Βρυξέλλες, 21.4.2023

COM(2023) 201 final

2023/0105(COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου για το μέλι, της οδηγίας 2001/112/ΕΚ του Συμβουλίου για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου, της οδηγίας 2001/113/ΕΚ του Συμβουλίου για τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών καθώς και την κρέμα καστάνου που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου, και της οδηγίας 2001/114/ΕΚ του Συμβουλίου για ορισμένα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου

{SEC(2023) 162 final} - {SWD(2023) 97 final} - {SWD(2023) 98 final}


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Οι αποκαλούμενες «οδηγίες για το πρωινό» είναι ένα σύνολο επτά οδηγιών 1 που θεσπίζουν κοινούς κανόνες σχετικά με τη σύνθεση, την ονομασία πώλησης, την επισήμανση και την παρουσίαση ορισμένων τροφίμων, ώστε να προστατεύονται τα συμφέροντα των καταναλωτών και να διασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων αυτών στην εσωτερική αγορά. Λειτουργούν παρόμοια με τα πρότυπα εμπορίας που έχουν καθοριστεί για ορισμένα γεωργικά προϊόντα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 922/72, (ΕΟΚ) αριθ. 234/79, (ΕΚ) αριθ. 1037/2001 και (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου 2 , καθώς περιέχουν τεχνικές περιγραφές γεωργικών προϊόντων, της σύνθεσης, των χαρακτηριστικών τους και των χρησιμοποιούμενων μεθόδων παραγωγής.

Τα προϊόντα για τα οποία έχουν θεσπιστεί τέτοιοι κοινοί κανόνες μπορούν να διατίθενται στο εμπόριο με τις αντίστοιχες ονομασίες πώλησης, μόνον εάν είναι σύμφωνα με τους εν λόγω κανόνες. Η χρήση αυτών των ονομασιών πώλησης έχει συνήθως σημαντική εμπορική αξία, καθώς οι καταναλωτές τις αναγνωρίζουν και αποφασίζουν σχετικά με τις αγορές τους με βάση αυτές.

Οι παρωχημένοι κανόνες μπορεί να παρεμποδίζουν την καινοτομία ή να μην ανταποκρίνονται στις προσδοκίες των καταναλωτών. Στις περιπτώσεις αυτές, οι κανόνες πρέπει να προσαρμοστούν. Οι ισχύουσες οδηγίες για το πρωινό εκδόθηκαν πριν από πάνω από δέκα έτη. Κατά την τελευταία δεκαετία, οι αγορές τροφίμων έχουν εξελιχθεί σημαντικά, λόγω της καινοτομίας, αλλά και των μεταβαλλόμενων κοινωνικών προβληματισμών και της ζήτησης από πλευράς καταναλωτών. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να πραγματοποιηθεί αναθεώρηση ορισμένων κανόνων των οδηγιών για το πρωινό.

Η εν λόγω αναθεώρηση πραγματοποιείται επίσης στο πλαίσιο της στρατηγικής της Επιτροπής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» 3 και των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (τμήμα 6.1). Στη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», ανακοινώθηκε ότι η αναθεώρηση των ενωσιακών προτύπων εμπορίας, η οποία θεωρείται ότι καλύπτει τις οδηγίες για το πρωινό λόγω της ομοιότητάς τους με τα πρότυπα εμπορίας, θα έχει στόχο να διασφαλίσει την αποδοχή και την προσφορά βιώσιμων προϊόντων. Επίσης, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να αναζητήσει ευκαιρίες για να διευκολύνει τη μετάβαση σε πιο υγιεινή διατροφή 4 και να ενθαρρύνει τον επαναπροσδιορισμό της σύστασης των προϊόντων, κυρίως για τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, σάκχαρα και αλάτι. Τέλος, για να δοθεί η δυνατότητα στους καταναλωτές να κάνουν συνειδητές και βιώσιμες διατροφικές επιλογές, η Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης ότι θα εξετάσει το ενδεχόμενο να προτείνει την επέκταση των υποχρεωτικών ενδείξεων καταγωγής ή προέλευσης σε ορισμένα προϊόντα, λαμβάνοντας παράλληλα πλήρως υπόψη τις επιπτώσεις στην εσωτερική αγορά.

Επίσης, όσον αφορά ειδικότερα την οδηγία 2001/110/ΕΚ, στα συμπεράσματα της προεδρίας του Συμβουλίου σχετικά με τη διατροφική επισήμανση στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας, τα θρεπτικά χαρακτηριστικά και την επισήμανση της καταγωγής, της 15ης και 16ης Δεκεμβρίου 2020 5 , γίνεται αναφορά στα αιτήματα των κρατών μελών προς το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας για την αναθεώρηση της εν λόγω οδηγίας με στόχο να προσδιορίζονται οι χώρες καταγωγής του μελιού που χρησιμοποιείται σε μείγματα μελιού, και καλείται η Επιτροπή να αρχίσει να επεξεργάζεται νομοθετική πρόταση για την ανάλογη τροποποίηση της οδηγίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του της 20ής Οκτωβρίου 2021 σχετικά με τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων 6 , καλεί επίσης την Επιτροπή να προτείνει νομοθετικές αλλαγές για τους κανόνες επισήμανσης του μελιού που θα έχουν ως αποτέλεσμα την καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών.

Με βάση τα ανωτέρω, θα πρέπει να αναθεωρηθούν οι οδηγίες για το πρωινό, ειδικότερα η οδηγία 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για το μέλι, η οδηγία 2001/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου, η οδηγία 2001/113/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών καθώς και την κρέμα καστάνου που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου και η οδηγία 2001/114/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για ορισμένα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου.

Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Καθεμιά από τις τέσσερις οδηγίες τις οποίες αφορά η παρούσα πρόταση είναι αυτοτελή νομοθετική πράξη που ρυθμίζει τα σχετικά προϊόντα. Μολονότι οι γενικοί κανόνες της νομοθεσίας για τα τρόφιμα εφαρμόζονται εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στις οδηγίες, δεν υπάρχουν άλλες νομοθετικές διατάξεις που να αφορούν άμεσα τα θέματα που ρυθμίζονται στις εν λόγω οδηγίες για το μέλι, τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα, τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών καθώς και την κρέμα κάστανου ή ορισμένα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα.

Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Η αναθεώρηση συμβάλλει στην υλοποίηση των άλλων δράσεων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» και του ευρωπαϊκού σχεδίου για την καταπολέμηση του καρκίνου 7 , τα οποία αποσκοπούν στην προώθηση μιας περισσότερο βιώσιμης και υγιεινής διατροφής. Συνάδει με την επικείμενη αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 8 σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές όσον αφορά την επισήμανση της καταγωγής και τη διατροφική επισήμανση. Αποσκοπεί επίσης στο να συμπληρώσει την πρόταση που εξαγγέλθηκε για ένα νομοθετικό πλαίσιο για βιώσιμα συστήματα τροφίμων.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Νομική βάση

Το άρθρο 37 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ενοποιημένη έκδοση της Συνθήκης του Άμστερνταμ) αποτελεί τη νομική βάση των τεσσάρων οδηγιών που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας αναθεώρησης. Το άρθρο 43 της ΣΛΕΕ αποτελεί την αντίστοιχη νομική βάση για την τροποποίηση των εν λόγω οδηγιών.

Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ότι η γεωργία αποτελεί τομέα συντρέχουσας αρμοδιότητας της Ένωσης και των κρατών μελών.

Η νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με τα πρότυπα εμπορίας για τα γεωργικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για το πρωινό, έχει αντικαταστήσει, για πολλά προϊόντα, ετερογενή προϋπάρχοντα εθνικά πρότυπα. Η εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα προϊόντα που καλύπτονται από τις τέσσερις οδηγίες για το πρωινό δικαιολογήθηκε από το γεγονός ότι οι διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών που αφορούν τα συγκεκριμένα προϊόντα ήταν δυνατόν να δημιουργήσουν άνισες συνθήκες ανταγωνισμού, με ενδεχόμενο αποτέλεσμα την παραπλάνηση των καταναλωτών και, ως εκ τούτου, να έχουν άμεση επίπτωση στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Υπό το πρίσμα των επιπτώσεων στην εσωτερική αγορά, τα επιμέρους κράτη μέλη δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν επαρκώς το ζήτημα μέσω εθνικών προτύπων.

Παρόλο που τα πρότυπα εμπορίας της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για το πρωινό, έχουν επιτύχει τους επιδιωκόμενους στόχους τους, είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν για να αντιμετωπιστούν νέες ανάγκες, νέα προβλήματα και ζητήματα που έχουν προκύψει μετά την έκδοση των πράξεων, όπως ζητήματα βιωσιμότητας. Η παρούσα πρόταση τροποποίησης τεσσάρων οδηγιών για το πρωινό συνίσταται κυρίως στην επικαιροποίηση των απαιτήσεων και των ορισμών των προϊόντων και, ως εκ τούτου, δεν τροποποιεί ουσιαστικά την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών, όπως ορίζεται στην τροποποιημένη νομοθεσία.

Ειδικότερα, όσον αφορά την επισήμανση της καταγωγής του μελιού, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 5 της οδηγίας 2001/110/ΕΚ, οι καταναλωτές έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν τη γεωγραφική καταγωγή του μελιού. Μεταξύ άλλων, διάφοροι τύποι μελιού παράγονται με βάση διαφορετικά φυτά και δένδρα. Οι περιβαλλοντικές, γεωγραφικές και κλιματικές συνθήκες ενδέχεται να επηρεάζουν τα χαρακτηριστικά προϊόντος του μελιού που παράγεται σε διάφορα μέρη του κόσμου. Τα χαρακτηριστικά αυτά επηρεάζονται επίσης από τη μείξη μελιών διαφορετικής γεωγραφικής καταγωγής. Ως εκ τούτου, υπάρχει στενή σχέση μεταξύ των χαρακτηριστικών προϊόντος και της ποιότητας του μελιού, καθώς και της προέλευσής του. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τα χαρακτηριστικά και την ποιότητα του μελιού που καταναλώνουν, είναι απαραίτητο να υπάρχει πλήρης πληροφόρηση σχετικά με τα θέματα αυτά, ώστε να μην παραπλανώνται οι καταναλωτές. Επομένως, η οδηγία προβλέπει, επί του παρόντος, ότι η χώρα ή οι χώρες όπου έγινε η συγκομιδή του μελιού πρέπει να αναγράφονται στην επισήμανση. Ωστόσο, προβλέπει επίσης τη δυνατότητα αντικατάστασης του καταλόγου των χωρών καταγωγής του μελιού από μία από τις ακόλουθες φράσεις, κατά περίπτωση: «μείγμα μελιών ΕΕ», «μείγμα μελιών εκτός ΕΕ», «μείγμα μελιών ΕΕ και εκτός ΕΕ». Η έλλειψη εναρμόνισης των προτύπων της ΕΕ έχει προκαλέσει διαφορές στην επισήμανση του μελιού ανά την Ένωση, οι οποίες ενδέχεται να παραπλανούν τους καταναλωτές και να παρεμποδίζουν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Για παράδειγμα, οι επιχειρήσεις που εισάγουν μείγματα μελιού για συσκευασία σε ένα κράτος μέλος στο οποίο απαιτείται κατάλογος των επιμέρους χωρών ενδέχεται να μην γνωρίζουν τις συγκεκριμένες χώρες καταγωγής του μελιού. Λαμβανομένης υπόψη της στενής σχέσης μεταξύ της ποιότητας του μελιού και της καταγωγής του και υπό το πρίσμα του στόχου της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» για την ενίσχυση των καταναλωτών ώστε να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές, μεταξύ άλλων όσον αφορά την καταγωγή των τροφίμων που καταναλώνουν, και της ανάγκης να βελτιωθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, είναι σκόπιμο να εναρμονιστούν οι κανόνες για την επισήμανση της καταγωγής και να καταργηθεί η δυνατότητα να μην αναφέρεται η χώρα ή οι χώρες καταγωγής, στην περίπτωση που το μέλι προέρχεται από περισσότερες από μία χώρες.

Επίσης, αν δεν υπάρχουν ενωσιακοί κοινοί κανόνες για τη μείωση των φυσικών σακχάρων στους χυμούς φρούτων, η ποιότητα και η γνησιότητα των ποτών αυτών (δηλαδή το γεγονός ότι τα φυσικά σάκχαρα όντως αφαιρούνται με συγκεκριμένη διαδικασία και όχι με αραίωση με νερό ή με τη χρήση χυμού μη ώριμων φρούτων) δεν θα είναι εναρμονισμένες σε ολόκληρη την Ένωση. Δεδομένου ότι τα εν λόγω προϊόντα θα είναι ολοένα και περισσότερο διαθέσιμα στην αγορά της Ένωσης, είναι αναγκαίο να θεσπιστεί ένα ενωσιακό νομικό πλαίσιο για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας τους μεταξύ των κρατών μελών, το οποίο θα εξακολουθεί να διασφαλίζει, παράλληλα, την προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών όσον αφορά τους χυμούς φρούτων (δηλ. αποφυγή της σύγχυσης) και θα διασφαλίζει τόσο τον αποτελεσματικό και θεμιτό ανταγωνισμό για τις επιχειρήσεις όσο και την ποιότητα και την ακεραιότητα των εν λόγω χυμών φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα, λόγω της διαδικασίας που μπορεί να επηρεάσει τα χαρακτηριστικά του προϊόντος.

Τέλος, η οδηγία για τα αφυδατωμένα διατηρημένα γάλατα θα πρέπει να περιλαμβάνει επεξεργασία για την παραγωγή προϊόντων γάλακτος χωρίς λακτόζη, ώστε να ανταποκρίνεται στις εξελισσόμενες ανάγκες των καταναλωτών· επίσης, ο αγγλικός όρος «evaporated milk» θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τα διεθνή πρότυπα.

Αναλογικότητα

Για καθεμιά από τις κύριες προτεινόμενες τροποποιήσεις των τεσσάρων σχετικών οδηγιών για το πρωινό, η προσέγγιση που εφαρμόστηκε δεν υπερβαίνει ό,τι είναι κατάλληλο και αναγκαίο για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων.

Όσον αφορά την επισήμανση της καταγωγής του μελιού, η προτεινόμενη τροποποίηση έχει στόχο να διασφαλίσει ότι το μέλι μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερα εντός της εσωτερικής αγοράς και ότι, λόγω της στενής σχέσης μεταξύ της ποιότητας του μελιού και της καταγωγής του, οι καταναλωτές έχουν στη διάθεσή τους πλήρη ενημέρωση σχετικά με την καταγωγή του μελιού. Παρόλο που η αντικατάσταση του καταλόγου των επιμέρους χωρών με αναφορά σε μείγμα μπορεί να μειώσει την επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις, δεν αρκεί για να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές έχουν στη διάθεσή τους πλήρεις πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή του μελιού. Επίσης, δεδομένου ότι η υποχρέωση παράθεσης όλων των επιμέρους χωρών από τις οποίες προέρχεται το μέλι, χωρίς τη δυνατότητα αντικατάστασης των επιμέρους ονομασιών με την αναφορά σε μείγμα, αποτελεί ήδη απαίτηση σε διάφορα κράτη μέλη, ο κανόνας αυτός μπορεί να έχει παραπλανήσει τους καταναλωτές και να έχει παρεμποδίσει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Ως εκ τούτου, η κατάργηση της δυνατότητας να μην παρατίθεται η χώρα ή οι χώρες καταγωγής, στην περίπτωση που το μέλι προέρχεται από περισσότερες από μία χώρες, αποτελεί αναλογική προσέγγιση για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων.

Όσον αφορά τους χυμούς φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα, η προσέγγιση που εφαρμόστηκε συνίσταται στη δημιουργία νέας κατηγορίας προϊόντων και στον καθορισμό του ορίου για τη μείωση των σακχάρων στο ίδιο επίπεδο με εκείνο που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 9 σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής που αφορούν τους ισχυρισμούς για τη μείωση των σακχάρων (τουλάχιστον 30 %), ώστε να διασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των δύο αυτών νομικών πλαισίων και να αποφευχθεί η σύγχυση για τους καταναλωτές, παρόλο που, για τη νέα αυτή κατηγορία προϊόντων, η «μειωμένη περιεκτικότητα σε σάκχαρα» δεν αποτελεί ισχυρισμό διατροφής αλλά μέρος της ίδιας της ονομασίας του προϊόντος. Επίσης, τα τελικά προϊόντα θα χρειαστούν όλα τα άλλα ουσιώδη φυσικά, χημικά, οργανοληπτικά και θρεπτικά χαρακτηριστικά, τα οποία είναι απαραίτητα για να διασφαλιστεί η προσφορά ενός ποιοτικού προϊόντος στους καταναλωτές.

