ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 27.9.2023

COM(2023) 570 final

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έκθεση για την κατάσταση της Ψηφιακής Δεκαετίας 2023

{SWD(2023) 570 final} - {SWD(2023) 571 final} - {SWD(2023) 572 final} - {SWD(2023) 573 final} - {SWD(2023) 574 final}

Περιεχόμενα

1. Εισαγωγή: υλοποίηση της ψηφιακής δεκαετίας    

2. Βασικοί παράγοντες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ευρώπης το 2022    

3. Ψηφιακός μετασχηματισμός για μια κυρίαρχη και ανταγωνιστική Ευρώπη    

3.1 Βασικό σημείο: ψηφιακές υποδομές    

3.1.1 Στόχος: gigabit και ασύρματα δίκτυα υψηλής ταχύτητας για όλους    

3.1.2 Στόχος: ημιαγωγοί    

3.1.3 Στόχος: κόμβοι παρυφών    

3.1.4 Στόχος: κβαντική υπολογιστική    

3.2 Βασικό σημείο: ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων    

3.2.1 Στόχος: υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών    

3.2.2 Στόχος: ψηφιακή ένταση των ΜΜΕ    

3.2.3 Στόχος: εταιρείες-μονόκεροι    

3.3 Στόχος της ψηφιακής δεκαετίας: κυβερνοασφάλεια    

3.4 Στόχος της ψηφιακής δεκαετίας: ανθεκτικότητα    

4. Ψηφιακός μετασχηματισμός για την ενδυνάμωση των πολιτών και της κοινωνίας της ΕΕ    

4.1 Βασικό σημείο: ψηφιακές δεξιότητες    

4.1.1 Στόχος: βασικές ψηφιακές δεξιότητες    

4.1.2 Στόχος: ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ    

4.2 Βασικό σημείο: ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών    

4.2.1 Στόχος: βασικές δημόσιες υπηρεσίες    

4.2.2 Στόχος: ηλεκτρονική ταυτοποίηση    

4.2.3 Στόχος: ηλεκτρονικά μητρώα υγείας    

4.3 Στόχος της ψηφιακής δεκαετίας: διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ενδυνάμωση του δημοκρατικού βίου    

4.4 Στόχος της ψηφιακής δεκαετίας: προώθηση ενός ανθρωποκεντρικού περιβάλλοντος — έμφαση στην προστασία των παιδιών    

5. Ψηφιακός μετασχηματισμός για τη στήριξη της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ    

6. Διεθνής διάσταση    

7. Συμπεράσματα    

1. Εισαγωγή: υλοποίηση της ψηφιακής δεκαετίας

Στην πρώτη έκθεση σχετικά με την κατάσταση της ψηφιακής δεκαετίας γίνεται απολογισμός της προόδου της ΕΕ προς έναν επιτυχημένο ψηφιακό μετασχηματισμό για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και το περιβάλλον, όπως ορίζεται στην απόφαση για τη θέσπιση του προγράμματος πολιτικής 2030 «Ψηφιακή Δεκαετία» 1 (στο εξής: απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία). Εξετάζει τις εξελίξεις στην ψηφιακή πολιτική και περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ σημειώνει πρόοδο προς την επίτευξη των συμφωνημένων επιδιώξεων και στόχων, περιγράφοντας έτσι το σημείο στο οποίο βρίσκεται η ΕΕ κατά την έναρξη της εφαρμογής του προγράμματος πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία. 

Η συνολική ανάλυση της προόδου της ΕΕ σε σχέση με τους στόχους και τις επιδιώξεις της ψηφιακής δεκαετίας παρουσιάζεται κατωτέρω στο γράφημα 1 και οι εκθέσεις ανά χώρα που παρουσιάζονται σε παράρτημα της παρούσας έκθεσης παρέχουν λεπτομερέστερη εικόνα.

Γράφημα 1: Απολογισμός της προόδου προς την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας που έχουν τεθεί για το 2030 2

Στο γράφημα 1 επισημαίνεται η ανάγκη επίσπευσης και εμβάθυνσης των συλλογικών προσπαθειών, μεταξύ άλλων μέσω μέτρων πολιτικής και επενδύσεων 3 σε ψηφιακές τεχνολογίες, δεξιότητες και υποδομές, που αποτελούν κρίσιμους γεωπολιτικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες διευκόλυνσης. Σ’ αυτήν τη βάση, η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει συγκεκριμένες συστάσεις προς τα κράτη μέλη ενόψει της έγκρισης των οικείων εθνικών στρατηγικών χαρτών πορείας και για τις μελλοντικές προσαρμογές τους. Στο παράρτημά της, οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις βασίζονται στις επιδόσεις και τις δυνατότητες κάθε κράτους μέλους να συμβάλει στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των επιδιώξεων και των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας.

Η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει επίσης την παρακολούθηση της ευρωπαϊκής διακήρυξης σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές για την ψηφιακή δεκαετία, η οποία μετουσιώνει το όραμα της ΕΕ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό σε αρχές και δεσμεύσεις 4 . Με τη διακήρυξη, η ΕΕ θέτει τους ανθρώπους στο επίκεντρο του ψηφιακού μετασχηματισμού, που στηρίζει την αλληλεγγύη και την ένταξη μέσω της συνδεσιμότητας· που υπενθυμίζει τη σημασία της ελευθερίας επιλογής και ενός δίκαιου ψηφιακού περιβάλλοντος· που προωθεί τη συμμετοχή στον ψηφιακό δημόσιο χώρο· και που αυξάνει την ασφάλεια και τη βιωσιμότητα. Η διακήρυξη παρέχει ένα σαφές σημείο αναφοράς σχετικά με το είδος του ψηφιακού μετασχηματισμού που επιθυμεί η ΕΕ, παρέχοντας κυρίως καθοδήγηση για τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής και τις επιχειρήσεις όταν ασχολούνται με τις νέες τεχνολογίες.

Το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία βασίζεται στη στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη για τη διασφάλιση της συλλογικής προόδου και της συμμετοχής όλων των ενδιαφερόμενων μερών σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Συμπληρώνει το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο για τον συντονισμό της οικονομικής και της κοινωνικής πολιτικής, καθώς και την υλοποίηση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), ο οποίος περιλαμβάνει μια ισχυρή ψηφιακή διάσταση: επί του παρόντος, το 26 % των συνολικών πιστώσεων των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (130 δισ. EUR από 502 δισ. EUR) διατίθεται για τον ψηφιακό μετασχηματισμό 5 .

2. Βασικοί παράγοντες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ευρώπης το 2022

Το 2022 σημειώθηκε περαιτέρω επιτάχυνση των βασικών τάσεων που επηρεάζουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ΕΕ: ολοένα και ταχύτερες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως εκείνες που αφορούν τη γενετική τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), την κλιματική αλλαγή και τις συναφείς κοινωνικές και οικονομικές ανησυχίες, αυξανόμενη ζήτηση για συνδεσιμότητα υψηλής ταχύτητας 7 , αύξηση των εσωτερικών και εξωτερικών κινδύνων για τη δημοκρατία και τις αξίες της ΕΕ και πολυπολικότητα της παγκόσμιας σκηνής σε έναν εντεινόμενο αγώνα δρόμου για την τεχνολογία 8 . Ο δυνητικός αντίκτυπος των τεχνολογικών αλλαγών είναι σημαντικός και θα απαιτήσει από την ΕΕ να είναι ευέλικτη και ταχεία στον μετασχηματισμό της.

Κατά το 2022, ενισχύθηκε η σημασία της γεωπολιτικής, στο πλαίσιο του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, καθώς και του αυξημένου κινδύνου του οικονομικού κατακερματισμού σε ορισμένους τομείς υπό το πρίσμα των ανταγωνιστικών στρατηγικών συμφερόντων και αξιών. Η γεωπολιτική έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τις καθημερινές δραστηριότητες των πολιτών και των επιχειρήσεων, με αύξηση του κόστους διαβίωσης, σταθερή και σημαντική αύξηση του αριθμού των κυβερνοεπιθέσεων στην Ευρώπη και διαταραχή στις αλυσίδες εφοδιασμού προϊόντων και υπηρεσιών 9 .

Οι ψηφιακές τεχνολογίες βρίσκονται στο επίκεντρο αυτών των γεωπολιτικών εντάσεων και ενός εντεινόμενου αγώνα δρόμου για την τεχνολογία, όπου η ταχύτητα και η κλίμακα διαδραματίζουν καίριο ρόλο για την απόκτηση και τη διατήρηση ηγετικών θέσεων στη μελλοντική παγκόσμια οικονομία 10 . Οι συστημικές ψηφιακές καινοτομίες έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν δευτερογενείς επιπτώσεις σε όλους τους οικονομικούς τομείς. Αυτό θα δώσει περαιτέρω πλεονέκτημα σε εδραιωμένες ηγετικές επιχειρήσεις στο παγκόσμιο ψηφιακό οικοσύστημα, με αποτέλεσμα σημαντικές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα, στην ανάπτυξη και στην κυριαρχία της ΕΕ.

Γράφημα 2: Σύνθεση των δραστηριοτήτων ανά ψηφιακή περιοχή σε επιλεγμένες γεωγραφικές περιοχές (2009-2022)

Πηγή: Calza et al., «Analytical insights into the global digital ecosystem (DGTES)», 2023 11 .

Η παγκόσμια αγορά ΤΠΕ, η οποία κατατάσσεται ως μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες στον κόσμο, προβλέπεται να ανέλθει σε 6 τρισ. EUR το 2023. Ωστόσο, η θέση της ΕΕ στο παγκόσμιο οικοσύστημα, όπως απεικονίζεται στο γράφημα 2, θα μπορούσε να βελτιωθεί σημαντικά. Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι το μερίδιο της ΕΕ στα παγκόσμια έσοδα της αγοράς ΤΠΕ σημείωσε δραστική μείωση την τελευταία δεκαετία, από 21,8 % το 2013 σε 11,3 % το 2022, ενώ το μερίδιο των ΗΠΑ αυξήθηκε από 26,8 % σε 36 % 12 . Επί του παρόντος, η ΕΕ βασίζεται σε ξένες χώρες για πάνω από το 80 % των ψηφιακών προϊόντων, καθώς και για υπηρεσίες, υποδομές και διανοητική ιδιοκτησία. Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ και η ΕΕ εξαρτώνται έως και κατά 75-90 % από την Ασία για την παραγωγή ημιαγωγών 13   14 .

Στο πλαίσιο αυτό, κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, η ΕΕ ενέτεινε τη δράση της για την εκ νέου επιβεβαίωση της τεχνολογικής υπεροχής της και τη διευκόλυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της 15 . Με βάση τη μεγαλύτερη ολοκληρωμένη αγορά στον κόσμο 16 , η ΕΕ ενίσχυσε τη δράση για την αντιμετώπιση των στρατηγικών εξαρτήσεων, ιδίως όσον αφορά τις κρίσιμες πρώτες ύλες, τους ημιαγωγούς, το λογισμικό ΤΠ (λογισμικό υπολογιστικού νέφους και αιχμής) και τις τεχνολογίες και ικανότητες κυβερνοασφάλειας 17 . Για τον σκοπό αυτόν, έχουν πραγματοποιηθεί τόσο μεταρρυθμίσεις όσο και επενδύσεις, οι οποίες συμβάλλουν στην επίτευξη της ψηφιακής δεκαετίας. Για παράδειγμα, από την παρουσίασή της τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, η πράξη της ΕΕ για τα μικροκυκλώματα έστειλε στην αγορά τα κατάλληλα μηνύματα και έχουν ήδη ανακοινωθεί 100 δισ. EUR σε προγραμματισμένες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις 18 . Η ΕΕ έχει επίσης επενδύσει σε υπολογιστές υψηλών επιδόσεων, από τους οποίους η ΕΕ κατέχει πλέον δύο από τους πέντε κορυφαίους υπολογιστές στον κόσμο 19 . Τέλος, οι στοχευμένες προσπάθειες έρευνας και καινοτομίας (Ε&Κ), όπως εκείνες στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας, είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της θέσης της ΕΕ στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας σε σύγκριση με τους παγκόσμιους ανταγωνιστές της και, ως εκ τούτου, συμβάλλουν περαιτέρω στη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και ανθεκτικότητα της ΕΕ και στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων 20 .

Αναλυτικότερα, με χρηματοδότηση ύψους 165 δισ. EUR από την ΕΕ που αναμένεται να συμβάλει άμεσα στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας, η ΕΕ στηρίζει ήδη την ψηφιακή δεκαετία μέσω διαφόρων προγραμμάτων, ιδίως με τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας 21 . Ωστόσο, όπως φαίνεται στο γράφημα 1 ανωτέρω («Απολογισμός της προόδου προς την επίτευξη των στόχων για το 2030»), η επίτευξη του ψηφιακού μετασχηματισμού της ΕΕ απέχει πολύ από το να διασφαλιστεί και θα απαιτήσει πρόσθετα μέτρα πολιτικής, δράσεις και επενδύσεις, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της συνένωσης δυνάμεων, ιδίως μέσω πολυκρατικών έργων. Αυτό καθίσταται ακόμη πιο αναγκαίο λόγω του απαιτητικού γεωπολιτικού πλαισίου και του παγκόσμιου αγώνα δρόμου για την τεχνολογία.

Η επιτάχυνση της υλοποίησης νέων κοινών βιομηχανικών ψηφιακών έργων θα αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο της ψηφιακής δεκαετίας. Η δημιουργία και η υλοποίηση πολυκρατικών έργων, που συγκεντρώνουν πόρους της ΕΕ και των κρατών μελών, καθώς και ιδιωτικούς πόρους, θα είναι πιο ευκίνητη και ευέλικτη χάρη στις κοινοπραξίες ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC), τον νέο μηχανισμό υλοποίησης που θεσπίστηκε με την απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία. Αυτό καταδεικνύεται από τον σημαντικό αριθμό έργων που έχουν ήδη προταθεί από τα κράτη μέλη για υλοποίηση μέσω των EDIC 22 .

Ταυτόχρονα, η Επιτροπή επικαιροποίησε την εργαλειοθήκη της για τις κρατικές ενισχύσεις και ειδικότερα ενέκρινε τροποποιήσεις του γενικού κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία (ΓΚΑΚ) 23 , οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να διευκολύνουν, να απλουστεύσουν και να επιταχύνουν τη δημόσια στήριξη για την ψηφιακή μετάβαση της ΕΕ, με αποτέλεσμα τη διευκόλυνση των επενδύσεων σε ψηφιακές τεχνολογίες και συνδεσιμότητα. Αυτό περιλαμβάνει νέες δυνατότητες για τη δοκιμή κόμβων ψηφιακής καινοτομίας και εγκαταστάσεων πειραματισμού, φιλόδοξων έργων συνδεσιμότητας για την ανάπτυξη σταθερών ευρυζωνικών δικτύων, κινητών δικτύων όπως τα δίκτυα 5G, καθώς και δικτύων οπισθόζευξης, για την παροχή υποδομών υψηλής ποιότητας σε περιοχές που πάσχουν από ανεπαρκή ευρυζωνική κάλυψη, ιδίως σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Ο αναθεωρημένος ΓΚΑΚ προωθεί επίσης τη χορήγηση ενισχύσεων για ορισμένα έργα κοινού ενδιαφέροντος, τα οποία χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του CEF2 ή έχουν λάβει σφραγίδα αριστείας στο πλαίσιο του CEF2, με ιδιαίτερη σημασία για τους διασυνοριακούς διαδρόμους 5G και ορισμένα δίκτυα κορμού και υποβρύχια καλώδια. Ο αναθεωρημένος ΓΚΑΚ εξαιρεί επίσης από την κοινοποίηση ορισμένα μέτρα ενίσχυσης με τη μορφή κουπονιών για τους καταναλωτές με σκοπό τη διευκόλυνση της τηλεργασίας, της επιγραμμικής εκπαίδευσης, των υπηρεσιών κατάρτισης ή για τις ΜΜΕ, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις.

3. Ψηφιακός μετασχηματισμός για μια κυρίαρχη και ανταγωνιστική Ευρώπη

Η ψηφιακή δεκαετία της ΕΕ διαμορφώνεται με βάση τη φιλοδοξία της ΕΕ να καταστεί περισσότερο ψηφιακά κυρίαρχη, ανθεκτική και ανταγωνιστική. Στο πλαίσιο αυτό, οι ψηφιακές υποδομές, ιδίως η συνδεσιμότητα, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του ψηφιακού μετασχηματισμού της ΕΕ, και η ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων είναι απαραίτητη για την καλλιέργεια ισχυρών ψηφιακών ευρωπαϊκών συστημάτων και την αύξηση της ψηφιακής ικανότητας και τεχνογνωσίας της ΕΕ. Η πρόοδος σ’ αυτά τα βασικά σημεία 25 είναι απαραίτητη για την προώθηση της ανόδου των ευρωπαϊκών παγκόσμιων ψηφιακών παραγόντων, οι οποίοι θα σχεδιάσουν τα μελλοντικά επιχειρηματικά μοντέλα και θα διαμορφώσουν ψηφιακές τεχνολογίες και εφαρμογές που ενσωματώνουν τις ευρωπαϊκές αξίες και συνεισφέρουν στα συμφέροντα της ΕΕ.

Στις ενότητες που ακολουθούν παρακολουθείται η πρόοδος σε σχέση με τα δύο αυτά βασικά σημεία. Η ανάλυση ολοκληρώνεται με την παρακολούθηση της προόδου επίσης σε σχέση με τους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια και την ανθεκτικότητα, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας και της συνάφειάς τους σε σχέση με το τρέχον πλαίσιο.

3.1 Βασικό σημείο: ψηφιακές υποδομές

Η απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία θέτει τέσσερις στόχους όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές. Πρώτον, η κάλυψη gigabit θα πρέπει να είναι διαθέσιμη για όλους τους πολίτες, ενώ παράλληλα αποδοτικά δίκτυα 5G θα πρέπει να είναι διαθέσιμα σε όλες τις κατοικημένες περιοχές. Δεύτερον, η ΕΕ θα πρέπει να παράγει τουλάχιστον το 20 % των παγκόσμιων ημιαγωγών τεχνολογίας αιχμής. Τρίτον, η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει τουλάχιστον 10 000 κλιματικά ουδέτερους κόμβους παρυφών υψηλής ασφάλειας. Τέταρτον, η ΕΕ θα πρέπει να εξοπλιστεί με τον πρώτο υπολογιστή με κβαντική επιτάχυνση έως το 2025.

3.1.1 Στόχος: gigabit και ασύρματα δίκτυα υψηλής ταχύτητας για όλους

Η σταθερή και κινητή συνδεσιμότητα αποτελεί προϋπόθεση και βασικό παράγοντα διευκόλυνσης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ψηφιακή ένταξη, όπως αντικατοπτρίζεται στη διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές. Η ΕΕ πλησιάζει σε μια καθοριστική στιγμή κατά την οποία νέες υπηρεσίες συνδεσιμότητας θα προκύψουν γρήγορα από τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις συνέργειες μεταξύ επίγειων, διαστημικών και θαλάσσιων υποδομών. Το διακύβευμα είναι υψηλό, καθώς οι δραστηριότητες που βασίζονται στα δίκτυα 5G και 6G εκτιμάται ότι θα αποφέρουν ανάπτυξη ύψους 3 τρισ. EUR έως το 2030 σε παγκόσμιο επίπεδο 26 . Για να γίνει αυτό πραγματικότητα, θα απαιτηθούν σημαντικές προσπάθειες στο πλαίσιο ενός συνδυασμού πολιτικών που θα αφορούν κανονιστικά κίνητρα, συνεργασία στο πλαίσιο πολυκρατικών έργων και χρηματοδότηση.

Κατά την έναρξη της ψηφιακής δεκαετίας, η ΕΕ απέχει ακόμη πολύ από την επίτευξη των στόχων συνδεσιμότητας της ψηφιακής δεκαετίας. Τα δίκτυα οπτικών ινών, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την παροχή συνδεσιμότητας gigabit, καλύπτουν μόνο το 56 % των νοικοκυριών. Μολονότι η πληθυσμιακή κάλυψη 5G ανέρχεται στο 81 % 27 , η ανάπτυξη αυτόνομων δικτύων 5G παρουσιάζει καθυστέρηση. Το 5G εξακολουθεί να υπολείπεται της ποιότητας όσον αφορά τις προσδοκίες των τελικών χρηστών και τις ανάγκες της βιομηχανίας, καθώς και όσον αφορά την αντιμετώπιση του χάσματος μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών 28 . Η ΕΕ υστερεί όσον αφορά την κάλυψη σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, όπου το 96 % του πληθυσμού καλύπτεται από 5G 29 .

Υπάρχουν επίσης λιγότερες επενδύσεις στην ΕΕ σε σύγκριση με τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της. Οι δημόσιες επενδύσεις στις ΗΠΑ ανήλθαν πρόσφατα σε 90 δισ. USD μόνο στο πλαίσιο του νόμου για τις επενδύσεις σε υποδομές και την απασχόληση, καθώς και του αμερικανικού σχεδίου διάσωσης 30 . Για σκοπούς σύγκρισης, στην ΕΕ, ενώ έχουν διατεθεί άνευ προηγούμενου κονδύλια για τη στήριξη της προόδου προς την επίτευξη των στόχων συνδεσιμότητας για το 2030, τα κονδύλια αυτά ανέρχονται σε μόλις πάνω από 23 δισ. EUR σε επιχορηγήσεις, στο πλαίσιο των προγραμμάτων της ΕΕ για την περίοδο προγραμματισμού 2021-2027, συμπεριλαμβανομένων περίπου 16 δισ. EUR στο πλαίσιο του ΜΑΑ 31 . Επιπλέον, μεταξύ 2014 και 2021 είχαν ήδη εγκριθεί από την Επιτροπή ή κοινοποιηθεί στην Επιτροπή κρατικές ενισχύσεις ύψους 53,71 δισ. EUR για ευρυζωνικές συνδέσεις. Όσον αφορά τις συνολικές επενδύσεις παγίου κεφαλαίου σε οπτικές ίνες και 5G ανά κάτοικο προσαρμοσμένες στο ΑΕΠ, μόνο 104 EUR επενδύθηκαν στην ΕΕ έναντι 260 EUR στην Ιαπωνία, 150 EUR στις ΗΠΑ και 110 στην Κίνα 32 . Μια μελέτη του JRC σχετικά με τη διεθνή συγκριτική αξιολόγηση των ψηφιακών επενδύσεων παρουσιάζει παρόμοια εικόνα, καθώς διαπιστώνει ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις (ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου) σε τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό από τον τομέα ΤΠΕ των ΗΠΑ ανήλθαν σε 590 δισ. EUR μεταξύ 2014 και 2020, ποσό που αντιστοιχεί στο διπλάσιο του ποσού που επενδύθηκε από τον τομέα ΤΠΕ της ΕΕ (277 δισ. EUR) και είναι 1,8 φορές μεγαλύτερο από το ποσό που επένδυσε η ΕΕ μετά τη διόρθωση του ΑΕΠ 33 .

Η κατάσταση αυτή πρέπει να αναλυθεί λαμβανομένης επίσης υπόψη της διαφορετικής κλίμακας δραστηριοποίησης των φορέων εκμετάλλευσης στην ΕΕ σε σύγκριση με εκείνη των φορέων εκμετάλλευσης στις ΗΠΑ. Μολονότι ορισμένοι ευρωπαϊκοί φορείς εκμετάλλευσης δραστηριοποιούνται σε πολλά κράτη μέλη, κανένας από αυτούς τους φορείς εκμετάλλευσης δεν συγκρίνεται με την κλίμακα στην οποία δραστηριοποιούνται οι φορείς εκμετάλλευσης στην αγορά των ΗΠΑ, όπου πέντε φορείς εκμετάλλευσης προσφέρουν σταθερά ή κινητά δίκτυα σε ολόκληρη τη χώρα.

Η επένδυση στη συνδεσιμότητα, μεταξύ άλλων σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε ψηφιακές ευκαιρίες και δραστηριότητες που απαιτούν ολοένα και μεγαλύτερες ταχύτητες, σύμφωνα ιδίως με τη διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές. Επί του παρόντος, περισσότερα από τα μισά αγροτικά νοικοκυριά (55 %) εξακολουθούν να μην εξυπηρετούνται από οποιοδήποτε σταθερό δίκτυο πολύ υψηλής χωρητικότητας, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την ανάπτυξη οπτικών ινών μέχρι τον χώρο του χρήστη· το 65,3 % των κατοικημένων αγροτικών περιοχών δεν καλύπτεται από το 5G· και το 9 % των αγροτικών νοικοκυριών δεν καλύπτεται ακόμη από κανένα σταθερό δίκτυο 34 . Με βάση τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων 35 , οι εν λόγω επενδύσεις πρέπει να διασφαλίζουν τη συνδεσιμότητα και για τα ευάλωτα άτομα και τα άτομα που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο αποκλεισμού ή έχουν μικρότερη οικονομική ισχύ, όπως οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με αναπηρία.

Το εναπομένον χάσμα μεταξύ συνολικής και αγροτικής κάλυψης δείχνει ότι απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης κάλυψη gigabit σε ολόκληρη την ενιαία αγορά, καθώς και η κάλυψη 5G των κατοικημένων περιοχών, με αποτέλεσμα τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων. Για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας για τη συνδεσιμότητα gigabit και το 5G μπορεί να απαιτηθούν συνολικές επενδύσεις ύψους έως 148 δισ. EUR, εάν τα σταθερά και τα κινητά δίκτυα αναπτυχθούν ανεξάρτητα και εάν αναπτυχθεί «πλήρης κάλυψη 5G» —το οποίο θα προσφέρει στους Ευρωπαίους πολίτες και στις επιχειρήσεις τις πλήρεις δυνατότητες που μπορούν να προσφέρουν τα κινητά δίκτυα 5G. Επιπλέον επενδύσεις ύψους 26-79 δισ. EUR μπορεί να απαιτηθούν ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης κάλυψη των διαδρομών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των οδών, των σιδηροδρόμων και των πλωτών οδών, με αποτέλεσμα οι απαιτούμενες συνολικές επενδύσεις να υπερβαίνουν τα 200 δισ. EUR 36 . Καθώς πλησιάζει το 2030, η πιο εντατική, βιομηχανική χρήση της συνδεσιμότητας για τα σενάρια διαδικτύου της Βιομηχανίας 4.0 και οι αυξανόμενες απαιτήσεις ασφάλειας είναι πιθανό να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τις επενδυτικές ανάγκες. Η δημόσια χρηματοδότηση μπορεί να είναι αναγκαία για τη συμπλήρωση των ιδιωτικών επενδύσεων, όπου χρειάζεται, για την κατάλληλη αντιμετώπιση των ανεπαρκειών της αγοράς σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις 37 . Οι εν λόγω δημόσιες επενδύσεις πρέπει να διασφαλίζουν επίσης τη συνδεσιμότητα ώστε να αποτελεί πραγματικότητα για τα ευάλωτα άτομα και τα άτομα που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο αποκλεισμού ή έχουν μικρότερη οικονομική ισχύ, όπως οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με αναπηρία.

Η διαστημική συνδεσιμότητα καθίσταται ολοένα και πιο κρίσιμη για την κυριαρχία και την τεχνολογική πρωτοπορία της ΕΕ. Η δορυφορική ευρυζωνική σύνδεση μπορεί να προσφέρει ευρυζωνικές υπηρεσίες με ταχύτητες καταφόρτωσης έως και 100 Mbps σε πολύ αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα σταθερά ή κινητά δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας, ακόμη και αν η οικονομική προσιτότητα παραμένει ζωτικής σημασίας για τη διευκόλυνση της χρήσης στις εν λόγω περιοχές. Μπορεί επίσης να παρέχει ανθεκτικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης σε καταστάσεις καταστροφών ή κρίσεων. Με την έναρξη του προγράμματος υποδομών για την ανθεκτικότητα, τη διασυνδεσιμότητα και την ασφάλεια (IRIS2) το 2022, η ΕΕ επιβεβαιώνει την προθυμία της να καταστεί σημαντικός παράγοντας της διαστημικής πολιτικής. Με αρχικό προϋπολογισμό της ΕΕ ύψους 2,4 δισ. EUR, το IRIS² καθιστά το διάστημα έναν τρόπο ενίσχυσης της αυτονομίας, της συνδεσιμότητας και της ανθεκτικότητάς μας. Η δορυφορική συστοιχία IRIS² θα παράσχει ένα ασφαλές δίκτυο για τις κυβερνήσεις της ΕΕ, το οποίο θα είναι πιο σταθερό έναντι κυβερνοεπιθέσεων μέσω κλειδιών κβαντικής κρυπτογράφησης.

Η ΕΕ πρέπει επίσης να εντείνει τις προσπάθειές της για τη βελτίωση της ασφάλειας των υποδομών επικοινωνιών ζωτικής σημασίας. Η διασφάλιση της ανθεκτικότητας και της ασφάλειας των δικτύων 5G είναι εξαιρετικά σημαντική δεδομένης της σημασίας των υποδομών συνδεσιμότητας για την ψηφιακή οικονομία και της εξάρτησης πολλών υπηρεσιών ζωτικής σημασίας από δίκτυα 5G σε τρίτες χώρες. Η πλήρης εφαρμογή της εργαλειοθήκης 5G και η ενδεχόμενη εφαρμογή περιορισμών στους προμηθευτές υψηλού κινδύνου για βασικά περιουσιακά στοιχεία στην ΕΕ θα είναι ουσιαστικής σημασίας 38 . Πρόσφατα γεγονότα κατέδειξαν επίσης την ευπάθεια των βασικών υποδομών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των υποβρύχιων δικτύων. Το 99 % των παγκόσμιων ψηφιακών επικοινωνιών πραγματοποιούνται μέσω του παγκόσμιου καλωδιακού δικτύου και περίπου 10 τρισ. USD σε χρηματοπιστωτικές συναλλαγές αποστέλλονται καθημερινά μέσω αυτών των καλωδίων 39 . Η ΕΕ πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για τη διασφάλιση της ψηφιακής κυριαρχίας, της ασφάλειας του εφοδιασμού και του ανταγωνισμού στην εν λόγω αγορά.

Συνολικά, οι σημαντικές αλλαγές της αγοράς και της τεχνολογίας στη συνδεσιμότητα σημαίνουν ότι απαιτούνται σημαντικές πρόσθετες επενδύσεις και στοχευμένα κανονιστικά μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης του δικτύου, τη διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού και την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού της ενιαίας αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή ξεκίνησε διερευνητική διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με το μέλλον του τομέα συνδεσιμότητας και των υποδομών του από τις 23 Φεβρουαρίου έως τις 19 Μαΐου 2023. Στόχος της διαβούλευσης ήταν να συγκεντρωθούν απόψεις σχετικά με το μεταβαλλόμενο τεχνολογικό τοπίο και το τοπίο της αγοράς και τον τρόπο με τον οποίο αυτά μπορούν να επηρεάσουν τον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, καθώς και σχετικά με τα είδη υποδομών που χρειάζεται η ΕΕ για να ηγηθεί του ψηφιακού μετασχηματισμού κατά τα επόμενα έτη.

3.1.2 Στόχος: ημιαγωγοί

Οι ημιαγωγοί είναι απαραίτητοι για όλες τις ψηφιακές τεχνολογίες και οι αλυσίδες εφοδιασμού τους έχουν παγκόσμιο χαρακτήρα. Η υψηλή συγκέντρωση της παραγωγής ημιαγωγών στις ασιατικές χώρες έχει επιδεινώσει την αστάθεια της αλυσίδας εφοδιασμού ημιαγωγών. Ο αυξανόμενος ανταγωνισμός για την κατάκτηση ηγετικής θέσης στον τομέα των ημιαγωγών έχει οδηγήσει σε σημαντικές επενδύσεις από όλες τις οικονομίες με υψηλή βιομηχανοποίηση με σκοπό την ανάπτυξη εγχώριας ικανότητας 40 . Ωστόσο, δεδομένου ότι οι νέες μονάδες κατασκευής και τα εκτεταμένα προγράμματα Ε&Α απαιτούν επενδύσεις δισεκατομμυρίων, καμία περιφέρεια και κανένας παράγοντας δεν διαθέτει από μόνη της ή από μόνος του πλήρεις ικανότητες για τον σχεδιασμό και την κατασκευή ημιαγωγών 41 .

Η ενίσχυση της θέσης της ΕΕ στον τομέα των ημιαγωγών και η οικοδόμηση μιας ανθεκτικής αλυσίδας παραγωγής ημιαγωγών αποτελεί μείζονα πρόκληση που απαιτεί μαζικές επενδύσεις 42 . Η ΕΕ διαθέτει βασικά πλεονεκτήματα όσον αφορά την Ε&Α και τον εξοπλισμό κατασκευής. Ωστόσο, εκτός από την προηγμένη κατασκευή, η ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει τις υφιστάμενες αδυναμίες στον σχεδιασμό μικροκυκλωμάτων, καθώς και στη συσκευασία και τη συναρμολόγηση, οι οποίες αντιπροσωπεύουν σημαντικό μέρος της προστιθέμενης αξίας στην αλυσίδα εφοδιασμού. Όλοι οι Ευρωπαίοι παράγοντες θα πρέπει να κάνουν σημαντικές προσπάθειες για την επίτευξη του πολύ φιλόδοξου στόχου της ψηφιακής δεκαετίας. Πράγματι, για να επιτευχθεί ο στόχος, η αξία των εσόδων της ΕΕ στον τομέα των ημιαγωγών μπορεί να χρειαστεί να τετραπλασιαστεί έως το 2030, διότι η ζήτηση για μικροκυκλώματα θα αυξηθεί ταχέως και αναμένεται να υπερβεί το 1 τρισ. USD έως το 2030, που σημαίνει ουσιαστικά διπλασιασμό της αξίας της κατά την τρέχουσα δεκαετία.

Στο πλαίσιο αυτό, η πράξη της ΕΕ για τα μικροκυκλώματα αποσκοπεί να αξιοποιήσει τα ισχυρά σημεία της Ευρώπης και να αντιμετωπίσει τις εναπομένουσες αδυναμίες, ενώ παράλληλα θεσπίζει μέτρα για την προετοιμασία, την πρόβλεψη και την αντιμετώπιση μελλοντικών διαταραχών στην αλυσίδα εφοδιασμού. Συνοδεύεται από ένα στοχευμένο και καλά σχεδιασμένο πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις 43 , το οποίο έχει ήδη διασφαλίσει την ταχεία κινητοποίηση κονδυλίων για την υποστήριξη των στόχων της πράξης για τα μικροκυκλώματα 44 . Η πράξη της ΕΕ για τα μικροκυκλώματα θα ενισχύσει τις μεγάλες δυνατότητες της ΕΕ για την ανάπτυξη και την κατασκευή μικροκυκλωμάτων σε σημαντικούς τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, ο βιομηχανικός αυτοματισμός, το διαδίκτυο των πραγμάτων, η αεροδιαστημική, η άμυνα, τα κέντρα δεδομένων, οι τηλεπικοινωνίες και η υγειονομική περίθαλψη.

Ένα θεμελιώδες βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση αποτελεί επίσης το σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών (IPCEI ME/CT) που εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2023 από την Επιτροπή. Το σημαντικό αυτό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, στο οποίο συμμετέχουν 19 κράτη μέλη, 56 εταιρείες και περισσότεροι από 40 συνδεδεμένοι συμμετέχοντες, κινητοποιεί ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις ύψους 21 δισ. EUR για 68 πολυκρατικά έργα στους τομείς της έρευνας, της καινοτομίας και της πρώτης βιομηχανικής εφαρμογής. Θα συμβάλει στην τεχνολογική πρόοδο πολλών τομέων, συμπεριλαμβανομένων των επικοινωνιών (5G και 6G), της αυτόνομης οδήγησης, της τεχνητής νοημοσύνης και της κβαντικής υπολογιστικής 45 .

3.1.3 Στόχος: κόμβοι παρυφών

Η ανάπτυξη κόμβων παρυφών θα αποτελέσει μια αλλαγή προτύπου για την αποθήκευση και την επεξεργασία δεδομένων, με τη μετάβαση σε ένα πολύ πιο αποκεντρωμένο μοντέλο (δηλαδή πιο κοντά στους χρήστες, στις κινητές συσκευές, στους υπολογιστές, στα αυτοκίνητα ή στις τοπικές συσκευές τους στις πόλεις), με αποτέλεσμα τη μείωση του όγκου των δεδομένων που πρέπει να διαβιβάζονται μέσω του δικτύου, σε συνδυασμό με τη βελτίωση των συνολικών επιδόσεων του υπολογιστικού νέφους. Οι παγκόσμιες δαπάνες για την υπολογιστική παρυφών αυξάνονται σταθερά: ανήλθαν σε 190 δισ. EUR το 2023, σημειώνοντας αύξηση κατά 13,1 % σε σχέση με το 2022, και αναμένεται να ανέλθουν σε σχεδόν 289 δισ. EUR το 2026 46 . Έως το 2025, η υπολογιστική παρυφών θα συμπληρώνει το υπολογιστικό νέφος για όλες σχεδόν τις επιχειρήσεις 47 .

Η ανάπτυξη κόμβων παρυφών στην ΕΕ βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο, με μόνο τρεις συνολικές εμπορικές εφαρμογές της υπολογιστικής παρυφών στην Ευρώπη το 2022, μαζί με ανακοινώσεις συμπράξεων και πιλοτικών έργων σε 18 κράτη μέλη 48 , που απέχουν πολύ από τον στόχο των 10 000 ασφαλών, βιώσιμων κόμβων παρυφών έως το 2030. Η επιτυχία της επίτευξης αυτού του στόχου θα απαιτήσει συλλογική εστίαση στη δημιουργία ενός ολόκληρου οικοσυστήματος, το οποίο θα βασίζεται σε συνδυασμό δεξιοτήτων, υποδομών, ασφάλειας, καινοτομίας, καθώς και δημόσιας και ιδιωτικής συνεργασίας.

Καταρχάς, η ΕΕ θέσπισε μια ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων, ιδίως με την υποστήριξη του σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος για υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους επόμενης γενιάς (IPCEI-CIS), ώστε να διασφαλιστεί η ταχεία και ισορροπημένη ανάπτυξη με στόχο την αποφυγή χάσματος. Ένα χάσμα θα συνεπαγόταν άνιση κατανομή των οικονομικών ευκαιριών για τις εταιρείες και θα περιόριζε τη διασυνοριακή χρήση εφαρμογών κρίσιμης σημασίας όσον αφορά τον χρόνο αναμονής, όπως η αυτόνομη οδήγηση, γεγονός που θα είχε επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.

3.1.4 Στόχος: κβαντική υπολογιστική

Οι κβαντικές τεχνολογίες είναι στρατηγικής σημασίας για την ΕΕ, δεδομένου του θεμελιώδους ρόλου τους στα μελλοντικά ψηφιακά οικοσυστήματα και του εκτεταμένου οικονομικού και κοινωνικού αντικτύπου τους, μεταξύ άλλων μέσω εφαρμογών στους τομείς της ασφάλειας, της άμυνας και του διαστήματος. Αναπόφευκτα, οι κβαντικές εξελίξεις αντιμετωπίζουν τις ίδιες δύσκολες γεωοικονομικές προκλήσεις και προκλήσεις ασφάλειας με τους ημιαγωγούς.

Με περίπου 7 δισ. EUR συνολικά, η Ευρώπη κατατάσσεται μόνο μετά την Κίνα όσον αφορά τις δημόσιες επενδύσεις στην κβαντική υπολογιστική 49 . Οι εθνικές πρωτοβουλίες αποσκοπούν στην ανάπτυξη της ερευνητικής αριστείας της Ευρώπης σε πλήρως ανεπτυγμένα κβαντικά οικοσυστήματα. Από το 2021 τουλάχιστον οκτώ κράτη μέλη έχουν δρομολογήσει εθνικά κβαντικά προγράμματα είτε με τη μορφή κοινοπραξιών (π.χ. Ουγγαρία και Πορτογαλία) είτε μέσω άμεσων επενδυτικών προγραμμάτων Ε&Α που προορίζονται για τις κβαντικές τεχνολογίες (π.χ. Αυστρία), με αποτέλεσμα την κινητοποίηση συχνά σημαντικής χρηματοδότησης σε χώρες όπως η Γερμανία (2 δισ. EUR, 2021) 50 , η Γαλλία (1,8 δισ. EUR, 2021) 51 και οι Κάτω Χώρες (615 εκατ. EUR, 2021) 52 .

Ωστόσο, απαιτούνται πιο συντονισμένες προσπάθειες, ιδίως για τη δημιουργία ενός δυναμικού οικοσυστήματος ερευνητικών οργανισμών και νεοφυών επιχειρήσεων. Παρά τη δρομολόγηση του εμβληματικού προγράμματος «Quantum» το 2018 53 , μπορεί πράγματι να παρατηρηθεί σημαντικό χάσμα μεταξύ της ΕΕ και ορισμένων άλλων μεγάλων περιοχών του κόσμου όσον αφορά τις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα στην κβαντική βιομηχανία (π.χ. ΗΠΑ), σε ένα πλαίσιο όπου περίπου το 25 % των συμμετεχόντων στην κβαντική βιομηχανία παγκοσμίως εδρεύουν στην Ευρώπη, αλλά λιγότερο από το 5 % της παγκόσμιας χρηματοδότησης.

3.2 Βασικό σημείο: ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων

Η ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων είναι ένα από τα σημαντικότερα τρέχοντα στοιχεία για την επιτυχία και την ανάπτυξη της οικονομίας σε ένα ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον. Σε ένα πλαίσιο ασταθούς οικονομικού περιβάλλοντος και αβεβαιότητας των αλυσίδων εφοδιασμού, η ψηφιοποίηση είναι καίριας σημασίας για την προώθηση των επιχειρηματικών μοντέλων των εταιρειών, την επίτευξη μεγαλύτερης αποδοτικότητας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους, καθώς και για τη διερεύνηση νέων ευκαιριών και τη δημιουργία νέων ροών εσόδων, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, η ψηφιοποίηση συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη και την αύξηση της παραγωγικότητας, βελτιώνει την ικανότητα διαφοροποίησης και συμβάλλει στη μείωση του διοικητικού φόρτου και του σχετικού κόστους.

Η απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία θέτει τρεις στόχους όσον αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων. Πρώτον, τουλάχιστον το 75 % των επιχειρήσεων της ΕΕ θα πρέπει να υιοθετήσει υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, μαζικά δεδομένα και/ή τεχνητή νοημοσύνη. Δεύτερον, περισσότερο από το 90 % των ΜΜΕ της ΕΕ θα πρέπει να έχουν κατακτήσει τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης. Τρίτον, η ΕΕ θα πρέπει να διευκολύνει την ανάπτυξη των καινοτόμων αναπτυσσόμενων επιχειρήσεών της και να βελτιώσει την πρόσβασή τους σε χρηματοδότηση, με αποτέλεσμα τον διπλασιασμό τουλάχιστον του αριθμού των εταιρειών-μονόκερων.

3.2.1 Στόχος: υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών

Η υιοθέτηση των ψηφιακών τεχνολογιών από τις ευρωπαϊκές εταιρείες εξακολουθεί να υπολείπεται κατά πολύ αυτών των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας, ιδίως εκείνων που αφορούν την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης και των μαζικών δεδομένων. Σύμφωνα με τις τρέχουσες τάσεις και χωρίς περαιτέρω επενδύσεις και κίνητρα, οι στόχοι δεν θα επιτευχθούν έως το 2030: η προβλεπόμενη βασική πορεία δείχνει ότι μόνο το 66 % των επιχειρήσεων θα χρησιμοποιούν υπολογιστικό νέφος, το 34 % μαζικά δεδομένα και το 20 % την τεχνητή νοημοσύνη, δηλαδή θα απέχει πολύ από τον στόχο του 75 % που έχει τεθεί για το 2030 54 . Μια άλλη σημαντική ανησυχία είναι ο τομέας των παρόχων υπηρεσιών δεδομένων, στον οποίο κυριαρχούν όλο και περισσότερο μη Ευρωπαίοι παράγοντες. Ακόμη και σε ένα πλαίσιο σημαντικής ανάπτυξης της αγοράς, το μερίδιο αγοράς των Ευρωπαίων παρόχων υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους μειώθηκε από 26 % το 2017 σε 16 % το 2020 55 .

Η Επιτροπή επικεντρώθηκε στον συνδυασμό κατάλληλης για τον επιδιωκόμενο σκοπό νομοθεσίας και διακυβέρνησης με επενδύσεις σε πρότυπα, εργαλεία, υποδομές, ικανότητες καινοτομίας και δεξιότητες για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας των δεδομένων. Η πράξη για τη διακυβέρνηση δεδομένων δημιουργεί ευνοϊκό κανονιστικό περιβάλλον μέσω μέτρων που προωθούν την εθελοντική κοινοχρησία δεδομένων με τη βελτίωση της εμπιστοσύνης στις ανταλλαγές δεδομένων, την αύξηση της διαθεσιμότητας δεδομένων και την υπέρβαση των τεχνικών φραγμών στην περαιτέρω χρήση των δεδομένων. Η πράξη για τα δεδομένα συμπληρώνει τους κανόνες αυτούς αποσαφηνίζοντας τη νομική πρόσβαση σε δεδομένα και τη χρήση τους, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια πραγματικά ευρωπαϊκή αγορά δεδομένων με ετήσια αύξηση της αποδοτικότητας και της παραγωγικότητας που εκτιμάται σε έως και 196,7 δισ. EUR έως το 2028 56 . Επιπλέον, η δημιουργία χώρων δεδομένων σε στρατηγικούς οικονομικούς τομείς, όπως η υγεία, η γεωργία, η ενέργεια, οι μεταφορές και το περιβάλλον, θα παράσχει πρόσβαση σε περισσότερα δεδομένα σε ένα ασφαλές και αξιόπιστο περιβάλλον και θα οδηγήσει σε καινοτομία χάρη στη στήριξη του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη». Τέλος, η έγκριση της πράξης για την ΤΝ θα πρέπει να παρέχει την αναγκαία ασφάλεια δικαίου για την τόνωση της υιοθέτησης της ΤΝ από τις επιχειρήσεις στην Ευρώπη 57 .

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν δρομολογήσει πρωτοβουλίες για την προώθηση της υιοθέτησης ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις 58 , αλλά πρέπει να γίνουν περισσότερα για τη συλλογική επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας.

