ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 27.10.2023
COM(2023) 687 final
2023/0388(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που θα ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην 5η σύνοδο της ad hoc επιτροπής νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του OTIF
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στην 5η σύνοδο της ad hoc επιτροπής νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας (στο εξής: επιτροπή) του Διακυβερνητικού Οργανισμού Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών (OTIF), σε σχέση με την έγκριση συμβουλευτικής νομικής γνωμοδότησης σχετικά με την ερμηνεία των κανόνων του OTIF όσον αφορά τις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης, και αποφάσεων σχετικά με την ψηφιοποίηση των παραστατικών διεθνών σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, την ανάπτυξη μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τον OTIF, την αναστολή και την καταγγελία της COTIF και/ή της ιδιότητας μέλους του OTIF όσον αφορά συγκεκριμένο κράτος μέλος του OTIF, τη χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του, τη νομική προστασία της ονομασίας, των συντομογραφιών, του λογότυπου και των έργων του OTIF, και την αποσαφήνιση του όρου «εμπειρογνώμονας» για τους σκοπούς της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στις δραστηριότητες της επιτροπής.
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.Σύμβαση σχετικά με τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές
Η σύμβαση σχετικά με τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές (COTIF) διέπει τη λειτουργία του OTIF και τις δραστηριότητές του εν γένει. Συμβαλλόμενα μέρη της COTIF είναι 51 χώρες, μεταξύ των οποίων 25 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (όλα εκτός από την Κύπρο και τη Μάλτα). Από την 1η Ιουλίου 2011, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι επίσης συμβαλλόμενο μέρος της COTIF.
Η COTIF αποτελείται από την κύρια σύμβαση και επτά προσαρτήματα που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της σύμβασης και θεσπίζουν ενιαίους νομικούς κανόνες (ΕΝΚ) για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων [προσάρτημα Α: Συμβόλαιο διεθνούς σιδηροδρομικής μεταφοράς επιβατών (CIV)· προσάρτημα Β: Συμβόλαιο διεθνούς σιδηροδρομικής μεταφοράς εμπορευμάτων (CIM)· προσάρτημα Γ: Διεθνής σιδηροδρομική μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων (RID)· προσάρτημα Δ: Συμβόλαιο χρήσης οχημάτων στη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία (CUV)· προσάρτημα Ε: Συμβόλαιο χρήσης της υποδομής στη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία (CUI)· προσάρτημα ΣΤ: Επικύρωση των τεχνικών προτύπων και υιοθέτηση ενιαίων τεχνικών κανόνων που εφαρμόζονται στο σιδηροδρομικό υλικό που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί στη διεθνή κυκλοφορία (APTU)· προσάρτημα Ζ: Τεχνική αποδοχή σιδηροδρομικού υλικού που χρησιμοποιείται στη διεθνή κυκλοφορία (ATMF)].
2.2.Συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διακυβερνητικού Οργανισμού Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών
Στις 16 Ιουνίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2013/103/ΕΕ του Συμβουλίου για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Διακυβερνητικής Οργάνωσης περί των διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών (OTIF) σχετικά με την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη σύμβαση περί των διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών (COTIF), της 9ης Μαΐου 1980, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο του Βίλνιους στις 3 Ιουνίου 1999 1 . Η συμφωνία άρχισε να ισχύει την 1η Ιουλίου 2011. Η απόφαση 2013/103/ΕΕ του Συμβουλίου περιλαμβάνει επίσης δήλωση της Ένωσης σχετικά με την άσκηση αρμοδιότητας (παράρτημα I) και προβλέπει εσωτερικούς διακανονισμούς για το Συμβούλιο, τα κράτη μέλη και την Επιτροπή για τις διαδικασίες στον OTIF (παράρτημα III).
2.3.Ad hoc επιτροπή νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας
Η ad hoc επιτροπή νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του OTIF (στο εξής: επιτροπή) συστάθηκε από τη 15η Γενική Συνέλευση του OTIF τον Σεπτέμβριο του 2021 και πραγματοποίησε την πρώτη της σύνοδο τον Νοέμβριο του 2021.
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του εσωτερικού κανονισμού της, έχει εντολή: α) να εκπονεί σχέδια τροπολογιών ή προσθηκών στη Σύμβαση· β) να παρέχει νομικές συμβουλές με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος των οργάνων που αναφέρονται στο άρθρο 13 παράγραφοι 1 και 2 της Σύμβασης ή κατόπιν αιτήματος οργάνων που έχουν συσταθεί από αυτά· γ) να προωθεί και να διευκολύνει τη λειτουργία και την εφαρμογή της Σύμβασης· δ) να παρακολουθεί και να αξιολογεί τις νομικές πράξεις· ε) να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τη συνεργασία με άλλους διεθνείς οργανισμούς και ενώσεις, συμπεριλαμβανομένων της σύστασης και διάλυσης συμβουλευτικών ομάδων επαφής με άλλους διεθνείς οργανισμούς και ενώσεις και της παρακολούθησης της λειτουργίας των ομάδων επαφής.
Κατά περίπτωση, η επιτροπή υποβάλλει τα συμπεράσματα και τις προτάσεις της στα αρμόδια όργανα που αναφέρονται στο άρθρο 13 παράγραφος 1 της COTIF προς εξέταση ή λήψη απόφασης.
Το πρόγραμμα εργασίας της επιτροπής επικαιροποιήθηκε τελευταία φορά τον Απρίλιο του 2023 (LAW-23079-JUR 4).
2.4.Οι προς έκδοση πράξεις της επιτροπής
Κατά την 5η σύνοδό της, η επιτροπή αναμένεται να εγκρίνει συμβουλευτική νομική γνωμοδότηση και άλλες σχετικές αποφάσεις, οι οποίες θα έχουν αντίκτυπο στις δραστηριότητες του OTIF.
–Σημείο 3. Εφαρμογή των ΕΝΚ/CUI σε εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης: η επιτροπή μπορεί να εγκρίνει συμβουλευτική νομική γνωμοδότηση· μολονότι πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των συμβολαίων που καλύπτονται από ΕΝΚ/CUI και των υποχρεώσεων που πρέπει να εκπληρώσουν τα μέρη των εν λόγω συμβολαίων βάσει του δικαίου της Ένωσης, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το σχέδιο γνωμοδότησης αφορά επίσης την αλληλεπίδραση μεταξύ των κανόνων του OTIF και της νομοθεσίας της Ένωσης σχετικά με τον ορισμό της σιδηροδρομικής υποδομής (που ρυθμίζεται από την οδηγία 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου 2 )· πράγματι, η γνωμοδότηση παραπέμπει εκτενώς στην οδηγία 2012/34/ΕΕ προκειμένου να ερμηνεύσει την εφαρμογή των ΕΝΚ/CUI σε εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης και αναφέρεται συγκεκριμένα στην ανάγκη ερμηνείας του δημοσίου δικαίου που εφαρμόζεται στα μέλη του OTIF στο σημείο 3 των συμπερασμάτων της και, ως εκ τούτου, η συμβουλευτική γνωμοδότηση μπορεί να επηρεάσει με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της ενωσιακής νομοθεσίας.
–Σημείο 4. Η ψηφιοποίηση των διεθνών μεταφορών, ιδίως των παραστατικών εμπορευματικών μεταφορών: η επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει στη Γραμματεία του OTIF να εκπονήσει πρόταση τροποποίησης της COTIF με σκοπό τη διευκόλυνση της υιοθέτησης της ηλεκτρονικής φορτωτικής σιδηροδρομικής μεταφοράς· το αντικείμενο αυτό, δηλαδή η ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις διεθνείς σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, ρυθμίζεται σε επίπεδο ΕΕ από τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/1056 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2020, για τις ηλεκτρονικές πληροφορίες σχετικά με τις εμπορευματικές μεταφορές· η αιτιολογική σκέψη 6 προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι «[...] Η υποχρέωση των αρμόδιων αρχών να δέχονται πληροφορίες που υποβάλλονται ηλεκτρονικά από οικονομικούς φορείς θα πρέπει επίσης να τηρείται όταν διατάξεις ενωσιακών νομικών πράξεων ή του εθνικού δικαίου που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντα κανονισμού απαιτούν πληροφορίες στις οποίες γίνεται επίσης αναφορά σε σχετικές διεθνείς συμβάσεις όπως οι συμβάσεις που διέπουν διεθνή συμβόλαια μεταφοράς με διαφορετικά μέσα μεταφοράς, για παράδειγμα [...] η σύμβαση για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές (COTIF)»· ως εκ τούτου, η τροποποίηση της COTIF, την εκπόνηση της οποίας η επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει στη Γραμματεία του OTIF, θα είναι δεσμευτική βάσει του διεθνούς δικαίου και θα μπορεί να επηρεάσει με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της ενωσιακής νομοθεσίας.
–Σημείο 6. Ανάπτυξη μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τον OTIF: με βάση την απόφαση της 15ης Γενικής Συνέλευσης και σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας της, η επιτροπή θα συνεχίσει να επικουρεί τον Γενικό Γραμματέα του OTIF στην εκπόνηση μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τον OTIF· κατά την εν λόγω σύνοδο, θα εξετάσει μια αναθεωρημένη έκδοση της στρατηγικής και θα συμβουλεύσει τον Γενικό Γραμματέα σχετικά με πιθανές τροποποιήσεις ή βελτιώσεις· η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος της COTIF και μέλος του OTIF· η μακροπρόθεσμη στρατηγική του OTIF αφορά το πλήρες φάσμα των δραστηριοτήτων του OTIF, συμπεριλαμβανομένων των νομικών μέσων και των τομέων πολιτικής για τους οποίους η ΕΕ είναι αποκλειστικά αρμόδια (π.χ. σιδηροδρομική ασφάλεια και τεχνικά πρότυπα, μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων)· επιπλέον, η μακροπρόθεσμη στρατηγική, εάν εγκριθεί από τη Γενική Συνέλευση κατά την επόμενη τακτική σύνοδό της, θα έχει καθοριστική επιρροή στο περιεχόμενο του προγράμματος εργασίας του OTIF και, ενδεχομένως, σε διάφορες πτυχές της COTIF, της οποίας η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος.