Όσον αφορά τις μαρμελάδες, οι προσεγγίσεις που θα μετέβαλλαν την ποσότητα των σακχάρων (δηλαδή η μείωση της ελάχιστης ποσότητας σακχάρων ή η κατάργηση της ελάχιστης ποσότητας σακχάρων) θα είχαν περισσότερα μειονεκτήματα από πλεονεκτήματα. Η αλλαγή του ορίου για την ελάχιστη ποσότητα σακχάρων που είναι αναγκαία στις μαρμελάδες για την κατάλληλη συντήρηση, υφή και αίσθηση στο στόμα έχει συνέπειες. Πρώτον, είναι πολύ περίπλοκη από τεχνική άποψη, δεδομένου ότι απαιτεί την εξεύρεση ενός νέου κατάλληλου επιπέδου στο οποίο η μαρμελάδα θα εξακολουθήσει να πηκτωματοποιείται με τον κατάλληλο τύπο και την κατάλληλη ποσότητα πηκτινών. Δεύτερον, θα είχε σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο και μη αμελητέο περιβαλλοντικό αντίκτυπο (δηλ. δημιουργία πρόσθετων αποβλήτων τροφίμων, καθώς οι μαρμελάδες έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής, πρέπει να χρησιμοποιείται περισσότερο νερό λόγω της προσθήκης περισσότερων πηκτινών, ενώ επίσης η πρόσθετη περιεκτικότητα σε νερό θα πρέπει να εξατμιστεί και θα απαιτηθεί περισσότερος χρόνος για την παστερίωση, διαδικασίες που απαιτούν και οι δύο πρόσθετη κατανάλωση ενέργειας). Η μείωση του ελάχιστου ορίου ποσότητας σακχάρων θα εμπόδιζε επίσης τη βιομηχανία να διαθέτει στο εμπόριο μαρμελάδες μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής, διότι δεν θα ήταν πια τεχνικά δυνατή η παραγωγή τέτοιου είδους μαρμελάδων. Ως εκ τούτου, η προσέγγιση που επιτρέπει τη συνέχιση της χρήσης της ονομασίας πώλησης «μαρμελάδα» και «ζελέ», μόνο για προϊόντα με υψηλότερη ελάχιστη περιεκτικότητα σε φρούτα από την απαιτούμενη επί του παρόντος, είναι η καταλληλότερη επιλογή. Η προσέγγιση αυτή δεν εμποδίζει επίσης τη βιομηχανία να συνεχίσει να διαθέτει στο εμπόριο μαρμελάδες μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα (τουλάχιστον κάτω του 30 %) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής.

Στο μέτρο του δυνατού, όπως ισχύει στην περίπτωση των αφυδατωμένων διατηρημένων γαλάτων, γίνεται αναφορά σε διεθνώς συμφωνημένα πρότυπα, προκειμένου να αποφευχθεί η θέσπιση δυσανάλογων κανόνων που θα προκαλούσαν διάσταση μεταξύ της εσωτερικής αγοράς και των διεθνών προτύπων.

Επιλογή της νομικής πράξης

Το μέσο που επιλέχθηκε είναι μια οδηγία, καθώς η ισχύουσα νομοθεσία ενσωματώνεται σε οδηγίες και δεν υπάρχει αποδεδειγμένη ανάγκη αντικατάστασής τους από άμεσα εφαρμοστέο κανονισμό.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Κατά την εκπόνηση της αναθεώρησης, η Επιτροπή δημοσίευσε εξωτερική υποστηρικτική μελέτη αξιολόγησης των προτύπων εμπορίας (στο εξής: μελέτη) 10 και έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής σχετικά με την αξιολόγηση των προτύπων εμπορίας (στο εξής: αξιολόγηση) 11 . Και τα δύο έγγραφα καλύπτουν τις οδηγίες για το πρωινό.

Με βάση τη μελέτη, η αξιολόγηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα πρότυπα εμπορίας της Ένωσης ήταν γενικά αποτελεσματικά όσον αφορά την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων τους, χωρίς να προκαλέσουν σημαντικά ανεπιθύμητα/απρόβλεπτα αποτελέσματα. Όσον αφορά κυρίως τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών, χάρη στις διατάξεις σχετικά με την ελάχιστη περιεκτικότητα σε σάκχαρα και τη δυνατότητα των κρατών μελών να προβαίνουν σε σχετικές παρεκκλίσεις, η αξιολόγηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι έχει επιτευχθεί ικανοποιητική ισορροπία μεταξύ του συμφέροντος του καταναλωτή να διασφαλίζεται η συντήρηση του προϊόντος και της ανάγκης να λαμβάνονται υπόψη ειδικά εθνικά χαρακτηριστικά, καθώς και των προτεραιοτήτων πολιτικής για την προώθηση μιας πιο υγιεινής διατροφής (μαρμελάδες χαμηλότερης περιεκτικότητας σε ελεύθερα σάκχαρα). Από την αξιολόγηση διαπιστώθηκε επίσης ότι τα ενωσιακά πρότυπα εμπορίας παρέχουν σημαντική προστιθέμενη αξία σε σύγκριση με τα διεθνή και ιδιωτικά πρότυπα εμπορίας, διότι: i) είναι υποχρεωτικά και οι απαιτήσεις πρέπει να τηρούνται σε ολόκληρη την Ένωση· ii) είναι προσαρμοσμένα στη συγκεκριμένη κατάσταση λειτουργίας και αγοράς της Ένωσης· και iii) επιβάλλουν, για πολλά προϊόντα, αυστηρότερες απαιτήσεις ποιότητας. Στην αξιολόγηση διαπιστώθηκε, ωστόσο, ότι ορισμένα υφιστάμενα πρότυπα ενδεχομένως να μην ανταποκρίνονταν επαρκώς στις αλλαγές στην τεχνολογία, στις στρατηγικές μάρκετινγκ και στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Αυτό ίσχυε ειδικότερα στην περίπτωση των χυμών, όπου από την αξιολόγηση προέκυψε το ακόλουθο ζήτημα: η οδηγία 2012/12/ΕΕ ορίζει ότι δεν επιτρέπεται πια η προσθήκη σακχάρων στους χυμούς φρούτων και, μετά τις 28 Οκτωβρίου 2016, δεν επιτρέπεται πια η χρήση της ένδειξης «από 28 Απριλίου 2015 οι χυμοί φρούτων δεν περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα» για τους χυμούς φρούτων, ενώ άλλα ποτά με βάση φρούτα, συμπεριλαμβανομένων των νέκταρ, μπορούσαν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την ένδειξη «χωρίς προσθήκη σακχάρων» και την ένδειξη «περιέχει μόνο φυσικά σάκχαρα», δημιουργώντας σύγχυση στους καταναλωτές και προκαλώντας αθέμιτο ανταγωνισμό.

Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Το 2019 η Επιτροπή προέβη σε αξιολόγηση των προτύπων εμπορίας, συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για το πρωινό, καθώς εξομοιώνονται με τα πρότυπα εμπορίας, και συμπεριέλαβε δημόσια διαβούλευση. Πιο πρόσφατα, μεταξύ 8 Ιουνίου και 31 Αυγούστου 2021, η Επιτροπή διεξήγαγε δημόσια διαβούλευση σχετικά με την αναθεώρηση των ενωσιακών προτύπων εμπορίας για τα γεωργικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για το πρωινό, καθώς εξομοιώνονται με τα πρότυπα εμπορίας, χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα EU-Survey. Η Επιτροπή διοργάνωσε επίσης τεχνική συνάντηση εργασίας με επιλεγμένους εμπειρογνώμονες από την αλυσίδα εφοδιασμού με τρόφιμα, ομάδες καταναλωτών, ΜΚΟ και πανεπιστήμια, σε συνεργασία με το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) στις 9 Σεπτεμβρίου 2021 12 και ζήτησε τη γνώμη των κρατών μελών στο πλαίσιο στοχευμένης διαβούλευσης από τις 17 Σεπτεμβρίου έως τις 14 Οκτωβρίου 2021. Η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης συμπληρωματικές διαβουλεύσεις και διμερείς επαφές με βασικά ενδιαφερόμενα μέρη μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και ad hoc βιντεοδιασκέψεων.

Όσον αφορά το μέλι, ο μελισσοκομικός τομέας της Ένωσης υποστηρίζει σε μεγάλο βαθμό αυστηρότερους κανόνες επισήμανσης της καταγωγής και την αναγραφή των επιμέρους χωρών στα μείγματα μελιού. Οι εισαγωγείς και οι συσκευαστές μελιού τόνισαν την ανάγκη για ισότιμους όρους ανταγωνισμού και ίδιους κανόνες σε όλα τα κράτη μέλη.

Όσον αφορά τους χυμούς φρούτων, η βιομηχανία χυμών υποστηρίζει τη δημιουργία νέας κατηγορίας χυμών φρούτων στους οποίους έχει γίνει αφαίρεση φυσικών σακχάρων σε βαθμό που να μην επηρεάζονται άλλα ουσιώδη χαρακτηριστικά. Επίσης, ο κλάδος εξέφρασε το ενδιαφέρον του να μπορεί να χρησιμοποιεί την ονομασία προϊόντος του χυμού φρούτων και όταν έχουν προστεθεί άλλα συστατικά και πρόσθετα, όπως μπαχαρικά, βότανα και ίνες. Ωστόσο, αυτό θα άλλαζε τα ουσιώδη χαρακτηριστικά των χυμών φρούτων, οι οποίοι είναι προϊόν με περιορισμένο κατάλογο πιθανών επιτρεπόμενων συστατικών και ουσιών. Τέλος, ο κλάδος ζήτησε επίσης να δοθεί η δυνατότητα αναγραφής στην ετικέτα της απουσίας πρόσθετων σακχάρων στους χυμούς φρούτων.

Όσον αφορά τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών, οι κύριοι παραγωγοί επιθυμούν να διατηρηθεί η ισχύουσα κατάσταση όσον αφορά την περιεκτικότητα σε φρούτα και σάκχαρα, ενώ οι προμηθευτές φρούτων τάσσονται υπέρ της αύξησης της περιεκτικότητας των εν λόγω προϊόντων σε φρούτα.

Εκτίμηση επιπτώσεων

Η Επιτροπή εκπόνησε έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων σχετικά με την αναθεώρηση των ενωσιακών προτύπων εμπορίας για τα γεωργικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για το πρωινό, καθώς εξομοιώνονται με τα πρότυπα εμπορίας, με σκοπό την επικαιροποίηση των κανόνων για την ανάπτυξη της αγοράς και τη διασφάλιση της αποδοχής και της προσφοράς βιώσιμων προϊόντων 13 . Στις 21 Σεπτεμβρίου 2022 η επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου εξέδωσε θετική γνώμη με επιφυλάξεις για την έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων 14 . Όσον αφορά τις αλλαγές που καλύπτονται από την παρούσα πρόταση, η επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου ζήτησε να ενισχυθεί η έκθεση εκτίμησης επιπτώσεων όσον αφορά την αξιολόγηση και τη σύγκριση των επιλογών των προτύπων που επιλέχθηκαν για εμπεριστατωμένες αξιολογήσεις, καθώς και τις προβλεπόμενες ρυθμίσεις παρακολούθησης, οι οποίες εξετάζονται στα αντίστοιχα τμήματα της έκθεσης εκτίμησης επιπτώσεων.

Όσον αφορά το μέλι, εξετάστηκαν οι ακόλουθες προσεγγίσεις:

·αντικατάσταση του όρου «εκτός ΕΕ» με τις τρίτες χώρες καταγωγής·

·αντικατάσταση του όρου «εκτός ΕΕ» με τη γεωγραφική περιοχή καταγωγής·

·υποχρεωτική αναγραφή όλων των επιμέρους χωρών καταγωγής (κρατών μελών και τρίτων χωρών)·

·υποχρεωτική αναγραφή όλων των επιμέρους χωρών καταγωγής (κρατών μελών και τρίτων χωρών), συμπεριλαμβανομένου του ποσοστού.

Η προτιμώμενη προσέγγιση δημιουργεί ασφάλεια δικαίου για τους παραγωγούς και τους εισαγωγείς μελιού της Ένωσης. Τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη τόνισαν επανειλημμένα την ανάγκη να βελτιωθεί η πληροφόρηση των καταναλωτών σχετικά με την καταγωγή του μελιού σε μείγματα. Συνολικά, επιλέχθηκε η τρίτη προσέγγιση, καθώς διασφαλίζει τον ακριβή προσδιορισμό των χωρών καταγωγής, με αποτέλεσμα να ικανοποιείται το αίτημα των καταναλωτών, ενώ περιορίζει παράλληλα το κόστος και την επιβάρυνση που συνδέονται με την αναγραφή του ακριβούς ποσοστού κάθε καταγωγής στα μείγματα μελιού και τη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ένωσης.

Όσον αφορά τους χυμούς φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα, εξετάστηκαν οι ακόλουθες προσεγγίσεις:

·Επιλογή Ι: να επιτραπούν ορισμένες επεξεργασίες στους χυμούς φρούτων για τη μείωση των φυσικών σακχάρων και, δεδομένου ότι το επίπεδο σακχάρων θα μειωθεί κάτω από τα υποχρεωτικά επίπεδα, να προστεθεί παρέκκλιση από τα ελάχιστα επίπεδα Brix για τους χυμούς φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό (υπό την προϋπόθεση ότι η προσθήκη νερού δεν υπερβαίνει το νερό που εκχυλίζεται για σκοπούς συμπύκνωσης).

·Επιλογή II: να επιτραπούν ορισμένες επεξεργασίες ή πρόσθετα συστατικά για τη μείωση των φυσικών σακχάρων, ενώ διατηρούνται, παράλληλα, όλα τα άλλα ουσιώδη φυσικά, χημικά, οργανοληπτικά και θρεπτικά χαρακτηριστικά των τελικών προϊόντων (π.χ. θρεπτικά συστατικά, γεύση, αίσθηση στο στόμα), για τη χρήση των ονομασιών προϊόντος που αφορούν τους χυμούς φρούτων (χυμός φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό κ.λπ.).

·Επιλογή III: ίδια με την επιλογή II, με την πρόσθετη απαίτηση η μείωση των σακχάρων να είναι τουλάχιστον 30 % σε σύγκριση με ομοειδή προϊόντα, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής.

Συνολικά, επιλέχθηκε η τρίτη προσέγγιση, καθώς ήταν η πιο αποδοτική και αναλογική για να διασφαλιστεί ότι ο καταναλωτής πληροφορείται σωστά για το προϊόν και ότι το προϊόν είναι ποιοτικού χαρακτήρα. Η προσέγγιση δημιουργεί σαφές νομικό πλαίσιο και προσφέρει δυνατότητα εμπορικού σχεδιασμού τόσο για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις όσο και για τις ΜΜΕ που αναπτύσσουν αυτό το νέο προϊόν και παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας βάσης για την απόδοση των επενδύσεων όσον αφορά την οικεία έρευνα και ανάπτυξη. Η επιστήμη είναι αρκετά προηγμένη ώστε να καθίσταται δυνατή η επαλήθευση της γνησιότητας των χυμών φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα. Επίσης, η επιλογή δεν προκαλεί σημαντική πρόσθετη επιβάρυνση στις εθνικές αρχές ελέγχου. Υπάρχει αίτημα για επαναπροσδιορισμό της σύστασης των μεταποιημένων προϊόντων, ειδικότερα των προϊόντων χαμηλότερης περιεκτικότητας σε ελεύθερα σάκχαρα, τόσο από τους καταναλωτές όσο και από τις υγειονομικές αρχές. Η προσέγγιση ανταποκρίνεται σε αυτό το αίτημα. Δεδομένου ότι οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων και οι καταναλωτές είναι ήδη συνηθισμένοι στο όριο μείωσης 30 % για όλα τα προϊόντα όσον αφορά τους ισχυρισμούς διατροφής για την περιεκτικότητα σε σάκχαρα, φαίνεται λογικό να χρησιμοποιηθεί το ίδιο όριο του 30 % για τους χυμούς φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα, αντί να επιτραπεί οποιοδήποτε πιθανό επίπεδο μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα, ακόμη και κάτω του 30 %.

