ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 16.11.2023

COM(2023) 699 final

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

όσον αφορά την εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που έχει ανατεθεί στην Επιτροπή σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού (ETIAS)

Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο

1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/1240 1 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού (ETIAS) εκδόθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 2018.

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/1240 θεσπίζει το σύστημα ETIAS για τους υπηκόους τρίτων χωρών που δεν υποχρεούνται να διαθέτουν θεώρηση. Το ETIAS αναμένεται να χορηγεί άδεια ταξιδιού σε αυτούς τους υπηκόους τρίτων χωρών, αφού αξιολογηθεί αν η παρουσία τους στην επικράτεια των κρατών μελών δεν συνιστά ή δεν πρόκειται να συνιστά κίνδυνο για την ασφάλεια, κίνδυνο παράνομης μετανάστευσης ή υψηλό επιδημικό κίνδυνο. Με τη διενέργεια αξιολόγησης των επισκεπτών πριν από την άφιξή τους στα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων, το ETIAS αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη υψηλού επιπέδου ασφάλειας, στην πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης, στην προστασία της δημόσιας υγείας και στη διευκόλυνση των συνοριακών ελέγχων.

Σύμφωνα με το άρθρο 89 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Το άρθρο 89 παράγραφος 2 προβλέπει ότι η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ανατίθεται στην Επιτροπή για αρχική περίοδο έξι ετών από τις 9 Οκτωβρίου 2018 και καθορίζει τις προϋποθέσεις για την παράτασή της. Η αρχική πενταετής περίοδος έληξε στις 8 Οκτωβρίου 2023.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ

Σύμφωνα με το άρθρο 89 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για περίοδο πέντε ετών από τις 9 Οκτωβρίου 2018, και η Επιτροπή οφείλει να συντάξει έκθεση σχετικά με τις εξουσίες που της έχουν ανατεθεί το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της περιόδου των πέντε ετών. Η παρούσα έκθεση αποσκοπεί στην εκπλήρωση αυτής της απαίτησης.

Το άρθρο 89 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240 προβλέπει επίσης ότι η εξουσιοδότηση παρατείνεται σιωπηρώς για περιόδους ίσης διαρκείας, εκτός αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εγείρουν αντιρρήσεις για την εν λόγω παράταση το αργότερο εντός τριών μηνών πριν από τη λήξη της κάθε περιόδου.

3.ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗΣ

3.1Διαβούλευση πριν από την έκδοση

Σύμφωνα με το άρθρο 89 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240, κατά την προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που απαιτούνται για την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού, η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη εμπειρογνωμόνων που ορίστηκαν από τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο ομάδας εμπειρογνωμόνων αλλά και μέσω γραπτών διαβουλεύσεων. Όλα τα κράτη μέλη κλήθηκαν να ορίσουν εμπειρογνώμονες για να συμμετάσχουν σε αυτές τις διαβουλεύσεις και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κλήθηκε επίσης να συμμετάσχει.

Τα έγγραφα σχετικά με τις εν λόγω διαβουλεύσεις διαβιβάστηκαν ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, όπως προβλέπεται στο άρθρο 89 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240 και στην κοινή αντίληψη για τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στις διαβουλεύσεις αυτές ελήφθησαν υπόψη κατά τη σύνταξη των τελικών εκδόσεων των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων. Επιπλέον, η Επιτροπή ενημέρωνε τακτικά τα κράτη μέλη για την πρόοδο όσον αφορά τα σχέδια κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

3.2Κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που έχουν εκδοθεί

Κατά την περίοδο αναφοράς, η Επιτροπή άσκησε τις κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίες της εκδίδοντας τις ακόλουθες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Ο πίνακας που ακολουθεί δείχνει ποιες πράξεις περιέχουν τα συγκεκριμένα μέτρα που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο των σχετικών εξουσιοδοτήσεων του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240.