–Σημείο 7. Αναστολή και καταγγελία της COTIF και/ή της ιδιότητας μέλους του OTIF όσον αφορά συγκεκριμένο κράτος μέλος: η επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα να αναθέσει στη Γραμματεία του OTIF να εκπονήσει πρόταση τροποποίησης της COTIF· το αντικείμενο αφορά την οργάνωση και τη λειτουργία του οργανισμού, με την ΕΕ να είναι συμβαλλόμενο μέρος, και μπορεί να οδηγήσει στην εκπόνηση προτάσεων για την τροποποίηση της COTIF· αυτό το επίκαιρο ζήτημα αφορά ολόκληρο το πεδίο δραστηριοτήτων του OTIF, συμπεριλαμβανομένων των τομέων για τους οποίους η ΕΕ είναι αποκλειστικά αρμόδια· ως εκ τούτου, η τροποποίηση της COTIF, την εκπόνηση της οποίας η επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει στη Γραμματεία του OTIF, θα είναι δεσμευτική βάσει του διεθνούς δικαίου και θα μπορεί να επηρεάσει με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της ενωσιακής νομοθεσίας.
–Σημείο 8. Χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του: η επιτροπή μπορεί να αποφασίζει σχετικά με γενικές οδηγίες προς τη Γραμματεία για την εκπόνηση σύστασης σχετικά με τη χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του· ο εν λόγω τομέας ρυθμίζεται σε επίπεδο ΕΕ από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 910/2014 σχετικά με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές στην εσωτερική αγορά· ως εκ τούτου, η σύσταση, την εκπόνηση της οποίας η επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναθέσει στη Γραμματεία του OTIF, θα μπορεί να επηρεάσει με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της ενωσιακής νομοθεσίας.
–Σημείο 9. Νομική προστασία της ονομασίας, της συντομογραφίας, του λογότυπου και των έργων του OTIF: η επιτροπή θα εξετάσει τις νομικές απαιτήσεις και μπορεί να αποφασίσει σχετικά με πιθανές ενέργειες για την ενίσχυση της νομικής προστασίας της ονομασίας, της συντομογραφίας, του λογότυπου και των έργων του OTIF· το ζήτημα της περαιτέρω χρήσης πληροφοριών του δημόσιου τομέα ρυθμίζεται σε επίπεδο ΕΕ από την οδηγία (ΕΕ) 2019/1024 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για τα ανοικτά δεδομένα και την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα 3 και από την απόφαση της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 2011, για την περαιτέρω χρήση εγγράφων της Επιτροπής (2011/833/ΕΕ) 4 · ως εκ τούτου, οι αποφάσεις που θα ληφθούν από την επιτροπή στον τομέα αυτό μπορούν να επηρεάσουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της ενωσιακής νομοθεσίας.
–Σημείο 10. Συμμετοχή των εγγεγραμμένων ενδιαφερόμενων μερών στην ad hoc επιτροπή νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας: η επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αποσαφηνίσει τον όρο «εμπειρογνώμονας» για τους σκοπούς της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στις δραστηριότητές της· στόχος είναι να επιτραπεί η συμμετοχή εμπειρογνωμόνων ως εκπροσώπων νομικών προσώπων που δραστηριοποιούνται στον διεθνή σιδηροδρομικό τομέα, όπως οι μεταφορείς και οι διαχειριστές υποδομής· η απόφαση σχετικά με την ερμηνεία του όρου «εμπειρογνώμονας» στο πλαίσιο της «σύστασης σχετικά με τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στις εργασίες του OTIF» θα έχει έννομα αποτελέσματα, καθώς θα επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων στο πλαίσιο της COTIF, της οποίας η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος.
2.5.Αρμοδιότητα της Ένωσης και δικαιώματα ψήφου
Δυνάμει του άρθρου 6 της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διακυβερνητικού Οργανισμού Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών σχετικά με την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Σύμβαση COTIF, που εγκρίθηκε με την απόφαση του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 2011:
«1. Όσον αφορά τις αποφάσεις επί θεμάτων τα οποία εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης, η Ένωση ασκεί τα δικαιώματα ψήφου των κρατών μελών της δυνάμει της σύμβασης.
2. Όσον αφορά τις αποφάσεις επί θεμάτων για τα οποία η Ένωση έχει επιμερισμένη αρμοδιότητα με τα κράτη μέλη της, ψηφίζουν είτε η Ένωση, είτε τα κράτη μέλη της.
3. Με την επιφύλαξη του άρθρου 26 παράγραφος 7 της σύμβασης, η Ένωση διαθέτει αριθμό ψήφων ίσο με τον αριθμό των κρατών μελών της, τα οποία είναι επίσης μέρη της σύμβασης. Όταν ψηφίζει η Ένωση τα κράτη μέλη δεν ψηφίζουν.»
Όσον αφορά τις αποφάσεις που θα λάβει η επιτροπή κατά την 5η σύνοδό της, όπως εξηγείται στο τμήμα 2.4 ανωτέρω, εκτιμήθηκε ότι όλα τα σημεία της ημερήσιας διάταξης εμπίπτουν πλήρως ή εν μέρει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης.
Οι προαναφερθείσες πράξεις που πρόκειται να εκδοθούν από την επιτροπή αφορούν συγκεκριμένους τομείς για τους οποίους η ΕΕ έχει ασκήσει την αρμοδιότητά της και έχει θεσπίσει εσωτερικούς κανόνες που ενδέχεται να επηρεαστούν (σημεία 3, 4, 8, 9), ή σχετίζονται με οριζόντια ή διοικητικά ζητήματα επικουρικά των ουσιαστικών ζητημάτων που ρυθμίζονται από την COTIF, για τα οποία το κέντρο βάρους εμπίπτει κατά κύριο λόγο στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης (σημεία 6, 7, 10).
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης
Σημείο 3 της ημερήσιας διάταξης – Εφαρμογή των ΕΝΚ/CUI σε εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης
Σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας της, η επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ζήτημα της εφαρμογής των ενιαίων νομικών κανόνων σχετικά με το συμβόλαιο χρήσης της υποδομής στη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία (CUI — προσάρτημα Ε της σύμβασης, στο εξής: ΕΝΚ/CUI) στις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης, και να εκδώσει συμβουλευτική γνώμη επί του θέματος.
Κατά την 4η σύνοδό της, η επιτροπή πραγματοποίησε γενική συζήτηση σχετικά με την εφαρμογή των ΕΝΚ/CUI στις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης βάσει αρχικού εγγράφου που εκπόνησε η Γραμματεία του OTIF (LAW-23022-JUR 4/8). Μετά τη συζήτηση αυτή, η επιτροπή ανέθεσε στη Γραμματεία να εκπονήσει σχέδιο νομικής γνωμοδότησης.
Κατά την 5η σύνοδό της, η επιτροπή θα εξετάσει το σχέδιο συμβουλευτικής νομικής γνωμοδότησης που εκπόνησε η Γραμματεία (LAW-23109-JUR 5/3). Σκοπός της είναι να αποσαφηνιστεί το πεδίο εφαρμογής των ΕΝΚ/CUI, ιδίως αν ο όρος «υποδομή» πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι καλύπτει τις σταθερές εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης κατά την έννοια της οδηγίας 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012, για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου 5 , λαμβανομένου υπόψη ότι η COTIF και, ειδικότερα, οι ΕΝΚ/CUI δεν ορίζουν την έννοια των «εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης» ούτε παραπέμπουν σε αυτήν.
Το άρθρο 3 στοιχείο α) των ΕΝΚ/CUI ορίζει τη σιδηροδρομική υποδομή ως εξής:
«σιδηροδρομική υποδομή»: σημαίνει όλες τις σιδηροδρομικές γραμμές και οι μόνιμες εγκαταστάσεις στο μέτρο που αυτές είναι αναγκαίες στην κυκλοφορία των σιδηροδρομικών οχημάτων και στην ασφάλεια της κυκλοφορίας.
Όπως υπογραμμίζεται στο αρχικό έγγραφο της Γραμματείας, η γραμματική ερμηνεία του όρου δείχνει ότι καλύπτει τόσο τις σιδηροδρομικές γραμμές όσο και τις μόνιμες εγκαταστάσεις. Δεύτερον, για να εμπίπτουν στον ορισμό, τα αντικείμενα πρέπει να είναι αναγκαία για δύο σκοπούς που λειτουργούν σωρευτικά: την κυκλοφορία σιδηροδρομικών οχημάτων και την ασφάλεια της κυκλοφορίας.