3.2.2 Στόχος: ψηφιακή ένταση των ΜΜΕ

Η πρόοδος προς την ψηφιοποίηση των ΜΜΕ εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής και αρκετά άνιση σε ολόκληρη την ΕΕ 59 . Είναι επίσης σε χαμηλότερο επίπεδο απ’ ό,τι στις ΗΠΑ 60 . Όπως προκύπτει από την τελευταία έρευνα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), στις ΗΠΑ υπάρχει διπλάσιος αριθμός ΜΜΕ με διεθνές χαρτοφυλάκιο των λεγόμενων «διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας 4IR» (διαδίκτυο των πραγμάτων, υπολογιστικό νέφος, 5G, τεχνητή νοημοσύνη) απ’ ό,τι στην ΕΕ 61 . Ένα πιο φιλόδοξο και συντονισμένο πλαίσιο πολιτικής είναι ζωτικής σημασίας για την προώθηση της ψηφιοποίησης με την αντιμετώπιση των ελλείψεων στις υποδομές, τη βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων, την ανάπτυξη του περιβάλλοντος καινοτομίας (ιδίως με τη χρήση ευρωπαϊκών κόμβων ψηφιακής καινοτομίας) και την αποτελεσματική ρύθμιση.

3.2.3 Στόχος: εταιρείες-μονόκεροι

Η ΕΕ φαίνεται να έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο πρόσφατα όσον αφορά τον στόχο αυτόν, με τους αναλυτές 62 να επισημαίνουν επίσης την έντονη αύξηση του αριθμού των εταιρειών-μονόκερων με έδρα την ΕΕ κατά την τελευταία δεκαετία. Εάν συνεχιστεί η τάση αυτή 63 , η ΕΕ είναι πιθανό να επιτύχει τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας σχετικά με τον αριθμό των εταιρειών-μονόκερων σε δύο έτη.

Παρόλα αυτά, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη ηγετικής θέσης στην παγκόσμια σκηνή, με τη διευκόλυνση της ανάπτυξης των καινοτόμων επεκτεινόμενων επιχειρήσεων της Ένωσης και τη βελτίωση της πρόσβασής τους σε χρηματοδότηση. Στις αρχές του 2023 μόνο 249 εταιρείες-μονόκεροι είχαν την έδρα τους στην ΕΕ 64 , έναντι 1 444 στις ΗΠΑ και 330 στην Κίνα. Απαιτούνται επίσης σημαντικές περαιτέρω προσπάθειες για την τόνωση του οικοσυστήματος επεκτεινόμενων επιχειρήσεων. Πράγματι, επί του παρόντος δεν υπάρχουν οικοσυστήματα νεοφυών επιχειρήσεων της ΕΕ στα 10 κορυφαία παγκοσμίως 65 . Το καλύτερο οικοσύστημα της ΕΕ —το Βερολίνο— κατατάσσεται στην 13η θέση παγκοσμίως, ακολουθούμενο από το Άμστερνταμ (14η θέση) και το Παρίσι (18η θέση). Η κατάσταση είναι ακόμη πιο κρίσιμη στην υπερπροηγμένη τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένης της ΤΝ, όπου τα επιχειρηματικά κεφάλαια της ΕΕ εξακολουθούν να υπολείπονται κατά πολύ των ΗΠΑ 66 .

3.3 Στόχος της ψηφιακής δεκαετίας: κυβερνοασφάλεια

Το παγκόσμιο τοπίο των κυβερνοαπειλών εξακολουθεί να είναι ασταθές, με αύξηση των κυβερνοαπειλών κατά 150 % σε ένα έτος 69 , ιδίως κατανεμημένες επιθέσεις άρνησης υπηρεσίας (DDoS) και περίπου 280 επιθέσεις με λυτρισμικό ανά μήνα 70 . Κατά τη διάρκεια του 2021, το 22,2 % των επιχειρήσεων της ΕΕ αντιμετώπισαν συμβάντα που συνδέονταν με την ασφάλεια των ΤΠΕ, που οδήγησε σε μη διαθεσιμότητα, καταστροφή ή αλλοίωση δεδομένων ή σε γνωστοποίηση εμπιστευτικών δεδομένων 71 . Οι αυξημένες εξαρτήσεις και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, όπως η κβαντική υπολογιστική και η τεχνητή νοημοσύνη, προσθέτουν πολυπλοκότητα στο τοπίο των απειλών και εισάγουν νέους κινδύνους για τους οποίους απαιτείται περαιτέρω ετοιμότητα.

Μολονότι η κυβερνοασφάλεια δεν περιλαμβάνεται ως στόχος για το 2030, η βελτίωση της ανθεκτικότητας σε κυβερνοεπιθέσεις, η συμβολή στην αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τους κινδύνους και των γνώσεων σχετικά με τις διαδικασίες κυβερνοασφάλειας, με αύξηση των προσπαθειών δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών για την επίτευξη τουλάχιστον βασικών επιπέδων κυβερνοασφάλειας είναι ένας από τους γενικούς στόχους που ορίζονται στην απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία 72 . Επιπλέον, η απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία επισημαίνει την ανάπτυξη πιθανού ειδικού στόχου στο πλαίσιο της επανεξέτασής της που έχει προγραμματιστεί για το 2026 73 .

Επιπλέον, οι υπογράφοντες τη διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές δεσμεύτηκαν να λάβουν περαιτέρω μέτρα για την προώθηση ανιχνεύσιμων και ασφαλών προϊόντων στην ψηφιακή ενιαία αγορά και για την προστασία των πολιτών, των επιχειρήσεων και των δημόσιων οργανισμών από τους κινδύνους κυβερνοασφάλειας και το κυβερνοέγκλημα, μεταξύ άλλων μέσω απαιτήσεων κυβερνοασφάλειας για τα συνδεδεμένα προϊόντα που διατίθενται στην ενιαία αγορά 74 .

Από το 2020 η ΕΕ έχει ενισχύσει σημαντικά το τοπίο πολιτικής της για την πρόληψη, τον εντοπισμό, την αποτροπή και την αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων κατά της ΕΕ, ιδίως με την οδηγία NIS2 75 και το άνοιγμα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ικανοτήτων για την Κυβερνοασφάλεια στο Βουκουρέστι, το οποίο αποσκοπεί στην περαιτέρω αύξηση των ικανοτήτων κυβερνοασφάλειας της ΕΕ και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα αυτόν. Με τη φετινή έγκριση της δέσμης μέτρων για τα ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία, οι αρχές των κρατών μελών έχουν πλέον στη διάθεσή τους αποτελεσματικά εργαλεία για να διατάξουν τη γνωστοποίηση ψηφιακών αποδεικτικών στοιχείων για κυβερνοεπιθέσεις ποινικού χαρακτήρα, ενώ το Δεύτερο Πρόσθετο Πρωτόκολλο του 2022 της Σύμβασης της Βουδαπέστης για το έγκλημα στον κυβερνοχώρο, το οποίο διαπραγματεύθηκε η Επιτροπή εξ ονόματος της Ένωσης, ενισχύει τη συνεργασία μας με τρίτες χώρες σ’ αυτά τα θέματα. Ως παράδειγμα τομεακής δράσης, η στρατηγική για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα 76 και, ειδικότερα, ο κανονισμός σχετικά με την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα 77 καθορίζουν μέτρα που διασφαλίζουν ότι τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα διαθέτουν επαρκείς διασφαλίσεις έναντι των κυβερνοκινδύνων.

Ωστόσο, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για τη βελτίωση της επίγνωσης της κατάστασης, της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων και της αντιμετώπισής τους, καθώς και για τη βελτίωση της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού σε ένα πλαίσιο έντονης αύξησης των επιθέσεων στην αλυσίδα εφοδιασμού με μεγάλο αντίκτυπο και πολυπλοκότητα, όπου κακόβουλοι παράγοντες εκμεταλλεύονται τα τρωτά σημεία των προϊόντων των προμηθευτών για να αποκτήσουν πρόσβαση στο εσωτερικό των οργανισμών. Η προτεινόμενη πράξη για την κυβερνοανθεκτικότητα 78 , η οποία πρόκειται να εισαγάγει απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας για το υλισμικό και το λογισμικό που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά, αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα στις προσπάθειές μας για την καταπολέμηση αυτού του είδους επιθέσεων. Η προτεινόμενη πράξη για την αλληλεγγύη στον κυβερνοχώρο 79 θα ενισχύσει την ανίχνευση, την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση κυβερνοαπειλών. Τέλος, υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί η έλλειψη επαγγελματιών στον τομέα της κυβερνοασφάλειας στην ΕΕ, με τις εκτιμήσεις σχετικά με το έλλειμμα να κυμαίνονται μεταξύ 260 000 και 500 000. Η έναρξη λειτουργίας της Ακαδημίας Δεξιοτήτων Κυβερνοασφάλειας 80 πρέπει να αξιοποιηθεί για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

3.4 Στόχος της ψηφιακής δεκαετίας: ανθεκτικότητα

Η πανδημία COVID-19, ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και γενικότερα οι τρέχοντες γεωπολιτικοί κίνδυνοι αποδεικνύουν πόσο σημαντικό είναι να διασφαλιστεί ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός της ΕΕ είναι ασφαλής, αλλά και ανθεκτικός. Η ενίσχυση της συλλογικής ανθεκτικότητας των κρατών μελών είναι ένας από τους γενικούς στόχους που ορίζονται στην απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία 82 .

Αυτό συνεπάγεται καταρχάς τον εντοπισμό και την καλύτερη παρακολούθηση των αξιακών αλυσίδων και των αλυσίδων εφοδιασμού που έχουν στρατηγική σημασία για την ΕΕ, ώστε να αντιμετωπιστούν άμεσα οι εξαρτήσεις υψηλού κινδύνου. Αναλαμβάνεται δράση για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση στρατηγικών εξαρτήσεων με διάφορα μέσα. Πρώτον, η Επιτροπή ενέτεινε τις προσπάθειες για τον εντοπισμό στρατηγικών εξαρτήσεων σε ευαίσθητα βιομηχανικά οικοσυστήματα 83 . Εξακολουθεί να το πράττει, για παράδειγμα μέσω του παρατηρητηρίου της ΕΕ για τις κρίσιμες τεχνολογίες, καθώς και μέσω επικαιροποιημένων και λεπτομερών αναλύσεων των στρατηγικών εξαρτήσεων 84 . Δεύτερον, έχει αναληφθεί ευρύ φάσμα δράσεων πολιτικής για την αντιμετώπιση των εντοπισμένων εξαρτήσεων, μέσω προσαρμοσμένων κανονιστικών πλαισίων (π.χ. η πράξη της ΕΕ για τα μικροκυκλώματα) και άλλων μέσων πολιτικής (όπως π.χ. στο πλαίσιο της επικαιροποιημένης βιομηχανικής στρατηγικής και του σχεδίου δράσης για τις συνέργειες μεταξύ της μη στρατιωτικής, της αμυντικής και της διαστημικής βιομηχανίας). Η πρόσφατη πρόταση πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες 85 αποσκοπεί επίσης στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων και στη διασφάλιση ασφαλούς και βιώσιμου εφοδιασμού με κρίσιμες πρώτες ύλες, ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες της ΕΕ και να παραμείνει ανθεκτική. Τρίτον, τα σημαντικά έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, καθώς και οι βιομηχανικές συμμαχίες 86 , εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση γνωστών στρατηγικών εξαρτήσεων και στην αύξηση της ανθεκτικότητας των αξιακών αλυσίδων και των αλυσίδων εφοδιασμού που αποτελούν τη βάση των ψηφιακών τεχνολογιών.

Ωστόσο, η ευπάθεια του ψηφιακού περιβάλλοντος στο σύνολό του εξακολουθεί να μην παρακολουθείται συνολικά, σύμφωνα με τις μακροπροληπτικές προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων που εφαρμόζονται στον χρηματοοικονομικό τομέα. Μολονότι η ψηφιακή δεκαετία αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς μια τέτοια ολοκληρωμένη παρακολούθηση, μια εκτεταμένη προσομοίωση ακραίων καταστάσεων θα απαιτούσε νέα υποδομή ανάλυσης και επεκτατικά σύνολα δεδομένων για την προσομοίωση πιθανών διαταραχών.

4. Ψηφιακός μετασχηματισμός για την ενδυνάμωση των πολιτών και της κοινωνίας της ΕΕ

Η τοποθέτηση των ανθρώπων στο επίκεντρο του ψηφιακού μετασχηματισμού των κοινωνιών και των οικονομιών μας αποτελεί τον πυρήνα του οράματος της ΕΕ για την ψηφιακή δεκαετία. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν συμφωνήσει να διασφαλίσουν ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες ενισχύουν την ευημερία και την ποιότητα ζωής όλων των Ευρωπαίων, σέβονται τα δικαιώματα και τις ελευθερίες τους και προάγουν τη δημοκρατία και την ισότητα. Αυτό αντικατοπτρίζεται στην ευρωπαϊκή διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές, η οποία λαμβάνεται υπόψη από τα κράτη μέλη κατά τη συνεργασία τους για την επίτευξη και τη μέτρηση της προόδου προς την επίτευξη των γενικών στόχων. Αντικατοπτρίζεται επίσης στους γενικούς στόχους και επιδιώξεις της απόφασης για την ψηφιακή δεκαετία, οι οποίοι επικεντρώνονται σε δύο ακόμη βασικά σημεία: στις ψηφιακές δεξιότητες και στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών.

Στις ενότητες που ακολουθούν παρακολουθείται η πρόοδος σε σχέση με τα δύο αυτά βασικά σημεία. Η ανάλυση ολοκληρώνεται με την παρακολούθηση της προόδου και σε σχέση με τους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας που σχετίζονται με τη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την ενδυνάμωση της δημοκρατικής ζωής και την προστασία των παιδιών, δεδομένης της ιδιαίτερης σημασίας τους στο πλαίσιο των τρεχουσών βασικών προκλήσεων.

4.1 Βασικό σημείο: ψηφιακές δεξιότητες

Η απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία θέτει συγκεκριμένους στόχους για το 2030, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι και η κοινωνία γενικότερα διαθέτουν τις κατάλληλες ψηφιακές δεξιότητες ώστε να επωφεληθούν πλήρως από τις τρέχουσες και μελλοντικές ευκαιρίες στον χώρο των πληροφοριών και να συμβάλουν σ’ αυτές. Οι στόχοι προβλέπουν ότι τουλάχιστον το 80 % των ατόμων ηλικίας 16-74 ετών θα διαθέτουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες και ότι τουλάχιστον 20 εκατομμύρια ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ θα απασχολούνται εντός της ΕΕ, με στόχο την επίτευξη ισόρροπης εκπροσώπησης των φύλων.

4.1.1 Στόχος: βασικές ψηφιακές δεξιότητες

Η αύξηση των ψηφιακών δεξιοτήτων του πληθυσμού είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ΕΕ, η οποία αφορά όλους τους στόχους και τις επιδιώξεις. Στο πλαίσιο αυτό, η διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές ορίζει ότι όλοι θα πρέπει να είναι σε θέση να αποκτήσουν όλες τις βασικές και προηγμένες ψηφιακές δεξιότητες που χρειάζονται. Ωστόσο, το 46 % των Ευρωπαίων, και ιδίως οι ηλικιωμένοι, δεν διαθέτουν επί του παρόντος τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες, γεγονός που εμποδίζει τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών για καθημερινές εργασίες και την πρόσβαση σε υπηρεσίες που παρέχονται επιγραμμικά 89 . Μολονότι το χάσμα ψηφιακών δεξιοτήτων μεταξύ ανδρών και γυναικών έχει μειωθεί τα τελευταία έτη 90 , εξακολουθεί να είναι σημαντικό για τα άτομα που είναι μεγαλύτερης ηλικίας, έχουν λάβει χαμηλότερο επίπεδο τυπικής εκπαίδευσης ή ζουν σε αγροτική περιοχή ή σε εξόχως απόκεντρη περιοχή. Σημαντικές διαφορές εξακολουθούν επίσης να υπάρχουν μεταξύ των κρατών μελών. Με βάση τα στοιχεία που παρατηρήθηκαν στο παρελθόν, μόνο το 59 % του πληθυσμού θα διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες έως το 2030, εάν δεν ληφθούν περαιτέρω μέτρα 91 .

Για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων, η ΕΕ έχει ενισχύσει σημαντικά τη δράση της μέσω του διαρθρωμένου διαλόγου σχετικά με την ψηφιακή εκπαίδευση και τις ψηφιακές δεξιότητες 92 , προκειμένου να στηρίξει τα κράτη μέλη στην εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης, συνεκτικής και πιο φιλόδοξης προσέγγισης για το σύνολο της διακυβέρνησης. Η εν λόγω δράση οδήγησε, τον Απρίλιο του 2023, στην έγκριση δύο προτάσεων για συστάσεις του Συμβουλίου που αποσκοπούν στην υποστήριξη των κρατών μελών και του τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στην παροχή υψηλής ποιότητας, προσβάσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ψηφιακής εκπαίδευσης και κατάρτισης για την ανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων των Ευρωπαίων πολιτών 93 . Επιπλέον, η Επιτροπή κινητοποιεί διάφορα προγράμματα χρηματοδότησης για την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων, συνολικού ύψους 26,9 δισ. EUR, ιδίως από το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη», το Erasmus+, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ και περίπου το 18 % των ψηφιακών δαπανών του ΜΑΑ (δηλαδή 23 δισ. EUR) 94 . Τέλος, δεδομένης της επείγουσας ανάγκης ενίσχυσης των δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών δεξιοτήτων σε όλα τα επίπεδα, η πρόεδρος κ. von der Leyen ανακοίνωσε κατά την ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης το 2022 95 ότι το 2023 θα ανακηρυχθεί Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων 96 .

Ωστόσο, η επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας 2030 για τις βασικές δεξιότητες απαιτεί συνεπώς σημαντικές επενδύσεις και στοχευμένες παρεμβάσεις πολιτικής.

4.1.2 Στόχος: ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ

Η διασφάλιση επαρκούς αριθμού ειδικών σε θέματα ΤΠΕ είναι ζωτικής σημασίας για τον επιτυχή ψηφιακό μετασχηματισμό 97 . Καθώς αυξάνεται η εξάρτηση από την ψηφιακή τεχνολογία, το εργατικό δυναμικό πρέπει να συμβαδίζει με την εξελισσόμενη ζήτηση δεξιοτήτων και τον στόχο της ανάκτησης της ηγετικής θέσης. Ενώ ο αριθμός των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ που απασχολούνται στην ΕΕ αυξάνεται, το ίδιο ισχύει και για τον αριθμό των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ΤΠΕ, και η πλειονότητα των εταιρειών που αναζητούν ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ εξακολουθούν να αναφέρουν σημαντικές δυσκολίες όσον αφορά τις προσλήψεις 98 . Η έλλειψη διαθέσιμου προσωπικού με το κατάλληλο σύνολο δεξιοτήτων παρεμποδίζει τις επενδύσεις για το 85 % των επιχειρήσεων της ΕΕ 99 , με τις ΜΜΕ να δυσκολεύονται συχνότερα να καλύψουν κενές θέσεις εργασίας στον τομέα των ΤΠΕ 100 .

Η ΕΕ πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της στον παγκόσμιο αγώνα δρόμου για ταλέντα και ιδίως στους τομείς των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM). Παρά τις πολυάριθμες πρωτοβουλίες και τα προγράμματα χρηματοδότησης της ΕΕ που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη, στην προσέλκυση και στη διατήρηση δεξιοτήτων, στο πλαίσιο ενός σεναρίου διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης, ο αριθμός των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στην ΕΕ θα πλησιάσει τα 12 εκατομμύρια έως το 2030 101 . Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη θα πρέπει συλλογικά να υπερδιπλασιάσουν τη μέση αύξηση των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα με τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας. Η καινοτομία εξαρτάται από την επιτυχημένη καλλιέργεια, προσέλκυση και διατήρηση ταλαντούχων ατόμων και ενός ευρέος φάσματος δεξιοτήτων. Η υψηλής ποιότητας εκπαίδευση από τα πρώτα στάδια και οι ελκυστικές συνθήκες εργασίας είναι καίριας σημασίας για την προσέλκυση και τη διασφάλιση της ροής ατόμων υψηλής ειδίκευσης και ταλέντου που μπορούν να συμβάλουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό και να δώσουν στην ΕΕ ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε στρατηγικές αξιακές αλυσίδες 102 .

Η αξιοποίηση της συμβολής των γυναικών είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση της έλλειψης εξειδικευμένων δεξιοτήτων ΤΠΕ και την οικοδόμηση μιας ψηφιακής Ευρώπης χωρίς αποκλεισμούς. Το σοβαρό και επίμονο χάσμα μεταξύ των φύλων στον τομέα των ΤΠΕ υπονομεύει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και αναπτύσσονται οι ψηφιακές λύσεις, με αποδεδειγμένες αρνητικές συνέπειες για την κοινωνική ισότητα και την ευημερία συνολικά. Το 2021, το 81 % των απασχολούμενων ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ήταν άνδρες 103 . Για να αυξηθεί ο αριθμός των γυναικών στις ΤΠΕ, όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να αναλάβουν δράση για να προωθήσουν την πρόσβασή τους στον τομέα αυτόν από μικρή ηλικία.

4.2 Βασικό σημείο: ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών

Η πρόσβαση σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, η ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας αποτελούν κρίσιμα στοιχεία ενός ανθρωποκεντρικού ψηφιακού μετασχηματισμού. Η απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία θέτει συγκεκριμένους στόχους ώστε να διασφαλιστεί ότι οι δημόσιες υπηρεσίες, οι υπηρεσίες υγείας και περίθαλψης είναι διαθέσιμες και προσβάσιμες στο διαδίκτυο για όλους, ιδίως για τα άτομα που βρίσκονται σε μειονεκτική κατάσταση, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων και των ατόμων με αναπηρία, καθώς και των ατόμων σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Πιο συγκεκριμένα, οι ψηφιακοί στόχοι προβλέπουν 100 % επιγραμμική προσβασιμότητα σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες και, κατά περίπτωση, τη δυνατότητα των πολιτών και των επιχειρήσεων στην Ένωση να αλληλεπιδρούν επιγραμμικά με τις δημόσιες διοικήσεις, επιγραμμική πρόσβαση στα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας τους για το 100 % των πολιτών της Ένωσης και πρόσβαση σε ασφαλή ηλεκτρονική ταυτοποίηση (eID) για το 100 % των πολιτών της Ένωσης. Παράλληλα με τις προσπάθειες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών και τη διαθεσιμότητά τους στο διαδίκτυο, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι υπηρεσίες που προσφέρουν είναι προσβάσιμες σε όλους, χωρίς διακρίσεις και ευθυγραμμίζονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα της ΕΕ.

4.2.1 Στόχος: βασικές δημόσιες υπηρεσίες

Όσον αφορά την κατάσταση της πρόσβασης σε επιγραμμικές δημόσιες υπηρεσίες, έχει σημειωθεί μικρή πρόοδος για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες, αλλά θα μπορούσε να βελτιωθεί περαιτέρω. Πολλά κράτη μέλη βρίσκονται σε σχετικά καλή θέση για να επιτύχουν τον στόχο του 100 % επιγραμμικής διαθεσιμότητας δημόσιων υπηρεσιών για τις επιχειρήσεις 104 και, γενικά, το 88 % των υπηρεσιών της κεντρικής κυβέρνησης είναι εξ ολοκλήρου επιγραμμικές, σε σύγκριση με το 76 % των υπηρεσιών περιφερειακής διακυβέρνησης και το 62 % των υπηρεσιών της τοπικής αυτοδιοίκησης 105 . Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις για την επίτευξη γενικών στόχων, όπως η ανθεκτικότητα, η κυριαρχία και ένα ανθρωποκεντρικό ψηφιακό περιβάλλον.

Τα κράτη μέλη επενδύουν στη μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα τους και στον ψηφιακό μετασχηματισμό του: οι συνδυασμένες προγραμματισμένες επενδύσεις στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και στις λύσεις ηλεκτρονικής διακυβέρνησης μέσω των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ανέρχονται σε 48 δισ. EUR 106 . Από το ποσό αυτό, τα 33,6 δισ. EUR μπορούν να συνδεθούν άμεσα με τους στόχους για τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Η υλοποίηση της ενιαίας ψηφιακής πύλης 107 και της αρχής «μόνο άπαξ» θα είναι κρίσιμης σημασίας για την περαιτέρω τόνωση της ψηφιοποίησης των δημόσιων υπηρεσιών, με αποτέλεσμα την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και την επίτευξη ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά.

Μολονότι σημειώνεται σταθερή πρόοδος στην ανάπτυξη ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, οι επενδύσεις σε δημόσιες συμβάσεις καινοτόμων ψηφιακών λύσεων (π.χ. με βάση την τεχνητή νοημοσύνη ή τα μαζικά δεδομένα) είναι ανεπαρκείς και θα πρέπει να αυξηθούν σημαντικά από 118 δισ. EUR σε 295 δισ. EUR, ώστε να επιτευχθεί η πλήρης υιοθέτηση καινοτόμων ψηφιακών λύσεων στις δημόσιες υπηρεσίες 108 . Υπάρχει ανάγκη για σημαντικά υψηλότερες επενδύσεις όχι μόνο στις δημόσιες υπηρεσίες και την υγεία, αλλά σε όλους τους τομείς δραστηριότητας του δημόσιου τομέα, όπως οι μεταφορές, η ασφάλεια, η εκπαίδευση και ο πολιτισμός, οι κατασκευές, η ενέργεια, το νερό και το περιβάλλον.

Επιπλέον, απαιτείται στοχευμένη δράση για τη βελτίωση της διασυνοριακής επιγραμμικής διαθεσιμότητας και των συνολικών επιδόσεων των επιγραμμικών δημόσιων υπηρεσιών 109 . Η διαλειτουργικότητα αποτελεί βασικό παράγοντα διευκόλυνσης για τον σκοπό αυτόν. Η Επιτροπή πρότεινε την πράξη για τη διαλειτουργική Ευρώπη 110 με σκοπό την ενίσχυση της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας και συνεργασίας στον δημόσιο τομέα σε ολόκληρη την ΕΕ. Η διασυνοριακή διαλειτουργικότητα μπορεί να οδηγήσει σε ετήσια εξοικονόμηση κόστους μεταξύ 5,5 και 6,3 εκατ. EUR για τους πολίτες και μεταξύ 5,7 και 19,2 δισ. EUR για τις επιχειρήσεις που έχουν επαφές με τη δημόσια διοίκηση 111 .

Τέλος, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες που προσφέρουν είναι προσβάσιμες σε όλους, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων και των ατόμων με αναπηρία, καθώς και των πολιτών από άλλα κράτη μέλη, χωρίς διακρίσεις, και ότι ευθυγραμμίζονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα, τις αξίες και τις αρχές της ΕΕ, όπως η αρχή «μόνον άπαξ» και η λειτουργία με επίκεντρο τον χρήστη. Η διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές ορίζει ότι όλοι θα πρέπει να έχουν επιγραμμική πρόσβαση σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες στην ΕΕ. Ειδικότερα, η ΕΕ και τα κράτη μέλη έχουν δεσμευτεί να διευκολύνουν και να στηρίξουν την απρόσκοπτη, ασφαλή και διαλειτουργική πρόσβαση σε ολόκληρη την ΕΕ σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες που έχουν σχεδιαστεί για να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις ανάγκες των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των ψηφιακών υπηρεσιών υγείας και περίθαλψης, ιδίως της πρόσβασης σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας.

4.2.2 Στόχος: ηλεκτρονική ταυτοποίηση

Αυτός ο στόχος της ψηφιακής δεκαετίας θα μπορούσε να επιτευχθεί χάρη στην έγκαιρη εφαρμογή από τα κράτη μέλη του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας 112 . Χάρη στο ευρωπαϊκό πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη θα έχουν στη διάθεσή τους μια εύχρηστη, ασφαλή και διαλειτουργική υπηρεσία ταυτοποίησης. Θα πρέπει να υπάρχει λιγότερη γραφειοκρατία και διοικητικός φόρτος για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε όλες τις επιγραμμικές συναλλαγές τους, τόσο με τους φορείς του δημόσιου τομέα όσο και με τους ιδιωτικούς παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών.

Κατόπιν πρόσκλησης υποβολής προτάσεων το 2022, τον Απρίλιο του 2023 δρομολογήθηκαν τέσσερα πιλοτικά έργα που συγχρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη», για τη δοκιμή του πορτοφολιού σε ορισμένες καθημερινές καταστάσεις και την ενσωμάτωσή του στο εθνικό σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης σε 26 κράτη μέλη, καθώς και στην Ισλανδία, στη Νορβηγία και στην Ουκρανία. Τα κράτη μέλη έχουν ήδη προγραμματίσει έργα για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας στα εθνικά τους σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Για να διασφαλιστεί ότι το νόμισμά μας, το ευρώ, είναι κατάλληλο για το μέλλον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε, τον Ιούνιο του 2023, ένα νομικό πλαίσιο για τη ρύθμιση των ουσιωδών στοιχείων ενός ψηφιακού ευρώ 113 , τα οποία θα καταστήσουν δυνατή την εισαγωγή. από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενός ψηφιακού ευρώ που θα είναι διαθέσιμο και θα μπορεί να χρησιμοποιείται ευρέως. Το ψηφιακό ευρώ θα παρέχει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις και τους πολίτες να έχουν πρόσθετη επιλογή πληρωμής με την οποία θα μπορούν να συναλλάσσονται ευρέως με άλλους πολίτες και καταστήματα ή ιστοτόπους ηλεκτρονικού εμπορίου —ακόμη και χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, και με υψηλό επίπεδο προστασίας των δεδομένων. Στόχος είναι το ψηφιακό ευρώ να είναι πλήρως διαλειτουργικό με το ευρωπαϊκό πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας.

4.2.3 Στόχος: ηλεκτρονικά μητρώα υγείας

Η ψηφιοποίηση της υγείας έχει τη δυνατότητα να μετασχηματίσει το τοπίο της υγειονομικής περίθαλψης, καθώς βελτιώνει την πρόσβαση στη φροντίδα, ενισχύει τη συμμετοχή των ασθενών και, τελικά, οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας για τα άτομα και τις κοινότητες, ιδίως σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Η βελτίωση της πρόσβασης σε δεδομένα υγείας αποτελεί επίσης το πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση του ελέγχου της ροής των δεδομένων υγείας και της ασφαλούς κοινοχρησίας τους: για παράδειγμα, για την αναζήτηση δεύτερης γνωμάτευσης ή τη λήψη θεραπείας από διαφορετικό πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.

Συνολικά, η ΕΕ σημειώνει καλές επιδόσεις όσον αφορά τον δείκτη πρόσβασης σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας και βρίσκεται σε καλό δρόμο για την επίτευξη του στόχου της ΕΕ το 100 % των πολιτών της ΕΕ να έχει πρόσβαση στα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας τους 114 . Ένα επιτυχημένο παράδειγμα αυτών των επιδόσεων είναι το ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ 115 , ως βασικό ψηφιακό εργαλείο που συμβάλλει στους στόχους για την υγεία, καθώς και στη διασυνοριακή μετακίνηση και στη διευκόλυνση της ζωής των ανθρώπων, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή σε χρόνο ρεκόρ στις αρχές του καλοκαιριού του 2021. Μόνο στην ΕΕ έχουν ήδη εκδοθεί πάνω από 2,3 δισεκατομμύρια ψηφιακά πιστοποιητικά COVID της ΕΕ. Διάφοροι παράγοντες συνέβαλαν σ’ αυτό το σημαντικό επίτευγμα: i) ισχυρή πολιτική βούληση σε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και στα κράτη μέλη· ii) ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών· iii) χρηματοδότηση των κρατών μελών. Τον Ιούνιο του 2023, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αξιοποίησε την ψηφιακή πιστοποίηση COVID της ΕΕ για να δημιουργήσει ένα παγκόσμιο σύστημα που θα διευκολύνει την παγκόσμια κινητικότητα και θα προστατεύει τους ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο από τρέχουσες και μελλοντικές απειλές κατά της υγείας, συμπεριλαμβανομένων των πανδημιών 116 .

Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν και περιλαμβάνουν την επέκταση του αριθμού των συνδεδεμένων παρόχων υγειονομικής περίθαλψης, το εύρος των προσβάσιμων δεδομένων και τη χρήση της επαλήθευσης ταυτότητας eIDAS σε υπηρεσίες πρόσβασης σε δεδομένα υγείας. Με στόχο τη βελτίωση της προσβασιμότητας των δεδομένων υγείας, η Επιτροπή υπέβαλε νομοθετική πρόταση σχετικά με έναν ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για την υγεία 117 . Ειδικότερα, η πρόταση αποσκοπεί στη βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών στα οικεία ηλεκτρονικά δεδομένα υγείας, στην υποστήριξη της ανταλλαγής δεδομένων υγείας μεταξύ των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης και στην ενθάρρυνση της περαιτέρω χρήσης των δεδομένων υγείας για την υποστήριξη της έρευνας, της χάραξης πολιτικής και άλλων συναφών σκοπών.

4.3 Στόχος της ψηφιακής δεκαετίας: διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ενδυνάμωση του δημοκρατικού βίου

Οι ψηφιακές τεχνολογίες και υπηρεσίες έχουν την ικανότητα να διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο ζούμε μαζί και ασκούμε τον ρόλο μας ως πολίτες. Δημιουργούν νέους τρόπους άσκησης και απόλαυσης των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών, καθώς και συμμετοχής στον δημοκρατικό βίο, αλλά και νέους τρόπους με τους οποίους αυτά μπορούν να παραβιαστούν. Αυτό ισχύει ιδίως για την ΤΝ και τα αλγοριθμικά συστήματα που θα μπορούσαν να ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ισότητα, την ελευθερία, την ασφάλεια και την παραβίαση της ιδιωτικής ζωής, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας κατάχρησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα 118 . Οι τεχνολογίες εργαλειοποιούνται από αυταρχικά καθεστώτα 119 , παρουσιάζοντας νέες προκλήσεις για τις δημοκρατίες, το κράτος δικαίου 120 , και αυξάνοντας την πόλωση και τη ρητορική μίσους στο διαδίκτυο, τόσο στην ΕΕ όσο και παγκοσμίως.

Η προώθηση ενός ανθρωποκεντρικού, βασιζόμενου στα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριληπτικού, διαφανούς και ανοικτού ψηφιακού περιβάλλοντος στο οποίο οι ασφαλείς και διαλειτουργικές ψηφιακές τεχνολογίες και υπηρεσίες σέβονται και ενισχύουν τις αρχές, τα δικαιώματα και τις αξίες της Ένωσης και είναι προσβάσιμες σε όλους, παντού στην Ένωση, αποτελεί έναν από τους γενικούς στόχους που ορίζονται στην απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία 121 . Επιπλέον, η διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές περιλαμβάνει αρχές και δεσμεύσεις σχετικά με την πρόσβαση σε ένα αξιόπιστο, ποικιλόμορφο και πολύγλωσσο ψηφιακό περιβάλλον, με σκοπό να συμβάλει σε έναν πλουραλιστικό δημόσιο διάλογο και στην αποτελεσματική και χωρίς διακρίσεις συμμετοχή στη δημοκρατία. Επισημαίνει ιδίως τον ρόλο των πολύ μεγάλων επιγραμμικών πλατφορμών στον μετριασμό των κινδύνων που απορρέουν από τη λειτουργία και τη χρήση των υπηρεσιών τους, μεταξύ άλλων σε σχέση με την παραπληροφόρηση. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη έχουν επίσης δεσμευτεί να υποστηρίξουν την ανάπτυξη και τη βέλτιστη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών για την τόνωση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και της δημοκρατικής συμμετοχής τους.

Στο πλαίσιο αυτό, χάρη στο πρωτοπόρο κανονιστικό πλαίσιο, η ΕΕ θέτει το παγκόσμιο πρότυπο για τη δημιουργία πιο ανθρωποκεντρικών επιγραμμικών περιβαλλόντων και ψηφιακών τεχνολογιών για την παρούσα και τις επόμενες δεκαετίες.

Με την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες, η ΕΕ θέσπισε ένα πρωτοφανές και ολοκληρωμένο νέο κανονιστικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των κοινωνικών επιπτώσεων των ψηφιακών υπηρεσιών στην ΕΕ και τη διασφάλιση της υψηλότερης δυνατής προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών της ΕΕ στο διαδίκτυο κατά τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις. Στις 25 Απριλίου 2023 η Επιτροπή όρισε 17 πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες (VLOP) και 2 πολύ μεγάλες επιγραμμικές μηχανές αναζήτησης (VLOSE) 122 . Κατά την ημερομηνία της παρούσας ανακοίνωσης, οι αυστηρές υποχρεώσεις για τις εν λόγω πλατφόρμες έχουν αρχίσει να ισχύουν. Υποχρεώθηκαν να εγκρίνουν εκτίμηση κινδύνων και μέτρα μετριασμού των κινδύνων στο πλαίσιο ενός ετήσιου κύκλου, για την αντιμετώπιση των κινδύνων που ενέχουν οι υπηρεσίες τους για τις δημοκρατικές κοινωνίες και τα δικαιώματα των πολιτών μας, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στα θεμελιώδη δικαιώματα, της παραπληροφόρησης και των αρνητικών επιπτώσεων στη σωματική και ψυχική ευεξία και στους ανηλίκους, της πώλησης παράνομων προϊόντων και του υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών. Στο πλαίσιο του ρόλου της ως επόπτης και αρμόδια για την επιβολή της νομοθεσίας, η Επιτροπή εξετάζει ενδελεχώς τα μέτρα που λαμβάνουν οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες και οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές μηχανές αναζήτησης, συμπεριλαμβανομένων των αλγορίθμων ελέγχου περιεχομένου, των διαφημιστικών πρακτικών τους και του σχεδιασμού των συστημάτων συστάσεών τους 123   124 . Η διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές παρέχει ένα σαφές σημείο αναφοράς για τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής, καθώς και για τις εταιρείες και τους εμπειρογνώμονες, κατά τη διενέργεια των αξιολογήσεών τους. 

Με την πράξη για την ΤΝ, η ΕΕ πρωτοστατεί σε ένα κανονιστικό πλαίσιο για τον μετριασμό των απειλών που ενέχουν η ΤΝ και τα αλγοριθμικά συστήματα και για τη διασφάλιση ότι τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου σχεδιάζονται, αναπτύσσονται και χρησιμοποιούνται με πλήρη συνεκτίμηση και σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αξιών. Η Επιτροπή προτείνει να ταξινομηθούν ορισμένα συστήματα ως υψηλού κινδύνου με βάση τον επιδιωκόμενο σκοπό και τον δυνητικό αντίκτυπό τους. Τα συστήματα αυτά θα πρέπει να συμμορφώνονται με ειδικές απαιτήσεις, όπως να βασίζονται σε κατάλληλα σύνολα δεδομένων για την αποφυγή παράνομων διακρίσεων και τη διευκόλυνση της ανθρώπινης εποπτείας των αποτελεσμάτων. Στο πλαίσιο αυτό, τα πρότυπα ΤΝ που αναπτύσσονται 125 επί του παρόντος θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο με τον καθορισμό τεχνικών λύσεων για την εκπλήρωση των βασικών απαιτήσεων αξιοπιστίας της ΤΝ που ορίζονται στο νομικό κείμενο. Επιπλέον, η πρόταση πράξης για την ΤΝ επιδιώκει να διασφαλίσει επαρκές επίπεδο διαφάνειας και ευαισθητοποίησης με την υποχρέωση επισήμανσης των προϊόντων βαθυπαραποίησης και ενημέρωσης των φυσικών προσώπων όταν αλληλεπιδρούν με ένα σύστημα ΤΝ, τα οποία αποτελούν δύο βασικά στοιχεία υπό το πρίσμα των νέων απειλών και ευκαιριών που συνδέονται με τη γενετική ΤΝ. Ενόψει της επιτάχυνσης των τεχνολογικών εξελίξεων και της γενικής υιοθέτησης των τεχνολογιών ΤΝ, η Επιτροπή ξεκίνησε επίσης συζητήσεις για ένα σύμφωνο για την ΤΝ. Η πρωτοβουλία αυτή επιδιώκει την εθελοντική δέσμευση της βιομηχανίας να λάβει υπόψη την πράξη για την ΤΝ και να αρχίσει να εφαρμόζει τις κύριες απαιτήσεις της πριν από τη νόμιμη προθεσμία.

Η καταπολέμηση της διάδοσης της εσφαλμένης πληροφόρησης και της παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο είναι απαραίτητη για τη δημιουργία ενός ανθρωποκεντρικού ψηφιακού περιβάλλοντος που ενδυναμώνει τον δημοκρατικό βίο. Η αντιμετώπιση αυτής της απειλής αποτελεί εκ νέου επείγουσα ανάγκη, καθώς οι τεχνολογίες γενετικής ΤΝ παρέχουν νέα εργαλεία σε κακόβουλους παράγοντες σε πρωτοφανή κλίμακα 126 . Πέραν των εργαλείων που προσφέρει η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες, ο κώδικας δεοντολογίας για την παραπληροφόρηση 127 , ο οποίος έχει υπογραφεί από ευρύ φάσμα υπογραφόντων, συμπεριλαμβανομένων αρκετών μεγάλων επιγραμμικών πλατφορμών, περιλαμβάνει σημαντικές δεσμεύσεις για τον περιορισμό της διάδοσης παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο και αποσκοπεί να καταστεί κώδικας δεοντολογίας στο πλαίσιο της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες 128 .

Η ενδυνάμωση ανεξάρτητων παραγόντων των μέσων ενημέρωσης ώστε να παρέχουν αξιόπιστες πληροφορίες στο διαδίκτυο και οι πολίτες να αναζητούν τέτοιες πληροφορίες είναι καίριας σημασίας για την ενίσχυση της συνολικής ανθεκτικότητας των δημοκρατικών κοινωνιών μας στην ψηφιακή εποχή. Η πρόταση της Επιτροπής για μια ευρωπαϊκή πράξη για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, η οποία βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση, αποσκοπεί στη βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς για τις υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης, καθώς καθίστανται πιο ψηφιακές και εγγενώς διασυνοριακές. Όταν εγκριθεί, θα οδηγήσει σε αύξηση των επενδύσεων και του ανταγωνισμού, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να έχουν πρόσβαση σε ένα πιο ευρύ φάσμα ποιοτικού περιεχομένου των μέσων ενημέρωσης και να συμβάλουν σε πλουραλιστικές δημόσιες συζητήσεις, σύμφωνα με τη διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές.

Με την ανακοίνωση για τους εικονικούς κόσμους 129 , η Επιτροπή προτείνει δράσεις για τη στήριξη της ανάπτυξης και της χρήσης εικονικών κόσμων στην ΕΕ, διαρθρωμένων γύρω από τους στόχους της απόφασης για την ψηφιακή δεκαετία. Η Επιτροπή στοχεύει σε ένα Web 4.0 και σε εικονικούς κόσμους που θα βασίζονται στις αξίες, στις αρχές και στα θεμελιώδη δικαιώματα της ΕΕ, όπου οι άνθρωποι μπορούν να είναι ασφαλείς και να αισθάνονται σιγουριά και δύναμη, όπου τα δικαιώματά τους ως χρήστες, καταναλωτές, εργαζόμενοι ή δημιουργοί γίνονται σεβαστά και όπου οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα μπορούν να αναπτύσσουν κορυφαίες σε παγκόσμιο επίπεδο εφαρμογές, να επεκτείνονται και να αναπτύσσονται.

4.4 Στόχος της ψηφιακής δεκαετίας: προώθηση ενός ανθρωποκεντρικού περιβάλλοντος — έμφαση στην προστασία των παιδιών

Ο ανθρωποκεντρικός ψηφιακός μετασχηματισμός της Ευρώπης πρέπει να προστατεύει τα πλέον ευάλωτα μέλη της κοινωνίας από επιζήμιους παράγοντες στο διαδίκτυο. Το διαδίκτυο έχει επιταχύνει την εμφάνιση και την ανάπτυξη νέων απειλών και τάσεων και τα αριθμητικά στοιχεία είναι ανησυχητικά: τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από τις χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας του Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου δείχνουν σημαντική αύξηση του αριθμού των ατόμων που αναζητούν βοήθεια ή συμβουλές μεταξύ του 2021 και του 2022 σχετικά με τον σεξουαλικό εκβιασμό (έως + 60 %), τη διαδικτυακή φήμη (έως + 32 %) και το ηλεκτρονικό έγκλημα (+ 30 %). Το 2022, το 60 % του συνόλου των επικοινωνιών πραγματοποιήθηκαν από παιδιά ηλικίας μεταξύ 12 και 18 ετών, και σχεδόν το 7,5 % από παιδιά ηλικίας 5 έως 11 ετών, γεγονός που αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι τα παιδιά συνδέονται στο διαδίκτυο και αντιμετωπίζουν δυσκολίες σε ακόμη μικρότερη ηλικία.

Ένα ασφαλέστερο ψηφιακό περιβάλλον και καταλληλότερο περιεχόμενο για τα παιδιά και τους νέους αποτελούν βασική προτεραιότητα της ψηφιακής δεκαετίας. Η διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές προβλέπει ότι τα παιδιά και οι νέοι θα πρέπει να προστατεύονται από εγκλήματα που διαπράττονται μέσω ψηφιακών τεχνολογιών ή διευκολύνονται από αυτές. Η διακήρυξη περιλαμβάνει διάφορες δεσμεύσεις στο πλαίσιο αυτό, από την παροχή εκπαίδευσης για την πλοήγηση στο ψηφιακό περιβάλλον έως την προστασία των παιδιών και των νέων από επιβλαβές και παράνομο περιεχόμενο, καθώς και από την κατάρτιση προφίλ για διαφημιστικούς σκοπούς, και τη συμμετοχή των ίδιων των παιδιών στην ανάπτυξη ψηφιακών πολιτικών που τα αφορούν.

Η δέσμευση της ΕΕ για έναν ψηφιακό μετασχηματισμό που θα λειτουργεί υπέρ των παιδιών ενισχύεται στην πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες, η οποία περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την προστασία των ανηλίκων. Το έργο των Κέντρων Ασφαλούς Διαδικτύου και οι δράσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της στρατηγικής για ένα καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά 130 θα στηρίξουν την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες. Η επιγραμμική επαλήθευση της ηλικίας αποτελεί προτεραιότητα για την Επιτροπή: συμβάλλοντας στον στόχο σχετικά με την πρόσβαση σε ψηφιακή ταυτότητα, η Επιτροπή θα προωθήσει τη χρήση του πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ για τον σκοπό αυτόν.

Η καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών παραμένει επίσης βασική προτεραιότητα για την ΕΕ. Τον Μάιο του 2022, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση κανονισμού για την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών 131 , με την οποία καθορίζονται σαφείς υποχρεώσεις για τους παρόχους επιγραμμικών υπηρεσιών ώστε να αποτρέπουν τον κίνδυνο σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών στις υπηρεσίες τους, καθώς και να εντοπίζουν, να αναφέρουν και να εξαλείφουν τα εγκλήματα αυτά όταν διαπράττονται.