Για τον τομέα των χυμών στο σύνολό του, είτε πρόκειται για μελλοντικές εισαγωγές από χώρες εκτός της Ένωσης είτε για μελλοντική εμπορία εντός της Ένωσης, όλες οι προσεγγίσεις έχουν θετικό αντίκτυπο όσον αφορά τη διασφάλιση της απόδοσης των επενδύσεων και, ως εκ τούτου, θετικό οικονομικό αντίκτυπο για τους παρασκευαστές. Η προτιμώμενη προσέγγιση παρέχει περισσότερες ευκαιρίες όσον αφορά την κατάτμηση της αγοράς, καθιστώντας δυνατή την καλύτερη εκτίμηση της ποιότητας του τελικού προϊόντος. Η διασφάλιση του ότι οι καταναλωτές αποκτούν προϊόντα μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα (χυμός φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα με συνολικά καλύτερα θρεπτικά χαρακτηριστικά) συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου της ενίσχυσης της θέσης των καταναλωτών ώστε να κάνουν συνειδητές, υγιεινές και βιώσιμες διατροφικές επιλογές. Το ίδιο ισχύει και για τη διασφάλιση του ότι οι ονομασίες των προϊόντων δεν προκαλούν σύγχυση στους καταναλωτές και δεν τους κάνουν να επιλέγουν προϊόντα που δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους. Η προτιμώμενη προσέγγιση επιβάλλει μείωση των σακχάρων κατά 30 % τουλάχιστον. Η έμφαση στην πτυχή της υγείας είναι ακόμη εντονότερη, διότι το επίπεδο μείωσης των σακχάρων θα είναι τουλάχιστον 30 % και όχι λιγότερο. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση ενέχει τον κίνδυνο να πωλούνται στην αγορά λιγότερα προϊόντα με τόσο χαμηλό επίπεδο σακχάρων σε σύγκριση με τις προσεγγίσεις που δεν επιβάλλουν μείωση τουλάχιστον κατά 30 %. Ωστόσο, με την υποχρεωτική αναγραφή της μειωμένης περιεκτικότητας του προϊόντος σε σάκχαρα, οι καταναλωτές θα πληροφορούνται με πιο εμφανή τρόπο για το χαρακτηριστικό της μειωμένης περιεκτικότητας του προϊόντος σε σάκχαρα. Δεν αναμένονται άμεσες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, δεδομένου ότι καμία από τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για τη μείωση των φυσικών σακχάρων δεν θεωρείται ότι απαιτεί τη χρήση προϊόντων που επηρεάζουν σημαντικά το περιβάλλον ή ότι είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα.

Όσον αφορά το μέλι, εξετάστηκαν οι ακόλουθες προσεγγίσεις:

·να καταργηθεί εντελώς η απαιτούμενη ελάχιστη ποσότητα ολικών σακχάρων·

·να μειωθεί η ελάχιστη απαιτούμενη ποσότητα ολικών σακχάρων και να καθοριστεί, για παράδειγμα, στο 55 %, όπως συμβαίνει στη Γαλλία, στη Γερμανία και στις Κάτω Χώρες, ή στο 50 %·

·να αυξηθεί η γενική ελάχιστη περιεκτικότητα σε φρούτα σε 450 g/1 000 g (σε αντίθεση με την τιμή 350 g/1 000 g που ισχύει επί του παρόντος), τιμή η οποία μέχρι στιγμής ίσχυε αποκλειστικά για τη «μαρμελάδα έξτρα» και το «ζελέ έξτρα», γεγονός που, κατά συνέπεια, μειώνει την ποσότητα πρόσθετων σακχάρων που απαιτείται για να επιτευχθεί η ελάχιστη περιεκτικότητα των εν λόγω προϊόντων σε διαλυτή ξηρά ουσία.

Συνολικά, επιλέχθηκε η τρίτη προσέγγιση, καθώς ήταν η πιο αποδοτική και αναλογική για να διασφαλιστεί ότι μειώνεται η ποσότητα πρόσθετων σακχάρων που απαιτείται για την επίτευξη της ελάχιστης περιεκτικότητας των εν λόγω προϊόντων σε διαλυτή ξηρά ουσία, ενώ διατηρούνται, παράλληλα, τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του προϊόντος (συντήρηση, υφή και αίσθηση στο στόμα). Η προσέγγιση αυτή συνεπάγεται ότι το ισχύον επίπεδο περιεκτικότητας σε φρούτα που χρησιμοποιείται για τις «μαρμελάδες έξτρα» και τα «ζελέ έξτρα» μετατρέπεται στο νέο επίπεδο περιεκτικότητας σε φρούτα που πρέπει να χρησιμοποιείται για τις «μαρμελάδες» και τα «ζελέ», ενώ θα πρέπει να χρησιμοποιείται ακόμη υψηλότερη τιμή περιεκτικότητας σε φρούτα για τα προϊόντα με την ονομασία «μαρμελάδα έξτρα» και «ζελέ έξτρα». Πρόκειται για μια οικονομικά υγιή επιλογή που βασίζεται σε ζητήματα κατάτμησης της αγοράς με γνώμονα τη ζήτηση, τόσο από την άποψη της εσωτερικής αγοράς όσο και από την άποψη του διεθνούς εμπορίου, η οποία προωθεί πιο υγιεινά προϊόντα με λιγότερο ελεύθερα σάκχαρα. Δεν προκαλεί πρόσθετη σπατάλη τροφίμων. Δεν συνεπάγεται νέα διοικητική επιβάρυνση, ενώ διατηρεί την ισχύουσα κατάσταση όσον αφορά τη δυνατότητα των κρατών μελών να προσαρμοστούν στις εθνικές προτιμήσεις τους και να μειώσουν την ελάχιστη περιεκτικότητα των μαρμελάδων και των ζελέ σε σάκχαρα στην εθνική τους νομοθεσία.

Η προσέγγιση αυτή θα μείωνε αυτόματα την προσθήκη σακχάρων στα προϊόντα. Η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε θεωρητικά να αυξήσει το κόστος για τους μεταποιητές, αλλά εκτιμάται ότι η αύξηση είναι οριακή, δεδομένου ότι η συντριπτική πλειονότητα των μαρμελάδων που διατίθενται στην αγορά της Ένωσης έχουν ήδη επίπεδο περιεκτικότητας σε φρούτα ίσο με ή μεγαλύτερο από εκείνο που απαιτείται επί του παρόντος για τις μαρμελάδες έξτρα. Ο κλάδος θα επιβαρυνόταν με κάποιο κόστος για την προσαρμογή όλων των ετικετών συσκευασίας. Αυτός ο οικονομικός αντίκτυπος θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με μια μεταβατική φάση κατά την εφαρμογή των νέων κανόνων. Η αύξηση της περιεκτικότητας των μαρμελάδων σε φρούτα στο επίπεδο των μαρμελάδων έξτρα συνολικά θα είχε αντίκτυπο στο κόστος και την οργάνωση της παραγωγής μόνο για τους παρασκευαστές που δεν παράγουν επί του παρόντος μαρμελάδες έξτρα, διότι θα πρέπει να τροποποιήσουν την παραγωγή των προϊόντων τους για να αυξήσουν την περιεκτικότητα σε φρούτα ώστε να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την ονομασία προϊόντος «μαρμελάδα». Ως εκ τούτου, ο οικονομικός αντίκτυπος θα ήταν αρκετά περιορισμένος. Όσον αφορά τον κοινωνικό αντίκτυπο, η προσέγγιση αυτή έχει στόχο να επηρεάσει το επίπεδο ελεύθερων σακχάρων στις μαρμελάδες και την ποσότητα των πλήρων φρούτων που καταναλώνονται, αλλά όχι τη διάρκεια ζωής προϊόντος, δεδομένου ότι η ελάχιστη περιεκτικότητα σε ολικά σάκχαρα παραμένει αμετάβλητη. Επίσης, δεν αίρει τη δυνατότητα των κρατών μελών να εγκρίνουν χαμηλότερη ελάχιστη περιεκτικότητα σε σάκχαρα και δεν εμποδίζει την εμπορία μαρμελάδων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα (τουλάχιστον κάτω του 30 %) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής. Σε ίσο μέγεθος μερίδας, η αλλαγή αυτή θα επέφερε αύξηση της περιεκτικότητας των μαρμελάδων σε πλήρη φρούτα και μικρότερη πρόσληψη ελεύθερων σακχάρων. Ο κύριος αντίκτυπος αυτής της επιλογής είναι ότι δεν θα διατίθενται πια στην αγορά της Ένωσης προϊόντα που φέρουν την επισήμανση «μαρμελάδα» με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε πλήρη φρούτα, με αποτέλεσμα τη συνολική αύξηση των προτύπων για τους καταναλωτές και τη διασφάλιση υψηλότερης ποιότητας για αυτούς. Δεν αναμένονται άμεσες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Αν μη τι άλλο, μπορεί να δημιουργηθεί αυξημένη διέξοδος για φρούτα που δεν πληρούν τα πρότυπα εμπορίας για κατανάλωση σε νωπή μορφή και, υπό την έννοια αυτή, μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο στη σπατάλη τροφίμων. Ωστόσο, αυτός ο θετικός αντίκτυπος είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί, καθώς εξαρτάται από κάθε τύπο φρούτων και κάθε περιοχή παραγωγής στην Ένωση.

Η πρόταση για την τροποποίηση των τεσσάρων οδηγιών αναμένεται να μην έχει άμεσο περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Ως εκ τούτου, δεν έχουν προσδιοριστεί ζητήματα που βλάπτουν σημαντικά το περιβάλλον ή δεν συνάδουν με το ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα 15 .

Κρίθηκε ότι οι προτιμώμενες προσεγγίσεις συμβάλλουν στην επίτευξη των ακόλουθων Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) 16 :

ΣΒΑ 2: Εξάλειψη της πείνας, επίτευξη επισιτιστικής ασφάλειας, βελτίωση της διατροφής και προώθηση της βιώσιμης γεωργίας (2.4 Έως το 2030, διασφάλιση βιώσιμων συστημάτων παραγωγής τροφίμων και εφαρμογή ανθεκτικών γεωργικών πρακτικών που αυξάνουν την παραγωγικότητα και την παραγωγή, συμβάλλουν στη διατήρηση των οικοσυστημάτων, ενισχύουν την ικανότητα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, την ξηρασία, τις πλημμύρες και άλλες καταστροφές και βελτιώνουν σταδιακά την ποιότητα της γης και του εδάφους).

ΣΒΑ 3: Εξασφάλιση υγιούς ζωής και προώθηση της ευημερίας για όλους και σε όλες τις ηλικίες (3.4 Έως το 2030, μείωση κατά ένα τρίτο της πρόωρης θνησιμότητας λόγω μη μεταδοτικών νόσων μέσω της πρόληψης και της θεραπείας και προώθηση της ψυχικής υγείας και ευεξίας).

ΣΒΑ 8: Προώθηση της διαρκούς, χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και της πλήρους και παραγωγικής απασχόλησης και της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους (8.2 Επίτευξη υψηλότερων επιπέδων οικονομικής παραγωγικότητας μέσω της διαφοροποίησης, της τεχνολογικής αναβάθμισης και της καινοτομίας, μεταξύ άλλων μέσω της εστίασης σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας και έντασης εργασίας).

ΣΒΑ 12: Διασφάλιση μεθόδων βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής (12.8 Έως το 2030, διασφάλιση ότι οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν την απαραίτητη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη και τον αντίστοιχο τρόπο ζωής σε αρμονία με τη φύση).

Η πρόταση αφορά τους κανόνες για τους ορισμούς, τις ονομασίες, τους κοινούς κανόνες σχετικά με τη σύνθεση και τις απαιτήσεις επισήμανσης για το μέλι, τους χυμούς φρούτων και τις μαρμελάδες. Δεν αποσκοπεί στην αλλαγή οποιασδήποτε διαδικασίας αυτοματοποίησης που εφαρμόζει ή πρόκειται να εφαρμόσει η βιομηχανία ή οι αρχές για την παρασκευή ή τον έλεγχο της ποιότητας των σχετικών προϊόντων. Υπό την έννοια αυτή, δεν αναμένεται αντίκτυπος στην αρχή του «εξ ορισμού ψηφιακού χαρακτήρα» 17 .

Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

Κατά την αξιολόγηση, διαπιστώθηκε ότι οι δυνατότητες απλούστευσης των κανόνων για το μέλι, τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών, τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα, και τα αφυδατωμένα διατηρημένα γάλατα ήταν περιορισμένες, δεδομένων του σχετικά χαμηλού κόστους συμμόρφωσης με τα πρότυπα εμπορίας της Ένωσης και του γεγονότος ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετείχαν στις διαβουλεύσεις (υπεύθυνοι επιχειρήσεων και αρμόδιες αρχές) δεν εντόπισαν επικαλύψεις/πλεονασμούς στις διατάξεις που θα μπορούσαν να επιφέρουν περιττό κόστος. Στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορεί να αναμένεται βελτίωση της αποδοτικότητας ή απλούστευση σε σχέση με την εφαρμογή της πολιτικής.

Θεμελιώδη δικαιώματα

Η αναθεώρηση σέβεται τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρα 51 και 52)· ένα αποτελεσματικό σύστημα προτύπων εμπορίας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για το πρωινό, θα συμβάλει ειδικότερα στην ενίσχυση της ικανότητας των ενδιαφερόμενων μερών να ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα επί ίσοις όροις σε ολόκληρη την εσωτερική αγορά (άρθρο 16), προστατεύοντας παράλληλα τα συμφέροντα των καταναλωτών και συμβάλλοντας στην εκπλήρωση των προσδοκιών τους.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρόταση δεν έχει καμία επίπτωση στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Δεν θεωρείται απαραίτητο ένα σχέδιο εφαρμογής για τις εν λόγω αναθεωρήσεις, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν μακρά πείρα στην εφαρμογή των τεσσάρων σχετικών οδηγιών για το πρωινό και οι προτεινόμενες αναθεωρήσεις έχουν πολύ τεχνικό πεδίο εφαρμογής.

Ο αντίκτυπος των κύριων αναθεωρήσεων των τεσσάρων σχετικών οδηγιών για το πρωινό θα αξιολογηθεί ως εξής:

Ο αντίκτυπος της αναλυτικής επισήμανσης της καταγωγής των μειγμάτων μελιού στην αγορά μελιού της ΕΕ θα αξιολογηθεί μέσω της παρακολούθησης της εξέλιξης των πωλήσεων μελιού με διαφορετική ένδειξη καταγωγής. Οι πληροφορίες αυτές δεν είναι διαθέσιμες σε συστηματική βάση. Θα χρειαστεί αντιπροσωπευτική έρευνα αγοράς. Ιδανικά, η Επιτροπή θα βασίσει την εν λόγω έρευνα σε πληροφορίες από τα επιμέρους κράτη μέλη.

Ο αντίκτυπος της δημιουργίας νέας κατηγορίας προϊόντων στην οδηγία 2001/112/ΕΚ θα αξιολογηθεί με την παρακολούθηση της εξέλιξης των πωλήσεων και των μεριδίων αγοράς των χυμών φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα στην Ένωση μεσοπρόθεσμα, με τη χρήση εκθέσεων της αγοράς και δεδομένων του Euromonitor, ώστε να αξιολογηθούν η αποδοχή και το ενδιαφέρον των καταναλωτών για χυμούς φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα.

Ο αντίκτυπος της αναθεώρησης της σύστασης των μαρμελάδων και των ζελέ θα αξιολογηθεί με την επανεξέταση, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, του επιπέδου πωλήσεων μαρμελάδων και άλλων προϊόντων που καλύπτονται από την οδηγία σε σύγκριση με άλλα προϊόντα για επάλειψη ή άλλα προϊόντα με βάση τα φρούτα, καθώς και με την επέκταση του πεδίου εφαρμογής των υφιστάμενων ερευνών, όπως της έρευνας της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Eurostat) για την κατανάλωση οπωροκηπευτικών, καθώς και εθνικών ερευνών για τη διατροφή, σε άλλα προϊόντα που περιέχουν φρούτα, προκειμένου να αξιολογηθεί το επίπεδο κατανάλωσης μαρμελάδων και ζελέ στην Ένωση.