Με αυτό ως σημείο εκκίνησης, και από άλλα αναλυτικά στοιχεία με συνάφεια προς το αντικείμενο, το σχέδιο νομικής γνωμοδότησης που εκπόνησε η γραμματεία του OTIF καταλήγει ουσιαστικά στο συμπέρασμα ότι:
–Οι ΕΝΚ/CUI εφαρμόζονται σε οποιοδήποτε συμβόλαιο χρήσης της σιδηροδρομικής υποδομής για διεθνείς μεταφορές κατά την έννοια των ενιαίων νομικών κανόνων CIV (προσάρτημα Α της COTIF) και των ενιαίων νομικών κανόνων CIM (προσάρτημα Β της COTIF)·
–Οι ΕΝΚ/CUI δεν επηρεάζουν το δημόσιο δίκαιο που εφαρμόζεται στα μέλη του OTIF σχετικά με τη σιδηροδρομική υποδομή και την πρόσβαση σε αυτήν και είναι συμπληρωματικοί του εν λόγω δικαίου·
–Είναι αναγκαίο να διασφαλίζεται εναρμονισμένη και συμπληρωματική ερμηνεία των ΕΝΚ/CUI και του δημόσιου δικαίου που εφαρμόζεται στα μέλη του OTIF, προκειμένου να αποφεύγονται συγκρούσεις μεταξύ δύο νομικών καθεστώτων και να καθίσταται δυνατή η εφαρμογή των ΕΝΚ/CUI·
–Ο προσδιορισμός του τι συνιστά «σιδηροδρομική υποδομή» για τους σκοπούς των ΕΝΚ/CUI θα πρέπει να πραγματοποιείται σε δύο στάδια. Πρώτον, το δημόσιο δίκαιο που εφαρμόζεται στο μέλος του OTIF καθορίζει τι συνιστά σιδηροδρομική υποδομή και ποιες είναι οι προϋποθέσεις πρόσβασης σε αυτήν. Δεύτερον, μόνο η σιδηροδρομική υποδομή, όπως ορίζεται από το εφαρμοστέο δημόσιο δίκαιο μέλους του OTIF και η οποία πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 3 στοιχείο α) των ΕΝΚ/CUI, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο συμβολαίου χρήσης βάσει των ΕΝΚ/CUI.
Τα συμπεράσματα αυτά είναι πλήρως συμβατά και συνεπή με το νομικό πλαίσιο της ΕΕ που ρυθμίζει τα δικαιώματα πρόσβασης στο σιδηροδρομικό δίκτυο και την παροχή υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών, όπως ορίζεται στην οδηγία 2012/34/ΕΕ. Ως εκ τούτου, προτείνεται να υποστηριχθεί η έγκριση της συμβουλευτικής νομικής γνωμοδότησης στην τρέχουσα έκδοσή της.
Σημείο 4 της ημερήσιας διάταξης — Η ψηφιοποίηση των διεθνών μεταφορών, ιδίως των παραστατικών εμπορευματικών μεταφορών
Το 2022, η Γραμματεία του OTIF διοργάνωσε έρευνα σχετικά με τους κανόνες για τα ηλεκτρονικά παραστατικά σιδηροδρομικών μεταφορών. Αφού συζήτησε τα αποτελέσματα της έρευνας κατά την 3η σύνοδό της, η επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε άμεση ανάγκη τροποποίησης των ΕΝΚ σχετικά με το συμβόλαιο διεθνούς σιδηροδρομικής μεταφοράς εμπορευμάτων (προσάρτημα Β της COTIF, στο εξής: ΕΝΚ/CIM) όσον αφορά τα ηλεκτρονικά παραστατικά σιδηροδρομικών μεταφορών και ανέθεσε στη Γραμματεία να υποβάλει στην επόμενη συνεδρίασή της πρόταση για πιθανές επακόλουθες ενέργειες.
Στο αρχικό έγγραφο που συνέταξε η Γραμματεία, σημειώνεται ότι η περίπτωση της ηλεκτρονικής φορτωτικής την οποία εκπόνησαν από κοινού η Διεθνής Επιτροπή Σιδηροδρομικών Μεταφορών (CIT) και η Οργάνωση Συνεργασίας των Σιδηροδρομικών Επιχειρήσεων (OSJD) δεν τεκμηριώθηκε. Η εν λόγω κοινή ηλεκτρονική φορτωτική OTIF-OSJD, υπάρχει ήδη σε ηλεκτρονικό μορφότυπο και χορηγείται, ως προς το μέρος που αφορά τον OTIF, από την CIT. Στο πλαίσιο αυτό έχουν εκπονηθεί διάφορα έγγραφα που συμπληρώνουν αποτελεσματικά τις γενικές διατάξεις της COTIF όσον αφορά τη λειτουργική ισοδυναμία της ηλεκτρονικής φορτωτικής.
Κατά την 4η σύνοδό της, η επιτροπή κλήθηκε να αποφασίσει για τις ενδεχόμενες επακόλουθες ενέργειες. Ωστόσο, η επιτροπή δεν είχε χρόνο να εξετάσει το ζήτημα και το ανέβαλε για την 5η σύνοδο. Ως εκ τούτου, η προτεινόμενη θέση της Ένωσης είναι πανομοιότυπη με εκείνη που εκπονήθηκε για την 4η σύνοδο της επιτροπής, όπως ορίζεται στο έγγραφο ST 7918/23 του Συμβουλίου, δηλαδή θεωρεί ότι οι υφιστάμενες διατάξεις των ΕΝΚ/CIM επαρκούν για μεταφορές χωρίς χαρτί και καλεί τη Γραμματεία να προετοιμάσει για την επόμενη σύνοδο αναλυτικό ανεπίσημο έγγραφο σχετικά με πιθανή τροποποίηση των ΕΝΚ/CIM με σκοπό να διευκολυνθεί η αξιοποίηση της ηλεκτρονικής φορτωτικής CIM.
Σημείο 6 της ημερήσιας διάταξης — Ανάπτυξη μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τον OTIF
Σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας της, η επιτροπή θα πρέπει «να επικουρεί τον Γενικό Γραμματέα στην προετοιμασία μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής με βάση την απόφαση της Γενικής Συνέλευσης κατά την 15η σύνοδό της». Κατά την 4η σύνοδό της, η επιτροπή συνέστησε στον Γενικό Γραμματέα ότι η μακροπρόθεσμη στρατηγική του OTIF «θα πρέπει να ενσωματώνει τα σχετικά στοιχεία της ανάλυσης ιστορικού και να αναδιαρθρωθεί σε ένα ενιαίο σχέδιο στρατηγικής που θα καταδεικνύει τους συνδέσμους μεταξύ της ανάλυσης των σχετικών ζητημάτων και προκλήσεων και των στρατηγικών στόχων».
Η επιτροπή ενημέρωσε επίσης τον Γενικό Γραμματέα ότι η μακροπρόθεσμη στρατηγική του OTIF θα πρέπει να διαρθρώνεται με βάση τα ακόλουθα κύρια στοιχεία:
–«Όραμα: Ως ένα διεθνές φόρουμ, ο OTIF οφείλει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο ώστε οι σιδηροδρομικές μεταφορές να καταστούν η ραχοκοκαλιά ενός βιώσιμου και αδιάλειπτου διεθνούς συστήματος μεταφορών.
–Αποστολή: Να ευνοήσει, να βελτιώσει και να διευκολύνει, από κάθε άποψη, τη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία (πρβλ. άρθρο 2 της COTIF).
–Στρατηγικοί στόχοι: 1. Να διασφαλίσει την αποτελεσματική και ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας του OTIF· 2. Να επεκτείνει την εφαρμογή του δικαίου του OTIF στην ευρύτερη δυνατή γεωγραφική περιοχή· 3. Να διασφαλίσει ότι το δίκαιο του OTIF παραμένει επίκαιρο με την πάροδο του χρόνου· 4. Να ενισχύσει τον ηγετικό ρόλο του OTIF στις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές και να συμβάλλει στην εξεύρεση συνεργειών με άλλους σχετικούς διεθνείς οργανισμούς και ενώσεις· 5. Να συμβάλλει στην εναρμόνιση και την ενοποίηση των συστημάτων διεθνούς δικαίου για τους σιδηροδρόμους».
Κατά την 5η σύνοδό της, η επιτροπή αναμένεται να παράσχει περαιτέρω συμβουλές και καθοδήγηση στον Γενικό Γραμματέα στη βάση της αναθεωρημένης έκδοσης του σχεδίου εγγράφου στρατηγικής, με στόχο την επίτευξη γενικής συναίνεσης όσον αφορά τη δομή και το περιεχόμενο της μακροπρόθεσμης στρατηγικής. Μετά την επανεξέταση του αναθεωρημένου σχεδίου στρατηγικής, η θέση της ΕΕ είναι να υποστηρίξει την τρέχουσα έκδοση που εκπόνησε ο Γενικός Γραμματέας και να προτείνει ορισμένες πιθανές βελτιώσεις, όπως εξηγείται στο παράρτημα της απόφασης του Συμβουλίου.
Σημείο 7 της ημερήσιας διάταξης — Αναστολή και καταγγελία της COTIF και/ή της ιδιότητας μέλους του OTIF όσον αφορά συγκεκριμένο κράτος μέλος
Στις 4 Αυγούστου 2022, η επιτροπή αποφάσισε να συμπεριλάβει το θέμα «αναστολή και καταγγελία της COTIF και/ή της ιδιότητας μέλους του OTIF όσον αφορά συγκεκριμένο κράτος μέλος» στο πρόγραμμα εργασίας της. Ο στόχος και το πεδίο των εργασιών καθορίστηκαν ως εξής: «επανεξέταση των κανόνων του OTIF και του διεθνούς δικαίου και της σχετικής πρακτικής όσον αφορά την αναστολή και την καταγγελία των συνθηκών και της ιδιότητας μέλους (συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού ορισμένων δικαιωμάτων)».
Κατά την 3η σύνοδό της, η επιτροπή έλαβε υπό σημείωση το αρχικό έγγραφο που εκπόνησε η Γραμματεία και αποφάσισε να αναβάλει τις συζητήσεις για το θέμα αυτό.
Κατά την 4η σύνοδό της, η επιτροπή κλήθηκε να επαναλάβει τις συζητήσεις και να εξετάσει, ειδικότερα, τα ακόλουθα ερωτήματα:
–Κατά πόσον, κατά γενικό κανόνα, κυρώσεις για την παραβίαση κανόνων του OTIF θα πρέπει να επιβάλλονται μόνον εφόσον προβλέπεται ρητά από την COTIF.
