ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 14.8.2023
COM(2023) 486 final
2023/0298(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της δέκατης τέταρτης συνεδρίασης της διάσκεψης των μερών της σύμβασης περί της διατήρησης των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα (CMS) όσον αφορά τις προτάσεις διαφόρων μερών για τροποποίηση των παραρτημάτων της εν λόγω σύμβασης
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της 14ης συνεδρίασης της διάσκεψης των συμβαλλόμενων μερών της σύμβασης περί της διατήρησης των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα (στο εξής: σύμβαση), σε σχέση με την προβλεπόμενη έκδοση αποφάσεων για τροποποίηση των παραρτημάτων της σύμβασης.
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.Σύμβαση περί της διατήρησης των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα (CMS)
Η σύμβαση περί της διατήρησης των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα αποσκοπεί στη διατήρηση των χερσαίων και θαλάσσιων αποδημητικών ειδών, καθώς και των αποδημητικών πτηνών, σε ολόκληρη την περιοχή κατανομής τους. Πρόκειται για διακυβερνητική συνθήκη, η οποία έχει συναφθεί υπό την αιγίδα του προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον και αφορά τη διατήρηση της άγριας ζωής και των οικοτόπων σε παγκόσμια κλίμακα. Τα αποδημητικά είδη που πρέπει να διατηρηθούν παρατίθενται στα παραρτήματα I (απειλούμενα είδη) και II (είδη που πρέπει να αποτελούν αντικείμενο συμφωνιών) της σύμβασης. Η σύμβαση άρχισε να ισχύει την 1η Νοεμβρίου 1983.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης 1 . Όλα τα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης.
2.2.Η διάσκεψη των μερών
Η διάσκεψη των μερών είναι το κύριο όργανο λήψης αποφάσεων της σύμβασης. Τα καθήκοντά της απαριθμούνται στο άρθρο VII της σύμβασης και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αρμοδιότητες για την αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης των αποδημητικών ειδών και, ακολούθως, την τροποποίηση των παραρτημάτων Ι και ΙΙ της σύμβασης. Οι αποφάσεις των συνεδριάσεων της διάσκεψης των μερών απαιτούν πλειοψηφία δύο τρίτων των μερών που είναι παρόντα και ψηφίζουν, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά από τη σύμβαση.
Η 14η συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών θα διεξαχθεί στη Σαμαρκάνδη (Ουζμπεκιστάν) στις αρχές του 2024.
2.3.Οι προς έκδοση πράξεις της διάσκεψης των μερών
Κατά τη 14η συνεδρίασή της, η διάσκεψη των μερών πρόκειται να εκδώσει αποφάσεις σχετικά με τροποποιήσεις των παραρτημάτων της σύμβασης (στο εξής: προς έκδοση πράξεις).
Σκοπός των προς έκδοση πράξεων είναι η τροποποίηση του παραρτήματος Ι και του παραρτήματος ΙΙ της σύμβασης, όπως προβλέπεται στο άρθρο ΧΙ της σύμβασης.
Σύμφωνα με το άρθρο ΙΙΙ της σύμβασης, το παράρτημα Ι της σύμβασης απαριθμεί απειλούμενα αποδημητικά είδη για τα οποία τα μέρη που είναι τα κράτη της περιοχής κατανομής των οικείων ειδών προσπαθούν να λάβουν διάφορα μέτρα διατήρησης και απαγορεύουν τη σύλληψη ζώων που ανήκουν στα εν λόγω είδη.
Το άρθρο IV της σύμβασης ορίζει ότι το παράρτημα II απαριθμεί τα αποδημητικά είδη των οποίων η κατάσταση διατήρησης είναι δυσμενής και για τη διατήρηση και διαχείριση των οποίων απαιτούνται διεθνείς συμφωνίες, καθώς και τα είδη των οποίων η κατάσταση διατήρησης θα επωφελείτο σημαντικά από τη διεθνή συνεργασία που θα απέρρεε από μια διεθνή συμφωνία. Εάν το δικαιολογούν οι περιστάσεις, ένα αποδημητικό είδος μπορεί να καταχωριστεί σε αμφότερα τα παραρτήματα Ι και ΙΙ.