5. Ψηφιακός μετασχηματισμός για τη στήριξη της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ

Ο τομέας των ΤΠΕ αποτελεί σημαντική πηγή εκπομπών και αποβλήτων. Σήμερα, αντιπροσωπεύει περίπου το 7 % έως 9 % της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί σε 13 % έως το 2030 132 . Ταυτόχρονα, ο τομέας αυτός οφείλεται για το 2 % έως 4 % των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τις αυξανόμενες ποσότητες ηλεκτρονικών αποβλήτων 133 . Η κατάσταση αυτή είναι πιθανό να ενταθεί λόγω του ταχέως εξελισσόμενου χαρακτήρα των ψηφιακών τεχνολογιών και της πιθανή απότομης αύξησης των υπηρεσιών που υποστηρίζονται από ψηφιακές τεχνολογίες.

Ταυτόχρονα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί σύμμαχο ζωτικής σημασίας στις προσπάθειές μας να μειώσουμε το περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα 134 . Η απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία θέτει ως στόχο να εξασφαλιστεί η αύξηση της βιωσιμότητας, της ανθεκτικότητας και της αποδοτικότητας, ως προς τη χρήση ενέργειας και πόρων, των ψηφιακών υποδομών και τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των αλυσίδων εφοδιασμού τους, με σκοπό την ελαχιστοποίηση του αρνητικού τους αντίκτυπου στο περιβάλλον και την κοινωνία 135 . Πράγματι, η απόφαση περιλαμβάνει αρκετές αναφορές στους στόχους βιωσιμότητας των υποδομών, ιδίως των κόμβων παρυφών και των ημιαγωγών. Η διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές προωθεί ψηφιακά προϊόντα και ψηφιακές υπηρεσίες με ελάχιστο αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον και την κοινωνία, καθώς και ψηφιακές τεχνολογίες που συμβάλλουν στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, η διακήρυξη προβλέπει ότι η πρόσβαση σε ακριβείς και εύληπτες πληροφορίες σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την κατανάλωση ενέργειας των ψηφιακών προϊόντων και των ψηφιακών υπηρεσιών θα πρέπει να είναι διαθέσιμη σε όλους. Τέλος, στα συμπεράσματα του Συμβουλίου του Δεκεμβρίου του 2020 «Ψηφιοποίηση προς όφελος του περιβάλλοντος» αναγνωρίζεται ότι η ψηφιοποίηση αποτελεί εξαιρετικό μοχλό για την επιτάχυνση της μετάβασης σε μια κλιματικά ουδέτερη, κυκλική και ανθεκτικότερη οικονομία.

Σύμφωνα με την έκθεση στρατηγικών προβλέψεων 2022, όταν εφαρμόζονται υπό τις κατάλληλες συνθήκες, οι ψηφιακές λύσεις έχουν καταδείξει σημαντική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, αυξημένη αποδοτικότητα των πόρων και βελτιωμένη περιβαλλοντική παρακολούθηση 136 . Το συνολικό δυναμικό μείωσης των εκπομπών με τη χρήση ψηφιακών λύσεων που βασίζονται στις υφιστάμενες τεχνολογίες εκτιμάται σε 15 %-20 % των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030, υπό την προϋπόθεση ότι θα χρησιμοποιούνται και θα ρυθμίζονται ορθά 137 .

Η ΕΕ εργάζεται ενεργά για την αξιοποίηση στον μέγιστο βαθμό των συνεργειών της πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού:

-Στη στρατηγική «Μια Ευρώπη έτοιμη για την ψηφιακή εποχή» 138 , η Επιτροπή έθεσε φιλόδοξους στόχους, όπως η κλιματική ουδετερότητα των κέντρων δεδομένων στην ΕΕ έως το 2030. Τα μέτρα για τη βελτίωση της κυκλικότητας των ψηφιακών συσκευών και τη μείωση των ηλεκτρονικών αποβλήτων περιλαμβάνουν την οδηγία για το δικαίωμα επισκευής 139 και τα πρόσφατα εκδοθέντα κριτήρια οικολογικού σχεδιασμού για κινητά τηλέφωνα και ταμπλέτες 140 . Συνεχίζονται επίσης οι προσπάθειες για την ανάπτυξη μικροκυκλωμάτων χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ευρωπαϊκού επεξεργαστή 141 . Τέλος, οι πρωτοβουλίες για τις ψηφιακές δεξιότητες προσδιορίζονται επίσης ως καίριας σημασίας για τη διασφάλιση ενός εργατικού δυναμικού με τις ψηφιακές δεξιότητες που απαιτούνται για να συμβάλουν στη διττή μετάβαση (βλ. ενότητα 4.1).

-Στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ψηφιοποίηση του ενεργειακού συστήματος 142 , η Επιτροπή προσδιορίζει τον τομέα των ΤΠΕ ως κινητήρια δύναμη επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ενεργειακή απόδοση κατά μήκος της αξιακής αλυσίδας. Μια δήλωση προθέσεως 143 για τη δημιουργία ενός ψηφιακού δίδυμου του ευρωπαϊκού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2022, θα συμβάλει στην προώθηση και τον συντονισμό των επενδύσεων στην ψηφιοποίηση των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας.

-Με τη στρατηγική για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα 144 , η Επιτροπή έχει ως στόχο να καταστήσει την κινητικότητα και τα συστήματα μεταφορών πιο οικολογικά και αποδοτικά. Η ΕΕ επιθυμεί να χρησιμοποιήσει την ψηφιοποίηση και την αυτοματοποίηση για να βελτιώσει όχι μόνο την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά μας μέσω αποδοτικών και ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιαστικής, αλλά και τη βιωσιμότητα του τομέα των μεταφορών.

-Με το πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για το περιβάλλον 145 , η Επιτροπή αποσκοπεί στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης προς μια κυκλική οικονομία κλιματικά ουδέτερη, βιώσιμη, μη τοξική, αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων, βασισμένη σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ανθεκτική και ανταγωνιστική, με δίκαιο, ισότιμο και χωρίς αποκλεισμούς τρόπο. Η αξιοποίηση του δυναμικού των ψηφιακών τεχνολογιών και των τεχνολογιών δεδομένων αναγνωρίζεται ως αναγκαίος πρόσφορος όρος για την επίτευξη των στόχων προτεραιότητας και τη στήριξη της περιβαλλοντικής πολιτικής, με παράλληλη αύξηση των προσπαθειών για την ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της ψηφιοποίησης.

-Για να εξασφαλιστούν συνέργειες μεταξύ πράσινων και ψηφιακών επενδύσεων και πολιτικών, η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές προς τα κράτη μέλη για την επικαιροποίηση των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα για την περίοδο 2021-2030 146 ενθαρρύνει και βοηθά τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τα υφιστάμενα εργαλεία και να διερευνήσουν το πλήρες δυναμικό της διττής πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, αποφεύγοντας παράλληλα τις αλληλεπικαλύψεις.

Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω δράση και οι επενδύσεις είναι καίριας σημασίας για την παροχή κινήτρων για τη μετάβαση προς πιο αποδοτικές ως προς τη χρήση των πόρων ψηφιακές τεχνολογίες. Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη του κανονισμού της ΕΕ για την ταξινομία 147 σχετικά με τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σ’ αυτήν έχει καθορίσει σαφή κριτήρια που θα συμβάλουν στην καθοδήγηση των επενδύσεων προς πιο πράσινα κέντρα δεδομένων και αποδεδειγμένες πράσινες ψηφιακές λύσεις ως βιώσιμη οικονομική δραστηριότητα. Ταυτόχρονα, το προσωρινό πλαίσιο κρίσης και μετάβασης για τη λήψη μέτρων κρατικής ενίσχυσης 148 θα συμβάλει στην αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών για μια πιο πράσινη και πιο βιώσιμη οικονομία, ιδίως της ψηφιακής συνιστώσας της παραγωγής καθαρών τεχνολογιών, ενώ οι τροποποιήσεις του ΓΚΑΚ έχουν τη δυνατότητα να διευκολύνουν, να απλουστεύσουν και να επιταχύνουν τη στήριξη για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση της ΕΕ, καθώς διευκολύνουν τις επενδύσεις σε ψηφιακές τεχνολογίες και συνδεσιμότητα 149 . Τέλος, η αναθεώρηση των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, υπό το πρίσμα του REPowerEU, όπου, μεταξύ άλλων, μπορεί να εξεταστεί το δυναμικό των ψηφιακών λύσεων για την ενεργειακή μετάβαση, αποτελεί ευκαιρία για τη στήριξη της ψηφιοποίησης του ενεργειακού συστήματος.

Επιπλέον, υπάρχει ανάγκη για επιστημονικά τεκμηριωμένη μεθοδολογία αξιολόγησης σχετικά με τον «καθαρό περιβαλλοντικό αντίκτυπο» της αυξημένης ψηφιοποίησης, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τόσο τα οφέλη όσο και τις πιθανές επιπτώσεις ανάκαμψης. Αυτό συνεπάγεται επίσης τη συλλογή στοιχείων σχετικά με τον καθαρό περιβαλλοντικό αντίκτυπο της ψηφιοποίησης σε ολόκληρη την ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί η θετική συμβολή της στους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Η Επιτροπή έχει δρομολογήσει ειδικές πρωτοβουλίες Ε&Κ, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», για τη στήριξη αυτής της φιλοδοξίας και θα εντείνει τις εργασίες της για την ανάπτυξη κοινών δεικτών για τη μέτρηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

6. Διεθνής διάσταση

Οι δραστηριότητες διεθνούς συνεργασίας αποσκοπούν στην προορατική προβολή του μοντέλου μας που βασίζεται σε ανθρωποκεντρικές αξίες και στην προώθηση των συμφερόντων της ΕΕ στην παγκόσμια σκηνή. Στη διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές, η ΕΕ και τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να προωθήσουν το όραμά τους για τον ψηφιακό μετασχηματισμό στους διεθνείς εταίρους. Αυτό έχει εμπνεύσει τη διακήρυξη για το μέλλον του διαδικτύου 151 και τη διακήρυξη του ΟΟΣΑ για ένα αξιόπιστο, βιώσιμο και χωρίς αποκλεισμούς ψηφιακό μέλλον 152 , και τροφοδοτεί τα έργα που θα οδηγήσουν στη συμφωνία για ένα παγκόσμιο ψηφιακό σύμφωνο των Ηνωμένων Εθνών 153 . Μετά την έγκριση των συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με την ψηφιακή διπλωματία της ΕΕ 154 τον Ιούλιο του 2022, η ΕΕ δημιούργησε μια ισχυρή βάση για την εξωτερική μας δέσμευση σε ψηφιακά ζητήματα. Στα επακόλουθα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την ψηφιακή διπλωματία της ΕΕ 155 , του Ιουνίου 2023, προτείνεται ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που απαιτούνται για μια ισχυρότερη, πιο στρατηγική, συνεκτική και αποτελεσματική πολιτική και δράση της ΕΕ στον τομέα των παγκόσμιων ψηφιακών υποθέσεων. Ενισχύθηκε ο συντονισμός της «Ομάδας Ευρώπη», συμπεριλαμβανομένου του ρόλου των αντιπροσωπειών της ΕΕ στην επικοινωνία και την προώθηση των νομοθετικών και πολιτικών εξελίξεων της ΕΕ μεταξύ των κυβερνήσεων και των ενδιαφερόμενων μερών στις χώρες-εταίρους.

Στόχος της ψηφιακής διπλωματίας της ΕΕ είναι να διασφαλιστεί ο παγκόσμιος ρόλος της ΕΕ στον ψηφιακό κόσμο. Σε διμερές επίπεδο, η διεθνής προβολή βασίζεται στην αξιοποίηση ψηφιακών εταιρικών σχέσεων, με βάση τους ισχυρούς δεσμούς μας με ομοϊδεάτες εταίρους, όπως η Ιαπωνία, η Δημοκρατία της Κορέας και η Σινγκαπούρη, στα τέσσερα βασικά σημεία. Η διεθνής συνεργασία διαμορφώνεται επίσης στα Συμβούλια Εμπορίου και Τεχνολογίας (ΣΕΤ ΕΕ-ΗΠΑ, ΣΕΤ ΕΕ-Ινδίας), στις περιφερειακές συμμαχίες (Λατινική Αμερική, Αφρική) και στους ψηφιακούς διαλόγους με τη Λατινική Αμερική και την Ασία. Η ΕΕ έχει επίσης εντείνει σημαντικά τη στήριξή της για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ουκρανίας, εστιάζοντας τόσο σε μέτρα έκτακτης ανάγκης όσο και σε μακροπρόθεσμα μέτρα, ιδίως όσον αφορά την περιαγωγή. Σε πολυμερές επίπεδο, ιδίως στις G20 και G7, σύμφωνα με την έννοια της «αξιόπιστης συνδεσιμότητας» 156 , η ΕΕ προωθεί μια προσέγγιση που αναγνωρίζει τον ρόλο της ψηφιακής νομοθετικής ρύθμισης όσον αφορά την εμπιστοσύνη στην ψηφιακή οικονομία και τη διευκόλυνση των ροών δεδομένων.

Η Global Gateway 157 ενισχύει τις διαπροσωπικές συνδέσεις μεταξύ της Ευρώπης και των εταίρων της με στοχευμένες επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές με στόχο την αντιμετώπιση του παγκόσμιου ψηφιακού χάσματος και την ενίσχυση ασφαλών και αξιόπιστων ψηφιακών συνδέσεων. Η Επιτροπή εργάζεται για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βασικής υποδομής και της συνδεσιμότητας των εδαφών της ΕΕ με ομόφρονες τρίτες χώρες, χρησιμοποιώντας ένα παγκόσμιο και ασφαλές δίκτυο υποβρύχιων καλωδίων για τη στήριξη της ψηφιακής ανθεκτικότητας της ΕΕ και τη μείωση των εξαρτήσεων μέσω της προώθησης της διαφοροποίησης των διεθνών διαδρομών.

Οι ξένες επενδύσεις και το εμπόριο είναι ουσιαστικής σημασίας για την οικονομική μας ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση και την καινοτομία. Ωστόσο, σήμερα περισσότερο από ποτέ, ο ανοικτός χαρακτήρας της ΕΕ πρέπει να εξισορροπηθεί με κατάλληλα εργαλεία, ώστε να διαφυλαχτεί το βασικό στρατηγικό της πλεονέκτημα και να διασφαλιστεί ο συντονισμός σε επίπεδο Ένωσης. Η στρατηγική για την ενίσχυση οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ 158 θα καταστήσει δυνατή την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του οικονομικού ανοίγματος στον μέγιστο βαθμό, με παράλληλη ελαχιστοποίηση των κινδύνων οικονομικών αλληλεξαρτήσεων, ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού της ΕΕ και αντιμετώπιση της διαρροής τεχνολογίας ή της πιθανής χρήσης των οικονομικών εξαρτήσεων, συμπεριλαμβανομένου του οικονομικού εξαναγκασμού. Η ΕΕ έχει επίσης θεσπίσει δυναμικά οικονομικά μέτρα, όπως το πλαίσιο της ΕΕ για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) 159 , που επιτρέπει στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή να παρακολουθούν και να επηρεάζουν τις επιπτώσεις των ΑΞΕ στις υποδομές ζωτικής σημασίας, στις τεχνολογίες κρίσιμης σημασίας και στα είδη διπλής χρήσης, στον εφοδιασμό με συντελεστές παραγωγής κρίσιμης σημασίας, στην πρόσβαση σε πληροφορίες ευαίσθητου χαρακτήρα και στην ελευθερία και πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης. Επιπλέον, ο κανονισμός της ΕΕ για τις ξένες επιδοτήσεις (FSR), ο οποίος άρχισε να ισχύει τον Ιούλιο του 2023, επιτρέπει στην Επιτροπή να διερευνά και να διορθώνει επιδοτήσεις που λαμβάνονται από τρίτες χώρες οι οποίες στρεβλώνουν την εσωτερική αγορά της ΕΕ. Η ΕΕ μπορεί πλέον να βασιστεί σε μια ενισχυμένη εργαλειοθήκη ελέγχου των εξαγωγών με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση των εξελισσόμενων κινδύνων για την ασφάλεια και των αναδυόμενων τεχνολογιών. Ο νέος κανονισμός για τον έλεγχο των εξαγωγών θεσπίζει ενωσιακό σύστημα για τον έλεγχο των εξαγωγών, της μεσιτείας, της τεχνικής βοήθειας, της διαμετακόμισης και της μεταφοράς ειδών διπλής χρήσης, το οποίο περιλαμβάνει κατάλογο ψηφιακών τεχνολογιών 160 .

7. Συμπεράσματα

Η επιτυχία της ψηφιακής δεκαετίας θα είναι ζωτικής σημασίας για τη μελλοντική ευημερία της ΕΕ. Η επίτευξη του θεματολογίου της ΕΕ για την ψηφιακή δεκαετία θα μπορούσε να ελευθερώσει πάνω από 2,8 τρισ. EUR σε οικονομική αξία 161 που ισοδυναμεί με το 21 % της τρέχουσας οικονομίας της ΕΕ.

Η τρέχουσα κατάσταση που παρουσιάζεται στην παρούσα έκθεση καταδεικνύει ότι η επιτυχία του ψηφιακού μετασχηματισμού της ΕΕ θα απαιτήσει σημαντική επιτάχυνση και εμβάθυνση της δράσης της ΕΕ και των κρατών μελών για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, τη δημιουργία κινήτρων και την τόνωση των επενδύσεων σε ψηφιακές τεχνολογίες, δεξιότητες και υποδομές. Η εφαρμογή της οριζόντιας προσέγγισης της ψηφιακής δεκαετίας και η αξιοποίηση των συνεργειών μεταξύ των βασικών σημείων, των στοχευμένων τομέων και των στόχων θα είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη προόδου προς έναν επιτυχημένο ψηφιακό μετασχηματισμό. 

Η τρέχουσα κατάσταση που παρουσιάζεται στην παρούσα έκθεση απαιτεί επίσης μια πιο συντονισμένη κοινή δράση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ΕΕ. Τα κράτη μέλη καλούνται να σημειώσουν περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά την υλοποίηση πολυκρατικών έργων και κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής, δεδομένης της δυνητικής συμβολής τους στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της τρέχουσας κατάστασης και των στόχων για το 2030.

Η παρακολούθηση της προόδου σε σχέση με τους κοινούς στόχους και επιδιώξεις μέσω του μηχανισμού διακυβέρνησης της ψηφιακής δεκαετίας είναι απαραίτητη για την καλύτερη κατανόηση της αλληλεξάρτησης μεταξύ κανονιστικών και χρηματοδοτικών πολιτικών και για την εξεύρεση κοινών πλεονεκτημάτων και συνεργειών για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων της ΕΕ. Ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας οι εθνικοί χάρτες πορείας που πρέπει να εγκριθούν από τα κράτη μέλη έως τις αρχές Οκτωβρίου του 2023, και οι περαιτέρω προσαρμογές αργότερα, να αντικατοπτρίζουν αυτήν την ολοκληρωμένη προσέγγιση και να λαμβάνουν υπόψη τις συνιστώμενες πολιτικές, μέτρα και δράσεις που περιέχονται στην παρούσα έκθεση.

Η Επιτροπή θα συμμετάσχει τώρα σε συζητήσεις με τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τον τρόπο επίτευξης κοινής προόδου με τη χρήση του μηχανισμού διακυβέρνησης της ψηφιακής δεκαετίας. Παράλληλα, θα συνεργαστεί επίσης με ενδιαφερόμενα μέρη και εταίρους εκτός της ΕΕ.

(1)

Απόφαση (ΕΕ) 2022/2481 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, για τη θέσπιση του προγράμματος πολιτικής 2030 «Ψηφιακή Δεκαετία» (ΕΕ L 323 της 19.12.2022, σ. 4).

(2)

 Πηγή: Ανάλυση της Επιτροπής SWD(2023) 571 με τίτλο «Digital Decade cardinal points: digital skills, digital infrastructures, digitalisation of businesses and digitalisation of public services» (Βασικά σημεία της ψηφιακής δεκαετίας: ψηφιακές δεξιότητες, ψηφιακές υποδομές, ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και των δημόσιων υπηρεσιών). Βλ. C(2023) 7500 «Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη θέσπιση των προβλεπόμενων πορειών σε επίπεδο Ένωσης για την επίτευξη των ψηφιακών στόχων».

(3)

Οι αναφορές στην παρούσα ανακοίνωση, στο παράρτημά της και στα συνοδευτικά έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που αφορούν μέτρα στήριξης τα οποία ενδέχεται να συνιστούν κρατική ενίσχυση ισχύουν με την επιφύλαξη της αξιολόγησης των κρατικών ενισχύσεων.

(4)

Ευρωπαϊκή διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές για την ψηφιακή δεκαετία (ΕΕ C 23 της 23.1.2023, σ. 1). Η διακήρυξη βασίζεται στο πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ, ιδίως στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και στο παράγωγο δίκαιο και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(5)

Σε κάθε σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας πρέπει να προβλέπεται η διάθεση τουλάχιστον του 20 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Για τον σκοπό αυτόν, τα σχέδια έπρεπε να προσδιορίζουν και να αιτιολογούν την ψηφιακή συνεισφορά κάθε μέτρου, με βάση τη μεθοδολογία που ορίζεται στο παράρτημα VII του κανονισμού ΜΑΑ.

(6)

Special Eurobarometer 532 «The Digital Decade» (Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 532 «Η ψηφιακή δεκαετία»), Μάρτιος 2023 (στο εξής: Ευρωβαρόμετρο 2023).

(7)

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2023 (επιγραμμικός κωδικός δεδομένων: ISOC_CI_IFP_FU), το 2022, το 84 % των πολιτών στην ΕΕ είχε πρόσβαση στο διαδίκτυο καθημερινά, ενώ ένα επιπλέον 5 % το χρησιμοποιούσε τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.

(8)

Έκθεση στρατηγικών προβλέψεων του 2021 [COM(2021) 750 final] και του 2022 [COM(2022) 289 final].

(9)

McKinsey, Taking the pulse of shifting supply chains (Αποτύπωση της κατάστασης των μεταβαλλόμενων αλυσίδων εφοδιασμού), 2022.

(10)

  SWD(2023) 570 «Υλοποίηση των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας και των ψηφιακών δικαιωμάτων και αρχών».

(11)

 Calza, E., Dalla Benetta, A., Kostić, U., Mitton, I., Moraschini, M., Vazquez-Prada Baillet, M., Cardona, M., Παπαζόγλου, M., Righi, R., Torrecillas Jodar, J., Lopez Cobo, M., Cira, P. και De Prato, G., Analytical insights into the global digital ecosystem [Αναλυτικές πληροφορίες για το παγκόσμιο ψηφιακό οικοσύστημα (DGTES)], EUR 31538 EN, Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Λουξεμβούργο, 2023, ISBN 978-92-68-04045-4, doi: 10.2760/811932, JRC132991. Βλ. https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC132991 .

(12)

Μερίδιο της παγκόσμιας αγοράς ΤΠΕ ανά χώρα για το 2022 | Statista.

(13)

 Center on Regulation in Europe (CERRE), Digital Industrial Policy for Europe  (Ψηφιακή βιομηχανική πολιτική για την Ευρώπη), Δεκέμβριος 2022.

(14)

Στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων του 2021 για τη βιομηχανική πολιτική, η Επιτροπή πρότεινε μεθοδολογία για τη χαρτογράφηση των στρατηγικά εξαρτώμενων προϊόντων της ΕΕ σε όλα τα ευαίσθητα οικοσυστήματα. Στο πλαίσιο των ψηφιακών οικοσυστημάτων, η πιο πρόσφατη ανάλυση επισημαίνει εξαρτήσεις για φορητούς υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα και ραδιοφωνικούς δέκτες, μεταξύ άλλων, που υπόκεινται επίσης σε μεμονωμένα σημεία αστοχίας. Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ. SWD(2021) 352 και Single Market Economics Papers (Working Paper 14, 2023): «An enhanced methodology to monitor the EU’s strategic dependencies and vulnerabilities» [Έγγραφα για την οικονομία της ενιαίας αγοράς (έγγραφο εργασίας 14, 2023): «Ενισχυμένη μεθοδολογία για την παρακολούθηση των στρατηγικών εξαρτήσεων και τρωτών σημείων της ΕΕ»].

(15)

Βλ. τη δήλωση των ηγετών, σύνοδος των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων, Βερσαλλίες, 10-11 Μαρτίου 2022.

(16)

Ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «30 χρόνια ενιαίας αγοράς» [COM(2023) 162 final]· υπολογιζόμενη σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης, IMF World Economic Outlook (Παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές του ΔΝΤ).

(17)

EU strategic dependencies and capacities: second stage of in-depth reviews (Στρατηγικές εξαρτήσεις και ικανότητες της ΕΕ: δεύτερο στάδιο εμπεριστατωμένων επισκοπήσεων) [SWD(2022) 41 final].

(18)

  Commission welcomes political agreement on the European Chips Act (europa.eu) [Η Επιτροπή χαιρετίζει την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας για την ευρωπαϊκή πράξη για τα μικροκυκλώματα (europa.eu)].

(19)

  SWD(2023) 570 «Implementation of the Digital Decade objectives and the Digital Rights and Principles» («Υλοποίηση των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας και των ψηφιακών δικαιωμάτων και αρχών»).

(20)

  Ο πίνακας αποτελεσμάτων για την Ε&Α του 2022 δείχνει ότι οι επενδύσεις των ιδιωτικών εταιρειών των ΗΠΑ είναι τρεις έως δέκα φορές μεγαλύτερες σε σύγκριση με τις επενδύσεις των ευρωπαϊκών ιδιωτικών εταιρειών. Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ και η Κίνα αντιπροσωπεύουν από κοινού πάνω από το 80 % των ετήσιων επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου ύψους 25 δισ. EUR σε τεχνολογίες ΤΝ και αλυσίδας συστοιχιών, ενώ η ΕΕ των 27 αντιπροσωπεύει μόνο το 7 % αυτού του παγκόσμιου ποσού, επενδύοντας περίπου 1,75 δισ. EUR. 

(21)

Περίπου το 70 % της συνεισφοράς αναμένεται να προέλθει από τον ΜΑΑ. Για μια ολοκληρωμένη επισκόπηση βλ. SWD(2023) 570 «Implementation of Digital Decade objectives and Declaration on Digital rights and Principles» (Υλοποίηση των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας και διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές), κεφάλαιο 5 «Delivering the Digital Decade with EU investments» (Επίτευξη της ψηφιακής δεκαετίας με επενδύσεις της ΕΕ).

(22)

  SWD(2023) 573 «Implementation of multi-country projects» (Υλοποίηση πολυκρατικών έργων), ενότητα 1.1. «A new implementation mechanism for multi-country projects» (Νέος μηχανισμός υλοποίησης πολυκρατικών έργων).

(23)

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 651/2014 της Επιτροπής, της 17ης Ιουνίου 2014, για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης (ΕΕ L 187 της 26.6.2014, σ. 1) και οι επικαιροποιήσεις του, όπως πραγματοποιήθηκαν τελευταία με τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1315 της Επιτροπής, της 23ης Ιουνίου 2023 (ΕΕ L 167 της 30.6.2023, σ. 1).

(24)

Σύσταση (ΕΕ) 2021/2122 του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2021, σχετικά με ένα σύμφωνο για την Έρευνα και την Καινοτομία στην Ευρώπη (ΕΕ L 431 της 2.12.2021, σ. 1).

(25)

Η απόφαση για την ψηφιακή δεκαετία καθορίζει ψηφιακούς στόχους ομαδοποιημένους σε τέσσερα βασικά σημεία, τα οποία προσδιορίστηκαν για πρώτη φορά στην ανακοίνωση για την Ψηφιακή Πυξίδα [COM(2021) 118 final] ως βασικοί τομείς για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ένωσης: ψηφιακές δεξιότητες, ψηφιακές υποδομές, ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και των δημόσιων υπηρεσιών.

(26)

McKinsey Global Institute, Connected world: An evolution in connectivity beyond the 5G revolution (Συνδεδεμένος κόσμος: Η εξέλιξη της συνδεσιμότητας πέραν της επανάστασης του 5G), 2020.

(27)

Βλ. https://5gobservatory.eu/observatory-overview/interactive-5g-scoreboard/ .

(28)

Ο τρέχων ΒΔΕ για τον στόχο 5G δεν λαμβάνει υπόψη την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται υπό συνθήκες αιχμής. Μια βασική πρόκληση είναι να διασφαλιστεί ότι τα δίκτυα που θα αναπτύσσονται θα ανταποκρίνονται στις μελλοντικές ανάγκες, ιδίως με την υποστήριξη βασικών βιομηχανικών τομέων και εφαρμογών ζωτικής σημασίας που θα ωφελήσουν τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς. Για να μετρηθεί ο βαθμός στον οποίον τα κράτη μέλη είναι έτοιμα να αντιμετωπίσουν αυτήν την πρόκληση, απαιτείται περαιτέρω εξέταση για την ενίσχυση και τη διεύρυνση του πλαισίου μέτρησης του 5G. Βλ. C(2023) 7500 «Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη θέσπιση των προβλεπόμενων πορειών σε επίπεδο Ένωσης για την επίτευξη των ψηφιακών στόχων».

(29)

ETNO, State of Digital Communications 2023. 5G coverage is approaching 96 % in the USA, 95 % in South Korea, 90 % in Japan and 86 % in China (Η κατάσταση των ψηφιακών επικοινωνιών 2023. Η κάλυψη 5G πλησιάζει το 96 % στις ΗΠΑ, το 95 % στη Νότια Κορέα, το 90 % στην Ιαπωνία και το 86 % στην Κίνα).

(30)

Βλ. απάντηση των ΗΠΑ σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(31)

SWD(2023) 570 «Implementation of Digital Decade objectives and Declaration on Digital rights and Principles» (Υλοποίηση των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας και διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές), κεφάλαιο 5 «Delivering the Digital Decade with EU investments» (Επίτευξη της ψηφιακής δεκαετίας με επενδύσεις της ΕΕ). Πέρα από τη χρηματοδότηση του ΜΑΑ, η εκτίμηση για επιχορηγήσεις άνω των 23 δισ. EUR περιλαμβάνει χρηματοδότηση άνω των 4 δισ. EUR από την πολιτική συνοχής, περίπου 1 δισ. EUR από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» / «Ορίζων Ευρώπη» και περίπου 1 δισ. EUR από τον ΜΣΕ. Πρόσθετη χρηματοδότηση χορηγήθηκε με τη μορφή χρηματοδοτικών μέσων (συγκεκριμένα, μέσω του InvestEU και του Ταμείου Ευρυζωνικών Δικτύων «Συνδέοντας την Ευρώπη»).

(32)

ETNO, State of Digital Communications 2023 (Η κατάσταση των ψηφιακών επικοινωνιών 2023), σ. 31.

(33)

  International benchmarking of investments in Digital Decade thematic areas, JRC, 2023 (Διεθνής συγκριτική αξιολόγηση των επενδύσεων σε θεματικούς τομείς της ψηφιακής δεκαετίας, JRC, 2023).

(34)

  SWD(2023) 571 «Digital Decade cardinal points: digital skills, digital infrastructures, digitalisation of businesses and digitalisation of public services» (Βασικά σημεία της ψηφιακής δεκαετίας: ψηφιακές δεξιότητες, ψηφιακές υποδομές, ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και των δημόσιων υπηρεσιών).

(35)

Η αρχή 20 σχετικά με την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες ορίζει ότι όλοι θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ψηφιακές επικοινωνίες και ότι θα πρέπει να παρέχεται δυνατότητα υποστήριξης για την πρόσβαση σε όσα άτομα έχουν ανάγκη.

(36)

Βλ. WIK Consult , ό.π.

(37)

Βλ. ιδίως τις αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για ευρυζωνικά δίκτυα (ΕΕ C 36 της 31.1.2023, σ. 1) και τις δυνατότητες του ΓΚΑΚ που περιγράφονται στην ενότητα 2.

(38)

Δεύτερη έκθεση προόδου των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή της εργαλειοθήκης της ΕΕ για την κυβερνοασφάλεια των δικτύων 5G, Ιούνιος 2023, και ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της εργαλειοθήκης για την κυβερνοασφάλεια 5G [C(2023) 4049 final], 15 Ιουνίου 2023.

(39)

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Γενική Διεύθυνση Εξωτερικών Πολιτικών της Ένωσης, Bueger, C., Liebetrau, T., Franken, J., Security threats to undersea communications and infrastructure: consequences for the EU: in-depth analysis (Απειλές ασφαλείας για τα υποθαλάσσια καλώδια και τις υποδομές επικοινωνιών: Συνέπειες για την ΕΕ: Διεξοδική ανάλυση), Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2022, doi:10.2861/35332.

(40)

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Κοινό Κέντρο Ερευνών, Carrara, S., Bobba, S., Blagoeva, D., et al., Supply chain analysis and material demand projections in strategic technologies and sectors in the EU: a foresight study (Ανάλυση της αλυσίδας εφοδιασμού και πρόβλεψη της ζήτησης υλικών σε στρατηγικές τεχνολογίες και τομείς στην ΕΕ: Μελέτη πρόβλεψης), Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2023, doi:10.2760/386650.

(41)

McKinsey, Semiconductor design and manufacturing: Achieving leading-edge capabilities (Σχεδιασμός και κατασκευή ημιαγωγών: Επίτευξη ικανοτήτων αιχμής), Αύγουστος 2020.

(42)

  SWD(2023) 570 «Υλοποίηση των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας και διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές».

(43)

Ανακοίνωση με τίτλο «Μια πράξη για τα μικροκυκλώματα για την Ευρώπη» [COM(2022) 45 final].

(44)

Βλ. απόφαση της 4.10.2022 στην υπόθεση SA.103083 — RRF — STMICROELECTRONICS S.R.L. (ST) — NEW SIC SUBSTRATES PLANT IN CATANIA [Νέα μονάδα παραγωγής υποστρωμάτων ανθρακοπυριτίου (SIC) στην Catania], και απόφαση της 27.4.2023 στην υπόθεση SA.102430 — FR — Project Liberty — New semiconductor manufacturing plant by STMicroelectronics and GlobalFoundries (FR — Έργο Liberty — Νέα μονάδα κατασκευής ημιαγωγών από τη STMicroelectronics και GlobalFoundries).

(45)

Βλ. απόφαση της 8ης Ιουνίου 2023 στις υποθέσεις SA.101202 (Αυστρία), SA.101141 (Τσεχία), SA.101143 (Φινλανδία), SA.101193 (Γαλλία), SA.101129 (Γερμανία), SA.101210 (Ελλάδα), SA.101151 (Ιρλανδία), SA.101186 (Ιταλία), SA.101201 (Μάλτα), SA.101171 (Κάτω Χώρες), SA.101175 (Πολωνία), SA.101192 (Ρουμανία), SA.101200 (Σλοβακία) και SA.101150 (Ισπανία).

(46)

Βλ. IDC Worldwide Edge Spending Guide.

(47)

Βλ. https://www.gartner.com/en/doc/750789-infographic-understanding-edge-computing.

(48)

ETNO, The State of Digital Communications 2023 (Η κατάσταση των ψηφιακών επικοινωνιών), Φεβρουάριος 2023.

(49)

McKinsey, Quantum computing funding remains strong, but talent gap raises concerns (Η χρηματοδότηση της κβαντικής υπολογιστικής παραμένει ισχυρή, αλλά το χάσμα ταλέντων εγείρει ανησυχίες), 15 Ιουνίου 2022.

(50)

Βλ. Quantum technologies – from basic research to market (quantentechnologien.de) [Κβαντικές τεχνολογίες — από τη βασική έρευνα στην αγορά (quantentechnologien.de)].

(51)

 Βλ. Investir dans la France de 2030 | Strategie quantique: lancement d’une plateforme nationale de calcul quantique (gouvernement.fr).

(52)

 Βλ. Quantum technologies and value chains: Why and how Europe must act now (epc.eu) [Κβαντικές τεχνολογίες και αξιακές αλυσίδες: Για ποιον λόγο και με ποιον τρόπο η Ευρώπη πρέπει να δράσει τώρα (epc.eu)].

(53)

 Βλ. Quantum Technology | The future is Quantum (qt.eu) (Κβαντική τεχνολογία | Το μέλλον είναι η κβαντική τεχνολογία).

(54)

  C(2023) 7500 «Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη θέσπιση των προβλεπόμενων πορειών σε επίπεδο Ένωσης για την επίτευξη των ψηφιακών στόχων».

(55)

Sinergy Research Group, European Cloud Providers Double in Size but Lose Market Share (Οι Ευρωπαίοι πάροχοι υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους διπλασιάζουν το μέγεθός τους αλλά χάνουν μερίδιο αγοράς), 21 Σεπτεμβρίου 2021.

(56)

  Υποστηρικτική μελέτη της εκτίμησης των επιπτώσεων για την πρόταση πράξης για τα δεδομένα . 

(57)

Οι πράξεις αυτές συμπληρώνουν τον γενικό κανονισμό για την προστασία δεδομένων, ο οποίος θεσπίζει κανόνες σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

(58)

Για παράδειγμα, η Ισπανία δρομολόγησε την πρωτοβουλία «Digital Kit» για την προώθηση μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα υψηλού αντικτύπου με δυνατότητα επέκτασης για την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης των ΜΜΕ, καθώς και το πρόγραμμα «Agents of Change» για την παροχή επιχορηγήσεων στις ΜΜΕ για την πρόσληψη εμπειρογνωμόνων σε θέματα ψηφιακού μετασχηματισμού.

(59)

  SWD(2023) 570 «Υλοποίηση των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας και διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές».

(60)

Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, EIB Investment Survey 2019-2022 (Έρευνα επενδύσεων 2019-2022 της ΕΤΕπ).

(61)

Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, EIB Investment Survey 2023 (Έρευνα επενδύσεων 2023 της ΕΤΕπ).

(62)

  Dealroom.co .

(63)

Βλ. C(2023) 7500 «Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη θέσπιση των προβλεπόμενων πορειών σε επίπεδο Ένωσης για την επίτευξη των ψηφιακών στόχων» σχετικά με τη μεταβλητότητα της τάσης κατά τα τελευταία έτη.

(64)

Οι αριθμοί εταιρειών-μονόκερων της ΕΕ που αναφέρονται αφορούν εταιρείες που ιδρύθηκαν στην ΕΕ και εξακολουθούν να έχουν την έδρα τους στην ΕΕ.

(65)

 Startup Genome, The Global Startup Ecosystem Report 2023 (Έκθεση του 2023 για το παγκόσμιο οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων).

(66)

Dealroom, The European Deep Tech Report 2023 edition (Η ευρωπαϊκή έκθεση για την υπερπροηγμένη τεχνολογία, έκδοση 2023). Τα επιχειρηματικά κεφάλαια που δαπανήθηκαν από νεοφυείς επιχειρήσεις των οποίων η έδρα βρίσκεται στην ΕΕ ανέρχονται σε 30 δισ. EUR έναντι 166 δισ. EUR για τις ΗΠΑ μεταξύ 2020 και 2022.

(67)

  Launch of New Fund of Funds to Support European Tech Champions (Δρομολόγηση νέου ταμείου χαρτοφυλακίου για τη στήριξη των ευρωπαϊκών πρωταθλητών στον τομέα της τεχνολογίας).

(68)

  24 κράτη μέλη της ΕΕ δεσμεύτηκαν κατά την Ψηφιακή Ημέρα να αναλάβουν δράση για τη στήριξη της ανάπτυξης των νεοφυών επιχειρήσεων της ΕΕ . 

(69)

Thales, A year of cyber conflict in Ukraine (Ένα έτος κυβερνοσυγκρούσεων στην Ουκρανία), Φεβρουάριος 2023.

(70)

ENISA, Threat landscape for ransomware attacks (Τοπίο απειλών για επιθέσεις με λυτρισμικό), Ιούλιος 2022.

(71)

Βλ. Eurostat, ICT security measures used by EU enterprises in 2022 (Μέτρα ασφάλειας ΤΠΕ που χρησιμοποιήθηκαν από τις επιχειρήσεις της ΕΕ το 2022), από το οποίο προκύπτει ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις ανέφεραν σημαντικά υψηλότερες τιμές συμβάντων απ’ ό,τι οι ΜΜΕ.

(72)

Βλ. άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο ια) της απόφασης για την ψηφιακή δεκαετία.

(73)

Βλ. αιτιολογική σκέψη 20.

(74)

  SWD(2023) 570 «Υλοποίηση των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας και διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές».

(75)

  Οδηγία (ΕΕ) 2022/2555 σχετικά με μέτρα για υψηλό κοινό επίπεδο κυβερνοασφάλειας σε ολόκληρη την Ένωση.

(76)

  Στρατηγική για τον ψηφιακό χρηματοοικονομικό τομέα .

(77)

  Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2554 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2022, σχετικά με την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα του χρηματοοικονομικού τομέα .

(78)

  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με οριζόντιες απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας για προϊόντα με ψηφιακά στοιχεία και με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 [COM(2022) 454 final] . 

(79)

  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον καθορισμό μέτρων για την ενίσχυση της αλληλεγγύης και των ικανοτήτων της Ένωσης για την ανίχνευση, την προετοιμασία και την αντιμετώπιση απειλών και περιστατικών κυβερνοασφάλειας [COM(2023) 209 final] .

(80)

«Κάλυψη της έλλειψης ταλέντων στον τομέα της κυβερνοασφάλειας για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ανάπτυξης και

της ανθεκτικότητας της ΕΕ (“H Ακαδημία Δεξιοτήτων Κυβερνοασφάλειας”)» [COM(2023) 207 final].

(81)

Το ευρωπαϊκό δίκτυο οργανισμών σύνδεσης για τις κρίσεις στον κυβερνοχώρο (EU-CyCLONe) είναι ένα δίκτυο συνεργασίας για τις εθνικές αρχές των κρατών μελών που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση κρίσεων στον κυβερνοχώρο.

(82)

Βλ. άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο ια) της απόφασης για την ψηφιακή δεκαετία.

(83)

Βλ., για παράδειγμα SWD(2021) 352 και SWD(2022) 41.

(84)

Βλ. για παράδειγμα Single Market Economics Papers (Working Paper 14, 2023): «An enhanced methodology to monitor the EU’s strategic dependencies and vulnerabilities» [Έγγραφα για την οικονομία της ενιαίας αγοράς (έγγραφο εργασίας 14, 2023): «Ενισχυμένη μεθοδολογία για την παρακολούθηση των στρατηγικών εξαρτήσεων και τρωτών σημείων της ΕΕ»].

(85)

Πρόταση κανονισμού σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για την εξασφάλιση ασφαλούς και βιώσιμου εφοδιασμού με κρίσιμες πρώτες ύλες και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1724 και (ΕΕ) 2019/1020 [COM(2023) 160 final].

(86)

Όπως η  ευρωπαϊκή συμμαχία για τους συσσωρευτές , η  ευρωπαϊκή συμμαχία για τα βιομηχανικά δεδομένα, την υπολογιστική παρυφών και το υπολογιστικό νέφος και η  βιομηχανική συμμαχία για τους επεξεργαστές και τις τεχνολογίες ημιαγωγών .

(87)

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση της πλατφόρμας στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη («STEP») και την τροποποίηση της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1058, (ΕΕ) 2021/1056, (ΕΕ) 2021/1057, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) αριθ. 223/2014, (ΕΕ) 2021/1060, (ΕΕ) 2021/523, (ΕΕ) 2021/695, (ΕΕ) 2021/697 και (ΕΕ) 2021/241 [COM(2023) 335 final].

(88)

«Στρατηγική για την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής οικονομικής ασφάλειας» [JOIN(2023) 20 final].

(89)

Όπως η λήψη πληροφοριών από δημόσιες αρχές, η χρήση ηλεκτρονικών τραπεζικών υπηρεσιών, οι διαδικτυακές αγορές ή άλλες επιλεγμένες δραστηριότητες που σχετίζονται με το διαδίκτυο ή τη χρήση λογισμικού. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους δείκτες ψηφιακών δεξιοτήτων που δημοσιεύει η Eurostat, βλ.: https://ec.europa.eu/eurostat/web/digital-economy-and-society/data/database .

(90)

  SWD(2023) 571 «Digital Decade cardinal points: digital skills, digital infrastructures, digitalisation of businesses and digitalisation of public services» (Βασικά σημεία της ψηφιακής δεκαετίας: ψηφιακές δεξιότητες, ψηφιακές υποδομές, ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και των δημόσιων υπηρεσιών).

(91)

 Βλ. C(2023) 7500 «Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη θέσπιση των προβλεπόμενων πορειών σε επίπεδο Ένωσης για την επίτευξη των ψηφιακών στόχων».

(92)

Διατίθεται στην ακόλουθη διεύθυνση: https://education.ec.europa.eu/el/focus-topics/digital-education/action-plan/action-1 .

(93)

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τους βασικούς παράγοντες που διευκολύνουν την επιτυχή ψηφιακή εκπαίδευση και κατάρτιση [COM(2023) 205 final/2] και πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τη βελτίωση της παροχής ψηφιακών δεξιοτήτων στην εκπαίδευση και την κατάρτιση [COM(2023) 206 final].

(94)

Σύμφωνα με το παράρτημα VII του κανονισμού ΜΑΑ.

(95)

  Ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης (europa.eu) . 

(96)

  Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων (europa.eu) .

(97)

  SWD(2023) 571 «Digital Decade cardinal points: digital skills, digital infrastructures, digitalisation of businesses and digitalisation of public services» (Βασικά σημεία της ψηφιακής δεκαετίας: ψηφιακές δεξιότητες, ψηφιακές υποδομές, ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και των δημόσιων υπηρεσιών).

(98)

Βλ. επίσης Khan, J. (2021), European academic brain drain: A meta‐synthesis (Διαρροή εγκεφάλων σε επίπεδο ευρωπαϊκών πανεπιστημίων: Μια μετα-σύνθεση). European Journal of Education, 56(2), 265-278.

(99)

Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, Investment Report 2022/2023: Resilience and renewal in Europe (Έκθεση επενδύσεων 2022/2023: Ανθεκτικότητα και ανανέωση στην Ευρώπη), 2023.

(100)

  Eurostat survey on the skills gap | Digital Skills and Jobs Platform (europa.eu) [Έρευνα της Eurostat σχετικά με το χάσμα δεξιοτήτων | Πλατφόρμα ψηφιακών δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας (europa.eu)].

(101)

 Βλ. C(2023) 7500 «Ανακοίνωση της Επιτροπής για τη θέσπιση των προβλεπόμενων πορειών σε επίπεδο Ένωσης για την επίτευξη των ψηφιακών στόχων».

(102)

«Νέο ευρωπαϊκό θεματολόγιο καινοτομίας» [COM(2022) 332 final].

(103)

Βλ. ICT specialists in employment - Statistics Explained (europa.eu)  [Ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ στην αγορά εργασίας — Επεξήγηση στατιστικών (europa.eu)].