–Κατά πόσον η COTIF θα πρέπει να καθορίζει κυρώσεις για παραβίαση του διεθνούς δικαίου εν γένει όταν οι κανόνες της δεν παραβιάζονται. Αν ναι, ποιες πιθανές παραβιάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνονται;
–Κατά πόσον η COTIF θα πρέπει να ορίζει κυρώσεις για παραβάσεις εκτός από την μη καταβολή των συνεισφορών. Αν ναι, ποιες πιθανές παραβιάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνονται;
–Ποιο όργανο του OTIF θα πρέπει να είναι αρμόδιο να αποφασίζει αν έχουν παραβιαστεί οι σχετικοί κανόνες; ‒ Ποιο όργανο του OTIF θα πρέπει να αποφασίζει για την επιβολή κυρώσεων, την αποκατάσταση των δικαιωμάτων και την επανεισδοχή αποβληθέντων κρατών μελών και με ποια πλειοψηφία;
–Θα πρέπει να συμπεριληφθούν ρητά στην COTIF περιστάσεις που αποκλείουν τον παράνομο χαρακτήρα μιας πράξης;
–Σε περίπτωση αποβολής, θα πρέπει η επανεισδοχή αποβληθέντων μελών να ακολουθεί την ίδια διαδικασία όπως και για την εισδοχή νέων μελών ή θα πρέπει η διαδικασία να είναι διαφορετική; Θα πρέπει να επιβληθούν ειδικοί όροι;
Δεδομένου ότι τα ερωτήματα αυτά απαιτούσαν περαιτέρω ανάλυση, οι συζητήσεις αναβλήθηκαν για την 5η σύνοδο της επιτροπής. Κατά τις συζητήσεις στην Ομάδα «Χερσαίες μεταφορές» του Συμβουλίου, αρκετά κράτη μέλη ζήτησαν να συζητηθεί το θέμα αυτό μετά την 4η σύνοδο της επιτροπής, προκειμένου να δοθεί επαρκής χρόνος για ουσιαστικές συζητήσεις και διαβουλεύσεις με σκοπό να καταλήξουν σε μια σαφώς καθορισμένη θέση κατά την 5η σύνοδο της επιτροπής. Στο πλαίσιο αυτό, οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνέταξαν αναλυτικό ανεπίσημο σημείωμα, το οποίο διανεμήθηκε από τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου στις 12 Ιουλίου 2023 (αριθ. αναφοράς ST 11781/23) και συζητήθηκε στην Ομάδα «Χερσαίες μεταφορές» του Συμβουλίου στις 4 και 18 Σεπτεμβρίου 2023.
Με βάση το αποτέλεσμα αυτής της άτυπης συζήτησης, η προτεινόμενη θέση της Ένωσης βασίζεται στις ακόλουθες βασικές αρχές:
–Οποιαδήποτε κύρωση για παραβίαση κανόνων του OTIF θα πρέπει να επιβάλλεται μόνον εφόσον προβλέπεται ρητά από την COTIF.
–Μπορούν να προβλεφθούν τροποποιήσεις της COTIF για τον καθορισμό κυρώσεων για παραβιάσεις ορισμένων διατάξεων της COTIF εκτός από τη μη καταβολή χρηματοδοτικών συνεισφορών στον προϋπολογισμό, όπως στην περίπτωση 1) παραβιάσεων κανόνων του OTIF που προκαλούν δυνητική ή πραγματική δυσλειτουργία της διεθνούς σιδηροδρομικής κυκλοφορίας που ρυθμίζεται από την COTIF και/ή 2) παραβιάσεων κανόνων του OTIF οι οποίες παρεμποδίζουν σοβαρά τον στόχο του OTIF να ευνοήσει, να διευκολύνει και να βελτιώσει τη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία.
–Η επιλογή του ορισμού κυρώσεων, στο πλαίσιο της COTIF, για παραβίαση του διεθνούς δικαίου εν γένει θα συνιστούσε καινοτομία και απαιτεί προσεκτική ανάλυση των επιπλοκών που ενδέχεται να έχει μια τέτοια απόφαση.
–Η Γενική Συνέλευση θα πρέπει να είναι επισήμως αρμόδια να αποφασίζει εάν έχουν παραβιαστεί οι σχετικοί κανόνες του OTIF και να αποφασίζει σχετικά με την επιβολή κυρώσεων, την αποκατάσταση των δικαιωμάτων και την επανεισδοχή των αποβληθέντων κρατών μελών.
–Οι συνθήκες που αποκλείουν τον παράνομο χαρακτήρα μιας πράξης θα πρέπει να περιλαμβάνονται ρητώς στην COTIF και να διατυπώνονται κατά τρόπο συνεπή ως προς το διεθνές νομικό καθεστώς για την ευθύνη των κρατών για διεθνώς παράνομες πράξεις.
–Σε περίπτωση αποβολής, η επανεισδοχή αποβληθέντων μελών θα πρέπει να εξετάζεται και να γίνεται αποδεκτή μόνο υπό συγκεκριμένους όρους και, σε κάθε περίπτωση, μόνον αν διορθώνεται όντως η παραβίαση των κανόνων του OTIF που οδήγησε στην επιβολή της κύρωσης.
Επιπλέον, δεδομένης της γεωπολιτικής κατάστασης και του εξέχοντος ρόλου του OTIF στον σιδηροδρομικό τομέα σε διεθνές επίπεδο, η Ένωση και τα κράτη μέλη της θα προτείνουν να εξεταστεί το ενδεχόμενο συμπερίληψης διατάξεων στην COTIF με τις οποίες θα ζητείται από τα μέλη να σέβονται την υλική και λειτουργική ακεραιότητα της σιδηροδρομικής υποδομής άλλων μελών. Αυτό θα μπορούσε, για παράδειγμα, να προστεθεί στο άρθρο 5 της COTIF (ειδικές υποχρεώσεις των κρατών μελών). Η παραβίαση αυτής της νέας διάταξης θα μπορούσε να επισύρει κυρώσεις.
Προτείνεται η επιτροπή να αποφασίσει να αναθέσει στη Γραμματεία του OTIF να εκπονήσει πρόταση τροποποίησης της COTIF, λαμβάνοντας υπόψη τις προαναφερθείσες κατευθυντήριες αρχές.
Σημείο 8 της ημερήσιας διάταξης — Χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του
Σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας της, η επιτροπή θα πρέπει να «εξετάσει τις νομικές απαιτήσεις για τη χρήση και την αποδοχή ηλεκτρονικά υπογεγραμμένων εγγράφων (διαπιστευτήρια, επιστολές, εγκρίσεις, επιφυλάξεις, κοινοποιήσεις εκ μέρους του θεματοφύλακα κ.λπ.) στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του». Αφού πραγματοποιήσει την ως άνω εξέταση, οφείλει να εκδώσει σύσταση όσον αφορά τη χρήση και την αποδοχή των ηλεκτρονικών υπογραφών στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του.
Κατά την 5η σύνοδό της, η επιτροπή καλείται να συζητήσει το θέμα αυτό με βάση ένα αρχικό έγγραφο που συνέταξε η Γραμματεία και να αποφασίσει σχετικά με γενικές οδηγίες για την προπαρασκευή της σύστασης. Πρέπει να σημειωθεί ότι το εν λόγω ζήτημα υποβλήθηκε στην 4η σύνοδο της ad hoc επιτροπής, αλλά αναβλήθηκε για την 5η σύνοδο.
Επομένως, η προτεινόμενη θέση της Ένωσης είναι πανομοιότυπη με εκείνη που εκπονήθηκε για την 4η σύνοδο της επιτροπής, ως έχει στο έγγραφο ST 7918/23 του Συμβουλίου, δηλαδή να υποστηρίξει την προπαρασκευή σύστασης, κατά προτίμηση από τη Γραμματεία του OTIF, προς εξέταση και ενδεχομένως έκδοση, κατά την επόμενη σύνοδο της επιτροπής.
Όσον αφορά τις γενικές αρχές, θα πρέπει να εξεταστεί το διαφορετικό επίπεδο πείρας των μελών του OTIF και, ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο η σύσταση, σε πρώτη φάση, να καλύπτει μόνο τις «απλές» επικοινωνίες, παρόμοιες με εκείνες που καλύπτονται από το άρθρο 3 παράγραφος 10 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014 6 . Σύμφωνα με αυτή τη διάταξη, ως ηλεκτρονική υπογραφή για «απλές» επικοινωνίες νοούνται τα δεδομένα σε ηλεκτρονική μορφή τα οποία είναι συνημμένα σε άλλα ηλεκτρονικά δεδομένα ή συσχετίζονται λογικά με άλλα δεδομένα σε ηλεκτρονική μορφή και τα οποία χρησιμοποιούνται από τον υπογράφοντα για να υπογράφει.
Σημείο 9 της ημερήσιας διάταξης — Νομική προστασία της ονομασίας, της συντομογραφίας, του λογότυπου και των έργων του OTIF
Κατά την προηγούμενη σύνοδό της, η επιτροπή επικαιροποίησε το πρόγραμμα εργασίας της προσθέτοντας το ακόλουθο σημείο: «νομική προστασία της επωνυμίας, της συντομογραφίας, του λογότυπου και των έργων του OTIF». Κατά την 5η σύνοδο, η επιτροπή θα εξετάσει το αρχικό έγγραφο που συνέταξε η Γραμματεία του OTIF, το οποίο περιλαμβάνει γενικές πληροφορίες και ανάλυση σχετικά με πιθανές δράσεις για την ενίσχυση της νομικής προστασίας της ονομασίας, της συντομογραφίας, του λογότυπου και των έργων του OTIF, και μπορεί να αποφασίσει να αναπτύξει πολιτική διαχείρισης εγγράφων διανοητικής ιδιοκτησίας για τον OTIF.
