διαδίκτυο περισσότερες από 350 περιγραφές έργων.

Σύμφωνα με την απαίτηση διαφάνειας που ορίζεται στο άρθρο 17 του κανονισμού TSI, ο ιστότοπος για τη στήριξη μεταρρυθμίσεων φιλοξενεί ένα ενιαίο διαδικτυακό δημόσιο αποθετήριο των τελικών μελετών ή εκθέσεων που εκπονούνται στο πλαίσιο των έργων υποστήριξης του TSI. Στο αποθετήριο αυτό παρέχεται η δυνατότητα αναζήτησης ανά έτος, θέμα και κράτος μέλος, ώστε να διευκολύνεται η διάδοση των διαφόρων δημοσιεύσεων σε ευρύ κοινό. Στο τέλος Δεκεμβρίου του 2023 ήταν ήδη διαθέσιμη στο διαδίκτυο μια τελική μελέτη για το 45 % των περατωθέντων έργων στο πλαίσιο του TSI.

Η ΓΔ REFORM παρέμεινε δραστήρια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με 3 500 ακόλουθους στον λογαριασμό @EU_reforms που τηρεί στο X (πρώην Twitter), ενώ ανανεώνει παράλληλα το κανάλι της DG REFORM στο YouTube με νέο περιεχόμενο και πρωτότυπα οπτικοακουστικά προϊόντα. Η ΓΔ REFORM αύξησε επίσης το 2023 την εσωτερική της ικανότητα παραγωγής βίντεο και δημιούργησε διάφορα βίντεο για τη στήριξη της σειράς «Project in the spotlight» .

Στις εκστρατείες επικοινωνίας σε ολόκληρη την ΕΕ και στις αντίστοιχες εκθέσεις γίνεται συχνά αναφορά στο TSI ως σημαντική πηγή υποστήριξης των κρατών μελών για την επίτευξη του μεταρρυθμιστικού τους προγράμματος, σύμφωνα με τις προτεραιότητες της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, το TSI αναφέρθηκε επτά φορές στη γενική έκθεση για την ΕΕ το 2023 , με ειδικές αναφορές στις εργασίες που εκτελέστηκαν για την υποστήριξη των ΣΑΑ, της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, του RePowerEU, της εκπαίδευσης και της υγείας. Η εν λόγω έκθεση περιλάμβανε επίσης δύο αναφορές στην ανακοίνωση για την ComPAct.

VI.Αξιολόγηση του TSI

Η ΓΔ REFORM αξιολογεί την υποστήριξη που παρέχει στα κράτη μέλη τόσο σε επίπεδο προγράμματος όσο και σε επίπεδο έργου. Η αξιολόγηση του προγράμματος και των έργων του TSI παρέχει στα κράτη μέλη και τους πολίτες αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τα επιτεύγματα στην πράξη. Είναι σημαντικό τα αποτελέσματα αυτά να κοινοποιούνται στα ενδιαφερόμενα μέρη και στο ευρύτερο κοινό, ώστε να καταδεικνύεται ότι η δράση της ΕΕ επιφέρει θετικές αλλαγές.

Η εκ των υστέρων αξιολόγηση του Προγράμματος Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων (εκ των υστέρων αξιολόγηση του ΠΣΔΜ), του προγράμματος το οποίο διαδέχτηκε το TSI, δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2023. Η αξιολόγηση αυτή παρείχε σημαντικά πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και τα αποτελέσματα των έργων τεχνικής υποστήριξης που υλοποιήθηκαν από τη ΓΔ REFORM (και την Υπηρεσία Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων). Σύμφωνα με την έκθεση, ο γενικός στόχος του ΠΣΔΜ για την υποστήριξη θεσμικών, διοικητικών και αναπτυξιακού χαρακτήρα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη επιτεύχθηκε με επιτυχία. Διαπιστώθηκε ότι το ΠΣΔΜ είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέσο, άρτια προσαρμοσμένο στις ανάγκες ενίσχυσης των διοικητικών ικανοτήτων των κρατών μελών για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και την αντιμετώπιση των προκλήσεων. Στους βασικούς παράγοντες περιλαμβάνονταν η δυναμική συμμετοχή των εθνικών διοικήσεων και η ανάληψη εκ μέρους τους ιδίας ευθύνης για τα έργα.

Το 2023 η ΓΔ REFORM ξεκίνησε τις προπαρασκευαστικές εργασίες για την έναρξη της ενδιάμεσης αξιολόγησης του TSI, σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού TSI. Η αξιολόγηση αυτή θα πραγματοποιηθεί έως τον Φεβρουάριο του 2025 και αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του μέλλοντος του προγράμματος για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Επιπλέον της αξιολόγησης της έγκαιρης εφαρμογής του TSI με βάση τα πέντε υποχρεωτικά κριτήρια αξιολόγησης για τη βελτίωση της νομοθεσίας (αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα, συνάφεια, συνοχή και ενωσιακή προστιθέμενη αξία), κατά την ενδιάμεση αξιολόγηση θα αναλυθούν επίσης οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις και η βιωσιμότητα του προηγούμενου προγράμματος, δηλαδή του ΠΣΔΜ.

Εκτός από την αξιολόγηση που διενεργείται σε επίπεδο προγράμματος, η ΓΔ REFORM έχει καθιερώσει διαδικασία δύο σταδίων για τη συλλογή στοιχείων αξιολόγησης σχετικά με όλα τα έργα τεχνικής υποστήριξης στο πλαίσιο του TSI. Στο πρώτο στάδιο, το οποίο αρχίζει λίγο μετά την περάτωση του έργου, αξιολογείται το επίπεδο ικανοποίησης των κύριων ενδιαφερόμενων μερών που συμμετέχουν στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του έργου. Στο δεύτερο στάδιο, μετά την παρέλευση τουλάχιστον ενός έτους από την περάτωση του έργου, αξιολογείται ο βαθμός στον οποίο το έργο έχει αποφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματά του.