Επίσης, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τους υφιστάμενους διαύλους παρακολούθησης της εφαρμογής των προτύπων εμπορίας γενικά για να συλλέξει πληροφορίες και δεδομένα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται στην αγορά οι προτεινόμενες αναθεωρήσεις των οδηγιών για το πρωινό από τις επιχειρήσεις, τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές από τους καταναλωτές, τον τρόπο με τον οποίο ελέγχονται από τις αρχές, τη γενική προστιθέμενη αξία τους. Αυτό περιλαμβάνει την τακτική διεξαγωγή ειδικής συζήτησης σχετικά με τα πρότυπα στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων για την κοινή οργάνωση της αγοράς γεωργικών προϊόντων με εκπροσώπους των αρχών των κρατών μελών και στο πλαίσιο της ομάδας διαλόγου της κοινωνίας των πολιτών με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη. Στη συνέχεια, οι πληροφορίες θα χρησιμοποιηθούν, μαζί με άλλες, σε μελέτη που η Επιτροπή σχεδιάζει να διεξαγάγει μεσοπρόθεσμα σχετικά με τη λειτουργία των προτύπων εμπορίας (συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για το πρωινό) και τη συμβολή τους στη λειτουργία της αγοράς.

Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)

Για την παρούσα πρόταση δεν απαιτείται κανένα επεξηγηματικό έγγραφο σχετικά με τη μεταφορά της στο εθνικό δίκαιο, δεδομένου ότι είναι επαρκώς αυτόνομη.

Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Το άρθρο 2 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/110/ΕΚ ορίζει ότι η χώρα ή οι χώρες καταγωγής στις οποίες έγινε η συγκομιδή του μελιού πρέπει να αναγράφονται στην ετικέτα και προβλέπει ότι, εάν το μέλι προέρχεται από περισσότερα του ενός κράτη μέλη ή τρίτες χώρες, η υποχρεωτική αναγραφή των χωρών καταγωγής μπορεί να αντικατασταθεί από μία από τις ακόλουθες ενδείξεις, κατά περίπτωση: «μείγμα μελιών ΕΕ», «μείγμα μελιών εκτός ΕΕ», «μείγμα μελιών ΕΕ και εκτός ΕΕ». Υπό το πρίσμα του στόχου της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» για ενίσχυση των καταναλωτών ώστε να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές, μεταξύ άλλων όσον αφορά την καταγωγή των τροφίμων τους, και προκειμένου να διαφυλαχθεί η αποδοτική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς σε ολόκληρη την Ένωση μέσω της εναρμόνισης των κανόνων επισήμανσης, είναι σκόπιμο να αναθεωρηθούν οι κανόνες για την επισήμανση της καταγωγής του μελιού και να προβλεφθεί ότι η χώρα ή οι χώρες καταγωγής θα πρέπει να αναφέρονται στη συσκευασία. Λόγω του μειωμένου μεγέθους των συσκευασιών που περιέχουν μόνο μία μερίδα μελιού (συσκευασίες για το πρωινό) και των επακόλουθων τεχνικών δυσκολιών, στην περίπτωση που το μέλι προέρχεται από περισσότερες από μία χώρες, είναι σκόπιμο να εξαιρεθούν οι εν λόγω συσκευασίες από την υποχρέωση αναφοράς όλων των επιμέρους χωρών καταγωγής.

Το 2012 η οδηγία 2001/112/ΕΚ τροποποιήθηκε με την οδηγία 2012/12/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ώστε να αποτυπωθούν οι νέοι κανόνες σχετικά με τα επιτρεπόμενα συστατικά, όπως εκείνοι που αφορούν την προσθήκη σακχάρων, τα οποία δεν επιτρέπονται πια στους χυμούς φρούτων. Υπό το πρίσμα αυτής της αλλαγής των απαιτήσεων ως προς τη σύσταση των χυμών φρούτων, επιτράπηκε στη βιομηχανία χυμών φρούτων να χρησιμοποιεί, για ένα μόνο έτος, δήλωση που να αναφέρει ότι κανένας χυμός φρούτων δεν περιέχει πρόσθετα σάκχαρα, προκειμένου να ενημερωθούν οι καταναλωτές και να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν άμεση σαφή διάκριση μεταξύ των χυμών φρούτων και άλλων ομοειδών προϊόντων όσον αφορά την προσθήκη σακχάρων στα προϊόντα. Αυτό το σύντομο χρονικό διάστημα αποδείχθηκε ανεπαρκές για να ενημερωθεί η κοινωνία ότι, σύμφωνα με τους νέους κανόνες για τα επιτρεπόμενα συστατικά, δεν επιτρέπεται πια η προσθήκη σακχάρων στους χυμούς φρούτων. Κατά συνέπεια, για ορισμένους καταναλωτές και επαγγελματίες του τομέα της υγείας, εξακολουθεί να μην είναι σαφές ότι οι χυμοί φρούτων, σε αντίθεση με τα νέκταρ φρούτων, δεν μπορούν να περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα.

Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με το παράρτημα I μέρος II σημείο 2 πέμπτη περίπτωση της οδηγίας 2001/112/ΕΚ, τα νέκταρ φρούτων που δεν περιέχουν ούτε πρόσθετα σάκχαρα ούτε γλυκαντικά μπορούν να φέρουν τον ισχυρισμό διατροφής «χωρίς πρόσθετα σάκχαρα» ή οποιονδήποτε ισχυρισμό που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, συνοδευόμενο από την ένδειξη «περιέχει φυσικά σάκχαρα». Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι χυμοί φρούτων ενδέχεται να μην φέρουν ισχυρισμό διατροφής σχετικά με τα σάκχαρα ή την ένδειξη «περιέχει φυσικά σάκχαρα», μπορεί να έχει παραπλανήσει τους καταναλωτές, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι, μεταξύ διαφόρων προϊόντων με πανομοιότυπη ή πολύ παρεμφερή σύνθεση θρεπτικών συστατικών, θα ήταν προτιμότερο το προϊόν που φέρει ισχυρισμό διατροφής.

Ως εκ τούτου, λαμβανομένου, ειδικότερα, υπόψη του γεγονότος ότι οι καταναλωτές ευαισθητοποιούνται όλο και περισσότερο για ζητήματα υγείας που συνδέονται με την κατανάλωση ζάχαρης, είναι σκόπιμο να αναθεωρηθούν οι κανόνες σχετικά με τη χρήση των δηλώσεων για τα σάκχαρα που περιέχονται σε χυμούς φρούτων, ώστε να μπορούν οι καταναλωτές να κάνουν συνειδητές επιλογές. Επομένως, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί εκ νέου, χωρίς χρονικό περιορισμό, η δυνατότητα της βιομηχανίας να χρησιμοποιεί τη δήλωση που αναφέρει ότι κανένας χυμός φρούτων δεν περιέχει πρόσθετα σάκχαρα.

Ως αποτέλεσμα της τεχνικής προόδου, έχουν αναπτυχθεί ή αναπτύσσονται νέες τεχνικές μεταποίησης για την αφαίρεση των φυσικών σακχάρων από τους χυμούς φρούτων και τους χυμούς φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό, ώστε να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη ζήτηση των καταναλωτών για προϊόντα χαμηλότερης περιεκτικότητας σε σάκχαρα. Μολονότι τα εν λόγω προϊόντα μπορούν να διατίθενται στην αγορά της Ένωσης στον βαθμό που συμμορφώνονται με το σύνολο της σχετικής νομοθεσίας, δεν επιτρέπεται να φέρουν την ονομασία προϊόντος «χυμός φρούτων» ή «χυμός φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό», δεδομένου ότι για την παραγωγή των εν λόγω προϊόντων έχει εφαρμοστεί επεξεργασία διαφορετική από εκείνες που επιτρέπονται στο παράρτημα I μέρος II σημείο 3 της οδηγίας 2001/112/ΕΚ και η περιεκτικότητά τους σε ολικά σάκχαρα (επίπεδο Brix) είναι χαμηλότερη από εκείνη του χυμού που εκχυλίζεται από το φρούτο.

Δεδομένου ότι τέτοια προϊόντα είναι όλο και περισσότερο διαθέσιμα στην αγορά της Ένωσης, προκειμένου να διευκολυνθεί η διάθεσή τους στην εσωτερική αγορά, με συνεκτίμηση παράλληλα της ανάγκης να ενθαρρυνθεί ο επαναπροσδιορισμός της σύστασης των προϊόντων ώστε να μειωθεί η ποσότητα σακχάρων που περιέχονται στους χυμούς φρούτων, είναι σκόπιμο να δημιουργηθεί μια νέα κατηγορία προϊόντων για χυμούς φρούτων των οποίων τα φυσικά σάκχαρα έχουν εν μέρει αφαιρεθεί, ενώ διατηρούνται παράλληλα όλα τα άλλα ουσιώδη φυσικά, χημικά, οργανοληπτικά και θρεπτικά χαρακτηριστικά. Τα προϊόντα αυτά θα πρέπει να φέρουν την ονομασία προϊόντος «χυμός φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα» ή «χυμός φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα από συμπυκνωμένο χυμό» και να έχουν επίπεδο Brix χαμηλότερο από εκείνο του χυμού που εκχυλίζεται από το φρούτο. Είναι επίσης σκόπιμο να θεσπιστούν κανόνες σχετικά με τα επιτρεπόμενα συστατικά για τα εν λόγω προϊόντα, καθώς και σχετικά με τις επιτρεπόμενες επεξεργασίες και ουσίες. Αναμένεται ότι, ως αποτέλεσμα της τεχνικής προόδου, θα αναπτυχθούν νέες τεχνικές μεταποίησης. Σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 7α της οδηγίας 2001/112/ΕΚ, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τον καθορισμό, μεταξύ άλλων, των επιτρεπόμενων επεξεργασιών στο παράρτημα I μέρος II σημείο 3 της οδηγίας, προκειμένου να ευθυγραμμιστούν με τις εξελίξεις των σχετικών διεθνών προτύπων ή να ληφθεί υπόψη η τεχνική πρόοδος, ειδικότερα όσον αφορά τη μείωση της περιεκτικότητας των χυμών φρούτων σε σάκχαρα.

Σύμφωνα με το παράρτημα I της οδηγίας 2001/112/ΕΚ, τα νέκταρ φρούτων μπορούν να περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα και/ή μέλι. Για να υποστηριχθεί η παραγωγή και η εμπορία φρούτων και να βελτιωθεί η ελάχιστη ποιότητα του νέκταρος, θα πρέπει να μειωθεί η αναλογία σακχάρων και/ή μελιού που μπορούν να προστεθούν στο νέκταρ φρούτων που είναι εκ φύσεως χαμηλής οξύτητας και γευστικό.

Το παράρτημα I μέρος II σημείο 3 της οδηγίας 2001/112/ΕΚ ρυθμίζει τις επιτρεπόμενες επεξεργασίες και ουσίες για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα. Πρωτεΐνες από σπόρους ηλιάνθου χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για άμεση κατανάλωση από τον άνθρωπο και έχουν αποδειχθεί αποδοτικό μέσο για τη διαύγαση των χυμών φρούτων. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη αυτή η περαιτέρω πρόοδος, οι πρωτεΐνες από σπόρους ηλιάνθου θα πρέπει να προστεθούν στον κατάλογο επιτρεπόμενων επεξεργασιών και ουσιών.

Η διάθεση στην αγορά της Ένωσης και κατανάλωση χυμού που εκχυλίζεται από ινδικές καρύδες αυξάνεται όλο και περισσότερο. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/112/ΕΚ, η νόμιμη ονομασία του εν λόγω προϊόντος είναι «χυμός ινδικής καρύδας». Ωστόσο, το διεθνές πρότυπο που αντικατοπτρίζεται στο γενικό πρότυπο του Codex για τους χυμούς και τα νέκταρ φρούτων (Codex Stan 247-2005), το οποίο εγκρίθηκε από την επιτροπή του Codex Alimentarius κατά την 28η σύνοδό της που πραγματοποιήθηκε από τις 4 έως τις 9 Ιουλίου 2005, αναφέρει ότι η ονομασία «νερό ινδικής καρύδας» είναι συνώνυμο του «χυμού ινδικής καρύδας», ο οποίος εκχυλίζεται απευθείας από την ινδική καρύδα χωρίς εκπίεση της σάρκας της ινδικής καρύδας. Επομένως, για την ευθυγράμμιση της οδηγίας 2001/112/ΕΚ του Συμβουλίου με το εν λόγω διεθνές πρότυπο, είναι σκόπιμο να προστεθεί συγκεκριμένη ονομασία για το «νερό ινδικής καρύδας, στο οικείο παράρτημα III. Η συγκεκριμένη ονομασία μπορεί να χρησιμοποιείται στις αντίστοιχες επίσημες γλώσσες. Επίσης, δεδομένου ότι χυμός ινδικής καρύδας μπορεί να ληφθεί με ανασύσταση συμπυκνωμένου χυμού ινδικής καρύδας με πόσιμο νερό, είναι σκόπιμο να καθοριστεί ελάχιστο επίπεδο Brix για το προϊόν αυτό στο παράρτημα V της εν λόγω οδηγίας.

Το άρθρο 2 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/113/ΕΚ απαιτεί την υποχρεωτική επισήμανση της περιεκτικότητας σε σάκχαρα στην ετικέτα, εκτός εάν διατυπώνεται ισχυρισμός διατροφής για τα σάκχαρα σε αυτήν. Η απαίτηση αυτή υπερέβαινε τους κανόνες που ορίζονται στην οδηγία 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Σεπτεμβρίου 1990, σχετικά με τους κανόνες επισήμανσης των τροφίμων όσον αφορά τις τροφικές τους ιδιότητες, με βάση τους οποίους η αναγραφή διατροφικών πληροφοριών σε προσυσκευασμένα τρόφιμα ήταν προαιρετική, εκτός εάν διατυπωνόταν ισχυρισμός διατροφής και, όταν ο ισχυρισμός διατροφής αφορούσε σάκχαρα, θα έπρεπε να περιλαμβάνει τις ποσότητες σακχάρων. Η οδηγία 90/496/ΕΟΚ καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011, η παροχή διατροφικών πληροφοριών στη συσκευασία είναι πια υποχρεωτική. Ως εκ τούτου, δεν απαιτείται πια ειδική διάταξη στην οδηγία 2001/113/ΕΚ για την επισήμανση των σακχάρων και είναι σκόπιμο να διαγραφεί.

Το παράρτημα I μέρος Ι της οδηγίας 2001/113/ΕΚ καθορίζει την ελάχιστη ποσότητα φρούτων που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την παρασκευή μαρμελάδων, ζελέ, μαρμελάδων έξτρα ή ζελέ έξτρα. Οι όροι «μαρμελάδα έξτρα» και «ζελέ έξτρα» χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για προϊόντα που παρασκευάζονται με μεγαλύτερη ποσότητα φρούτων σε σύγκριση με τη «μαρμελάδα» και το «ζελέ» αντίστοιχα. Στο παράρτημα I μέρος ΙΙ της ίδιας οδηγίας καθορίζεται η ελάχιστη περιεκτικότητα σε διαλυτή ξηρά ουσία (δηλ. φυσικά ή πρόσθετα σάκχαρα) για τα εν λόγω προϊόντα και, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι υφιστάμενες εθνικές παραδόσεις όσον αφορά την παρασκευή μαρμελάδων, ζελέ, μαρμελάδων εσπεριδοειδών και κρέμας καστάνου, επιτρέπεται στα κράτη μέλη να εγκρίνουν χαμηλότερη ελάχιστη περιεκτικότητα διαλυτής ξηράς ουσίας.