Η περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα ρυθμίζεται σε επίπεδο ΕΕ από την οδηγία για τα ανοικτά δεδομένα (2019/1024) και από την απόφαση της Επιτροπής για την περαιτέρω χρήση εγγράφων της Επιτροπής (2011/833/ΕΕ). Η οδηγία θεσπίζει μια ελάχιστη δέσμη κανόνων που διέπουν την περαιτέρω χρήση και τις πρακτικές ρυθμίσεις για τη διευκόλυνση της περαιτέρω χρήσης εγγράφων που βρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημόσιου τομέα των κρατών μελών και ορισμένων δημόσιων επιχειρήσεων. Η πολιτική περαιτέρω χρήσης της Επιτροπής εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, με τη χρήση πολιτικών ανοικτής πρόσβασης, παραδείγματος χάρη με τη χρήση αδειών «Creative Commons» (μεταξύ άλλων) και μόνο κατά περίπτωση. Υπάρχουν αρκετές εξαιρέσεις που αποκλείουν εντελώς τα μοντέλα αδειοδότησης ανοικτής πρόσβασης. Όσον αφορά τα έγγραφα που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, η Επιτροπή υποχρεούται να τα καθιστά διαθέσιμα για περαιτέρω χρήση. Ο OTIF έχει την κυριότητα των εγγράφων του και μπορεί να προβάλει ιδιοκτησιακά δικαιώματα, όπως δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και κάθε άλλο σχετικό δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας στα εν λόγω έγγραφα. Ως εκ τούτου, προτείνεται να υποστηριχθεί η ανάπτυξη εσωτερικής πολιτικής διαχείρισης εγγράφων διανοητικής ιδιοκτησίας για τον OTIF. Ως γενική αρχή, η πολιτική αυτή δεν θα πρέπει να υπερβαίνει ούτε τους κανόνες που η Επιτροπή υποχρεούται να εφαρμόζει στα δικά της έγγραφα, ούτε τους κανόνες που ορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2019/1024.
Όσον αφορά την προστασία της ονομασίας, της συντομογραφίας και του λογότυπου του OTIF δυνάμει του άρθρου 6 τρις της Σύμβασης των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, η ΕΕ είναι αρμόδια μέσω της συμφωνίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (TRIPS). Έχει επίσης θεσπίσει νομοθεσία στον τομέα αυτόν, π.χ. τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7 .
Σημείο 10 της ημερήσιας διάταξης — Συμμετοχή των εγγεγραμμένων ενδιαφερόμενων μερών στην ad hoc επιτροπή νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας
Κατά την 2η σύνοδό της, η επιτροπή εξέδωσε «σύσταση σχετικά με τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στις εργασίες του OTIF» (παράρτημα OTIF-22002-JUR 2). Αποφάσισε επίσης ότι το καθεστώς του «εγγεγραμμένου ενδιαφερόμενου μέρους» θα πρέπει να χορηγείται μέσω γραπτής σιωπηρής διαδικασίας και με συναίνεση.
Μολονότι η σύσταση εφαρμόστηκε επιτυχώς, χρειάζεται να διευκρινιστούν οι κατηγορίες εμπειρογνωμόνων, λαμβανομένων υπόψη της απόσυρσης ενός εμπειρογνώμονα και της υποβολής ερωτημάτων από ενδιαφερόμενες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις αναφορικά με τη δυνατότητα ορισμού εμπειρογνώμονα προς εκπροσώπηση των συμφερόντων τους.
Κατά την 5η σύνοδό της, η επιτροπή αναμένεται να εξετάσει το ενδεχόμενο λήψης απόφασης για την αποσαφήνιση του όρου «εμπειρογνώμονας», ώστε να νοούνται οι εμπειρογνώμονες υπό την ανεξάρτητη επαγγελματική τους ιδιότητα και οι εμπειρογνώμονες ως εκπρόσωποι νομικών προσώπων που δραστηριοποιούνται στον διεθνή σιδηροδρομικό τομέα, όπως οι μεταφορείς και οι διαχειριστές υποδομής. Προτείνεται να υποστηριχθεί η παρούσα πρόταση με σκοπό τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στις δραστηριότητες της επιτροπής.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».
Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Περιλαμβάνει επίσης πράξεις που δεν έχουν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης» 8 .
4.1.2.Εφαρμογή στην προκείμενη περίπτωση
Η ad hoc επιτροπή νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του OTIF είναι όργανο που έχει συσταθεί με βάση συμφωνία, και συγκεκριμένα τη Σύμβαση σχετικά με τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές (COTIF), σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 2.
Οι πράξεις τις οποίες καλείται να θεσπίσει η επιτροπή συνιστούν πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα. Οι προς έκδοση πράξεις θα οδηγήσουν στην έκδοση πράξεων οι οποίες είναι δεσμευτικές βάσει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εν λόγω όργανο και οι οποίες θα επηρεάσουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της ενωσιακής νομοθεσίας, και συγκεκριμένα της οδηγίας 2012/34/ΕΕ, του κανονισμού (ΕΕ) 2020/1056 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014.
Οι προτεινόμενες πράξεις δεν συμπληρώνουν, ούτε τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας.
Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης. Εάν η προς έκδοση πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνο ουσιαστική νομική βάση, ήτοι εκείνη που επιβάλλει ο/η κύριος/-α ή πρωτεύων/-ουσα σκοπός ή συνιστώσα.
Ο κύριος στόχος και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης αφορούν τις σιδηροδρομικές μεταφορές. Συνεπώς, η ουσιαστική νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης είναι το άρθρο 91 της ΣΛΕΕ.
4.3.Συμπέρασμα
Η νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 91 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
2023/0388 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που θα ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην 5η σύνοδο της ad hoc επιτροπής νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του OTIF
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 91, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η Ένωση έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση σχετικά με τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές της 9ης Μαΐου 1980, όπως τροποποιήθηκε με το πρωτόκολλο του Βίλνιους στις 3 Ιουνίου 1999 (στο εξής: COTIF), σύμφωνα με την απόφαση 2013/103/ΕΕ του Συμβουλίου 9 και τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διακυβερνητικού Οργανισμού Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών (στο εξής: OTIF) σχετικά με την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην COTIF.
(2)Σύμφωνα με το άρθρο 2 του εσωτερικού κανονισμού της, η ad hoc επιτροπή νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του OTIF (στο εξής: επιτροπή) έχει εντολή: α) να εκπονεί σχέδια τροπολογιών ή προσθηκών στη Σύμβαση· β) να παρέχει νομικές συμβουλές με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος των οργάνων που αναφέρονται στο άρθρο 13 παράγραφοι 1 και 2 της Σύμβασης ή κατόπιν αιτήματος οργάνων που έχουν συσταθεί από αυτά· γ) να προωθεί και να διευκολύνει τη λειτουργία και την εφαρμογή της Σύμβασης· δ) να παρακολουθεί και να αξιολογεί τις νομικές πράξεις· ε) να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τη συνεργασία με άλλους διεθνείς οργανισμούς και ενώσεις, συμπεριλαμβανομένων της σύστασης και διάλυσης συμβουλευτικών ομάδων επαφής με άλλους διεθνείς οργανισμούς και ενώσεις και της παρακολούθησης της λειτουργίας των ομάδων επαφής.
(3)Η Ένωση συμμετέχει στην επιτροπή σύμφωνα με τις διατάξεις της COTIF, του εσωτερικού κανονισμού της επιτροπής και της συμφωνίας σχετικά με την προσχώρηση της Ένωσης στην COTIF.
(4)Κατά την 5η σύνοδό της, η οποία προβλέπεται να πραγματοποιηθεί από τις 7 έως τις 9 Νοεμβρίου 2023, η επιτροπή αναμένεται να λάβει απόφαση για συμβουλευτική νομική γνωμοδότηση σχετικά με τα εξής: την εφαρμογή του προσαρτήματος Ε της COTIF στις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης· πιθανές επιλογές για την τροποποίηση του προσαρτήματος Β της COTIF ώστε να διευκολυνθεί η υιοθέτηση της ηλεκτρονικής φορτωτικής σιδηροδρομικής μεταφοράς· ορισμένες πτυχές που αφορούν την εκπόνηση μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τον OTIF· πιθανές επιλογές για την τροποποίηση της COTIF όσον αφορά την αναστολή και καταγγελία της COTIF και/ή της ιδιότητας μέλους του OTIF όσον αφορά ένα συγκεκριμένο μέλος του OTIF· την εκπόνηση σύστασης σχετικά με τη χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του· την ανάπτυξη πολιτικής για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και την εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών για την προστασία της ονομασίας, της συντομογραφίας και του λογότυπου του OTIF· και την αποσαφήνιση του όρου «εμπειρογνώμονας» για τους σκοπούς της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στις δραστηριότητές του.
(5)Ενδείκνυται να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στην 5η σύνοδο της επιτροπής, διότι η Ένωση είναι μέλος του OTIF και οι αποφάσεις που θα ληφθούν από την επιτροπή ενδέχεται να οδηγήσουν στην έκδοση πράξεων οι οποίες είναι δεσμευτικές βάσει του διεθνούς δικαίου και επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της ενωσιακής νομοθεσίας, και συγκεκριμένα: της οδηγίας 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012, για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου 10 , του κανονισμού (ΕΕ) 2020/1056 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2020, για τις ηλεκτρονικές πληροφορίες σχετικά με τις εμπορευματικές μεταφορές 11 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 910/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 2014, σχετικά με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές στην εσωτερική αγορά και την κατάργηση της οδηγίας 1999/93/ΕΚ 12 .