Κατά τη διάρκεια του 2023 η ΓΔ REFORM έλαβε ερωτηματολόγια ικανοποίησης τα οποία συμπλήρωσαν οι δικαιούχους αρχές για 94 έργα του TSI, δηλαδή ποσοστό απάντησης 72 %. Από τις παρατηρήσεις των δικαιούχων αρχών προκύπτει μέση ικανοποίηση 9 στα 10 για την παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM και 8,7 στα 10 για την επιτυχία των έργων. Παρότι η διάρκεια του έργου μπορεί να ποικίλλει, κατά μέσο όρο απαιτούνται 24 μήνες για την ολοκλήρωση ενός έργου στο πλαίσιο του TSI. Συνεπώς, είναι πολύ νωρίς ακόμη για να παρουσιαστεί αξιολόγηση των επιτευγμάτων των έργων στην πράξη.

Το TSI ως βασικό μέσο για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ

Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προάγουν τις οικονομίες των κρατών μελών, δημιουργώντας θέσεις εργασίας, συνοχή, καινοτομία και ευημερία. Ωστόσο, οι διαταραχές της αλυσίδας εφοδιασμού και ο υψηλός πληθωρισμός μετά τις πρόσφατες διαδοχικές κρίσεις έχουν εντείνει τις μακροχρόνιες ανησυχίες σχετικά με την ασθενή παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα στην ΕΕ. Η Επιτροπή ανταποκρίθηκε στις προκλήσεις αυτές, μεταξύ άλλων, με την ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική , το βιομηχανικό σχέδιο της Πράσινης Συμφωνίας , μια ανακοίνωση για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα , καθώς και με πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ . Όπως τόνισε η πρόεδρος στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης , «η Ευρώπη θα κάνει “ό,τι χρειαστεί” για να διατηρήσει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα».

Στην παρούσα ενότητα παρέχεται επισκόπηση της στήριξης της ΓΔ REFORM προς τα κράτη μέλη όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα κατά τη διάρκεια του 2023, η οποία διαρθρώνεται γύρω από τους εννέα κινητήριους μοχλούς για την ανταγωνιστικότητα που προσδιορίζονται στην ανακοίνωση με τίτλο «30 χρόνια ενιαίας αγοράς» και στην «Ετήσια έκθεση για την ενιαία αγορά και την ανταγωνιστικότητα 2024» . (βλ. γράφημα 3). Για την παροχή αποτελεσματικής στήριξης στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις προτεραιότητες της ΕΕ, η ΓΔ REFORM συνεργάστηκε στενά στο πλαίσιο των έργων υποστήριξης με τις αρμόδιες γενικές διευθύνσεις της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένων των CLIMA, CNECT, COMP, DIGIT, EAC, ENER, ENV, ECFIN, EMPL, ESTAT, FISMA, GROW, HOME, JRC, MOVE, REGIO, RTD, SG RECOVER, SG, TAXUD και TRADE.

Γράφημα 7 — Παραδείγματα υποστήριξης από το TSI το 2023 όσον αφορά τους εννέα κινητήριους μοχλούς για την ανταγωνιστικότητα

I.Λειτουργική ενιαία αγορά

Με την παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM προς τα κράτη μέλη διευκολύνεται η ενίσχυση της ικανότητάς τους όσον αφορά την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων για λειτουργική ενιαία αγορά και ανταγωνιστικότητα. Η υποστήριξη καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, από τη βιομηχανία και την καινοτομία έως τις μεταφορές και την ψηφιακή μετάβαση.

ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ Το 2023 η ΓΔ REFORM συμμετείχε σε δύο εμβληματικές πρωτοβουλίες στον τομέα της ενιαίας αγοράς και της ανταγωνιστικότητας: ·Επτά κράτη μέλη (HR, EL, IT, MT, PT, SI και ES) έλαβαν στήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2022 για ένα πιο βιώσιμο, ανθεκτικό και ψηφιακό τουριστικό οικοσύστημα . Στο πλαίσιο των έργων αυτών, τον Σεπτέμβριο του 2023 η ΓΔ REFORM και η ΓΔ GROW διοργάνωσαν διήμερο εργαστήριο εμπειρογνωμόνων σχετικά με την ανταλλαγή, τη διακυβέρνηση και την ενσωμάτωση δεδομένων για τον τουρισμό, με τη συμμετοχή περίπου 300 συμμετεχόντων από τρεις ηπείρους. ·11 κράτη μέλη (CY, DK, FI, GR, LV, PT, RO, SK, SI, ES και SE) έλαβαν στήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2023 για την ενίσχυση των βιομηχανικών οικοσυστημάτων της ΕΕ , με εστίαση στις βιομηχανικές στρατηγικές, την εποπτεία της εθνικής αγοράς και τα συστήματα διανοητικής ιδιοκτησίας, καθώς και στην επανειδίκευση και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του βιομηχανικού εργατικού δυναμικού.

Το 2023 η ΓΔ REFORM παρείχε στήριξη σε 26 κράτη μέλη (AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, EE, EL, ES, FI, FR, HR, HU, IE, IT, LT, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SE, SI και SK), μεταξύ άλλων στο πλαίσιο εμβληματικών έργων του TSI, με σκοπό: i) να αναπτύξουν τις βιομηχανικές στρατηγικές τους και να βελτιώσουν τα οικεία εθνικά συστήματα εποπτείας της αγοράς και διανοητικής ιδιοκτησίας· ii) να προωθήσουν ένα βιώσιμο, ανθεκτικό και ψηφιακό τουριστικό οικοσύστημα· και iii) να επιταχύνουν την ψηφιακή μετάβαση.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Συγκεκριμένα παραδείγματα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της ενιαίας αγοράς και της ανταγωνιστικότητας το 2023 με στήριξη από το TSI είναι, ενδεικτικά, τα ακόλουθα: ·Η Κροατία δημιούργησε ψηφιακή πλατφόρμα για τη διεξαγωγή τεστ ΜΜΕ και θέσπισε νέα νομοθεσία για την εκτίμηση επιπτώσεων των κανονιστικών ρυθμίσεων. ·Η Αυτόνομη Επαρχία του Trento (Ιταλία) ενέκρινε νέα νομοθεσία με σκοπό την υιοθέτηση της προσέγγισης βάσει κινδύνου για τις διοικητικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων των επιθεωρήσεων. ·Η Σλοβενία βελτίωσε το οικείο σύστημα έρευνας και καινοτομίας με την καθιέρωση νέου μοντέλου διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου ενός διυπουργικού συμβουλίου προγραμμάτων για στρατηγικές πρωτοβουλίες. ·Η Ρουμανία θέσπισε νέα εθνική νομοθεσία με σκοπό την καλύτερη ευθυγράμμιση του πλαισίου της για την εταιρική διακυβέρνηση των κρατικών επιχειρήσεων με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ.