Σε περίπτωση αύξησης της ποσότητας των φρούτων που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή μαρμελάδων και ζελέ, μειώνεται η ποσότητα των πρόσθετων σακχάρων που απαιτούνται για να επιτευχθεί η ελάχιστη περιεκτικότητα των εν λόγω προϊόντων σε διαλυτή ξηρά ουσία. Προκειμένου να τονωθεί η παραγωγή μαρμελάδων αυξημένης περιεκτικότητας σε φρούτα και, ως εκ τούτου, να υποστηριχθεί η αγορά φρούτων, με παράλληλη συνεκτίμηση της ανάγκης μείωσης της περιεκτικότητας σε ελεύθερα σάκχαρα, δηλαδή, τόσο σε πρόσθετα όσο και σε φυσικά σάκχαρα σε χυμούς φρούτων, θα πρέπει να αυξηθεί η ελάχιστη ποσότητα φρούτων που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την παρασκευή μαρμελάδας και μαρμελάδας έξτρα που ορίζεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2001/113/ΕΚ. Προκειμένου να τονωθεί η παραγωγή ζελέ αυξημένης περιεκτικότητας σε φρούτα και, ως εκ τούτου, να υποστηριχθεί η αγορά φρούτων, θα πρέπει να αυξηθεί η ελάχιστη ποσότητα φρούτων που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ζελέ και ζελέ έξτρα που ορίζεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2001/113/ΕΚ. Ομοίως, προκειμένου να υποστηριχθούν οι καταναλωτές ώστε να κάνουν πιο συνειδητές και υγιεινές διατροφικές επιλογές, είναι σκόπιμο να επιτραπεί η χρήση των αποκλειστικών ονομασιών που ορίζονται στο παράρτημα Ι μέρος Ι της οδηγίας 2001/113/ΕΚ για προϊόντα που έχουν περιεκτικότητα σε διαλυτή ξηρά ουσία μικρότερη από 60 %, αλλά πληρούν τους όρους που ισχύουν για τον ισχυρισμό διατροφής «μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα» που ορίζεται στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 όσον αφορά τη μειωμένη περιεκτικότητα σε σάκχαρα.

Το παράρτημα I της οδηγίας 2001/113/ΕΚ περιορίζει τον όρο «μαρμελάδα εσπεριδοειδών» σε ένα συγκεκριμένο μείγμα εσπεριδοειδών. Ωστόσο, σε ορισμένες γλώσσες της Ένωσης, ενώ οι νόμιμες ονομασίες που ορίζονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2001/113/ΕΚ χρησιμοποιούνται στο εμπόριο για την περιγραφή των προϊόντων που αναφέρονται σε αυτό, η κοινωνία γενικά χρησιμοποιεί αδιακρίτως τους αντίστοιχους αγγλικούς όρους «marmalade» (ο οποίος χρησιμοποιούνταν για να δηλώσει τη μαρμελάδα εσπεριδοειδών) και «jam» (ο οποίος χρησιμοποιούνταν για να δηλώσει τη μαρμελάδα από άλλα φρούτα) για να αναφερθεί σε μαρμελάδες από άλλα φρούτα εκτός των εσπεριδοειδών. Για να ληφθούν υπόψη οι πρακτικές αυτές, όπου ακολουθούνται, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιτρέπουν τη χρήση του όρου «marmalade» για την ονομασία προϊόντος μαρμελάδας από οποιοδήποτε φρούτο. Για να αποφευχθεί η σύγχυση των καταναλωτών, ο όρος «citrus marmalade» (που δηλώνει συγκεκριμένα τη μαρμελάδα εσπεριδοειδών) θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την Ένωση για το προϊόν που μέχρι σήμερα οριζόταν ως «marmalade» προκειμένου να διακρίνονται οι δύο κατηγορίες προϊόντων. Αυτό συνάδει επίσης με το διεθνές πρότυπο που αντικατοπτρίζεται στο γενικό πρότυπο του Codex για τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών (Codex Stan 296-2009), το οποίο εγκρίθηκε από την επιτροπή του Codex Alimentarius κατά την 32η σύνοδό της που πραγματοποιήθηκε από τις 29 Ιουνίου έως τις 4 Ιουλίου 2009 και το οποίο καθιερώνει διάκριση μεταξύ μαρμελάδας εσπεριδοειδών και μαρμελάδας χωρίς εσπεριδοειδή. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να αναθεωρηθεί αναλόγως η οδηγία 2001/113/ΕΚ όσον αφορά την ονομασία προϊόντος «μαρμελάδα εσπεριδοειδών».

Στο παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 2001/113/ΕΚ απαριθμούνται τα πρόσθετα συστατικά που μπορούν να χρησιμοποιούνται στην παρασκευή προϊόντων που καλύπτονται από την οδηγία. Ο χυμός εσπεριδοειδών μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως παράγοντας αύξησης της οξύτητας σε μαρμελάδες, μαρμελάδες έξτρα, ζελέ και ζελέ έξτρα που παρασκευάζονται από άλλους τύπους φρούτων. Σε σύγκριση με τους χυμούς που δεν παρασκευάζονται από συμπυκνωμένο χυμό, ο χυμός εσπεριδοειδών στη συμπυκνωμένη μορφή του είναι λιγότερο ογκώδης και λιγότερο βαρύς στη μεταφορά, σταθερότερος, μπορεί να διατηρηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και απαιτεί μικρότερη κατανάλωση ενέργειας για την εξάτμιση της περιεκτικότητας σε νερό κατά την παρασκευή του τελικού προϊόντος μαρμελάδας ή ζελέ. Ως εκ τούτου, η χρήση του σε μαρμελάδες, μαρμελάδες έξτρα, ζελέ και ζελέ έξτρα είναι πιο βιώσιμη από τον νωπό χυμό εσπεριδοειδών. Είναι, επομένως, σκόπιμο να προστεθεί ο συμπυκνωμένος χυμός εσπεριδοειδών στον κατάλογο των πρόσθετων συστατικών που αναφέρονται στο παράρτημα II της οδηγίας 2001/113/ΕΚ.

Στο σημείο 3 του παραρτήματος I της οδηγίας 2001/114/ΕΚ αναφέρονται οι επιτρεπόμενες επεξεργασίες για τη μερική ή ολική αφυδάτωση του διατηρημένου γάλακτος. Προκειμένου να καλυφθούν οι εξελισσόμενες ανάγκες των καταναλωτών, θα πρέπει να επιτραπεί επεξεργασία για την παραγωγή προϊόντων αφυδατωμένου γάλακτος χωρίς λακτόζη. Επίσης, η ειδική αγγλική ονομασία του προϊόντος «evaporated milk» στο παράρτημα II της εν λόγω οδηγίας θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τα διεθνή πρότυπα που ορίζονται στο πρότυπο Codex για τα γάλατα θερμικής επεξεργασίας (εβαπορέ) (Codex Stan 281-1971).

Οι οδηγίες 2001/110/ΕΟΚ, 2001/112/ΕΟΚ, 2001/113/ΕΟΚ και 2001/114/ΕΟΚ περιέχουν παραπομπές σε πράξεις που έχουν καταργηθεί. Η οδηγία 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011. Η οδηγία 89/107/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα πρόσθετα που μπορούν να χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα τα οποία προορίζονται για ανθρώπινη διατροφή και η οδηγία 95/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Φεβρουαρίου 1995, για τα πρόσθετα τροφίμων πλην των χρωστικών και των γλυκαντικών καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, που αφορά τα πρόσθετα τροφίμων. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω παραπομπές θα πρέπει να αντικατασταθούν από παραπομπές στις σχετικές διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008.

Προκειμένου να μπορέσουν τα κράτη μέλη να θεσπίσουν τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία, θα πρέπει να θεσπιστεί μεταβατική περίοδος 18 μηνών. Προκειμένου να δοθεί στις επιχειρήσεις επαρκής χρόνος για να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις, οι εν λόγω εθνικές διατάξεις για τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο θα πρέπει να εφαρμόζονται μόνο 24 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας.

Προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα συμφέροντα των οικονομικών παραγόντων που διαθέτουν στην αγορά ή επισημαίνουν τα προϊόντα τους σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ίσχυαν πριν από την εφαρμογή των εθνικών διατάξεων για τη μεταφορά της οδηγίας, θα πρέπει να θεσπιστούν κατάλληλα μεταβατικά μέτρα. Κατά συνέπεια, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να προβλέπει ότι τα εν λόγω προϊόντα θα μπορούν να εξακολουθήσουν να διατίθενται στο εμπόριο για περιορισμένο χρονικό διάστημα πέραν της μεταβατικής περιόδου.

2023/0105 (COD)

Πρόταση

ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου για το μέλι, της οδηγίας 2001/112/ΕΚ του Συμβουλίου για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου, της οδηγίας 2001/113/ΕΚ του Συμβουλίου για τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών καθώς και την κρέμα καστάνου που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου, και της οδηγίας 2001/114/ΕΚ του Συμβουλίου για ορισμένα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 43 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 18 ,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών 19 ,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα εξής:

(1)Σύμφωνα με τους στόχους που καθορίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 11ης Δεκεμβρίου 2019, με τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία», η Επιτροπή εξέδωσε την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 2020, με τίτλο «Από το αγρόκτημα στο πιάτο — Μια στρατηγική για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων» (στο εξής: στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο»), στην οποία ανήγγειλε μέτρα για ένα υγιέστερο και πιο βιώσιμο σύστημα τροφίμων της Ένωσης. Μεταξύ των μέτρων αυτών, η Επιτροπή επιδιώκει να ενθαρρύνει τον επαναπροσδιορισμό της σύστασης των τροφίμων υψηλής περιεκτικότητας σε σάκχαρα και να διευκολύνει τη μετάβαση σε υγιεινή και βιώσιμη διατροφή. Επιπρόσθετα, για να δοθεί η δυνατότητα στους καταναλωτές να κάνουν συνειδητές, υγιεινές και βιώσιμες διατροφικές επιλογές, η Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης την πιθανή επέκταση των υποχρεωτικών ενδείξεων καταγωγής ή προέλευσης σε ορισμένα προϊόντα, λαμβάνοντας παράλληλα πλήρως υπόψη τις επιπτώσεις στην εσωτερική αγορά.

(2)Η οδηγία 2001/110/ΕΚ 20 του Συμβουλίου θεσπίζει ορισμούς, ονομασίες, κοινούς κανόνες σχετικά με τη σύνθεση και απαιτήσεις επισήμανσης για το μέλι.

(3)Δεδομένης της στενής σχέσης μεταξύ της ποιότητας του μελιού και της καταγωγής του, καθώς και της ανάγκης να μην παραπλανάται ο καταναλωτής όσον αφορά την ποιότητα του προϊόντος, η οδηγία 2001/110/ΕΚ θεσπίζει κανόνες σχετικά με την επισήμανση της χώρας καταγωγής όπου έγινε η συγκομιδή του μελιού. Ειδικότερα, το άρθρο 2 παράγραφος 4 της εν λόγω οδηγίας ορίζει ότι η χώρα ή οι χώρες καταγωγής όπου έγινε η συγκομιδή του μελιού πρέπει να αναγράφονται στην ετικέτα και προβλέπει ότι, εάν το μέλι προέρχεται από περισσότερα του ενός κράτη μέλη ή τρίτες χώρες, η υποχρεωτική αναγραφή των χωρών καταγωγής μπορεί να αντικατασταθεί από μία από τις ακόλουθες ενδείξεις, κατά περίπτωση: «μείγμα μελιών ΕΕ», «μείγμα μελιών εκτός ΕΕ», «μείγμα μελιών ΕΕ και εκτός ΕΕ». Οι διαφορετικοί κανόνες που θεσπίστηκαν σε αυτή τη βάση από τα κράτη μέλη ενδέχεται να έχουν παραπλανήσει τους καταναλωτές και να έχουν παρεμποδίσει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Υπό το πρίσμα του στόχου της στρατηγικής «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» για την ενίσχυση των καταναλωτών ώστε να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές, μεταξύ άλλων όσον αφορά την καταγωγή των τροφίμων τους, και προκειμένου να διαφυλαχθεί η αποδοτική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς σε ολόκληρη την Ένωση μέσω της εναρμόνισης των κανόνων επισήμανσης, είναι σκόπιμο να αναθεωρηθούν οι κανόνες για την επισήμανση της καταγωγής του μελιού και να προβλεφθεί ότι η χώρα ή οι χώρες καταγωγής θα πρέπει να αναφέρονται στη συσκευασία. Λόγω του μειωμένου μεγέθους των συσκευασιών που περιέχουν μόνο μία μερίδα μελιού (συσκευασίες για το πρωινό) και των επακόλουθων τεχνικών δυσκολιών, είναι σκόπιμο να εξαιρεθούν οι εν λόγω συσκευασίες από την υποχρέωση αναφοράς όλων των επιμέρους χωρών καταγωγής, στην περίπτωση που το μέλι προέρχεται από περισσότερες από μία χώρες.

(4)Η οδηγία 2001/112/ΕΚ 21 του Συμβουλίου καθορίζει τις βασικές απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται όσον αφορά την παραγωγή, τη σύνθεση και την επισήμανση των χυμών φρούτων και ορισμένων ομοειδών προϊόντων που προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο, προκειμένου να προστατεύονται τα συμφέροντα των καταναλωτών και να ενισχύεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εν λόγω προϊόντων.

(5)Το 2012 η οδηγία 2001/112/ΕΚ τροποποιήθηκε με την οδηγία 2012/12/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 22 , ώστε να αποτυπωθούν οι νέοι κανόνες σχετικά με τα επιτρεπόμενα συστατικά, όπως εκείνοι που αφορούν την προσθήκη σακχάρων, τα οποία δεν επιτρέπονταν πια στους χυμούς φρούτων. Υπό το πρίσμα αυτής της αλλαγής των απαιτήσεων ως προς τη σύσταση των χυμών φρούτων, επιτράπηκε στη βιομηχανία χυμών φρούτων να χρησιμοποιεί, για ένα μόνο έτος, δήλωση που να αναφέρει ότι κανένας χυμός φρούτων δεν περιέχει πρόσθετα σάκχαρα, προκειμένου να ενημερωθούν οι καταναλωτές και να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν άμεση σαφή διάκριση μεταξύ των χυμών φρούτων και άλλων ομοειδών προϊόντων όσον αφορά την προσθήκη σακχάρων στα προϊόντα. Αυτό το σύντομο χρονικό διάστημα αποδείχθηκε ανεπαρκές για να ενημερωθεί η κοινωνία ότι, σύμφωνα με τους νέους κανόνες για τα επιτρεπόμενα συστατικά, δεν επιτρέπεται πια η προσθήκη σακχάρων στους χυμούς φρούτων. Ως αποτέλεσμα, για ορισμένους από τους καταναλωτές και τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, εξακολουθεί να μην είναι σαφές ότι οι χυμοί φρούτων, σε αντίθεση με τα νέκταρ φρούτων, δεν μπορούν να περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα.

(6)Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με το παράρτημα I μέρος II σημείο 2 πέμπτη περίπτωση της οδηγίας 2001/112/ΕΚ, τα νέκταρ φρούτων που δεν περιέχουν ούτε πρόσθετα σάκχαρα ούτε γλυκαντικά θα μπορούσαν να φέρουν τον ισχυρισμό διατροφής «χωρίς πρόσθετα σάκχαρα» ή οποιονδήποτε ισχυρισμό που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, συνοδευόμενο από την ένδειξη «περιέχει φυσικά σάκχαρα», όπως αναφέρεται στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 23 . Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι χυμοί φρούτων ενδέχεται να μην φέρουν ισχυρισμό διατροφής σχετικά με τα σάκχαρα ή την ένδειξη «περιέχει φυσικά σάκχαρα», μπορεί να έχει παραπλανήσει τους καταναλωτές, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι, μεταξύ διαφόρων προϊόντων με πανομοιότυπη ή πολύ παρεμφερή σύνθεση θρεπτικών συστατικών, θα ήταν προτιμότερο το προϊόν που φέρει ισχυρισμό διατροφής.

(7)Ως εκ τούτου, λαμβανομένου, ειδικότερα, υπόψη του γεγονότος ότι οι καταναλωτές ευαισθητοποιούνται όλο και περισσότερο για ζητήματα υγείας που συνδέονται με την κατανάλωση ζάχαρης, είναι σκόπιμο να αναθεωρηθούν οι κανόνες σχετικά με τη χρήση των δηλώσεων για τα σάκχαρα που περιέχονται σε χυμούς φρούτων, ώστε να μπορούν οι καταναλωτές να κάνουν συνειδητές επιλογές. Επομένως, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί εκ νέου, χωρίς χρονικό περιορισμό, η δυνατότητα της βιομηχανίας να χρησιμοποιεί τη δήλωση που αναφέρει ότι κανένας χυμός φρούτων δεν περιέχει πρόσθετα σάκχαρα.