(104)

Όσον αφορά τις εταιρείες, η οδηγία (ΕΕ) 2019/1151 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2017/1132 όσον αφορά τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και διαδικασιών στον τομέα του εταιρικού δικαίου (EE L 186 της 11.7.2019, σ. 80) αποτέλεσε σημαντικό βήμα για τη μείωση του φόρτου. Διασφαλίζει ότι οι εταιρείες και τα υποκαταστήματά τους σε άλλα κράτη μέλη μπορούν να εγγράφονται και να υποβάλουν τα στοιχεία τους στο μητρώο επιχειρήσεων, πλήρως ηλεκτρονικά. Ως δεύτερο βήμα, η πρόταση για την αναβάθμιση του ψηφιακού εταιρικού δικαίου [COM(2023) 177 final] θα βοηθήσει τις εταιρείες να δραστηριοποιούνται στην ΕΕ με την αύξηση της διαθεσιμότητας των εταιρικών πληροφοριών και την άρση των διοικητικών εμποδίων όταν οι εταιρείες χρησιμοποιούν τις πληροφορίες τους σε διασυνοριακές καταστάσεις.

(105)

  e-Government Benchmark 2023, Capgemini, Sogeti, IDC and Politecnico di Milano for the European Commission (Συγκριτική αξιολόγηση για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση 2023, Capgemini, Sogeti, IDC και Politecnico di Milano για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

(106)

  SWD(2023) 571 «Digital Decade cardinal points: digital skills, digital infrastructures, digitalisation of businesses and digitalisation of public services» (Βασικά σημεία της ψηφιακής δεκαετίας: ψηφιακές δεξιότητες, ψηφιακές υποδομές, ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και των δημόσιων υπηρεσιών).

(107)

Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. Single digital gateway (europa.eu)  [Ενιαία ψηφιακή πύλη (europa.eu)].

(108)

Βλ. αποτέλεσμα της συγκριτικής αξιολόγησης της Επιτροπής για τις επενδύσεις στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων καινοτομίας και των πλαισίων πολιτικής σε ολόκληρη την Ευρώπη, Μάρτιος 2023 .

(109)

  e-Government Benchmark 2023, Capgemini, Sogeti, IDC and Politecnico di Milano for the European Commission (Συγκριτική αξιολόγηση για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση 2023, Capgemini, Sogeti, IDC και Politecnico di Milano για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

(110)

  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση μέτρων για υψηλό επίπεδο διαλειτουργικότητας του δημόσιου τομέα σε ολόκληρη την Ένωση (πράξη για τη διαλειτουργική Ευρώπη) [COM(2022) 720 final].  

(111)

 SWD(2022) 721, Impact Assessment Report Accompanying the Proposal for a Interoperable Europe Act (Έκθεση εκτίμησης των επιπτώσεων που συνοδεύει την πρόταση πράξης για τη διαλειτουργική Ευρώπη), σ. 54.

(112)

Μετά την αναθεώρηση του κανονισμού σχετικά με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τις υπηρεσίες εμπιστοσύνης για ηλεκτρονικές συναλλαγές (eIDAS) , τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να εκδίδουν πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας εντός 12 μηνών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού.

(113)

  Δέσμη μέτρων για το ενιαίο νόμισμα: νέες προτάσεις σχετικά με τη στήριξη της χρήσης των μετρητών και το πλαίσιο για ένα ψηφιακό ευρώ . 

(114)

  Digital Decade e-Health indicators development, Empirica GmbH and PredictBy study for the European Commission (Ανάπτυξη δεικτών ηλεκτρονικής υγείας της ψηφιακής δεκαετίας, μελέτη της Empirica GmbH και της PredictBy για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

(115)

  Το ψηφιακό πιστοποιητικό COVID της ΕΕ . 

(116)

Βλ. δήλωση: The European Commission and WHO launch landmark digital health initiative to strengthen global health security (Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο ΠΟΥ δρομολογούν πρωτοβουλία-ορόσημο για την ψηφιακή υγεία με σκοπό την ενίσχυση της παγκόσμιας υγειονομικής ασφάλειας).

(117)

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για την υγεία [COM(2022) 197 final της 3ης Μαΐου 2022].

(118)

Βλ. AccessNow (2023): What you need to know about generative AI and human rights (Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη γενετική τεχνητή νοημοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα)· Marina Escobar-Planas, Emilia Gómez και Carlos Martínez Honarejos, Guidelines to Develop Trustworthy Conversational Agents for Children (Κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη αξιόπιστων ψηφιακών συνομιλητών για παιδιά), Ethicomp, 2022· και https://www.ohchr.org/en/stories/2022/01/web-was-created-everyone-regardless-their-gender.

(119)

  Democracy Report 2022 Autocratisation Changing Nature? V-DEM institute . 

(120)

  Έκθεση του 2023 για το κράτος δικαίου . 

(121)

Βλ. άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α) της απόφασης για την ψηφιακή δεκαετία.

(122)

Ο κατάλογος των καθορισμένων VLOP και VLOSE είναι διαθέσιμος σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(123)

Θα το πράξει με τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων από το νεοσυσταθέν ευρωπαϊκό κέντρο για την αλγοριθμική διαφάνεια .

(124)

Αρκετές άλλες τομεακές πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένους τύπους παράνομου ή επιβλαβούς περιεχομένου, ενώ παράλληλα εγγυώνται την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Για παράδειγμα, η οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων , ο κώδικας δεοντολογίας για την καταπολέμηση της παράνομης ρητορικής μίσους , η σύσταση σχετικά με την ασφάλεια των δημοσιογράφων , ο κανονισμός σχετικά με την πρόληψη της διάδοσης τρομοκρατικού περιεχομένου στο διαδίκτυο , η πρόταση κανονισμού για την πολιτική διαφήμιση και ο κανονισμός για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων .

(125)

 Βλ. JRC Publications Repository, Analysis of the preliminary AI standardisation work plan in support of the AI Act (Αρχείο δημοσιεύσεων του JRC, Ανάλυση του προκαταρκτικού προγράμματος εργασίας τυποποίησης για την ΤΝ προς υποστήριξη της πράξης για την ΤΝ).

(126)

Η ανάλυση από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων (ένα ανεξάρτητο δίκτυο ελεγκτών γεγονότων, εμπειρογνωμόνων στον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και ακαδημαϊκών ερευνητών που συνεργάζονται για τον εντοπισμό, την ανάλυση και την αποκάλυψη εκστρατειών παραπληροφόρησης και την έρευνα μέτρων μετριασμού) δείχνει ότι, παρότι το ποσοστό της παραπληροφόρησης που δημιουργήθηκε από την ΤΝ εξακολουθούσε να είναι αρκετά χαμηλό τον Μάρτιο του 2023, κυκλοφόρησε ευρέως σε ολόκληρη την ΕΕ· βλ. EDMO, Μηνιαίο ενημερωτικό σημείωμα αριθ. 22.

(127)

  2022 Strengthened Code of practice on disinformation (Ενισχυμένος κώδικας δεοντολογίας 2022 για την παραπληροφόρηση).

(128)

 Βλ. Commission Guidance on Strengthening the Code of Practice on Disinformation  (Κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής σχετικά με την ενίσχυση του κώδικα δεοντολογίας για την παραπληροφόρηση).

(129)

«Πρωτοβουλία της ΕΕ για το Web 4.0 και τους εικονικούς κόσμους: προβάδισμα στην επόμενη τεχνολογική μετάβαση» [COM(2023) 442 final].

(130)

Βλ. στρατηγική για ένα καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά.

(131)

  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό την πρόληψη και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.  

(132)

Βλ. έκθεση στρατηγικής ανάλυσης προοπτικών 2022 , σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ψηφιοποίηση του ενεργειακού συστήματος και eWaste Monitor (Παρατηρητήριο ηλεκτρονικών αποβλήτων).

(133)

Ηλεκτρονικά απόβλητα (e-waste) είναι κάθε ηλεκτρονική συσκευή ή εξοπλισμός που είναι παρωχημένος, ενεργοβόρος ή έχει φθάσει στο τέλος του κύκλου ζωής του, όπως παλαιοί υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, ταμπλέτες, έξυπνες τηλεοράσεις, τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές· βλ. GEM 2020 - E-Waste Monitor (ewastemonitor.info) [GEM 2020 — Παρατηρητήριο ηλεκτρονικών αποβλήτων (ewastemonitor.info)].

(134)

Βλ. Giec — Synthesis Report of The IPCC Sixth Assessment Report (AR6) [Giec — Συγκεφαλαιωτική έκθεση της έκτης έκθεσης αξιολόγησης της IPCC], 2023.

(135)

Βλ. άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο η) της απόφασης για την ψηφιακή δεκαετία.

(136)

Έκθεση στρατηγικών προβλέψεων 2022 — Διασύνδεση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης στο νέο γεωπολιτικό πλαίσιο [COM(2022) 289 final]

(137)

Η έκθεση 2022 της IPCCC (B.4.3) είναι διαθέσιμη σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(138)

«Διαμόρφωση του ψηφιακού μέλλοντος της Ευρώπης» [COM(2020) 67 final].

(139)

  Δικαίωμα επισκευής: η Επιτροπή θεσπίζει νέα δικαιώματα των καταναλωτών για εύκολες και ελκυστικές επισκευές . 

(140)

  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2023:214:FULL

Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1670 της Επιτροπής, της 16ης Ιουνίου 2023, για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού για έξυπνα τηλέφωνα, κινητά τηλέφωνα εκτός των έξυπνων τηλεφώνων, ασύρματα τηλέφωνα και υπολογιστές-ταμπλέτες τύπου αβακίου.

(141)

 Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. https:// www.european-processor-initiative.eu.

(142)

 COM(2022) 552 final.

(143)

Βλ. δήλωση σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(144)

  Στρατηγική για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα . 

(145)

Απόφαση (ΕΕ) 2022/591 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Απριλίου 2022, σχετικά με γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2030 (ΕΕ L 114 της 12.4.2022, σ. 22).

(146)

C(2022) 9264 final.

(147)

Κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2020, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 (ΕΕ L 198 της 22.6.2020, σ. 13).

(148)

 Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. https://competition-policy.ec.europa.eu/state-aid/temporary-crisis-and-transition-framework_el. 

(149)

Βλ. ανωτέρω, ενότητα 2.

(150)

Διατίθεται σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(151)

Διατίθεται σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(152)

Διατίθεται σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(153)

Διατίθεται σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(154)

Διατίθενται σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(155)

Διατίθενται σ’ αυτόν τον σύνδεσμο .

(156)

  Ομιλία της προέδρου Von der Leyen στην ψηφιακή σύνοδο κορυφής του Τάλιν , 10 Οκτωβρίου 2022.

(157)

Κοινή ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των Περιφερειών και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με τίτλο «Global Gateway» [JOIN(2021) 30 final].

(158)

«Στρατηγική για την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής οικονομικής ασφάλειας» [JOIN(2023) 20 final].

(159)

Κανονισμός (ΕΕ) 2019/452 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Μαρτίου 2019, για τη θέσπιση πλαισίου για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ένωση (ΕΕ L 79 I της 21.3.2019, σ. 1), επί του παρόντος υπό αξιολόγηση, με σκοπό να διασφαλιστεί ότι εξακολουθεί να είναι κατάλληλος για τον επιδιωκόμενο σκοπό.

(160)

Κανονισμός (ΕΕ) 2021/821 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, για τη θέσπιση ενωσιακού συστήματος ελέγχου των εξαγωγών, της μεσιτείας, της τεχνικής βοήθειας, της διαμετακόμισης και της μεταφοράς ειδών διπλής χρήσης (ΕΕ L 206 της 11.6.2021, σ. 1).

(161)

 PublicFirst, Unlocking Europe’s Digital Potential (Ελευθέρωση του ψηφιακού δυναμικού της Ευρώπης), 2022. Βλ. επίσης ενότητα 5.3 «Επενδύσεις που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας» του SWD(2023) 570 , «Υλοποίηση των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας και διακήρυξη σχετικά με τα ψηφιακά δικαιώματα και τις ψηφιακές αρχές».

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 27.9.2023

COM(2023) 570 final

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

της ανακοίνωσης της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών

Έκθεση για την κατάσταση της Ψηφιακής Δεκαετίας 2023

{SWD(2023) 570 final} - {SWD(2023) 571 final} - {SWD(2023) 572 final} - {SWD(2023) 573 final} - {SWD(2023) 574 final}

Πίνακας περιεχομένων

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Αυστρία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Βέλγιο    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Βουλγαρία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Κύπρος    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Κροατία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Τσεχία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Δανία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Εσθονία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Φινλανδία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Γαλλία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Γερμανία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ελλάδα    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ουγγαρία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ιρλανδία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ιταλία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Λετονία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Λιθουανία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Λουξεμβούργο    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Μάλτα    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Κάτω Χώρες    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Πολωνία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Πορτογαλία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ρουμανία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Σλοβακία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Σλοβενία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ισπανία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Σουηδία    

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Αυστρία

Η Αυστρία αναμένεται να συμβάλει θετικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η Αυστρία σημειώνει καλές επιδόσεις στα βασικά σημεία που αφορούν τις ψηφιακές δεξιότητες, την ενσωμάτωση των ψηφιακών τεχνολογιών και τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες στις ψηφιακές υποδομές. Το όραμα της Αυστρίας «Ψηφιακή Αυστρία για την περίοδο 2040-2050» αποτελεί το σημείο εκκίνησης για τη συνολική στρατηγική ψηφιοποίησης της Αυστρίας (σχέδιο δράσης της Αυστρίας για την ψηφιακή τεχνολογία), η οποία ευθυγραμμίζεται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

Η Αυστρία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δεξιοτήτων για την Κυβερνοασφάλεια.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Παρότι το 63 % του πληθυσμού της Αυστρίας διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, με αποτέλεσμα η χώρα να υπερβαίνει σημαντικά τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %) σ αυτόν τον δείκτη, υπάρχει μεγάλο περιθώριο βελτίωσης προς την επίτευξη του στόχου για το 2030, σύμφωνα με τον οποίο τουλάχιστον το 80 % του πληθυσμού πρέπει να πετύχει το βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων. Η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες θα συμβάλει επίσης στην αντιμετώπιση της σημαντικής έλλειψης ειδικευμένου εργατικού δυναμικού («Fachkräftemangel») που αντιμετωπίζει η Αυστρία. Ο ψηφιακός γραμματισμός είναι απαραίτητος ώστε να μπορούν οι άνθρωποι να συμμετέχουν στη σύγχρονη ζωή και να μη μείνει κανένας στο περιθώριο.

Η Αυστρία αντιμετωπίζει έλλειψη ειδικών σε θέματα ΤΠΕ. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη «έκθεση για τις υποδομές της Αυστρίας», δύο στα τρία διευθυντικά στελέχη διαμαρτύρονται για την έλλειψη ειδικών σε θέματα ΤΠ στην εταιρεία τους. Τα διαθέσιμα στοιχεία υποστηρίζουν αυτήν την αντίληψη. Ακόμη και αν το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στο εργατικό δυναμικό της Αυστρίας (5 %) υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %), είναι χαμηλό λαμβανομένης υπόψη της σύνθεσης της αυστριακής οικονομίας. Το ποσοστό των γυναικών ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, το οποίο ανέρχεται σε 19,3 %, είναι επίσης ελαφρώς υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %).

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Όσον αφορά τους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας που σχετίζονται με τη συνδεσιμότητα, η Αυστρία παρουσιάζει ποικιλόμορφη εικόνα: η χώρα προσεγγίζει γρήγορα την κάλυψη 5G για όλες τις κατοικημένες περιοχές (92 % το 2022), αλλά απέχει ακόμη πολύ από την επίτευξη σταθερής συνδεσιμότητας Gigabit για όλους (55 % το 2022).

Η Αυστρία δραστηριοποιείται ενεργά στους τομείς της μικροηλεκτρονικής και της κβαντικής υπολογιστικής και, ως εκ τούτου, συμβάλλει στην επίτευξη των σχετικών στόχων. Ειδικότερα, η Αυστρία συμμετέχει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με 6 άμεσους συμμετέχοντες που επικεντρώνονται στην ενεργειακή απόδοση, στην αυτοκινητοβιομηχανία και στη συσκευασία.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Δεδομένου ότι μόνο τα δύο τρίτα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) επιτυγχάνουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, η Αυστρία εξακολουθεί να απέχει πολύ από τον στόχο του 90 % της ψηφιακής δεκαετίας. Οι επιδόσεις της Αυστρίας είναι ελαφρώς χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ σ’ αυτόν τον βασικό δείκτη επιδόσεων. Στην Αυστρία υπάρχει αναξιοποίητο δυναμικό για τη βελτίωση της παραγωγικότητας σε συγκεκριμένους τομείς μέσω της αύξησης της ψηφιακής έντασης. Ταυτόχρονα, η Αυστρία στηρίζει τις ΜΜΕ μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών κόμβων ψηφιακής καινοτομίας και χρηματοδότησης. Η Αυστρία παρουσιάζει ανομοιογενή εικόνα όσον αφορά την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), των υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους και των μαζικών δεδομένων. Η χρήση μαζικών δεδομένων και υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους στις αυστριακές επιχειρήσεις ήταν χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ το 2020 και το 2021 αντίστοιχα, παρότι οι επιδόσεις της χώρας ήταν υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ για την ΤΝ το 2021. Η Αυστρία προωθεί ενεργά αυτές τις νέες τεχνολογίες, αλλά αυτό φαίνεται ότι δεν έχει ακόμη οδηγήσει σε μετρήσιμη πρόοδο.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Όσον αφορά την επιγραμμική διαθεσιμότητα ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, η Αυστρία σημειώνει καλές επιδόσεις στις εθνικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Αυστρία θέσπισε ειδική στρατηγική για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και έχει λάβει πολλά άλλα μέτρα. Συνολικά, η Αυστρία σημειώνει ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την παροχή λύσεων ηλεκτρονικής ταυτοποίησης στους πολίτες της. Επίσης, η χώρα πρωτοστατεί στην ηλεκτρονική υγεία, με σημαντικά υψηλότερη βαθμολογία από τον μέσο όρο της ΕΕ και βρίσκεται σε καλό δρόμο για την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας που σχετίζεται με την ηλεκτρονική υγεία.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Αυστρίας

Πάνω από το ήμισυ του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) της Αυστρίας (52,8 % που αντιστοιχεί σε 1,8 δισ. EUR) διατίθεται για τον ψηφιακό μετασχηματισμό 1 . Στο πλαίσιο της πρώτης πληρωμής που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2023, η Αυστρία εκπλήρωσε περισσότερα από δώδεκα ορόσημα και στόχους για ψηφιακά μέτρα, μεταξύ των οποίων: — παράδοση ψηφιακών συσκευών για την 5η και 6η τάξη (πρώτο και δεύτερο έτος της κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης) του σχολικού έτους 2021-2022· — θεμελίωση του μέτρου «KMU.E-Commerce», το οποίο βοηθά τις ΜΜΕ να αυξήσουν την ικανότητά τους να πωλούν αγαθά και υπηρεσίες μέσω διαδικτύου, και του μέτρου «KMU.DIGITAL», το οποίο συμβάλλει στην ψηφιοποίηση των ΜΜΕ· — προπαρασκευαστικά βήματα για τη χρηματοδότηση ερευνητικών υποδομών και συνεργασιών, με στόχο την επέκταση της βάσης γνώσεων για την περαιτέρω ανάπτυξη της κβαντικής υπολογιστικής και των επιστημών· — προπαρασκευαστικά βήματα για το σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Βέλγιο

Το Βέλγιο αναμένεται να συμβάλει θετικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η χώρα έχει βελτιώσει τις επιδόσεις της, ιδίως όσον αφορά την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, αλλά υστερεί όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές, παρότι έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την ανάπτυξη και τη συνολική κάλυψη 5G. Το Βέλγιο σημειώνει καλές επιδόσεις όσον αφορά την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και σημειώνει ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την υιοθέτηση ψηφιακών εργαλείων από τις επιχειρήσεις. Οι διάφορες ψηφιακές στρατηγικές στη χώρα, οι οποίες συντονίζονται σε ομοσπονδιακό επίπεδο μέσω της ομάδας εργασίας για την ψηφιακή δεκαετία, ευθυγραμμίζονται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

Το Βέλγιο συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για το γονιδίωμα, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και ασφαλής διασυνοριακή πρόσβαση σε αποθετήρια γονιδιωματικών συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Το Βέλγιο είναι ένα από τα κράτη μέλη που υπέβαλαν από κοινού επίσημη αίτηση για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για την τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών και της κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για την ευρωπαϊκή υποδομή αλυσίδας συστοιχιών, υποστηρίζοντας τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες σε επίπεδο ΕΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Σχεδόν το ήμισυ του πληθυσμού του Βελγίου δεν διαθέτει βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Το επίπεδο των βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων στο Βέλγιο βρίσκεται στον μέσο όρο της ΕΕ (54 %), αλλά σημαντικά κάτω από τον στόχο του 80 % της ψηφιακής δεκαετίας.

Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στο βελγικό εργατικό δυναμικό είναι 5,6 %, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %), παρά τον χαμηλότερο από τον μέσο όρο αριθμό αποφοίτων ΤΠΕ (2,8 % έναντι 4,2 %). Ωστόσο, το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ αντιστοιχεί στο 18,7 % και είναι ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %).

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Το Βέλγιο αύξησε τον αριθμό των νοικοκυριών που καλύπτονται από σταθερά δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας στο 78 %, ποσοστό που υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ (73 %). Παρά τις βελτιώσεις σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά όσον αφορά την κάλυψη με οπτικές ίνες μέχρι τον χώρο του χρήστη (17 % έναντι 56 %). Όσον αφορά τη συνολική κάλυψη 5G και τον στόχο της επίτευξης κάλυψης 100 % έως το 2030, το Βέλγιο σημείωσε κάποια αξιοσημείωτη πρόοδο, από 4 % το 2021 σε 30 % το 2022 για την κάλυψη των κατοικημένων περιοχών. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό εξακολουθεί να είναι σημαντικά χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 81 %. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην καθυστερημένη ολοκλήρωση της δημοπρασίας για το ραδιοφάσμα 5G (για τις ζώνες των 700 MHz και των 3,6 GHz), η οποία είχε επίσης ως αποτέλεσμα έναν νέο εισερχόμενο στην αγορά.

Το Βέλγιο συνέχισε επίσης να ενισχύει τον ηγετικό του ρόλο εντός της Ευρώπης στον τομέα των ημιαγωγών μέσω της έρευνας και της ανάπτυξης, χρηματοδοτώντας την έρευνα στον εν λόγω τομέα με το IMEC, ένα κορυφαίο ερευνητικό ίδρυμα για τους ημιαγωγούς. Το Βέλγιο συνεισφέρει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών με συνδεδεμένους συμμετέχοντες [που λαμβάνουν ενίσχυση κάτω από το όριο του γενικού κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία (ΓΚΑΚ)]. Το Βέλγιο συμμετέχει επίσης στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη» για τη δημιουργία του έργου Βελγίου-QCI, του πρώτου δικτύου κβαντικών επικοινωνιών στο Βέλγιο. 

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Το Βέλγιο σημειώνει ιδιαίτερα καλές επιδόσεις όσον αφορά την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων. Παρουσιάζει υψηλές επιδόσεις στον αριθμό των ΜΜΕ με τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης (77 % έναντι 69 % σε επίπεδο ΕΕ). Το Βέλγιο έχει επιτύχει επιδόσεις πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά την υιοθέτηση του υπολογιστικού νέφους, της τεχνητής νοημοσύνης και των μαζικών δεδομένων και είναι σε θέση να συμβάλει περαιτέρω στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Ειδικότερα, το Βέλγιο βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ τόσο για τα μαζικά δεδομένα όσο και για το υπολογιστικό νέφος, με το 23 % και το 47 % των επιχειρήσεων να τα έχουν υιοθετήσει ήδη το 2020 και το 2021 αντίστοιχα, σε αντίθεση με τον μέσο όρο της ΕΕ που βρίσκεται στο 14 % και το 34 %.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ 

Το Βέλγιο σημειώνει σχετικά ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Η χώρα εξακολουθεί να βελτιώνεται όσον αφορά την ψηφιοποίηση βασικών δημόσιων υπηρεσιών στο διαδίκτυο. Οι επιδόσεις του Βελγίου υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες για τους πολίτες (βαθμολογία 81 έναντι 77) και τις επιχειρήσεις (βαθμολογία 88 έναντι 84). Όσον αφορά τα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας, οι επιδόσεις του Βελγίου είναι επίσης σημαντικά υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ (βαθμολογία 85 έναντι 72). Μεγάλο μέρος του πληθυσμού χρησιμοποιεί τουλάχιστον ένα από τα τρία διαθέσιμα συστήματα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης, με δύο από τα συστήματα να έχουν κοινοποιηθεί στο πλαίσιο του κανονισμού eIDAS.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) του Βελγίου

Το ΣΑΑ του Βελγίου διαθέτει 1,6 δισ. EUR (27 %) από τα συνολικά χρηματοδοτικά του κονδύλια για τον ψηφιακό τομέα, από τα οποία 1,4 δισ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 2 . Το σχέδιο περιλαμβάνει μέτρα που επικεντρώνονται στις ψηφιακές δεξιότητες, στις ψηφιακές υποδομές και στη συνδεσιμότητα, την κυβερνοασφάλεια και την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών. Ειδικότερα, τα μέτρα θα στηρίξουν την αναβάθμιση των υποδομών ΤΠΕ στα σχολεία και/ή στα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα προγράμματα ψηφιακής κατάρτισης, την ανάπτυξη του 5G και τη δημοπρασία για το 5G. Το Βέλγιο δεν έχει ακόμη υποβάλει αίτημα πληρωμής.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Βουλγαρία

Η Βουλγαρία έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τις επιδόσεις της στην ψηφιακή μετάβαση και να συμβάλει στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Ενώ η Βουλγαρία εξακολουθεί να σημειώνει καλές επιδόσεις όσον αφορά τη συνδεσιμότητα τόσο στο δίκτυο πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN) όσο και στις οπτικές ίνες μέχρι τον χώρο του χρήστη (FTTP), η άνιση κατανομή των ψηφιακών υποδομών στις αγροτικές περιοχές απαιτεί περαιτέρω προσοχή. Επιπλέον, η υιοθέτηση ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών εξακολουθεί να είναι χαμηλή και απαιτούνται στοχευμένα μέτρα, ιδίως για την ελαχιστοποίηση του διοικητικού φόρτου που βαρύνει τις εταιρείες. Θα πρέπει να γίνουν σημαντικές προσπάθειες για την προώθηση των ψηφιακών δεξιοτήτων.

Η Βουλγαρία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για το γονιδίωμα, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και ασφαλής διασυνοριακή πρόσβαση σε αποθετήρια γονιδιωματικών συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. 

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Μόνο το ένα τρίτο περίπου του πληθυσμού της Βουλγαρίας ηλικίας μεταξύ 16 και 74 ετών διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Μόλις το 8 % του πληθυσμού της Βουλγαρίας διαθέτει ψηφιακές δεξιότητες ανώτερες των βασικών.

Η Βουλγαρία αναμένεται να συμβάλει θετικά στον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας για τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ. Μολονότι η Βουλγαρία έχει χαμηλό ποσοστό ειδικών σε θέματα ΤΠΕ (3,8 % έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 4,6 %), είναι η χώρα της ΕΕ με το υψηλότερο ποσοστό γυναικών που εργάζονται ως ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ (28,9 % έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 18,9 %). Το ποσοστό των αποφοίτων στον τομέα ΤΠΕ ανήλθε σε 4,9 %, πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,2 %).

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πολύ ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά τη σταθερή ευρυζωνική συνδεσιμότητα. Οι συνδέσεις οπτικών ινών μέχρι τον χώρο του χρήστη έχουν βελτιωθεί σημαντικά ακόμη και σε σύγκριση με τις επιδόσεις του προηγούμενου έτους (από 81 % σε 86 %), οι οποίες ήταν ήδη υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ (56 %). Ωστόσο, η υιοθέτηση της συνδεσιμότητας gigabit παραμένει πολύ χαμηλή στο 0,8 %. Η ανάπτυξη κινητών δικτύων 5G έχει ξεκινήσει και το 2022 η κάλυψη αυξήθηκε σε 67 %. Όσον αφορά τις πρωτοπόρους ζώνες ραδιοφάσματος 5G που καθιστούν δυνατή τη βελτίωση των επιδόσεων, η εκχώρηση ραδιοφάσματος ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2022 για τις ζώνες των 700 MHz και των 800 MHz, οι οποίες συμπληρώνουν τις άδειες των ζωνών των 3,6 GHz και των 26 GHz που είχαν χορηγηθεί προηγουμένως σε φορείς εκμετάλλευσης κινητών δικτύων. Η Βουλγαρία συμμετέχει επίσης σε πολυκρατικά έργα, ιδίως στη αδιάπτωτη περιαγωγή 5G για τον διασυνοριακό διάδρομο Ελλάδας-Βουλγαρίας (5G SEAGUL).

Όσον αφορά άλλες ψηφιακές υποδομές, η Βουλγαρία έχει ήδη συστήσει ομάδα εργασίας εμπειρογνωμόνων για τους ημιαγωγούς με σκοπό την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και εμπειρογνωσίας για την προετοιμασία και την εφαρμογή της δημόσιας πολιτικής στον τομέα της μικροηλεκτρονικής. Η Βουλγαρία συμμετέχει ενεργά σε έργο για τον σχεδιασμό εθνικού σχεδίου υποδομής κβαντικών επικοινωνιών (QCI) στο πλαίσιο της EuroQCI.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων στη Βουλγαρία υστερεί σημαντικά σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η χώρα θα πρέπει να καταβάλει σημαντικές προσπάθειες ώστε να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους ήταν ένα από τα χαμηλότερα μεταξύ των χωρών της ΕΕ, αλλά η υιοθέτηση της ΤΝ και των μαζικών δεδομένων προσφάτως αυξήθηκε. Στο πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και καινοτομία στις επιχειρήσεις 2021-2027» καθορίστηκαν στρατηγικοί στόχοι για την παροχή χρηματοδότησης της καινοτομίας στις επιχειρήσεις και τη στήριξη της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας και της ψηφιακής και της πράσινης μετάβασης. Το πρόγραμμα διαρθρώνεται γύρω από τρεις προτεραιότητες: i) καινοτομία και ανάπτυξη, ii) κυκλική οικονομία και iii) ψηφιακή συνδεσιμότητα. Το 2022 η Βουλγαρία εφάρμοσε στρατηγικά μέτρα για τη στήριξη της ψηφιοποίησης των ΜΜΕ με το εθνικό πρόγραμμα οικονομικού μετασχηματισμού.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Οι επιδόσεις της Βουλγαρίας είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τους περισσότερους στόχους στον τομέα της ψηφιοποίησης των δημόσιων υπηρεσιών. Η πρόοδος όσον αφορά τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες τόσο για τους πολίτες όσο και για τις επιχειρήσεις παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Το ποσοστό των χρηστών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, η πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ (77 έναντι 72). Τον Ιανουάριο του 2023, ολοκληρώθηκε η αναβάθμιση της ενιαίας πύλης για την πρόσβαση σε ηλεκτρονικές διοικητικές υπηρεσίες. Οι κύριες λειτουργίες της νέας πύλης θα διασφαλίσουν ότι οι δημόσιες υπηρεσίες ευθυγραμμίζονται με το πλαίσιο διαλειτουργικότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συνάφθηκε σύμβαση για την έκδοση εθνικού συστήματος ηλεκτρονικής ταυτοποίησης σύμφωνα με τον κανονισμό eIDAS, το οποίο θα αντικαταστήσει το παλαιό σύστημα. Η Βουλγαρία συμμετέχει επίσης σε διασυνοριακό έργο, το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη», για τη δημιουργία γενικής διασυνοριακής υπηρεσίας για την ηλεκτρονική υγειονομική περίθαλψη.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Βουλγαρίας

Το βουλγαρικό ΣΑΑ ανέρχεται σε 6,27 δισ. EUR. Το 25,8 % από το ποσό αυτό (1,6 δισ. EUR) προορίζεται για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, από τα οποία 1,01 δισ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 3 . Στο πλαίσιο του πρώτου αιτήματος πληρωμής, η Βουλγαρία έχει επιτύχει 11 ορόσημα και στόχους. Αρκετά από αυτά σχετίζονταν με μέτρα στον ψηφιακό τομέα, όπως η μείωση των τελών ραδιοφάσματος, οι νομοθετικές αλλαγές για την εφαρμογή συστάσεων στο πλαίσιο της εργαλειοθήκης συνδεσιμότητας και η ανάθεση συμβάσεων για την ανάπτυξη του συστήματος TETRA και του δικτύου ραδιοηλεκτρονικής αναμετάδοσης. Όσον αφορά το δεύτερο αίτημα πληρωμής, η Βουλγαρία αναμένεται να επιτύχει 66 ορόσημα και στόχους από τα 346 συνολικά στο βουλγαρικό σχέδιο.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Κύπρος

Η Κύπρος διαθέτει αναξιοποίητο ψηφιακό δυναμικό που μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η χώρα έχει λάβει ορισμένα μέτρα για τη βελτίωση των ψηφιακών επιδόσεών της και πρόσφατα συγκρότησε το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής  (ΥΕΚΨΠ) με κεντρικό συντονιστικό ρόλο για την εφαρμογή της ψηφιακής στρατηγικής για την Κύπρο 2020-2025, η οποία ευθυγραμμίζεται σε γενικές γραμμές με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία. Η πρόοδος δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στις διάφορες διαστάσεις της ψηφιακής δεκαετίας. Η Κύπρος σημειώνει ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες, αλλά απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για την ψηφιοποίηση του δημόσιου τομέα, ιδίως για τους πολίτες και τη συνδεσιμότητα. 

Η Κύπρος συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δεξιοτήτων για την Κυβερνοασφάλεια.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Μόνο το 50 % του πληθυσμού της Κύπρου διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστό που υπολείπεται του μέσου όρου της ΕΕ κατά 4 εκατοστιαίες μονάδες. Ωστόσο, το 2022, διάφορες πρωτοβουλίες για τη στήριξη της ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων και την ενίσχυση της ψηφιακής καταλληλότητας και ικανότητας των ανθρώπων βρίσκονταν σε εξέλιξη στο πλαίσιο του εθνικού σχεδίου δράσης 2021-2025 για τις ψηφιακές δεξιότητες . Στόχος της Κύπρου, με τη στήριξη του ΜΑΑ, είναι η βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων σε όλες τις πληθυσμιακές ομάδες, συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της επανειδίκευσης του εργατικού δυναμικού.

Η Κύπρος επιδεικνύει τη δέσμευσή της να συμβάλει στη συλλογική προσπάθεια για την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας όσον αφορά τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ. Πράγματι, το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ που απασχολούνταν στην Κύπρο το 2022έφθασε τον μέσο όρο της ΕΕ(4,6 %). Επιπλέον, το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ αντιστοιχεί στο 21,6 %, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %).

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Στον τομέα της συνδεσιμότητας, τα σχέδια για ολοκληρωμένη ανάπτυξη δικτύων σταθερών και κινητών επικοινωνιών, σε συνδυασμό με τα σχέδια για την προώθηση της υιοθέτησης οπτικών ινών, έχουν αρχίσει να παρουσιάζουν τα πρώτα αποτελέσματα. Η αύξηση της κάλυψης των σταθερών δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN) στην Κύπρο είναι σημαντική, καθώς ανήλθε στο 60 % το 2022 (από 41 % το 2021). Έτσι μειώθηκε η διαφορά σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ σε μόλις 13 εκατοστιαίες μονάδες. Η τεχνολογία 5G καλύπτει πλέον το 100 % των κατοικημένων περιοχών στην Κύπρο πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 81 %. Ωστόσο, η ζώνη των 26 GHz δεν έχει ακόμη εκχωρηθεί.

Όσον αφορά τους ημιαγωγούς τεχνολογίας αιχμής, η Κύπρος συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών που υπέγραψαν την κοινή δήλωση για την επόμενη γενιά επεξεργαστών και τις τεχνολογίες ημιαγωγών. Ωστόσο, η συμβολή της χώρας στην αξία παραγωγής ημιαγωγών είναι περιορισμένη. Η Κύπρος δραστηριοποιείται στον τομέα της κβαντικής υπολογιστικής και συμμετέχει στην ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (κοινή επιχείρηση EuroHPC).

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Το ποσοστό των ΜΜΕ στην Κύπρο με τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης είναι κατά 70 % υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %). Όσον αφορά τη χρήση προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών, η κατάσταση είναι ανάμεικτη. Το 2021, το 42 % των επιχειρήσεων χρησιμοποιούσαν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους. Το ποσοστό αυτό υπερβαίνει κατά 8 εκατοστιαίες μονάδες τον μέσο όρο της ΕΕ (34 %), αλλά εξακολουθεί να υπολείπεται του στόχου του 75 % της ΕΕ για το 2030. Μόνο το 6 % των επιχειρήσεων χρησιμοποίησε ανάλυση μαζικών δεδομένων το 2020, δηλαδή κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (14 %), ενώ μόλις το 3 % χρησιμοποίησε ΤΝ το 2021, επίσης κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (8 %). Το 2022, το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας (ΥΕΕΒ) δρομολόγησε διάφορα χρηματοδοτικά προγράμματα για τη διευκόλυνση της ψηφιακής μετάβασης των επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο ενός από τα προγράμματα αυτά, της «Ψηφιακής αναβάθμισης των επιχειρήσεων», προκηρύχθηκε μια πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων με στόχο την ενθάρρυνση των επενδύσεων στην ψηφιακή επιχειρηματικότητα και την ενίσχυση της ενσωμάτωσης των ψηφιακών τεχνολογιών στις επιχειρήσεις. Η Κύπρος και το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΙδΕΚ) δρομολόγησαν επίσης την πρωτοβουλία για τη μεταφορά γνώσεων και την καινοτομία.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Κύπρος έχει επιδείξει συνέπεια όσον αφορά τη λήψη των απαιτούμενων μέτρων για τη βελτίωση της παροχής ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών. Έχει σημειωθεί πρόοδος στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες για τους πολίτες, αλλά οι επιδόσεις εξακολουθούν να είναι κατά 13 μονάδες κάτω από τη μέση βαθμολογία της ΕΕ (77). Ωστόσο, όσον αφορά τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες για τις επιχειρήσεις, η Κύπρος σημειώνει επιδόσεις κατά μία μονάδα πάνω από τη μέση βαθμολογία της ΕΕ (84). Το 2022, η Κύπρος ανέπτυξε τη Μονάδα Ψηφιακών Υπηρεσιών (ΜΨΥ), η οποία αποτελεί την κύρια στρατηγική πρωτοβουλία για την ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού της κυβέρνησης. Η χώρα ανέπτυξε επίσης ένα σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης που θα επιταχύνει την ανάπτυξη και τη διανομή των ηλεκτρονικών ταυτοτήτων σε όλους στην Κύπρο. Η βαθμολογία της Κύπρου όσον αφορά την πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας είναι 70, ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (72). Το 2023 το Υπουργείο Υγείας εξέδωσε διάταγμα που υποχρεώνει όλους τους παρόχους να καταχωρίζουν τα δεδομένα υγείας ηλεκτρονικά.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Κύπρου

Το ΣΑΑ της Κύπρου διαθέτει 282,2 εκατ. EUR (23 %) για την ψηφιακή μετάβαση, από τα οποία τα 261,9 εκατ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 4 . Στις 25 Οκτωβρίου 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε θετική αξιολόγηση του πρώτου αιτήματος πληρωμής της Κύπρου για ποσό ύψους 85 εκατ. EUR (97 εκατ. EUR αν συμπεριληφθεί η προχρηματοδότηση) σε επιχορηγήσεις. Στο αίτημα αυτό περιλαμβάνονταν ορισμένα ψηφιακά ορόσημα: για παράδειγμα, η ψηφιοποίηση στην κεντρική διοίκηση και το σχέδιο δράσης για τις ηλεκτρονικές δεξιότητες. Άλλα ορόσημα και στόχοι αναμένεται επίσης να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας κατά τα επόμενα έτη: για παράδειγμα, μέτρα για την επέκταση του δικτύου πολύ υψηλής χωρητικότητας, τη δημιουργία ενός κανονιστικού δοκιμαστηρίου για τη διευκόλυνση της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας και την εφαρμογή μιας νέας πολιτικής υπολογιστικού νέφους όσον αφορά τα κρατικά συστήματα και υπηρεσίες ΤΠ που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Κροατία

Η Κροατία διαθέτει αναξιοποίητο ψηφιακό δυναμικό που μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της οικονομίας και της κοινωνίας της Κροατίας προχωρά σημαντικά, με το μεγαλύτερο μέρος της συμβολής του στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ να αναμένεται να επιτευχθεί στους τομείς της κάλυψης με οπτικές ίνες και της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων. Απαιτούνται ακόμη περισσότερες προσπάθειες όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες, μολονότι έχουν σημειωθεί βελτιώσεις. Η πρόοδος όσον αφορά τις επιγραμμικές δημόσιες υπηρεσίες και η υιοθέτηση των υπηρεσιών gigabit είναι πιο περιορισμένη. Η Κροατία θέσπισε νέες ψηφιακές πρωτοβουλίες, όπως η ψηφιακή στρατηγική της Κροατίας για το 2032, η εθνική αναπτυξιακή στρατηγική έως το 2030 και το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ), οι οποίες ευθυγραμμίζονται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

Η Κροατία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) το γονιδίωμα, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και ασφαλής διασυνοριακή πρόσβαση σε αποθετήρια γονιδιωματικών συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα· ii) τις καινοτόμες μαζικές διασυνδεδεμένες υπηρεσίες μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης, για την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς προηγμένων διασυνοριακών υπηρεσιών· και iii) τη δημιουργία συμμαχίας για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και των μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων. Η Κροατία είναι ένα από τα κράτη μέλη που υπέβαλαν από κοινού επίσημη αίτηση για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για την τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών και της κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για την ευρωπαϊκή υποδομή αλυσίδας συστοιχιών, υποστηρίζοντας τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες σε επίπεδο ΕΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Παρότι η Κροατία σημειώνει πρόοδο όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες, με περίπου το 63 % των ατόμων να διαθέτουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες και σημειώνοντας επιδόσεις πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %), απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες, ιδίως για την αύξηση του αριθμού των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ. Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (3,7 % έναντι 4,6 %). Επιπλέον, το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, το οποίο ανέρχεται στο 14,5 %, συγκαταλέγεται μεταξύ των χαμηλότερων στην ΕΕ και είναι πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Η κατάσταση αυτή πρέπει να βελτιωθεί ενόψει του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας. 

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Από το 2018, η Κροατία έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά την ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών σταθερής τηλεφωνίας, ιδίως με τη σημαντική ανάπτυξη του δικτύου οπτικών ινών της, από 39 % σε 54 %, κατά την τρέχουσα περίοδο αναφοράς. Ωστόσο, η βελτίωση της υιοθέτησης των ευρυζωνικών υπηρεσιών είναι περιορισμένη. Η υιοθέτηση των υπηρεσιών κινητών δικτύων της Κροατίας παραμένει χαμηλή παρά τη σημαντική βελτίωση της κάλυψης 5G από 34 % σε 82 %. Η Κροατία σημείωσε πρόοδο όσον αφορά την αδειοδότηση σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο τριών πρωτοπόρων ζωνών 5G και η κάλυψη 5G στη ζώνη ραδιοφάσματος 3,4-3,8 GHz ανήλθε σε 37 % (μέσος όρος της ΕΕ — 41 %). Όσον αφορά άλλες ψηφιακές υποδομές, η Κροατία συνεργάζεται εντατικά με άλλα κράτη μέλη της ΕΕ στο πλαίσιο της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων, της υποδομής κβαντικής επικοινωνίας.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Το 2022 οι επιδόσεις της Κροατίας ήταν ελαφρώς υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, μεταξύ άλλων σε σχέση με την υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν αναξιοποίητα δυναμικό για τη βελτίωση της ψηφιακής έντασης των ΜΜΕ. Η Κροατία, η οποία φιλοξενεί δύο εταιρείες-μονόκερους, προωθεί πρωτοβουλίες έρευνας και καινοτομίας στον τομέα της ψηφιοποίησης, ώστε να συμβάλει στον στόχο της ΕΕ για αύξηση των επεκτεινόμενων επιχειρήσεων και διπλασιασμό του αριθμού των εταιρειών-μονόκερων της ΕΕ. Η Κροατία χρηματοδοτεί επίσης μέτρα για τη στήριξη κόμβων ψηφιακής καινοτομίας (DIH), όπως ο CROBOHUBplusplus (ενίσχυση της βιομηχανίας και της κοινωνίας της Κροατίας), ο AI4HEALTH.Cro (τεχνητή νοημοσύνη για έξυπνη υγειονομική περίθαλψη και ιατρική) και ο JURK EDIH (ψηφιακός μετασχηματισμός της Κεντρικής Κροατίας και της Βόρειας Αδριατικής). 

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Κροατία εξακολουθεί να υστερεί όσον αφορά τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, ειδικότερα όσον αφορά τις υπηρεσίες για τις επιχειρήσεις (67 έναντι 84 κατά μέσο όρο στην ΕΕ) και όσον αφορά τον συνολικό εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών της με καινοτόμες ψηφιακές λύσεις. Ωστόσο, η Κροατία σημειώνει καλές επιδόσεις όσον αφορά την πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας, με βαθμολογία 86 έναντι 72 σε επίπεδο ΕΕ. Έως το τέλος του 2022 η Κροατία υλοποίησε το έργο «Διάδοση των ΗΜΥ (Ηλεκτρονικά μητρώα υγείας)», καθιστώντας έτσι δυνατή τη διαλειτουργικότητα με το κεντρικό σύστημα πληροφοριών σχετικά με την υγεία (CEZIH). Η Κροατία διαθέτει ένα ηλεκτρονικό δελτίο ταυτότητας (eID) που έχει κοινοποιηθεί βάσει του κανονισμού eIDAS.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Κροατίας

Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κροατίας διαθέτει 1,3 δισ. EUR για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, από τα οποία τα 841 εκατ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 5 . Στο πρώτο αίτημα πληρωμής, η Κροατία πέτυχε 34 ορόσημα και στόχους, μεταξύ άλλων όσον αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό της γεωργίας και τη διαδικασία ενεργειακής ανακαίνισης. Όσον αφορά το δεύτερο αίτημα πληρωμής, η Κροατία πέτυχε 25 ορόσημα και στόχους, σχετικά με μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα για τις επιγραμμικές πληρωμές, την έκδοση νομικών πράξεων για την επιτάχυνση των ευρυζωνικών δικτύων, συμπεριλαμβανομένου του εξορθολογισμού της διαδικασίας αδειοδότησης/έγκρισης, τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων πληροφοριών για την παροχή επιγραμμικών δημόσιων υπηρεσιών. Τα ορόσημα και οι στόχοι που αναμένεται να επιτευχθούν το 2023 περιλαμβάνουν την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών (υπηρεσία μίας στάσης για υπηρεσίες υποστήριξης του ηλεκτρονικού δημόσιου τομέα και έργο ανάπτυξης ψηφιακών δελτίων ταυτότητας).