II.Πρόσβαση σε ιδιωτικά κεφάλαια

Η παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM συμβάλλει στη βελτίωση των ικανοτήτων των κρατών μελών να υλοποιούν μεταρρυθμίσεις οι οποίες διευκολύνουν την πρόσβαση σε εξαιρετικά αναγκαία ιδιωτικά κεφάλαια για την προώθηση ψηφιακών και βιώσιμων μετασχηματισμών. Η υποστήριξη κάλυψε ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, της Τραπεζικής Ένωσης και της εφαρμογής της ενωσιακής στρατηγικής για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα και του πλαισίου βιώσιμης χρηματοδότησης.

ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ Το 2023 η ΓΔ REFORM συμμετείχε σε δύο εμβληματικές πρωτοβουλίες για την πρόσβαση σε ιδιωτικά κεφάλαια: ·12 εθνικές εποπτικές αρχές από 11 κράτη μέλη (BG, HR, CY, FI, FR, EL, IE, IT, LV, RO και SI) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2023 για τη διαχείριση κινδύνων που αφορούν το περιβάλλον, την κοινωνία και τη διακυβέρνηση (ΠΚΔ) για τον χρηματοπιστωτικό τομέα , με στόχο την αντιμετώπιση της ανάγκης για αποτελεσματική εποπτεία των κινδύνων ΠΚΔ και τη διευκόλυνση της διοχέτευσης κεφαλαίων προς την πράσινη οικονομία. ·34 αρχές χρηματοπιστωτικής εποπτείας από 25 κράτη μέλη έλαβαν υποστήριξη μέσω της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2022 για την Εποπτική Ακαδημία Ψηφιακών Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών της ΕΕ , με σκοπό την ενίσχυση της εποπτικής τους ικανότητας στον τομέα των ψηφιακών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, σύμφωνα με τη στρατηγική για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα.

Το 2023 η ΓΔ REFORM συνέδραμε και τα 27 κράτη μέλη να επεκτείνουν τις επενδυτικές τους ευκαιρίες και να αναπτύξουν ένα πιο σταθερό, ανθεκτικό και ανταγωνιστικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, το οποίο είναι αναγκαίο για την αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων. Η ΓΔ REFORM διατύπωσε συστάσεις και βοήθησε τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή μια στρατηγική προσέγγιση για την ανάπτυξη των τοπικών κεφαλαιαγορών. Η στρατηγική αυτή συνίστατο στην ανάπτυξη πολιτικών για τη μετάβαση προς μια βιώσιμη οικονομία, στον εκσυγχρονισμό των πλαισίων αφερεγγυότητας, στην ενίσχυση των εποπτικών ικανοτήτων των εθνικών αρχών μέσω της ψηφιοποίησης, στην εποπτική σύγκλιση, στη στήριξη της ανάπτυξης τόσο της ιδιωτικής όσο και της δημόσιας επενδυτικής βάσης και στη βελτίωση των χρηματοοικονομικών γνώσεων των πολιτών και των επιχειρήσεων.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Συγκεκριμένα παραδείγματα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της πρόσβασης σε ιδιωτικά κεφάλαια το 2023 με στήριξη από το TSI είναι, ενδεικτικά, τα ακόλουθα: ·Η Ρουμανία, η Κροατία, η Πολωνία και η Μάλτα ενίσχυσαν την ικανότητα των εποπτικών αρχών του χρηματοπιστωτικού τομέα τους και εξασφάλισαν τη σύγκλιση μέσω της συνεργασίας τους για την ανάπτυξη εποπτικών πρακτικών και ρυθμίσεων για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις απαιτήσεις βιώσιμης χρηματοδότησης. Στόχος αυτής της συνεργασίας ήταν η δημιουργία ενός πιο σταθερού και προβλέψιμου περιβάλλοντος για βιώσιμες επενδύσεις από εταιρείες του ιδιωτικού τομέα. ·Η Βουλγαρία και η Ελλάδα εκπόνησαν εμπεριστατωμένες αναλύσεις και συστάσεις με στόχο την ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών τους. Στόχος ήταν η βελτίωση της αποδοτικότητας της αγοράς, η τόνωση της εμπιστοσύνης των επενδυτών και η διευκόλυνση της ευρύτερης πρόσβασης των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση. ·Η Εσθονία και η Λετονία ανέπτυξαν από κοινού την προσέγγισή τους όσον αφορά την εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για την ταξινόμηση και τη βιώσιμη χρηματοδότηση, ευθυγραμμίζοντας αυστηρότερα τον χρηματοπιστωτικό και μη χρηματοπιστωτικό τομέα τους με τους στόχους βιώσιμων επενδύσεων και ενισχύοντας την αγορά πράσινης χρηματοδότησης και στις δύο χώρες. ·Η Ελλάδα, η Πολωνία και η Πορτογαλία ανέπτυξαν τις οικίες στρατηγικές χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης για την ενίσχυση της θέσης των καταναλωτών ώστε να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με τις επενδύσεις τους μετά λόγου γνώσεως.

III.Δημόσιες επενδύσεις και υποδομές

Η παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM βοηθά τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την ικανότητά τους για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων στους τομείς της διαχείρισης δημόσιων επενδύσεων και της διακυβέρνησης των υποδομών. Η υποστήριξη καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, τόσο σε οριζόντιο επίπεδο όσο και ανά τομέα, από τη βελτιστοποίηση των πρακτικών διαχείρισης των δημόσιων επενδύσεων έως την ενίσχυση του σχεδιασμού των υποδομών για την επίτευξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης.

ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ Το 2023 η ΓΔ REFORM συμμετείχε σε δύο εμβληματικές πρωτοβουλίες για τις δημόσιες επενδύσεις και υποδομές: ·Οκτώ κράτη μέλη (AT, BE, HU, IT, LV, SK, SI και ES) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2023 για την εφαρμογή της αρχής της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» (DNSH) στις δημόσιες επενδύσεις από ενωσιακά και εθνικά ταμεία και προγράμματα, μεταξύ άλλων από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ). Άλλα τρία κράτη μέλη (FI, CZ και PL) έλαβαν τέτοια υποστήριξη στο πλαίσιο του TSI για το 2022. ·Επτά κράτη μέλη (IT, EL, NL, MT, BE, PL και SK) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2022 για την προώθηση της βιώσιμης αστικής κινητικότητας , μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης οχημάτων μηδενικών και χαμηλών εκπομπών και της υλοποίησης σχεδίων βιώσιμης αστικής κινητικότητας.