(6)Η επιτροπή αναμένεται να λάβει απόφαση για συμβουλευτική νομική γνωμοδότηση σχετικά με την εφαρμογή των Ενιαίων Νομικών Κανόνων σχετικά με το συμβόλαιο χρήσης της υποδομής στη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία (ENK/CUI, προσάρτημα Ε της COTIF) στις σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης. Είναι απαραίτητο να εξασφαλιστεί εναρμονισμένη και συμπληρωματική ερμηνεία μεταξύ των εν λόγω κανόνων και της νομοθεσίας που εφαρμόζεται στα μέλη του OTIF όσον αφορά τις εν λόγω σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης, ιδίως, όσον αφορά την Ένωση, της οδηγίας 2012/34/ΕΕ.
(7)Σύμφωνα με τις υφιστάμενες διατάξεις της COTIF επιτρέπεται η χρήση της ηλεκτρονικής φορτωτικής βάσει της αρχής της λειτουργικής ισοδυναμίας με την έντυπη έκδοση. Ενόψει της διαρκούς ψηφιοποίησης των μεταφορών, είναι αναγκαίο να επανεξεταστεί η καταλληλότητα του νομικού πλαισίου του OTIF και να εξεταστούν πιθανές επιλογές τροποποίησης της COTIF με σκοπό τη διευκόλυνση της υιοθέτησης της ηλεκτρονικής φορτωτικής σιδηροδρομικής μεταφοράς, λαμβανομένων υπόψη των κανόνων που έχουν εγκριθεί στην ΕΕ, όπως καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2020/1056.
(8)Όσον αφορά τη στρατηγική ανάπτυξη του OTIF, είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η παροχή περαιτέρω συμβουλών και κατευθύνσεων στον Γενικό Γραμματέα όσον αφορά την εκπόνηση μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τον OTIF, η οποία θα πρέπει να υποβληθεί προς εξέταση και έγκριση από τη Γενική Συνέλευση του OTIF κατά την επόμενη τακτική σύνοδό της.
(9)Λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις στον πανευρωπαϊκό χώρο, η επιτροπή αναμένεται να επανεκκινήσει τις συζητήσεις σχετικά με την αναστολή και την καταγγελία της COTIF και/ή της ιδιότητας μέλους του OTIF όσον αφορά ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος. Είναι αναγκαίο, αφενός, να διασφαλιστεί η δέουσα επανεξέταση των κανόνων της COTIF που διέπουν την αναστολή και την καταγγελία συνθηκών και της ιδιότητας μέλους, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού ορισμένων δικαιωμάτων και, αφετέρου, να αποφασιστεί κατά πόσον η COTIF θα πρέπει να τροποποιηθεί, ώστε να προστατευθεί καλύτερα η ακεραιότητα του Οργανισμού και του δικτύου των μελών του OTIF και να στηριχθεί καλύτερα η επίτευξη του σκοπού του OTIF να ευνοήσει, να βελτιώσει και να διευκολύνει, από κάθε άποψη, τη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία.
(10)Η ανάπτυξη των ηλεκτρονικών επικοινωνιών απαιτεί ορισμένες διοικητικές επικαιροποιήσεις και εκσυγχρονισμό, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής και αξιόπιστη χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του. Είναι σκόπιμο να υποστηριχθεί η εκπόνηση σχετικής σύστασης, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τα διαφορετικά επίπεδα πείρας των μελών του OTIF και θα είναι σύμφωνη με τους σχετικούς κανόνες που προβλέπονται σε επίπεδο ΕΕ, ιδίως τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 910/2014.
(11)Όσον αφορά τη νομική προστασία της ονομασίας, της συντομογραφίας, του λογότυπου και της διανοητικής ιδιοκτησίας του OTIF, η επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναπτύξει πολιτική διαχείρισης εγγράφων διανοητικής ιδιοκτησίας για τον OTIF. Η πολιτική αυτή θα πρέπει να σχεδιαστεί κατά τρόπο ώστε να διευκολύνει την περαιτέρω χρήση πληροφοριών και εγγράφων που ανήκουν στον OTIF σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2019/1024 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για τα ανοικτά δεδομένα και την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα 13 και στην απόφαση της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 2011, για την περαιτέρω χρήση εγγράφων της Επιτροπής (2011/833/ΕΕ) 14 .
(12)Η επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αποσαφηνίσει τον όρο «εμπειρογνώμονας» στο πλαίσιο της «σύστασης σχετικά με τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στις εργασίες του OTIF». Είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί εναρμονισμένη ερμηνεία της έννοιας αυτής, δεδομένης της σημασίας που έχει η εξασφάλιση της δέουσας συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στις δραστηριότητες της επιτροπής.
(13)Οι προτεινόμενες αποφάσεις που θα ληφθούν κατά την 5η σύνοδο της επιτροπής είναι σύμφωνες με το δίκαιο και τους στρατηγικούς στόχους της Ένωσης και, συνεπώς, θα πρέπει να υποστηριχθούν,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στην 5η σύνοδο της ad hoc επιτροπής νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του Διακυβερνητικού Οργανισμού Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών (OTIF), παρατίθεται στο παράρτημα.
Οι εκπρόσωποι της Ένωσης στην επιτροπή μπορούν να συμφωνήσουν για ήσσονος σημασίας αλλαγές στις θέσεις που διατυπώνονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης χωρίς άλλη απόφαση του Συμβουλίου.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 27.10.2023
COM(2023) 687 final
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
της
πρότασης απόφασης του Συμβουλίου
σχετικά με τη θέση που θα ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην 5η σύνοδο της ad hoc επιτροπής νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του OTIF
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
1.Εισαγωγή
Η 5η σύνοδος της ad hoc επιτροπής νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας της σύμβασης του Διακυβερνητικού Οργανισμού Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών (OTIF) θα πραγματοποιηθεί στις 7-9 Νοεμβρίου 2023. Τα έγγραφα της συνόδου είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο του OTIF στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://extranet.otif.org/jur/?page_id=6227
2.Αρμοδιότητα της ΕΕ
Η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης σχετικά με τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές (COTIF). Όσον αφορά τα σημεία της ημερήσιας διάταξης της εν λόγω συνόδου τα οποία θεωρείται ότι αφορούν ζητήματα που εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης, θα πρέπει να ακολουθηθεί το σημείο 3.1 των «εσωτερικών διακανονισμών» (παράρτημα III της απόφασης 2013/103/ΕΕ του Συμβουλίου). Όσον αφορά τα σημεία που περιέχουν στοιχεία τόσο εθνικής όσο και ενωσιακής αρμοδιότητας, θα πρέπει να ακολουθηθεί το σημείο 3.3 των «εσωτερικών διακανονισμών». Για τα σημεία 3, 4, 8 και 9, η Επιτροπή θα μιλήσει και θα ψηφίσει εξ ονόματος της Ένωσης. Για τα σημεία 6, 7 και 10, η Επιτροπή και το προεδρείο θα μιλήσουν και η Επιτροπή θα ψηφίσει εξ ονόματος της Ένωσης.