(8)Ως αποτέλεσμα της τεχνικής προόδου, έχουν αναπτυχθεί ή αναπτύσσονται νέες τεχνικές μεταποίησης για την πλήρη ή μερική αφαίρεση των φυσικών σακχάρων από τους χυμούς φρούτων και τους χυμούς φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό, ώστε να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη ζήτηση των καταναλωτών για προϊόντα χαμηλότερης περιεκτικότητας σε σάκχαρα. Τα εν λόγω προϊόντα μπορούν να διατίθενται στην αγορά της Ένωσης στον βαθμό που συμμορφώνονται με το σύνολο της σχετικής νομοθεσίας. Ωστόσο, τα εν λόγω προϊόντα παρασκευάζονται μέσω επεξεργασίας που δεν περιλαμβάνεται στις επιτρεπόμενες επεξεργασίες του παραρτήματος I μέρος II σημείο 3 της οδηγίας 2001/112/ΕΚ και η περιεκτικότητά τους σε ολικά σάκχαρα, γνωστή ως επίπεδο Brix για τα υδατικά διαλύματα, είναι χαμηλότερη από εκείνη του χυμού που εκχυλίζεται από το φρούτο. Ως αποτέλεσμα, δεν επιτρέπεται να φέρουν την ονομασία προϊόντος «χυμός φρούτων» ή «χυμός φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό».

(9)Τα εν λόγω προϊόντα καθίστανται όλο και περισσότερο διαθέσιμα στην αγορά της Ένωσης. Προκειμένου να διευκολυνθεί η διάθεση των εν λόγω προϊόντων στην εσωτερική αγορά, λαμβανομένης παράλληλα υπόψη της ανάγκης να ενθαρρυνθεί ο επαναπροσδιορισμός της σύστασης των προϊόντων ώστε να μειωθεί η ποσότητα σακχάρων που περιέχονται στους χυμούς φρούτων, θα πρέπει να δημιουργηθεί νέα κατηγορία προϊόντων για χυμούς φρούτων των οποίων τα φυσικά σάκχαρα έχουν αφαιρεθεί εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, ενώ διατηρούνται, παράλληλα, όλα τα άλλα ουσιώδη φυσικά, χημικά, οργανοληπτικά και θρεπτικά χαρακτηριστικά. Τα προϊόντα αυτά θα πρέπει να φέρουν την ονομασία προϊόντος «χυμός φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα» ή «χυμός φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα από συμπυκνωμένο χυμό» και να έχουν επίπεδο Brix χαμηλότερο από εκείνο του χυμού που εκχυλίζεται από το φρούτο. Για λόγους συνέπειας με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1924/2006, η μείωση της περιεκτικότητας σε σάκχαρα θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 30 % σε σύγκριση με τον χυμό φρούτων και τον χυμό φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να προστεθεί η νέα κατηγορία προϊόντων στο μέρος I του παραρτήματος I της οδηγίας 2001/112/ΕΚ, καθώς και να θεσπιστούν κανόνες σχετικά με τα επιτρεπόμενα συστατικά για τα εν λόγω προϊόντα, καθώς και τις επιτρεπόμενες επεξεργασίες και ουσίες.

(10)Σύμφωνα με το παράρτημα I της οδηγίας 2001/112/ΕΚ, τα νέκταρ φρούτων μπορούν να περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα και/ή μέλι. Για να υποστηριχθεί η παραγωγή και η εμπορία φρούτων, ενώ λαμβάνεται παράλληλα υπόψη η ανάγκη να προωθηθεί ο επαναπροσδιορισμός της σύστασης των προϊόντων ώστε να μειωθεί η ποσότητα σακχάρων που περιέχονται στα νέκταρ φρούτων, θα πρέπει να μειωθεί η αναλογία σακχάρων και/ή μελιού που μπορούν να προστεθούν στα νέκταρ φρούτων που είναι εκ φύσεως χαμηλής οξύτητας και γευστικά.

(11)Το παράρτημα I μέρος II σημείο 3 της οδηγίας 2001/112/ΕΚ ρυθμίζει τις επιτρεπόμενες επεξεργασίες και ουσίες για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα. Πρωτεΐνες από σπόρους ηλιάνθου χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για άμεση κατανάλωση από τον άνθρωπο και έχουν αποδειχθεί αποδοτικό μέσο για τη διαύγαση των χυμών φρούτων. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη αυτή η περαιτέρω πρόοδος, οι πρωτεΐνες από σπόρους ηλιάνθου θα πρέπει να προστεθούν στον κατάλογο επιτρεπόμενων επεξεργασιών και ουσιών.

(12)Η διάθεση στην αγορά της Ένωσης και κατανάλωση χυμού που εκχυλίζεται από ινδικές καρύδες αυξάνεται όλο και περισσότερο. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/112/ΕΚ, η νόμιμη ονομασία του εν λόγω προϊόντος είναι «χυμός ινδικής καρύδας». Ωστόσο, το διεθνές πρότυπο που αντικατοπτρίζεται στο γενικό πρότυπο του Codex για τους χυμούς και τα νέκταρ φρούτων (Codex Stan 247-2005), το οποίο εγκρίθηκε από την επιτροπή του Codex Alimentarius κατά την 28η σύνοδό της που πραγματοποιήθηκε από τις 4 έως τις 9 Ιουλίου 2005, αναφέρει ότι η ονομασία «νερό ινδικής καρύδας» είναι συνώνυμο του «χυμού ινδικής καρύδας», ο οποίος εκχυλίζεται απευθείας από την ινδική καρύδα χωρίς εκπίεση της σάρκας της ινδικής καρύδας. Επομένως, για να ευθυγραμμιστεί η οδηγία 2001/112/ΕΚ με το εν λόγω διεθνές πρότυπο, είναι σκόπιμο να προστεθεί ο όρος «νερό ινδικής καρύδας» ως ειδική ονομασία στο παράρτημα III της εν λόγω οδηγίας. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η συγκεκριμένη ονομασία μπορεί να γίνει εύκολα κατανοητή από όλους τους καταναλωτές στην Ένωση, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί η δυνατότητα χρήσης του όρου «νερό ινδικής καρύδας» στις επίσημες γλώσσες της Ένωσης. Επίσης, δεδομένου ότι ο χυμός ινδικής καρύδας μπορεί να ληφθεί με ανασύσταση συμπυκνωμένου χυμού ινδικής καρύδας με πόσιμο νερό, είναι σκόπιμο να καθοριστεί ελάχιστο επίπεδο Brix για το προϊόν αυτό στο παράρτημα V της εν λόγω οδηγίας.

(13)Η οδηγία 2001/113/ΕΚ του Συμβουλίου 24 καθορίζει τις βασικές απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται όσον αφορά την παραγωγή, τη σύνθεση και την επισήμανση των μαρμελάδων, των ζελέ και των μαρμελάδων εσπεριδοειδών καθώς και της κρέμας καστάνου που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου.

(14)Το άρθρο 2 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/113/ΕΚ απαιτεί την υποχρεωτική επισήμανση της περιεκτικότητας σε σάκχαρα στην ετικέτα, εκτός εάν διατυπώνεται ισχυρισμός διατροφής για τα σάκχαρα σε αυτήν. Η απαίτηση αυτή υπερέβαινε τους κανόνες που καθορίζονταν στην οδηγία 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου 25 , με βάση τους οποίους η αναγραφή διατροφικών πληροφοριών στα προσυσκευασμένα τρόφιμα ήταν προαιρετική, εκτός εάν διατυπωνόταν ισχυρισμός διατροφής και, όταν ο ισχυρισμός διατροφής αφορούσε σάκχαρα, θα έπρεπε να περιλαμβάνει τις ποσότητες σακχάρων. Η οδηγία 90/496/ΕΟΚ καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 26 . Σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό, η παροχή διατροφικών πληροφοριών στη συσκευασία είναι πια υποχρεωτική. Ως εκ τούτου, δεν απαιτείται πια ειδική διάταξη στην οδηγία 2001/113/ΕΚ για την επισήμανση των σακχάρων και είναι σκόπιμο να διαγραφεί.

(15)Το παράρτημα I μέρος Ι της οδηγίας 2001/113/ΕΚ καθορίζει την ελάχιστη ποσότητα φρούτων που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την παρασκευή μαρμελάδων, ζελέ, μαρμελάδων έξτρα ή ζελέ έξτρα. Οι όροι «μαρμελάδα έξτρα» και «ζελέ έξτρα» χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για προϊόντα που παρασκευάζονται με μεγαλύτερη ποσότητα φρούτων σε σύγκριση με τη «μαρμελάδα» και το «ζελέ» αντίστοιχα. Στο μέρος II του εν λόγω παραρτήματος καθορίζεται η ελάχιστη περιεκτικότητα σε διαλυτή ξηρά ουσία (δηλ. φυσικά ή πρόσθετα σάκχαρα) για τα εν λόγω προϊόντα και, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι υφιστάμενες εθνικές παραδόσεις όσον αφορά την παρασκευή μαρμελάδων, ζελέ, μαρμελάδων εσπεριδοειδών και κρέμας καστάνου, επιτρέπεται στα κράτη μέλη να εγκρίνουν χαμηλότερη ελάχιστη περιεκτικότητα διαλυτής ξηράς ουσίας.

(16)Σε περίπτωση αύξησης της ποσότητας των φρούτων που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή μαρμελάδων και ζελέ, μειώνεται η ποσότητα των πρόσθετων σακχάρων που απαιτούνται για να επιτευχθεί η ελάχιστη περιεκτικότητα των εν λόγω προϊόντων σε διαλυτή ξηρά ουσία. Προκειμένου να τονωθεί η παραγωγή μαρμελάδων αυξημένης περιεκτικότητας σε φρούτα και, ως εκ τούτου, να υποστηριχθεί η αγορά φρούτων, με παράλληλη συνεκτίμηση της ανάγκης μείωσης της περιεκτικότητας σε ελεύθερα σάκχαρα, θα πρέπει να αυξηθεί η ελάχιστη ποσότητα φρούτων που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την παρασκευή μαρμελάδας και μαρμελάδας έξτρα που ορίζεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2001/113/ΕΚ. Προκειμένου να τονωθεί η παραγωγή ζελέ αυξημένης περιεκτικότητας σε φρούτα και, ως εκ τούτου, να υποστηριχθεί η αγορά φρούτων, θα πρέπει να αυξηθεί η ελάχιστη ποσότητα φρούτων που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ζελέ και ζελέ έξτρα που ορίζεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2001/113/ΕΚ. Ομοίως, προκειμένου να υποστηριχθούν οι καταναλωτές ώστε να κάνουν πιο συνειδητές και υγιεινές διατροφικές επιλογές, είναι σκόπιμο να επιτραπεί η χρήση των αποκλειστικών ονομασιών που καθορίζονται στο μέρος Ι του εν λόγω παραρτήματος για προϊόντα που έχουν περιεκτικότητα σε διαλυτή ξηρά ουσία μικρότερη από 60 %, αλλά πληρούν τους όρους που ισχύουν για τον ισχυρισμό διατροφής «μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα» που καθορίζεται στο παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 όσον αφορά τη μειωμένη περιεκτικότητα σε σάκχαρα.

(17)Το παράρτημα I της οδηγίας 2001/113/ΕΚ περιορίζει τον όρο «μαρμελάδα εσπεριδοειδών» σε ένα συγκεκριμένο μείγμα εσπεριδοειδών. Ωστόσο, σε ορισμένες επίσημες γλώσσες της Ένωσης, ενώ οι νόμιμες ονομασίες που ορίζονται στο εν λόγω παράρτημα χρησιμοποιούνται στο εμπόριο για την περιγραφή των προϊόντων που αναφέρονται σε αυτό, η κοινωνία γενικά χρησιμοποιεί αδιακρίτως τους αντίστοιχους αγγλικούς όρους «marmalade» (ο οποίος χρησιμοποιούνταν για να δηλώσει τη μαρμελάδα εσπεριδοειδών) και «jam» (ο οποίος χρησιμοποιούνταν για να δηλώσει τη μαρμελάδα από άλλα φρούτα) για να αναφερθεί σε μαρμελάδες από άλλα φρούτα εκτός των εσπεριδοειδών. Για να ληφθούν υπόψη οι πρακτικές αυτές, όπου ακολουθούνται, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιτρέπουν τη χρήση του όρου «marmalade» για την ονομασία του προϊόντος «jam». Για να αποφευχθεί η σύγχυση των καταναλωτών, ο όρος «citrus marmalade» (που δηλώνει συγκεκριμένα τη μαρμελάδα εσπεριδοειδών) θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την Ένωση για το προϊόν που μέχρι σήμερα οριζόταν ως «marmalade» προκειμένου να διακρίνονται οι δύο κατηγορίες προϊόντων. Αυτό συνάδει επίσης με το διεθνές πρότυπο που αντικατοπτρίζεται στο γενικό πρότυπο του Codex για τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών (Codex Stan 296-2009), το οποίο εγκρίθηκε από την επιτροπή του Codex Alimentarius κατά την 32η σύνοδό της που πραγματοποιήθηκε από τις 29 Ιουνίου έως τις 4 Ιουλίου 2009 και το οποίο καθιερώνει διάκριση μεταξύ μαρμελάδας εσπεριδοειδών και μαρμελάδας χωρίς εσπεριδοειδή. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να αναθεωρηθεί αναλόγως η εν λόγω οδηγία όσον αφορά την ονομασία προϊόντος «μαρμελάδα εσπεριδοειδών».

(18)Στο παράρτημα ΙΙ της εν λόγω οδηγίας αναφέρονται τα πρόσθετα συστατικά που μπορούν να χρησιμοποιούνται στην παρασκευή προϊόντων που καλύπτονται από την οδηγία. Ο χυμός εσπεριδοειδών μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως παράγοντας αύξησης της οξύτητας σε μαρμελάδες, μαρμελάδες έξτρα, ζελέ και ζελέ έξτρα που παρασκευάζονται από άλλους τύπους φρούτων. Σε σύγκριση με τους χυμούς που δεν παρασκευάζονται από συμπυκνωμένο χυμό, ο χυμός εσπεριδοειδών στη συμπυκνωμένη μορφή του είναι λιγότερο ογκώδης και λιγότερο βαρύς στη μεταφορά, σταθερότερος, μπορεί να διατηρηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και απαιτεί μικρότερη κατανάλωση ενέργειας για την εξάτμιση της περιεκτικότητας σε νερό κατά την παρασκευή του τελικού προϊόντος μαρμελάδας ή ζελέ. Ως εκ τούτου, η χρήση του σε μαρμελάδες, μαρμελάδες έξτρα, ζελέ και ζελέ έξτρα είναι πιο βιώσιμη από τον νωπό χυμό εσπεριδοειδών. Είναι, επομένως, σκόπιμο να προστεθεί ο συμπυκνωμένος χυμός εσπεριδοειδών στον κατάλογο των πρόσθετων συστατικών που παρατίθενται στο εν λόγω παράρτημα.

(19)Η οδηγία 2001/114/ΕΚ του Συμβουλίου 27 καθορίζει τους ορισμούς και τους κοινούς κανόνες που διέπουν τη σύνθεση, τις προδιαγραφές παρασκευής και την επισήμανση ορισμένων διατηρημένων γαλάτων.

(20)Στο σημείο 3 του παραρτήματος I της οδηγίας 2001/114/ΕΚ αναφέρονται οι επιτρεπόμενες επεξεργασίες για τη μερική ή ολική αφυδάτωση του διατηρημένου γάλακτος. Προκειμένου να καλυφθούν οι εξελισσόμενες ανάγκες των καταναλωτών, θα πρέπει να επιτραπεί επεξεργασία για την παραγωγή προϊόντων γάλακτος χωρίς λακτόζη. Επίσης, η ειδική αγγλική ονομασία του προϊόντος «evaporated milk» στο παράρτημα II της εν λόγω οδηγίας θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τα διεθνή πρότυπα που ορίζονται στο πρότυπο Codex για τα γάλατα θερμικής επεξεργασίας (εβαπορέ) (Codex Stan 281-1971).