Το 2023 η ΓΔ REFORM παρείχε στήριξη σε 20 κράτη μέλη (AT, BE, BG, CZ, DE, EL, ES, FI, HU, IE, IT, LT, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SK και SI), μεταξύ άλλων στο πλαίσιο εμβληματικών πρωτοβουλιών του TSI, με σκοπό: i) τη βελτιστοποίηση της κατανομής των δημόσιων κονδυλίων· ii) τη διασφάλιση της αποδοτικής χρήσης τους και της ευθυγράμμισής τους με τους πρωταρχικούς στόχους πολιτικής της ΕΕ και των κρατών μελών, όπως η Πράσινη Συμφωνία· iii) την ενίσχυση των θεσμικών ικανοτήτων των κρατών μελών όσον αφορά τον σχεδιασμό, την εκτέλεση και την αξιολόγηση έργων· και iv) την ανάπτυξη και τη βελτίωση των δημόσιων υποδομών σε τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και η ψηφιακή συνδεσιμότητα. Μέσω της στήριξης αυτής, η ΓΔ REFORM αποσκοπούσε στην αναβάθμιση της ποιότητας και του αντικτύπου των δημόσιων επενδύσεων για βιώσιμη ανάπτυξη και ανθεκτικότητα στην ΕΕ.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Συγκεκριμένα παραδείγματα μεταρρυθμίσεων στον τομέα των δημόσιων επενδύσεων και υποδομών που ολοκληρώθηκαν το 2023 με στήριξη από το TSI είναι, ενδεικτικά, τα ακόλουθα: ·Η Ιρλανδία αναθεώρησε τις κατευθυντήριες γραμμές της σχετικά με την αποτίμηση κεφαλαίου για την ταχύτερη υλοποίηση του οικείου εθνικού σχεδίου ανάπτυξης. ·Η Ελλάδα βελτίωσε το οικείο σύστημα ΤΠ και τους μηχανισμούς υποβολής εκθέσεων με στόχο τον εξορθολογισμό της παρακολούθησης του προϋπολογισμού δημόσιων επενδύσεων. Κατάρτισε επίσης εκτενώς αναθεωρημένο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα υποβληθεί στο Κοινοβούλιο το 2024. ·Η Σλοβακία δρομολόγησε μεταρρύθμιση της διαχείρισης των επενδύσεων με σκοπό την αύξηση της οικονομικής αξίας των προσφάτως υλοποιηθέντων επενδυτικών έργων και την επίτευξη υψηλότερης απόδοσης για κάθε ευρώ. ·Το Βέλγιο συγκρότησε επιτροπή μελέτης για τις δημόσιες επενδύσεις με σκοπό την εκπόνηση εκθέσεων και τη διατύπωση γνωμοδοτήσεων σχετικά με τις τάσεις, τις ανάγκες, την εφαρμογή και τις συνέπειες των δημόσιων επενδύσεων, και το TSI υποστηρίζει την έναρξη της επιχειρησιακής λειτουργίας της. ·Η Ρουμανία δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με σκοπό τη στήριξη των τοπικών και εθνικών αρχών για την επιτυχή έναρξη και υλοποίηση επενδυτικών έργων. ·Η Ελλάδα ενέκρινε στρατηγική και χάρτη πορείας για την εισαγωγή της μοντελοποίησης των κτιριακών πληροφοριών (BIM) σε δημόσια έργα υποδομής. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα σημαντική εξοικονόμηση κόστους και καλύτερη χρήση των πόρων. ·Ο βελγικός λιμένας της Αμβέρσας θέσπισε μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών εσωτερικής ναυσιπλοΐας και κυκλοφορίας στην περιοχή του λιμένα της Αμβέρσας με υποστήριξη από το TSI.

IV.Έρευνα και καινοτομία

Η παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM προς τα κράτη μέλη ενισχύει την ικανότητά τους να υλοποιούν μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας. Βοήθησε επίσης τα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους της ανακοίνωσης της Επιτροπής για έναν νέο χώρο έρευνας για την έρευνα και την καινοτομία 13  και της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τα πανεπιστήμια 14 . Η υποστήριξη καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, από την απανθρακοποίηση και την ψηφιοποίηση έως τα δημογραφικά στοιχεία. Περιλαμβάνει την προώθηση στρατηγικών, πολιτικών και εργαλείων για την προώθηση νέων γνώσεων και ρηξικέλευθων καινοτομιών που θα προαγάγουν τον πράσινο και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Περιλαμβάνει επίσης τον ανασχεδιασμό των εθνικών ιδρυμάτων έρευνας και καινοτομίας.

Το 2023 η ΓΔ REFORM παρείχε υποστήριξη σε 16 κράτη μέλη (BG, CY, CZ, DE, EE, ES, FR, HR, HU, IT, LV, NL, PL, PT, SI και SK) στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, με αποτέλεσμα τη δημιουργία ευκαιριών για τον εκσυγχρονισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ώστε να είναι εφικτή η καλύτερη αντιμετώπιση των αναγκών της αγοράς εργασίας και η προώθηση της ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ της πανεπιστημιακής, της ερευνητικής και της επιχειρηματικής κοινότητας. Η τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής ενισχύθηκε επίσης μέσω της διευκόλυνσης της μάθησης από ομοτίμους, της σύναψης συμπράξεων και της ανάληψης πειραματικών δράσεων σε επίπεδο πολιτικής. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίστηκε η δυνατότητα δημιουργίας μακροπρόθεσμων οφελών στον τομέα της ανταγωνιστικότητας, της κοινωνικής προόδου και της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Συγκεκριμένα παραδείγματα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας το 2023 με στήριξη από το TSI είναι, ενδεικτικά, τα ακόλουθα: ·Η Λετονία ανέπτυξε ένα νέο μοντέλο ακαδημαϊκής σταδιοδρομίας σύμφωνα με τις διεθνείς ορθές πρακτικές και επί του παρόντος λαμβάνει βοήθεια για την εφαρμογή του. ·Η Ιταλία δημιούργησε ένα δυναμικό και ισχυρό πλαίσιο για την ανταλλαγή γνώσεων και τη συνεργασία. ·Η Ουγγαρία κατέστησε το οικείο σύστημα διασφάλισης της ποιότητας για την τριτοβάθμια εκπαίδευση καταλληλότερο για την ψηφιακή εποχή. ·Η Ισπανία βελτίωσε το πεδίο εφαρμογής, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων. ·Η Κροατία αξιολόγησε την ψηφιακή ετοιμότητα των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. ·Η Σλοβενία ενίσχυσε το οικείο σύστημα έρευνας και καινοτομίας με τη θέσπιση νέου μοντέλου διακυβέρνησης που ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των σχετικών διοικήσεων που είναι αρμόδιες για τις πολιτικές στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας (Ε&Κ), με σκοπό την καλύτερη ευθυγράμμιση των σχεδίων τους. ·Η Κύπρος βελτίωσε την ικανότητα του Γραφείου Ευρυζωνικότητας του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής και δημιούργησε ένα σύστημα κουπονιών και κατάρτισε τεχνικές προδιαγραφές για τη δημοπράτηση επενδύσεων.