3.Παρατηρήσεις επί των σημείων της ημερήσιας διάταξης
Σημείο 3 της ημερήσιας διάταξης – Εφαρμογή των ΕΝΚ/CUI σε εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης
|
Έγγραφο/-α: |
LAW-23108-JUR 5/3· LAW-23109-JUR 5/3· LAW-23085-JUR 5 |
|
Αρμοδιότητα: |
Η Ένωση (αποκλειστική) |
|
Άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου: |
Η Ένωση |
|
Θέση: |
Στηρίζεται η έγκριση της συμβουλευτικής νομικής γνωμοδότησης σχετικά με την ερμηνεία των ΕΝΚ/CUI, όπως παρατίθεται στο LAW-23109-JUR 5/3. Υπενθυμίζεται ότι μόνο τα δικαστήρια της Ένωσης μπορούν να ερμηνεύουν έγκυρα το δίκαιο της Ένωσης. |
Σημείο 4 της ημερήσιας διάταξης — Η ψηφιοποίηση των διεθνών μεταφορών, ιδίως των παραστατικών εμπορευματικών μεταφορών
|
Έγγραφο/-α: |
LAW-23102-JUR 5/4· LAW-23024-JUR 4/9· LAW-22084-JUR 3/9-Corr.1· LAW-22031-JUR 2/11 |
|
Αρμοδιότητα: |
Η Ένωση (αποκλειστική) |
|
Άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου: |
Η Ένωση |
|
Θέση: |
Λαμβάνεται υπόψη το αρχικό έγγραφο που εκπόνησε η Γραμματεία (LAW-23024-JUR 4/9)· θεωρείται ότι οι υφιστάμενες διατάξεις των ΕΝΚ/CIM είναι επαρκείς για μεταφορές χωρίς χαρτί και, ως εκ τούτου, δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη τροποποίησης της COTIF· καλείται η Γραμματεία να εκπονήσει για την 6η σύνοδο αναλυτικό ανεπίσημο σημείωμα στο οποίο θα παρουσιάζονται πιθανές τροποποιήσεις των ΕΝΚ/CIM με σκοπό τη διευκόλυνση της αξιοποίησης της ηλεκτρονικής φορτωτικής CIM. |
Σημείο 6 της ημερήσιας διάταξης — Ανάπτυξη μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τον OTIF
|
Έγγραφο/-α: |
LAW-23115-JUR 5/6· LAW-23116-JUR 5/6 |
|
Αρμοδιότητα: |
Η Ένωση (συντρέχουσα και αποκλειστική) |
|
Άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου: |
Η Ένωση |
|
Θέση: |
Εκφράζεται η ικανοποίηση για την υποβολή από τον Γενικό Γραμματέα αναθεωρημένης, ενοποιημένης έκδοσης του «σχεδίου ενιαίου εγγράφου στρατηγικής»· στηρίζεται εν γένει η τρέχουσα διάρθρωση και ουσία του σχεδίου μακροπρόθεσμης στρατηγικής, με την επιφύλαξη των ακόλουθων παρατηρήσεων: όσον αφορά τον στρατηγικό στόχο 1, θα ήταν χρήσιμο να περιγραφούν συγκεκριμένες γενικές προτάσεις, π.χ. η διοργάνωση περιφερειακών εργαστηρίων για την προώθηση της εφαρμογής και της αξιοποίησης όλων των προσαρτημάτων της COTIF από τα μέλη του OTIF· όσον αφορά τον στρατηγικό στόχο 4, θα ήταν χρήσιμο να περιγραφούν συγκεκριμένες γενικές προτάσεις για την ενίσχυση του ηγετικού ρόλου του OTIF στις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές· όσον αφορά τον στρατηγικό στόχο 5, η διατύπωση θα πρέπει να αναφέρεται στη συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων («ERA») και να περιλαμβάνει παράγραφο σχετικά με το πρωτόκολλο του Λουξεμβούργου (στη σύμβαση του Κέιπ Τάουν) και τον ρόλο του OTIF στη στήριξη της εφαρμογής του. |
Σημείο 7 της ημερήσιας διάταξης — Αναστολή και καταγγελία της COTIF και/ή της ιδιότητας μέλους του OTIF όσον αφορά συγκεκριμένο κράτος μέλος
|
Έγγραφο/-α: |
LAW-23103-JUR 5/7· LAW-23086-JUR 5· LAW-22082-JUR 3/5 |
|
Αρμοδιότητα: |
Η Ένωση (συντρέχουσα και αποκλειστική) |
|
Άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου: |
Η Ένωση |
|
Θέση: |
Όσον αφορά την πρόταση απόφασης στο πλαίσιο του εν λόγω σημείου, η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει να δοθεί εντολή στη Γραμματεία του OTIF να εκπονήσει πρόταση τροποποίησης της COTIF, λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία και κατευθυντήριες αρχές. Κατά πόσον, κατά γενικό κανόνα, κυρώσεις για την παραβίαση κανόνων του OTIF θα πρέπει να επιβάλλονται μόνον εφόσον προβλέπεται ρητά από την COTIF. Από το αρχικό έγγραφο που συνέταξε η Γραμματεία του OTIF προκύπτει ότι, σε γενικές γραμμές, οι αποφάσεις που αφορούν κυρώσεις κατά μέλους διεθνούς οργανισμού ακολουθούν επίσημες διαδικασίες οι οποίες προβλέπονται ρητά στη σχετική σύμβαση ή συμφωνία. Αυτό συνέβη με το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2022, όταν οι αποφάσεις αναστολής και αποκλεισμού ενός μέλους από τον οργανισμό βασίστηκαν στην παραβίαση υποχρεώσεων που είχαν αναληφθεί στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ως εκ τούτου, κατά την άποψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τυχόν κύρωση για την παραβίαση κανόνων του OTIF θα πρέπει να επιβάλλεται μόνον εφόσον προβλέπεται ρητά από την COTIF, συμπεριλαμβανομένων σαφώς καθορισμένων κανόνων και διαδικασιών όσον αφορά την αξιολόγηση πιθανών παραβιάσεων και των σχετικών περιστάσεων και όσον αφορά τον καθορισμό της εφαρμοστέας κύρωσης. Κατά πόσον η COTIF θα πρέπει να καθορίζει κυρώσεις για παραβίαση του διεθνούς δικαίου εν γένει όταν οι κανόνες της δεν παραβιάζονται. Αν ναι, ποιες πιθανές παραβιάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνονται; Ο στόχος του OTIF είναι τεχνικός και περιορίζεται στις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές: η COTIF δεν θέτει γενικούς ή καθολικούς στόχους, όπως η διατήρηση της διεθνούς ειρήνης ή η προώθηση του κράτους δικαίου. Καταρχήν, θα ήταν δυνατό να εξεταστεί το ενδεχόμενο θέσπισης διατάξεων στην COTIF οι οποίες θα απαιτούν συμμόρφωση με κανόνες ή αρχές που περιέχονται σε άλλες διεθνείς πράξεις (π.χ. στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών ή σε διεθνείς συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα) ή στο εθιμικό διεθνές δίκαιο, καθώς και ορισμού κυρώσεων στην COTIF για την παραβίαση των εν λόγω κανόνων ή αρχών. Ωστόσο, τέτοιες ρήτρες δεν περιλαμβάνονται συνήθως σε συνθήκες για τη σύσταση τεχνικών οργανισμών όπως ο OTIF. Αν περιλαμβάνονταν, αυτό θα επηρέαζε τον τεχνικό χαρακτήρα του οργανισμού. Ως εκ τούτου, κατά την άποψη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η δυνατότητα ορισμού κυρώσεων για παραβίαση του διεθνούς δικαίου εν γένει θα συνιστούσε καινοτομία και απαιτεί προσεκτική ανάλυση των επιπλοκών που ενδέχεται να έχει μια τέτοια απόφαση. Κατά πόσον η COTIF θα πρέπει να ορίζει κυρώσεις για παραβάσεις εκτός από την μη καταβολή των συνεισφορών. Αν ναι, ποιες πιθανές παραβιάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνονται; Το άρθρο 1 παράγραφος 1 της COTIF ορίζει ότι τα συμβαλλόμενα μέρη συγκροτούν τον οργανισμό «OTIF». Ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι τα μέλη του OTIF μοιράζονται συλλογικά την ευθύνη —που απορρέει από τη ιδιότητά τους ως μελών του OTIF και τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της COTIF— για την επίτευξη του σκοπού του OTIF (άρθρο 2 παράγραφος 1 της COTIF), ο οποίος συνίσταται στο να «ευνοήσει, να βελτιώσει και να διευκολύνει, από κάθε άποψη, τη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία (...)». Σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο τροποποίησης της COTIF ώστε να οριστούν κυρώσεις για παραβιάσεις ορισμένων διατάξεων της COTIF εκτός από τη μη καταβολή χρηματοδοτικών συνεισφορών στον προϋπολογισμό, συμπεριλαμβανομένων: 1) παραβιάσεων κανόνων του OTIF οι οποίες προκαλούν δυνητική ή πραγματική δυσλειτουργία της διεθνούς σιδηροδρομικής κυκλοφορίας που ρυθμίζεται από την COTIF και/ή 2) παραβιάσεων κανόνων του OTIF οι οποίες παρεμποδίζουν σοβαρά τον σκοπό του OTIF να ευνοήσει, να διευκολύνει και να βελτιώσει τη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία. Για να αναλυθεί περαιτέρω το θέμα αυτό, θα έπρεπε: α) να προσδιοριστούν ορισμένοι κανόνες του OTIF που είναι ιδιαίτερα σημαντικοί για την επίτευξη των στόχων του οργανισμού· β) να προσδιοριστούν ορισμένοι κανόνες του OTIF σε σχέση με τους οποίους οι παραβιάσεις από μέλη του OTIF είναι πιθανό να διαταράξουν την εύρυθμη λειτουργία της διεθνούς σιδηροδρομικής κυκλοφορίας· γ) να προσδιοριστούν ορισμένοι κανόνες του OTIF σε σχέση με τους οποίους οι παραβιάσεις (είτε συγκεκριμένων κανόνων είτε συνδυασμών τους) από μέλη του OTIF είναι πιθανό να υπονομεύσουν την ακεραιότητα ή τη λειτουργία του OTIF· δ) να οριστεί μεθοδολογία για τον προσδιορισμό του κατά πόσον η παραβίαση κανόνων του OTIF θα μπορούσε να παρεμποδίσει σοβαρά τον σκοπό του OTIF να ευνοήσει, να διευκολύνει και να βελτιώσει τη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία. Θα ήταν δυνατό να εξεταστεί το ενδεχόμενο θέσπισης των ακόλουθων ειδών κυρώσεων όσον αφορά την παραβίαση διατάξεων του OTIF, εκτός από τη μη καταβολή συνεισφορών: αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου· αναστολή της ιδιότητας μέλους· καταγγελία της ιδιότητας μέλους (αποκλεισμός), που ενδεχομένως θα εφαρμόζεται αν δεν εφαρμοστούν κατάλληλα διορθωτικά μέτρα μετά την