Σύμφωνα με το άρθρο ΧΙ της σύμβασης, οι προτάσεις τροποποίησης είναι δυνατόν να υποβάλλονται από οποιοδήποτε μέρος. Η τροποποίηση των παραρτημάτων αρχίζει να ισχύει για όλα τα μέρη, εκτός από τα μέρη εκείνα που εκφράζουν επιφύλαξη, ενενήντα ημέρες μετά τη συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών κατά την οποία υιοθετήθηκε.
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ενωσης
Όσον αφορά τη 14η συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών της σύμβασης και σύμφωνα με την απόφαση (ΕΕ) 2023/1034 του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2023 2 , η Ένωση πρότεινε να πραγματοποιηθούν οι εξής τροποποιήσεις στη σύμβαση:
τροποποίηση του παραρτήματος I της σύμβασης ώστε να συμπεριληφθεί ο πληθυσμός φώκαινας, Phocoena phocoena, της Κυρίως Βαλτικής.
Άλλα μέρη της σύμβασης υπέβαλαν προτάσεις για τροποποίηση του παραρτήματος Ι ώστε να συμπεριληφθούν τα ακόλουθα είδη και υποείδη: Lynx lynx balcanicus, Tursiops truncatus gephyreus, Pelecanus thagus, Pluvianellus socialis, πληθυσμός Gypaetus barbatus meridionalis της μεσημβρινής Αφρικής, Carcharias taurus, πληθυσμός Glaucostegus cemiculus της Μεσογείου, πληθυσμός Aetomylaeus bovinus της Μεσογείου, πληθυσμός Rhinoptera marginata της Μεσογείου.
Άλλα μέρη της σύμβασης υπέβαλαν προτάσεις για τροποποίηση του παραρτήματος II ώστε να συμπεριληφθούν τα ακόλουθα είδη: Lynx lynx, Felis manul, Lama guanicoe, Tursiops truncatus gephyreus, Pelecanus thagus, Carcharias taurus, Glaucostegus cemiculus, Aetomylaeus bovinus, Rhinoptera marginata, Brachyplatystoma rousseauxii, Brachyplatystoma vaillantii.
Συνεπώς, είναι αναγκαίο να λάβει το Συμβούλιο απόφαση σχετικά με τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης κατά τη 14η συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών όσον αφορά όλες τις προτάσεις τροποποίησης.
Η Ένωση θα πρέπει να υποστηρίξει όλες τις προαναφερόμενες προτάσεις, επειδή είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες και συνάδουν με τη δέσμευση της Ένωσης για διεθνή συνεργασία με στόχο την προστασία της βιοποικιλότητας, στην οποία περιλαμβάνεται η εξέταση του βέλτιστου τρόπου χρήσης των επιστημονικών πληροφοριών όσον αφορά τόσο τα βιολογικά χαρακτηριστικά όσο και τα βιολογικά σημεία αναφοράς της αλιείας.
Η προσθήκη των εν λόγω ειδών στο παράρτημα I ή στο παράρτημα II της σύμβασης, όπως προτείνεται, δεν απαιτεί καμία αλλαγή στο ενωσιακό δίκαιο, εκτός από την προσθήκη του Carcharias taurus στο παράρτημα I, του πληθυσμού Aetomylaeus bovinus της Μεσογείου στο παράρτημα I και του πληθυσμού Rhinoptera marginata της Μεσογείου στο παράρτημα I, δεδομένου ότι το τρέχον επίπεδο προστασίας στην Ένωση για τα εν λόγω είδη δεν πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου III σημείο 5 της σύμβασης.
Ο ευρασιατικός λύγκας, Lynx lynx, καλύπτεται από την οδηγία της ΕΕ για τους οικοτόπους 3 . Θα πρέπει να υποστηριχθεί η προσθήκη του είδους αυτού στο παράρτημα II και του υποείδους Lynx lynx balcanicus στο παράρτημα I της σύμβασης.
Η Ένωση δεν αποτελεί κράτος της περιοχής κατανομής των ειδών και υποειδών Tursiops truncatus gephyreus, Pelecanus thagus, Pluvianellus socialis, Gypaetus barbatus meridionalis και, ως εκ τούτου, η προσθήκη των εν λόγω ειδών και υποειδών στο παράρτημα I της σύμβασης δεν απαιτεί καμία αλλαγή στο ενωσιακό δίκαιο.