V.Ενέργεια

Η παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM προς τα κράτη μέλη ενισχύει την ικανότητά τους όσον αφορά την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων στον τομέα της ενέργειας. Η υποστήριξη καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, από την προμήθεια ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές έως τη δίκαιη μετάβαση και την ενεργειακή απόδοση.

ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ Το 2023 η ΓΔ REFORM συμμετείχε σε δύο εμβληματικές πρωτοβουλίες για την ενιαία αγορά και την ανταγωνιστικότητα: ·Έξι κράτη μέλη (CY, SK, FI, NL, LT και IE) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2023 για την επιτάχυνση της αδειοδότησης έργων ανανεώσιμης ενέργειας . Η ΓΔ REFORM εργάστηκε για τη δημιουργία σαφέστερων, ταχύτερων και διαφανέστερων διαδικασιών για την υποβολή αιτήσεων και τη χορήγηση αδειών για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ και τις επικείμενες πρωτοβουλίες της ΕΕ. ·Πέντε κράτη μέλη (IT, SE, HR, HU και SK) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2022 για τη στήριξη της υλοποίησης της δίκαιης μετάβασης . Η ΓΔ REFORM βοήθησε τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένες προκλήσεις στις περιφέρειες και τους τομείς που επηρεάζονται από τη μετάβαση. ·Οκτώ κράτη μέλη (BE, CY, EE, HU, IE, LT, MT και SK) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2022 για τη στήριξη του κύματος ανακαινίσεων . Η ΓΔ REFORM συνέδραμε τα κράτη μέλη ώστε να αντιμετωπίσουν ορισμένα από τα βασικά εμπόδια στην ανακαίνιση κτιρίων.

Το 2023 η ΓΔ REFORM παρείχε υποστήριξη σε 23 κράτη μέλη (AT, BE, BG, CZ, DK, EE, FI, FR, EL, HR, HU, IE, LV, LT, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, ES και SE), μεταξύ άλλων στο πλαίσιο εμβληματικών πρωτοβουλιών του TSI, με στόχο την επιτάχυνση της χορήγησης αδειών για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· τη στήριξη της υλοποίησης της δίκαιης μετάβασης· και τη στήριξη του κύματος ανακαινίσεων.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Συγκεκριμένα παραδείγματα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της ενιαίας αγοράς και της ανταγωνιστικότητας το 2023 με στήριξη από το TSI είναι, ενδεικτικά, τα ακόλουθα: ·Αμέσως μετά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, το TSI παρείχε στήριξη σε 17 κράτη μέλη (BE, BG, CY, CZ, EE, EL, ES, FI, HR, HU, IE, IT, PL, PT, RO, SI και SK) για τον προσδιορισμό μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με σκοπό τη μείωση των εξαρτήσεων από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία και την εφαρμογή του σχεδίου REPowerEU. ·Η Σλοβενία θέσπισε νόμο για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. ·Η Ρουμανία ενέκρινε τη στρατηγική και το σχέδιο δράσης της για το υδρογόνο για το 2030. ·Η Ρουμανία υπέβαλε για δημόσια διαβούλευση το οικείο σχέδιο μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. ·Η Λιθουανία ενέκρινε νόμο για τον ειδικό φόρο κατανάλωσης που θεσπίζει την επιβολή φόρου άνθρακα στα ρυπογόνα καύσιμα.

VI.Κυκλικότητα

Η παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM προς τα κράτη μέλη ενισχύει την ικανότητά τους όσον αφορά την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων για τη μετάβαση προς μια πιο κυκλική και ανταγωνιστική οικονομία. Η υποστήριξη καλύπτει, μεταξύ άλλων, τη διαχείριση των αποβλήτων και τις κρίσιμες πρώτες ύλες.

Το 2023 η ΓΔ REFORM παρείχε υποστήριξη σε 11 κράτη μέλη (AT, CZ, DK, EL, ES, FI, HU, IT, PT, RO και SE), μεταξύ άλλων στο πλαίσιο μιας εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI, με σκοπό: i) την ανάπτυξη εθνικών στρατηγικών, σχεδίων δράσης και μηχανισμών παρακολούθησης για την κυκλική οικονομία· ii) τη δημιουργία βάσης γνώσεων για τη μετάβαση των ΜΜΕ· iii) τη θέσπιση κανονισμών για τη διαχείριση των αποβλήτων· iv) τη δημιουργία ενός συνόλου δεδομένων και ενός εργαλείου σχεδιασμού για τις ροές και τα αποθέματα πρώτων υλών· και v) την ενίσχυση της κυκλικότητας της εξόρυξης.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Συγκεκριμένα παραδείγματα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της κυκλικότητας το 2023 με στήριξη από το TSI είναι, ενδεικτικά, τα ακόλουθα: ·Η Ρουμανία ενέκρινε στρατηγική, σχέδιο δράσης και αντίστοιχο σχέδιο παρακολούθησης για την κυκλική οικονομία. Επιπλέον, η Ρουμανία ψήφισε νέο παράγωγο δίκαιο σχετικά με τον υπολογισμό των τιμολογίων για τα απόβλητα, με στόχο την παροχή κινήτρων για μεγαλύτερη κυκλικότητα. ·Η Ισπανία διένειμε στους δήμους επικοινωνιακό υλικό και εργαλεία ανάπτυξης ικανοτήτων για τη βελτίωση της κυκλικότητας της διαχείρισης των αποβλήτων.