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Τσεχία

Η Τσεχία διαθέτει αναξιοποίητο ψηφιακό δυναμικό που μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η Τσεχία συμμετέχει σε πολλά πολυκρατικά έργα και φιλοδοξεί να καταστεί βασικός παράγοντας σε προηγμένες τεχνολογίες, όπως η κβαντική τεχνολογία και τα μικροκυκλώματα. Δίνεται επίσης ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των βασικών και προηγμένων ψηφιακών δεξιοτήτων και οι Τσέχοι αποκτούν ολοένα και περισσότερες δεξιότητες και συμμετέχουν ολοένα και συχνότερα στην κοινωνία χάρη στις νέες επιγραμμικές δημόσιες υπηρεσίες. Ωστόσο, όσον αφορά την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και τη συνδεσιμότητα, η Τσεχία παρουσιάζει υστέρηση. Οι τσεχικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να δυσκολεύονται να προσλάβουν εμπειρογνώμονες σε θέματα ΤΠΕ και να επωφεληθούν πλήρως από την ψηφιοποίηση. Η περιορισμένη κάλυψη σταθερών δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας παρεμποδίζει περαιτέρω την πρόοδο, ιδίως στις αγροτικές περιοχές. Η ψηφιακή στρατηγική για την Τσεχία τελεί υπό σταδιακή αναθεώρηση ώστε να ευθυγραμμιστεί με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

Η Τσεχία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) το γονιδίωμα, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και ασφαλής διασυνοριακή πρόσβαση σε αποθετήρια γονιδιωματικών συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα· και ii) το έργο «Networked Local Digital Twins Towards CitiVerse», το οποίο χρησιμοποιεί ανατρεπτικές τεχνολογίες εμβύθισης για μελλοντικά έργα που σχετίζονται με πόλεις.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Στην Τσεχία, το 60 % του πληθυσμού διαθέτει βασικές ψηφιακές δεξιότητες, πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %). Ωστόσο, η Τσεχία αντιμετωπίζει έλλειψη ειδικών σε θέματα ΤΠΕ. Οι ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ στην Τσεχία αντιπροσωπεύουν μόλις το 4,5 % του συνόλου των απασχολουμένων, ποσοστό ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Επιπλέον, το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, το οποίο ανέρχεται στο 10,9 %, είναι το χαμηλότερο στην ΕΕ, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να πλήττονται από την έλλειψη τέτοιου εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Για να συμβάλει στην επιτάχυνση της υιοθέτησης ψηφιακών δεξιοτήτων και να αυξήσει τον αριθμό των ατόμων που επιδιώκουν επαγγελματική σταδιοδρομία στον τομέα των ΤΠΕ, το Υπουργείο Παιδείας, Νεολαίας και Αθλητισμού εισήγαγε ένα νέο πρόγραμμα για τη στήριξη της ψηφιακής εκπαίδευσης σε όλα τα σχολεία της Τσεχίας.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Συνολικά, η πρόοδος της Τσεχίας όσον αφορά τη σταθερή συνδεσιμότητα ήταν περιορισμένη (κάλυψη 53 % σε σύγκριση με 52 % το 2021) και η κάλυψη παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (73 %). Μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Τσεχίας δεν έχει πρόσβαση σε σύνδεση οπτικών ινών (63 % έναντι 44 % κατά μέσο όρο στην ΕΕ). Από την άλλη πλευρά, όσον αφορά τις κινητές επικοινωνίες, η Τσεχία κατάφερε να επιτύχει ποσοστό κάλυψης 5G πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Τσεχία συμμετέχει σε διάφορες πανευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για βασικές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένου του σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με 4 άμεσους συμμετέχοντες που επικεντρώνονται σε πυρήνες ανοικτού κώδικα, στην τεχνητή νοημοσύνη παρυφών και στην αυτοκινητοβιομηχανία. Υποστηρίζει επίσης την έρευνα και την καινοτομία και φιλοξενεί τους πρώτους ευρωπαϊκούς υπολογιστές υψηλών επιδόσεων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων, ενώ αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού δικτύου υποδομών κβαντικής επικοινωνίας.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η Τσεχία εξακολουθεί να απέχει πολύ από τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας για χρησιμοποίηση υπολογιστικού νέφους, μαζικών δεδομένων ή ΤΝ από τουλάχιστον το 75 % των επιχειρήσεων. Το 2022 το ποσοστό των ΜΜΕ με τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης ανήλθε σε 68 %, ελαφρώς κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %). Εκτός από τη χρήση του υπολογιστικού νέφους, η τιμή των σχετικών δεικτών βρίσκεται μέχρι στιγμής επίσης χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ. Το 2020, μόνο το 9 % των τσεχικών επιχειρήσεων χρησιμοποιούσε τεχνολογίες μαζικών δεδομένων (14 % στην ΕΕ), ενώ, το 2021, το 40 % των επιχειρήσεων χρησιμοποιούσε υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους και το 5 % των επιχειρήσεων χρησιμοποιούσε τεχνολογίες ΤΝ. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές δημόσιες πρωτοβουλίες που συμβάλλουν στον αυξανόμενο αριθμό των τσεχικών νεοφυών επιχειρήσεων. Ο κρατικός οργανισμός έχει ως στόχο να στηρίξει έως και 250 καινοτόμες νεοφυείς επιχειρήσεις με 850 εκατ. CZK (36,2 εκατ. EUR) κατά την επόμενη πενταετία. Η Τσεχία αριθμεί ήδη 4 εταιρείες-μονόκερους.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Σημαντικό ποσοστό των Τσέχων χρηστών του διαδικτύου έχουν πρόσβαση σε επιγραμμικές δημόσιες υπηρεσίες (86 % έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που αντιστοιχεί στο 74 %). Ωστόσο, οι βαθμολογίες όσον αφορά τη διαφάνεια, τη φιλικότητα προς τις κινητές συσκευές και την υποστήριξη των χρηστών είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η τσεχική κυβέρνηση σχεδίασε και εφάρμοσε με επιτυχία ένα σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης που παρέχει τη δυνατότητα στους πολίτες να έχουν πρόσβαση σε επιγραμμικές δημόσιες υπηρεσίες χρησιμοποιώντας τα ηλεκτρονικά δελτία ταυτότητάς τους, χωρίς να χρειάζεται να επισκέπτονται αυτοπροσώπως τα κρατικά γραφεία. Το 2023, πάνω από το 60 % των ατόμων που ζουν στην Τσεχία διαθέτουν τουλάχιστον ένα από τα 13 μέσα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης για πρόσβαση σε υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (αύξηση κατά ένα εκατομμύριο σε σύγκριση με το 2022). Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των δημόσιων υπηρεσιών αποτελεί μία από τις κύριες προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης και, ως εκ τούτου, έχουν γίνει προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Δημιουργήθηκε ένας νέος οργανισμός για να συμβάλει στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών έως το 2025. Όσον αφορά την ηλεκτρονική υγεία, η Τσεχία βαθμολογείται με 47 όσον αφορά την πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας, πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 72.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Τσεχίας

Το ποσοστό του ΣΑΑ της Τσεχίας που διατίθεται για τις ψηφιακές προτεραιότητες είναι 22 % (που ανέρχεται σε 1,56 δισ. EUR), από τα οποία 1,475 δισ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 6 . Οι κύριες επενδύσεις επικεντρώνονται στην ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων και στη στήριξη της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων. Μέχρι στιγμής, η Τσεχία έχει αναπτύξει νέα προγράμματα σπουδών με περισσότερα μαθήματα ΤΠ, έχει επενδύσει σε νέο ψηφιακό εξοπλισμό για τα σχολεία και έχει καθορίσει πρότυπα διαλειτουργικότητας για τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Η Τσεχία εγκαινίασε ένα Κεντρικό Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων Ενημέρωσης για τον εντοπισμό και τη διερεύνηση της παραπληροφόρησης στην Κεντρική Ευρώπη. Τα ορόσημα και οι στόχοι που πρόκειται να επιτευχθούν το 2023 περιλαμβάνουν μέτρα για την ψηφιοποίηση του συστήματος απονομής δικαιοσύνης και την εφαρμογή κοινής πλατφόρμας για την επικοινωνία με την κρατική διοίκηση.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Δανία

Η Δανία αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η Δανία καταβάλλει περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση της πρόσβασης σε ανοικτά δεδομένα και την παροχή περισσότερων δημόσιων ψηφιακών υπηρεσιών για όλους τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της. Η Δανία δημιούργησε πρόσφατα ένα υπουργείο αρμόδιο για την ψηφιοποίηση και η κυβέρνηση πρότεινε πολλές νέες πρωτοβουλίες στην ψηφιακή στρατηγική που παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2022.

Η Δανία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για το γονιδίωμα, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και ασφαλής διασυνοριακή πρόσβαση σε αποθετήρια γονιδιωματικών συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. 

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ 

Η Δανία βρίσκεται πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Το 69 % των ατόμων ηλικίας 16-74 ετών διαθέτουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες (ΕΕ: 54 %). Ωστόσο, η Δανία εξακολουθεί να υπολείπεται του στόχου του 80 % της ψηφιακής δεκαετίας για το 2030 κατά 11 εκατοστιαίες μονάδες .

Επιπρόσθετα, οι επιδόσεις της Δανίας είναι μόνο ελαφρώς καλύτερες από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τον αριθμό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ που απασχολούνται (5,7 % έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που αντιστοιχεί στο 4,6 %), με το ποσοστό αυτό να έχει αυξηθεί μόνο ελάχιστα από το 2019. Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ αντιστοιχεί στο 22 % και είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Εάν η Δανία πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου της ΕΕ στον τομέα αυτόν, έως το 2030 θα πρέπει να υπάρχουν 200 000 επιπλέον ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ, πέραν των περίπου 160 000 που απασχολούνται σήμερα. Η συνέχιση του επιτυχημένου ψηφιακού μετασχηματισμού της Δανίας εξαρτάται από την αυξημένη διαθεσιμότητα ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στην αγορά εργασίας.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Δανία παραμένει σε ισχυρή θέση για την επίτευξη των στόχων συνδεσιμότητας, με την κάλυψη για τα δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας να ανέρχεται επί του παρόντος στο 96 % και στο 98 % για την κάλυψη 5G σε κατοικημένες περιοχές. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη περιθώρια βελτίωσης, ιδίως όσον αφορά την υιοθέτηση ευρυζωνικών συνδέσεων πολύ υψηλής ταχύτητας από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Η κάλυψη των απομακρυσμένων περιοχών είναι σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά ορισμένα άτομα και εταιρείες εξακολουθούν να μην καλύπτονται από ταχεία συνδεσιμότητα.

Η Δανία συμμετέχει σε διάφορες πρωτοβουλίες για βασικές τεχνολογίες. Συμμετέχει στην κοινοπραξία που στηρίζει την πρωτοβουλία για την κβαντική υπολογιστική LUMI-Q και έχει επιλεγεί ως η τοποθεσία για το νέο κέντρο κβαντικών τεχνολογιών του ΝΑΤΟ. Μάλιστα, όλο και περισσότεροι δήμοι στη Δανία χρησιμοποιούν πλέον την υπολογιστική παρυφών (το 13 % τη χρησιμοποιούν στις δραστηριότητές τους, το 6 % έχουν δοκιμάσει την τεχνολογία και το 16 % έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο χρήσης της) για τη συλλογή δεδομένων οδικής κυκλοφορίας.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η Δανία σημειώνει τις καλύτερες επιδόσεις στην ΕΕ όσον αφορά την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, αλλά υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης όσον αφορά τους στόχους που έχουν τεθεί για την υιοθέτηση πιο προηγμένων ΤΠΕ από τις επιχειρήσεις, παρόλο που τα στοιχεία υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ. Το 2021, η χρήση της ΤΝ (24 %) ήταν τριπλάσια του μέσου όρου της ΕΕ. Η χρήση τεχνολογιών υπολογιστικού νέφους (62 % το 2021) και μαζικών δεδομένων (27 % το 2020) ήταν σχεδόν διπλάσια από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Δανία σημειώνει πολύ καλές επιδόσεις όσον αφορά το βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης: το 2022 το 89 % των ΜΜΕ είχε επιτύχει τουλάχιστον αυτό το επίπεδο, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν 69 %. Η Δανία επωφελείται από ένα δυναμικό οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων με 17 δυνητικές εταιρείες-μονόκερους αξίας μεταξύ 100 εκατ. EUR και 1 δισ. EUR και 8 εταιρείες-μονόκερους. Στον τομέα των νεοφυών επιχειρήσεων, ο οργανισμός Digital Hub Denmark φέρνει ενεργά σε επαφή δυνητικούς αλλοδαπούς επενδυτές με δανικές νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνολογίας.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Δανία επικεντρώνεται σταθερά στην ανάπτυξη αποτελεσματικότερων και πιο αξιόπιστων ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών και βρίσκεται σε καλό δρόμο για την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας για 100 % διαθεσιμότητα. Ειδικότερα, εξακολουθεί να δίνεται έμφαση στην ανάπτυξη καλύτερων δημόσιων υπηρεσιών, οι οποίες ενισχύονται, μεταξύ άλλων, από την αυξημένη χρήση ανοικτών δεδομένων, καθώς και προηγμένων καινοτόμων ψηφιακών τεχνολογιών (όπως η ΤΝ, τα μαζικά δεδομένα, η ρομποτική, η εικονική πραγματικότητα, το προηγμένο υπολογιστικό νέφος και η υπολογιστική υψηλών επιδόσεων).

Η Δανία σημειώνει βαθμολογία υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ σε όλους τους δείκτες. Το ποσοστό των χρηστών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης έχει αυξηθεί σημαντικά και, από το 2022, ανέρχεται σε 99 %, πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (74 %). Ομοίως, οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες έλαβαν βαθμολογία 84 για τους πολίτες και 89 για τις επιχειρήσεις. Αμφότερες οι βαθμολογίες βρίσκονταν πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η Δανία έχει αναπτύξει μια λειτουργική ψηφιακή ηλεκτρονική ταυτότητα, η οποία χρησιμοποιείται από πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Η πρόσβαση σε δεδομένα υγείας βαθμολογείται με 96 και προσεγγίζει την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας για 100 πριν από το 2030.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Δανίας

Το 25 % των κονδυλίων που σχετίζονται με το ΣΑΑ της Δανίας (380 εκατ. EUR) διατίθεται για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και το ίδιο ποσό αναμένεται να συμβάλει στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 7 . Η Δανία υπέβαλε στην Επιτροπή αίτημα για εκταμίευση ύψους 301 εκατ. EUR στο πλαίσιο του ΜΑΑ. Το αίτημα βασίστηκε στην επίτευξη από τη χώρα των 23 οροσήμων και δύο στόχων για την πρώτη δόση. Το σχέδιο της Δανίας στηρίζει μια σειρά μέτρων για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας του τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για τη διασφάλιση αποθεμάτων κρίσιμων φαρμάκων και επαρκούς εφοδιασμού με ιατρικά προϊόντα σε καταστάσεις κρίσης, τα οποία έχουν επίσης εφαρμοστεί. Υποστηρίζει επίσης μια ευρεία ψηφιακή στρατηγική που έχει σχεδιαστεί για την προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού όλων των τομέων της κοινωνίας. Τα ορόσημα και οι στόχοι που σχετίζονται με την ψηφιακή στρατηγική καλύπτονται σε μελλοντικές δόσεις και δεν περιλαμβάνονται στο πρώτο αίτημα πληρωμής.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Εσθονία

Η Εσθονία αναμένεται να συμβάλει θετικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η Εσθονία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ψηφιοποίησης των δημόσιων υπηρεσιών. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες ώστε να διασφαλιστεί ότι θα βελτιωθούν οι ψηφιακές υποδομές της χώρας, ιδίως οι υποδομές συνδεσιμότητας, οι οποίες αποτελούν κρίσιμο παράγοντα διευκόλυνσης για όλες τις συνιστώσες της ψηφιακής δεκαετίας.

Η Εσθονία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) το έργο «Networked Local Digital Twins Towards CitiVerse», το οποίο χρησιμοποιεί ανατρεπτικές τεχνολογίες για μελλοντικά έργα εμβύθισης που σχετίζονται με πόλεις· ii) το γονιδίωμα, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και ασφαλής διασυνοριακή πρόσβαση σε αποθετήρια γονιδιωματικών συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα· και iii) την υποδομή δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας για την ελευθέρωση του δυναμικού των δημιουργικών τομέων της ΕΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Η Εσθονία βρίσκεται μόλις πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Το 2021, το 56 % των ατόμων ηλικίας 16-74 ετών διέθετε τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, έναντι 54 % κατά μέσο όρο στην ΕΕ.

Η Εσθονία συμβάλλει σημαντικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας όσον αφορά τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ. Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση της Εσθονίας, το οποίο ανέρχεται στο 6,6 %, βρίσκεται πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που ανέρχεται στο 4,6 %. Επιπλέον, το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, το οποίο ανέρχεται στο 24,5 %, είναι το υψηλότερο στην ΕΕ, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Ο αριθμός αυτός ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω κατά τα επόμενα έτη, δεδομένου του υψηλού ποσοστού αποφοίτων ΤΠΕ στην Εσθονία (10,1 % το 2021). Το ποσοστό των επιχειρήσεων που παρέχουν κατάρτιση στον τομέα των ΤΠΕ εξακολουθεί να είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, η Εσθονία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο κατά την τελευταία πενταετία, μειώνοντας τη διαφορά μεταξύ του ποσοστού των επιχειρήσεων που παρέχουν κατάρτιση ΤΠΕ στην Εσθονία και του μέσου όρου της ΕΕ. Αυτό δείχνει ότι η Εσθονία βρίσκεται στη σωστή πορεία.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Όσον αφορά τη συνδεσιμότητα, υπάρχει σαφής ανάγκη η Εσθονία να αναλάβει δράση προκειμένου να συμβάλει στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων συνδεσιμότητας της ψηφιακής δεκαετίας. Αυτό οφείλεται κυρίως στη χαμηλή κάλυψη 5G και στο χαμηλό επίπεδο υιοθέτησης σταθερών ευρυζωνικών συνδέσεων με ταχύτητες άνω των 100 Mbps. Η κάλυψη με σταθερό δίκτυο πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN) και με οπτικές ίνες μέχρι τον χώρο του χρήστη (FTTP) συνέχισε να αυξάνεται σταθερά, φθάνοντας το 79 %, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και στους δύο τομείς (73 % για το VHCN και 56 % για τις FTTP). Η χώρα συνεχίζει να επενδύει στην κατασκευή δικτύων VHCN σε αγροτικές περιοχές, με τη στήριξη της χρηματοδότησης της ΕΕ.

Η Εσθονία συμβάλλει στις συλλογικές προσπάθειες στον τομέα της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων, κυρίως μέσω του έργου της εσθονικής επιστημονικής υποδομής υπολογιστικής (ETAIS). Συμμετέχει επίσης στην πρωτοβουλία για τις ευρωπαϊκές υποδομές κβαντικής επικοινωνίας για την οικοδόμηση μιας πανευρωπαϊκής κβαντικής υποδομής, και είναι εταίρος στο Nordic-Estonian Quantum Computing e-Infrastructure Quest (NordIQuEst), συμβάλλοντας σημαντικά στις προσπάθειες της ΕΕ για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η Εσθονία παρουσιάζει ανομοιογενή εικόνα όσον αφορά την υιοθέτηση των ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις. Το 2021, το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούσαν υπολογιστικό νέφος (51 %) υπερέβαινε σημαντικά τον μέσο όρο της ΕΕ (34 %), ενώ το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούσαν ΤΝ και μαζικά δεδομένα ήταν χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ το 2021 και το 2020 αντίστοιχα. Το 2022, το ποσοστό των ΜΜΕ με τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης βρισκόταν στο 67 % και ήταν επίσης ελαφρώς κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Το επιχειρηματικό οικοσύστημα της Εσθονίας περιλαμβάνει πολλές καινοτόμες και αναπτυσσόμενες νεοφυείς και επεκτεινόμενες επιχειρήσεις που προωθούν την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Επί του παρόντος υπάρχουν δύο εταιρείες-μονόκεροι με έδρα την Εσθονία. Εντοπίστηκαν δύο δυνητικές εταιρείες-μονόκεροι με τρέχουσα οικονομική αποτίμηση μεταξύ 100 εκατ. EUR και 1 δισ. EUR.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Εσθονία έχει συμβάλει σημαντικά στις συλλογικές προσπάθειες της ΕΕ για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 2030 για την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών. Η Εσθονία κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως στον τομέα αυτόν και εξακολουθεί να επενδύει σημαντικά ώστε οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες της να καταστούν ακόμη πιο φιλικές προς τον χρήστη και προσβάσιμες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Η Εσθονία διαθέτει έξι μέσα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης που κοινοποιήθηκαν στο πλαίσιο του εσθονικού συστήματος ηλεκτρονικής ταυτοποίησης. Η χώρα μπορεί να χρησιμεύσει ως παράδειγμα για άλλα κράτη μέλη και έχει μοιραστεί την πείρα και τις βέλτιστες πρακτικές της με άλλες χώρες, στο πλαίσιο της εσθονικής Ακαδημίας Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, ενός προγράμματος διεθνούς συνεργασίας για την ανάπτυξη με βάση τα ιδρύματα. Η περαιτέρω πρόοδος στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες παραμένει μία από τις προτεραιότητες στο πλαίσιο του εθνικού ψηφιακού θεματολογίου της Εσθονίας για το 2030.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Εσθονίας

Το ΣΑΑ της Εσθονίας διαθέτει 208 εκατ. EUR (24 %) για τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Το συνολικό ποσό αναμένεται να δαπανηθεί σε προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 8 . Σημαντικές ψηφιακές επενδύσεις περιλαμβάνουν 93 εκατ. EUR για την αναβάθμιση των ψηφιακών κρατικών υπηρεσιών με βάση τις πλέον πρόσφατες τεχνολογίες, 58 εκατ. EUR για τη στήριξη 230 ΜΜΕ στην ψηφιακή μετάβασή τους και 24 εκατ. EUR για την ανάπτυξη δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας σε αγροτικές περιοχές. Το τροποποιημένο ΣΑΑ της Εσθονίας εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Ιούνιο του 2023. Στις 30 Ιουνίου 2023, η Εσθονία υπέβαλε το πρώτο αίτημα πληρωμής ύψους 286 εκατ. EUR σε επιχορηγήσεις.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Φινλανδία

Η Φινλανδία βρίσκεται εδώ και πολλά χρόνια στην πρώτη γραμμή του ψηφιακού μετασχηματισμού και αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Έχει αναπτύξει ολοκληρωμένες ψηφιακές πολιτικές με την έγκαιρη υιοθέτηση της τεχνολογίας 5G, διαθέτει καλά ανεπτυγμένες υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης καθώς και εργατικό δυναμικό υψηλής ειδίκευσης σε συνδυασμό με καλό συντονισμό και προγραμματισμό. Απαιτούνται περαιτέρω μέτρα για την επίτευξη του στόχου συνδεσιμότητας gigabit. Για την καθοδήγηση του ψηφιακού μετασχηματισμού της κατά τα επόμενα έτη, η Φινλανδία υπέβαλε τη δική της Ψηφιακή Πυξίδα το 2022, η οποία είναι καλά ευθυγραμμισμένη με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

Η Φινλανδία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) το γονιδίωμα, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και ασφαλής διασυνοριακή πρόσβαση σε αποθετήρια γονιδιωματικών συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα· ii) την υποδομή δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας για την ελευθέρωση του δυναμικού των δημιουργικών τομέων της ΕΕ· iii) τα δεδομένα κινητικότητας και εφοδιαστικής, ώστε να καταστεί δυνατή η πρόσβαση, η κοινοχρησία και η περαιτέρω χρήση δεδομένων στους εν λόγω τομείς· και iv) τις καινοτόμες μαζικές διασυνδεδεμένες υπηρεσίες μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης, για την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς προηγμένων διασυνοριακών υπηρεσιών. 

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Η Φινλανδία έχει πληθυσμό που διαθέτει υψηλό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων, γεγονός που συμβάλλει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας. Το 2021, το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας 16-74 ετών με τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες (79 %) ήταν πολύ κοντά στον στόχο του 80 % της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ και ήταν σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %). Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση (7,6 % το 2022) είναι πολύ υψηλό σε σύγκριση τόσο με τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ όσο και με τον μέσο όρο της ΕΕ το 2022 (4,6 %). Επιπλέον, το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, το οποίο ανέρχεται στο 23,8 %, είναι πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Στην εκπαίδευση, το ποσοστό των αποφοίτων ΤΠΕ είναι 7,6 % και το 40 % των εταιρειών παρέχουν κατάρτιση ΤΠΕ στο προσωπικό τους. Τα τελευταία έτη, το πρόγραμμα New Literacies Programme 2020-2023 και το κέντρο LUMA (οργανισμός που ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ σχολείων, πανεπιστημίων και επιχειρήσεων) έχουν τονώσει την ανάπτυξη των ικανοτήτων στον τομέα των ΤΠΕ, του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και του προγραμματισμού, ακόμη και μεταξύ των παιδιών.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Φινλανδία έχει αναπτύξει εξαιρετικές ψηφιακές υποδομές. Η χώρα σημειώνει καλές επιδόσεις στη συνολική κάλυψη 5G, με κάλυψη του 95 % των κατοικημένων περιοχών, καθώς και στη ζώνη των 3,4-3,8 GHz υψηλής ποιότητας με κάλυψη 84 %. Ωστόσο, η υιοθέτηση σταθερών ευρυζωνικών συνδέσεων είναι ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, με το 49 % των νοικοκυριών να διαθέτει σταθερή ευρυζωνική σύνδεση στα 100 Mbps και μόλις το 3,1 % των νοικοκυριών να έχει σταθερή ευρυζωνική σύνδεση στο 1 Gbps (σημαντικά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 13,8 %). Η κάλυψη του σταθερού δικτύου πολύ υψηλής χωρητικότητας της Φινλανδίας είναι 71 %, ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (73 %). Υπάρχουν αξιοσημείωτες διαφορές σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς οι αγροτικές περιοχές παρουσιάζουν συχνά λευκά σημεία, λόγω της χαμηλής πληθυσμιακής πυκνότητας.

Η Φινλανδία είναι μέλος της κοινής επιχείρησης EuroHPC που αναπτύσσει τον Lumi, έναν από τους τρεις υπερυπολογιστές προεξακλίμακας. Η Φινλανδία βρίσκεται επίσης στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής κβαντικής υπολογιστικής και των ημιαγωγών: η IQM Quantum Computers έχει επενδύσει στην κατασκευή των πρώτων εγκαταστάσεων παραγωγής ημιαγωγών της Ευρώπης αποκλειστικά για κβαντικούς υπολογιστές στο Espoo και ο κβαντικός υπολογιστής HELMI έχει συνδεθεί με τον Lumi· συμμετέχει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με 3 άμεσους συμμετέχοντες που επικεντρώνονται στις τηλεπικοινωνίες και στα υποστρώματα δισκίων.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ήδη το 2022, το ποσοστό των ΜΜΕ στη Φινλανδία που πέτυχαν τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης ανήλθε σε 89,5 %, ελαφρώς χαμηλότερο από τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας (90 %) και πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %).

Οι προηγμένες τεχνολογίες συνέχισαν να βρίσκονται στο επίκεντρο των φινλανδικών επιχειρήσεων, με το 66 % των επιχειρήσεων να χρησιμοποιεί λύσεις υπολογιστικού νέφους και το 16 % να ενσωματώνει την τεχνολογία ΤΝ στις δραστηριότητές του το 2021 και το 22 % να χρησιμοποιεί μαζικά δεδομένα ήδη από το 2020.

Το 2022, η Φινλανδία συνέχισε να χρηματοδοτεί προγράμματα για τη στήριξη των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ. Η χώρα επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στην ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος νεοφυών και επεκτεινόμενων επιχειρήσεων. Ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισμα του τρόπου με τον οποίο η Φινλανδία ενσωμάτωσε τις ψηφιακές τεχνολογίες στην οικονομία ήταν η συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, εξειδικευμένων κρατικών οργανισμών και επιχειρήσεων. Ένα εξαιρετικό παράδειγμα είναι το πρόγραμμα 6G Bridge που αναπτύσσει την επόμενη γενιά συνδεσιμότητας, ώστε η φινλανδική βιομηχανία να παραμείνει στην αρχή της αξιακής αλυσίδας για τη δημιουργία των τεχνολογιών 6G για έξυπνες πόλεις, έξυπνη ενέργεια, έξυπνους λιμένες και έξυπνα εργοστάσια με διάφορους παράγοντες του οικοσυστήματος.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Φινλανδία διαπρέπει στην επιγραμμική αλληλεπίδραση μεταξύ των κρατικών αρχών και του κοινού, καθώς το 97 % των Φινλανδών χρηστών του διαδικτύου χρησιμοποιούν υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Η χώρα σημειώνει επίσης πολύ καλές επιδόσεις όσον αφορά τον αριθμό των υπηρεσιών που παρέχονται επιγραμμικά. Το 2022, η χώρα σημείωσε ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την υλοποίηση των προγραμμάτων που ξεκίνησαν τα προηγούμενα έτη. Η Φινλανδία συνέχισε να αναβαθμίζει τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, θέτοντας τις εν λόγω υπηρεσίες υπό τη διαχείριση του Οργανισμού Ψηφιακών Δεδομένων και Δεδομένων Πληθυσμού. Βρίσκονται σε εξέλιξη αλλαγές στη νομοθεσία που καθιστούν δυνατή την αυτόματη λήψη διοικητικών αποφάσεων μέσω της χρήσης ΤΝ. Στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας, η Φινλανδία σημείωσε βαθμολογία 90, πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 72, και βρίσκεται σε καλό δρόμο για την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας που είναι 100. Αυτό οφείλεται, μεταξύ άλλων, στην πύλη My Kanta, όπου οι πολίτες μπορούν να έχουν πρόσβαση στα ηλεκτρονικά τους έγγραφα στο διαδίκτυο. Η χώρα ολοκληρώνει επί του παρόντος την εφαρμογή ενός νέου συστήματος ψηφιακής ταυτότητας που θα χρησιμεύει επίσης ως πιστοποιημένο εργαλείο ταυτοποίησης κατά την έννοια του κανονισμού eIDAS. Η εθνική πύλη ανοικτών δεδομένων εξακολουθεί να παρέχει δεδομένα σε ανοικτούς μορφότυπους για τις εταιρείες και το κοινό. Η Φινλανδία αυξάνει συνεχώς την ετοιμότητά της όσον αφορά την κυβερνοασφάλεια, ενισχύοντας τις δράσεις της με νέο κονδύλιο ύψους 230 εκατ. EUR για την περίοδο 2022-2026.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Φινλανδίας

Η συνεισφορά στον ψηφιακό μετασχηματισμό στο ΣΑΑ της Φινλανδίας αντιστοιχεί σε 525,7 εκατ. EUR, δηλαδή στο 28,9 % των συνολικών πιστώσεων του ΣΑΑ 9 . Το σχέδιο κατανέμει: i) 32 εκατ. EUR σε ευρυζωνικές υποδομές υψηλής ταχύτητας· ii) 85 εκατ. EUR για την ανάπτυξη του νέου συστήματος αυτόματης προστασίας αμαξοστοιχίας σε ολόκληρο το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο, μαζί με το μελλοντικό σύστημα κινητών επικοινωνιών σιδηροδρόμων με βάση το 4G και το 5G· iii) 100 εκατ. EUR για την ψηφιακή καινοτομία στον τομέα των υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης· iv) 32 εκατ. EUR για επενδύσεις στην ψηφιοποίηση της συνεχούς μάθησης· και v) 25 εκατ. EUR για επενδύσεις στην επιτάχυνση βασικών τεχνολογιών (μικροηλεκτρονική, 6G, ΤΝ και κβαντική υπολογιστική). Η Φινλανδία δεν έχει ζητήσει ακόμη πληρωμή από τον ΜΑΑ.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Γαλλία

Η Γαλλία διαθέτει αναξιοποίητο ψηφιακό δυναμικό που μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Δεδομένου του μεγέθους της γαλλικής οικονομίας και του πληθυσμού της, οι τρέχουσες και οι μελλοντικές δράσεις αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στις προσπάθειες αυτές. Η Γαλλία διαθέτει διάφορες ψηφιακές στρατηγικές, οι οποίες ευθυγραμμίζονται σε μεγάλο βαθμό με τον στόχο του προγράμματος πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία. Η Γαλλία σημειώνει καλές επιδόσεις όσον αφορά τη συνδεσιμότητα και τις νεοφυείς επιχειρήσεις και παρουσιάζει θετικές τάσεις στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες και το ανθρώπινο κεφάλαιο. Ωστόσο, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της οικονομίας είναι άνισος. Ειδικότερα, ενώ οι κορυφαίες καινοτόμες εταιρείες χρησιμοποιούν και παρέχουν προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες, δεν υπάρχει ευρεία χρήση βασικών τεχνολογιών από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η Γαλλία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με μια συμμαχία για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και των μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Λίγο περισσότερα από τρία στα πέντε άτομα στη Γαλλία διαθέτουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Παρόλα αυτά, ο επιστημονικός και ψηφιακός γραμματισμός και ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα της τυπικής εκπαίδευσης χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση είναι σταθερό στο 4,3 %, ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %). Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, το οποίο ανέρχεται στο 19 %, βρίσκεται πολύ κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Ωστόσο, παρά τα φιλόδοξα θετικά μέτρα (Pix, Skills and Jobs of the Future), η Γαλλία έχει σημειώσει μικρότερη αύξηση από τον μέσο όρο της ΕΕ και οι προοπτικές της χώρας υπονομεύονται από τα χαμηλά ποσοστά εγγραφής σε σπουδές στις ΤΠΕ και τον χαμηλό αριθμό αποφοίτων. Επομένως, οι σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου η ΕΕ να επιτύχει τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας όσον αφορά τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες και τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Γαλλία σημειώνει ισχυρές επιδόσεις στις ψηφιακές υποδομές. Η Γαλλία θα πρέπει ήδη να επιτύχει την πλήρη ανάπτυξη των οπτικών ινών το 2025. Το 2022, υπήρξε ιδιαίτερα καλή συνολική κάλυψη για τις σταθερές συνδέσεις οπτικών ινών, η οποία έφτασε στο 73 % των νοικοκυριών, ενώ το χάσμα μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών μειώθηκε. Ωστόσο, οι προσπάθειες για τη συνέχιση της ανάπτυξης των οπτικών ινών πρέπει να συνεχιστούν στις εξόχως απόκεντρες περιοχές και στις αγροτικές ζώνες της Γαλλίας. Χάρη στο σχέδιο «New Deal», η κάλυψη κινητού δικτύου με 4G καλύπτει όλες τις κατοικημένες περιοχές και η ανάπτυξη του 5G είναι ικανοποιητική για φωνητικές και επιγραμμικές εφαρμογές και καλύπτει το 88 % των κατοικημένων περιοχών. Νέες εφαρμογές 5G δοκιμάζονται σε πιλοτικά έργα. Η περιβαλλοντική πτυχή των ψηφιακών τομέων αποτέλεσε το επίκεντρο διαφόρων νόμων.

Η κυβερνοασφάλεια λαμβάνεται όλο και περισσότερο υπόψη, αλλά πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω στο πλαίσιο της στήριξης των ΜΜΕ. Μια στρατηγική για τους ημιαγωγούς, συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας χρηματοδότησης, στηρίζει τη βιομηχανική κυριαρχία της Γαλλίας και της ΕΕ: συνάδει με την πράξη της ΕΕ για τα μικροκυκλώματα. Η χώρα συμμετέχει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με 15 άμεσους συμμετέχοντες που επικεντρώνονται σε ευρύ φάσμα τομέων, συμπεριλαμβανομένων των υποστρωμάτων, της ηλεκτρικής ενέργειας, της ανίχνευσης, της συσκευασίας, της αυτοκινητοβιομηχανίας, της φωτονικής, των τηλεπικοινωνιών, της αεροδιαστημικής και της άμυνας. Η Γαλλία στοχεύει να καταστεί βασικός παράγοντας στην κβαντική υπολογιστική και σχεδιάζει να αναπτύξει ευρωπαϊκές υποδομές κβαντικής επικοινωνίας. Συμμετέχει επίσης στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (EuroHPC).

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων είναι ένας τομέας στον οποίο η Γαλλία πρέπει να συμβάλει περισσότερο. Το 2022, το 64 % των ΜΜΕ χρησιμοποιούσαν ψηφιακές τεχνολογίες, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 69 %. Η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών από τις ΜΜΕ στη Γαλλία απέχει ακόμη πολύ από τον στόχο του 90 % της ψηφιακής δεκαετίας και ο ρυθμός προόδου εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής για την προώθηση της επίτευξής του. Ομοίως, οι γαλλικές επιχειρήσεις διαθέτουν αναξιοποίητο δυναμικό όσον αφορά την υιοθέτηση προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών, παρότι εδώ και αρκετά έτη η πρωτοβουλία «France Num» παρέχει κατάρτιση και στήριξη στις ΜΜΕ για τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών. Επιπλέον, η Γαλλία συμμετέχει στο έργο «Υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους επόμενης γενιάς».

Όσον αφορά τη δημιουργία νεοφυών και επεκτεινόμενων επιχειρήσεων τεχνολογίας, η Γαλλία κατάφερε να καλλιεργήσει ένα πολύ ευνοϊκό οικοσύστημα, το οποίο θεωρείται το δεύτερο καλύτερο στην Ευρώπη. 36 εταιρείες θεωρούνται εταιρείες-μονόκεροι στη Γαλλία (μεγάλη αύξηση από 22 το προηγούμενο έτος) και 82 εταιρείες πέτυχαν οικονομική αποτίμηση μεταξύ 100 εκατ. EUR και 1 δισ. EUR. Η διεθνής ελκυστικότητα είναι υψηλή για τους επιχειρηματίες, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε χρηματοδότηση. Οι ευρωπαϊκοί κόμβοι ψηφιακής καινοτομίας έχουν επιλεγεί και οι περισσότεροι αναμένεται να αναπτυχθούν έως τις αρχές του 2023.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες στη Γαλλία είναι ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ τόσο για τους πολίτες όσο και για τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, πολλά έργα βρίσκονται σε εξέλιξη για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Η Γαλλία έχει δημιουργήσει παρατηρητήριο σχετικά με τις ψηφιακές πρακτικές των πολιτών και έχει αρχίσει να κάνει προσπάθειες για τη συστηματικότερη χρήση του υπολογιστικού νέφους. Η ηλεκτρονική ταυτοποίηση εφαρμόζεται για διάφορες υπηρεσίες και η χρήση της ευρωπαϊκής λύσης εξετάζεται και θα πρέπει να επιταχυνθεί. Η Διυπουργική Διεύθυνση Ψηφιακών Υποθέσεων (DINUM) παρέχει μια πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων (data.gouv.fr) και παρακολουθεί συγκεκριμένες δράσεις σε 15 υπουργεία. Απαιτούνται πρόσθετα μέτρα για τη στήριξη των χρηστών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, ιδίως σε μητρώα υγείας. 

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Γαλλίας

Το γαλλικό ΣΑΑ ανέρχεται σε 40,3 δισ. EUR, από τα οποία το 22 % (δηλαδή 8,1 δισ. EUR) διατίθεται για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, από τα οποία 7,7 δισ. EUR θα δαπανηθούν σε προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 10 . Στις 19 Αυγούστου 2021 η Επιτροπή εκταμίευσε την προχρηματοδότηση ύψους 5,1 δισ. EUR. Στο πλαίσιο του πρώτου αιτήματος πληρωμής, η Γαλλία πέτυχε 38 ορόσημα και στόχους, με αποτέλεσμα η Επιτροπή να εκταμιεύσει 7,4 δισ. EUR το πρώτο τρίμηνο του 2022. Ορισμένα ορόσημα σχετίζονταν με μέτρα στον ψηφιακό τομέα, όπως η επιτάχυνση έξι βασικών ψηφιακών τεχνολογιών (κβαντική υπολογιστική, κυβερνοασφάλεια, εκπαίδευση, πολιτιστική βιομηχανία, 5G και υπολογιστικό νέφος) και η αύξηση των πόρων της France Compétences. Το γαλλικό ΣΑΑ περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την κάλυψη του τομέα της δημόσιας υγείας (2 δισ. EUR), της κατάρτισης και της εκπαίδευσης (συμβάσεις μαθητείας, κατάρτιση για ψηφιακές δεξιότητες, περιεχόμενο ψηφιακής μάθησης και σχέδιο εξ αποστάσεως μάθησης), των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών (500 εκατ. EUR), του σχεδίου «France Très Haut Débit» (240 εκατ. EUR) και των ψηφιακών συσκευών για τα σχολεία.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Γερμανία

Η Γερμανία διαθέτει αναξιοποίητο ψηφιακό δυναμικό που μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Δεδομένου του μεγέθους της γερμανικής οικονομίας και του πληθυσμού της, οι τρέχουσες και μελλοντικές πρωτοβουλίες θα συμβάλουν σημαντικά στους στόχους αυτούς. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Γερμανίας προχωρά σταθερά. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της χώρας να καταστεί πρωτοπόρος. Μολονότι η κάλυψη της συνδεσιμότητας gigabit, ιδίως για τις οπτικές ίνες, εξακολουθεί να μην είναι ικανοποιητική, σημειώθηκαν θετικές εξελίξεις όσον αφορά την υιοθέτηση συνδέσεων gigabit και την κάλυψη 5G. Σημαντικά κενά εξακολουθούν να υπάρχουν στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες και δεξιότητες. Η ψηφιακή στρατηγική της ομοσπονδιακής κυβέρνησης καθορίζει το γενικό πλαίσιο έως το 2025 και ευθυγραμμίζεται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

Η Γερμανία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) τα δεδομένα κινητικότητας και εφοδιαστικής, ώστε να καταστεί δυνατή η πρόσβαση, η κοινοχρησία και η περαιτέρω χρήση δεδομένων στους εν λόγω τομείς· και ii) το έργο «Networked Local Digital Twins Towards CitiVerse», το οποίο χρησιμοποιεί ανατρεπτικές τεχνολογίες για μελλοντικά έργα εμβύθισης που σχετίζονται με πόλεις.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Όσον αφορά τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες, η Γερμανία έχει μειώσει το χάσμα σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά με ποσοστό 49 % παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %). Η σημαντική αλλαγή του ρυθμού ετοιμότητας της Γερμανίας όσον αφορά τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη του στόχου βασικών δεξιοτήτων της ψηφιακής δεκαετίας. Οι πρωτοβουλίες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων εξακολουθούν να ενισχύονται στο πλαίσιο της ψηφιακής στρατηγικής και περιλαμβάνουν δράσεις που σχετίζονται με το «Ψηφιακό Σύμφωνο Σχολείου», το σχέδιο δράσης STEM 2.0 και την εθνική στρατηγική για τις δεξιότητες. Επιπρόσθετα, η ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης είναι ένας από τους έξι τομείς προτεραιότητας στο πλαίσιο του γερμανικού ΣΑΑ.

Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (5,0 % έναντι 4,6 %). Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, το οποίο ανέρχεται σε 19 %, βρίσκεται πολύ κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Ωστόσο, οι μελλοντικές προοπτικές ανάπτυξης στο πλαίσιο αυτό υπονομεύονται από τα υψηλά ποσοστά εγκατάλειψης των μαθημάτων ΤΠΕ από τους μαθητές. Η Γερμανία αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στις συλλογικές προσπάθειες της ΕΕ για την επίτευξη του στόχου όσον αφορά τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Εξακολουθούν να υπάρχουν πολύ σοβαρές ελλείψεις όσον αφορά την κάλυψη των οπτικών ινών μέχρι τον χώρο του χρήστη, η οποία ανέρχεται στο 19 % και εξακολουθεί να απέχει πολύ από τον μέσο όρο της ΕΕ (56 %) και τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας για καθολική κάλυψη με δίκτυα gigabit έως το 2030. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση υποστηρίζει την ανάπτυξη οπτικών ινών με σημαντική χρηματοδότηση και αδιαμφισβήτητη δέσμευση για την ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο, όπως ορίζεται στην οικεία ψηφιακή στρατηγική και στη στρατηγική gigabit.

Οι δραστηριότητες της Γερμανίας στους τομείς της κβαντικής υπολογιστικής και των ημιαγωγών συμβάλλουν σημαντικά στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ. Δραστηριοποιείται ιδιαίτερα στην ανάπτυξη υποδομών για προηγμένες τεχνολογίες και συμμετέχει σε διάφορα πολυκρατικά έργα, π.χ. στην κοινή επιχείρηση για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων, στις ευρωπαϊκές υποδομές κβαντικής επικοινωνίας και στην ευρωπαϊκή υποδομή για τις υπηρεσίες αλυσίδας συστοιχιών. Η Γερμανία ηγείται του σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών με σημαντικές επενδύσεις (της τάξης αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ), με 32 άμεσους συμμετέχοντες που καλύπτουν ευρύ φάσμα θεμάτων, από το υλικό έως τη συσκευασία, συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού, της αυτοκινητοβιομηχανίας, της ηλεκτρικής ενέργειας, της φωτονικής, της ανίχνευσης. Σημαντικές δε επενδύσεις έχουν πραγματοποιηθεί στον τομέα των ημιαγωγών.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Όσον αφορά την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, το 2022, το 77 % των γερμανικών ΜΜΕ διέθεταν τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %). Η Γερμανία σημείωσε επίσης επιδόσεις πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ στην ανάλυση μαζικών δεδομένων και στην υιοθέτηση της ΤΝ, παρότι το 2021 η υιοθέτηση της τεχνολογίας υπολογιστικού νέφους ήταν 32 %, ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (34 %). Παρόλα αυτά, η Γερμανία αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Αυτό οφείλεται στη συνεχή στήριξη που παρέχεται στις γερμανικές ΜΜΕ μέσω της πρωτοβουλίας «Ψηφιακές ΜΜΕ» (Mittelstand-Digital), η οποία αποτελείται από το δίκτυο κόμβων καινοτομίας Mittelstand-Digital, το πρόγραμμα επιχορηγήσεων επενδύσεων «Digital Now» και την πρωτοβουλία σχετικά με την κυβερνοασφάλεια για τις ΜΜΕ. Σύμφωνα με την έκθεση του 2023 για την ευρωπαϊκή υπερπροηγμένη τεχνολογία, το Βερολίνο θεωρείται το καλύτερο οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων της ΕΕ. Επιπλέον, διάφορα μέτρα στηρίζουν προηγμένες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβουλίας χρηματοδότησης KI4KMU (AI4SME) και του προγράμματος χρηματοδότησης κέντρων υπηρεσιών ΤΝ. Η Γερμανία συμμετέχει επίσης στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος για υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους επόμενης γενιάς (IPCEI-CIS).