αναστολή. Θα πρέπει επίσης να εφαρμοστούν διάφορες οριζόντιες αρχές: οποιεσδήποτε κυρώσεις καθοριστούν πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές· θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο θέσπισης διαφορετικών ειδών κυρώσεων και αυτές να σταθμιστούν ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα διαφορετικά επίπεδα βαρύτητας της παραβίασης και πιθανοί επιβαρυντικοί παράγοντες, οι οποίοι θα ήταν επίσης δυνατό να εφαρμόζονται αν δεν εφαρμοστούν κατάλληλα διορθωτικά μέτρα μετά την επιβολή της κύρωσης· θα πρέπει να συνεκτιμηθούν διαδικαστικές πτυχές, όπως το δικαίωμα ακρόασης, το δικαίωμα προσφυγής, τα αιτήματα για διορθωτικά μέτρα, η αποκατάσταση των δικαιωμάτων και η επανεισδοχή αποβληθέντος μέλους του OTIF. Το Ηνωμένο Βασίλειο (LAW-23086-JUR 5, σημείο 5.2) προτείνει συγκεκριμένη μελλοντική πορεία με τη συνεκτίμηση περιστάσεων που θα ήταν δυνατό να επηρεάσουν τις επιδόσεις του OTIF και οι οποίες συνδέονται με διαφορετικές συμπεριφορές, όπως μια πολεμική πράξη ενός μέλους του OTIF που υπονομεύει αδικαιολόγητα την ικανότητα άλλου μέλους του OTIF να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από την COTIF, ή αν ένα μέλος του OTIF επιτεθεί σε σιδηροδρομική υποδομή άλλου μέλους, υπονομεύοντας αδικαιολόγητα την ικανότητα του εν λόγω μέλους να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από την COTIF. Η ΕΕ εκφράζει γενικά ικανοποίηση για τη δυνατότητα να συζητηθεί η θέσπιση κυρώσεων για παραβιάσεις εκτός από τη μη καταβολή συνεισφορών στον OTIF. Ωστόσο, στην παρούσα συγκυρία, οι εργασίες θα πρέπει να επικεντρωθούν σε προτάσεις που λαμβάνουν δεόντως υπόψη τον τεχνικό χαρακτήρα του OTIF. Η ΕΕ θα πρότεινε να εξεταστεί το ενδεχόμενο συμπερίληψης διατάξεων στην COTIF με τις οποίες θα ζητείται από τα μέλη να σέβονται την υλική και λειτουργική ακεραιότητα της σιδηροδρομικής υποδομής άλλων μελών. Αυτό θα μπορούσε, για παράδειγμα, να προστεθεί στο άρθρο 5 της COTIF (ειδικές υποχρεώσεις των κρατών μελών). Η παραβίαση αυτής της νέας διάταξης θα μπορούσε να επισύρει κυρώσεις. Ποιο όργανο του OTIF θα πρέπει να είναι αρμόδιο να αποφασίζει αν έχουν παραβιαστεί οι σχετικοί κανόνες; Η Γενική Συνέλευση αποτελεί το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων του OTIF και θα πρέπει να είναι επισήμως αρμόδια να αποφασίζει αν έχουν παραβιαστεί οι σχετικοί κανόνες του OTIF. Με βάση τη θεσμική διάρθρωση του OTIF, η εξέταση τυχόν εικαζόμενης παραβίασης των κανόνων του OTIF θα εμπίπτει στον ρόλο του/της Γενικού/-ής Γραμματέα. Η εξέταση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει διαβουλεύσεις με άλλα όργανα του OTIF και να απαιτεί εξωτερική εμπειρογνωσία με σκοπό την κατάρτιση των αναγκαίων προτάσεων για τη λήψη αποφάσεων, κατά περίπτωση, προς εξέταση από τη Γενική Συνέλευση. Ποιο όργανο του OTIF θα πρέπει να αποφασίζει για την επιβολή κυρώσεων, την αποκατάσταση των δικαιωμάτων και την επανεισδοχή αποβληθέντων κρατών μελών και με ποια πλειοψηφία; Η Γενική Συνέλευση αποτελεί το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων του OTIF και θα πρέπει να είναι επισήμως αρμόδια για τη λήψη αποφάσεων για την επιβολή κυρώσεων, την αποκατάσταση των δικαιωμάτων και την επανεισδοχή αποβληθέντων κρατών μελών. Δεδομένης της σημασίας και των επιπτώσεων της επιβολής κυρώσεων, η ειδική πλειοψηφία των δύο τρίτων των παρόντων κρατών μελών του OTIF που αναφέρεται στο άρθρο 14 παράγραφος 6 της COTIF θα ήταν πιθανώς κατάλληλη στη συγκεκριμένη περίπτωση. Θα πρέπει να συμπεριληφθούν ρητά στην COTIF περιστάσεις που αποκλείουν τον παράνομο χαρακτήρα μιας πράξης; Κατά την άποψη της Ένωσης, πρέπει πράγματι να συμπεριληφθεί ρητά στην COTIF η μη εξαντλητική περιγραφή περιστάσεων που αποκλείουν τον παράνομο χαρακτήρα μιας πράξης. Για παράδειγμα, μια ρήτρα ανωτέρας βίας στην COTIF θα μπορούσε να καθορίζει σαφείς συνθήκες που θα βρίσκονταν εκτός του ελέγχου ενός μέλους του OTIF, σύμφωνα με το γενικό πλαίσιο ευθύνης των κρατών για διεθνώς παράνομες πράξεις, όπως αναπτύσσεται στις παραγράφους 24 έως 35 του αρχικού εγγράφου της Γραμματείας του OTIF. Σε περίπτωση αποβολής, θα πρέπει η επανεισδοχή αποβληθέντων μελών να ακολουθεί την ίδια διαδικασία όπως και για την εισδοχή νέων μελών ή θα πρέπει η διαδικασία να είναι διαφορετική; Θα πρέπει να επιβληθούν ειδικοί όροι; Με βάση την παραδοχή ότι οι κυρώσεις πράγματι επιβάλλονται, καταρχήν, η επανεισδοχή αποβληθέντων μελών θα πρέπει να εξετάζεται και να γίνεται αποδεκτή μόνο υπό συγκεκριμένους όρους και, σε κάθε περίπτωση, μόνον αν διορθώνεται όντως η παραβίαση των κανόνων του OTIF που οδήγησε στην επιβολή της κύρωσης. Οι προϋποθέσεις για την ανάκληση των κυρώσεων και την αποκατάσταση των δικαιωμάτων του μέλους θα πρέπει να προσδιοριστούν και να διατυπωθούν με σαφήνεια. |
Σημείο 8 της ημερήσιας διάταξης — Χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του
|
Έγγραφο/-α: |
LAW-23104-JUR-5/8· LAW-23019-JUR 4/4 |
|
Αρμοδιότητα: |
Η Ένωση (αποκλειστική) |
|
Άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου: |
Η Ένωση |
|
Θέση: |
Λαμβάνονται υπόψη οι πληροφορίες που παρουσίασε η Γραμματεία (αρχικό έγγραφο) και υπενθυμίζεται ότι, για την ΕΕ, το ζήτημα καλύπτεται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 910/2014 σχετικά με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές στην εσωτερική αγορά· στηρίζεται η εκπόνηση σχεδίου σύστασης, κατά προτίμηση από τη Γραμματεία του OTIF, σχετικά με τη χρήση της ηλεκτρονικής υπογραφής στις επίσημες επικοινωνίες μεταξύ του OTIF και των μελών του, προς εξέταση και πιθανή έγκριση κατά την επόμενη σύνοδο της ad hoc επιτροπής· όσον αφορά τις γενικές αρχές, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το διαφορετικό επίπεδο εμπειρίας των μελών του OTIF με τις ηλεκτρονικές υπογραφές και, ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο η σύσταση, σε πρώτη φάση, να καλύπτει μόνο «απλές» επικοινωνίες. |
Σημείο 9 της ημερήσιας διάταξης – Νομική προστασία της ονομασίας, της συντομογραφίας, του λογότυπου και των έργων του OTIF
|
Έγγραφο/-α: |
LAW-23119-JUR 5/9· LAW-23120-JUR 5/9 |
|
Αρμοδιότητα: |
Η Ένωση (αποκλειστική) |
|
Άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου: |
Η Ένωση |
|
Θέση: |
Στηρίζεται η εκπόνηση πολιτικής για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και δίνεται εντολή στη Γραμματεία να καταρτίσει την εν λόγω πολιτική, συμπεριλαμβανομένης της αδειοδότησης βάσει μοντέλων αδειοδότησης ανοικτής πρόσβασης, κατά περίπτωση, και λαμβανομένων υπόψη των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, ιδίως των δικαιωμάτων τρίτων, στα διάφορα είδη εγγράφων που δημοσιεύει ο OTIF· εκφράζεται η άποψη ότι η Γενική Συνέλευση θα πρέπει να εγκρίνει τον λογότυπο και τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη χρήση της ονομασίας, του λογότυπου, της σημαίας και της συντομογραφίας του οργανισμού· συμφωνείται να δοθεί εντολή στη Γραμματεία του OTIF να καταρτίσει σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τη χρήση της ονομασίας, της συντομογραφίας και του λογότυπου του OTIF, προς συζήτηση κατά την επόμενη σύνοδο της επιτροπής, και να προβεί στην κοινοποίηση της «ονομασίας, της συντομογραφίας, του εμβλήματος ή του θυρεού» του OTIF στον ΠΟΔΙ (Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας) σύμφωνα με το άρθρο 6 τρις της Σύμβασης των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας. |
Σημείο 10 της ημερήσιας διάταξης – Συμμετοχή των εγγεγραμμένων ενδιαφερόμενων μερών στην ad hoc επιτροπή νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας
|
Έγγραφο/-α: |
LAW-23105-JUR 5/10 |
|
Αρμοδιότητα: |
Η Ένωση (συντρέχουσα και αποκλειστική) |
|
Άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου: |
Η Ένωση |
|
Θέση: |
Στηρίζεται η πρόταση της Γραμματείας του OTIF να διευκρινιστεί ότι, για τους σκοπούς της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στις δραστηριότητες της επιτροπής, ως «εμπειρογνώμονες» νοούνται οι εμπειρογνώμονες υπό την ανεξάρτητη επαγγελματική τους ιδιότητα και οι εμπειρογνώμονες ως εκπρόσωποι νομικών προσώπων που δραστηριοποιούνται στον διεθνή σιδηροδρομικό τομέα, όπως οι μεταφορείς και οι διαχειριστές υποδομής· λαμβάνεται υπόψη η απόφαση του Προεδρείου της επιτροπής, σύμφωνα με την οποία αιτήματα εμπειρογνωμόνων, ακαδημαϊκών και ερευνητών για παρουσίαση σε σύνοδο της ad hoc επιτροπής πρέπει να εγκρίνονται από το Προεδρείο πριν από την σχετική σύνοδο, προκειμένου να διασφαλίζεται η αποδοτική διαχείριση της συνόδου. |