VII.Ψηφιοποίηση

Η παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM προς τα κράτη μέλη συμβάλλει στον ψηφιακό μετασχηματισμό τους, μέσω της ευθυγράμμισης με την προτεραιότητα της Επιτροπής για μια Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή και με την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Η ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης είναι απαραίτητη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις όσον αφορά την προετοιμασία ενόψει μιας ανταγωνιστικής οικονομίας της ΕΕ. Η υποστήριξη καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, από τη διαλειτουργικότητα, την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) και τον ανασχεδιασμό των επιχειρηματικών διαδικασιών και τη λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων έως τις ψηφιακές δεξιότητες.

ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ Το 2023 η ΓΔ REFORM συμμετείχε σε δύο εμβληματικές πρωτοβουλίες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό: ·Εννέα κράτη μέλη (DK, IT, EL, LV, PT, SK, CY, IE και NL) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο των εμβληματικών πρωτοβουλιών του TSI για το 2022 για την ανάπτυξη ανθεκτικών, καινοτόμων και ανθρωποκεντρικών ψηφιακών κρατικών υπηρεσιών . Τα έργα συμβάλλουν στη χάραξη στρατηγικών και την κατάρτιση σχεδίων δράσης που θα διευκολύνουν την επίτευξη της ψηφιακής μετάβασης του δημόσιου τομέα της ΕΕ. ·Τέσσερα κράτη μέλη (PT, ES, DK και RO) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2023 για τον ψηφιακό μετασχηματισμό για τις περιφερειακές και τοπικές δημόσιες διοικήσεις . Για παράδειγμα, η Δανία έλαβε υποστήριξη για την ανάπτυξη εργαλείων αξιολόγησης των κινδύνων σε έργα τεχνητής νοημοσύνης που αναλαμβάνουν τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές. Αυτό συνεπάγεται τη δημιουργία ενός αποθετηρίου υφιστάμενων περιπτώσεων χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στο επίπεδο της δανικής διοίκησης, με στόχο την προώθηση της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Το 2023 η ΓΔ REFORM παρείχε στήριξη σε όλα τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο των εμβληματικών πρωτοβουλιών του TSI, με στόχο να επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά την ψηφιοποίησή τους και να βελτιωθούν η παροχή ψηφιακών υπηρεσιών, η διαχείριση δεδομένων και η χρήση τεχνητής νοημοσύνης και να εξασφαλιστεί η διαλειτουργικότητα των συστημάτων.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Συγκεκριμένα παραδείγματα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της ψηφιοποίησης το 2023 με στήριξη από το TSI είναι, ενδεικτικά, τα ακόλουθα: ·Η Σλοβακία υιοθέτησε ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενίσχυση των υπηρεσιών ψηφιακής διακυβέρνησης με την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης και του πλαισίου eIDAS για την ψηφιακή ταυτοποίηση. Ενέκρινε στρατηγικές για τη διακυβέρνηση δεδομένων, τη νομοθεσία για την ψηφιακή ετοιμότητα και τον θεσμικό σχεδιασμό, συμπεριλαμβανομένων παραμέτρων σχετικών με τους ανθρώπινους πόρους και τις τεχνολογίες, την ασφάλεια και τις οικονομικές επιπτώσεις τόσο της ενωσιακής όσο και της εθνικής ψηφιακής νομοθεσίας. ·Η Φινλανδία βελτιστοποίησε τις προσπάθειες για την ψηφιοποίηση του δικαστικού συστήματος και τη βελτίωση της επιχειρησιακής αποδοτικότητας με την εφαρμογή στρατηγικής διακυβέρνησης ΤΠΕ. ·Η Ιταλία καθιέρωσε μια νέα οργανωτική δομή και προσαρμοσμένες επιχειρηματικές διαδικασίες στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, με τη βοήθεια ολοκληρωμένων μέτρων στήριξης που εστιάζουν στη διαχείριση μεταβολών και στην αλλαγή νοοτροπίας. ·Η Πορτογαλία ανέπτυξε εθνική στρατηγική για τις έξυπνες πόλεις, με τη συμμετοχή 400 και πλέον ενδιαφερόμενων μερών, στο πλαίσιο του «Σχεδίου δράσης για την ψηφιακή μετάβαση» της χώρας.

VIII.Εκπαίδευση και δεξιότητες

Η παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM προς τα κράτη μέλη συνέβαλε στην ενίσχυση των πολιτικών τους όσον αφορά την εκπαίδευση, τις δεξιότητες και την προσέλκυση ταλέντων, με στόχο τη εξασφάλιση ειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Η υποστήριξη ενίσχυσε την ικανότητά τους όσον αφορά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων ώστε να θέσουν τα θεμέλια για την ανάπτυξη δεξιοτήτων χωρίς αποκλεισμούς από μικρή ηλικία και να παρέχουν ευκαιρίες συστηματικής αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης, μεταξύ άλλων για τις μειονεκτούσες ομάδες. Πρόσθετες μεταρρυθμίσεις αποσκοπούσαν επίσης στην προσέλκυση ταλέντων από χώρες εκτός της ΕΕ.

ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ Το 2023 η ΓΔ REFORM δρομολόγησε δύο εμβληματικές πρωτοβουλίες για την εκπαίδευση και τις δεξιότητες: ·10 κράτη μέλη (AT, CY, CZ, ES, FI, IE, LV, PL, PT και SI) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2023 «Youth FIRST », η οποία αποσκοπεί στη στήριξη μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών, των κοινωνικών αποτελεσμάτων και των αποτελεσμάτων υγείας για τα παιδιά και τους νέους. Η υποστήριξη καλύπτει βασικούς τομείς για το μελλοντικό ευρωπαϊκό εργατικό δυναμικό, όπως η πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση και κατάρτιση χωρίς αποκλεισμούς και η στήριξη για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση. ·Επτά κράτη μέλη (BE, CY, DK, ES, MT, NL και SE) έλαβαν υποστήριξη στο πλαίσιο της εμβληματικής πρωτοβουλίας του TSI για το 2023 «Μετανάστευση, ένταξη και προσέλκυση ταλέντων» , με αποδέκτες τα κράτη μέλη που επιθυμούν να αξιοποιήσουν τα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη της ενισχυμένης ένταξης, της συμμετοχής στην αγορά εργασίας και της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού για υπηκόους τρίτων χωρών, σε ένα πλαίσιο επιδείνωσης των ελλείψεων δεξιοτήτων και αυξανόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού για ταλέντα.