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών αποτελεί ήδη πρόκληση εδώ και αρκετά χρόνια. Μολονότι η Γερμανία βρίσκεται σε καλό δρόμο για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας σχετικά με τη διαθεσιμότητα ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, οι μείζονες προκλήσεις στον τομέα αυτόν παραμένουν ανεπίλυτες. Όσον αφορά τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες για τους πολίτες, η χώρα σημειώνει βαθμολογία 78 (ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 77). Για τις επιχειρήσεις, η βαθμολογία είναι 81 (κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 84). Παρότι έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες, όπως δράσεις για την εφαρμογή του νόμου για την επιγραμμική πρόσβαση [Onlinezugangsgesetz (OZG)], η χώρα εξακολουθεί να υστερεί στην εν λόγω διάσταση. Τα κύρια προβλήματα περιλαμβάνουν τον μικρό αριθμό των δημόσιων υπηρεσιών που είναι ψηφιοποιημένες, την έλλειψη διαθεσιμότητας υπηρεσιών σε εθνικό επίπεδο και τις προκλήσεις που συνδέονται με πιλοτικό έργο για τις περιπτώσεις εφαρμογής ηλεκτρονικής ταυτοποίησης.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Γερμανίας

Το ΣΑΑ της Γερμανίας επικεντρώνεται στις ψηφιακές επενδύσεις. Από συνολικό προϋπολογισμό ύψους 26,4 δισ. EUR, πάνω από το 50 % διατίθεται για την ψηφιοποίηση. Από το ποσό αυτό, 11 995 εκατ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 11 . Το σχέδιο περιλαμβάνει δύο μείζονα ΣΕΚΕΕ σχετικά με την ψηφιοποίηση: μικροηλεκτρονική και τεχνολογίες επικοινωνιών και υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους επόμενης γενιάς. Το πρώτο αίτημα πληρωμής, το οποίο ανέρχεται σε 4,5 δισ. EUR και δεν έχει υποβληθεί ακόμη επίσημα, περιλαμβάνει ορόσημα και στόχους που σχετίζονται με το ΣΕΚΕΕ στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, το επενδυτικό πρόγραμμα για συσκευές εκπαιδευτικών και την πράξη για την επιγραμμική πρόσβαση. Μετά την πρώτη τροποποίηση του σχεδίου τον Φεβρουάριο του 2023 με πολύ περιορισμένη σημασία για το ψηφιακό σκέλος, η Γερμανία εργάζεται επί του παρόντος για την εκ νέου αναθεώρηση του οικείου ΣΑΑ, ώστε να ληφθεί υπόψη η αυξημένη χρηματοδοτική κατανομή (αύξηση κατά 2,4 δισ. EUR) και η ενσωμάτωση κεφαλαίου για το REPowerEU με σκοπό τη μείωση της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και τη στήριξη της πράσινης μετάβασης.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ελλάδα

Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τις επιδόσεις της στην ψηφιακή μετάβαση και να συμβάλει στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η Ελλάδα έχει ενστερνιστεί τον ψηφιακό μετασχηματισμό ως στρατηγική ευκαιρία για την οικοδόμηση μιας πιο ανταγωνιστικής και ανθεκτικής οικονομίας και κοινωνίας με τη Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού για την περίοδο 2020-2025, η οποία ευθυγραμμίζεται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία. Μολονότι η Ελλάδα έχει σημειώσει ταχεία και απτή πρόοδο στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών κατά τα τελευταία έτη, πρέπει να αντιμετωπίσει σημαντικά κενά σε άλλες διαστάσεις, όπως η χαμηλή κάλυψη δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας και ο χαμηλός αριθμός απασχολούμενων ειδικών σε θέματα ΤΠΕ.

Η Ελλάδα συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δεξιοτήτων για την Κυβερνοασφάλεια· ii) τη δημιουργία συμμαχίας για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και την ανάπτυξη μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων· και iii) τις καινοτόμες μαζικές διασυνδεδεμένες υπηρεσίες μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης, για την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς προηγμένων διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Πάνω από το ήμισυ του πληθυσμού της Ελλάδας διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες (52 %), ποσοστό που προσεγγίζει τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %). Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση στην Ελλάδα είναι 2,5 %, μεταξύ των χαμηλότερων στην ΕΕ. Ωστόσο, το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ανέρχεται στο 20,3 % και βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Οι τρέχουσες προοπτικές αποδυναμώνονται από διάφορους παράγοντες, όπως η διαρροή ψηφιακών ταλέντων, η έλλειψη εξειδίκευσης που αναζητούν οι εταιρείες, η οποία θα πρέπει να ελέγχεται τακτικά, και ο ανεπαρκής αριθμός αποφοίτων ΤΠΕ. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα αναμένεται να επωφεληθεί από το προσφάτως δρομολογημένο «εκτελεστικό δίκτυο ψηφιακού μετασχηματισμού», το οποίο αποσκοπεί στον αποτελεσματικότερο συντονισμό της ανάπτυξης, της εφαρμογής και της αξιολόγησης των ψηφιακών πολιτικών. Επιπλέον, η Ελλάδα δεσμεύεται ενεργά να συμβάλει στους στόχους και τις επιδιώξεις της ΕΕ για τις ψηφιακές δεξιότητες για το 2030, προεδρεύοντας στην άτυπη ομάδα εργασίας η οποία διερευνά τη δυνατότητα υποβολής πρότασης για κοινοπραξία ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Δεξιοτήτων για την Κυβερνοασφάλεια.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Ελλάδα εξακολουθεί να μη διαθέτει ολοκληρωμένη στρατηγική για την καθοδήγηση των επενδύσεων και των πρωτοβουλιών που θα ευθυγραμμίζονται με τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας 2030 για συνδεσιμότητα Gigabit για όλους. Η χώρα υστερεί σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά την κάλυψη σταθερού δικτύου πολύ υψηλής χωρητικότητας (28 % έναντι 73 %). Το ελληνικό εθνικό ευρυζωνικό σχέδιο 2021-2027 , που εγκρίθηκε στο τέλος του 2022, αποσκοπεί στη δημιουργία υποδομών 100 Mbps, άμεσα αναβαθμίσιμων σε 1 Gbps, οι οποίες υπολείπονται του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας για καθολικές ταχύτητες Gigabit έως το 2030. Η Ελλάδα σημειώνει πολύ καλύτερες επιδόσεις όσον αφορά την κινητή συνδεσιμότητα και, ως πρωτοπόρος στη διάθεση των πρωτοποριακών ζωνών 5G, πέτυχε συνολική κάλυψη 5G της τάξης του 86 % το 2022 (πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 81 %).

Όσον αφορά άλλες ψηφιακές υποδομές, η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά σε αναπτυσσόμενα πολυκρατικά έργα, π.χ. στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «Υποδομή κβαντικής επικοινωνίας» (EuroQCI) με το HellasQCI. Συμμετέχει επίσης στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με 6 άμεσους συμμετέχοντες που επικεντρώνονται στον σχεδιασμό, στην τεχνητή νοημοσύνη παρυφών, στην αεροδιαστημική/άμυνα και στη συσκευασία.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Το 2022, η Ελλάδα έλαβε διάφορα μέτρα για τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών ώστε οι επιχειρήσεις να επιταχύνουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους, αλλά η ψηφιακή ένταση των ΜΜΕ και η υιοθέτηση προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών από τις ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να ενταθούν ώστε να συμβάλουν στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Το επίπεδο ψηφιακής έντασης των ΜΜΕ στην Ελλάδα είναι 41 %, και εξακολουθεί να απέχει πολύ από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %). Όσον αφορά την υιοθέτηση προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών, οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα σημείωσαν βραδύτερους ρυθμούς όσον αφορά την υιοθέτησή τους: το 2020 το 13 % χρησιμοποιούσε μαζικά δεδομένα (μέσος όρος της ΕΕ: 14 %), ενώ το 15 % χρησιμοποιούσε υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (μέσος όρος της ΕΕ: 34 %), και μόλις το 3 % χρησιμοποιούσε ΤΝ (μέσος όρος της ΕΕ: 8 %). Ωστόσο, ο τομέας των ψηφιακών τεχνολογιών είναι ένας από τους πιο δυναμικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, με ρυθμούς ανάπτυξης μεταξύ των υψηλότερων στη χώρα [6,1 % μεταξύ 2017 και 2021 σε όρους σύνθετου ρυθμού ετήσιας ανάπτυξης (CAGR)], γεγονός που θα μπορούσε να ενισχύσει τη συμβολή της Ελλάδας στην ψηφιακή δεκαετία.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Ελλάδα εξακολουθεί να υλοποιεί τη φιλόδοξη στρατηγική της για την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, σημειώνοντας αξιοσημείωτη πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Παρότι οι επιδόσεις εξακολουθούν να είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ, το 2022, η βαθμολογία για τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες αυξήθηκε σε 65 για τους πολίτες (+ 13 μονάδες) και σε 74 για τις επιχειρήσεις (+ 26 μονάδες). Επιπλέον, το 2022, εγκαινιάστηκε η ελληνική Αρχή Πιστοποίησης Δημόσιας Διοίκησης ( ΑΠΕΔ ) για τη διασφάλιση της ηλεκτρονικής ταυτοποίησης, την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις υπηρεσίες και τη βελτίωση των διαδικασιών επαλήθευσης ταυτότητας σύμφωνα με τον κανονισμό eIDAS. Η Ελλάδα σημειώνει βαθμολογία 61 όσον αφορά την πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας, σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 72, καθώς το πεδίο εφαρμογής των προσβάσιμων δεδομένων είναι περιορισμένο και η επαλήθευση της ταυτότητας δεν διεκπεραιώνεται με ηλεκτρονική ταυτοποίηση (eID) που έχει κοινοποιηθεί ή συμμορφώνεται με τον κανονισμό eIDAS. Ωστόσο, το 2022, δρομολογήθηκαν διάφορα έργα ψηφιακής υγείας, όπως η εφαρμογή για κινητές συσκευές Myhealth , η οποία θα συμβάλει στον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας για πρόσβαση του 100 % των πολιτών στα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας τους.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ουγγαρία

Η Ουγγαρία διαθέτει αναξιοποίητο ψηφιακό δυναμικό που μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η Ουγγαρία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας και της κοινωνίας της. Το 2022, η σημαντικότερη πρόοδος σημειώθηκε σε σχέση με το σταθερό δίκτυο πολύ υψηλής χωρητικότητας και την κάλυψη 5G. Ωστόσο, για να διασφαλιστεί η πλήρης αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων και ευκαιριών που προσφέρουν οι βελτιωμένες ψηφιακές υποδομές, απαιτείται περαιτέρω πρόοδος για τη βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων του πληθυσμού. Αυτό θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην περαιτέρω ψηφιοποίηση του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Στις 30 Νοεμβρίου 2022, η ουγγρική κυβέρνηση ενέκρινε τη νέα εθνική στρατηγική για την ψηφιοποίηση 2022-2030, η οποία ευθυγραμμίζεται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

Η Ουγγαρία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με μια συμμαχία για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και των μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες, η Ουγγαρία καταγράφει βαθμολογία κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Μόνο το ήμισυ περίπου του πληθυσμού ηλικίας 16-74 ετών διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον στόχο του 80 % της ΕΕ για το 2030. Το ουγγρικό ΣΑΑ περιλαμβάνει διάφορα μέτρα που στοχεύουν στις ψηφιακές δεξιότητες, κυρίως με τη μορφή της δημιουργίας ή της βελτίωσης των εργαλείων και των εγκαταστάσεων που απαιτούνται για την ανάπτυξη ψηφιακών ικανοτήτων. Η περαιτέρω ενίσχυση των ψηφιακών ικανοτήτων των εκπαιδευτικών θα μπορούσε να συμπληρώσει τα μέτρα αυτά.

Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση αυξήθηκε ελαφρώς τα τελευταία έτη, αλλά το 2022 παρέμεινε σχετικά χαμηλό με 4,1 %, κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %). Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, το οποίο ανέρχεται στο 13,6 %, συγκαταλέγεται μεταξύ των χαμηλότερων στην ΕΕ, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Η υλοποίηση της νέας εθνικής στρατηγικής για την ψηφιοποίηση 2022-2030 θα είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας, δηλαδή πάνω από το 80 % των ατόμων να διαθέτουν βασικές ψηφιακές δεξιότητες και να υπάρχουν 20 εκατομμύρια ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση έως το 2030, παρότι η εθνική στρατηγική ενδέχεται να μην είναι επαρκώς φιλόδοξη.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η ευρυζωνική συνδεσιμότητα υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ και, όσον αφορά το 5G, η Ουγγαρία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής συνδεσιμότητας για το 2030. Το 2022, η κάλυψη 5G στην Ουγγαρία αυξήθηκε σε 58 %, σημειώθηκε δηλαδή αύξηση κατά 40 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό εξακολουθεί να είναι σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (81 %). Η κάλυψη του σταθερού δικτύου πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN) αυξήθηκε από 72 % το 2021 σε 80 % το 2022, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της ΕΕ (72 %). Η χώρα έχει σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την υιοθέτηση υπηρεσιών Gigabit (29,8 %), ενώ το 70 % των νοικοκυριών είναι συνδρομητές σε υπηρεσίες άνω των 100 Mbps.

Η Ουγγαρία έχει φιλόδοξα σχέδια για την ανάπτυξη μιας μονάδας κβαντικής υπολογιστικής σε ένα μελλοντικό σύστημα υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων (HPC), καθώς και ενός «εθνικού κβαντικού εργαστηρίου». Διάφορες ομάδες πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων συνεργάζονται για την ανάπτυξη κβαντικών τεχνολογιών.

Η Ουγγαρία συμμετέχει στην ανάπτυξη και τη χρήση της ευρωπαϊκής υποδομής για τις υπηρεσίες αλυσίδας συστοιχιών. Παρότι η παραγωγή ημιαγωγών περιορίζεται σε δραστηριότητες οπίσθιου άκρου, υπάρχουν δραστηριότητες ανάπτυξης στον σχεδιασμό νέων κυκλωμάτων. Η Ουγγαρία συνεισφέρει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) για το οικοσύστημα μικροηλεκτρονικής και τεχνολογιών επικοινωνιών με συνδεδεμένους συμμετέχοντες (ενίσχυση κάτω από το όριο του ΓΚΑΚ).

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα πρόκληση στην Ουγγαρία. Οι περισσότερες επιχειρήσεις, ιδίως οι ΜΜΕ, δεν αξιοποιούν ακόμη στον μέγιστο βαθμό τις ευκαιρίες που προσφέρουν οι ψηφιακές τεχνολογίες. Αυτό έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Το 2022, μόλις το 52 % των ΜΜΕ στην Ουγγαρία είχαν τουλάχιστον βασική ψηφιακή ένταση (σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 69 %). Η χρήση προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών, όπως τα μαζικά δεδομένα και η τεχνητή νοημοσύνη, ήταν μικρότερη από το ήμισυ του μέσου όρου της ΕΕ το 2021 (3 % στην Ουγγαρία έναντι 8 % στην ΕΕ). Το 2021 η χρήση υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους ήταν 21 %, δηλαδή 13 εκατοστιαίες μονάδες χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (34 %). Η Ουγγαρία συμμετέχει στο ΣΕΚΕΕ για υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους επόμενης γενιάς.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Ουγγαρία εξακολουθεί να σημειώνει πρόοδο όσον αφορά την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, αλλά οι επιδόσεις της εξακολουθούν να είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ στο πλαίσιο αυτό. Οι επιδόσεις της Ουγγαρίας όσον αφορά την παροχή ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών τόσο σε επιχειρήσεις (76) όσο και σε πολίτες (68) είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ και τον στόχο της ΕΕ για το 2030, που είναι 100. Η Ουγγαρία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την πρόκληση που συνδέεται με την επιτάχυνση της υιοθέτησης διαφόρων προηγμένων ψηφιακών λύσεων στον δημόσιο τομέα της, μεταξύ άλλων, ιδίως των δημόσιων συμβάσεων καινοτομίας για μετασχηματιστικές ψηφιακές τεχνολογίες. Όσον αφορά την ηλεκτρονική ταυτοποίηση (eID), η διασυνοριακή ηλεκτρονική ταυτοποίηση αναμένεται να καταστεί διαθέσιμη το 2023 μέσω του συστήματος eIDAS. Η χρήση εθνικών ηλεκτρονικών δελτίων ταυτότητας παραμένει περιορισμένη, καθώς οι περισσότεροι χρήστες προτιμούν το «αξιόπιστο προφίλ πύλης πελατών». Το ουγγρικό ΣΑΑ περιλαμβάνει διάφορα μέτρα που επικεντρώνονται στην ψηφιοποίηση της υγειονομικής περίθαλψης, όπου η Ουγγαρία σημειώνει βαθμολογία 80, πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Το επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ψηφιακή ανανέωση (DROP), που υποστηρίζεται από την πολιτική συνοχής, θέτει στρατηγικούς στόχους σχετικά με τα ανοικτά δεδομένα και τη χρήση της τεχνολογίας υπολογιστικού νέφους στη δημόσια διοίκηση.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Ουγγαρίας

Δεδομένου ότι το 30 % των κονδυλίων του διατίθεται για ψηφιακά μέτρα (1,7 δισ. EUR), από τα οποία 1,2 δισ. EUR συμβάλλουν στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 13 , το σχέδιο περιλαμβάνει ολοκληρωμένη δέσμη μέτρων για την προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού της οικονομίας και της κοινωνίας. Οι περισσότερες συνιστώσες περιλαμβάνουν μέτρα για την ψηφιακή μετάβαση. Σημαντικά μέτρα έχουν προγραμματιστεί για τη βελτίωση του ψηφιακού εξοπλισμού και των ψηφιακών δεξιοτήτων στην πρωτοβάθμια, επαγγελματική και τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στο σχέδιο περιλαμβάνονται μέτρα που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης και των τομέων της υγείας, των μεταφορών και της ενέργειας.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ιρλανδία

Η Ιρλανδία αναμένεται να συμβάλει θετικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η χώρα επιδεικνύει συνεχή προσήλωση σε έναν ανθρωποκεντρικό και πράσινο ψηφιακό μετασχηματισμό. Οι δείκτες δείχνουν υψηλό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων. Η χώρα έχει επίσης τη δυνατότητα να βελτιώσει περαιτέρω τις επιδόσεις της όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές και την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων. Η υλοποίηση της γενικής εθνικής ψηφιακής στρατηγικής , η οποία δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2022 και ευθυγραμμίζεται πλήρως με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία, θα μπορούσε να συμβάλει στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Η Ιρλανδία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με τη σύσταση συμμαχίας για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και την ανάπτυξη μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Οι συνεχείς προσπάθειες της Ιρλανδίας όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες, τόσο βασικές όσο και υψηλού επιπέδου, έχουν στεφθεί με επιτυχία. Το 70 % των ενηλίκων στην Ιρλανδία διαθέτουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστό το οποίο είναι πολύ μεγαλύτερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %) και δεν απέχει πολύ από τον στόχο της ΕΕ για το 2030 (τουλάχιστον 80 %). Η Ιρλανδία συνεχίζει να υλοποιεί τη 10ετή στρατηγική για τον διά βίου γραμματισμό των ενηλίκων (Σεπτέμβριος 2021) και την ψηφιακή στρατηγική για τα σχολεία έως το 2027 (Απρίλιος 2022), με δέσμευση χρηματοδότησης ύψους 200 εκατ. EUR στο εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο. Η Ιρλανδία αναπτύσσει σχέδιο δράσης για τις ψηφιακές δεξιότητες, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2023, καθώς και μια προσέγγιση για ένα πιο ενοποιημένο σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επιπλέον, η Ιρλανδία καταβάλλει προσπάθειες για να διασφαλίσει την κατάλληλη πρόβλεψη όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες, συμπεριλαμβανομένων των δεξιοτήτων ΤΠΕ υψηλού επιπέδου.

Στην Ιρλανδία, το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση ανέρχεται σε 6,2 %, πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %). Το ποσοστό των αποφοίτων που παρακολουθούν προγράμματα ΤΠΕ ανέρχεται σε 8 %, σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,2 %). Ωστόσο, οι γυναίκες ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ, παρότι υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ, αντιπροσωπεύουν μόνο το ένα πέμπτο του συνόλου των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η κάλυψη σταθερού δικτύου πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN) στην Ιρλανδία αυξήθηκε σταθερά κατά την τελευταία τριετία, από 67 % το 2020 σε 84 % το 2022, σημειώνοντας ικανοποιητική πρόοδο προς την επίτευξη του στόχου της ΕΕ για το 2030, που είναι 100 %. Ωστόσο, η χώρα υστερεί όσον αφορά την υιοθέτηση ευρυζωνικών συνδέσεων τουλάχιστον 100 Mbps και τουλάχιστον 1 Gbps. Η συνολική κάλυψη 5G ανέρχεται σε ποσοστό 84 % και βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (81 %) και η χώρα σημειώνει ικανοποιητική πρόοδο προς την επίτευξη του στόχου της ΕΕ για κάλυψη 100 % έως το 2030. Με ποσοστό 56 %, η Ιρλανδία σημειώνει καλύτερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά την κάλυψη 5G στη ζώνη ραδιοφάσματος 3,4-3,8 GHz. Τον Δεκέμβριο του 2022 δημοσιεύθηκε μια νέα στρατηγική για την ψηφιακή συνδεσιμότητα . Η Ιρλανδία σημειώνει ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή του εθνικού σχεδίου ευρυζωνικότητας (NBP) και τη σύνδεση των σχολείων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης με ευρυζωνικά δίκτυα. Το 2023, η Ιρλανδία ολοκλήρωσε εν μέρει τη μεταφορά του Ευρωπαϊκού Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών στο εθνικό δίκαιο.

Η Ιρλανδία συμμετέχει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με 1 άμεσο συμμετέχοντα που δραστηριοποιείται στον τομέα της κατασκευής. Η Ιρλανδία φιλοξενεί επίσης πάνω από 100 εταιρείες ημιαγωγών που εξάγουν προϊόντα αξίας 13,5 δισ. EUR ετησίως. Η χώρα στηρίζει πρωτοβουλίες στον τομέα αυτόν μέσω του Disruptive Technologies Innovation fund (Ταμείο Καινοτομίας Ανατρεπτικών Τεχνολογιών) ύψους 500 εκατ. EUR. Η Ιρλανδία θα αγοράσει 18 κόμβους παρυφών έως το τέλος του 2023 μέσω του ΜΑΑ.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Οι προσπάθειες της Ιρλανδίας για την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων έχουν ήδη αποφέρει καρπούς, καθώς το 2002 το 85 % των ΜΜΕ παρουσιάζουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης. Οι επιδόσεις αυτές είναι σημαντικά υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %) και βρίσκεται επίσης πολύ κοντά στον στόχο της ΕΕ για ποσοστό άνω του 90 % για το 2030. Η υιοθέτηση των ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις στην Ιρλανδία ήταν μέχρι στιγμής μέτρια και υπολείπεται σημαντικά του στόχου για την ψηφιακή δεκαετία [μαζικά δεδομένα (23 % το 2020), υπολογιστικό νέφος (47 % το 2021), και ιδίως τεχνητή νοημοσύνη (8 % το 2021)]. Παρόλα αυτά, η Ιρλανδία λαμβάνει σημαντικά μέτρα για την περαιτέρω προώθηση της υιοθέτησης ψηφιακών τεχνολογιών σε όλες τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα, π.χ. με τη δημιουργία ενός ψηφιακού συμβουλευτικού φόρουμ για τις επιχειρήσεις , τον διορισμό του πρώτου πρεσβευτή της για την ΤΝ που θα ηγηθεί μιας «εθνικής συζήτησης» σχετικά με τον ρόλο της ΤΝ στη ζωή των ανθρώπων και τη δημιουργία ταμείου ψηφιακής μετάβασης ύψους 85 εκατ. EUR για τη στήριξη των εταιρειών στην ψηφιακή μετάβασή τους.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Οι δημόσιες υπηρεσίες που παρέχονται στις επιχειρήσεις και στο ευρύ κοινό στην Ιρλανδία είναι σε μεγάλο βαθμό ψηφιοποιημένες, με αντίστοιχες βαθμολογίες 100 και 81. Ωστόσο, η Ιρλανδία δεν παρέχει ακόμη στους πολίτες πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας. Αυτό εμποδίζει την πρόοδο προς την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ για πρόσβαση του 100 % των πολιτών της ΕΕ στα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας τους. Η Ιρλανδία έχει δεσμευτεί να προωθήσει περαιτέρω την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών. Επί του παρόντος υλοποιεί το πρόγραμμα Connecting government 2030:  Digital and ICT public service strategy (Συνδέοντας την κυβέρνηση 2030: Στρατηγική για τις ψηφιακές υπηρεσίες και τις δημόσιες υπηρεσίες ΤΠΕ) (Μάρτιος 2022), συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης επιγραμμικής πύλης βασικών γεγονότων ζωής. Το 2023, θα δημοσιευθεί χάρτης πορείας για την ψηφιακή ένταξη, ο οποίος θα καθορίζει μέτρα για την καλύτερη στήριξη όσων δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες μέσω διαδικτύου. Όσον αφορά την υπηρεσία ψηφιακής ταυτότητας για την πρόσβαση σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, υπάρχουν πάνω από 1,88 εκατομμύρια επαληθευμένοι λογαριασμοί MyGovID . Το ποσοστό αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 49 % του ενήλικου πληθυσμού, με πολύ σημαντική αύξηση της υιοθέτησης κατά τα τελευταία δύο έτη. Η ανάπτυξη ενός νέου πλαισίου ψηφιακής υγειονομικής περίθαλψης για την περίοδο 2023-2027 βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Ιρλανδίας

Το ιρλανδικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας διαθέτει 312 εκατ. EUR (32 %) για τον ψηφιακό μετασχηματισμό· ολόκληρο το ποσό αναμένεται να δαπανηθεί για τη συμβολή στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 14 . Στο πλαίσιο του πρώτου αιτήματος πληρωμής, η Ιρλανδία αναμένεται, μεταξύ άλλων: i) να υπογράψει τη σύμβαση για την κατασκευή εγκατάστασης κοινού κρατικού κέντρου δεδομένων· ii) να προκηρύξει προσκλήσεις υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του έργου για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των ιρλανδικών επιχειρήσεων· iii) να εγκαταστήσει δρομολογητές σύνδεσης σε τουλάχιστον 750 δημοτικά σχολεία· iv) να καθορίσει τα κριτήρια για τη χρηματοδότηση των υποδομών ΤΠΕ στα σχολεία· v) να αναθέσει τις συμβάσεις για την προμήθεια συστήματος ηλεκτρονικού φαρμακείου (ePharmacy)· και vi) να εξοπλίσει μειονεκτούντες φοιτητές ανώτερων και ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με συσκευές ΤΠΕ (π.χ. παροχή τουλάχιστον 20 000 φορητών υπολογιστών) κ.λπ.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ιταλία

Η Ιταλία διαθέτει αναξιοποίητο ψηφιακό δυναμικό που μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Δεδομένου του μεγέθους της ιταλικής οικονομίας και του πληθυσμού της, οι τρέχουσες και μελλοντικές πρωτοβουλίες θα συμβάλουν σημαντικά. Τα τελευταία έτη η Ιταλία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά τις υποδομές, αλλά παρουσιάζει χαμηλότερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τις δεξιότητες και ορισμένες πτυχές της ψηφιοποίησης των δημόσιων υπηρεσιών. Οι στρατηγικές που εγκρίθηκαν για το υπολογιστικό νέφος, την αλυσίδα συστοιχιών, την τεχνητή νοημοσύνη και προσφάτως για την κυβερνοασφάλεια, μαζί με τις μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, δημιουργούν ένα σταθερό πλαίσιο για την επίτευξη βιώσιμου και χωρίς αποκλεισμούς ψηφιακού μετασχηματισμού.

Η Ιταλία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δεξιοτήτων για την Κυβερνοασφάλεια. Η Ιταλία είναι ένα από τα κράτη μέλη που υπέβαλαν από κοινού επίσημη αίτηση για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για την τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών και της κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για την ευρωπαϊκή υποδομή αλυσίδας συστοιχιών, υποστηρίζοντας τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες σε επίπεδο ΕΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Η πρόοδος της Ιταλίας όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες παραμένει αργή, συμβάλλοντας μόνο σε μέτριο βαθμό στην επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας. Μόλις το 46 % του πληθυσμού διαθέτει βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Αυτό υπονομεύει την ικανότητά τους να επωφελούνται από τις ψηφιακές ευκαιρίες και να ασκούν την ψηφιακή ιδιότητα του πολίτη και έχει αρνητικό αντίκτυπο στη συμμετοχικότητα της Ιταλίας. Η Ιταλία ενέκρινε ειδική εθνική στρατηγική και συμπεριέλαβε μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στο σχέδιο ανθεκτικότητας και ανάκαμψης (ΣΑΑ), οι οποίες αποσκοπούν στην αύξηση του επιπέδου των ψηφιακών δεξιοτήτων. Παρότι η σημασία της ανάπτυξης νέων δεξιοτήτων και της επικαιροποίησης των προφίλ εργασίας αναγνωρίζεται ως προτεραιότητα, ο αριθμός των επιχειρήσεων που προσφέρουν πράγματι κατάρτιση στους εργαζομένους τους εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής.

Ο αριθμός των αποφοίτων ΤΠΕ της Ιταλίας παραμένει σημαντικά χαμηλότερος από τις φιλοδοξίες για την ψηφιακή δεκαετία της ΕΕ, καθώς η χώρα δεν μπορεί να ανταποκριθεί στη ζήτηση των επιχειρήσεων για ειδικευμένους επαγγελματίες. Παρόλο που η προσφορά για την παροχή κατάρτισης εξελίσσεται και έχει διευρυνθεί με νέες ευέλικτες προσφορές κατάρτισης που εστιάζουν στους τομείς STEM, το ποσοστό των αποφοίτων ΤΠΕ παραμένει στο 1,5 %, ποσοστό που είναι ανεπαρκές και σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,2 %). Επιπλέον, το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ανέρχεται σε 16 % και είναι πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %).

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Ιταλία έχει σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας για τις ψηφιακές υποδομές και το οικείο ΣΑΑ αποτελεί σημαντική ώθηση για σημαντικές επενδύσεις. Όσον αφορά τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας για σταθερό δίκτυο πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN), η Ιταλία εξακολουθεί να παραμένει κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (54 % των νοικοκυριών έναντι 73 % στην ΕΕ), παρά την αύξηση κατά 10 εκατοστιαίες μονάδες μεταξύ 2021 και 2022. Η Ιταλία πέτυχε κάλυψη 5G σε ολόκληρη τη χώρα το 2021 και το 93 % του εναρμονισμένου ραδιοφάσματος έχει εκχωρηθεί από το 2023. Επίσης, η κάλυψη 5G παρέχεται στη ζώνη ραδιοφάσματος 3,4-3,8 GHz στο 80 % των νοικοκυριών.

Η Ιταλία συνεχίζει να ενισχύει τη θέση της στους τομείς των τεχνολογιών ημιαγωγών και του υπολογιστικού νέφους. Οι επενδύσεις στο πλαίσιο του ΣΑΑ περιλαμβάνουν στήριξη για τη συμμετοχή στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) «Μικροηλεκτρονική και τεχνολογίες επικοινωνιών», με 10 άμεσους συμμετέχοντες που δραστηριοποιούνται σε ευρύ φάσμα εφαρμογών. Η Ιταλία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων (HPC) και της κβαντικής υπολογιστικής. Το LEONARDO, ένα σύστημα υπερυπολογιστικής παγκόσμιας κλάσης που αναπτύχθηκε και συναρμολογήθηκε στην Ευρώπη, είναι σήμερα ο τέταρτος ισχυρότερος υπερυπολογιστής στον κόσμο. Το LEONARDO θα βελτιωθεί περαιτέρω ώστε να καταστεί ένας από τους πρώτους κβαντικούς υπολογιστές ευρωπαϊκής κατασκευής. Τον Μάρτιο του 2023, η Ιταλία εγκαινίασε το TeRABIT, μια υποδομή που βασίζεται σε εξειδικευμένες οπτικές ίνες τελευταίας γενιάς, που καθιστά δυνατή την ανταλλαγή δεδομένων σε ταχύτητες terabit (1 000 δισεκατομμύρια bits ανά δευτερόλεπτο). Αρκετοί φορείς εκμετάλλευσης αρχίζουν να αναπτύσσουν μια πιο αποκεντρωμένη υποδομή υπολογιστικού νέφους παρυφών, ιδίως για την αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων συμφόρησης και τη βελτιστοποίηση της υπηρεσίας βίντεο.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Οι περισσότερες ιταλικές ΜΜΕ διαθέτουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης σύμφωνα με τον μέσο όρο της ΕΕ (70 % έναντι 69 % του μέσου όρου της ΕΕ το 2022). Η πρόοδος ήταν ιδιαίτερα μεγάλη όσον αφορά τη χρήση ηλεκτρονικών τιμολογίων, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της ΕΕ με 95 % (το 2020), καθώς και το ποσοστό του κύκλου εργασιών των ΜΜΕ από το ηλεκτρονικό εμπόριο που ανήλθε στο 14 % (το 2022). Ωστόσο, θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερα σε σχέση με την επικαιροποίηση των προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών: ενώ το 2021 το υπολογιστικό νέφος χρησιμοποιήθηκε από το 52 % των επιχειρήσεων, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (34 %), η εικόνα είναι διαφορετική για τα μαζικά δεδομένα και την τεχνητή νοημοσύνη, όπου το 2020 μόλις το 9 % των επιχειρήσεων χρησιμοποίησε μαζικά δεδομένα και το 2021 το 6 % χρησιμοποίησε ΤΝ. Η Ιταλία συμμετέχει ενεργά στο δίκτυο του ευρωπαϊκού κόμβου ψηφιακής καινοτομίας (EDIH) με 13 ευρωπαϊκούς κόμβους ψηφιακής καινοτομίας, οι οποίοι επιλέχθηκαν να συγχρηματοδοτηθούν από το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη» της ΕΕ και την ιταλική κυβέρνηση. Παρά τα μέτρα αυτά, η δυνατότητα των νεοφυών επιχειρήσεων να επεκταθούν στην Ιταλία παραμένει περιορισμένη σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη. Επιπρόσθετα, η Ιταλία συμμετέχει στο ΣΕΚΕΕ για υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους επόμενης γενιάς.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Ιταλία σημειώνει χαμηλότερη βαθμολογία από τον μέσο όρο της ΕΕ στην παροχή ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών για τους πολίτες (βαθμολογία 68 έναντι 77) και τις επιχειρήσεις (βαθμολογία 75 έναντι 84). Παρά τις καθυστερήσεις που συσσωρεύτηκαν τα τελευταία έτη, έχουν γίνει αυξημένες προσπάθειες όσον αφορά: i) τη διαθεσιμότητα, την αποδοτικότητα και την ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών, ii) τη διαλειτουργικότητα δεδομένων και πληροφοριών μεταξύ των δημόσιων διοικήσεων, iii) την εφαρμογή της αρχής «μόνον άπαξ», iv) την αύξηση της χρήσης της ψηφιακής ταυτότητας και v) την ολοκλήρωση του συστήματος ηλεκτρονικών μητρώων υγείας. Τα πρόσφατα μέτρα που ελήφθησαν για τη διασφάλιση περισσότερων δημόσιων υπηρεσιών με επίκεντρο τον χρήστη και τη βελτίωση της προσβασιμότητας των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών είναι πιθανό να ενθαρρύνουν περαιτέρω τη χρήση ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών από τους πολίτες.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Ιταλίας

Το ιταλικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας διαθέτει 48 δισ. EUR (25 %) για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, από τα οποία τα 42 δισ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 15 . Η Ιταλία έχει ήδη επιτύχει διάφορα ψηφιακά μέτρα, όπως: i) η μεταρρύθμιση «Προτεραιότητα στο υπολογιστικό νέφος και τη διαλειτουργικότητα»· ii) η μεταρρύθμιση των δημόσιων συμβάσεων στον τομέα των ΤΠΕ· iii) ο εξορθολογισμός και η επιτάχυνση των δημόσιων συμβάσεων στον τομέα των ΤΠΕ· iv) οι προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την επιλογή έργων στο πλαίσιο «σημαντικών έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος»· v) η έγκριση εθνικού σχεδίου για νέες δεξιότητες· και vi) τα πέντε μέτρα συνδεσιμότητας.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Λετονία

Η Λετονία διαθέτει αναξιοποίητο ψηφιακό δυναμικό που μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Παρότι παρουσιάζει πολύ καλές επιδόσεις όσον αφορά τη σταθερή συνδεσιμότητα και τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, η Λετονία έχει σημειώσει περιορισμένη πρόοδο όσον αφορά το 5G και την υιοθέτηση υπηρεσιών gigabit, ενώ παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις όσον αφορά την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων. Ως εκ τούτου, οι συνεχείς προσπάθειες είναι καίριας σημασίας για την απελευθέρωση του δυναμικού της οικονομίας. Η Λετονία πρέπει ακόμη να αυξήσει το επίπεδο των ψηφιακών δεξιοτήτων του πληθυσμού της. Σε ευθυγράμμιση με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία, και σε συντονισμό μεταξύ των εθνικών και τοπικών αρχών, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των ΜΚΟ, με το σχέδιο εφαρμογής 2023-2027 επικαιροποιήθηκε η εθνική ψηφιακή στρατηγική της Λετονίας.

Η Λετονία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) τη δημιουργία συμμαχίας για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και των μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων· και ii) την «υποδομή δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας» για την ελευθέρωση του δυναμικού των δημιουργικών τομέων της ΕΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Η Λετονία εξακολουθεί να υπολείπεται ελαφρώς του μέσου όρου της ΕΕ τουλάχιστον σε βασικές ψηφιακές δεξιότητες (51 % έναντι 54 %), ενώ επίσης εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά του στόχου του 80 % της ψηφιακής δεκαετίας για το 2030.

Βρίσκεται επίσης κάτω από τον στόχο των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, όπου η Λετονία βρίσκεται στο 4,4 %, κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %). Επιπρόσθετα, μόλις το 15 % των επιχειρήσεων παρείχαν κατάρτιση ΤΠΕ στο προσωπικό τους, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ (22 %). Ωστόσο, η Λετονία υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τους αποφοίτους ΤΠΕ (5 % έναντι 4,2 %), τη χρήση του διαδικτύου (90 % έναντι 89 %) και τη σύγκλιση των φύλων μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ (22,8 % έναντι 18,9 %).

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Τα περισσότερα νοικοκυριά της Λετονίας έχουν πρόσβαση σε δίκτυα gigabit. Η Λετονία βρίσκεται πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά την κάλυψη σταθερών δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας (92 % έναντι 73 %) και την κάλυψη οπτικών ινών μέχρι τον χώρο του χρήστη (91 % έναντι 56 %), και βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση για την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας για 100 % συνδεσιμότητα gigabit.

Από τα μέσα του 2022 η κάλυψη 5G στη Λετονία έφτασε στο 42 % των κατοικημένων περιοχών της χώρας, ποσοστό πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (81 %). Η Λετονία διπλασιάζει τις προσπάθειές της για τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη διάθεση ειδικού ραδιοφάσματος για την ενίσχυση της κάλυψης 5G. Η Λετονία αντλεί 12,5 εκατ. EUR από τον ΜΑΑ και 4,35 εκατ. EUR από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και από ιδιωτική συγχρηματοδότηση με σκοπό να καταστήσει διαθέσιμα οπτικά δίκτυα στον αυτοκινητόδρομο Via Baltica έως το τέλος του 2025. Επιπλέον, η Λετονία καθίσταται πρωτοπόρος στην ανάπτυξη βιομηχανικών και καινοτόμων εφαρμογών των τεχνολογιών 5G.

Μια πειραματική και προηγμένη υποδομή κβαντικής επικοινωνίας (QCI) σε εθνικό επίπεδο, η οποία χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη», αναπτύσσεται για τη δοκιμή συγκεκριμένων εθνικών πρωτοβουλιών QCI, με τη χρήση μέρους των πόρων που διατίθενται για τη χρήση υποθέσεων στον τομέα της άμυνας, και ενός άλλου μέρους που διατίθεται δημόσια για τη δοκιμή εμπορικών υπηρεσιών στους τομείς της υγειονομικής περίθαλψης, των οικονομικών και της τεχνολογίας 5G. Τον Νοέμβριο του 2022 υπεγράφη μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ 12 εταίρων για την ανάπτυξη ικανοτήτων ημιαγωγών στη Λετονία μέσω ολόκληρης της αξιακής αλυσίδας. Η Λετονία συνεισφέρει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) για το οικοσύστημα μικροηλεκτρονικής και τεχνολογιών επικοινωνιών με συνδεδεμένους συμμετέχοντες (που λαμβάνουν ενισχύσεις κάτω από το όριο του ΓΚΑΚ).

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η Λετονία έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά διάφορους δείκτες που αφορούν την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, αλλά εξακολουθεί να υπολείπεται συνολικά του μέσου όρου της ΕΕ. Με το 52 % των ΜΜΕ να διαθέτουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, η Λετονία βρίσκεται πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %) το 2022. Το ποσοστό των επιχειρήσεων της Λετονίας που χρησιμοποιούν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (22 % το 2021) ήταν χαμηλό σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ (34 %). Μόνο το 4 % των επιχειρήσεων χρησιμοποιούσαν ΤΝ το 2021, ποσοστό κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (8 %). Η ανάπτυξη βιώσιμης ψηφιακής οικονομίας αποτελεί μία από τις κύριες προτεραιότητες της χάραξης πολιτικής στη Λετονία. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας προωθεί τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων με συνολική στήριξη που εκτιμάται σε 138 εκατ. EUR. Έχουν προγραμματιστεί διάφορα μέτρα, όπως η ψηφιοποίηση των επιχειρηματικών διαδικασιών, τα χρηματοδοτικά μέσα για την προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού των οικονομικών φορέων, και δύο ευρωπαϊκοί κόμβοι ψηφιακής καινοτομίας, με περισσότερα από 10 περιφερειακά σημεία επαφής στις μεγαλύτερες πόλεις της Λετονίας να λειτουργούν ως υπηρεσίες μίας στάσης. Στο πλαίσιο της στρατηγικής της για την έξυπνη εξειδίκευση, η Λετονία καταβάλλει προσπάθειες για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου μοντέλου διαχείρισης του συστήματος καινοτομίας, μεταξύ άλλων μέσω μιας συντονιστικής ομάδας ειδικευμένης στις ΤΠΕ. Η Λετονία είναι εταίρος στο ΣΕΚΕΕ για υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους επόμενης γενιάς.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Λετονία σημειώνει καλές επιδόσεις όσον αφορά τη διαθεσιμότητα ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, με βαθμολογία 87 στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες για τους πολίτες (μέσος όρος της ΕΕ: 77) και 86 για τις επιχειρήσεις (μέσος όρος της ΕΕ: 84). Σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ (72), η Λετονία σημειώνει υψηλότερη βαθμολογία, και συγκεκριμένα 79, για την επιγραμμική πρόσβαση σε ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία. Στον τομέα της ηλεκτρονικής ταυτοποίησης (eID), η Λετονία κοινοποίησε στην Επιτροπή ένα σύστημα βάσει του κανονισμού eIDAS. Είναι ένα από τα πρωτοπόρα κράτη μέλη που έχουν αναπτύξει μια λύση ηλεκτρονικής ταυτοποίησης για κινητές συσκευές, με την εισαγωγή της εφαρμογής «eParaksts mobile» που επιτρέπει στους χρήστες να υπογράφουν έγγραφα ηλεκτρονικά, να συνάπτουν συμβάσεις και να λαμβάνουν υπηρεσίες από τις αρχές. Η Λετονία συμμετείχε σε διάφορα συνεργατικά έργα για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση, συμπεριλαμβανομένου του έργου «Nordic-Baltic eID Project» (NOBID), το οποίο αποσκοπεί στην εναρμόνιση διαφόρων λύσεων ηλεκτρονικής ταυτοποίησης σε οκτώ σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες, ώστε να διασφαλιστεί η διασυνοριακή πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες στην περιοχή. Η «στρατηγική για την ψηφιακή υγεία έως το 2029» της Λετονίας βρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης και θα διασφαλίσει τη στρατηγική ανάπτυξη και διαχείριση της ψηφιακής υγείας με τη δημιουργία ενός ανοικτού και διαλειτουργικού οικοσυστήματος δεδομένων υγείας. Μεταξύ άλλων εξελίξεων το 2022, το εθνικό σύστημα ηλεκτρονικών μητρώων υγείας παρείχε τη δυνατότητα στους Λετονούς πολίτες να αναφέρουν στα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας τους τις προτιμήσεις τους όσον αφορά τη δωρεά οργάνων ή την εξουσιοδότηση σε άλλα άτομα να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την ιατρική περίθαλψη.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Λετονίας

Το ΣΑΑ της Λετονίας διαθέτει 1,8 δισ. EUR (21 %) για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, που αναμένεται να συμβάλουν σχεδόν εξ ολοκλήρου στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 16 . Οι κύριοι στόχοι του σχεδίου είναι η αντιμετώπιση του χάσματος ψηφιακών δεξιοτήτων και η ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού και της καινοτομίας των επιχειρήσεων, με παράλληλη διατήρηση της ισχυρής θέσης της χώρας όσον αφορά τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες. Προβλέπονται επίσης επενδύσεις σε συνδεσιμότητα οπισθόζευξης 5G και σε συνδεσιμότητα τελευταίου χιλιομέτρου.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Λιθουανία

Η Λιθουανία αναμένεται να συμβάλει θετικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Επωφελείται από τη συνέχεια της εφαρμογής σχεδίων και στρατηγικών, τα οποία ευθυγραμμίζονται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία. Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες, αλλά απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για τη συμβολή στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας και της συνδεσιμότητας, ενώ οι επιδόσεις όσον αφορά την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών είναι σταθερά ικανοποιητικές.