Κατ’ εξουσιοδότηση πράξη	Εξουσιοδότηση
Κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/969 της Επιτροπής, της 22ας Φεβρουαρίου 2019, σχετικά με το εργαλείο που επιτρέπει στους αιτούντες να παρέχουν ή να ανακαλούν τη συγκατάθεσή τους για πρόσθετη περίοδο διατήρησης του φακέλου της αίτησής τους	Άρθρο 54 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240.
Κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/970 της Επιτροπής, της 22ας Φεβρουαρίου 2019, σχετικά με το εργαλείο με το οποίο οι αιτούντες μπορούν να ελέγχουν την κατάσταση των αιτήσεών τους και να ελέγχουν την περίοδο ισχύος και την κατάσταση των αδειών ταξιδιού τους	Άρθρο 31 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240
Κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/971 της Επιτροπής, της 26ης Φεβρουαρίου 2019, σχετικά με τον καθορισμό των απαιτήσεων της υπηρεσίας ασφαλούς λογαριασμού που επιτρέπει στους αιτούντες να παρέχουν τυχόν πρόσθετες πληροφορίες ή έγγραφα που απαιτούνται	Άρθρο 6 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240.
Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2019/946 της Επιτροπής, της 12ης Μαρτίου 2019, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 515/2014 όσον αφορά τη διάθεση χρηματοδότησης από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης για την κάλυψη των δαπανών ανάπτυξης του ETIAS	Άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 515/2014
Κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση της Επιτροπής, της 10ης Δεκεμβρίου 2020, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240 όσον αφορά τις επισημάνσεις	Άρθρο 36 παράγραφος 4 και άρθρο 39 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240.
Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2021/916 της Επιτροπής της 12ης Μαρτίου 2021 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240 όσον αφορά τον προκαθορισμένο κατάλογο κατηγοριών απασχόλησης που χρησιμοποιείται στο έντυπο αίτησης	Άρθρο 17 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240
Κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση της Επιτροπής της 23ης Νοεμβρίου 2021 για τον περαιτέρω καθορισμό των κινδύνων που αφορούν την ασφάλεια, την παράνομη μετανάστευση ή των υψηλών επιδημικών κινδύνων.	Άρθρο 33 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240
Κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2022/1612 της Επιτροπής, της 16ης Φεβρουαρίου 2022, για τον καθορισμό του περιεχομένου και της μορφής του προκαθορισμένου καταλόγου επιλογών που πρέπει να χρησιμοποιείται για αιτήματα παροχής πρόσθετων πληροφοριών ή εγγράφων	Άρθρο 27 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240
Κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση της Επιτροπής, της 27ης Μαρτίου 2023, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240 όσον αφορά τη διευκρίνιση των όρων για την αντιστοιχία μεταξύ των δεδομένων που υπάρχουν σε αρχείο, καταχώριση ή φάκελο των άλλων συστημάτων πληροφοριών της ΕΕ στα οποία πραγματοποιήθηκε αναζήτηση και του φακέλου της αίτησης ETIAS	Άρθρο 11 παράγραφος 9 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240
Κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση της Επιτροπής για τον καθορισμό του περιεχομένου και της μορφής των ερωτήσεων και τον καθορισμό της πρόσθετης σειράς προκαθορισμένων ερωτήσεων	Άρθρο 17 παράγραφοι 5 και 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240

3.3Διατύπωση αντιρρήσεων για τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις

Σύμφωνα με το άρθρο 89 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο μπορούν να προβάλλουν αντιρρήσεις κατά μιας κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός δύο μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης, με δυνατότητα παράτασης δύο μηνών. Αν είτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είτε το Συμβούλιο προβάλλουν αντιρρήσεις για μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας αυτής, η πράξη δεν τίθεται σε ισχύ. Ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο προέβαλαν αντιρρήσεις για κάποια από τις προαναφερθείσες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις.

3.4Ανάγκη ανανέωσης της εξουσίας έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων

Σχεδόν όλες οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις έχουν εκδοθεί πριν από τη λήξη της αρχικής περιόδου των πέντε ετών για την άσκηση της εξουσίας έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, ωστόσο άλλες τέσσερις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις δεν εκδόθηκαν κατά την αρχική αυτή περίοδο.

Κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις	Εξουσιοδότηση
Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός της Επιτροπής σχετικά με την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις δαπάνες λειτουργίας και συντήρησης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού (ETIAS) με σκοπό την αλλαγή του ύψους του τέλους άδειας ταξιδιού και σχετικά με τη χρηματοδοτική στήριξη προς τα κράτη μέλη για τα έξοδα που προκύπτουν από την προσαρμογή και την αυτοματοποίηση των συνοριακών ελέγχων για την εφαρμογή του ETIAS	Άρθρο 18 παράγραφος 4 και άρθρο 85 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240.
Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός της Επιτροπής σχετικά με τις μεθόδους πληρωμής και τη διαδικασία είσπραξης του τέλους άδειας ταξιδιού	Άρθρο 18 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240
Κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις της Επιτροπής για την παράταση της μεταβατικής περιόδου και της περιόδου χάριτος που προβλέπονται μετά την έναρξη λειτουργίας του ETIAS	Άρθρο 83 παράγραφοι 1 και 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240
Κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις της Επιτροπής για την αλλαγή του ύψους του τέλους άδειας ταξιδιού ETIAS	Άρθρο 18 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240

Εξακολουθεί να εκκρεμεί η έκδοση δύο κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων. Πρόκειται για τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό της Επιτροπής σχετικά με την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις δαπάνες λειτουργίας και συντήρησης του ETIAS με σκοπό την αλλαγή του ύψους του τέλους άδειας ταξιδιού και σχετικά με τη χρηματοδοτική στήριξη προς τα κράτη μέλη για τα έξοδα που προκύπτουν από την προσαρμογή και την αυτοματοποίηση των συνοριακών ελέγχων για την εφαρμογή του ETIAS (στο εξής: κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός της Επιτροπής σχετικά με την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις δαπάνες) και τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό της Επιτροπής σχετικά με τις μεθόδους πληρωμής και τη διαδικασία είσπραξης του τέλους άδειας ταξιδιού.