Το 2023 η ΓΔ REFORM παρείχε στήριξη και στα 27 κράτη μέλη μέσω μεμονωμένων, πολυκρατικών και εμβληματικών έργων στο πλαίσιο του TSI, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας σχολικής εκπαίδευσης και της συνάφειάς της με την αγορά εργασίας, της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, της εκπαίδευσης ενηλίκων, καθώς και των συστημάτων επανειδίκευσης και αναβάθμισης των δεξιοτήτων, την εξασφάλιση υψηλής ποιότητας στο εκπαιδευτικό εργατικό δυναμικό, τη διατήρηση και την προσέλκυση ειδικευμένων εργαζομένων από χώρες εκτός της ΕΕ, την επιτάχυνση της αναγνώρισης των ξένων δεξιοτήτων και επαγγελματικών προσόντων και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε υψηλής ποιότητας προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, ώστε οι γονείς να μπορούν να εργάζονται εκτός του σπιτιού.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Συγκεκριμένα παραδείγματα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης ικανοτήτων για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας με επενδύσεις στον τομέα της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων το 2023 με στήριξη από το TSI είναι, ενδεικτικά, τα ακόλουθα: ·Η Γαλλία έθεσε σε εφαρμογή μια νέα γενιά πανεπιστημιουπόλεων αριστείας στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, με εστίαση στη βελτίωση της συνάφειας με την αγορά εργασίας, χρησιμοποιώντας κατευθυντήριες γραμμές που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο ενός έργου του TSI. ·Στο Βέλγιο, η κυβέρνηση της Βαλονίας προέβη στη σύναψη συμπράξεων αναβάθμισης των δεξιοτήτων μεταξύ παρόχων κατάρτισης ενηλίκων, με στόχο την ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων κατάρτισης και καθεστώτων συνεργασίας. ·Η Μάλτα επικαιροποίησε το πλαίσιο διασφάλισης της ποιότητας των σχολείων, χρησιμοποιώντας ένα αναθεωρημένο σύνολο προτύπων που συνδυάζουν την αυτοαξιολόγηση των σχολείων με εξωτερική επιθεώρηση. ·Η Εσθονία ενσωμάτωσε τα οικεία συστήματα τυπικής εκπαίδευσης και μη τυπικής μάθησης (συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων για τους νέους), ώστε να έχουν οι νέοι τη δυνατότητα να αναπτύσσουν δεξιότητες μέσω πιο ευέλικτων μαθησιακών διαδρομών. ·Η Ισπανία ξεκίνησε την ανάπτυξη στρατηγικής για τη διευκόλυνση της ένταξης στην αγορά εργασίας και της προσέλκυσης ατόμων από άλλες χώρες, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης μιας ψηφιακής πλατφόρμας.

IX.Εμπόριο και ανοικτή στρατηγική αυτονομία

Η παροχή υποστήριξης από τη ΓΔ REFORM προς τα κράτη μέλη ενισχύει την ικανότητά τους να υλοποιούν μεταρρυθμίσεις για το εμπόριο και την ανοικτή στρατηγική αυτονομία. Η υποστήριξη στον τομέα αυτό περιλαμβάνει την ανάπτυξη στρατηγικών, πολιτικών και εργαλείων για τη διευκόλυνση των ξένων επενδύσεων, τη μείωση των εξαρτήσεων, την προώθηση του ανταγωνισμού και την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας και ανθεκτικότητας.

Το 2023 η ΓΔ REFORM παρείχε υποστήριξη σε οκτώ κράτη μέλη (EL, ES, FI, LV, PL, PT, RO και SE) για την ανάπτυξη και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των βιομηχανικών οικοσυστημάτων τους, τον μετριασμό της εξάρτησης από βασικούς πόρους και την προώθηση ανθεκτικότερων αλυσίδων εφοδιασμού.

ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ Συγκεκριμένα παραδείγματα μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα του εμπορίου και της στρατηγικής αυτονομίας το 2023 με στήριξη από το TSI είναι, ενδεικτικά, τα ακόλουθα: ·Η Ισπανία συγκρότησε μόνιμη ομάδα εργασίας για την κρίση στρατηγικού εφοδιασμού στο οικείο εθνικό σύστημα ασφάλειας. ·Η Κροατία ενίσχυσε το στρατηγικό πλαίσιο για την προώθηση και τη διευκόλυνση των άμεσων ξένων επενδύσεων.

Συνολικά, το 2023 η ΓΔ REFORM υποστήριξε με αποτελεσματικό τρόπο τα κράτη μέλη για την υλοποίηση βασικών μεταρρυθμίσεων και την ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα της ανταγωνιστικότητας. Στο μέλλον, ωστόσο, τα κράτη μέλη θα συνεχίσουν να βρίσκονται αντιμέτωπα με σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη διαμόρφωση μιας πιο ανταγωνιστικής και ανθεκτικής οικονομικής βάσης που θα είναι κατάλληλη για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.

Συμπέρασμα

Το 2023 η ΓΔ REFORM ενέτεινε τις επικοινωνιακές της δραστηριότητες ώστε να ενημερωθούν οι εθνικές αρχές σχετικά με τις ευκαιρίες που προσφέρει το TSI και να ενισχυθεί περαιτέρω η λογοδοσία όσον αφορά την υποστήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο του μέσου αυτού. Η ενέργεια αυτή οδήγησε στην παραλαβή 530 αιτημάτων υψηλής ποιότητας για στήριξη στο πλαίσιο του κύκλου του TSI για το 2023, το σύνολο των οποίων υπερέβαινε και πάλι την ικανότητα του προγράμματος και μαρτυρούσε το ενδιαφέρον των εθνικών αρχών για τις ευκαιρίες που προσφέρει το συγκεκριμένο μέσο.