Η Λιθουανία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) τη δημιουργία συμμαχίας για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και των μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων· και ii) τις καινοτόμες μαζικές διασυνδεδεμένες υπηρεσίες μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης, για την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς προηγμένων διασυνοριακών δημόσιων υπηρεσιών.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Περισσότερο από το ήμισυ του πληθυσμού της Λιθουανίας ηλικίας 16-74 ετών δεν διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος όσον αφορά την αύξηση του ποσοστού των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση (4,4 % σε σύγκριση με 3,8 % το προηγούμενο έτος, και με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 4,6 %). Επιπλέον, υπάρχει μεγαλύτερη ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων μεταξύ των επαγγελματιών ΤΠΕ στη Λιθουανία σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ (22,9 % έναντι 18,9 %). Οι εθνικές πολιτικές ενσωματώνουν τις ψηφιακές δεξιότητες στα προγράμματα σπουδών των σχολείων και των πανεπιστημίων. Υπάρχουν επίσης ορισμένα έργα που λαμβάνουν στήριξη από κονδύλια της ΕΕ που βρίσκονται σε εξέλιξη στον τομέα αυτόν, συμπεριλαμβανομένου του έργου EdTech , που έχει προγραμματιστεί για την περίοδο 2022-2024 με προϋπολογισμό 30 εκατ. EUR.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Θετικές προοπτικές παρατηρούνται τόσο στη σταθερή όσο και στην κινητή συνδεσιμότητα. Η ανάπτυξη σταθερών δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN) έχει αυξηθεί καλύπτοντας το 78 % των νοικοκυριών, ποσοστό που υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ (73 %). Η ανάπτυξη των οπτικών ινών μέχρι τον χώρο του χρήστη (FTTP) συνέχισε να αυξάνεται και βρίσκεται πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (78 % έναντι 56 %). Από την άλλη πλευρά, η υιοθέτηση συνδέσεων 1 Gbps είναι πολύ χαμηλή (1,7 % των νοικοκυριών έναντι του μέσου όρου 13,8 % στην ΕΕ). Το 2022, σημειώθηκε σημαντική αύξηση στις κατοικημένες περιοχές με κάλυψη 5G από 33 % το 2021 σε 90 %, που υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ (81 %). Η σημαντικότερη εξέλιξη το 2022 συνίστατο σε δύο δημοπρασίες για τις ειδικές ζώνες ραδιοφάσματος 5G, οι οποίες ολοκληρώθηκαν με επιτυχία. Οι σχετικές υποχρεώσεις κάλυψης αναμένεται να καταστήσουν δυνατή την περαιτέρω πρόοδο προς την επίτευξη του στόχου της ΕΕ για τη διασφάλιση της κάλυψης 5G σε όλες τις κατοικημένες περιοχές. Για να αξιοποιηθεί στον μέγιστο βαθμό αυτό το αποτέλεσμα, έχουν θεσπιστεί περαιτέρω μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης τόσο των δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας όσο και των δικτύων 5G, ώστε να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων συνδεσιμότητας για το 2030.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Οι επιδόσεις της Λιθουανίας προσεγγίζουν τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, με τους δείκτες για τις πωλήσεις επιγραμμικού εμπορίου να παραμένουν πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, το ποσοστό των ΜΜΕ με τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης ανέρχεται σε 64 %, κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %). Ειδικότερα, το 2021 η υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών, όπως οι λύσεις υπολογιστικού νέφους ανήλθε σε 28 % έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 34 %. Η υιοθέτηση της ΤΝ ανήλθε σε 5 %, έναντι 8 % του μέσου όρου της ΕΕ. Η Λιθουανία εφαρμόζει διάφορα μέτρα στήριξης για τις ΜΜΕ, παρέχοντας χρηματοδότηση (E-komercijos modelis) και βελτιώνοντας το νομικό περιβάλλον για τις ψηφιακές νεοφυείς επιχειρήσεις.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Λιθουανία συνέχισε να βελτιώνει τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες της για τους πολίτες (βαθμολογία 84) και τις επιχειρήσεις (βαθμολογία 94), με πολύ καλύτερες επιδόσεις από τους μέσους όρους της ΕΕ. Η Λιθουανία έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή το προσωπικό δελτίο ταυτότητας τόσο για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση όσο και για την ηλεκτρονική υπογραφή. Η λιθουανική κυβέρνηση χρησιμοποιεί μια «ηλεκτρονική υπηρεσία πολιτών» για να διευκολύνει τους πολίτες να επικοινωνούν με κρατικούς φορείς μέσω ηλεκτρονικών μέσων, καθώς και για να παρακολουθεί την πρόοδο των αναφορών, των αιτήσεων ή των δημόσιων διαβουλεύσεων. Όσον αφορά τη νομοθεσία, η υπηρεσία e-Seimas παρέχει τη δυνατότητα στους πολίτες να καταχωρίζουν δημόσιες νομοθετικές πρωτοβουλίες και να σχολιάζουν τις νομοθετικές πράξεις που επεξεργάζεται το Κοινοβούλιο. Οι επιδόσεις της Λιθουανίας είναι σημαντικές όσον αφορά την παροχή επιγραμμικών ιατρικών αρχείων, με βαθμολογία 92, η οποία υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο της ΕΕ. Το ηλεκτρονικό σύστημα πληροφοριών για τις υπηρεσίες υγείας και την υποδομή συνεργασίας (ESPBI IS) φιλοξενεί επί του παρόντος σχεδόν το 100 % των λιθουανικών παρόχων υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και των φαρμακείων. Όλοι οι εθνικοί φορείς υγειονομικής περίθαλψης στη Λιθουανία υποχρεούνται να χρησιμοποιούν το σύστημα όταν παρέχουν υπηρεσίες σχετικές με την υγεία. Η Λιθουανία αναπτύσσει επί του παρόντος το νέο έργο ηλεκτρονικής διακυβέρνησης «Data Lake» που χρηματοδοτείται από τον ΜΑΑ, το οποίο συνδέει τα κρατικά μητρώα και καθιστά δυνατή την εύκολη πρόσβαση των κρατικών οργανισμών.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Λιθουανίας

Το ΣΑΑ της Λιθουανίας διαθέτει 701 εκατ. EUR (31,5 %) για μέτρα στήριξης της ψηφιακής μετάβασης. Από το ποσό αυτό, πάνω από 660,5 εκατ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 17 . Πάνω από το ήμισυ αυτών των κονδυλίων πρόκειται να δαπανηθούν σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες και υποδομές. Το σχέδιο επικεντρώνεται στην ανάπτυξη δικτύων 5G, στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών και στη δημιουργία καινοτόμων λύσεων για τις μεταφορές. Η πρώτη εκταμίευση ύψους 649,5 εκατ. EUR αφορά 31 από τα 33 ορόσημα, συμπεριλαμβανομένων όλων των υποβληθέντων ψηφιακών οροσήμων. Τα ορόσημα που σχετίζονται με την ψηφιακή μετάβαση καλύπτουν τη δημοπρασία για το ραδιοφάσμα 5G, τα μέτρα που καθιστούν δυνατή την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών (κέντρο ικανοτήτων για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τα ανοικτά δεδομένα) και τις προπαρασκευαστικές εργασίες για ένα έργο σχετικά με καινοτόμες λύσεις στον τομέα των μεταφορών.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Λουξεμβούργο

Το Λουξεμβούργο αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Σημειώνει ικανοποιητική πρόοδο στον ψηφιακό μετασχηματισμό του με θετικά αποτελέσματα στις γύρω περιοχές, ιδίως όσον αφορά την καινοτομία στα κέντρα δεδομένων και την ψηφιακή διοίκηση, καθώς και όσον αφορά περισσότερο ειδικευμένο εργατικό δυναμικό. Το 2022, το Λουξεμβούργο αύξησε τον αριθμό των απασχολούμενων ειδικών σε θέματα ΤΠΕ και των αποφοίτων ΤΠΕ, και σημείωσε πρόοδο όσον αφορά την υιοθέτηση σταθερών ευρυζωνικών συνδέσεων, την κάλυψη κινητών δικτύων 5G και την προσφορά ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών για τους πολίτες. Συμπλήρωσε επίσης το οικείο οικοσύστημα υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων (HPC) που βασίζεται στον υπερυπολογιστή Meluxina με ένα νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα πανεπιστημίου. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά όσον αφορά την υιοθέτηση συνδρομών gigabit και την κάλυψη του σταθερού δικτύου gigabit. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες όσον αφορά τις δεξιότητες του υφιστάμενου εργατικού δυναμικού και την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ. Μολονότι το Λουξεμβούργο διαθέτει επισκόπηση των ψηφιακών στρατηγικών που εφαρμόζει κάθε υπουργείο, δεν διαθέτει ενοποιημένο στρατηγικό έγγραφο για την ψηφιοποίηση με ορίζοντα το 2030.

Το Λουξεμβούργο συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για το γονιδίωμα, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και ασφαλής διασυνοριακή πρόσβαση σε αποθετήρια γονιδιωματικών συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Το Λουξεμβούργο σημειώνει καλές επιδόσεις ενόψει του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας για τις ψηφιακές δεξιότητες, με το 64 % του πληθυσμού του ηλικίας 16-74 ετών να διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Το Λουξεμβούργο εφαρμόζει επί του παρόντος διάφορα μέτρα που αποσκοπούν στην αύξηση του επιπέδου των βασικών και προηγμένων ψηφιακών δεξιοτήτων.

Η χώρα βρίσκεται επίσης πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τον αριθμό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ που εκπροσωπούνται στη συνολική απασχόληση (7,7 % έναντι 4,6 %). Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ανέρχεται στο 20,7 % και βρίσκεται επίσης πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Επιπλέον, το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας, Παίδων και Νεολαίας δημιούργησε τον κόμβο ψηφιακής μάθησης (DLH), ο οποίος αποσκοπεί στη μείωση του χάσματος ψηφιακών δεξιοτήτων. Ο DLH προσφέρει βραχυπρόθεσμα προγράμματα κατάρτισης σε διάφορους τομείς των ΤΠΕ και απευθύνεται σε εμπειρογνώμονες ΤΠ, αρχάριους, άτομα που αναζητούν εργασία και νέους όσον αφορά την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση. Μεταξύ άλλων πρωτοβουλιών, έχουν δημιουργηθεί πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών για την εκπαίδευση ειδικών σε θέματα ΤΠ, ενώ παράλληλα παρακολουθούνται προσεκτικά οι ανάγκες της αγοράς εργασίας. 

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Το Λουξεμβούργο είναι μία από τις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις της ΕΕ στον τομέα των ψηφιακών υποδομών. Όσον αφορά τη συνδεσιμότητα, η στρατηγική για ευρυζωνικές συνδέσεις υπερυψηλής ταχύτητας δημοσιεύθηκε το 2021, καλύπτει την περίοδο έως το 2025 και επί του παρόντος βρίσκεται σε φάση υλοποίησης. Παρατηρείται σταθερή αύξηση της κάλυψης δικτύου πολύ υψηλής χωρητικότητας, από 91,7 % το 2020 σε 93,3 % το 2022. Η περαιτέρω ανάπτυξη οπτικών ινών θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας, καθώς τα καλωδιακά δίκτυα ακολούθησαν την αναβάθμισή τους στο πρότυπο DOCSIS 3.1. Η λήψη περαιτέρω μέτρων για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης αυτών των δικτύων θα ήταν ιδιαίτερα επωφελής. Η συνολική κάλυψη 5G αυξήθηκε σε 93 %, ποσοστό πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (81 %). Το Λουξεμβούργο διαθέτει ισχυρό οικοσύστημα υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Με το 66 % των ΜΜΕ να διαθέτουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, το Λουξεμβούργο σημειώνει ελαφρώς χαμηλότερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %). Ειδικότερα, το 2021 το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούσαν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους ήταν χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Θα πρέπει επίσης να δοθεί προσοχή στη στήριξη της ανάπτυξης και της εφαρμογής άλλων προηγμένων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα μαζικά δεδομένα. Τα τρέχοντα μέτρα πολιτικής επικεντρώνονται στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού και στην παροχή βοήθειας για την ανάπτυξη καινοτόμων νεοφυών επιχειρήσεων. Όσον αφορά το υπολογιστικό νέφος, το Λουξεμβούργο συμμετέχει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος για υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους επόμενης γενιάς (IPCEI-CIS), το οποίο αποσκοπεί να εξοπλίσει την ΕΕ με την επόμενη γενιά προηγμένων, κατανεμημένων, ασφαλών, βιώσιμων και καινοτόμων ικανοτήτων υπολογιστικού νέφους στις παρυφές.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η χώρα σημειώνει ιδιαίτερα καλές επιδόσεις όσον αφορά τη διάθεση ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών στους πολίτες (βαθμολογία 95) και στις επιχειρήσεις (βαθμολογία 97), πολύ κοντά στη βαθμολογία-στόχο της ψηφιακής δεκαετίας, που είναι 100. Ο κεντρικός συντονιστικός ρόλος του Υπουργείου Ψηφιοποίησης έχει οδηγήσει σε περαιτέρω βελτιώσεις στην ψηφιακή δημόσια διοίκηση. Προστίθενται κατάλληλα χαρακτηριστικά, όπως η βιντεοδιάσκεψη με τη διοίκηση, η δυνατότητα χρήσης εφαρμογών για κινητές συσκευές και τα ηλεκτρονικά πορτοφόλια. Το Λουξεμβούργο διαθέτει εθνικό σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης σύμφωνα με τον κανονισμό eIDAS και αναπτύσσει εθνικό ηλεκτρονικό πορτοφόλι. Ωστόσο, οι επιδόσεις του Λουξεμβούργου είναι ιδιαίτερα χαμηλές όσον αφορά τον βαθμό επιγραμμικής πρόσβασης των πολιτών σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας, ο οποίος ανέρχεται σε 67 από τις 100 μονάδες του δείκτη.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) του Λουξεμβούργου

Το ΣΑΑ του Λουξεμβούργου ανέρχεται σε 82,7 εκατ. EUR και το 30 % του ποσού αυτού (δηλ. 24,5 εκατ. EUR) διατίθεται για τον ψηφιακό μετασχηματισμό 18 . Οι ψηφιακές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που επρόκειτο να υλοποιηθούν το 2022 ήταν οι εξής: i) η έναρξη λειτουργίας του ενιαίου ψηφιακού μητρώου των επαγγελμάτων του τομέα της υγείας, με την εγγραφή τουλάχιστον 5 000 επαγγελματιών· ii) η έναρξη λειτουργίας στην εθνική πλατφόρμα ηλεκτρονικής υγείας της λύσης τηλεπαρακολούθησης «IdeoPHM» που αντικαθιστά την προηγούμενη λύση «Maela», η οποία καθιστά δυνατή την εξ αποστάσεως ιατρική παρακολούθηση μεταξύ ιατρών, οδοντιάτρων ή μαιών και ασθενών· iii) η επιτυχής σύνδεση τουλάχιστον δύο χώρων που αποτελούν μέρος του εργαστηρίου υποδομής κβαντικής επικοινωνίας του Λουξεμβούργου (LuxQCI) μέσω της δημιουργίας επίγειου δικτύου· iv) η επιτυχής σύνδεση των διαστημικών και επίγειων τμημάτων της υποδομής κβαντικής επικοινωνίας (QCI) μέσω συστήματος διαχείρισης κλειδών· v) η διασυνοριακή σύνδεση που έχει δημιουργηθεί για την επίδειξη επίγειου συστήματος διανομής κβαντικών κλειδών· vi) η ενσωμάτωση λειτουργικότητας σχετικά με ραντεβού μέσω βιντεοδιάσκεψης στην πύλη ηλεκτρονικής διακυβέρνησης MyGuichet.lu και η εφαρμογή της· και vii) η διαθεσιμότητα δώδεκα νέων υπηρεσιών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, οι οποίες είναι προσβάσιμες μέσω του MyGuichet.lu.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Μάλτα

Η Μάλτα αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η Μάλτα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο, ιδίως όσον αφορά τη συνδεσιμότητα και τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, αλλά απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για τις ψηφιακές δεξιότητες και την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων. Η ενθάρρυνση των πολιτών να ενισχύσουν τις ψηφιακές τους δεξιότητες είναι ζωτικής σημασίας ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις στη Μάλτα μπορούν να αξιοποιήσουν στον μέγιστο βαθμό τη χρήση του διαθέσιμου διαδικτύου gigabit και των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών. Η νέα ψηφιακή στρατηγική, Malta Diġitali Strategy 2022-2027 , ευθυγραμμίζεται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

Επί του παρόντος, η Μάλτα συμμετέχει μόνο ως παρατηρητής στις εργασίες που αποσκοπούν στη σύσταση κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με τις καινοτόμες μαζικές διασυνδεδεμένες υπηρεσίες μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης, με σκοπό την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς προηγμένων διασυνοριακών υπηρεσιών.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Περισσότερο από το ένα τρίτο του πληθυσμού της Μάλτας δεν διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας 16-74 ετών με τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων στη Μάλτα ανέρχεται σε 61 %, υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %). Ωστόσο, τα εναπομένοντα κενά, ιδίως μεταξύ των ατόμων με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο και των ηλικιωμένων, εμποδίζουν την ακόμη μεγαλύτερη συμβολή στην επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας (80 %), καθώς και των στόχων για τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος. Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στο εργατικό δυναμικό της Μάλτας ανέρχεται στο 4,8 % και είναι ελαφρώς υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %), αλλά δεν επαρκεί για την κάλυψη των απαιτήσεων της αγοράς εργασίας. Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ είναι, από την άλλη πλευρά, ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,2 % έναντι 18,9 %). Η στρατηγική της Μάλτας για τις ηλεκτρονικές δεξιότητες (eSkills) 2022-2025 παρέχει ένα πλαίσιο για τον συντονισμό και την επέκταση των πρωτοβουλιών για τις ψηφιακές δεξιότητες, ώστε να αντιμετωπιστούν τα συνεχιζόμενα κενά και οι ελλείψεις δεξιοτήτων.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Μάλτα έχει επιτύχει τους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας για τη συνδεσιμότητα· ωστόσο, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης της κάλυψης σε βασικές ζώνες ραδιοφάσματος για προηγμένες εφαρμογές που απαιτούν μεγάλο εύρος ζώνης ραδιοφάσματος. Η κάλυψη 5G στην πρωτοπόρο ζώνη των 3,4-3,8 GHz ανέρχεται στο 20 % και είναι σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (41 %). Το ραδιοφάσμα στις ζώνες των 700 MHz και των 26 GHz δεν έχει ακόμη εκχωρηθεί. Η Μάλτα σημείωσε σημαντική πρόοδο όσον αφορά τις οπτικές ίνες, οι οποίες σήμερα καλύπτουν πάνω από το ήμισυ της χώρας (56 %), αλλά η υιοθέτηση σταθερών δικτύων πολύ υψηλών ταχυτήτων συνέχισε να βελτιώνεται με αργούς ρυθμούς το 2022.

Όσον αφορά άλλες ψηφιακές υποδομές, η Μάλτα συμμετέχει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με 1 άμεσο συμμετέχοντα που δραστηριοποιείται στον τομέα των προηγμένων συσκευασιών, και δραστηριοποιείται επίσης σε ένα ευρωπαϊκό δίκτυο δημόσιων οργανισμών που χρηματοδοτούν έργα έρευνας και καινοτομίας σχετικά με την κβαντική τεχνολογία. Επιπλέον, η Μάλτα συμμετείχε στο δίκτυο ευρωπαϊκών κόμβων ψηφιακής καινοτομίας το 2022. Αναμένεται να φιλοξενήσει υπολογιστή υψηλών επιδόσεων για δοκιμαστική χρήση από μαλτέζικες ΜΜΕ και νεοφυείς επιχειρήσεις.

Η Μάλτα μπορεί να αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματά της στις ψηφιακές υποδομές και τεχνολογίες για τη στήριξη της πράσινης μετάβασής της.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Οι μαλτέζικες επιχειρήσεις επιτυγχάνουν υψηλό επίπεδο ψηφιοποίησης και, με στοχευμένη στήριξη και καλύτερη πρόσβαση σε ειδικευμένο εργατικό δυναμικό, μπορούν να αξιοποιήσουν περαιτέρω τις ψηφιακές τεχνολογίες ώστε να καταστούν πιο καινοτόμες και αποδοτικότερες ως προς τη χρήση των πόρων. Η μεγάλη πλειονότητα (78 % το 2022) των μαλτέζικων ΜΜΕ διαθέτουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης και οι μαλτέζικες επιχειρήσεις συνολικά συνέχισαν να σημειώνουν επιδόσεις πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τη χρήση λύσεων υπολογιστικού νέφους (48 % έναντι 34 % το 2021) και, σε μικρότερο βαθμό, όσον αφορά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (10 % έναντι 8 % το 2021). Ωστόσο, οι δυσκολίες στην προσέλκυση και τη διατήρηση ειδικευμένων εργαζομένων εμποδίζουν τις επιχειρήσεις να επενδύσουν περισσότερο σε ψηφιακές τεχνολογίες και να συμβάλουν περαιτέρω στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Η Μάλτα φιλοξενεί τρεις εταιρείες-μονόκερους και η κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσθετη στήριξη για νεοφυείς επιχειρήσεις με έμφαση στην αξιοποίηση στον μέγιστο βαθμό των υφιστάμενων πλεονεκτημάτων στον τομέα της ναυτιλίας και των επιγραμμικών τυχερών παιχνιδιών. Η χώρα βρίσκεται σε διαδικασία προσχώρησης στην πρωτοβουλία Europe Startup Nations Alliance (Συμμαχία των Εθνών για τις νεοφυείς επιχειρήσεις της Ευρώπης) για την περαιτέρω βελτίωση των συνθηκών όσον αφορά τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Μετά τη δρομολόγηση της εθνικής στρατηγικής για την κυβερνοασφάλεια 2023-2026 , η Μάλτα εισήγαγε στις αρχές του 2023 το έργο Mind the Gap για να βοηθήσει τις τοπικές επιχειρήσεις να αξιολογήσουν και να βελτιώσουν τα επίπεδα κυβερνοασφάλειάς τους.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Με βαθμολογία 100 (για τους πολίτες) και 97 (για τις επιχειρήσεις), η Μάλτα πλησιάζει τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας. Χάρη στην έγκαιρη εστίαση και τις συνεχιζόμενες επενδύσεις, με τη στήριξη κονδυλίων του ΜΑΑ, βασικές δημόσιες υπηρεσίες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις είναι σε μεγάλο βαθμό διαθέσιμες στο διαδίκτυο μέσω της πύλης servizz.gov . Το σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης (eID) της Μάλτας, το οποίο κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή στο πλαίσιο του κανονισμού eIDAS, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη σύνδεση σε 91 % των επιγραμμικών δημόσιων υπηρεσιών. Η Μάλτα εργάζεται επίσης για την επέκταση της πρόσβασης των πολιτών σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας και επιδιώκει να βελτιώσει την τρέχουσα βαθμολογία της, η οποία είναι 78 στα 100 (έναντι 72 για την ΕΕ συνολικά), καθιστώντας διαθέσιμα περισσότερα ηλεκτρονικά δεδομένα υγείας, μεταξύ άλλων και από ιδιωτικά ιδρύματα υγειονομικής περίθαλψης. Αντίθετα, η Μάλτα σημειώνει πολύ χαμηλή βαθμολογία όσον αφορά τη διευκόλυνση της πρόσβασης και της χρήσης ανοικτών δεδομένων, ενός τομέα στον οποίο θα μπορούσε να συμβάλει περισσότερο για την επίτευξη βασικών στόχων και αρχών της ψηφιακής δεκαετίας όσον αφορά την αξιοποίηση της χρήσης κρατικών πληροφοριών για την προώθηση της καινοτομίας και της λογοδοσίας. Η νέα στρατηγική της Μάλτας για τα δεδομένα της δημόσιας διοίκησης 2023-2027 αναμένεται να παράσχει ένα πλαίσιο για την προώθηση πολιτικών και πρακτικών ανοικτών δεδομένων στη χώρα.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Μάλτας

Το τροποποιημένο ΣΑΑ της Μάλτας διαθέτει 67,6 εκατ. EUR (26 %) για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, από τα οποία ένα μεγάλο μέρος αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 19 . Η πρώτη πληρωμή αφορούσε, μεταξύ άλλων: 1) την υιοθέτηση μιας στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης το 2021, η οποία προσδιορίζει τις ψηφιακές τεχνολογίες ως επενδυτικό τομέα προτεραιότητας· 2) τις νομοθετικές τροποποιήσεις που επιτρέπουν μεγαλύτερη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών στις δικαστικές διαδικασίες.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Κάτω Χώρες

Οι Κάτω Χώρες έχουν ιστορικά πρωτοστατήσει στον ψηφιακό μετασχηματισμό στην Ευρώπη και αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Τα εθνικά θεματολόγια εργασίας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό έχουν αναπτυχθεί ή βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης με αναφορές στο πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω μέτρα όσον αφορά τη χρήση της ΤΝ από τις επιχειρήσεις και τη διαθεσιμότητα ειδικών και αποφοίτων ΤΠΕ στην ολλανδική αγορά εργασίας.

Οι Κάτω Χώρες συνεργάζονται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) τη δημιουργία συμμαχίας για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και την ανάπτυξη μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων· και ii) τα δεδομένα κινητικότητας και εφοδιαστικής, ώστε να καταστεί δυνατή η πρόσβαση, η κοινοχρησία και η περαιτέρω χρήση δεδομένων σ’ αυτούς τους τομείς.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Οι Κάτω Χώρες έχουν πληθυσμό που διαθέτει υψηλό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων, γεγονός που αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας. Το 79 % των ατόμων ηλικίας 16-74 ετών στις Κάτω Χώρες διαθέτουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, αριθμός που πλησιάζει τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας που είναι 80 % όσον αφορά τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες και υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %).

Το 7,2 % των ατόμων που εργάζονται στις Κάτω Χώρες είναι ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ, σε σύγκριση με το 4,6 % στην ΕΕ. Ωστόσο, το ποσοστό των αποφοίτων ΤΠΕ στις Κάτω Χώρες είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, με 3,7 % έναντι 4,2 %. Ένα νέο σχέδιο δράσης θεσπίστηκε για την αντιμετώπιση των ελλείψεων στην αγορά εργασίας, η οποία είναι απαραίτητη για την επιτυχή διττή ψηφιακή και πράσινη μετάβαση στις Κάτω Χώρες. Επιπλέον, λαμβάνονται μέτρα για τη βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων τόσο σε επίπεδο θεμελιακής εκπαίδευσης όσο και για την προώθηση της ψηφιοποίησης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Τέλος, δεδομένου ότι το ποσοστό των γυναικών ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ανέρχεται στο 19,4 % (ποσοστό ελαφρώς υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ), η ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων στους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ απέχει πολύ από το να επιτευχθεί.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Οι Κάτω Χώρες εμφανίζουν παραδοσιακά ισχυρές επιδόσεις στον τομέα των ψηφιακών υποδομών, παρότι οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν σημάδια στασιμότητας. Παρά ταύτα, η κάλυψη του σταθερού δικτύου πολύ υψηλής χωρητικότητας ανέρχεται σε 98 % έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 73 %. Ωστόσο, η υιοθέτηση της συνδεσιμότητας gigabit είναι ανύπαρκτη. Οι Κάτω Χώρες διαθέτουν 100 % κάλυψη 5G, αλλά δεν έχουν εκχωρήσει εγκαίρως τη ζώνη των 3,6 GHz.

Τα μέτρα που έλαβαν οι Κάτω Χώρες στον τομέα των ημιαγωγών και της κβαντικής υπολογιστικής αποτελούν σημαντική συμβολή στις προσπάθειες της ΕΕ. Η ολλανδική βιομηχανία εξοπλισμού ημιαγωγών κατέχει σημαντική θέση παγκοσμίως. Η θέση αυτή ενισχύεται περαιτέρω μέσω δημόσιας χρηματοδότησης ύψους σχεδόν 1 δισ. EUR για το πρόγραμμα NXTGEN HIGHTECH και PhotonDelta, καθώς και μέσω της συμμετοχής στο ΣΕΚΕΕ στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών με 5 άμεσους συμμετέχοντες που δραστηριοποιούνται στον εξοπλισμό, στις συσκευές, στην αυτοκινητοβιομηχανία, στις τηλεπικοινωνίες και στη φωτονική. Μια συνεπένδυση της ολλανδικής κυβέρνησης στους κόμβους παρυφών πραγματοποιήθηκε μέσω του σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος για υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους νέας γενιάς (IPCEI-CIS). Τέλος, η Quantum Delta NL έλαβε 615 εκατ. EUR για την υλοποίηση του ολλανδικού κβαντικού θεματολογίου. Αυτό προστίθεται στον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι Κάτω Χώρες στον τομέα της κβαντικής υπολογιστικής μέσω διαφόρων ευρωπαϊκών κβαντικών έργων.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Πολλές ολλανδικές επιχειρήσεις αξιοποιούν ήδη τα οφέλη της ψηφιοποίησης. Οι ΜΜΕ στις Κάτω Χώρες σημειώνουν καλύτερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, με βαθμολογία 80 %. Όσον αφορά τις προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες, οι δείκτες για τα μαζικά δεδομένα (2020), το υπολογιστικό νέφος και την τεχνητή νοημοσύνη (2021) υπερέβαιναν τον μέσο όρο της ΕΕ, με 27 %, 60 % και 13 % αντίστοιχα, αλλά οι Κάτω Χώρες έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν περαιτέρω στην επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας σε επίπεδο ΕΕ. Δημιουργήθηκαν έξι ευρωπαϊκοί κόμβοι ψηφιακής καινοτομίας (EDIH) οι οποίοι ξεκίνησαν τις εργασίες τους στις αρχές του 2023. Ο μεγάλος αριθμός εταιρειών-μονόκερων που προέρχονται από τις Κάτω Χώρες (24), καθώς και άλλες 39 επιχειρήσεις που μπορούν να θεωρηθούν δυνητικές μελλοντικές εταιρείες-μονόκεροι, καταδεικνύουν την ύπαρξη ενός ακμάζοντος οικοσυστήματος νεοφυών επιχειρήσεων. Οι Κάτω Χώρες έχουν επίσης υπογράψει το πρότυπο Europe Startup Nations (Ευρωπαϊκά έθνη νεοφυών επιχειρήσεων). Σύμφωνα με την έκθεση του 2023 για την ευρωπαϊκή υπερπροηγμένη τεχνολογία, η Amsterdam-Delta θεωρείται ένα από τα καλύτερα οικοσυστήματα νεοφυών επιχειρήσεων της ΕΕ.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Όσον αφορά την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, οι Κάτω Χώρες σημειώνουν υψηλή βαθμολογία σε όλους τους τομείς. Με βαθμολογία 85 (έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 77) και 89 (έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 84) αντίστοιχα, πολλές ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες είναι διαθέσιμες στους πολίτες για γεγονότα ζωής και στις επιχειρήσεις για συνήθεις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Όλοι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις στις Κάτω Χώρες έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν εθνική ηλεκτρονική ταυτότητα. Το επίπεδο πρόσβασης σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας είναι σε μεγάλο βαθμό σύμφωνο με τον μέσο όρο της ΕΕ, με βαθμολογία 69 έναντι 72. Ωστόσο, η πρόσβαση σ’ αυτά τα αρχεία παραμένει περιορισμένη και κατακερματισμένη. Ενθαρρύνεται η αποκεντρωμένη ανάπτυξη από τον ιδιωτικό τομέα εργαλείων για τη συγκέντρωση ηλεκτρονικών μητρώων υγείας σε κεντρικές πύλες. Τέλος, οι νέοι νόμοι-πλαίσια που θεσπίζουν κανόνες σχετικά με τις ψηφιακές αλληλεπιδράσεις με τις δημόσιες αρχές και την ψηφιακή ανταλλαγή και διαθεσιμότητα ιατρικών αρχείων αποτελούν θετικό βήμα για την περαιτέρω ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών στις Κάτω Χώρες. Ωστόσο, η επιτυχία και η προστιθέμενη αξία της για τους πολίτες θα εξαρτηθούν από τους λεπτομερείς κανόνες που θα ακολουθήσουν και την ορθή και έγκαιρη εφαρμογή τους από τα ενδιαφερόμενα μέρη, τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Πολωνία

Η Πολωνία έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τις επιδόσεις της στην ψηφιακή μετάβαση και να συμβάλει στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Σημειώθηκε πρόοδος στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, με αξιοσημείωτες βελτιώσεις στην εμβληματική εφαρμογή ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και στην ηλεκτρονική υγεία. Η Πολωνία έχει επίσης σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τις δεξιότητες, αλλά θα πρέπει να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Οι προσπάθειες στον τομέα των ψηφιακών υποδομών πρέπει επίσης να ενταθούν, καθώς οι βασικές ζώνες ραδιοφάσματος 5G εξακολουθούν να μην είναι διαθέσιμες και το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ δεν έχει θεσπιστεί. Ταυτόχρονα, οι φορείς εκμετάλλευσης συνέχισαν να επενδύουν στη σταθερή συνδεσιμότητα. Ο συντονισμός των ψηφιακών πολιτικών μεταφέρθηκε στο νεοσυσταθέν Υπουργείο Ψηφιακών Υποθέσεων την 1η Μαΐου 2023.

Η Πολωνία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) τη δημιουργία συμμαχίας για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και την ανάπτυξη μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων· και ii) τις καινοτόμες μαζικές διασυνδεδεμένες υπηρεσίες μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης, για την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς προηγμένων διασυνοριακών υπηρεσιών. Η Πολωνία είναι ένα από τα κράτη μέλη που υπέβαλαν από κοινού επίσημη αίτηση για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για την τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών και της κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για την ευρωπαϊκή υποδομή αλυσίδας συστοιχιών, υποστηρίζοντας τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες σε επίπεδο ΕΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Τα πιο πρόσφατα αριθμητικά στοιχεία για τις ψηφιακές βασικές δεξιότητες έθεσαν την Πολωνία κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ και δείχνουν σημαντική απόκλιση σε σχέση με τον στόχο 80 % της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Το 2021, το 43 % των ατόμων ηλικίας 16-74 ετών διέθετε τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες (ΕΕ: 54 %) και το 21 % διέθετε επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων ανώτερο των βασικών (ΕΕ: 26 %). Ωστόσο, το εκπαιδευτικό σύστημα συνέχισε να ενσωματώνει τις ΤΠΕ στα προγράμματα σπουδών και να παρέχει χρηματοδότηση σε σχολεία και άλλες οντότητες. Οι δραστηριότητες των ΜΚΟ αποτέλεσαν σημαντική κινητήρια δύναμη για την παροχή στήριξης εκτός του επίσημου συστήματος, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων που χρηματοδοτήθηκαν από δημόσιους πόρους, με πρωτοβουλίες όπως το Zdalna Szkoła+ (εξ αποστάσεως σχολείο), το Lekcja:Enter και το Digital Festival (ψηφιακό φεστιβάλ) που παρείχε στήριξη στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση και σε άλλες ψηφιακές δραστηριότητες. Η πρόσφατη έγκριση του προγράμματος ανάπτυξης ψηφιακών ικανοτήτων είναι πιθανό να βελτιώσει τον συντονισμό των κυβερνητικών πολιτικών σ’ αυτόν τον τομέα, ενώ οι δράσεις που επικεντρώνονται στην ψηφιοποίηση των σχολείων θα μπορούσαν να ενισχυθούν. Στην Πολωνία, το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση ανέρχεται σε 3,6 %, κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %). Επιπλέον, το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ανέρχεται σε 16,7 %, ποσοστό επίσης πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %).

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Παρατηρείται σταθερή αύξηση του ποσοστού των νοικοκυριών που καλύπτονται από σταθερά δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας: 71 % το 2022 σε σύγκριση με 65 % το 2020 και κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ (73 %), ενώ εξακολουθεί να υπολείπεται του στόχου της ΕΕ για συνδεσιμότητα gigabit παντού. Η κατάσταση είναι λιγότερο θετική όσον αφορά την κινητή συνδεσιμότητα, με το 63 % των νοικοκυριών να καλύπτεται από 5G το 2022, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (81 %). Το 5G παρασχέθηκε με βάση ζώνες συχνοτήτων διαφορετικές από τις ζώνες προτεραιότητας 5G που καθιστούν δυνατές τις βελτιωμένες υπηρεσίες, επειδή οι δημοπρασίες είχαν καθυστερήσει με τη δημοπρασία για τη ζώνη των 3,6 GHz να δρομολογείται μόλις τον Ιούνιο του 2023. Από κανονιστικής πλευράς, ο Ευρωπαϊκός Κώδικας Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών, ο οποίος αναμενόταν να εγκριθεί τον Δεκέμβριο του 2020, δεν έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο. Όσον αφορά την κβαντική υπολογιστική, η Πολωνία συμμετέχει στο LUMI-Q, μια πολυκρατική κοινοπραξία που εργάζεται για την παροχή ενός πανευρωπαϊκού περιβάλλοντος κβαντικής υπολογιστικής, ενώ δρομολογήθηκε η δημιουργία ενός κβαντικού κόμβου για την ανάπτυξη και την εφαρμογή τεχνολογιών κβαντικής υπολογιστικής. Η Πολωνία είναι μέλος της κοινής επιχείρησης EuroHPC για την υπολογιστική υψηλών επιδόσεων και της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για την τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών. Εγκαινίασε τον κόμβο ευρωπαϊκής υποδομής για τις υπηρεσίες αλυσίδας συστοιχιών το 2022 και έκτοτε έχει αναπτύξει διάφορα μέρη του συστήματος. Η Πολωνία συμμετέχει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με έναν άμεσο συμμετέχοντα που δραστηριοποιείται στη φωτονική, ενώ έχουν ανακοινωθεί ιδιωτικές επενδύσεις σε μεγάλες μονάδες κατασκευής οπίσθιου άκρου μικροκυκλωμάτων.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Οι επιδόσεις της Πολωνίας παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ απαιτείται ακόμη σημαντική πρόοδος όσον αφορά την υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών. Στον τομέα των προηγμένων τεχνολογιών, το 2021, το 19 % των εταιρειών χρησιμοποιούσαν λύσεις υπολογιστικού νέφους, αλλά μόλις το 3 % χρησιμοποιούσαν ΤΝ και, το 2020, το 9 % χρησιμοποιούσαν ανάλυση μαζικών δεδομένων. Το 61 % των πολωνικών ΜΜΕ διαθέτουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, ποσοστό το οποίο είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %). Ωστόσο, το 2022, η ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας στις δραστηριότητες των επιχειρήσεων έχει σημειώσει σταθερή πρόοδο. Διάφοροι κρατικοί φορείς υποστήριξαν αυτήν την προσπάθεια χρησιμοποιώντας δημόσια χρηματοδότηση, ιδίως από κονδύλια της ΕΕ.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Πολωνία εξακολουθεί να σημειώνει χαμηλές επιδόσεις όσον αφορά την επιγραμμική διαθεσιμότητα ψηφιακών υπηρεσιών, με βαθμολογία 60 στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες για τους πολίτες (μέσος όρος της ΕΕ: 77) και 73 για τις επιχειρήσεις (μέσος όρος της ΕΕ: 84). Όσον αφορά τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, το 63 % των χρηστών του διαδικτύου βασίστηκαν σε υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, ποσοστό που συγκλίνει προς τον μέσο όρο της ΕΕ (74 %) το 2022. Η εφαρμογή mObywatel βελτιώνεται περαιτέρω (η οποία καλύπτει την εθνική ταυτότητα, το δίπλωμα οδήγησης και την κάρτα συνταξιούχου) και έχει γίνει δημοφιλής, με 9,1 εκατομμύρια χρήστες τον Δεκέμβριο του 2022. Όσον αφορά την πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας, η Πολωνία βαθμολογείται με 86, βαθμολογία που είναι σημαντικά καλύτερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (72 το 2022). Η πύλη ασθενών παρέχει βελτιωμένες υπηρεσίες που αξιοποιούν την επιτυχή εισαγωγή των ηλεκτρονικών ιατρικών συνταγών. Η έκδοση της πύλης για κινητές συσκευές αναβαθμίζεται συνεχώς. Ένα εργαλείο ΤΠ είναι διαθέσιμο στη δημόσια διοίκηση για την αναζήτηση, τη σύγκριση και την αγορά υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους, και έχει συμπληρωθεί από κρατικές υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Πολωνίας

Τα μέτρα που συμβάλλουν στην ψηφιακή μετάβαση αντιπροσωπεύουν το 21,3 % (πάνω από 7,5 δισ. EUR) των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου, από τα οποία 6,8 δισ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 21 . Συνίστανται στην ανάπτυξη συνδεσιμότητας, τόσο σταθερής ευρυζωνικής σύνδεσης όσο και 5G, στη βελτίωση της παροχής δημόσιων υπηρεσιών σε επιχειρήσεις και πολίτες, καθώς και στην ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης, με παράλληλη ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της κυβερνοασφάλειάς τους. Η Πολωνία δεν έχει υποβάλει ακόμη αίτημα πληρωμής για την πρώτη δόση των χρημάτων του ΜΑΑ.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Πορτογαλία

Η Πορτογαλία αναμένεται να συμβάλει θετικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση των υποδομών συνδεσιμότητας για σταθερά και κινητά δίκτυα, παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Πολλά άτομα δεν διαθέτουν βασικές ψηφιακές δεξιότητες και το επίπεδο εγγραφής σε εκπαιδευτικά προγράμματα ΤΠΕ είναι χαμηλό. Για να βελτιώσει τις ικανότητές της στην ψηφιοποίηση καθώς και την υιοθέτηση της τεχνολογίας, η Πορτογαλία πρέπει να υιοθετήσει ολοκληρωμένες πολιτικές και να τις εφαρμόσει γρήγορα.

Η Πορτογαλία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δεξιοτήτων για την Κυβερνοασφάλεια· και ii) τη δημιουργία συμμαχίας για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και την ανάπτυξη μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων. Η Πορτογαλία είναι ένα από τα κράτη μέλη που υπέβαλαν από κοινού επίσημη αίτηση για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για την τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών και της κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για την ευρωπαϊκή υποδομή αλυσίδας συστοιχιών, υποστηρίζοντας τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες σε επίπεδο ΕΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Η Πορτογαλία σημειώνει πρόοδο όσον αφορά τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες, αλλά απαιτείται ταχύτερος ρυθμός για να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας. Επί του παρόντος, το 55 % του πληθυσμού ηλικίας 16-74 ετών διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ενώ μόλις το 29 % διαθέτει επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων ανώτερο των βασικών.

Η Πορτογαλία πρέπει επίσης να διευρύνει τις προσπάθειές της για την αύξηση του αριθμού των εγγραφών σε σπουδές ΤΠΕ (οι ειδικοί σε θέματα ΤΠΕ αντιπροσωπεύουν το 4,5 % της συνολικής απασχόλησης και το 2,5 % των αποφοίτων είναι από τον τομέα των ΤΠΕ, λίγο κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ). Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ βρίσκεται ωστόσο στο 20,4 %, ποσοστό πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %).

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Οι επιδόσεις της Πορτογαλίας είναι ιδιαίτερα ικανοποιητικές στα σταθερά δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN) και στην κάλυψη οπτικών ινών μέχρι τον χώρο του χρήστη (93 % και 91 % αντίστοιχα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 73 % και 56 %), καθώς και στην υιοθέτηση σταθερών ευρυζωνικών συνδέσεων τουλάχιστον 100 Mbps (77 %). Ωστόσο, η υιοθέτηση τουλάχιστον 1 Gbps (4,5 %) και η υιοθέτηση κινητών ευρυζωνικών επικοινωνιών (82 %) είναι κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Συνολικά, η κάλυψη 5G (70 %) κατατάσσεται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (81 %). Η Πορτογαλία εφαρμόζει μέτρα για να συμβάλει στην αύξηση της ανάπτυξης του δικτύου 5G, το οποίο υστερεί, κυρίως λόγω καθυστερήσεων στη δημοπρασία για τις ζώνες των 700 MHz και των 3,6 GHz και λόγω της αβεβαιότητας σχετικά με το χρονοδιάγραμμα της δημοπρασίας για τη ζώνη των 26 GHz.

Η Πορτογαλία συμμετέχει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) για το οικοσύστημα μικροηλεκτρονικής και τεχνολογιών επικοινωνιών με συνδεδεμένους συμμετέχοντες (που λαμβάνουν ενισχύσεις κάτω από το όριο του ΓΚΑΚ). 