Η Ένωση δεν αποτελεί κράτος της περιοχής κατανομής των ειδών Felis manul, Lama guanicoe, Tursiops truncatus gephyreus, Pelecanus thagus, και, ως εκ τούτου, η προσθήκη των εν λόγω ειδών στο παράρτημα II της σύμβασης δεν απαιτεί καμία ενέργεια της Ένωσης.
Το είδος Glaucostegus cemiculus προστατεύεται αυστηρά από τη σύμβαση της Βαρκελώνης 4 . Επιπλέον, η διατήρηση του είδους αυτού επί των αλιευτικών σκαφών απαγορεύεται βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1343/2011 5 . Ως εκ τούτου, θα πρέπει να υποστηριχθεί η προσθήκη του είδους αυτού στο παράρτημα II της σύμβασης, καθώς και η προσθήκη του πληθυσμού του είδους αυτού στη Μεσόγειο στο παράρτημα I της σύμβασης.
Τα είδη Brachyplatystoma rousseauxii και Brachyplatystoma vaillantii απαντούν στην Ένωση μόνο στη Γαλλική Γουιάνα, όπου δεν εφαρμόζεται η ενωσιακή νομοθεσία για τη φύση. Θα πρέπει να υποστηριχθεί η προσθήκη των ειδών αυτών στο παράρτημα ΙΙ της σύμβασης.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».
Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Περιλαμβάνει επίσης κείμενα που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης» 6 .
4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Η διάσκεψη των μερών είναι όργανο που έχει συσταθεί με διεθνή συμφωνία, συγκεκριμένα τη σύμβαση περί της διατήρησης των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα.
Οι πράξεις τις οποίες καλείται να θεσπίσει η διάσκεψη των μερών συνιστούν πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα. Οι προς έκδοση πράξεις θα είναι δεσμευτικές δυνάμει του διεθνούς δικαίου σύμφωνα με το άρθρο XI της σύμβασης περί της διατήρησης των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα.
Οι προς έκδοση πράξεις δεν συμπληρώνουν ούτε τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της σύμβασης.
Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
4.2.1.Αρχές
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης. Εάν η προς έκδοση πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνο ουσιαστική νομική βάση, ήτοι εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή συνιστώσα.
4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Ο κύριος στόχος και το περιεχόμενο των προς έκδοση πράξεων αφορά την προστασία του περιβάλλοντος.
Ως εκ τούτου, η ουσιαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 192 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.
4.3.Συμπέρασμα
Νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 192 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
5.Δημοσίευση της προς έκδοση πράξης
Δεδομένου ότι οι πράξεις της διάσκεψης των μερών θα τροποποιήσουν τα παραρτήματα Ι και ΙΙ της σύμβασης περί της διατήρησης των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα, είναι σκόπιμο να δημοσιευτούν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την έκδοσή τους.
2023/0298 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της δέκατης τέταρτης συνεδρίασης της διάσκεψης των μερών της σύμβασης περί της διατήρησης των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα (CMS) όσον αφορά τις προτάσεις διαφόρων μερών για τροποποίηση των παραρτημάτων της εν λόγω σύμβασης
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η σύμβαση περί της διατήρησης των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα (στο εξής: σύμβαση) συνήφθη από την Ένωση με την απόφαση 82/461/ΕΟΚ του Συμβουλίου 7 και άρχισε να ισχύει την 1η Νοεμβρίου 1983.
(2)Σύμφωνα με το άρθρο ΧΙ της σύμβασης, η διάσκεψη των μερών της σύμβασης (στο εξής: διάσκεψη των μερών) μπορεί να εκδίδει αποφάσεις για την τροποποίηση των παραρτημάτων της σύμβασης.
(3)Η διάσκεψη των μερών, κατά τη δέκατη τέταρτη συνεδρίασή της στις αρχές του 2024, πρόκειται να εκδώσει αποφάσεις για την τροποποίηση των παραρτημάτων της σύμβασης.
(4)Είναι σκόπιμο να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της συνεδρίασης της διάσκεψης των μερών, δεδομένου ότι οι αποφάσεις για την τροποποίηση των παραρτημάτων της σύμβασης θα είναι δεσμευτικές για την Ένωση.
(5)Η Ένωση υπέβαλε πρόταση για τη συμπερίληψη του πληθυσμού της φώκαινας της Κυρίως Βαλτικής, Phocoena phocoena,στο παράρτημα I της σύμβασης. Η Ένωση θα πρέπει να υποστηρίξει τη δική της πρόταση. Η προτεινόμενη τροποποίηση δεν απαιτεί καμία αλλαγή στο ενωσιακό δίκαιο.