Μετά τη διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής, επιλέχθηκαν 231 αιτήματα για χρηματοδότηση ύψους 119,7 εκατ. EUR στο πλαίσιο της γενικής πρόσκλησης του TSI για το 2023, με αποτέλεσμα τον σχεδιασμό 151 έργων για τη στήριξη 326 μεταρρυθμίσεων αιχμής σε όλα τα κράτη μέλη. Το 30 % των 231 αιτημάτων που επιλέχθηκαν αφορούσε την ψηφιακή μετάβαση και το 35 % αφορούσε την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Επιπλέον, το 66 % των 151 έργων του TSI για το 2023 συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Η απότομη αύξηση των πολυκρατικών έργων κατά την τελευταία τριετία αποτελεί δείκτη της ικανότητας του TSI να προσδώσει περαιτέρω «ενωσιακή προστιθέμενη αξία» και να διευκολύνει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και ευκαιριών αμοιβαίας μάθησης μεταξύ των εθνικών διοικήσεων. Το TSI για το 2023 παρουσίασε επίσης υψηλό ποσοστό ανταπόκρισης σε εμβληματικά έργα του TSI σε σύγκριση με το TSI για το 2022, έτος κατά το οποίο χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά η ιδέα.

Η ΓΔ REFORM παρείχε στήριξη στα κράτη μέλη για την υλοποίηση των έργων του TSI, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από προηγούμενους κύκλους, μεριμνώντας για την επιτυχή τους έκβαση και για τη διατήρησή τους σε ευθυγράμμιση με τους στόχους των κρατών μελών. Τα έργα κάλυπταν ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, σύμφωνα με τα αιτήματα των εθνικών αρχών. Ένας τομέας, ο οποίος επισημαίνεται στην παρούσα έκθεση, ήταν η ανταγωνιστικότητα, για την οποία έλαβαν και τα 27 κράτη μέλη στήριξη, από τη στήριξη μιας λειτουργικής ενιαίας αγοράς έως τις δημόσιες επενδύσεις και υποδομές, την ψηφιοποίηση, καθώς και την εκπαίδευση και τις δεξιότητες.

Η έκδοση, τον Οκτώβριο του 2023, της ανακοίνωσης για την ενίσχυση του ευρωπαϊκού διοικητικού χώρου (ComPAct) , η οποία προτείνει συγκεκριμένες δράσεις, που θα βοηθήσουν δημόσιες διοικήσεις να καλύψουν τις ανάγκες των πολιτών και των επιχειρήσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενισχύει τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το TSI βοηθώντας τις εθνικές διοικήσεις να αναπτύξουν ικανότητες για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές, ιδίως μέσω του εμβληματικού έργου PACE στο πλαίσιο του TSI.

Με βάση τις παρατηρήσεις που ελήφθησαν από τις δικαιούχες αρχές σε επίπεδο έργου και από τις συντονιστικές αρχές σε επίπεδο χώρας, τα κράτη μέλη εκτίμησαν τη στήριξη που παρασχέθηκε μέσω του TSI, και ιδίως τον ενεργό ρόλο που μπορούν να διαδραματίζουν στον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων, καθώς και την αποτελεσματική επικοινωνία από την πλευρά της ΓΔ REFORM.

Παράρτημα 1 — Ο ετήσιος κύκλος του TSI

Παράρτημα 2 — Γενική πρόσκληση του TSI για το 2023: αιτήματα ανά κράτος μέλος

(1)

Κανονισμός (ΕΕ) 2021/240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 1) (στο εξής: κανονισμός TSI).

(2)

https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/funding-and-technical-assistance/taiex_el.

(3)

Ο κατάλογος των φορέων υλοποίησης της βοήθειας της ΕΕ στο πλαίσιο της έμμεσης διαχείρισης για το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης παρέχεται στον ιστότοπο του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης .

(4)

Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17) (στο εξής: κανονισμός ΜΑΑ), άρθρο 7 παράγραφος 2.

(5)

Η επιλεξιμότητα των αιτήσεων επαληθεύεται με βάση τα κριτήρια που καθορίζονται στον κανονισμό TSI, και συγκεκριμένα στα άρθρα 8 και 9. Η επιλεξιμότητα των δυνητικών δικαιούχων επαληθεύεται με βάση τα κριτήρια που καθορίζονται στον κανονισμό TSI, και συγκεκριμένα στο άρθρο 2.

(6)

Ένα αίτημα τεχνικής υποστήριξης μπορεί να συμβάλει σε διάφορες προτεραιότητες της ΕΕ.

(7)

Commission Implementing Decision C(2023)1786 of 20.3.2023 on the financing of the Technical Support Instrument and the adoption of the work programme for 2023 [Εκτελεστική απόφαση C(2023) 1786 της Επιτροπής, της 20ής Μαρτίου 2023, σχετικά με τη χρηματοδότηση του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης και την έγκριση του προγράμματος εργασίας για το 2023].

(8)

Ο συνολικός αριθμός των μεταρρυθμίσεων που υποστηρίχθηκαν από το TSI για το 2023 είναι υψηλότερος από τον συνολικό αριθμό των υποστηριζόμενων έργων, και ο συνολικός αριθμός των επιλεχθέντων αιτημάτων ως αιτημάτων πολυκρατικών έργων και πολυκρατικών αιτημάτων αντιστοιχούσε σε πολλαπλές μεταρρυθμίσεις σε διάφορα κράτη μέλη στο πλαίσιο του TSI για το 2023.

(9)

Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής — «Mid-term evaluation of the Recovery and Resilience Facility» (Ενδιάμεση αξιολόγηση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας) (σ. 62).

(10)

Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Μολδαβία, Βόρεια Μακεδονία, Αλβανία, Σερβία, Τουρκία, Ουκρανία, Γεωργία και Κόσοβο.

(11)

Το Μαυροβούνιο και η Ουκρανία δεν συμμετείχαν στο πιλοτικό πρόγραμμα λόγω περιορισμένης διοικητικής ικανότητας, αλλά εξέφρασαν έντονο ενδιαφέρον να συμμετάσχουν στο μέλλον.

(12)

Όπως αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 5 του κανονισμού TSI.

(13)

COM(2020) 628 final.

(14)

COM(2022) 16 final.