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Το 2022 το 70 % των ΜΜΕ στην Πορτογαλία διέθεταν τουλάχιστον το βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (69 %) το 2022. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούσαν υπολογιστικό νέφος (29 % το 2021) και μαζικά δεδομένα (11 % το 2021) υπολείπεται του μέσου όρου της ΕΕ (34 % και 14 %). Ωστόσο, το 2021, το 17 % των πορτογαλικών επιχειρήσεων χρησιμοποιούσαν ΤΝ, ποσοστό υπερδιπλάσιο του μέσου όρου της ΕΕ. Η Πορτογαλία εφαρμόζει μέτρα για την τόνωση της υιοθέτησης ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις: μεταξύ άλλων κλίνες δοκιμών, κόμβους ψηφιακής καινοτομίας, κατάλογο υπηρεσιών ψηφιακής μετάβασης και εργαλείο αξιολόγησης και πιστοποίησης της ψηφιακής ωριμότητας. Το ΣΑΑ διαθέτει κονδύλια σε εταιρείες για τη δημιουργία κλινών δοκιμών στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας εθνικού δικτύου κλινών δοκιμών για το 5G, την τεχνητή νοημοσύνη, τα μαζικά δεδομένα και την αλυσίδα συστοιχιών. Η Πορτογαλία, η οποία φιλοξενεί μόνο μία εταιρεία-μονόκερο, θα μπορούσε να βελτιώσει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για καινοτόμες επεκτεινόμενες επιχειρήσεις, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της ψηφιακής δεκαετίας για διπλασιασμό του αριθμού των εταιρειών-μονόκερων. Τα δημόσια προγράμματα και η χρηματοδότηση έχουν συμβάλει στην ψηφιοποίηση της Πορτογαλίας, αλλά το τοπίο των πόρων μπορεί να είναι πολύπλοκο και οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ορισμένες φορές προκλήσεις όσον αφορά την απόκτηση πρόσβασης στους πόρους αυτούς με σκοπό την ψηφιοποίησή τους.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Πορτογαλία έχει καταστήσει την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών κεντρικό στοιχείο του εκσυγχρονισμού της διοίκησής της, μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο και χρησιμοποιώντας τις ΤΠΕ για την παροχή καλύτερων δημόσιων υπηρεσιών. Οι επιγραμμικές υπηρεσίες για τους πολίτες βαθμολογούνται με 78, ενώ οι υπηρεσίες για τις επιχειρήσεις με 82, κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ. Η Πορτογαλία κινείται προς τον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας, σύμφωνα με τον οποίο το 100 % των πολιτών της ΕΕ έχουν πρόσβαση σε ασφαλή μέσα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης (eID) που αναγνωρίζονται σε ολόκληρη την ΕΕ. Πράγματι, η ανάδειξη της ηλεκτρονικής ταυτοποίησης σε προτεραιότητα έχει αποφέρει θετικά αποτελέσματα, όπως η ανάπτυξη των πορτογαλικών μηχανισμών ψηφιακής ταυτοποίησης και η υιοθέτησή τους από το κοινό, τις επιχειρήσεις και τη δημόσια διοίκηση. Μολονότι η ηλεκτρονική ταυτότητα πολίτη είναι υποχρεωτική, η χρήση της μπορεί να είναι δύσκολη για ορισμένους, ιδίως για τους ηλικιωμένους, τα άτομα με αναπηρία ή τα άτομα που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές. Η Πορτογαλία βαθμολογείται με 63, δηλαδή κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, όσον αφορά την πρόσβαση σε ηλεκτρονικά δεδομένα υγείας και απαιτούνται βελτιώσεις για την παροχή πρόσβασης σε ηλεκτρονικά ιατρικά αποτελέσματα, γνωματεύσεις και δεδομένα από άλλους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Πορτογαλίας

Το ΣΑΑ της Πορτογαλίας έχει διαθέσει 3,6 δισ. EUR (22 %) στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Το εν λόγω κονδύλιο αναμένεται επίσης να συμβάλει στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 22 . Τον Φεβρουάριο του 2023, η Πορτογαλία έλαβε τη δεύτερη εκταμίευση ύψους 1,8 δισ. EUR για ψηφιακά μέτρα, συμπεριλαμβανομένου του νέου ασφαλούς συστήματος κινητών επικοινωνιών που παρέχει ασφαλή φωνητική επικοινωνία, ανταλλαγή μηνυμάτων και βιντεοεπικοινωνία για τους κρατικούς υπαλλήλους. Τα προγράμματα Ψηφιακή Ακαδημία της Πορτογαλίας και Απασχόληση + Ψηφιακή Τεχνολογία παρέχουν στο κοινό και τις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αξιολογούν τις ψηφιακές δεξιότητές τους, να λαμβάνουν σχέδια κατάρτισης και να ενισχύουν τις ψηφιακές δεξιότητές τους. Μια απόφαση θα καταστήσει δυνατή την προκήρυξη δημόσιων διαγωνισμών για την εγκατάσταση, τη διαχείριση και τη λειτουργία δικτύων υψηλής χωρητικότητας σε «λευκές περιοχές». Επιπλέον, 17 κόμβοι ψηφιακής καινοτομίας υποστηρίζουν τις εταιρείες στην υιοθέτηση τεχνολογιών αυτοματισμού. Το νομικό πλαίσιο για την ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης έχει τεθεί σε ισχύ, συμπεριλαμβανομένων διατάξεων για την ασφάλεια των πληροφοριών και την κυβερνοασφάλεια.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ρουμανία

Η Ρουμανία έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τις επιδόσεις της στην ψηφιακή μετάβαση και να συμβάλει στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η Ρουμανία σημειώνει καλές επιδόσεις όσον αφορά τη σταθερή συνδεσιμότητα, ιδίως όσον αφορά τις οπτικές ίνες μέχρι τον χώρο του χρήστη (FTTP), όπου εξακολουθεί να σημειώνει ταχεία πρόοδο, και στους αποφοίτους ΤΠΕ, με υψηλό ποσοστό γυναικών ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, που αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στην επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Σημειώνεται επίσης κάποια πρόοδος στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, όπου σημαντικά προγραμματισμένα μέτρα δεν έχουν αποφέρει ακόμη αποτελέσματα. Η πρόοδος όσον αφορά ορισμένους δείκτες ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων είναι περιορισμένη. Πρέπει να γίνουν σημαντικές προσπάθειες όσον αφορά τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες και την κάλυψη 5G.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Η Ρουμανία υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου της ΕΕ όσον αφορά τόσο τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες όσο και τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ, με ιδιαίτερα μεγάλο χάσμα στις τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες (28 % έναντι 54 % του μέσου όρου της ΕΕ), ενώ ο στόχος της ΕΕ είναι το 80 % του πληθυσμού ηλικίας 16-74 ετών να διαθέτει αυτές τις δεξιότητες. Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση είναι 2,8 %,έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 4,6 %. Ωστόσο, το ποσοστό των αποφοίτων ΤΠΕ μεταξύ όλων των αποφοίτων είναι σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (6,9 % έναντι 4,2 %). Η Ρουμανία έχει επίσης ένα από τα υψηλότερα ποσοστά γυναικών ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στην ΕΕ, με ποσοστό 25,2 %. Οι συνεχείς και ολοκληρωμένες προσπάθειες στους τομείς των βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων και των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ είναι υψίστης σημασίας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ρουμανίας. Η Ρουμανία άρχισε να εφαρμόζει διάφορα σημαντικά μέτρα στο πλαίσιο του οικείου ΣΑΑ, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης νέου νομοθετικού πλαισίου για την ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης και της δρομολόγησης διαφόρων προγραμμάτων επιχορηγήσεων.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η συνδεσιμότητα είναι ο τομέας στον οποίο η Ρουμανία σημειώνει την καλύτερη βαθμολογία, εκπληρώνοντας μία από τις προϋποθέσεις για έναν επιτυχημένο ψηφιακό μετασχηματισμό. Το 96 % των ρουμανικών νοικοκυριών έχουν ήδη πρόσβαση σε δίκτυα Gigabit/FTTP, ποσοστό πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (73 % για την κάλυψη VHCN και 56 % για την κάλυψη FTTP). Συνολικά, η κάλυψη 5G βρίσκεται στο 27 %, πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (80 %). Διάφορα μέτρα που εφαρμόστηκαν το 2022 στο πλαίσιο του ρουμανικού ΣΑΑ αναμένεται να οδηγήσουν σε πρόοδο στον τομέα αυτόν, ιδίως ο νέος νόμος για την ασφάλεια των δικτύων 5G, η εφαρμογή διαφόρων συστάσεων που ορίζονται στην εργαλειοθήκη της ΕΕ για τη συνδεσιμότητα και η δημοπρασία για άδειες 5G με σημαντικές υποχρεώσεις κάλυψης που θα ισχύουν σε ορισμένες περιπτώσεις έως το 2033.

Όσον αφορά τον στόχο για τους ημιαγωγούς, η Ρουμανία συμβάλλει σημαντικά, μέσω του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, στο ΣΕΚΕΕ στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με 3 άμεσους συμμετέχοντες που δραστηριοποιούνται σε συσκευές και αισθητήρες για εφαρμογές στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, της αεροδιαστημικής/άμυνας και της βιοϊατρικής. Η Ρουμανία συμμετέχει επίσης στην πρωτοβουλία EuroQCI για την οικοδόμηση μιας πανευρωπαϊκής υποδομής κβαντικής επικοινωνίας και αναπτύσσει περαιτέρω ικανότητες στον τομέα της κβαντικής.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα πρόκληση στη Ρουμανία. Η υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών, όπως οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, η τεχνητή νοημοσύνη και τα μαζικά δεδομένα, υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου της ΕΕ. Το χάσμα σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ είναι ελαφρώς μικρότερο για τις ΜΜΕ με τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης, βρίσκεται στο 53 %, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που ήταν 69 % το 2022. Αρκετά υπό εξέλιξη μέτρα αναμένεται να οδηγήσουν σε πρόοδο στον τομέα, συμπεριλαμβανομένου ενός συστήματος στήριξης στο πλαίσιο του ΣΑΑ, με στόχο τόσο την ανάπτυξη όσο και την υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών από τις ΜΜΕ, και ενός υπό εξέλιξη μέτρου του ΕΤΠΑ που αποσκοπεί στην ανάπτυξη συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας και, ως εκ τούτου, ενός τομέα ΤΠΕ περισσότερο προσανατολισμένου στην καινοτομία.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Οι επιδόσεις της Ρουμανίας υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου της ΕΕ όσον αφορά τη διαθεσιμότητα ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών για τους πολίτες (βαθμολογία 48 έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 77) και για τις επιχειρήσεις (βαθμολογία 45 έναντι του μέσου όρου της ΕΕ που είναι 84). Μόλις το 24 % των χρηστών του διαδικτύου της Ρουμανίας χρησιμοποιούν ενεργά τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 74 %. Παρόλα αυτά, γίνονται σημαντικές προσπάθειες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς πολλά έργα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του ΣΑΑ αναμένεται να προσφέρουν περισσότερες υπηρεσίες στο διαδίκτυο, να μειώσουν τον κατακερματισμό, να βελτιώσουν τη διαλειτουργικότητα και να άρουν τα γραφειοκρατικά εμπόδια. Το 2022, άρχισε να ισχύει το νομοθετικό πλαίσιο που είναι αναγκαίο για τη δημιουργία κρατικού υπολογιστικού νέφους, συμπεριλαμβανομένου του έκτακτου διατάγματος αριθ. 89/2022 για τη σύσταση του κρατικού υπολογιστικού νέφους και του νόμου αριθ. 242/2022 για τη διαλειτουργικότητα. Επί του παρόντος, η Ρουμανία δεν έχει κοινοποιήσει σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης (e-ID). Ωστόσο, η εκ των προτέρων κοινοποίηση βρίσκεται σε εξέλιξη και το ΣΑΑ περιλαμβάνει μέτρα για την παροχή ηλεκτρονικών δελτίων ταυτότητας σε 8 εκατομμύρια πολίτες έως το 2026. Όσον αφορά την πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας, υπάρχει μια κεντρική υπηρεσία πρόσβασης για τους πολίτες, αλλά απαιτούνται προσπάθειες για την περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών πρόσβασης σε ολόκληρο τον πληθυσμό, καθώς και σε διάφορες κατηγορίες παρόχων υγειονομικής περίθαλψης. Το ρουμανικό ΣΑΑ προβλέπει σημαντικές επενδύσεις για την ανάπτυξη ψηφιακής υποδομής ηλεκτρονικής υγείας και υπηρεσιών τηλεϊατρικής για ασθενείς και φροντιστές.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Ρουμανίας

Το ρουμανικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας διαθέτει 5,97 δισ. EUR (20,5 %) για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, από τα οποία τα 4,98 δισ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 23 . Αυτό περιλαμβάνει μέτρα όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός του δημόσιου τομέα (ιδίως ένα κρατικό υπολογιστικό νέφος), η ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης, η στήριξη της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων και της ψηφιακής Ε&Α, της κυβερνοασφάλειας και της συνδεσιμότητας. Μια πρώτη πληρωμή ύψους 2,6 δισ. EUR εκταμιεύθηκε προς τη Ρουμανία τον Οκτώβριο του 2022, καλύπτοντας, μεταξύ άλλων, τη σύσταση της ειδικής ομάδας για την ψηφιοποίηση και την έγκριση του νόμου για την ασφάλεια των δικτύων 5G και της στρατηγικής για την κυβερνοασφάλεια. Το δεύτερο αίτημα πληρωμής, για το οποίο η Επιτροπή εξέδωσε μερική θετική αξιολόγηση τον Ιούνιο του 2023, καλύπτει περαιτέρω σημαντικά παραδοτέα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ρουμανίας, συμπεριλαμβανομένης της δημοπρασίας για το 5G, περαιτέρω μεταρρυθμίσεις για το κρατικό υπολογιστικό νέφος και μέτρα για την ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Σλοβακία

Η Σλοβακία έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει την ψηφιακή μετάβαση και να συμβάλει στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ, ιδίως στον τομέα των ψηφιακών δεξιοτήτων και των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, όπου η πρόοδος είναι εμφανής. Ωστόσο, παρά την πρόσφατη πρόοδο, η Σλοβακία θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και τη συνδεσιμότητα, ιδίως όσον αφορά την ανάπτυξη της τεχνολογίας 5G. Η Σλοβακία συμμετέχει στο πολυκρατικό έργο που αποσκοπεί στην ανάπτυξη διαδρόμων 5G σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τον Δεκέμβριο του 2022, η σλοβακική κυβέρνηση ενέκρινε το σχέδιο δράσης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Σλοβακίας για την περίοδο 2023-2026 και την εθνική στρατηγική ψηφιακών δεξιοτήτων της Σλοβακικής Δημοκρατίας και το σχέδιο δράσης για τα έτη 2023-2026. Μαζί με το έγγραφο στρατηγικής «Η εθνική έννοια για την ενημέρωση της δημόσιας διοίκησης 2021-2026» που εγκρίθηκε στο τέλος του 2021, τα έγγραφα αυτά ευθυγραμμίζονται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Σχεδόν το ήμισυ του πληθυσμού της Σλοβακίας δεν διαθέτει βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Οι επιδόσεις της Σλοβακίας είναι ελαφρώς καλύτερες από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες, αλλά βρίσκεται στο 55 % και υπολείπεται σημαντικά του στόχου του 80 % της ΕΕ. Η περαιτέρω βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων είναι απαραίτητη.

Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ως μέρος της συνολικής απασχόλησης της Σλοβακίας ανήλθε σε 4,3 %, ελαφρώς κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %). Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ αυξάνεται σταθερά από το 2017. Από αυτούς τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ, μόλις το 14,9 % είναι γυναίκες, ποσοστό που είναι ένα από τα χαμηλότερα στην ΕΕ. Οι απόφοιτοι ΤΠΕ υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ: το 4,4 % των αποφοίτων στη Σλοβακία είναι κάτοχοι πτυχίου ΤΠΕ. Η εθνική στρατηγική και το σχέδιο δράσης για τις ψηφιακές δεξιότητες 2023-2026 αναγνωρίζουν την ανάγκη ενίσχυσης των ψηφιακών ικανοτήτων στη Σλοβακία, ώστε να είναι σε θέση να συμβάλει στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας όσον αφορά τις «τουλάχιστον βασικές» ψηφιακές δεξιότητες και τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Σλοβακία σημείωσε περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά τα νοικοκυριά που καλύπτονται από δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας (71 % έναντι 67 % την προηγούμενη περίοδο αναφοράς). Παρά τις σχετικά χαμηλές τιμές, η υιοθέτηση ευρυζωνικών υπηρεσιών πολύ υψηλής ταχύτητας εξακολουθεί να είναι σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ. Με το εθνικό της σχέδιο ευρυζωνικότητας (NBP), η Σλοβακία επιδιώκει να παράσχει σε όλα τα νοικοκυριά πρόσβαση σε σύνδεση στο διαδίκτυο τουλάχιστον 100 Mbps. Το NBP περιλαμβάνει περαιτέρω δυνατότητα αναβάθμισης σε ταχύτητα gigabit. Ωστόσο, το σχέδιο δεν έχει ευθυγραμμιστεί ακόμη πλήρως με τους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 2030 για συνδεσιμότητα gigabit. Χρηματοδότηση ύψους 112 εκατ. EUR διατίθεται για τη στήριξη της συνδεσιμότητας gigabit στο πλαίσιο του συγχρηματοδοτούμενου από το ΕΤΠΑ προγράμματος, το οποίο εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2022. Η Σλοβακία έχει επίσης σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την κάλυψη 5G. Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αυξήθηκε κατά 41 εκατοστιαίες μονάδες και, το 2022, το 55 % των κατοικημένων περιοχών καλυπτόταν από 5G. Παρά την πρόοδο αυτή, η Σλοβακία παραμένει σημαντικά κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (81 %). Όσον αφορά την κάλυψη 5G στη ζώνη ραδιοφάσματος 3,4-3,8 GHz, η οποία αφορά προηγμένες εφαρμογές που απαιτούν υψηλό εύρος ζώνης, με ποσοστό 39 %, η Σλοβακία προσεγγίζει τον μέσο όρο της ΕΕ (41 %).

Η Σλοβακία συμμετέχει στο ΣΕΚΕΕ στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών, με 5 άμεσους συμμετέχοντες που δραστηριοποιούνται στον σχεδιασμό μικροκυκλωμάτων και την ανίχνευση, κυρίως για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης (παρυφών) και βιοϊατρικές εφαρμογές.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Παρά τη σημαντική πρόοδο, η Σλοβακία εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά κενά στην ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, ιδίως όσον αφορά το ποσοστό των ΜΜΕ με τουλάχιστον βασικό επίπεδο έντασης (το οποίο αντιστοιχεί στο 60 % και βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 69 %) και όσον αφορά την υιοθέτηση λύσεων υπολογιστικού νέφους. Η έγκριση του σχεδίου δράσης 2023-2026 για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Σλοβακίας ενισχύει τη δέσμευση της χώρας να βελτιώσει τις επιδόσεις της στον τομέα αυτόν και να συμβάλει στην επίτευξη του κοινού στόχου της ψηφιακής δεκαετίας για χρήση υπολογιστικού νέφους, τεχνητής νοημοσύνης ή μαζικών δεδομένων από τουλάχιστον 75 % των επιχειρήσεων.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Συνολικά, η Σλοβακία κατέβαλε προσπάθειες για να βελτιώσει τη βαθμολογία της και την κατάταξή της στις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, προσεγγίζοντας με αργό ρυθμό τον μέσο όρο της ΕΕ. Ωστόσο, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες κατά τη χρήση ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών, οι οποίες αναφέρεται ότι στερούνται χρηστικότητας και έχουν περιορισμένη διαφάνεια. Ειδικότερα, το 2022, η Σλοβακία σημείωσε κάποια πρόοδο όσον αφορά την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, συγκεντρώνοντας βαθμολογία 67 για τους πολίτες και 77 για τις επιχειρήσεις, αλλά απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη του στόχου της ΕΕ, που είναι 100. Η χώρα έχει κοινοποιήσει ένα σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης, στο οποίο έχει πρόσβαση το 72 % του πληθυσμού της. Η Σλοβακία συμμετέχει επίσης (μέσω δημόσιων και ιδιωτικών φορέων) σε ένα πιλοτικό έργο μεγάλης κλίμακας για τη δοκιμή του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας σε διάφορες καθημερινές καταστάσεις, το οποίο χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψηφιακή Ευρώπη». Όσον αφορά την πρόσβαση στα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης (η τρέχουσα βαθμολογία είναι 45).

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Σλοβακίας

Το σλοβακικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας διαθέτει 1,3 δισ. EUR (21 %) για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, από τα οποία τα 1,2 δισ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 24 . Η Σλοβακία έλαβε δύο εκταμιεύσεις πληρωμών, οι οποίες περιλάμβαναν περιορισμένο αριθμό οροσήμων και στόχων, με έμφαση στην κυβερνοασφάλεια στη δημόσια διοίκηση και τις ψηφιακές δεξιότητες. Η χώρα υιοθέτησε μια εθνική έννοια για την ενημέρωση στη δημόσια διοίκηση, με στόχο την επικαιροποίηση των απαιτήσεων κυβερνοασφάλειας και την αύξηση της τυποποίησης των λύσεων για όλους τους φορείς δημόσιας διοίκησης. Επιπλέον, η Σλοβακία ολοκλήρωσε την πιλοτική φάση του έργου « senior tablet », το οποίο διένειμε ταμπλέτες σε 1 000 ηλικιωμένους και μειονεκτούντα άτομα και τα εκπαίδευσε στον τρόπο χρήσης των συσκευών. Η Σλοβακία σχεδιάζει να εφαρμόσει ορισμένα μέτρα που συνδέονται με τον ψηφιακό τομέα, όπως η δημιουργία δικτύου τεσσάρων ευρωπαϊκών κόμβων ψηφιακής καινοτομίας και δύο πρόσθετων κέντρων ψηφιοποίησης, ένα σχέδιο δράσης για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Σλοβακίας για την περίοδο 2023-2026 και η εθνική στρατηγική για τις ψηφιακές δεξιότητες. Τον Απρίλιο του 2023, η Σλοβακία υπέβαλε τροποποιημένο ΣΑΑ ώστε να ληφθεί υπόψη η μειωμένη χρηματοδοτική κατανομή (η κατανομή των επιχορηγήσεων μειώνεται κατά 321 εκατ. EUR) και η ενσωμάτωση κεφαλαίου για το REPowerEU με σκοπό τη μείωση της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και τη στήριξη της πράσινης μετάβασης.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Σλοβενία

Η Σλοβενία αναμένεται να συμβάλει θετικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη του επιπέδου φιλοδοξίας της και για την περαιτέρω συμβολή στην επίτευξη των επιδιώξεων και των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας, ιδίως όσον αφορά τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ και τη συνδεσιμότητα στις αγροτικές περιοχές, και θα πρέπει να διατηρηθεί η ενεργός συμμετοχή της σε πολυκρατικά έργα για τις προηγμένες τεχνολογίες. Η Σλοβενία προετοιμάζει ενεργά ένα πλαίσιο για τον ψηφιακό της μετασχηματισμό: έχει συγκροτήσει Υπουργείο Ψηφιακού Μετασχηματισμού και ενέκρινε μια ολοκληρωμένη στρατηγική ψηφιοποίησης, την Ψηφιακή Σλοβενία 2030 , η οποία ευθυγραμμίζεται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία.

Η Σλοβενία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) τη δημιουργία συμμαχίας για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και την ανάπτυξη μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων· και ii) το έργο «Networked Local Digital Twins Towards CitiVerse», το οποίο χρησιμοποιεί ανατρεπτικές τεχνολογίες για μελλοντικά έργα εμβύθισης που σχετίζονται με πόλεις. Η Σλοβενία είναι ένα από τα κράτη μέλη που υπέβαλαν από κοινού επίσημη αίτηση για τη δημιουργία της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης για την τεχνολογία αλυσίδας συστοιχιών και της κοινοπραξίας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) για την ευρωπαϊκή υποδομή αλυσίδας συστοιχιών, υποστηρίζοντας τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες σε επίπεδο ΕΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Οι τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες είναι λίγο λιγότερο διαδεδομένες στον σλοβενικό πληθυσμό ηλικίας 16-74 ετών απ’ ό,τι στην ΕΕ κατά μέσο όρο (50 % έναντι 54 %). Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση είναι, σε αντίθεση με τα προηγούμενα έτη, χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,5 % έναντι 4,6 %) και εξακολουθεί να υπολείπεται των τρεχουσών αναγκών της αγοράς εργασίας. Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ανέρχεται στο 17,6 % και είναι πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 18,9 %. Το 78 % των σλοβενικών επιχειρήσεων ανέφεραν δυσκολίες στην εξεύρεση επαρκώς καταρτισμένων ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, ποσοστό που είναι το υψηλότερο στην ΕΕ. Η Σλοβενία εφαρμόζει επί του παρόντος διάφορα μέτρα για την αύξηση του επιπέδου των βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων (π.χ. ο νόμος για την προώθηση της ψηφιακής ένταξης) και του ποσοστού των ειδικών ΤΠΕ (π.χ. η πλατφόρμα για την πρόβλεψη ικανοτήτων και μέτρα για την προσέλκυση αλλοδαπών ειδικών σε θέματα ΤΠΕ), τα οποία όμως θεωρούνται ανεπαρκή σε σχέση με τις αναφερόμενες ανάγκες.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Σλοβενία σημειώνει καλές επιδόσεις όσον αφορά την κάλυψη με σταθερό δίκτυο πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN) και οπτικών ινών, αλλά η αγροτική συνδεσιμότητα και η συνολική κάλυψη 5G εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση. Η κάλυψη των σταθερών VHCN είναι ελαφρώς υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ (76 % έναντι 73 %). Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες, ιδίως στις αγροτικές περιοχές, όπου καλύπτεται μόλις το 51 % των νοικοκυριών, και όπου η τοπογραφία της χώρας αποτελεί πρόκληση. Η συνολική κάλυψη 5G αυξήθηκε σημαντικά (από 37 % σε 64 %), αλλά εξακολουθεί να υπολείπεται του μέσου όρου της ΕΕ (81 %). Μια βασική εξέλιξη στον τομέα της συνδεσιμότητας ήταν η μεταφορά του Ευρωπαϊκού Κώδικα Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών στο εθνικό δίκαιο. Επιπλέον, η Σλοβενία δραστηριοποιείται πολύ στην ανάπτυξη υποδομών για προηγμένες τεχνολογίες και συμμετέχει σε διάφορα πολυκρατικά έργα, π.χ. στην κοινή επιχείρηση για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων, στις ευρωπαϊκές υποδομές κβαντικής επικοινωνίας και στην ευρωπαϊκή υποδομή αλυσίδας συστοιχιών. Η Σλοβενία συνεισφέρει στο σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) για το οικοσύστημα μικροηλεκτρονικής και τεχνολογιών επικοινωνιών με συνδεδεμένους συμμετέχοντες (που λαμβάνουν ενισχύσεις κάτω από το όριο του ΓΚΑΚ).

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η Σλοβενία σημειώνει καλές επιδόσεις σε ορισμένους τομείς που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, αλλά υπάρχει περιθώριο βελτίωσης, ιδίως δεδομένου του φιλόδοξου στόχου της να βρίσκεται στις 3 κορυφαίες χώρες της ΕΕ στον τομέα αυτόν έως το 2030. Όσον αφορά τις προηγμένες τεχνολογίες, η Σλοβενία σημείωσε ικανοποιητικές επιδόσεις στη χρήση της ΤΝ και των υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους, αλλά υστερούσε κατά πολύ στην ανάλυση μαζικών δεδομένων (7 % έναντι 14 % του μέσου όρου της ΕΕ το 2020). Οι επιδόσεις της χώρας είναι ελαφρώς χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ για τις ΜΜΕ με τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης (67 % έναντι 69 % το 2022). Επί του παρόντος δεν υπάρχουν εταιρείες-μονόκεροι ούτε δυνητικές εταιρείες-μονόκεροι. Όσον αφορά το οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης στην εμπορική αξιοποίηση της Ε&Α στον τομέα των ΤΠΕ και στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ιδίως για μετοχικό κεφάλαιο, για νεοφυείς/επεκτεινόμενες επιχειρήσεις. Η Σλοβενία λαμβάνει μέτρα που αναμένεται να αντιμετωπίσουν ορισμένες από αυτές τις προκλήσεις, π.χ. μέσω του νόμου για τις μορφές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Οι επιδόσεις της Σλοβενίας όσον αφορά την ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών είναι αρκετά ικανοποιητικές. Σημειώνει επιδόσεις χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες για τους πολίτες (η βαθμολογία της είναι 71, η οποία είναι χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 77), αλλά βρίσκεται πολύ κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ για τις επιχειρήσεις (βαθμολογία 83 έναντι 84 του μέσου όρου της ΕΕ). Οι επιδόσεις της χώρας υπερβαίνουν τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά την πρόσβαση των πολιτών της σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας (βαθμολογία 80 έναντι 72 του μέσου όρου της ΕΕ). Το ηλεκτρονικό δελτίο ταυτότητας τέθηκε σε κυκλοφορία τον Μάρτιο του 2022 και κοινοποιήθηκε στο πλαίσιο του κανονισμού eIDAS τον Μάιο του 2023. Η Σλοβενία υιοθέτησε διάφορες στρατηγικές για τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών της, συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής για τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες 2021-2030 και της στρατηγικής για την ηλεκτρονική υγεία 2022-2027 . 

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Σλοβενίας

Το σλοβενικό ΣΑΑ ανέρχεται σε 2,5 δισ. EUR και 0,5 δισ. EUR (21 %) διατίθεται για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, από τα οποία 471 εκατ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 25 . Με το πρώτο της αίτημα πληρωμής, ύψους 49,6 εκατ. EUR, το οποίο εκταμιεύθηκε τον Απρίλιο του 2023, η Σλοβενία πέτυχε τέσσερα ορόσημα και στόχους που σχετίζονται με τον ψηφιακό τομέα και επικεντρώνονται σε δύο τομείς. Πρώτον, στην ψηφιοποίηση της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένου του εντοπισμού δυνητικών συμμετεχόντων για τα πολυκρατικά έργα σχετικά με τις ευρωπαϊκές κοινές υποδομές και υπηρεσίες δεδομένων και τους επεξεργαστές χαμηλής ισχύος και τα μικροκυκλώματα ημιαγωγών. Δεύτερον, στην ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, π.χ. στη σύσταση Συμβουλίου Ανάπτυξης της Πληροφορικής της Κρατικής Διοίκησης. Η Σλοβενία επεξεργάζεται επί του παρόντος την αναθεώρηση του οικείου ΣΑΑ ώστε να ληφθεί υπόψη η μειωμένη χρηματοδοτική κατανομή (η κατανομή των επιχορηγήσεων μειώνεται κατά 286 εκατ. EUR) και η ενσωμάτωση κεφαλαίου για το REPowerEU με σκοπό τη μείωση της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και τη στήριξη της πράσινης μετάβασης. Το σχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση τον Μάρτιο του 2023 και υποβλήθηκε στην Επιτροπή της ΕΕ στις 14 Ιουλίου 2023.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Ισπανία

Η Ισπανία αναμένεται να συμβάλει θετικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Οι ισπανικές αρχές έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες τα τελευταία έτη, θέτοντας τα θεμέλια για έναν φιλόδοξο ψηφιακό μετασχηματισμό της ισπανικής οικονομίας. Η Ισπανία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο και στις τέσσερις διαστάσεις της ψηφιακής δεκαετίας. Η στρατηγική «Ψηφιακή Ισπανία 2026», η οποία ευθυγραμμίζεται με το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία, παρουσιάστηκε το 2022 για την περαιτέρω προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού μέσω μιας σειράς μεταρρυθμίσεων και σημαντικών δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.

Η Ισπανία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για τη διερεύνηση της δυνατότητας σύστασης κοινοπραξιών ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής (EDIC) σχετικά με: i) τη συμμαχία για τις γλωσσικές τεχνολογίες, με σκοπό την ανάπτυξη κοινής υποδομής στον τομέα της επεξεργασίας φυσικής γλώσσας και την ανάπτυξη μεγάλων πολυγλωσσικών μοντέλων· ii) το γονιδίωμα, ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική και ασφαλής διασυνοριακή πρόσβαση σε αποθετήρια γονιδιωματικών συνόλων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα· iii) και το έργο «Networked Local Digital Twins Towards CitiVerse», το οποίο χρησιμοποιεί ανατρεπτικές τεχνολογίες εμβύθισης για μελλοντικά έργα που σχετίζονται με πόλεις.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Περισσότερο από το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ισπανίας δεν διαθέτει βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Ωστόσο, η Ισπανία σημειώνει ικανοποιητικές επιδόσεις σε τουλάχιστον βασικές και πάνω από τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες, με το 64 % και το 38 % του πληθυσμού να επωφελείται από αυτές τις δεξιότητες αντίστοιχα, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η χώρα εξακολουθεί να σημειώνει πρόοδο όσον αφορά την αύξηση του ποσοστού των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στο εργατικό δυναμικό, το οποίο είναι ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,3 % έναντι 4,6 %), και του ποσοστού των αποφοίτων ΤΠΕ, το οποίο υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ (4,8 % έναντι 4,2 %). Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ανέρχεται στο 18 %, ελάχιστα κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Αυτό συμβάλλει στη μείωση του χάσματος στη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση. Η Ισπανία εφαρμόζει διάφορα μέτρα για την αύξηση του αριθμού των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ, ιδίως έναν νέο νόμο για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ), που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2022, και ένα νέο μάθημα εξειδίκευσης ΕΕΚ για την ΤΝ και τα μαζικά δεδομένα.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Ισπανία είναι μία από τις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις της ΕΕ στον τομέα των ψηφιακών υποδομών, ιδίως όσον αφορά τη συνδεσιμότητα. Όσον αφορά τα σταθερά δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας βρίσκεται σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (93 % έναντι 73 %), και όσον αφορά την κάλυψη οπτικών ινών μέχρι τον χώρο του χρήστη υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο της ΕΕ (91 % έναντι 56 %). Η χώρα βρίσκεται ελάχιστα πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τη συνολική κάλυψη 5G (82 % έναντι 81 %) λόγω καθυστερήσεων στις αρχικές δημοπρασίες. Παρόλα αυτά, η Ισπανία έχει πλέον αναθέσει το 98 % όλων των πρωτοπόρων ζωνών 5G και, στο πλαίσιο του οικείου ΣΑΑ, εφαρμόζει τα κατάλληλα μέτρα για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας. Η Ισπανία θέσπισε τον νέο νόμο για τις τηλεπικοινωνίες το 2022 και προωθεί τόσο την ανάπτυξη του 5G όσο και της ευρυζωνικότητας. Όσον αφορά τους ημιαγωγούς και τις τεχνολογίες αιχμής, τον Μάιο του 2022 η Ισπανία ενέκρινε το στρατηγικό έργο για την οικονομική ανάκαμψη και τον μετασχηματισμό όσον αφορά τη μικροηλεκτρονική και τους ημιαγωγούς (PERTE Chip) για την ενίσχυση του σχεδιασμού και της παραγωγικής ικανότητας του κλάδου στην Ισπανία, ώστε να ενισχυθεί η εθνική και ενωσιακή στρατηγική κυριαρχία. Η χώρα συμμετέχει στο ΣΕΚΕΕ στον τομέα της μικροηλεκτρονικής και των τεχνολογιών επικοινωνιών με 11 άμεσους συμμετέχοντες που δραστηριοποιούνται σε διάφορους τομείς (υλικό, σχεδιασμός ανοικτού κώδικα, εξοπλισμός, συσκευασία, συνδεσιμότητα, φωτονική). Η Ισπανία εφαρμόζει επί του παρόντος διάφορα μέτρα που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επίτευξη του πρώτου υπολογιστή της Ευρώπης με κβαντική επιτάχυνση έως το 2025.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Το ποσοστό των ΜΜΕ με βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης είναι ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (68 % έναντι 69 %), παρότι οι ισπανικές αρχές κάνουν προσπάθειες για τη βελτίωση της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων. Όσον αφορά την ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών, τα στοιχεία για το 2022 δείχνουν σημαντική πρόοδο, καθώς το 12,3 % των επιχειρήσεων χρησιμοποιούν ΤΝ και το 14,3 % χρησιμοποιούν μαζικά δεδομένα για εσωτερική ανάλυση. Δεδομένου του μεγάλου αριθμού ΜΜΕ και του σημαντικού μεριδίου τους στην ισπανική οικονομία, οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της δυνατότητας επέκτασης και της ψηφιοποίησης των ΜΜΕ θα έχουν έμμεσο πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο. Η Ισπανία δρομολόγησε την πρωτοβουλία «Digital Kit» για την προώθηση μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα υψηλού αντικτύπου με δυνατότητα επέκτασης για την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης των ΜΜΕ, καθώς και το πρόγραμμα «Agents of Change» για την παροχή επιχορηγήσεων στις ΜΜΕ για την πρόσληψη εμπειρογνωμόνων στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής της Ισπανίας για την ΤΝ, η χώρα έχει λάβει σημαντικά μέτρα για την ΤΝ, τα οποία αναμένεται να στηρίξουν την περαιτέρω ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών και να αυξήσουν την υιοθέτησή τους από τις επιχειρήσεις. Η χώρα συμμετέχει επίσης στο ΣΕΚΕΕ για υποδομές και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους επόμενης γενιάς. Επιπλέον, δρομολογήθηκαν διάφορα μέτρα για την ενθάρρυνση ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις αναδυόμενες εταιρείες και τις εταιρείες-μονόκερους, ιδίως ο νόμος για τις νεοφυείς επιχειρήσεις.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Ισπανία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών στην ΕΕ και εξακολουθεί να επικαιροποιεί τις υπηρεσίες και τις υποδομές της ώστε να ευθυγραμμίζονται με τις ταχείες τεχνολογικές εξελίξεις και τις ανάγκες των πολιτών και των επιχειρήσεων. Οι επιδόσεις της Ισπανίας είναι πολύ υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ όσον αφορά τους δείκτες που μετρούν τον αριθμό των χρηστών του διαδικτύου που χρησιμοποιούν υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (84 % έναντι 74 %), τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες για τους πολίτες (86) και τις επιχειρήσεις (91), καθώς και την πρόσβαση σε ηλεκτρονικά μητρώα υγείας (83). Η Ισπανία διαθέτει ένα μέσο ηλεκτρονικής ταυτοποίησης, το ισπανικό δελτίο ταυτότητας (DNIe) που κοινοποιήθηκε βάσει του κανονισμού eIDAS. Η Ισπανία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τη διαλειτουργικότητα των ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Ισπανίας

Το ισπανικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας διαθέτει 19,6 δισ. EUR (28,2 %) για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, από τα οποία τα 18,8 δισ. EUR αναμένεται να συμβάλουν στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας 26 . Η Ισπανία υπέβαλε με επιτυχία τρία αιτήματα πληρωμής, τα οποία καλύπτουν πολλά σημαντικά ορόσημα και στόχους για ψηφιακά μέτρα, μεταξύ των οποίων: i) τη στρατηγική για την προώθηση της τεχνολογίας 5G · ii) το σχέδιο ψηφιοποίησης των ΜΜΕ για την περίοδο 2021-2025· iii) την εθνική στρατηγική για την ΤΝ· την εκχώρηση της ζώνης των 700 MHz και τη νομική πράξη για τη μείωση των φόρων στο ραδιοφάσμα 5G· v) την έναρξη ισχύος του ισπανικού γενικού  νόμου αριθ. 11/2022, της 28ης Ιουνίου , σχετικά με τις τηλεπικοινωνίες· vi) το εθνικό πρόγραμμα στήριξης του κλάδου της κυβερνοασφάλειας· και vii) τον οργανωτικό νόμο αριθ. 3/2022, της 31ης Μαρτίου 2022 , σχετικά με την οργάνωση και την ενσωμάτωση της επαγγελματικής κατάρτισης. Τον Ιούνιο του 2023 η Ισπανία υπέβαλε την προσθήκη της στο ΣΑΑ, ενισχύοντας την ψηφιακή του διάσταση, η οποία εξετάζεται από την Επιτροπή.

Έκθεση χώρας για την ψηφιακή δεκαετία 2023: Σουηδία

Η Σουηδία αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στις συλλογικές προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας της ΕΕ. Η Σουηδία ψηφιοποιήθηκε σε πρώιμο στάδιο και έχει μακρά ιστορία υψηλής συνδεσιμότητας και χρήσης ψηφιακών εργαλείων. Ως ψηφιακά ώριμη χώρα, η Σουηδία εξακολουθεί να σημειώνει καλές επιδόσεις σε όλες τις διαστάσεις της ψηφιακής δεκαετίας. Παρόλα αυτά, η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί όσον αφορά τη συνδεσιμότητα και η Σουηδία εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά όσον αφορά την κάλυψη 5G. Ο πληθυσμός διαθέτει υψηλό επίπεδο ψηφιακών ικανοτήτων και δεξιοτήτων, αλλά η κάλυψη της υψηλής ζήτησης της βιομηχανίας για ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ αποτελεί πρόκληση. Η στρατηγική ψηφιοποίησης του 2017 υπογραμμίζει τη σημασία ενός ψηφιακά ικανού εργατικού δυναμικού· ωστόσο, η στρατηγική δεν προσδιορίζει στόχους.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Ο πληθυσμός της Σουηδίας διαθέτει υψηλό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων και αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας. Το 2023, το 67 % των ατόμων ηλικίας 16-74 ετών στη Σουηδία διέθετε τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστό πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (54 %). Αρκετές υπό εξέλιξη πρωτοβουλίες επιδιώκουν την περαιτέρω βελτίωση του επιπέδου ψηφιακών δεξιοτήτων του σουηδικού πληθυσμού.

Το ποσοστό των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ στη συνολική απασχόληση ανέρχεται στο 8,6 % και είναι πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (4,6 %). Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των ειδικών σε θέματα ΤΠΕ ανέρχεται σε 22,9 %, επίσης πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (18,9 %). Ωστόσο, η βιομηχανία υπογραμμίζει ότι η ζήτηση για ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ εξακολουθεί να μην καλύπτεται. Είναι σημαντικό η Σουηδία να εντείνει τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, μεταξύ άλλων με σκοπό να συμβάλει στον στόχο της ψηφιακής δεκαετίας για τους ειδικούς σε θέματα ΤΠΕ.

ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Η Σουηδία εξακολουθεί να σημειώνει πρόοδο όσον αφορά τη σταθερή συνδεσιμότητα. Ωστόσο, έχει αρχίσει να υπολείπεται του συνολικού μέσου όρου της ΕΕ. Παρότι τα περισσότερα νοικοκυριά έχουν πρόσβαση σε δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας (85 % έναντι 73 % στην ΕΕ συνολικά), η ανάπτυξη των οπτικών ινών επιβραδύνθηκε μετά την κορύφωσή της το 2016 και τα κενά στην πρόσβαση σε gigabit, ιδίως στις αγροτικές περιοχές (κάλυψη του 76 % των νοικοκυριών), δεν έχουν αντιμετωπιστεί ακόμη. Η χρήση της συνδεσιμότητας gigabit είναι μόλις 6,1 %, κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (13,8 %). Όσον αφορά την κινητή συνδεσιμότητα, η ανάπτυξη του δικτύου 5G επιταχύνθηκε μετά τις καθυστερήσεις στη δημοπρασία για το σχετικό ραδιοφάσμα, αλλά η Σουηδία εξακολουθεί να υστερεί πολύ σε σχέση με την ΕΕ όσον αφορά την κάλυψη (20 % έναντι 81 %) και την υιοθέτηση. Πρέπει να γίνουν περισσότερα ώστε να ολοκληρωθεί η καθυστερημένη εκχώρηση ραδιοφάσματος σε ορισμένες από τις πρωτοπόρες ζώνες 5G.

Όσον αφορά άλλες ψηφιακές υποδομές, η Σουηδία συμμετέχει σε πολυκρατικά έργα για την απόκτηση υπερυπολογιστών και κβαντικών υπολογιστών. Αναλαμβάνονται επίσης πρωτοβουλίες για τη στήριξη της παραγωγής ημιαγωγών και της ανάπτυξης κόμβων παρυφών, σύμφωνα με τους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας.

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η Σουηδία συγκαταλέγεται μεταξύ των πρωτοπόρων της ΕΕ όσον αφορά τις εταιρείες-μονόκερους (37) και αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη όλων των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας όσον αφορά τη διάσταση της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων. Το 2022, το 87 % των ΜΜΕ στη Σουηδία είχαν επιτύχει τουλάχιστον το βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης (έναντι 69 % του μέσου όρου της ΕΕ το 2022), προσεγγίζοντας τον στόχο του 90 % για το 2030. Μεταξύ 2021-2024, η Σουηδική Υπηρεσία για την Οικονομική και Περιφερειακή Ανάπτυξη εφαρμόζει μέτρα για την ενίσχυση των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων στις αγροτικές περιοχές μέσω των δυνατοτήτων ψηφιοποίησης.

Μολονότι το ποσοστό των σουηδικών επιχειρήσεων που έχουν υιοθετήσει προηγμένες ψηφιακές τεχνολογίες είναι υψηλότερο απ’ ό,τι στην ΕΕ συνολικά, απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για την επίτευξη του στόχου της ψηφιακής δεκαετίας, ιδίως όσον αφορά την υιοθέτηση της ΤΝ (10 % το 2021) και των μαζικών δεδομένων (19 % το 2020).

ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Η Σουηδία σημειώνει βαθμολογία άνω του μέσου όρου όσον αφορά την επιγραμμική παροχή βασικών δημόσιων υπηρεσιών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις (88/100 και για τα δύο). Οι περισσότερες δημόσιες διοικήσεις προσφέρουν επιγραμμικές αλληλεπιδράσεις. Η Σουηδία κοινοποίησε τρία μέσα ηλεκτρονικής ταυτότητας στο πλαίσιο του σουηδικού συστήματος ηλεκτρονικής ταυτοποίησης (Svensk elegitimation). Τον Ιούνιο του 2022, η κυβέρνηση ανέθεσε στον Οργανισμό Ψηφιακής Κυβέρνησης (DIGG) να αναλύσει και να υποβάλει προτάσεις για την παραγωγή και τη λειτουργία κρατικής ηλεκτρονικής ταυτοποίησης. Στη συνέχεια, στον ιστότοπο DIGG παρουσιάστηκε πρόταση για τεχνική λύση για μια νέα ηλεκτρονική ταυτότητα. Με σύνθετη βαθμολογία 70 στα 100, η Σουηδία έχει επίδοση δύο μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ (72) όσον αφορά την επιγραμμική πρόσβαση των πολιτών στα ηλεκτρονικά μητρώα υγείας τους. Η Σουηδία συλλέγει ανοικτά δεδομένα από δημόσιους φορείς για να τα καταστήσει διαθέσιμα τόσο σε δημόσιους όσο και σε ιδιωτικούς φορείς.

Ο ψηφιακός τομέας στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της Σουηδίας

Το σουηδικό ΣΑΑ ανέρχεται σε 3,3 δισ. EUR, από τα οποία 650 εκατ. EUR προορίζονται για την επίτευξη των στόχων της ψηφιακής δεκαετίας 27 . Ειδικότερα, το ΣΑΑ θα προωθήσει την επέκταση της ευρυζωνικότητας με τη σύνδεση περισσότερων νοικοκυριών κατά την περίοδο 2023-2025, με επενδύσεις ύψους 464 εκατ. EUR. Επιπλέον, το σχέδιο περιλαμβάνει επενδύσεις στην επαγγελματική και την τριτοβάθμια εκπαίδευση (165 εκατ. EUR), με ιδιαίτερη έμφαση στις ψηφιακές δεξιότητες για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών της αγοράς εργασίας. Το ΣΑΑ διαθέτει επίσης 21 εκατ. EUR για την αναβάθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών στη δημόσια διοίκηση, συμπεριλαμβανομένης κοινής ψηφιακής υποδομής. Η Σουηδία δεν έχει υποβάλει ακόμη το πρώτο της αίτημα πληρωμής στο πλαίσιο του ΣΑΑ. Η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος την προσθήκη στο ΣΑΑ που υπέβαλε η Σουηδία στις 24 Αυγούστου 2023.

(1)

Βάσει του παραρτήματος VII του κανονισμού ΜΑΑ. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ποιοτική αξιολόγηση των δεδομένων ώστε να καταστεί δυνατή η εκτίμηση της πιθανής συμβολής των μέτρων του ΜΑΑ στους στόχους της ψηφιακής δεκαετίας και το υπόλοιπο μέρος στηρίζει επίσης τους γενικούς στόχους της ψηφιακής δεκαετίας. Αυτό ισχύει για όλες τις περιγραφές των ΣΑΑ που περιλαμβάνονται στο εν λόγω παράρτημα.

Οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν αφορούν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως εγκρίθηκε από το Συμβούλιο πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2023, με την επιφύλαξη πιθανών υπό εξέλιξη αναθεωρήσεων του σχεδίου.

(2)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(3)

Βλ. υποσημείωση 1.

(4)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(5)

Βλ. υποσημείωση 1.

(6)

 Βλ. υποσημείωση 1. 

(7)

Βλ. υποσημείωση 1.

(8)

Βλ. υποσημείωση 1.

(9)

Βλ. υποσημείωση 1. 

(10)

Βλ. υποσημείωση 1.

(11)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(12)

 Βλ. υποσημείωση 1. 

(13)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(14)

 Βλ. υποσημείωση 1. 

(15)

 Βλ. υποσημείωση 1. 

(16)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(17)

Βλ. υποσημείωση 1.

(18)

Βλ. υποσημείωση 1.

(19)

 Βλ. υποσημείωση 1. 

(20)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(21)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(22)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(23)

 Βλ. υποσημείωση 1. 

(24)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(25)

 Βλ. υποσημείωση 1.

(26)

 Βλ. υποσημείωση 1. 

(27)

Βλ. υποσημείωση 1.