Βρυξέλλες, 24.5.2023

COM(2023) 278 final

2023/0166(COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1286/2014 όσον αφορά τον εκσυγχρονισμό του εγγράφου βασικών πληροφοριών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

{SWD(2023) 278-279}
{SEC(2023) 330}


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Σύμφωνα με τον στόχο της Επιτροπής για «μια οικονομία στην υπηρεσία των ανθρώπων», και όπως ανακοινώθηκε στο πρόγραμμα εργασίας του 2023, η Επιτροπή επιδιώκει να διασφαλίσει ότι το νομικό πλαίσιο για τις λιανικές επενδύσεις παρέχει επαρκείς δυνατότητες στους καταναλωτές, ενθαρρύνει βελτιωμένα και δικαιότερα αποτελέσματα της αγοράς και δημιουργεί τελικά τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την αύξηση της συμμετοχής των ιδιωτών επενδυτών στις κεφαλαιαγορές.  

Στο νέο σχέδιο δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών 1 του Σεπτεμβρίου 2020, η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να παρουσιάσει μια στρατηγική για τις λιανικές επενδύσεις στην Ευρώπη με στόχο να διασφαλίσει ότι οι ιδιώτες επενδυτές μπορούν να επωφεληθούν πλήρως από τις κεφαλαιαγορές και ότι υποστηρίζονται από κανόνες που θα είναι συνεκτικοί σε όλες τις σχετικές νομικές πράξεις.  

Βασικός στόχος της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (CMU) είναι να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές μπορούν να επωφελούνται πλήρως από τις επενδυτικές ευκαιρίες που προσφέρουν οι κεφαλαιαγορές. Αν και η συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών στις κεφαλαιαγορές ποικίλλει ευρέως μεταξύ των κρατών μελών, αντανακλώντας τις διαφορετικές ιστορικές και κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, οι ιδιώτες επενδυτές θα πρέπει να μπορούν να επιτυγχάνουν καλύτερα επενδυτικά αποτελέσματα απ’ ό,τι συμβαίνει σήμερα όταν συμμετέχουν στις κεφαλαιαγορές της ΕΕ.

Οι συννομοθέτες συμμερίζονται τον στόχο αυτό: 

Στις 3 Δεκεμβρίου 2020, στα συμπεράσματά του σχετικά με το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την Ένωση των Κεφαλαιαγορών 2 , το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να δρομολογήσει την υλοποίηση των μερών του σχεδίου δράσης που αποσκοπούν στην τόνωση της επενδυτικής δραστηριότητας, ιδίως της δραστηριότητας των ιδιωτών επενδυτών εντός της ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και των επενδυτών.  

Στις 8 Οκτωβρίου 2020, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την περαιτέρω προώθηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών 3 , το οποίο υποστήριζε σε μεγάλο βαθμό τα μέτρα για την αύξηση της συμμετοχής των ιδιωτών επενδυτών στις κεφαλαιαγορές. Το ψήφισμα τόνιζε ότι η ενίσχυση της συμμετοχής των ιδιωτών επενδυτών εξαρτάται από την αλλαγή της επενδυτικής νοοτροπίας και ότι μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να επέλθει μόνον όταν οι ιδιώτες επενδυτές πειστούν ότι οι επενδύσεις στις κεφαλαιαγορές είναι επιθυμητές, ενώ παράλληλα υπόκεινται σε αποδεκτούς και σαφώς καθορισμένους κινδύνους. 

Η παρούσα πρόταση τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1286/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2014, σχετικά με τα έγγραφα βασικών πληροφοριών που αφορούν συσκευασμένα επενδυτικά προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση (στο εξής: PRIIP). Η έναρξη ισχύος του κανονισμού PRIIP και του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2017/653 της Επιτροπής την 1η Ιανουαρίου 2018 συνέβαλε στη βελτίωση και την τυποποίηση των πληροφοριών που παρέχονται στους ιδιώτες επενδυτές. Αυτό διευκολύνει τους επενδυτές να κατανοούν τα βασικά χαρακτηριστικά μιας πλήρους σειράς επενδυτικών προϊόντων και να συγκρίνουν διαφορετικά προϊόντα, μεταξύ άλλων προϊόντα διαφορετικού τύπου (όπως επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση, επενδυτικά κεφάλαια ή δομημένες καταθέσεις). Από τον Ιανουάριο του 2023, τα PRIIP άρχισαν να εφαρμόζονται σε επενδυτικά κεφάλαια που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2009/65/ΕΚ για τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (οδηγία ΟΣΕΚΑ), καθώς η προηγούμενη εξαίρεση είχε παύσει να ισχύει. Με τον τρόπο αυτόν αυξήθηκε περαιτέρω η συνέπεια των γνωστοποιήσεων σε όλα τα επενδυτικά προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές.

Η παρούσα πρόταση για στοχευμένες τροποποιήσεις του νομικού πλαισίου των PRIIP περιλαμβάνεται στη στρατηγική της ΕΕ για τις λιανικές επενδύσεις, σύμφωνα με τη δράση 8 του σχεδίου δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών του Σεπτεμβρίου 2020. Όσον αφορά τις γνωστοποιήσεις, η στρατηγική της ΕΕ για τις λιανικές επενδύσεις στοχεύει στη βελτίωση της πληροφόρησης των επενδυτών και της ικανότητάς τους να λαμβάνουν καλά τεκμηριωμένες επενδυτικές αποφάσεις. Για τον σκοπό αυτό, η παρούσα πρόταση στοχεύει στην προσαρμογή των γνωστοποιήσεων στο ψηφιακό περιβάλλον και στις εξελισσόμενες ανάγκες των ιδιωτών επενδυτών, καθώς και στην παροχή περαιτέρω σαφήνειας σχετικά με το πεδίο εφαρμογής των PRIIP όσον αφορά τα εταιρικά ομόλογα με ρήτρες πλήρους αποκατάστασης και άμεσες προσόδους. Η παρούσα πρωτοβουλία δεν εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT).

Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Η παρούσα πρωτοβουλία αξιοποιεί και βελτιώνει τους υφιστάμενους κανόνες που διέπουν την παροχή εγγράφων βασικών πληροφοριών για τα PRIIP σε ιδιώτες επενδυτές από παραγωγούς και διανομείς επενδυτικών προϊόντων. Περιλαμβάνει στοχευμένες αλλαγές σε αυτό το πλαίσιο, διατηρώντας ανέπαφες τις κύριες διατάξεις.

Η παρούσα πρόταση αποτελεί δέσμη μέτρων που ενισχύει την προστασία των ιδιωτών επενδυτών μαζί με την οριζόντια οδηγία [COM(2023) 279], όπου και οι δύο προτάσεις αλληλοενισχύονται. Η οριζόντια οδηγία τροποποιεί τις οδηγίες της ΕΕ που διέπουν: i) την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών (οδηγία MiFID 4 ), ii) την παροχή υπηρεσιών διανομής ασφαλιστικών ή αντασφαλιστικών προϊόντων σε τρίτους (οδηγία IDD 5 ), iii) την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης εντός της ΕΕ (οδηγία Φερεγγυότητα II 6 ), iv) τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με ορισμένους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (οδηγία ΟΣΕΚΑ 7 ) και v) τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων (οδηγία ΔΟΕΕ 8 ).

Όσον αφορά τις γνωστοποιήσεις για ιδιώτες επενδυτές, η οριζόντια οδηγία θα βελτιώσει ιδιαίτερα τη συνοχή των γνωστοποιήσεων μεταξύ των νομικών πράξεων και θα προωθήσει μεγαλύτερη διαφάνεια για τους ιδιώτες επενδυτές κατά την επενδυτική τους διαδρομή και τον κύκλο ζωής της επένδυσης, μεταξύ άλλων όσον αφορά το κόστος. Οι στοχευμένες τροποποιήσεις στα πλαίσια των οδηγιών MiFID II και IDD θα διασφαλίσουν ότι το κόστος των επενδυτικών προϊόντων παρουσιάζεται σε τυποποιημένη και εύληπτη μορφή, πριν από την εκτέλεση οποιασδήποτε συναλλαγής. Τα μέτρα αυτά θα ενισχύσουν επίσης τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων να παρέχουν ετήσια κατάσταση στους πελάτες, ενημερώνοντάς τους εκ των υστέρων για τα πραγματικά καταβληθέντα κόστη, αλλά και για την απόδοση του χαρτοφυλακίου τους.

Τα μέτρα για τη γνωστοποίηση των προϊόντων που προτείνονται στον παρόντα κανονισμό συμπληρώνουν επίσης άλλα μέτρα της οριζόντιας οδηγίας, τα οποία αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε διάφορα τμήματα της διαδρομής των ιδιωτών επενδυτών:

Νέοι κανόνες που αποσκοπούν στην προστασία των ιδιωτών επενδυτών από παραπλανητικές διαφημιστικές ανακοινώσεις και πρακτικές εμπορικής προώθησης που δίνουν έμφαση στα οφέλη αλλά υποβαθμίζουν τους πιθανούς κινδύνους·

Κανόνες για την απαγόρευση των αντιπαροχών σε περιπτώσεις εκτέλεσης μόνο και για την αντιμετώπιση της μεροληψίας κατά τη διαδικασία παροχής συμβουλών με ενίσχυση της αρχής του βέλτιστου συμφέροντος και θέσπιση νέων κριτηρίων για τη «δράση προς το βέλτιστο συμφέρον του πελάτη», καθώς και με τη βελτίωση της διαφάνειας·

Μέτρα για την τροποποίηση των κανόνων εποπτείας και παρακολούθησης προϊόντων ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν χρεώνονται αδικαιολόγητα κόστη και ότι τα προϊόντα προσφέρουν βέλτιστη σχέση κόστους-ωφέλειας στους ιδιώτες επενδυτές·

και περαιτέρω μέτρα σχετικά με τη χρηματοοικονομική κατάρτιση, την κατηγοριοποίηση των επενδυτών, τις ενισχυμένες αξιολογήσεις καταλληλότητας και συμβατότητας, μέτρα για την αύξηση των επαγγελματικών προσόντων των χρηματοοικονομικών συμβούλων και μέτρα για την ενίσχυση της εφαρμογής εποπτείας.

Τα μέτρα που περιλαμβάνονται στη στρατηγική για τις λιανικές επενδύσεις είναι επομένως συνεπή με τις στοχευμένες αλλαγές στα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP.

Η παρούσα πρόταση είναι συνεπής με τις υφιστάμενες πολιτικές της ΕΕ για τη βιώσιμη χρηματοδότηση. Η εισαγωγή ενός νέου ειδικού τμήματος στο έγγραφο βασικών πληροφοριών για τα PRIIP με εστίαση στη βιωσιμότητα συμπληρώνει το πλαίσιο των γνωστοποιήσεων αειφορίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Βασίζεται σε δεδομένα που έχουν ήδη γνωστοποιηθεί βάσει του κανονισμού περί γνωστοποιήσεων αειφορίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (ΕΕ) 2019/2088 (κανονισμός SFDR) και του κανονισμού περί ταξινομίας (ΕΕ) 2020/852, προκειμένου να αποφεύγονται οι επαναλήψεις και το περιττό κόστος για τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Το πλαίσιο για τα PRIIP θα διατηρηθεί συνεπές με τις πιθανές μελλοντικές αλλαγές στον κανονισμό SFDR και στην ταξινομία της ΕΕ. Προς τούτο, η παρούσα πρόταση αφήνει να αναπτυχθούν από τις ΕΕΑ οι προδιαγραφές για τον υπολογισμό και την παρουσίαση των επιλεγμένων δεικτών για τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα. Αυτό είναι σημαντικό, ιδίως επειδή οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν δρομολογήσει ολοκληρωμένη αξιολόγηση της εφαρμογής του κανονισμού SFDR.

Οι προτεινόμενες στοχευμένες αλλαγές θεωρούνται συνεκτικές και συμπληρωματικές με τη συμπερίληψη των εγγράφων βασικών πληροφοριών για τα PRIIP στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για τη θέσπιση ευρωπαϊκού ενιαίου σημείου πρόσβασης (ESAP). Εν αναμονή της έκβασης των διαπραγματεύσεων σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής 9 , το ESAP καθιστά το περιεχόμενο των εγγράφων βασικών πληροφοριών για τα PRIIP διαθέσιμο σε ενιαία πλατφόρμα και απαιτεί την παροχή τους σε μορφότυπο με δυνατότητα εξαγωγής δεδομένων από τα τέλη του 2027. Ανάλογα με τα εκτελεστικά μέτρα που θα εγκριθούν μέσω εκτελεστικών πράξεων, αυτό θα μπορούσε να καταστήσει τις εν λόγω πληροφορίες μηχαναγνώσιμες. Ενώ το ESAP θα βελτιώσει την πρόσβαση και την ψηφιακή χρήση των πληροφοριών που περιέχονται στα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP, απαιτώντας να υποβάλλονται στο ESAP σε μορφότυπο με δυνατότητα εξαγωγής δεδομένων, οι στοχευμένες αλλαγές που προτείνονται τώρα καθιστούν τις εν λόγω πληροφορίες πιο φιλικές προς τον αναγνώστη. Το ESAP αναμένεται να ωφελήσει τους ιδιώτες επενδυτές κυρίως με την αύξηση της πρόσβασης σε διαδικτυακά εργαλεία για σύγκριση πολλών διαφορετικών επενδυτικών προϊόντων (καθιστώντας ευκολότερη την ανάπτυξη τέτοιου είδους εργαλείων από τρίτους). Ωστόσο, οι ιδιώτες επενδυτές και οι σύμβουλοί τους θα πρέπει να εξακολουθήσουν να διαβάζουν το περιεχόμενο του εγγράφου βασικών πληροφοριών, είτε σε έντυπη είτε σε ηλεκτρονική μορφή, ιδίως όταν αξιολογούν τα χαρακτηριστικά συγκεκριμένου επενδυτικού προϊόντος. Επομένως, παράλληλα με τη διάθεση των πληροφοριών αυτών στο ESAP, είναι σημαντικό το έγγραφο να καταστεί περισσότερο φιλικό προς τον χρήστη. Οι αλλαγές που θεσπίζονται στον παρόντα κανονισμό αποσκοπούν επίσης στην επίτευξη μεγαλύτερης συνέπειας στην ψηφιακή παρουσίαση βασικών πληροφοριών για τα επενδυτικά προϊόντα, σύμφωνα με το παράδειγμα παρόμοιου εγγράφου που θεσπίστηκε βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1238 για το πανευρωπαϊκό ατομικό συνταξιοδοτικό προϊόν (PEPP).

Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Η παρούσα πρόταση συνάδει με τις ευρύτερες στρατηγικές και προτεραιότητες της ΕΕ, όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η ψηφιακή στρατηγική της ΕΕ και η Ένωση Κεφαλαιαγορών. Συμβάλλει στους στόχους της Ένωσης Κεφαλαιαγορών αυξάνοντας τη συνοχή των πληροφοριών που διατίθενται στους ιδιώτες επενδυτές. Καθιστώντας τις σχετικές πληροφορίες βιωσιμότητας περισσότερο ορατές, θα βοηθήσει τους ιδιώτες επενδυτές να βρίσκουν επενδυτικά προϊόντα που ταιριάζουν με τις προτιμήσεις τους για τη βιωσιμότητα. Αυτό με τη σειρά του θα συμβάλει στην ενσωμάτωση της βιωσιμότητας στον χρηματοπιστωτικό τομέα και, κατά συνέπεια, στην επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Επιπλέον, η παρούσα πρόταση συνάδει με την προτεραιότητα της Επιτροπής να καταστήσει την Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Νομική βάση

Νομική βάση για τον κανονισμό PRIIP είναι το άρθρο 114 της ΣΛΕΕ, καθώς θεσπίζει κοινούς κανόνες για τα έγγραφα βασικών πληροφοριών που αφορούν συσκευασμένα επενδυτικά προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση. Δεδομένου ότι η παρούσα πρωτοβουλία προτείνει περαιτέρω δράσεις πολιτικής για τη διασφάλιση της επίτευξης των στόχων αυτών, η σχετική νομοθετική πρόταση θα εγκριθεί δυνάμει της ίδιας νομικής βάσης.

Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Η παρούσα πρόταση συνάδει με την αρχή της επικουρικότητας, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Σύμφωνα με την αρχή αυτή, θα πρέπει να αναλαμβάνεται δράση σε επίπεδο ΕΕ μόνον εφόσον οι στόχοι δεν μπορούν να επιτευχθούν από τα κράτη μέλη μεμονωμένα. Για να αποφευχθούν τα εμπόδια στη διανομή επενδυτικών κεφαλαίων σε ολόκληρη την ΕΕ, οι πληροφορίες για τα προϊόντα πρέπει να είναι εναρμονισμένες ώστε να καθίσταται δυνατή η σύγκριση μεταξύ προϊόντων που προέρχονται από διαφορετικές αγορές. Η ομοιομορφία και η ασφάλεια δικαίου μπορούν να διασφαλιστούν καλύτερα με δράση σε επίπεδο ΕΕ. Αυτό ισχύει τόσο για τον ίδιο τον υφιστάμενο κανονισμό PRIIP όσο και για τις τροποποιήσεις του που προτείνονται με την παρούσα.

Αναλογικότητα

Η παρούσα πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ. Τα προτεινόμενα μέτρα είναι αναγκαία για να επιτευχθούν οι στόχοι διαφάνειας των επενδυτικών προϊόντων για ιδιώτες επενδυτές, ιδίως όσον αφορά τα χαρακτηριστικά βιωσιμότητάς τους, καθώς και για να καταστούν οι σχετικές γνωστοποιήσεις πιο προσβάσιμες μέσω ψηφιακών μέσων, χωρίς την εισαγωγή περιττών διοικητικών επιβαρύνσεων. Άλλα μέρη της παρούσας πρότασης είναι αναγκαία για την παροχή επαρκούς νομικής σαφήνειας και διαφάνειας σχετικά με το κόστος ορισμένων προϊόντων εντός του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού PRIIP. Η αναλογικότητα των μέτρων αξιολογήθηκε στο τμήμα 3 της έκθεσης εκτίμησης επιπτώσεων που συνοδεύει τη στρατηγική για τις λιανικές επενδύσεις, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι είναι αναλογικά.

Επιλογή της νομικής πράξης

Δεδομένου ότι η υφιστάμενη νομική πράξη είναι κανονισμός, απαιτείται κανονισμός για την τροποποίησή της. Ο κανονισμός εξακολουθεί να είναι η καταλληλότερη νομική πράξη, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να διασφαλιστεί η συνέπεια και η συνοχή των πληροφοριών που διατίθενται στους ιδιώτες επενδυτές σε επίπεδο ΕΕ.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Το παράρτημα της συνοδευτικής εκτίμησης επιπτώσεων περιέχει αξιολόγηση των πτυχών του νομοθετικού πλαισίου που σχετίζονται ειδικά με την προστασία των ιδιωτών επενδυτών, περιλαμβανομένου του πλαισίου για τα PRIIP.

Η αξιολόγηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το συνολικό πλαίσιο γνωστοποιήσεων, μεταξύ άλλων για τα PRIIP, ήταν σε γενικές γραμμές αποτελεσματικό, ιδίως όσον αφορά την παροχή σε ιδιώτες επενδυτές πληροφοριών που είναι συγκρίσιμες και χρήσιμες για τη λήψη των αποφάσεών τους. Εντούτοις, εντοπίστηκαν ορισμένες ελλείψεις όσον αφορά την αναγνωσιμότητα και τη φιλικότητα προς τον χρήστη της παρουσίασης των ενημερωτικών εγγράφων. Οι πληροφορίες σχετικά με το κόστος επίσης δεν είναι πάντοτε σαφείς. Η αποτελεσματικότητα (οικονομική αποδοτικότητα) των υφιστάμενων απαιτήσεων γνωστοποίησης είναι υψηλή και έχει επιτύχει σε γενικές γραμμές τον στόχο της ενίσχυσης της προστασίας των ιδιωτών επενδυτών με περιορισμένο κόστος. Η παρούσα πρόταση παρέχει μεγαλύτερη νομική σαφήνεια σχετικά με το πεδίο εφαρμογής των PRIIP, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις που εντοπίστηκαν στην αξιολόγηση (δηλ. κατά πόσον περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής των PRIIP τα εταιρικά ομόλογα με ρήτρες πλήρους αποκατάστασης και άμεσες προσόδους). Οι απαιτήσεις σχετικά με τον μορφότυπο, την αναγνωσιμότητα, τη σαφήνεια, τη συνοπτικότητα, τη χρήση της γλώσσας και την πλήρη κάλυψη θεωρούνται συνεπείς μεταξύ των διαφόρων νομοθετικών πράξεων. Ορισμένα ειδικά ζητήματα εξετάζονται στην προτεινόμενη οριζόντια οδηγία, η οποία αποσκοπεί στη βελτίωση της ευθυγράμμισης των κανόνων των οδηγιών MiFID και IDD με τα PRIIP. Η συνάφεια των πληροφοριών που παρέχονται στους ιδιώτες επενδυτές στα βασικά έγγραφα πληροφοριών για τα PRIIP θα μπορούσε να βελτιωθεί, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στο ψηφιακό περιβάλλον και τη βιωσιμότητα.

Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Για να βοηθηθεί στην εκπόνηση της παρούσας πρότασης, η Επιτροπή συγκέντρωσε παρατηρήσεις μέσω δημόσιας διαβούλευσης που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 11 Μαΐου 2021 και 3 Αυγούστου 2021. Στη διαβούλευση ζητήθηκαν οι απόψεις ενός ευρέος φάσματος ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με διάφορες πτυχές των λιανικών επενδύσεων, περιλαμβανομένης της λειτουργίας και πιθανών βελτιώσεων του εγγράφου βασικών πληροφοριών για τα PRIIP. Συνολικά, 186 ερωτηθέντες απάντησαν στην εν λόγω διαβούλευση.

Η πλειονότητα των απαντησάντων συμφώνησε ότι οι προσυμβατικές γνωστοποιήσεις θα πρέπει να επιτρέπουν στο μέτρο του δυνατού σαφή σύγκριση μεταξύ των διαφορετικών επενδυτικών προϊόντων. Οι απόψεις διίστανται σχετικά με το εάν το έγγραφο βασικών πληροφοριών για τα PRIIP έχει βελτιώσει το επίπεδο κατανόησης των ιδιωτών επενδυτών όσον αφορά τα επενδυτικά προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές και την ικανότητά τους να συγκρίνουν διαφορετικά επενδυτικά προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές, τόσο εντός όσο και μεταξύ διαφορετικών ειδών προϊόντων.

Σχεδόν οι μισοί από τους απαντήσαντες θεώρησαν ότι ο όγκος των πληροφοριών που παρέχονται στο έγγραφο βασικών πληροφοριών για τα PRIIP είναι επαρκής, ενώ άλλοι υποδεικνύουν ότι είναι είτε πολύ μεγάλος είτε πολύ μικρός. Οι απόψεις διέφεραν ανάλογα με τον τύπο των πληροφοριών και τα ενδιαφερόμενα μέρη, όμως οι πληροφορίες που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα ξεχώρισαν ως τομέας όπου ήταν επιθυμητές περισσότερες πληροφορίες. Όσον αφορά το μέγεθος του εγγράφου βασικών πληροφοριών για τα PRIIP, υπήρξε συνολική υποστήριξη για το τρέχον μέγιστο μήκος των τριών σελίδων, με κάποια διακύμανση μεταξύ των ομάδων ενδιαφερόμενων μερών. Υπήρξε ευρεία συμφωνία ότι το έγγραφο βασικών πληροφοριών για τα PRIIP είναι κάπως υπερφορτωμένο με πληροφορίες και οι περισσότεροι απαντήσαντες ήταν υπέρ της απλούστευσής του. Μεγάλη πλειοψηφία ήταν κατά των συχνότερων επικαιροποιήσεων των εγγράφων βασικών πληροφοριών για τα PRIIP. Τέλος, σχεδόν οι μισοί από τους απαντήσαντες θεώρησαν ότι οι ιδιώτες επενδυτές μπορούσαν εύκολα να βρουν και να αποκτήσουν πρόσβαση στα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP.

Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Οι συστάσεις της Μικτής Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Εποπτικών Αρχών (ΕΕΑ) για τα PRIIP επικεντρώθηκαν στο να καταστούν τα έγγραφα βασικών πληροφοριών περισσότερο φιλικά προς τον καταναλωτή. Οι ΕΕΑ συνέστησαν στοχευμένες αλλαγές στον κανονισμό PRIIP στο πλαίσιο της αναθεώρησης του πλαισίου για τα PRIIP.

Ειδικότερα, η Μικτή Επιτροπή απηύθυνε συστάσεις σχετικά με: i) τη βελτίωση της παρουσίασης του εγγράφου βασικών πληροφοριών στα ψηφιακά μέσα και την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στην ψηφιακή τους παρουσίαση, ii) πιο ορατή παρουσίαση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και σχετικών με τη διακυβέρνηση (στο εξής: ΠΚΔ) πληροφοριών στο έγγραφο βασικών πληροφοριών μέσω χωριστού τμήματος, iii) την παροχή πιο συγκεκριμένων πληροφοριών κόστους για τα ασφαλιστικά προϊόντα που προσφέρουν πολλαπλές επιλογές, iv) την ενσωμάτωση μεγαλύτερης ευελιξίας στο έγγραφο βασικών πληροφοριών, μεταξύ άλλων επιτρέποντας διαφορετικούς τύπους πληροφοριών για την απόδοση, ανάλογα με το είδος του προϊόντος, v) την καλύτερη προσαρμογή των εγγράφων βασικών πληροφοριών σε συγκεκριμένα είδη προϊόντων και vi) τη διευκρίνιση και τροποποίηση του εύρους προϊόντων του κανονισμού PRIIP, καθιστώντας σαφές ότι εξαιρούνται ορισμένα εταιρικά ομόλογα.