Ο λόγος για την καθυστέρηση στην έκδοση των εν λόγω πράξεων είναι ότι δόθηκε προτεραιότητα στην τροποποίηση ορισμένων κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που είχαν ήδη εκδοθεί, οι οποίες έπρεπε να τροποποιηθούν μετά την έκδοση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1134 για τον σκοπό της μεταρρύθμισης του Συστήματος Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις και του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1152 για τον καθορισμό των προϋποθέσεων πρόσβασης στα άλλα συστήματα πληροφοριών της ΕΕ για τους σκοπούς του ETIAS. Η πρώτη εισήγαγε νέους κανόνες σχετικά με τη χρήση του ETIAS από τις αρχές θεώρησης και τις αρχές που είναι αρμόδιες να αποφασίζουν σχετικά με αίτηση θεώρησης μακράς διάρκειας ή άδειας διαμονής, ενώ η δεύτερη καθορίζει κανόνες σχετικά με την εφαρμογή της διαλειτουργικότητας μεταξύ του ETIAS, αφενός, και άλλων συστημάτων πληροφοριών της ΕΕ και των δεδομένων της Ευρωπόλ, αφετέρου, και τις προϋποθέσεις για την αναζήτηση δεδομένων που είναι αποθηκευμένα σε άλλα συστήματα πληροφοριών της ΕΕ και δεδομένα της Ευρωπόλ από το ETIAS με σκοπό τον αυτόματο εντοπισμό θετικών αποτελεσμάτων.

Επιπλέον, η έκδοση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις δαπάνες αναβλήθηκε διότι:

a)δεν απαιτούσε τεχνική εφαρμογή από τα κράτη μέλη ή από τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (eu-LISA)· και

b)οι διατάξεις του θα εφαρμοστούν μόνο μετά την έναρξη λειτουργίας του ETIAS.

Ένας άλλος παράγοντας που κατέστησε αδύνατη την έγκαιρη έκδοση όλων των απαιτούμενων κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων ήταν οι καθυστερήσεις στην έναρξη λειτουργίας του συστήματος εισόδου/εξόδου (ΣΕΕ) λόγω ορισμένων τεχνικών ζητημάτων. Δεδομένου ότι το ΣΕΕ και το ETIAS είναι αλληλεξαρτώμενα συστήματα και το ETIAS δεν μπορεί να τεθεί σε λειτουργία πριν από το ΣΕΕ, οι αλλαγές στο χρονοδιάγραμμα για την έναρξη λειτουργίας του ΣΕΕ αναπόφευκτα καθυστέρησαν την εφαρμογή του ETIAS.

Επιπλέον, η Επιτροπή χρειάζεται ανανέωση της εξουσιοδότησης, διότι ορισμένες πρόσθετες κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις μπορούν να εκδοθούν μόνο μετά την έναρξη λειτουργίας του ETIAS. Συγκεκριμένα είναι οι εξής:

-οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις της Επιτροπής για την παράταση της μεταβατικής περιόδου και της περιόδου χάριτος που προβλέπονται μετά την έναρξη λειτουργίας του ETIAS [άρθρο 83 παράγραφοι 1 και 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240]· και

-η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη ή οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις της Επιτροπής για την αλλαγή του ύψους του τέλους άδειας ταξιδιού ETIAS.

Δεδομένου ότι το ETIAS δεν έχει αρχίσει να λειτουργεί, δεν είναι δυνατόν να συγκεντρωθούν επαρκείς πληροφορίες ώστε να καθοριστεί αν η μεταβατική περίοδος και η περίοδος χάριτος θα πρέπει να παραταθούν πέραν της αρχικής τους διάρκειας των έξι μηνών ή αν θα χρειαστεί να τροποποιηθεί το τέλος άδειας ταξιδιού ETIAS.

Ακόμη και μετά την έκδοση όλων των εκκρεμών κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, η εξουσιοδότηση για την έκδοση ή την τροποποίηση των εν λόγω πράξεων θα εξακολουθήσει να είναι αναγκαία προκειμένου να καταστεί δυνατή η αναγκαία ευελιξία στην εφαρμογή και τη λειτουργία του ETIAS και οι πράξεις να προσαρμόζονται σε κάθε σχετική εξέλιξη.

4.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει ασκήσει τις εξουσίες που της ανατέθηκαν στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που της εκχωρούνται με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1240.

Δεδομένων των εξηγήσεων που παρέχονται στο τμήμα 3, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει σαφής ανάγκη για σιωπηρή ανανέωση της εξουσιοδότησης που προβλέπεται στο άρθρο 89 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1240 για περίοδο πέντε ετών.

Η Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να λάβουν γνώση της παρούσας έκθεσης.

(1)

Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Σεπτεμβρίου 2018, για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού (ETIAS), καθώς και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1077/2011, (ΕΕ) αριθ. 515/2014, (ΕΕ) 2016/399, (ΕΕ) 2016/1624 και (ΕΕ) 2017/2226 (ΕΕ L 236 της 19.9.2018, σ. 1).