(21)Οι οδηγίες 2001/110/ΕΟΚ, 2001/112/ΕΟΚ, 2001/113/ΕΟΚ και 2001/114/ΕΟΚ περιέχουν παραπομπές σε πράξεις που έχουν καταργηθεί. Η οδηγία 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 28 καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011. Η οδηγία 89/107/ΕΟΚ του Συμβουλίου 29 και η οδηγία 95/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 30 καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 31 . Ως εκ τούτου, οι εν λόγω παραπομπές θα πρέπει να αντικατασταθούν από παραπομπές στις σχετικές διατάξεις των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 και (ΕΚ) αριθ. 1333/2008.

(22)Κατά συνέπεια, οι οδηγίες 2001/110/ΕΚ, 2001/112/ΕΚ, 2001/113/ΕΚ και 2001/114/ΕΚ θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως.

(23)Προκειμένου να μπορέσουν τα κράτη μέλη να θεσπίσουν τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία, θα πρέπει να θεσπιστεί μεταβατική περίοδος 18 μηνών. Προκειμένου να δοθεί στις επιχειρήσεις επαρκής χρόνος για να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις, οι εν λόγω εθνικές διατάξεις για τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο θα πρέπει να εφαρμόζονται μόνο 24 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας.

(24)Προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα συμφέροντα των οικονομικών παραγόντων που διαθέτουν στην αγορά ή επισημαίνουν τα προϊόντα τους σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ίσχυαν πριν από την εφαρμογή των εθνικών διατάξεων για τη μεταφορά της οδηγίας, θα πρέπει να θεσπιστούν κατάλληλα μεταβατικά μέτρα. Επομένως, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να προβλέπει ότι τα εν λόγω προϊόντα θα μπορούν να εξακολουθήσουν να διατίθενται στο εμπόριο για περιορισμένο χρονικό διάστημα πέραν της μεταβατικής περιόδου,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Τροποποιήσεις της οδηγίας 2001/110/ΕΚ

Το άρθρο 2 της οδηγίας 2001/110/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1)η εισαγωγική περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου* εφαρμόζεται στα προϊόντα που ορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας, με την επιφύλαξη των ακόλουθων όρων:

___________

* Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18).»·

2)στην παράγραφο 4, τα στοιχεία α) και β) αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«α) η χώρα καταγωγής όπου έγινε η συγκομιδή του μελιού πρέπει να αναγράφεται στην επισήμανση. Στην περίπτωση που το μέλι προέρχεται από περισσότερες από μία χώρες, οι χώρες καταγωγής όπου έγινε η συγκομιδή του μελιού αναγράφονται στην επισήμανση των συσκευασιών που περιέχουν πάνω από 25 g·

β) για τους σκοπούς του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011, και ιδίως των άρθρων 12 έως 15, οι λεπτομέρειες που πρέπει να αναγράφονται σύμφωνα με το στοιχείο α) της παρούσας παραγράφου θεωρούνται υποχρεωτικές ενδείξεις σύμφωνα με το άρθρο 9 του εν λόγω κανονισμού.».

Άρθρο 2

Τροποποιήσεις της οδηγίας 2001/112/ΕΚ

Η οδηγία 2001/112/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1)το άρθρο 3 τροποποιείται ως εξής:

α)η εισαγωγική περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου* εφαρμόζεται στα προϊόντα που ορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας, με την επιφύλαξη των ακόλουθων όρων:

___________

* Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18).»·

β)στην παράγραφο 1, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«β) Ως εναλλακτική δυνατότητα όσον αφορά αυτές τις ονομασίες προϊόντων που αναφέρονται στο στοιχείο α), το παράρτημα ΙΙΙ περιλαμβάνει κατάλογο ειδικών ονομασιών. Οι ονομασίες που αναφέρονται στο παράρτημα III μέρος I μπορούν να χρησιμοποιούνται στη γλώσσα και με τις προϋποθέσεις που προσδιορίζονται σε αυτό. Οι ονομασίες που αναφέρονται στο παράρτημα III μέρος II μπορούν να χρησιμοποιούνται στην επίσημη γλώσσα του κράτους μέλους στην αγορά του οποίου διατίθεται το προϊόν.»·

γ)προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 4:

«4. Με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου**, η δήλωση “κανένας χυμός φρούτων δεν περιέχει πρόσθετα σάκχαρα” μπορεί να αναγράφεται στην ετικέτα στο ίδιο οπτικό πεδίο με την ονομασία των προϊόντων που αναφέρονται στο παράρτημα I μέρος I σημείο 1 της παρούσας οδηγίας.

** Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τους ισχυρισμούς επί θεμάτων διατροφής και υγείας που διατυπώνονται για τα τρόφιμα (ΕΕ L 404 της 30.12.2006, σ. 9).»·

δ)η παράγραφος 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«6. Με την επιφύλαξη του άρθρου 22 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011, όσον αφορά τα μείγματα από χυμό φρούτων και από χυμό φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό, καθώς και το νέκταρ φρούτων που λαμβάνεται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από ένα ή περισσότερα συμπυκνωμένα προϊόντα, η επισήμανση φέρει την ένδειξη “από συμπυκνωμένο/-ους χυμό/-ούς” ή “εν μέρει από συμπυκνωμένο/-ους χυμό/-ούς”, κατά περίπτωση. Η ένδειξη αυτή πρέπει να εμφανίζεται δίπλα στην ονομασία του προϊόντος, να διακρίνεται σαφώς από τα περιβάλλοντα στοιχεία και να αναγράφεται με ευδιάκριτους χαρακτήρες.»·

2)το άρθρο 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 6

Με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008, για την παρασκευή των προϊόντων που ορίζονται στο παράρτημα I μέρος I μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο οι επεξεργασίες και οι ουσίες που αναφέρονται στο παράρτημα I μέρος ΙΙ της παρούσας οδηγίας, καθώς και οι πρώτες ύλες που είναι σύμφωνες με το παράρτημα ΙΙ της παρούσας οδηγίας. Επίσης, τα νέκταρ φρούτων συμμορφώνονται με τις διατάξεις του παραρτήματος IV της παρούσας οδηγίας.»·

3)τα παραρτήματα I και III τροποποιούνται σύμφωνα με το παράρτημα I της παρούσας οδηγίας·

4)στο παράρτημα V, προστίθεται η ακόλουθη σειρά με αλφαβητική σειρά:

«

Ινδική καρύδα (*)

Cocos nucifera

4,5

».

Άρθρο 3

Τροποποιήσεις της οδηγίας 2001/113/ΕΚ

Η οδηγία 2001/113/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1)το άρθρο 2 τροποποιείται ως εξής:

α)η εισαγωγική περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου* εφαρμόζεται στα προϊόντα που ορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας, με την επιφύλαξη των ακόλουθων όρων:

___________

* Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18).»·

β)η παράγραφος 4 απαλείφεται·

γ)η παράγραφος 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«6. Όταν η περιεκτικότητα σε κατάλοιπα διοξειδίου του θείου υπερβαίνει τα 10 mg/kg, η παρουσία του πρέπει να αναγράφεται στον κατάλογο των συστατικών κατά παρέκκλιση του άρθρου 20 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011.»·

2)το άρθρο 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 4

Με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου**, για την παρασκευή των προϊόντων που ορίζονται στο παράρτημα I της παρούσας οδηγίας μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο τα συστατικά που απαριθμούνται στο παράρτημα II της παρούσας οδηγίας και οι πρώτες ύλες που συμμορφώνονται με το παράρτημα III της παρούσας οδηγίας.

___________

** Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, που αφορά τα πρόσθετα τροφίμων (ΕΕ L 354 της 31.12.2008, σ. 16).»·

3)το παράρτημα I τροποποιείται σύμφωνα με το παράρτημα II της παρούσας οδηγίας·

4)στο παράρτημα II, η τρίτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«— χυμός εσπεριδοειδών, έστω και συμπυκνωμένος: σε προϊόντα που λαμβάνονται από άλλα φρούτα: μόνο σε μαρμελάδα, μαρμελάδα έξτρα, ζελέ και ζελέ έξτρα,»·

5)στο παράρτημα III μέρος Β σημείο 1, η τέταρτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«— εξαιρουμένων των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή προϊόντων “έξτρα”: χρησιμοποίηση διοξειδίου του θείου (Ε 220) ή των αλάτων του (Ε 221, Ε 222, Ε 223, Ε 224, Ε 226 και Ε 227) ως βοήθημα για την παρασκευή, εφόσον δεν σημειώνεται υπέρβαση της μέγιστης περιεκτικότητας σε διοξείδιο του θείου που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 στα προϊόντα που ορίζονται στο μέρος I του παραρτήματος I.».

Άρθρο 4

Τροποποιήσεις της οδηγίας 2001/114/ΕΚ

Η οδηγία 2001/114/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1)στο άρθρο 3, η εισαγωγική περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου* εφαρμόζεται στα προϊόντα που ορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας, με την επιφύλαξη των ακόλουθων όρων:

___________

* Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18).»·

2)στο παράρτημα I σημείο 3, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο:

«δ) η μείωση της περιεκτικότητας του γάλακτος σε λακτόζη, με τη μετατροπή της σε γλυκόζη και γαλακτόζη. Οι τροποποιήσεις της σύστασης του γάλακτος κατόπιν αυτής της επεξεργασίας επιτρέπονται εφόσον σημειώνονται στη συσκευασία του προϊόντος με τρόπο ευδιάκριτο, ευανάγνωστο και ανεξίτηλο. Εντούτοις, η ένδειξη αυτή δεν απαλλάσσει από την υποχρέωση επισήμανσης σχετικά με τις θρεπτικές ιδιότητες του προϊόντος, η οποία προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011. Τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίζουν ή να απαγορεύουν τις τροποποιήσεις της σύστασης του γάλακτος που αναφέρονται στο παρόν στοιχείο δ).»·

3)στο παράρτημα II, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«α) Στα αγγλικά ως “evaporated milk” νοείται το προϊόν που ορίζεται στο παράρτημα Ι σημείο 1 στοιχείο β).».

Άρθρο 5

Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο

1.Τα κράτη μέλη εγκρίνουν και δημοσιεύουν, έως την / τις [OP please insert the date = 18 μήνες από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας] το αργότερο, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία. Ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.

Εφαρμόζουν τις διατάξεις αυτές από την /τις [OP please insert the date = 24 μήνες από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας].

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της αναφοράς αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

2.Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εθνικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.

Άρθρο 6

Μεταβατικά μέτρα

Τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά ή επισημαίνονται πριν από την /τις [OP please insert the date = 24 μήνες από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας οδηγίας], σύμφωνα με τις οδηγίες 2001/110/ΕΚ, 2001/112/ΕΚ, 2001/113/ΕΚ και 2001/114/ΕΚ, μπορούν να εξακολουθήσουν να διατίθενται στην αγορά έως ότου εξαντληθούν τα αποθέματα.

Άρθρο 7

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 8

Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο    Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος    Ο Πρόεδρος

(1)    Οδηγία 1999/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Φεβρουαρίου 1999, για τα εκχυλίσματα καφέ και τα εκχυλίσματα κιχωρίου (ΕΕ L 66 της 13.3.1999, σ. 26).Οδηγία 2000/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουνίου 2000, για τα προϊόντα κακάο και σοκολάτας που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου (ΕΕ L 197 της 3.8.2000, σ. 19).Οδηγία 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για το μέλι (ΕΕ L 10 της 12.1.2002, σ. 47).    Οδηγία 2001/111/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για ορισμένα σάκχαρα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου (ΕΕ L 10 της 12.1.2002, σ. 53).Οδηγία 2001/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου (ΕΕ L 10 της 12.1.2002, σ. 58).    Οδηγία 2001/113/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών καθώς και την κρέμα καστάνου που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου (ΕΕ L 10 της 12.1.2002, σ. 67).Οδηγία 2001/114/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για ορισμένα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου (ΕΕ L 15 της 17.1.2002, σ. 19).
(2)    ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 671.
(3)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, «Από το αγρόκτημα στο πιάτο — Μια στρατηγική για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων» [COM(2020) 381 final].
(4)    Αυτό περιλαμβάνει τη μείωση της πρόσληψης ελεύθερων σακχάρων στη διατροφή, όπως καταδεικνύεται στην επιστημονική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) σχετικά με την ανεκτή ημερήσια πρόσληψη σακχάρων στη διατροφή, της 28ης Φεβρουαρίου 2022 https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/7074 . Τα ελεύθερα σάκχαρα περιλαμβάνουν πρόσθετα σάκχαρα καθώς και φυσικά σάκχαρα σε χυμούς φρούτων και συμπυκνωμένους χυμούς φρούτων των οποίων η δομή έχει διασπαστεί. Τα ζελέ είναι προϊόντα που παράγονται από χυμό φρούτων και σάκχαρα.
(5)    Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας, 15/16 Δεκεμβρίου 2020 (14048/20).
(6)    2020/2260(INI).
(7)    Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, «Ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση του καρκίνου» [COM(2021) 44 final].
(8)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, την τροποποίηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1925/2006 και την κατάργηση της οδηγίας 87/250/ΕΟΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της οδηγίας 1999/10/ΕΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών της Επιτροπής 2002/67/ΕΚ και 2008/5/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 608/2004 της Επιτροπής (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18).
(9)    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τους ισχυρισμούς επί θεμάτων διατροφής και υγείας που διατυπώνονται για τα τρόφιμα (ΕΕ L 404 της 30.12.2006, σ. 9).
(10)    Areté et al. (2020). Αξιολόγηση των προτύπων εμπορίας που περιέχονται στον κανονισμό ΚΟΑ, στις «οδηγίες για το πρωινό» και στη δευτερογενή νομοθεσία της ΚΟΑ. Βρυξέλλες: Ευρωπαϊκή Επιτροπή. https://doi.org/10.2762/475831.
(11)    Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2020). Αξιολόγηση των προτύπων εμπορίας. Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής SWD(2020)0230.
(12)    Russo, C. et al. (2022). Workshop on Marketing Standards: Benefits and costs of EU marketing standards for agri-food products. JRC Technical Report (Συνάντηση εργασίας σχετικά με τα πρότυπα εμπορίας: οφέλη και κόστος των προτύπων εμπορίας της ΕΕ για τα γεωργικά είδη διατροφής. Τεχνική έκθεση του JRC). Λουξεμβούργο: Ευρωπαϊκή Ένωση. https://doi.org/10.2760/635080.
(13)    [to be completed by OP]
(14)    [to be completed by OP]
(15)    Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 401/2009 και (ΕΕ) 2018/1999 (ΕΕ L 243 της 9.7.2021, σ. 1).
(16)     https://undocs.org/A/RES/71/313 .
(17)    Ανακοίνωση της Επιτροπής, 2030 Digital Compass: the European way for the Digital Decade (Ψηφιακή πυξίδα 2030: η ευρωπαϊκή οδός για την ψηφιακή δεκαετία) [COM(2021) 118].
(18)    ΕΕ C […] της […], σ. […].
(19)    ΕΕ C […] της […], σ. […].
(20)    Οδηγία 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για το μέλι (ΕΕ L 10 της 12.1.2002, σ. 47).
(21)    Οδηγία 2001/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου (ΕΕ L 10 της 12.1.2002, σ. 58).
(22)    Οδηγία 2012/12/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Απριλίου 2012, για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/112/ΕΚ του Συμβουλίου, για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου (ΕΕ L 115 της 27.4.2012, σ. 1).
(23)    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τους ισχυρισμούς επί θεμάτων διατροφής και υγείας που διατυπώνονται για τα τρόφιμα (ΕΕ L 404 της 30.12.2006, σ. 9).
(24)    Οδηγία 2001/113/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών καθώς και την κρέμα καστάνου που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου (ΕΕ L 10 της 12.1.2002, σ. 67).
(25)    Οδηγία 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Σεπτεμβρίου 1990, σχετικά με τους κανόνες επισήμανσης των τροφίμων όσον αφορά τις τροφικές τους ιδιότητες (ΕΕ L 276 της 6.10.1990, σ. 40).
(26)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, την τροποποίηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1925/2006 και την κατάργηση της οδηγίας 87/250/ΕΟΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της οδηγίας 1999/10/ΕΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών της Επιτροπής 2002/67/ΕΚ και 2008/5/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 608/2004 της Επιτροπής (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18).
(27)    Οδηγία 2001/114/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2001, για ορισμένα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου (ΕΕ L 15 της 17.1.2002, σ. 19).
(28)    Οδηγία 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων (ΕΕ L 109 της 6.5.2000, σ. 29).
(29)    Οδηγία 89/107/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα πρόσθετα που μπορούν να χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα τα οποία προορίζονται για ανθρώπινη διατροφή (ΕΕ L 40 της 11.2.1989, σ. 27).
(30)    Οδηγία 95/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Φεβρουαρίου 1995, για τα πρόσθετα τροφίμων πλην των χρωστικών και των γλυκαντικών (ΕΕ L 61 της 18.3.1995, σ. 1).
(31)    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2008, που αφορά τα πρόσθετα τροφίμων (ΕΕ L 354 της 31.12.2008, σ. 16).

Βρυξέλλες, 21.4.2023

COM(2023) 201 final

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

της

ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την τροποποίηση της οδηγίας 2001/110/ΕΚ του Συμβουλίου για το μέλι, της οδηγίας 2001/112/ΕΚ του Συμβουλίου για τους χυμούς φρούτων και ορισμένα ομοειδή προϊόντα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου, της οδηγίας 2001/113/ΕΚ του Συμβουλίου για τις μαρμελάδες, τα ζελέ και τις μαρμελάδες εσπεριδοειδών καθώς και την κρέμα καστάνου που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου, και της οδηγίας 2001/114/ΕΚ του Συμβουλίου για ορισμένα, μερικά ή ολικά αφυδατωμένα, διατηρημένα γάλατα που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου



{SEC(2023) 162 final} - {SWD(2023) 97 final} - {SWD(2023) 98 final}


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Τα παραρτήματα I και III της οδηγίας 2001/112/ΕΚ τροποποιούνται ως εξής:

1)το παράρτημα Ι τροποποιείται ως εξής:

α)στο μέρος I, προστίθεται το ακόλουθο σημείο 6:

«6. α) Χυμός φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα

Το προϊόν που λαμβάνεται από το προϊόν που ορίζεται στο σημείο 1 στοιχείο α), από το οποίο έχουν αφαιρεθεί φυσικά σάκχαρα κατά 30 % τουλάχιστον με μέθοδο επιτρεπόμενη σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο παράρτημα Ι μέρος ΙΙ σημείο 3 και το οποίο διατηρεί όλα τα άλλα ουσιώδη φυσικά, χημικά, οργανοληπτικά και θρεπτικά χαρακτηριστικά ενός μέσου τύπου χυμού των φρούτων από τα οποία προέρχεται.

Στο πλαίσιο παραγωγής χυμού φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα επιτρέπεται η μείξη χυμού φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα με χυμό φρούτων και/ή πολτό φρούτων.

β) Χυμός φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα από συμπυκνωμένο χυμό

Το προϊόν που λαμβάνεται από τα προϊόντα που ορίζονται στο σημείο 1 στοιχείο β) ή στο σημείο 2, από το οποίο έχουν αφαιρεθεί φυσικά σάκχαρα κατά 30 % τουλάχιστον με μέθοδο επιτρεπόμενη σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο παράρτημα Ι μέρος ΙΙ σημείο 3, το οποίο διατηρεί όλα τα άλλα ουσιώδη φυσικά, χημικά, οργανοληπτικά και θρεπτικά χαρακτηριστικά ενός μέσου τύπου χυμού των φρούτων από τα οποία προέρχεται και το οποίο έχει ανασυσταθεί με πόσιμο νερό που πληροί τα κριτήρια που καθορίζονται στην οδηγία 98/83/ΕΚ.

Στο πλαίσιο παραγωγής χυμού φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα από συμπυκνωμένο χυμό επιτρέπεται η μείξη χυμού φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα από συμπυκνωμένο χυμό με χυμό φρούτων, χυμό φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό, πολτό φρούτων και/ή πολτό φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό.»·

β)το μέρος II τροποποιείται ως εξής:

i) το σημείο 2 τροποποιείται ως εξής:

— η τρίτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«— για χυμούς φρούτων, χυμούς φρούτων από συμπυκνωμένο χυμό, συμπυκνωμένους χυμούς φρούτων, χυμούς φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα και χυμούς φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα από συμπυκνωμένο χυμό: αρωματικές ουσίες, πούλπα και κύτταρα που αποκαθίστανται,»,

— η πέμπτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«— για νέκταρ φρούτων: αρωματικές ουσίες, πούλπα και κύτταρα που αποκαθίστανται· προσθήκη σακχάρων και/ή μελιού μέχρι ποσοστού 20 % του συνολικού βάρους των τελικών προϊόντων που αναφέρονται στο παράρτημα IV μέρος Ι, 15 % του συνολικού βάρους των τελικών προϊόντων που αναφέρονται στο παράρτημα IV μέρος ΙΙ και 10 % του συνολικού βάρους των τελικών προϊόντων που αναφέρονται στο παράρτημα IV μέρος III· και/ή γλυκαντικών.

Ισχυρισμός με τον οποίο δηλώνεται ότι στο νέκταρ φρούτων δεν έχουν προστεθεί σάκχαρα και οιοσδήποτε ισχυρισμός ενδέχεται να ερμηνεύεται κατά τον αυτό τρόπο από τον καταναλωτή, μπορεί να αναγράφεται μόνον εφόσον το προϊόν δεν περιέχει πρόσθετους μονοσακχαρίτες ή δισακχαρίτες ή άλλο τρόφιμο που χρησιμοποιείται για τις γλυκαντικές του ιδιότητες, συμπεριλαμβανομένων των γλυκαντικών όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1333/2008. Εάν υπάρχουν φυσικά σάκχαρα στο νέκταρ φρούτων, η επισήμανση θα πρέπει να φέρει και την ακόλουθη ένδειξη: “περιέχει φυσικά σάκχαρα”·»·

— η έβδομη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«— για τα προϊόντα που ορίζονται στο μέρος I σημεία 1 έως 6, όταν πρόκειται για διόρθωση της όξινης γεύσης: προσθήκη χυμού λεμονιού και/ή χυμού γλυκολέμονου (μοσχολέμονου) και/ή συμπυκνωμένου χυμού λεμονιού και/ή γλυκολέμονου (μοσχολέμονου), με ανώτατο όριο 3 g ανά λίτρο χυμού, εκφραζόμενο ως ανυδρίτης κιτρικού οξέος,»,

— προστίθεται η ακόλουθη περίπτωση:

«— για χυμούς φρούτων μειωμένης περιεκτικότητας σε σάκχαρα: νερό στον βαθμό που είναι απολύτως αναγκαίο για την αποκατάσταση της απώλειας νερού λόγω της διεργασίας μείωσης της περιεκτικότητας σε σάκχαρα.»·

ii) το σημείο 3 τροποποιείται ως εξής:

— η δέκατη τρίτη περίπτωση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«— Φυτικές πρωτεΐνες από σιτάρι, μπιζέλια, πατάτες ή σπόροι ηλιάνθου για διαύγαση.»,

— προστίθεται η ακόλουθη περίπτωση:

«— Διαδικασίες για την αφαίρεση φυσικών σακχάρων, στον βαθμό που διατηρούνται όλα τα άλλα ουσιώδη φυσικά, χημικά, οργανοληπτικά και θρεπτικά χαρακτηριστικά του μέσου τύπου χυμού των φρούτων από τα οποία προέρχεται: διήθηση μέσω μεμβράνης, ζύμωση με τη χρήση ζύμης.»·

2)το παράρτημα III αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΑΠΑΡΙΘΜΟΥΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

I. Ειδικές ονομασίες που επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται μόνο στη γλώσσα της ονομασίας

α) “vruchtendrank”: για νέκταρ φρούτων·

β) “Süßmost”.

Η ονομασία “Süßmost” επιτρέπεται να χρησιμοποιείται μόνο σε συνδυασμό με τις ονομασίες προϊόντος “Fruchtsaft” ή “Fruchtnektar”:

i) για νέκταρ φρούτων που λαμβάνεται αποκλειστικά από χυμούς φρούτων, συμπυκνωμένους χυμούς φρούτων ή μείγματα αυτών των προϊόντων, με δυσάρεστη γεύση ως έχουν, εξαιτίας της υψηλής φυσικής οξύτητάς τους·

ii) για χυμούς φρούτων που λαμβάνονται από μήλα ή από αχλάδια, με την προσθήκη μήλων, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά χωρίς προσθήκη σακχάρων·

γ) “succo e polpa” ή “sumo e polpa”: για νέκταρ φρούτων που λαμβάνεται αποκλειστικά από πολτό φρούτων και/ή συμπυκνωμένο πολτό φρούτων·

δ) “æblemost”: για τον χυμό μήλου χωρίς προσθήκη σακχάρων·

ε) i) “sur … saft”, συμπληρωμένη με το όνομα (στη δανική γλώσσα) του φρούτου που έχει χρησιμοποιηθεί, για τους χυμούς που λαμβάνονται, χωρίς προσθήκη σακχάρων, από μαύρα φραγκοστάφυλα, κεράσια, κόκκινα φραγκοστάφυλα, λευκά φραγκοστάφυλα, σμέουρα, φράουλες ή καρπούς κουφοξυλιάς·

ii) “sød … saft” ή “sødet … saft”, συμπληρωμένη με το όνομα (στη δανική γλώσσα) του φρούτου που έχει χρησιμοποιηθεί, για τον χυμό του φρούτου αυτού στον οποίο έχουν προστεθεί σάκχαρα σε ποσότητα μεγαλύτερη των 200 g ανά λίτρο·

στ) “äppelmust/äpplemust”, για τον χυμό μήλου χωρίς προσθήκη σακχάρων·

ζ) “mosto”, συνώνυμο του χυμού σταφυλιών·

η) “smiltsērkšķu sula ar cukuru” ή “astelpaju mahl suhkruga” ή “słodzony sok z rokitnika” για τον χυμό φρούτου seabuckthorn (καρποί ιπποφαούς του ραμνοειδούς) στον οποίο έχουν προστεθεί σάκχαρα σε ποσότητα ίση ή μικρότερη των 140 g ανά λίτρο.

ΙΙ. Ειδικές ονομασίες που επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται στην/στις επίσημη/-ες γλώσσα/-ες του κράτους μέλους στην αγορά του οποίου διατίθεται το προϊόν

α) “νερό ινδικής καρύδας”, για το προϊόν που λαμβάνεται απευθείας από την ινδική καρύδα χωρίς εκπίεση της σάρκας της ινδικής καρύδας, ως συνώνυμο του χυμού ινδικής καρύδας.».



ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

Το παράρτημα I της οδηγίας 2001/113/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:

1)το μέρος I τροποποιείται ως εξής:

α)η πρώτη και η δεύτερη περίπτωση αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«— Η “μαρμελάδα” είναι μείγμα, με την κατάλληλη πηκτωματώδη υφή, σακχάρων, πούλπας και/ή πολτού από ένα ή περισσότερα είδη φρούτων και νερού. Ωστόσο, η μαρμελάδα από εσπεριδοειδή μπορεί να παρασκευάζεται από ολόκληρα φρούτα, κομμένα σε λωρίδες και/ή σε φέτες.

Εντούτοις, προκειμένου να ληφθούν υπόψη κοινωνικές πρακτικές, τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν τη χρήση του αγγλικού όρου “marmalade” (ο οποίος χρησιμοποιούνταν για να δηλώσει τη μαρμελάδα εσπεριδοειδών) για το προϊόν μαρμελάδας από οποιοδήποτε φρούτο.

Η ποσότητα πούλπας και/ή πολτού που χρησιμοποιείται για την παρασκευή 1 000 g τελικού προϊόντος δεν πρέπει να είναι μικρότερη από:

— 450 g γενικά,

— 350 g προκειμένου για κόκκινα φραγκοστάφυλα, καρπούς σορβιάς, ιπποφαές, μαύρα φραγκοστάφυλα, κυνόρροδα και κυδώνια,

— 250 g προκειμένου για ζιγγίβερι (πιπερόριζα),

— 230 g προκειμένου για ανακάρδιο,

— 80 g προκειμένου για καρπούς ρολογιάς.

— Η “μαρμελάδα έξτρα” είναι μείγμα, με την κατάλληλη πηκτωματώδη υφή, σακχάρων και μη συμπυκνωμένης πούλπας ενός ή περισσοτέρων ειδών φρούτων και νερού. Ωστόσο, η μαρμελάδα έξτρα από κυνόρροδα καθώς και η μαρμελάδα έξτρα χωρίς κουκούτσια από σμέουρα (φραμπουάζ), μούρα, μαύρα φραγκοστάφυλα, μυρτίδια και κόκκινα φραγκοστάφυλα μπορούν να προέρχονται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από μη συμπυκνωμένο πολτό των φρούτων αυτών. Η μαρμελάδα έξτρα από εσπεριδοειδή μπορεί να παρασκευάζεται από ολόκληρα φρούτα, κομμένα σε λωρίδες και/ή σε φέτες.

Ωστόσο, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οικείες κοινωνικές πρακτικές, τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν τη χρήση του αγγλικού όρου “extra marmalade” (ο οποίος χρησιμοποιούνταν για να δηλώσει τη μαρμελάδα-έξτρα εσπεριδοειδών) για το προϊόν μαρμελάδας έξτρα από οποιοδήποτε φρούτο.

Τα παρακάτω φρούτα δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται σε μείγμα με άλλα φρούτα για την παρασκευή μαρμελάδας έξτρα: μήλα, αχλάδια, συμπύρηνα δαμάσκηνα, πεπόνια, καρπούζια, σταφύλια, κολοκύθες, αγγούρια και ντομάτες.

Η ποσότητα πούλπας που χρησιμοποιείται για την παρασκευή 1 000 g τελικού προϊόντος, δεν πρέπει να είναι μικρότερη από:

— 550 g γενικά,

— 450 g προκειμένου για κόκκινα φραγκοστάφυλα, καρπούς σορβιάς, ιπποφαές, μαύρα φραγκοστάφυλα, κυνόρροδα και κυδώνια,

— 350 g προκειμένου για ζιγγίβερι (πιπερόριζα),

— 290 g προκειμένου για ανακάρδιο,

— 100 g προκειμένου για καρπούς ρολογιάς.»·

β)η πέμπτη και η έκτη περίπτωση αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«— Η “μαρμελάδα εσπεριδοειδών” είναι μείγμα, με την κατάλληλη πηκτωματώδη σύσταση, νερού, σακχάρων και ενός ή περισσοτέρων από τα ακόλουθα προϊόντα που λαμβάνονται από εσπεριδοειδή: πούλπα, πολτός, χυμός, υδατικό εκχύλισμα και φλοιοί.

Η ποσότητα εσπεριδοειδών που χρησιμοποιείται για την παρασκευή 1 000 g τελικού προϊόντος δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 200 g, από τα οποία τουλάχιστον 75 g πρέπει να προέρχονται από το ενδοκάρπιο.

— Η ονομασία “μαρμελάδα-ζελέ εσπεριδοειδών” χαρακτηρίζει προϊόν που ορίζεται ως μαρμελάδα εσπεριδοειδών, απαλλαγμένο από το σύνολο των αδιάλυτων υλών, με εξαίρεση ενδεχομένως μικρές ποσότητες λεπτοτεμαχισμένου φλοιού.»·

2)το μέρος II αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«ΙΙ. Τα προϊόντα που ορίζονται στο μέρος I πρέπει να έχουν περιεκτικότητα σε διαλυτή ξηρά ουσία, προσδιοριζόμενη με διαθλασιμετρία, ίση τουλάχιστον προς 60 %, εκτός από τα προϊόντα που πληρούν τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου*** όσον αφορά τη μειωμένη περιεκτικότητα σε σάκχαρα, και τα προϊόντα στα οποία τα σάκχαρα έχουν αντικατασταθεί εν μέρει ή εξ ολοκλήρου από γλυκαντικά.

Με την επιφύλαξη του άρθρου 17 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 και για να ληφθούν υπόψη ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέπουν τη χρήση των αποκλειστικών ονομασιών για τα προϊόντα τα οποία ορίζονται στο μέρος I και των οποίων η περιεκτικότητα σε διαλυτή ξηρά ουσία δεν υπερβαίνει το 60 %.

*** Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τους ισχυρισμούς διατροφής και υγείας που διατυπώνονται στα τρόφιμα (ΕΕ L 404 της 30.12.2006, σ. 9).».