Στο παράρτημα 2 της συνοδευτικής εκτίμησης επιπτώσεων απαριθμούνται πρόσθετες πηγές που ελήφθησαν υπόψη κατά την εκπόνηση της παρούσας πρότασης, όπως στοχευμένες διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και δραστηριότητες προβολής. Η Επιτροπή βασίστηκε επίσης σε εκτενή ερευνητική βιβλιογραφία, η οποία αναφέρεται στην εκτίμηση επιπτώσεων, ιδίως στην ειδική μελέτη που εκπονήθηκε από κοινοπραξία συμβούλων με επικεφαλής την εταιρεία Kantar και τίτλο «Disclosure, inducements, and suitability rules for retail investors study» (Μελέτη σχετικά με τη γνωστοποίηση, τις αντιπαροχές και τους κανόνες καταλληλότητας για τους ιδιώτες επενδυτές), που δημοσιεύθηκε το 2022 10 .

Σε προγενέστερο στάδιο, στην εκπόνηση της παρούσας πρότασης συνέβαλαν επίσης οι συμβουλές του φόρουμ υψηλού επιπέδου για την Ένωση των Κεφαλαιαγορών (στο εξής: CMU HLF), το οποίο συνέστησε την επανεξέταση των γνωστοποιήσεων στο πλαίσιο των PRIIP εν ευθέτω χρόνω. Συνέβαλαν επίσης η ομάδα κυβερνητικών εμπειρογνωμόνων για τις λιανικές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες (GEGRFS) και η ομάδα χρηστών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών (FSUG) 11 .

Εκτίμηση επιπτώσεων

Η παρούσα πρόταση αντλεί στοιχεία από την εκτίμηση επιπτώσεων σχετικά με τη στρατηγική για τις λιανικές επενδύσεις [SWD(2023) 278-279]. Η εκτίμηση επιπτώσεων υποβλήθηκε στην επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου (στο εξής: RSB) στις 14 Δεκεμβρίου 2022 και έλαβε θετική γνώμη στις 20 Ιανουαρίου 2023 [SEC(2023) 330 RSB]. Στη συνέχεια τροποποιήθηκε ώστε να αντικατοπτρίζει τη διαβούλευση με την επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου.

Δύο προβλήματα διερευνώνται στην εκτίμηση επιπτώσεων. Πρώτον, οι ιδιώτες επενδυτές δεν διαθέτουν σχετικές, συγκρίσιμες και εύληπτες πληροφορίες για τα επενδυτικά προϊόντα και συχνά επηρεάζονται ανάρμοστα από διαφημιστικές ανακοινώσεις. Δεύτερον, υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις στη διαδικασία παραγωγής και διανομής επενδυτικών προϊόντων που σχετίζονται με την καταβολή αντιπαροχών και τον βαθμό στον οποίο ο σχεδιασμός του προϊόντος αντικατοπτρίζει τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας και την ωφέλεια για τον ιδιώτη επενδυτή. Αυτά τα προβλήματα έχουν σημαντικές συνέπειες, όπως την ανεπαρκή προστασία και την άδικη μεταχείριση των επενδυτών, μειωμένη απόδοση επενδύσεων και ικανότητα σώρευσης κεφαλαίων καθώς και αρνητικές επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη των ιδιωτών επενδυτών και στην ολοκλήρωση της αγοράς.

Οι στοχευμένες αλλαγές στα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP αποτελούν μέρος των προτεινόμενων λύσεων για την αντιμετώπιση του πρώτου προβλήματος και της αιτίας του («οι πληροφορίες που παρέχονται στους επενδυτές δεν είναι πάντα χρήσιμες ή συναφείς για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και δεν είναι επαρκώς προσαρμοσμένες για το ψηφιακό περιβάλλον»). Αυτά περιλαμβάνονται στην επιλογή 2 — «Στοχευμένες αλλαγές στους κανόνες γνωστοποίησης με στόχο τη βελτίωση της συνάφειάς τους για τους ιδιώτες επενδυτές», μαζί με στοχευμένες τροποποιήσεις στους κανόνες γνωστοποίησης στο πλαίσιο των οδηγιών MiFID και IDD που επικεντρώνονται στη βελτίωση της συνάφειας των γνωστοποιήσεων για ιδιώτες επενδυτές (περιλαμβάνονται στη συνοδευτική οριζόντια οδηγία). Μια πρόσθετη περαιτέρω επιλογή πολιτικής εξετάστηκε στο πλαίσιο της επιλογής 3 — «Στοχευμένες αλλαγές για την αντιμετώπιση ελλείψεων πληροφοριών που σχετίζονται με τις διαφημιστικές ανακοινώσεις». Οι επιλογές 2 και 3 είναι συμπληρωματικές και αποτελούν βελτίωση σε σύγκριση με την υφιστάμενη κατάσταση, με εύλογο κόστος. Επομένως, στην προτιμώμενη επιλογή συμπεριλήφθηκε συνδυασμός και των δύο.

Η εκτίμηση επιπτώσεων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η βελτίωση της παρουσίασης του εγγράφου βασικών πληροφοριών για τα PRIIP μέσω της χρήσης διαστρωμάτωσης και η ανάπτυξη ενός συνοπτικού πίνακα δεικτών διευκολύνει τους ιδιώτες επενδυτές στην κατανόηση των βασικών χαρακτηριστικών του επενδυτικού προϊόντος που εξετάζουν (π.χ. το κόστος και το επίπεδο κινδύνου του) και τους βοηθά να επιλέξουν ένα προϊόν που ταιριάζει στις ανάγκες τους. Η εισαγωγή ενός νέου τμήματος για τη βιωσιμότητα διασφαλίζει ότι οι ιδιώτες πελάτες μπορούν να προσδιορίζουν με σαφήνεια και να συγκρίνουν με ευκολία βασικές πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά βιωσιμότητας των προϊόντων που σκέπτονται να αγοράσουν.

Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

Αν και έχει ληφθεί υπόψη η δυνατότητα απλούστευσης και μείωσης του φόρτου κατά την εκπόνηση της παρούσας πρότασης, πρωταρχικός στόχος αυτής, καθώς και της ευρύτερης στρατηγικής για τις λιανικές επενδύσεις, είναι η προστασία των καταναλωτών. Επομένως, οποιαδήποτε μέτρα απλούστευσης ή μείωσης του φόρτου πρέπει να εξετάζονται από την οπτική αυτού του στόχου. Η αξιολόγηση δεν εντόπισε σημαντικά περιθώρια απλούστευσης και μείωσης του φόρτου και υπέδειξε ότι η απλούστευση των εγγράφων βασικών πληροφοριών για τα PRIIP δεν καθιστά απαραίτητα πιο κατανοητά τα επενδυτικά προϊόντα. Επιπλέον, το συνολικό κόστος των γνωστοποιήσεων προϊόντων στα PRIIP προσδιορίστηκε ότι είναι σχετικά χαμηλό, ειδικά σε σύγκριση με τον μεγάλο αριθμό πελατών και την κλίμακα των υπό διαχείριση περιουσιακών στοιχείων. Δεν αναμένεται σημαντικός αντίκτυπος για τις ΜΜΕ και η πρόταση συνάδει και με τον «ψηφιακό έλεγχο», δεδομένου ότι ενθαρρύνει την αύξηση της χρήσης των PRIIP σε ηλεκτρονική μορφή.

Θεμελιώδη δικαιώματα

Η πρόταση τηρεί και σέβεται τις αρχές που ορίζονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως την αρχή σχετικά με το υψηλό επίπεδο προστασίας του καταναλωτή για όλους τους πολίτες της ΕΕ (άρθρο 38). Οι καταναλωτές, και εν προκειμένω οι ιδιώτες επενδυτές, χρειάζονται συναφείς, συγκρίσιμες και εύληπτες πληροφορίες σχετικά με επενδυτικά προϊόντα προκειμένου να λαμβάνουν καλά ενημερωμένες αποφάσεις. Η παρούσα πρόταση εκσυγχρονίζει τα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP προκειμένου να καταστήσει την παρουσίαση των πληροφοριών περισσότερο φιλική προς τον χρήστη για τους ιδιώτες επενδυτές, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρίες, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα να διαβάζονται και να κατανοούνται ορθά.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρωτοβουλία δεν έχει επίπτωση στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Η εποπτεία των νέων κανόνων θα γίνεται από τις εθνικές αρμόδιες αρχές στο πλαίσιο των υφιστάμενων εντολών τους και το πεδίο εφαρμογής της δεν μεταβάλλεται από την παρούσα πρόταση.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τον τρόπο με τον οποίο ο προτεινόμενος κανονισμός, αφού εγκριθεί, επιτυγχάνει τους στόχους που ορίζονται στην εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει τη στρατηγική για τις λιανικές επενδύσεις. Για τον σκοπό αυτό, σκοπεύει να αναθέσει στην Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ΕΑΚΑΑ) και στην Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (ΕΑΑΕΣ) να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα της προβολής πληροφοριών σε ψηφιακή μορφή, να εισαγάγουν ένα νέο τμήμα για τη βιωσιμότητα και νέους κανόνες για τα προϊόντα που προσφέρουν πολλαπλές επιλογές (MOP). Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να παρακολουθεί τις τάσεις στον αριθμό των καταγγελιών που υποβάλλονται μέσω της παρακολούθησης της αγοράς από τις ΕΑΚΑΑ και ΕΑΑΕΣ με στόχο να αξιολογήσει την ποιότητα των διαθέσιμων πληροφοριών. Στο κατάλληλο στάδιο, που επιτρέπει τη συλλογή αρκετής πρακτικής εμπειρίας και δεδομένων, μεταξύ άλλων με την εφαρμογή του πρόσφατα τροποποιημένου κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού PRIIP 12 , η Επιτροπή σχεδιάζει να αξιολογήσει τον ρόλο των εγγράφων γνωστοποίησης ώστε οι επενδυτές να μπορούν να λαμβάνουν καλά τεκμηριωμένες επενδυτικές αποφάσεις και ενδέχεται να εξετάσει πιθανές περαιτέρω τροποποιήσεις στο ευρύτερο πλαίσιο των PRIIP.

Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Το άρθρο 1 σημείο 1 στοιχείο α) επικαιροποιεί τις νομικές παραπομπές στην υφιστάμενη νομοθεσία [τώρα κανονισμός (ΕΕ) 2017/1129 — «κανονισμός για το ενημερωτικό δελτίο») όσον αφορά τα είδη τίτλων για τα οποία δεν χρειάζεται η κατάρτιση εγγράφου βασικών πληροφοριών για τα PRIIP.

Το άρθρο 1 σημείο 1 στοιχείο β) εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού PRIIP τα προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές που παρέχουν άμεσες προσόδους χωρίς φάση εξαγοράς.

Το άρθρο 1 σημείο 2 επικαιροποιεί τις παραπομπές στον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1129 (κανονισμός για το ενημερωτικό δελτίο) ώστε να διασφαλίζεται ότι και οι δύο κανονισμοί εφαρμόζονται σε συναφή προϊόντα.

Το άρθρο 1 σημείο 3 στοιχείο α) διευκρινίζει ότι ορισμένα είδη εταιρικών ομολόγων με ρήτρες πλήρους αποκατάστασης δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού PRIIP, υπό τον όρο ότι εξαγοράζονται σε εύλογη αξία.

Το άρθρο 1 σημείο 3 στοιχείο β) εισάγει ορισμό της ηλεκτρονικής μορφής.

Το άρθρο 1 σημείο 4 τροποποιεί τους κανόνες για την παρουσίαση του κόστους των προϊόντων που προσφέρουν πολλαπλές επιλογές (στο εξής: MOP), προσδιορίζοντας τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται προκειμένου να παρέχονται διαφανείς πληροφορίες στους ιδιώτες επενδυτές και να διευκολύνεται η επιλογή μεταξύ διαφορετικών επενδυτικών επιλογών.

Το άρθρο 1 σημείο 5 στοιχείο α) εισάγει ένα νέο τμήμα στο έγγραφο βασικών πληροφοριών για τα PRIIP με τίτλο «Το προϊόν με μια ματιά» ώστε να συνοψίζονται και να επισημαίνονται οι πληροφορίες σχετικά με έναν τύπο επενδυτικού προϊόντος, το κόστος του και το επίπεδο επικινδυνότητας, τη συνιστώμενη περίοδο διακράτησης και την ύπαρξη ασφαλιστικής παροχής.

Το άρθρο 1 σημείο 5 στοιχείο β) καταργεί την «προειδοποίηση σχετικά με την κατανόηση», καθώς δεν ήταν επαρκώς αποτελεσματική όσον αφορά την προειδοποίηση των ιδιωτών επενδυτών για τα ιδιαιτέρως πολύπλοκα προϊόντα και θα μπορούσε μάλιστα να τους αποθαρρύνει ακούσια από την αγορά λιγότερο πολύπλοκων επενδυτικών προϊόντων.

Το άρθρο 1 σημείο 5 στοιχείο γ) καταργεί την παραπομπή στους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους που επιδιώκει το επενδυτικό προϊόν, η οποία αντικαθίσταται από ένα νέο ειδικό τμήμα για τη βιωσιμότητα στο έγγραφο βασικών πληροφοριών για τα PRIIP.

Το άρθρο 1 σημείο 5 στοιχείο δ) εισάγει ένα νέο τμήμα στα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP με τίτλο «Πόσο περιβαλλοντικά βιώσιμο είναι αυτό το προϊόν;» (στο εξής: τμήμα βιωσιμότητας) ώστε να παρέχει στους ιδιώτες επενδυτές ένα εναρμονισμένο σύνολο βασικών πληροφοριών σχετικά με το προφίλ βιωσιμότητας των σχετικών επενδυτικών προϊόντων, με βάση τις υφιστάμενες γνωστοποιήσεις προϊόντων.

Το άρθρο 1 σημείο 5 στοιχείο ε) απαλείφει την εξουσιοδότηση προς την Επιτροπή να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις μετά την αντικατάσταση της παραπομπής στους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους από το τμήμα βιωσιμότητας. Το νέο τμήμα βιωσιμότητας εξειδικεύεται μέσω ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων, για τα οποία υπάρχει ήδη η εξουσιοδότηση.

Το άρθρο 1 σημείο 5 στοιχείο στ) τροποποιεί το χρονοδιάγραμμα υποβολής των εφαρμοστέων σχεδίων ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στην Επιτροπή.

Το άρθρο 1 σημείο 6 προσθέτει μια προϋπόθεση ώστε οι ΕΕΑ να εξετάζουν περιπτώσεις στις οποίες τα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP δεν είναι πλέον διαθέσιμα και τροποποιεί το χρονοδιάγραμμα υποβολής των εφαρμοστέων σχεδίων ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στην Επιτροπή. Αναθέτει επίσης την εξουσία στην Επιτροπή να εγκρίνει σχετικά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα.

Το άρθρο 1 σημείο 7 εκσυγχρονίζει και απλουστεύει τις διατάξεις σχετικά με τη διάθεση των εγγράφων βασικών πληροφοριών για τα PRIIP. Εκφράζει σαφέστερη προτίμηση τα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP να παρέχονται σε ηλεκτρονική μορφή, ενώ διευκρινίζει παράλληλα ότι ο πελάτης μπορεί να ζητήσει δωρεάν την έντυπη έκδοσή τους. Επικαιροποιεί τις διατάξεις που καθιστούν τα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP διαθέσιμα σε ηλεκτρονική μορφή με βάση καθιερωμένες πρακτικές από τα πλαίσια των οδηγιών MiFID και IDD. Επιπλέον, προσδιορίζει τις προϋποθέσεις για τη χρήση της διαστρωμάτωσης και της εξατομίκευσης ώστε να παρέχεται μεγαλύτερη νομική σαφήνεια σχετικά με τις δυνατότητες χρήσης ψηφιακής παρουσίασης των εγγράφων βασικών πληροφοριών για τα PRIIP. Αναθέτει στις ΕΕΑ την κατάρτιση σχεδίων ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που θα προσδιορίζουν τις προϋποθέσεις για την εν λόγω παρουσίαση, καθώς και τις λειτουργικές δυνατότητες ώστε οι πληροφορίες να καταστούν προσβάσιμες σε αναγνώστες με προβλήματα όρασης.

Το άρθρο 2 προβλέπει ότι η έναρξη ισχύος και η εφαρμογή θα πρέπει να πραγματοποιηθούν την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευση και ορίζει την ημερομηνία εφαρμογής 18 μήνες μετά, προκειμένου να δοθεί επαρκής χρόνος για την κατάρτιση των ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων.

2023/0166 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1286/2014 όσον αφορά τον εκσυγχρονισμό του εγγράφου βασικών πληροφοριών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Βασικός στόχος της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (CMU) είναι να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές μπορούν να επωφελούνται πλήρως από τις επενδυτικές ευκαιρίες που προσφέρουν οι κεφαλαιαγορές. Για να μπορούν να το πράττουν αυτό, οι καταναλωτές πρέπει να υποστηρίζονται από ένα κανονιστικό πλαίσιο που τους παρέχει τη δυνατότητα να λαμβάνουν επενδυτικές αποφάσεις οι οποίες ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τους στόχους τους και τους προστατεύει επαρκώς στην ενιαία αγορά. Η δέσμη μέτρων στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για τις λιανικές επενδύσεις επιδιώκει να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις που εντοπίστηκαν, συμπεριλαμβανομένων των ελλείψεων στον τομέα των πληροφοριών που είναι διαθέσιμες στους ιδιώτες επενδυτές.

(2)Το άρθρο 4 σημείο 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1286/2014 ορίζει τα συσκευασμένα επενδυτικά προϊόντα για ιδιώτες επενδυτές ή «PRIP» ως επενδύσεις στις οποίες, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή της επένδυσης, το ποσό που καταβάλλεται στον ιδιώτη επενδυτή υπόκειται σε διακυμάνσεις επειδή είναι εκτεθειμένο στις τιμές αναφοράς ή στις επιδόσεις ενός ή περισσότερων περιουσιακών στοιχείων που δεν αγοράζονται απευθείας από τον ιδιώτη επενδυτή. Η δυνατότητα του παραγωγού να εξαγοράσει πρόωρα την επένδυση με την ενεργοποίηση ρήτρας πλήρους αποκατάστασης δεν θα πρέπει από μόνη της να θεωρείται τέτοιου είδους διακύμανση. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στον ορισμό των PRIP.

(3)Στην περίπτωση που τα PRIIP προσφέρουν στον ιδιώτη επενδυτή σειρά επιλογών για επενδύσεις, οι πληροφορίες για τις διάφορες αυτές επιλογές μπορεί να περιέχονται σε διαφορετικά έγγραφα. Αυτό καθιστά δύσκολο για τους ιδιώτες επενδυτές που ενδιαφέρονται να αγοράσουν τα εν λόγω PRIIP να προσδιορίσουν το συνολικό τους κόστος. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο να παρέχονται στους ιδιώτες επενδυτές εργαλεία, μεταξύ άλλων εργαλεία προσομοίωσης, ώστε να έχουν πρόσβαση και να συγκρίνουν το συνολικό κόστος των εν λόγω PRIIP πριν να προβούν σε συγκεκριμένη επενδυτική επιλογή. Λεπτομερέστεροι κανόνες για τη χρήση των εργαλείων αυτών θα πρέπει να εξασφαλίζουν καλύτερη προβολή του συνολικού κόστους των εν λόγω προϊόντων, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν έναν ορισμένο βαθμό ευελιξίας κατά τη χρήση εργαλείων προσομοίωσης.

(4)Οι ιδιώτες επενδυτές αναζητούν όλο και περισσότερο πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις βιωσιμότητας των επενδυτικών προϊόντων, περιλαμβανομένων των PRIIP. Οι πρόσφατες νομοθετικές πράξεις της Ένωσης έχουν θεσπίσει αρκετές υποχρεώσεις γνωστοποίησης που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την ενημέρωση των ιδιωτών επενδυτών, όπως ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 13 και ο κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 14 . Ωστόσο, οι γνωστοποιήσεις αυτές ενδέχεται να μην είναι επαρκώς ορατές στους ιδιώτες επενδυτές. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να προστεθούν στο έγγραφο βασικών πληροφοριών ορισμένες πληροφορίες σχετικά με το προφίλ βιωσιμότητας των PRIIP. Για να αποφευχθεί το πρόσθετο κόστος υποβολής στοιχείων, οι εν λόγω πληροφορίες ΠΚΔ θα πρέπει να λαμβάνονται από τις γνωστοποιήσεις που παρέχονται από τους παραγωγούς προϊόντων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2088 και τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/852.

(5)Η αυξημένη ψηφιοποίηση παρέχει ευκαιρίες για την παρουσίαση των βασικών χαρακτηριστικών των PRIIP με πιο ελκυστικό τρόπο. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1286/2014, ωστόσο, δεν παρέχει επαρκή ευελιξία ως προς τη χρήση ψηφιακών μέσων για την προβολή βασικών πληροφοριών στους επενδυτές, όπως η παρουσίαση πληροφοριών από τα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP κατά τρόπο πολυεπίπεδο και εξατομικευμένο που θα μείωνε την οπτική υπερφόρτωση των ιδιωτών επενδυτών και θα διευκόλυνε την κατανόηση του σχετικού PRIIP. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να εισαχθεί μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση της ηλεκτρονικής μορφής, ώστε οι επενδυτές να μπορούν να επωφελούνται πλήρως από τις δυνατότητες που προσφέρει η παροχή ενός εγγράφου βασικών πληροφοριών σε ηλεκτρονική μορφή, μεταξύ άλλων προσαρμόζοντας το ποσό που επιθυμούν να επενδύσουν ή την περίοδο διακράτησης σύμφωνα με τις προτιμήσεις τους. Η εν λόγω εξατομίκευση δεν συνεπάγεται αξιολόγηση από τον πάροχο PRIIP των ατομικών χαρακτηριστικών του δυνητικού ιδιώτη επενδυτή. Το τρισέλιδο έγγραφο βασικών πληροφοριών θα πρέπει να συντάσσεται πάντοτε σύμφωνα με το άρθρο 8 και να είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του παραγωγού. Ωστόσο, οι βασικές πληροφορίες που περιέχει θα μπορούσαν να παρέχονται στους ιδιώτες επενδυτές με ευέλικτο και εξατομικευμένο τρόπο, εφόσον οι ιδιώτες επενδυτές ενημερώνονται ότι μπορούν να καταφορτώσουν το πλήρες έγγραφο βασικών πληροφοριών.

(6)Η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών και η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (στο εξής: ΕΕΑ) θα πρέπει να καταρτίζουν τα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων όσον αφορά το περιεχόμενο των πινάκων δεικτών και τις αρχές για τη χρήση της διαστρωμάτωσης και των ψηφιακών επιλογών με την χρήση ηλεκτρονικής μορφής. Η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει τα εν λόγω σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων, ή να τα τροποποιεί περαιτέρω, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις δυνάμει του άρθρου 290 ΣΛΕΕ και σύμφωνα με τα άρθρα 10 έως 14 των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 15 , (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 16 και (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 17 .

(7)Για να διασφαλιστεί ότι οι ιδιώτες επενδυτές λαμβάνουν ανά πάσα στιγμή τεκμηριωμένη επενδυτική απόφαση, το έγγραφο βασικών πληροφοριών θα πρέπει να διατηρείται επικαιροποιημένο. Τα σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων θα πρέπει να προσδιορίζουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα πρέπει να αναθεωρείται το έγγραφο βασικών πληροφοριών, με διάκριση μεταξύ των PRIIP που εξακολουθούν να διατίθενται σε ιδιώτες επενδυτές και των PRIIP που δεν είναι πλέον διαθέσιμα. Η επικαιροποίηση του εγγράφου βασικών πληροφοριών θα πρέπει να μην θίγει το γεγονός ότι οι παραγωγοί θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις προσυμβατικές πληροφορίες που περιέχονται στο έγγραφο βασικών πληροφοριών το οποίο παρέχεται στους ιδιώτες επενδυτές πριν από την επένδυσή τους.

(8)Επομένως, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1286/2014 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

(9)Χρειάζεται να δοθεί επαρκής χρόνος στις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές για να συντάξουν προδιαγραφές όσον αφορά τα βασικά στοιχεία των τροποποιημένων κανόνων, καθώς και για να εξοικειωθούν οι παραγωγοί PRIIP με τις προδιαγραφές αυτές. Συνεπώς, η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να μετατεθεί χρονικά,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Τροποποιήσεις στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1286/2014

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1286/2014 τροποποιείται ως εξής:

1)το άρθρο 2 παράγραφος 2 τροποποιείται ως εξής:

α)το στοιχείο δ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«δ) κινητές αξίες όπως αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχεία β) έως ε) και στοιχείο ζ) του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1129 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου*·»·

β)προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο η):

«η) συνταξιοδοτικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων προσόδων χωρίς φάση εξαγοράς, για τα οποία, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, έχει αναγνωριστεί ότι έχουν ως πρωταρχικό σκοπό την παροχή εισοδήματος στον επενδυτή κατά τη συνταξιοδότησή του και δίνουν στον επενδυτή το δικαίωμα σε ορισμένες παροχές·»·

*    Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1129 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, σχετικά με το ενημερωτικό δελτίο που πρέπει να δημοσιεύεται κατά τη δημόσια προσφορά κινητών αξιών ή κατά την εισαγωγή κινητών αξιών προς διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά και την κατάργηση της οδηγίας 2003/71/ΕΚ (ΕΕ L 168 της 30.6.2017, σ. 12).

2)στο άρθρο 3, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Όταν οι παραγωγοί PRIIP που υπόκεινται στον παρόντα κανονισμό υπόκεινται επίσης στον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1129, εφαρμόζεται τόσο ο παρών κανονισμός όσο και ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/1129.»·

3)το άρθρο 4 τροποποιείται ως εξής:

α) στο σημείο 1, μετά την τελευταία φράση προστίθεται το ακόλουθο κείμενο:

«, εκτός εάν οι εν λόγω διακυμάνσεις αποδίδονται μόνο στη συμπερίληψη ρήτρας πλήρους αποκατάστασης όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 σημείο 44α της οδηγίας 2014/65/ΕΕ.»

β)παρεμβάλλεται το ακόλουθο σημείο 7α:

«7α) ως “ηλεκτρονική μορφή” νοείται κάθε σταθερό μέσο εκτός από χαρτί·»·

4)στο άρθρο 6, η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2, όταν ένα PRIIP προσφέρει στον ιδιώτη επενδυτή σειρά επιλογών για επενδύσεις, έτσι ώστε όλες οι πληροφορίες που απαιτούνται σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 σχετικά με κάθε επενδυτική επιλογή να μην μπορούν να παρασχεθούν σε ένα ενιαίο, συνοπτικό διακριτό έγγραφο, το έγγραφο βασικών πληροφοριών προσφέρει γενική περιγραφή των υποκείμενων επενδυτικών επιλογών και του κόστους του PRIIP εκτός από το κόστος για την επενδυτική επιλογή, υπό την προϋπόθεση ότι:

α)οι παραγωγοί PRIIP παρέχουν στους επενδυτές εργαλεία προσαρμοσμένα στους ιδιώτες επενδυτές που διευκολύνουν την έρευνα και τη σύγκριση μεταξύ των διαφορετικών επενδυτικών επιλογών, μεταξύ άλλων όσον αφορά το κόστος·

β)οι ιδιώτες επενδυτές έχουν εύκολη πρόσβαση στα έγγραφα προσυμβατικών πληροφοριών σχετικά με τα επενδυτικά προϊόντα που υποστηρίζουν τις υποκείμενες επενδυτικές επιλογές·

γ)οι παραγωγοί PRIIP παρέχουν στους επενδυτές, κατόπιν αιτήσεώς τους και εγκαίρως πριν οι ιδιώτες επενδυτές δεσμευθούν από οποιαδήποτε σύμβαση ή προσφορά να επενδύσουν σε δεδομένη επενδυτική επιλογή, το πλήρες κόστος του PRIIP που σχετίζεται με την εν λόγω επενδυτική επιλογή.»

5)το άρθρο 8 τροποποιείται ως εξής:

α)στην παράγραφο 3 προστίθεται το στοιχείο αα):

«αα) σε τμήμα με τίτλο “Το προϊόν με μια ματιά”, πίνακα δεικτών με συνοπτικές πληροφορίες για όλα τα ακόλουθα:

i) το είδος του PRIIP, όπως αναφέρεται στο στοιχείο γ) σημείο i)·

ii) τον συνοπτικό δείκτη κινδύνου που αναφέρεται στο στοιχείο δ) σημείο i)·

iii) το συνολικό κόστος του PRIIP·

iv) τη συνιστώμενη περίοδο διακράτησης που αναφέρεται στο στοιχείο ζ) σημείο ii)·

v) αν το PRIIP προσφέρει τις ασφαλιστικές παροχές που αναφέρονται στο στοιχείο γ) σημείο iv)·»·

β)στην παράγραφο 3, το στοιχείο β) απαλείφεται.

γ)στην παράγραφο 3, το στοιχείο γ) σημείο ii) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«ii) τους οικονομικούς στόχους του PRIIP και τα μέσα για την επίτευξη των εν λόγω στόχων, και ιδίως αν οι στόχοι αυτοί θα επιτευχθούν μέσω άμεσης ή έμμεσης έκθεσης στα υποκείμενα επενδυτικά στοιχεία ενεργητικού, συμπεριλαμβανομένων όλων των ακόλουθων πληροφοριών:

1)περιγραφής των υποκείμενων μέσων ή των τιμών αναφοράς·

2)προσδιορισμού των αγορών στις οποίες επενδύει το PRIIP·

3)πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο καθορισμού της απόδοσης·»·

δ)παρεμβάλλεται το ακόλουθο στοιχείο ζα):

«ζα)    για τα PRIIP για τα οποία οι συμμετέχοντες στις χρηματοπιστωτικές αγορές πρέπει να γνωστοποιούν προσυμβατικές πληροφορίες σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2088 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ** και τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2022/1288 της Επιτροπής ***, σε τμήμα με τίτλο “Πόσο περιβαλλοντικά βιώσιμο είναι αυτό το προϊόν;”, τις ακόλουθες πληροφορίες:

i) το ελάχιστο ποσοστό της επένδυσης του PRIIP που συνδέεται με οικονομικές δραστηριότητες οι οποίες χαρακτηρίζονται ως περιβαλλοντικά βιώσιμες σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ****·

ii) την αναμενόμενη ένταση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που σχετίζεται με το PRIIP σύμφωνα με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2022/1288·»·

ε)η παράγραφος 4 απαλείφεται.

στ)στην παράγραφο 5, το τρίτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Οι ΕΕΑ υποβάλλουν τα εν λόγω σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στην Επιτροπή έως τις ... [Υπηρεσία Εκδόσεων: να προστεθεί η ημερομηνία = ένα έτος μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος τροποποιητικού κανονισμού].»

_______________

** Κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2019, περί γνωστοποιήσεων αειφορίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (ΕΕ L 317 της 9.12.2019, σ. 1).

*** Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2022/1288 της Επιτροπής, της 6ης Απριλίου 2022, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για τον καθορισμό των λεπτομερειών του περιεχομένου και της παρουσίασης των πληροφοριών που αφορούν την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης», για τον καθορισμό του περιεχομένου, των μεθοδολογιών και της παρουσίασης των πληροφοριών που αφορούν τους δείκτες βιωσιμότητας και τις δυσμενείς επιπτώσεις στη βιωσιμότητα, καθώς και του περιεχομένου και της παρουσίασης των πληροφοριών που αφορούν την προώθηση περιβαλλοντικών ή κοινωνικών χαρακτηριστικών και στόχους αειφόρων επενδύσεων σε προσυμβατικά έγγραφα, δικτυακούς τόπους και περιοδικές εκθέσεις (ΕΕ L 196 της 25.7.2022, σ. 1).

****Κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2020, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 (ΕΕ L 198 της 22.6.2020, σ. 13).»·

6)το άρθρο 10 παράγραφος 2 τροποποιείται ως εξής:

α)το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«β) τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες το έγγραφο βασικών πληροφοριών πρέπει να αναθεωρείται, με διάκριση μεταξύ των PRIIP που εξακολουθούν να διατίθενται σε ιδιώτες επενδυτές και των PRIIP που δεν είναι πλέον διαθέσιμα·»

β)το δεύτερο και το τρίτο εδάφιο αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«Οι ΕΕΑ λαμβάνουν υπόψη περιπτώσεις στις οποίες ένα PRIIP δεν είναι πλέον διαθέσιμο σε ιδιώτες επενδυτές. Οι ΕΕΑ υποβάλλουν τα εν λόγω σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στην Επιτροπή έως τις ... [Υπηρεσία Εκδόσεων: να προστεθεί η ημερομηνία = ένα έτος μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος τροποποιητικού κανονισμού].

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εγκρίνει τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο σύμφωνα με τα άρθρα 10 έως 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010.»·

7)το άρθρο 14 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 14

(1) Ο πάροχος επενδυτικών συμβουλών για PRIIP ή ο πωλητής PRIIP παρέχει το έγγραφο βασικών πληροφοριών στους ιδιώτες επενδυτές δωρεάν. Οι πληροφορίες παρέχονται σε ηλεκτρονική μορφή, εκτός εάν ο ιδιώτης επενδυτής έχει ζητήσει να λάβει το έγγραφο βασικών πληροφοριών σε έντυπη μορφή. Το πρόσωπο που παρέχει συμβουλές για PRIIP ή πωλεί PRIIP ενημερώνει τους ιδιώτες επενδυτές σχετικά με το δικαίωμά τους να λαμβάνουν το έγγραφο βασικών πληροφοριών σε έντυπη μορφή δωρεάν.

(2) Η ηλεκτρονική μορφή του εγγράφου βασικών πληροφοριών μπορεί να παρέχεται μέσω διαδραστικού εργαλείου που επιτρέπει στον ιδιώτη επενδυτή να δημιουργεί εξατομικευμένες βασικές πληροφορίες με βάση τις πληροφορίες του εγγράφου βασικών πληροφοριών ή τις υποκείμενες πληροφορίες. Το εν λόγω εργαλείο πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) το διαδραστικό εργαλείο, ή η χρήση του, δεν μεταβάλλει την κατανόηση του εγγράφου βασικών πληροφοριών·

β) παρουσιάζονται όλες οι βασικές πληροφορίες·

γ) το έγγραφο βασικών πληροφοριών είναι εύκολα προσβάσιμο μέσω συνδέσμου δίπλα στο διαδραστικό εργαλείο και ο σύνδεσμος συνοδεύεται από το μήνυμα «Συνιστάται η καταφόρτωση και αποθήκευση του εγγράφου βασικών πληροφοριών»·

δ) το διαδραστικό εργαλείο επιτρέπει στους επενδυτές να προσομοιώνουν το κόστος κατά τη συνιστώμενη περίοδο διακράτησης.

Όταν το έγγραφο βασικών πληροφοριών παρέχεται σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο, η μορφή του μπορεί να προσαρμόζεται σε σύγκριση με την παρουσίαση του εγγράφου βασικών πληροφοριών που αναφέρεται στο άρθρο 8.

(3)Οι ΕΕΑ καταρτίζουν σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που προσδιορίζουν τους τρόπους εξατομίκευσης των πληροφοριών που αναφέρονται στην παράγραφο 2 πρώτο εδάφιο και τις προϋποθέσεις για την προσαρμογή της μορφοποίησης των πληροφοριών, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 2 δεύτερο εδάφιο.

Εκτός από τους τρόπους που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο, τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα περιλαμβάνουν τις προϋποθέσεις για την εξατομίκευση των βασικών πληροφοριών για τους επενδυτές με τους ακόλουθους τρόπους:

α)τις προϋποθέσεις για την εξατομίκευση των πληροφοριών ώστε να μπορούν οι επενδυτές να προσομοιώνουν το κόστος για περίοδο διακράτησης διαφορετική από τη συνιστώμενη περίοδο διακράτησης·

β)τις προϋποθέσεις για την εξατομίκευση των πληροφοριών ώστε να μπορούν οι επενδυτές να συγκρίνουν διαφορετικά PRIIP·

γ)τις προϋποθέσεις για την εξατομίκευση των πληροφοριών ώστε να είναι προσβάσιμες σε άτομα με αναπηρίες.

(4)Το έγγραφο βασικών πληροφοριών μπορεί να παρουσιάζεται σε πολυεπίπεδη μορφή. Στην περίπτωση αυτή, ο πίνακας δεικτών που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 3 στοιχείο αα) εμφανίζεται στο πρώτο επίπεδο.

(5)Ο ιδιώτης επενδυτής ενημερώνεται ηλεκτρονικά ή σε έγγραφη μορφή για τη διεύθυνση του δικτυακού τόπου και για το σημείο εντός του δικτυακού τόπου όπου είναι δυνατή η πρόσβαση στο έγγραφο βασικών πληροφοριών.

(6)Η πρόσβαση στο έγγραφο βασικών πληροφοριών παραμένει δυνατή από τον δικτυακό τόπο του προσώπου που παρέχει συμβουλές για PRIIP ή πωλεί PRIIP και εξακολουθεί να μπορεί να καταφορτωθεί και να αποθηκευθεί σε σταθερό μέσο για τη χρονική περίοδο κατά την οποία ο ιδιώτης επενδυτής μπορεί να χρειαστεί να το συμβουλευθεί. Εάν ο παραγωγός PRIIP έχει αναθεωρήσει το έγγραφο βασικών πληροφοριών όπως αναφέρεται στο άρθρο 10, παρέχει στους ιδιώτες επενδυτές προηγούμενες εκδόσεις κατόπιν αιτήσεως.

Άρθρο 2

Έναρξη ισχύος και εφαρμογή

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εφαρμόζεται από τις [Υπηρεσία Εκδόσεων: να προστεθεί η ημερομηνία = 18 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος τροποποιητικού κανονισμού].

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο    Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος    Ο Πρόεδρος

(1)    https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/growth-and-investment/capital-markets-union/capital-markets-union-2020-action-plan_el.
(2)     https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-12898-2020-REV-1/el/pdf .
(3)     https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2020-0266_EL.html .
(4)    Οδηγία 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και την τροποποίηση της οδηγίας 2002/92/ΕΚ και της οδηγίας 2011/61/ΕΕ.
(5)    Οδηγία (ΕΕ) 2016/97 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιανουαρίου 2016, σχετικά με τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων (αναδιατύπωση).
(6)    Οδηγία 2009/138/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, σχετικά με την ανάληψη και την άσκηση δραστηριοτήτων ασφάλισης και αντασφάλισης (Φερεγγυότητα II) (αναδιατύπωση).
(7)    Οδηγία 2009/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με ορισμένους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ) (αναδιατύπωση).
(8)    Οδηγία 2011/61/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2011, σχετικά με τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων και για την τροποποίηση των οδηγιών 2003/41/ΕΚ και 2009/65/ΕΚ και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1060/2009 και (ΕΕ) αριθ. 1095/2010.
(9)    Πρόταση COM(2021) 723 final, διαθέσιμη στη διεύθυνση: EUR-Lex - 52021PC0723 - EL - EUR-Lex (europa.eu) .
(10)    https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/d83364e5-ab55-11ed-b508-01aa75ed71a1/language-en/
(11)    Στην ομάδα FSUG συμμετέχουν εμπειρογνώμονες που εκπροσωπούν τα συμφέροντα των καταναλωτών, των ιδιωτών επενδυτών ή των πολύ μικρών επιχειρήσεων. Παρέχει συμβουλές στην Επιτροπή για την εκπόνηση και υλοποίηση νομοθετικών πρωτοβουλιών ή πρωτοβουλιών πολιτικής που επηρεάζουν τους χρήστες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Για περισσότερες πληροφορίες: https://finance.ec.europa.eu/regulation-and-supervision/expert-groups-comitology-and-other-committees/financial-services-user-group-fsug_en.
(12)    Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός που τροποποιεί τα PRIIP τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2023. Καθιστά τα έγγραφα βασικών πληροφοριών για τα PRIIP πλήρως εφαρμοστέα στους ΟΣΕΚΑ και εισάγει τις ακόλουθες αλλαγές: i) νέες μεθοδολογίες για τον υπολογισμό των κατάλληλων σεναρίων απόδοσης και αναθεωρημένη παρουσίαση των σεναρίων, ώστε να διασφαλιστεί ότι παρέχονται στους ιδιώτες επενδυτές πληροφορίες που οδηγούν σε καταλληλότερες προσδοκίες σχετικά με τις πιθανές αποδόσεις, ii) αναθεωρημένους συνοπτικούς δείκτες κόστους και αλλαγές στο περιεχόμενο και την παρουσίαση πληροφοριών σχετικά με το κόστος των PRIIP, ώστε να μπορούν οι ιδιώτες επενδυτές να κατανοούν καλύτερα τους διαφορετικούς τύπους δομής κόστους και να διευκολυνθεί η χρήση των εν λόγω πληροφοριών από άτομα που παρέχουν συμβουλές για PRIIP ή πωλούν PRIIP, iii) τροποποιημένη μεθοδολογία για τον υπολογισμό του κόστους συναλλαγών με στόχο την αντιμετώπιση πρακτικών προκλήσεων που έχουν προκύψει κατά την εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων και ζητημάτων που αφορούν την εφαρμογή τους σε ορισμένους τύπους επενδύσεων και iv) διατάξεις σχετικά με πληροφορίες προηγούμενων αποδόσεων για ορισμένους τύπους ΟΣΕΚΑ, ΟΕΕ λιανικής και επενδυτικά προϊόντα βασιζόμενα σε ασφάλιση. Η ενοποιημένη έκδοση είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A02017R0653-20230101 .
(13)    Κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2019, περί γνωστοποιήσεων αειφορίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (ΕΕ 317 της 9.12.2019, σ. 1).
(14)    Κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2020, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 (ΕΕ 198 της 22.6.2020, σ. 13).
(15)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/78/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ 331 της 15.12.2010, σ. 12).
(16)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, για τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/79/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ 331 της 15.12.2010, σ. 48).
(17)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/77/ΕΚ (ΕΕ 331 της 15.12.2010, σ. 84).