(6)Άλλα μέρη υπέβαλαν προτάσεις για τη συμπερίληψη των Lynx lynx balcanicus, Tursiops truncatus gephyreus, Pelecanus thagus, Pluvianellus socialis, πληθυσμός Gypaetus barbatus meridionalis της μεσημβρινής Αφρικής, Carcharias taurus, πληθυσμός Glaucostegus cemiculus της Μεσογείου, πληθυσμός Aetomylaeus bovinus της Μεσογείου, πληθυσμός Rhinoptera marginata της Μεσογείου στο παράρτημα I και για τη συμπερίληψη των Lynx lynx, Felis manul, Lama guanicoe, Tursiops truncatus gephyreus, Pelecanus thagus, Carcharias taurus, Glaucostegus cemiculus, Aetomylaeus bovinus, Rhinoptera marginata, Brachyplatystoma rousseauxii, Brachyplatystoma vaillantii στο παράρτημα II της σύμβασης.
(7)Η Ένωση θα πρέπει να υποστηρίξει όλες τις προαναφερόμενες προτάσεις, επειδή είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες και συνάδουν με τη δέσμευση της Ένωσης για διεθνή συνεργασία με στόχο την προστασία της βιοποικιλότητας σύμφωνα με το άρθρο 5 της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλομορφία, καθώς και επειδή συνάδουν με τις αποφάσεις που ελήφθησαν στη διάσκεψη των μερών της εν λόγω σύμβασης.
(8)Οι προτάσεις για τη συμπερίληψη του είδους Carcharias taurus και των πληθυσμών Aetomylaeus bovinus και Rhinoptera marginata της Μεσογείου στο παράρτημα I της σύμβασης απαιτούν τροποποίηση του ενωσιακού δικαίου, δεδομένου ότι το τρέχον επίπεδο προστασίας στην Ένωση δεν πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου III σημείο 5 της σύμβασης. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή, εξ ονόματος της Ένωσης, πρόκειται να διατυπώσει επιφύλαξη δυνάμει του άρθρου XI σημείο 6 της σύμβασης όσον αφορά τη συμπερίληψη των εν λόγω ειδών στο παράρτημα I,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στη δέκατη τέταρτη συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών είναι η ακόλουθη:
(1)να υποστηριχθεί η προσθήκη των ακόλουθων ειδών ή υποειδών στο παράρτημα I:
(1)Lynx lynx balcanicus
(2)Pelecanus thagus
(3)Pluvianellus socialis
(4)Πληθυσμός Gypaetus barbatus meridionalis της μεσημβρινής Αφρικής
(5)Πληθυσμός Phocoena phocoena της Κυρίως Βαλτικής
(6)Tursiops truncatus gephyreus
(7)Πληθυσμός Glaucostegus cemiculus της Μεσογείου
(2)να υποστηριχθεί η προσθήκη στο παράρτημα I των ακόλουθων ειδών, με διατύπωση επιφύλαξης από την Επιτροπή εξ ονόματος της Ένωσης:
(1)Carcharias taurus
(2) Πληθυσμός Aetomylaeus bovinus της Μεσογείου
(3) Πληθυσμός Rhinoptera marginata της Μεσογείου
(3)να υποστηριχθεί η προσθήκη στο παράρτημα ΙI των ακόλουθων ειδών:
(1)Lynx lynx
(2)Felis manul
(3)Lama guanicoe
(4)Tursiops truncatus gephyreus
(5)Pelecanus thagus
(6)Carcharias taurus
(7)Glaucostegus cemiculus
(8)Aetomylaeus bovinus
(9)Rhinoptera marginata
(10)Brachyplatystoma rousseauxii
(11)Brachyplatystoma vaillantii
Άρθρο 2
Υπό το πρίσμα των εξελίξεων στη δέκατη τέταρτη συνεδρίαση της διάσκεψης των μερών για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα, οι εκπρόσωποι της Ένωσης μπορούν να αποφασίσουν τη βελτίωση της θέσης που αναφέρεται στο άρθρο 1, κατόπιν διαβούλευσης με τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο επιτόπιων συνεδριάσεων συντονισμού, χωρίς περαιτέρω απόφαση του Συμβουλίου.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος