ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 20.9.2023
COM(2023) 538 final
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1157 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας των πολιτών της Ένωσης και των εγγράφων διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της Ένωσης και τα μέλη των οικογενειών τους που ασκούν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας
1.Εισαγωγή
Στις 20 Ιουνίου 2019 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1157 για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας των πολιτών της ΕΕ και των εγγράφων διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της ΕΕ και τα μέλη των οικογενειών τους που ασκούν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας (στο εξής: κανονισμός). Ο κανονισμός άρχισε να ισχύει την 1η Αυγούστου 2019 και εφαρμόζεται από τις 2 Αυγούστου 2021.
Ο κανονισμός καλύπτει τα έγγραφα που αναφέρονται ή καθορίζονται στην οδηγία 2004/38/ΕΚ (στο εξής: οδηγία για την ελεύθερη κυκλοφορία): δελτία ταυτότητας, έγγραφα διαμονής για τους πολίτες της ΕΕ και δελτία διαμονής για τα μέλη της οικογένειας που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους.
Σύμφωνα με την οδηγία για την ελεύθερη κυκλοφορία, τα κράτη μέλη οφείλουν να εκδίδουν και να ανανεώνουν δελτία ταυτότητας στους υπηκόους τους κατά την άσκηση του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Αυτό καλύπτει, ειδικότερα, τη χρήση τους για την έξοδο και την είσοδο στην επικράτεια κράτους μέλους ή για την εγγραφή διαμονής στις αρμόδιες αρχές. Τα δελτία ταυτότητας μπορούν να χρησιμοποιούνται από τους πολίτες της ΕΕ όταν ταξιδεύουν από άλλο κράτος μέλος ή από τρίτη χώρα. Ως εκ τούτου, μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων του χώρου Σένγκεν. Παράλληλα, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ούτε ο κανονισμός ούτε η οδηγία για την ελεύθερη κυκλοφορία υποχρεώνουν τα κράτη μέλη να θεσπίσουν δελτία ταυτότητας, όταν αυτά δεν προβλέπονται στην εθνική νομοθεσία
.
Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από τους πολίτες της ΕΕ και τα μέλη των οικογενειών τους να εγγράφονται από τις αρμόδιες αρχές· στην περίπτωση αυτή, τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να εκδίδουν βεβαιώσεις εγγραφής στους πολίτες της ΕΕ. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να εκδίδουν δελτία διαμονής για μέλη της οικογένειας που δεν είναι πολίτες της ΕΕ και, κατόπιν αίτησης, να εκδίδουν έγγραφα που πιστοποιούν τη μόνιμη διαμονή και δελτία μόνιμης διαμονής. Παρότι τα εν λόγω έγγραφα διαμονής δεν είναι ταξιδιωτικά έγγραφα, η κατοχή δελτίου διαμονής ή δελτίου μόνιμης διαμονής απαλλάσσει τα μέλη της οικογένειας που δεν είναι πολίτες της ΕΕ από την υποχρέωση θεώρησης.
Ο κανονισμός διευκολύνει την άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της ΕΕ, προβλέποντας ασφαλέστερα δελτία ταυτότητας και έγγραφα διαμονής. Πριν από την έκδοση του κανονισμού, υπήρχαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των επιπέδων ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας που εκδίδονταν από τα κράτη μέλη και των εγγράφων διαμονής για τους πολίτες της ΕΕ που διέμεναν σε άλλο κράτος μέλος και τα μέλη των οικογενειών τους. Οι εν λόγω διαφορές αύξησαν τον κίνδυνο παραποίησης και πλαστογράφησης εγγράφου και προκάλεσαν επίσης πρακτικές δυσκολίες για τους πολίτες κατά την άσκηση του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία.
Σύμφωνα με το άρθρο 13 του κανονισμού, δύο έτη και 11 έτη, αντίστοιχα, από την ημερομηνία εφαρμογής του, η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού, ειδικότερα όσον αφορά την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επιπροσθέτως, έξι έτη από την ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού και στο εξής κάθε έξι έτη, η Επιτροπή πρέπει να διενεργεί αξιολόγηση του κανονισμού και να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις κύριες διαπιστώσεις της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.
Τα κράτη μέλη και οι σχετικοί οργανισμοί της ΕΕ πρέπει να παράσχουν στην Επιτροπή τα αναγκαία στοιχεία για την εκπόνηση των εκθέσεων που αναφέρονται στην εν λόγω διάταξη. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή απέστειλε στα κράτη μέλη ερωτηματολόγιο. Επιπλέον, ο Frontex προέβη σε ανάλυση των χαρακτηριστικών ασφάλειας των δειγμάτων δελτίων ταυτότητας που παρασχέθηκαν στην Επιτροπή από τα κράτη μέλη.
2.Εφαρμογή του κανονισμού
2.1.Τεχνική εφαρμογή
2.1.1.Τεχνική αξιολόγηση των δελτίων ταυτότητας που εκδίδονται
Σκοπός της τεχνικής αξιολόγησης που διενήργησε ο Frontex ήταν η επαλήθευση της συμμόρφωσης των δελτίων ταυτότητας των κρατών μελών με τον μορφότυπο, τα ελάχιστα πρότυπα ασφάλειας και τις προδιαγραφές του άρθρου 3 του κανονισμού. Η εν λόγω αξιολόγηση περιλάμβανε τον έλεγχο της συμμόρφωσης των δελτίων ταυτότητας με τις προδιαγραφές και τα ελάχιστα πρότυπα ασφάλειας που καθορίζονται στο έγγραφο 9303 του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ) «Machine Readable Travel Documents» (Μηχαναγνώσιμα ταξιδιωτικά έγγραφα) και τις απαιτήσεις που ορίζονται στα στοιχεία δ), στ) και ζ) του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1030/2002, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1954, με ορισμένους περιορισμούς λόγω των τεχνικών ικανοτήτων του Frontex. Ο Frontex εξέτασε τα τελευταία υποδείγματα δελτίων ταυτότητας που εξέδωσαν τα κράτη μέλη.
Με την εξαίρεση του ελληνικού δελτίου ταυτότητας (βλ. σημείο 2.4.2), διαπιστώθηκε ότι όλα τα δελτία ταυτότητας που αναλύθηκαν συμμορφώνονταν με τον κανονισμό, όσον αφορά τα τμήματα που μπόρεσε να ελέγξει ο Frontex. Ωστόσο, ο Frontex εντόπισε τα ακόλουθα προβλήματα όσον αφορά ορισμένα άλλα δελτία ταυτότητας:
·ορισμένα από τα δελτία ταυτότητας που εξετάστηκαν δεν πληρούσαν τις ελάχιστες απαιτήσεις μεγέθους του φωτογραφικού πορτρέτου·
·ορισμένα από τα δελτία ταυτότητας που εξετάστηκαν δεν περιείχαν όλα τα χαρακτηριστικά ασφάλειας για την προστασία έναντι της υποκατάστασης φωτογραφίας·
·ορισμένα από τα δελτία ταυτότητας που εξετάστηκαν αποκλίνουν από τις γενικές προδιαγραφές για τη διάταξη που έχει θεσπίσει ο ΔΟΠΑ (π.χ. τα στοιχεία αναγράφονται σε διαφορετική ζώνη).
Η Επιτροπή βρίσκεται σε επικοινωνία με τα κράτη μέλη των οποίων τα δελτία ταυτότητας καλύπτονται από τα πορίσματα του Frontex.
Με βάση τις αναλύσεις του, ο Frontex διατύπωσε τις ακόλουθες επιχειρησιακές παρατηρήσεις:
·«Η εκτύπωση με ιριδισμό, δεδομένου ότι αποτελεί ειδική μέθοδο εκτύπωσης, αυξάνει την ανθεκτικότητα της εκτύπωσης όφσετ (offset) και διευκολύνει τους ελέγχους στην πρώτη γραμμή. Η σταδιακή συγχώνευση των χρωμάτων θα πρέπει να είναι αναγνωρίσιμη και διακριτή.»
·«[Η] απαίτηση που αφορά το μέγεθος του φωτογραφικού πορτρέτου είναι σημαντική για τη διευκόλυνση των ελέγχων ταυτότητας και τον εντοπισμό περιπτώσεων απάτης σχετικά με τα έγγραφα, όπως η περίπτωση στην οποία ο δράστης της απάτης υποδύεται ένα έμπιστο πρόσωπο ή προσποιείται ότι εκπροσωπεί αξιόπιστη οντότητα (όπως οικονομική αρχή, υπηρεσία κοινωνικής ασφάλισης, επιχείρηση κ.λπ.) για να αποσπάσει χρήματα από το θύμα ή να υποκλέψει τα προσωπικά του στοιχεία και η επιτύπωση του φωτογραφικού πορτρέτου, δύο είδη απάτης τα οποία τα τελευταία χρόνια συγκαταλέγονται μεταξύ των συνηθέστερων ειδών απάτης σχετικά με τα έγγραφα / την ταυτότητα. Ως εκ τούτου, το να είναι το φωτογραφικό πορτρέτο του κατόχου μεγαλύτερου μεγέθους έχει ζωτική σημασία για τους ελέγχους ταυτότητας και γνησιότητας των εγγράφων. Στις περιπτώσεις που το φωτογραφικό πορτρέτο είναι το μόνο διαθέσιμο αναγνωριστικό προσωπικών στοιχείων για την υποστήριξη του ελέγχου ταυτότητας, το μέγεθος του φωτογραφικού πορτρέτου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.»
·«Η εισαγωγή πρόσθετου φωτογραφικού πορτρέτου του κατόχου είναι ένα μέτρο για την αύξηση της θωράκισης των δελτίων ταυτότητας έναντι της υποκατάστασης φωτογραφίας και για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους στην παραποίηση του φωτογραφικού πορτρέτου. Η ποιότητα του πρόσθετου φωτογραφικού πορτρέτου πρέπει να είναι τέτοια ώστε να εξασφαλίζεται η σύγκριση με το κύριο φωτογραφικό πορτρέτο και πρέπει να επαληθεύεται εύκολα στην πρώτη γραμμή.»
2.1.2.Άλλες πτυχές που συνδέονται με την τεχνική εφαρμογή όσον αφορά τα δελτία ταυτότητας
Σύμφωνα με τη δυνατότητα που παρέχεται από το άρθρο 3 παράγραφος 3 του κανονισμού, δύο είναι τα κράτη μέλη που χρησιμοποιούν, αντί του προσδιορισμού «δελτίο ταυτότητας», άλλον καθιερωμένο εθνικό προσδιορισμό στην επίσημη γλώσσα. Πέντε κράτη μέλη περιλαμβάνουν, στο δελτίο, κείμενο σε γραφή Μπράιγ.
Επί του παρόντος, 13 κράτη μέλη κάνουν χρήση της δυνατότητας που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 9 του κανονισμού όσον αφορά την ενσωμάτωση διπλής διεπαφής ή χωριστού μέσου αποθήκευσης. Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 10 του κανονισμού, 14 κράτη μέλη αποθηκεύουν στα δελτία ταυτότητας που εκδίδουν δεδομένα για ηλεκτρονικές υπηρεσίες, όπως η ηλεκτρονική διακυβέρνηση και οι ηλεκτρονικές επιχειρηματικές δραστηριότητες, έτσι ώστε να είναι φυσικά ή λογικά διαχωρισμένα από τα βιομετρικά δεδομένα που είναι αποθηκευμένα στο μικροκύκλωμα του δελτίου.
2.1.3.Συλλογή βιομετρικών αναγνωριστικών στοιχείων
Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 7 πρώτο εδάφιο του κανονισμού, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να απαλλάσσονται τα παιδιά ηλικίας μεταξύ 6 και 12 ετών από την υποχρέωση παροχής δακτυλικών αποτυπωμάτων κατά την έκδοση των δελτίων ταυτότητάς τους. Επί του παρόντος, 19 κράτη μέλη κάνουν χρήση αυτής της δυνατότητας. Τα κράτη μέλη έχουν επίσης θεσπίσει διάφορα μέτρα για τη συλλογή βιομετρικών αναγνωριστικών στοιχείων σε συνάρτηση με τις ειδικές ανάγκες των παιδιών και των ευάλωτων ατόμων, όπως ειδικά εγχειρίδια ή ειδικές ώρες λειτουργίας.
Στις απαντήσεις τους στο ερωτηματολόγιο της Επιτροπής, λίγα μόνο κράτη μέλη ανέφεραν δυσκολίες ως προς τη συλλογή βιομετρικών αναγνωριστικών στοιχείων, οι οποίες συνδέονται κυρίως με την ποιότητα της εικόνας προσώπου ή των δακτυλικών αποτυπωμάτων που λαμβάνονται. 22 κράτη μέλη χρησιμοποιούν ή εξετάζουν το ενδεχόμενο χρήσης κινητών συσκευών εγγραφής για την έκδοση δελτίων ταυτότητας για πρόσωπα τα οποία δεν έχουν την ικανότητα να επισκεφτούν τις αρχές που είναι αρμόδιες για την έκδοση αυτών των δελτίων. 12 κράτη μέλη συλλέγουν την εικόνα προσώπου μέσω ζωντανής εγγραφής, παρότι ορισμένα από αυτά δέχονται επίσης εναλλακτικά να προσκομίσει ο αιτών φωτογραφία.
2.1.4.Απάτη σχετικά με έγγραφα
Τα περισσότερα κράτη μέλη αναφέρουν ότι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιπτώσεις πλαστών δελτίων ταυτότητας και εγγράφων διαμονής που εκδίδονται σύμφωνα με τον κανονισμό. Ωστόσο, δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί λεπτομερής επισκόπηση της κατάστασης που σχετίζεται με τον κανονισμό, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη δεν παρακολουθούν ειδικά τον αριθμό των καταγγελλόμενων δραστών απάτης [τόσο της απάτης εκμετάλλευσης της ομοιότητας (lookalike fraud) όσο και της απάτης εν γένει] οι οποίοι χρησιμοποιούν δελτία ταυτότητας ή έγγραφα διαμονής που έχουν εκδοθεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού, ούτε τον αριθμό των ατόμων που καταγγέλλουν τα ίδια ότι έχουν πέσει θύματα κλοπής ταυτότητας. Στα πέντε κράτη μέλη που δήλωσαν τον αριθμό των καταγγελθέντων δραστών απάτης από την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού και μετά, ο αριθμός των πλαστών εγγράφων που αναφέρθηκαν κυμαίνονταν από 22 έως 57.
2.1.5.Υποχρέωση υποβολής στοιχείων βάσει του κανονισμού
Στα σημεία που ακολουθούν συνοψίζονται οι διάφορες υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων που προβλέπονται από τον κανονισμό. Η Επιτροπή συνεχίζει τις επαφές της με τα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη παράσχει πληροφορίες σύμφωνα με τις διάφορες διατάξεις.
2.1.5.1.Παροχή πληροφοριών σύμφωνα με το άρθρο 9
Σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού, τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν τουλάχιστον μία κεντρική αρχή ως σημείο επαφής για την εφαρμογή του κανονισμού και να γνωστοποιήσουν το όνομα της εν λόγω αρχής στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη.
Έως τον Ιούνιο του 2023, 19 κράτη μέλη είχαν γνωστοποιήσει το εν λόγω όνομα στην Επιτροπή.
2.1.5.2.Παροχή πληροφοριών σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 7
Σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 7 του κανονισμού, τα κράτη μέλη πρέπει να τηρούν κατάλογο των αρμόδιων αρχών που έχουν πρόσβαση στα βιομετρικά δεδομένα τα οποία είναι αποθηκευμένα στο μέσο αποθήκευσης των δελτίων ταυτότητας και να διαβιβάζουν μία φορά ετησίως τους καταλόγους αυτούς στην Επιτροπή. Η Επιτροπή πρέπει να δημοσιεύει στο διαδίκτυο συγκεντρωτικό πίνακα των εν λόγω εθνικών καταλόγων.
Έως τον Ιούνιο του 2023, 22 κράτη μέλη είχαν διαβιβάσει στην Επιτροπή τον κατάλογο των αρμόδιων αρχών τους, τον οποίο έχει δημοσιοποιήσει η Επιτροπή.
2.1.5.3.Παροχή πληροφοριών σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3
Σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3 του κανονισμού, τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν φορείς αρμόδιους για την εκτύπωση των δελτίων ταυτότητας και των δελτίων διαμονής μελών της οικογένειας πολιτών της ΕΕ και να κοινοποιήσουν τα ονόματα των εν λόγω φορέων στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη.
Έως τον Ιούνιο του 2023, 22 κράτη μέλη είχαν κοινοποιήσει στην Επιτροπή τους αρμόδιους φορείς για την εκτύπωση των εγγράφων βάσει του κανονισμού.
2.1.6.Αριθμός εγγράφων που εκδόθηκαν σε μορφότυπο συμμορφούμενο με τον κανονισμό
Έως τον Απρίλιο του 2023 τα κράτη μέλη είχαν δηλώσει ότι είχαν εκδώσει περισσότερα από 53 εκατομμύρια δελτία ταυτότητας, σχεδόν 900 000 έγγραφα διαμονής για πολίτες της ΕΕ και περισσότερα από 950 000 δελτία διαμονής για υπηκόους τρίτων χωρών που είναι μέλη οικογένειας πολιτών της ΕΕ σε μορφότυπο συμμορφούμενο με τον κανονισμό.
2.2.Περίοδοι σταδιακής κατάργησης των δελτίων ταυτότητας και των δελτίων διαμονής για τα μέλη της οικογένειας που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους
2.2.1.Δελτία ταυτότητας
Το άρθρο 5 του κανονισμού προβλέπει ότι τα δελτία ταυτότητας που δεν πληρούν τις απαιτήσεις του κανονισμού παύουν να ισχύουν κατά τη λήξη τους ή το αργότερο στις 3 Αυγούστου 2031, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι προγενέστερη. Τα δελτία ταυτότητας που δεν πληρούν ορισμένα ελάχιστα πρότυπα ασφάλειας ή δεν περιλαμβάνουν λειτουργική μηχαναγνώσιμη ζώνη παύουν να ισχύουν κατά τη λήξη τους ή το αργότερο στις 3 Αυγούστου 2026.
Στις απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο, δέκα κράτη μέλη ανέφεραν ότι η 10ετής περίοδος σταδιακής κατάργησης εφαρμόζεται στα δελτία ταυτότητας που είχαν εκδώσει προηγουμένως, πέντε κράτη μέλη ανέφεραν ότι η 5ετής περίοδος σταδιακής κατάργησης εφαρμόζεται στα δελτία ταυτότητας που είχαν εκδώσει προηγουμένως και επτά κράτη μέλη ανέφεραν ότι υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής και των δύο περιόδων λόγω των διαφορετικών μορφοτύπων που κυκλοφορούν επί του παρόντος.
2.2.2.Δελτία διαμονής για μέλη της οικογένειας που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους
Το άρθρο 8 του κανονισμού προβλέπει ότι τα δελτία διαμονής που δεν πληρούν τις απαιτήσεις του κανονισμού θα παύσουν να ισχύουν κατά τη λήξη τους ή το αργότερο στις 3 Αυγούστου 2026 (5ετής περίοδος σταδιακής κατάργησης), ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι προγενέστερη. Τα δελτία διαμονής που δεν πληρούν ορισμένα ελάχιστα πρότυπα ασφάλειας ή δεν περιλαμβάνουν λειτουργική μηχαναγνώσιμη ζώνη θα παύσουν να ισχύουν κατά τη λήξη τους ή το αργότερο στις 3 Αυγούστου 2023 (2ετής περίοδος σταδιακής κατάργησης), ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι προγενέστερη.
Στις απαντήσεις τους στο ερωτηματολόγιο, 11 κράτη μέλη ανέφεραν ότι η 5ετής περίοδος σταδιακής κατάργησης εφαρμόζεται στα δελτία διαμονής που είχαν εκδώσει προηγουμένως, έξι κράτη μέλη ανέφεραν ότι η 2ετής περίοδος σταδιακής κατάργησης εφαρμόζεται στα δελτία διαμονής που είχαν εκδώσει προηγουμένως και έξι κράτη μέλη ανέφεραν ότι υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής και των δύο περιόδων λόγω των διαφορετικών μορφοτύπων που κυκλοφορούν επί του παρόντος.
2.3.Προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
2.3.1.Ελευθερία κυκλοφορίας και διαμονής
Ο κανονισμός επηρεάζει θετικά το θεμελιώδες δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 45 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης), αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες που σχετίζονται με την ασφάλεια και την αναγνώριση τόσο των δελτίων ταυτότητας όσο και των εγγράφων διαμονής. Μέσω της ενσωμάτωσης βιομετρικών δεδομένων (εικόνα προσώπου και δύο δακτυλικά αποτυπώματα), τα έγγραφα που εκδίδονται σύμφωνα με τον κανονισμό καθιστούν δυνατή την πιο αξιόπιστη επαλήθευση του εγγράφου και την καλύτερη ταυτοποίηση των ατόμων.
Από την έναρξη της έκδοσης δελτίων ταυτότητας σε μορφότυπο που πληροί τις απαιτήσεις του κανονισμού, τα κράτη μέλη δεν έχουν αναφέρει ζητήματα που να αντιμετώπισαν οι υπήκοοί τους σε σχέση με την αποδοχή των εν λόγω εγγράφων σε άλλα κράτη μέλη.
Στα περισσότερα κράτη μέλη, τα τέλη για την έκδοση των εγγράφων που καλύπτονται από τον κανονισμό δεν αυξήθηκαν μετά την έναρξη εφαρμογής του. Στις περιπτώσεις που τα τέλη αυξήθηκαν, αναφέρθηκε ότι η αύξηση ήταν μικρή και ότι συμβάδιζε με το κόστος των βελτιωμένων χαρακτηριστικών ασφάλειας των εγγράφων.
2.3.2.Σεβασμός της ιδιωτικής ζωής και προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
Οι περιορισμοί του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (άρθρα 7 και 8 του Χάρτη) πρέπει να προβλέπονται από τον νόμο, να σέβονται το βασικό περιεχόμενο των εν λόγω δικαιωμάτων και να είναι αναλογικοί προς την επίτευξη θεμιτού σκοπού
. Στο πλαίσιο αυτό, ο κανονισμός προβλέπει την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του κατόχου του εγγράφου, συμπεριλαμβανομένων των βιομετρικών δεδομένων. Η αποθήκευση εικόνας προσώπου και δύο δακτυλικών αποτυπωμάτων σε δελτία ταυτότητας και διαμονής, όπως ήδη προβλέπεται για τα βιομετρικά διαβατήρια
και τις βιομετρικές άδειες διαμονής για τους υπηκόους τρίτων χωρών
, αποτελεί κατάλληλο συνδυασμό αξιόπιστης εξακρίβωσης και επαλήθευσης της γνησιότητας της ταυτότητας με μειωμένο κίνδυνο απάτης, προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός της ενίσχυσης της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας και διαμονής.
Οι τροπολογίες στην πρόταση της Επιτροπής τις οποίες κατέθεσαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας πρόσθεσαν τη δυνατότητα αποθήκευσης των εν λόγω βιομετρικών δεδομένων στα έγγραφα διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της ΕΕ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχαν τα κράτη μέλη στο ερωτηματολόγιο, 13 κράτη μέλη περιλαμβάνουν επί του παρόντος στα έγγραφα διαμονής που εκδίδονται για πολίτες της ΕΕ ασφαλές μέσο αποθήκευσης με τα βιομετρικά αναγνωριστικά στοιχεία του κατόχου (εικόνα προσώπου και ενδεχομένως δύο δακτυλικά αποτυπώματα).
Όσον αφορά την αιτιολόγηση της επεξεργασίας των βιομετρικών δεδομένων, πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή προβλέπεται από τη νομοθεσία, συγκεκριμένα από το άρθρο 3 παράγραφος 5 του κανονισμού. Ο περιορισμός αυτός του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ανταποκρίνεται σε στόχο γενικού συμφέροντος, δηλαδή στην πρόληψη της απάτης και της πλαστογράφησης εγγράφου, περιορισμός ο οποίος ενισχύεται από την έλλειψη ομοιογένειας ως προς τους μορφότυπους και τα χαρακτηριστικά ασφάλειας των εθνικών δελτίων ταυτότητας πριν από την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού. Η πρόληψη της απάτης και της πλαστογράφησης ευνοεί την αποδοχή δελτίων ταυτότητας από κράτη μέλη διαφορετικά από εκείνα που τα εκδίδουν, γεγονός που διευκολύνει το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της ΕΕ. Ο κίνδυνος απάτης, ιδίως μέσω παραποιημένων δελτίων ταυτότητας ή κατάχρησης δικαιώματος, πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
Το άρθρο 3 παράγραφος 5 αποτελεί αντικείμενο δύο υπό εξέλιξη διαδικασιών προδικαστικής παραπομπής (βλ. σημείο 2.4.3). Όσον αφορά το αν ενδείκνυται να αποθηκεύονται βιομετρικά δεδομένα στα δελτία ταυτότητας, το Δικαστήριο έχει ήδη αναγνωρίσει ότι η καταχώριση των ψηφιακών δακτυλικών αποτυπωμάτων σε μέσο αποθήκευσης υψηλής ασφάλειας θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο πλαστογράφησης των διαβατηρίων και να διευκολύνει τα καθήκοντα των αρχών που είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο της γνησιότητας των εγγράφων αυτών
. Το ίδιο ισχύει, κατά την γενική εισαγγελέα Medina, και για τη χρήση δελτίων ταυτότητας στο πλαίσιο της άσκησης της ελεύθερης κυκλοφορίας.
Το Δικαστήριο έχει ήδη εξετάσει την αναλογικότητα της αποδοχής και αποθήκευσης δακτυλικών αποτυπωμάτων. Διαπίστωσε ότι η διαδικασία αυτή δεν αποτελεί κατʼ ιδίαν πράξη, δεδομένου ότι τα δύο δακτυλικά αποτυπώματα αποτελούν χαρακτηριστικά που είναι ορατά από άλλους, ούτε είναι ιδιαίτερα δυσάρεστη σωματικά ή ψυχολογικά για τον ενδιαφερόμενο. Επιπλέον, το Δικαστήριο δεν βρήκε καμία ένδειξη από την οποία να προκύπτει ότι ο συνδυασμός της καταγραφής των δακτυλικών αποτυπωμάτων και της λήψης της εικόνας προσώπου θίγει σε σοβαρότερο βαθμό τα δικαιώματα αυτά. Κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει εξίσου κατάλληλη αλλά λιγότερο επεμβατική μέθοδος, σε σύγκριση με τη λήψη και την αποθήκευση δακτυλικών αποτυπωμάτων, για την επίτευξη, με εξίσου αποτελεσματικό τρόπο, του σκοπού του κανονισμού.
Τέλος, ο κανονισμός προβλέπει ενισχυμένες εγγυήσεις για τη συλλογή και αποθήκευση δακτυλικών αποτυπωμάτων. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου εφαρμόζεται όσον αφορά την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων των βιομετρικών δεδομένων, στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού. Κατά κανόνα, τα κράτη μέλη πρέπει να ελέγχουν την εικόνα προσώπου, ενώ τα δακτυλικά αποτυπώματα μπορούν να ελέγχονται μόνο σε περίπτωση αμφιβολίας. Τα δακτυλικά αποτυπώματα μπορούν να λαμβάνονται μόνο από ειδικευμένο και δεόντως εξουσιοδοτημένο προσωπικό και να ελέγχονται από δεόντως εξουσιοδοτημένο προσωπικό και μόνον εφόσον απαιτείται από τον νόμο. Επιπροσθέτως, τα βιομετρικά δεδομένα που αποθηκεύονται με σκοπό την εξατομίκευση των δελτίων ταυτότητας ή των εγγράφων διαμονής πρέπει να φυλάσσονται με τρόπο υψηλής ασφάλειας και μόνον έως την ημερομηνία παραλαβής του εγγράφου. Εξάλλου, η αιτιολογική σκέψη 21 αναφέρει ρητά ότι ο κανονισμός δεν μπορεί να παρέχει τη νομική βάση για τη δημιουργία ή τη διατήρηση βάσεων δεδομένων βιομετρικών δεδομένων σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο.
Από την ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού, η Επιτροπή δεν έχει λάβει γνώση τυχόν επιτυχών επιθέσεων ή παραβιάσεων του ασφαλούς μέσου αποθήκευσης το οποίο περιλαμβάνεται στα έγγραφα που καλύπτονται.
Στην απόφαση Landeshauptstadt Wiesbaden, η γενική εισαγγελέας Medina κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο κανονισμός και, ειδικότερα, το άρθρο 3 παράγραφος 5 του εν λόγω κανονισμού δεν συνιστά αδικαιολόγητο περιορισμό των άρθρων 7 και 8 του Χάρτη.
2.4.Άλλες πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού
2.4.1.Αντίκτυπος της πανδημίας COVID-19
Η ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού, η 2α Αυγούστου 2021, συνέπεσε με την περίοδο της πανδημίας COVID-19. Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος αυτού, τον Μάρτιο του 2021 η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με τον αντίκτυπο της πανδημίας στις σχετικές προετοιμασίες των κρατών μελών. Στις απαντήσεις τους, επτά κράτη μέλη πρότειναν να εξεταστεί το ενδεχόμενο αναβολής της ημερομηνίας εφαρμογής του κανονισμού.
Με βάση τις παρατηρήσεις που έλαβε η Επιτροπή, τον Ιούλιο του 2021 ενημέρωσε τα κράτη μέλη ότι είχε αποφασίσει να μην προτείνει την αναβολή της έναρξης εφαρμογής του κανονισμού, προκειμένου να μην τεθεί σε κίνδυνο η προγραμματισμένη υλοποίησή του, έως τις 2 Αυγούστου 2021, για τα κράτη μέλη που ήταν έτοιμα να εκδώσουν έγγραφα τα οποία να πληρούν τις απαιτήσεις του κανονισμού.
Η Επιτροπή πρότεινε στα κράτη μέλη που είχαν επισημάνει πιθανές καθυστερήσεις να λάβουν μέτρα μετριασμού για να διασφαλίσουν ότι η περίοδος ισχύος που αναγράφεται στο έγγραφο αντιστοιχεί δεόντως στις περιόδους σταδιακής κατάργησης που ορίζονται στα άρθρα 5 και 8 του κανονισμού (βλ. σημείο 2.2).
Αυτό σήμαινε, για παράδειγμα, ότι τα μη συμμορφούμενα δελτία ταυτότητας που θα εκδίδονταν μετά τις 2 Αυγούστου 2021 και θα καλύπτονταν από τη μεγαλύτερη περίοδο σταδιακής εφαρμογής θα έπρεπε να αναγράφουν την 3η Αυγούστου 2031 το αργότερο ως ημερομηνία λήξης της ισχύος τους, ακόμη και αν ένα κράτος μέλος εξέδιδε κανονικά τέτοια δελτία ταυτότητας με 10ετή περίοδο ισχύος. Διαφορετικά, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 του κανονισμού, τα σχετικά δελτία ταυτότητας θα έπαυαν να ισχύουν, παρότι θα εξακολουθούσαν να εμφανίζονται ως έγκυρα λόγω της μεταγενέστερης ημερομηνίας που αναγράφεται σε αυτά. Ομοίως, τα μη συμμορφούμενα δελτία ταυτότητας που θα εκδίδονταν μετά τις 2 Αυγούστου 2021 και θα καλύπτονταν από τη συντομότερη περίοδο σταδιακής εφαρμογής θα έπρεπε να αναγράφουν την 3η Αυγούστου 2026 το αργότερο ως ημερομηνία λήξης της ισχύος τους.
Παράλληλα, η Επιτροπή συνέστησε θερμά σε όλα τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την έκδοση εγγράφων συμμορφούμενων με τον κανονισμό από την έναρξη εφαρμογής του.
Όσον αφορά τα μέτρα μετριασμού, τα οικεία κράτη μέλη ανέφεραν ότι είχαν περιορίσει τη διάρκεια ισχύος των σχετικών εγγράφων και/ή είχαν ενημερώσει σχετικά τους κατόχους.
2.4.2.Διαδικασίες επί παραβάσει που κίνησε η Επιτροπή
Στις 14 Ιουλίου 2023 η Επιτροπή κίνησε διαδικασίες επί παραβάσει κατά της Βουλγαρίας, της Ελλάδας και της Πορτογαλίας για τη μη εφαρμογή του κανονισμού. Οι διαδικασίες επί παραβάσει αφορούν τη μη έκδοση, από τα εν λόγω κράτη μέλη, των εγγράφων που καλύπτονται από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού σε μορφότυπο συμμορφούμενο με τις απαιτήσεις του.
Στην περίπτωση της Βουλγαρίας, η παράβαση αφορά τη μη έκδοση συμμορφούμενων δελτίων ταυτότητας, εγγράφων διαμονής πολιτών της ΕΕ και δελτίων διαμονής για μέλη της οικογένειας πολιτών της ΕΕ που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, η παράβαση αφορά τη μη έκδοση συμμορφούμενων δελτίων ταυτότητας.
Στην περίπτωση της Πορτογαλίας, η παράβαση αφορά τη μη έκδοση συμμορφούμενων δελτίων ταυτότητας και εγγράφων διαμονής των πολιτών της ΕΕ.
2.4.3.Δικαστικές υποθέσεις συναφείς με τον κανονισμό
Από την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού, έχουν υποβληθεί δύο αιτήσεις για την έκδοση προδικαστικών αποφάσεων σχετικά με τον κανονισμό, και ειδικότερα σχετικά με τη νομιμότητα της ενσωμάτωσης δακτυλικών αποτυπωμάτων στα δελτία ταυτότητας. Και οι δύο υποθέσεις εκκρεμούν επί του παρόντος.
Η πρώτη εκκρεμής αίτηση προδικαστικής απόφασης, στην υπόθεση Landeshauptstadt Wiesbaden, αφορά το κύρος του άρθρου 3 παράγραφος 5 του κανονισμού, το οποίο προβλέπει ότι τα δελτία ταυτότητας που εκδίδονται από τα κράτη μέλη πρέπει να είναι εφοδιασμένα με μέσο αποθήκευσης υψηλής ασφάλειας το οποίο περιέχει την εικόνα του προσώπου του κατόχου και δύο δακτυλικά αποτυπώματα σε διαλειτουργικούς μορφότυπους.
Το αιτούν δικαστήριο ζήτησε να διευκρινιστεί αν το άρθρο 21 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ αποτελεί την ορθή νομική βάση για την έκδοση του κανονισμού, αν η υποχρέωση λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων συνάδει με τα θεμελιώδη δικαιώματα του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και της προστασίας των δεδομένων και αν η προβαλλόμενη έλλειψη εκτίμησης αντικτύπου σχετικά με την προστασία των δεδομένων μπορεί να έχει επίπτωση στο κύρος του άρθρου 3 παράγραφος 5 του κανονισμού.
Η γενική εισαγγελέας Medina, στις προτάσεις που διατύπωσε στις 29 Ιουνίου 2023, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο κανονισμός ορθώς εκδόθηκε βάσει του άρθρου 21 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, προκειμένου να διευκολυνθεί η άσκηση του δικαιώματος των πολιτών της Ένωσης να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα εντός των κρατών μελών. Συναφώς, η γενική εισαγγελέας επισήμανε ότι το δικαίωμα αυτό επιτρέπει στους πολίτες της Ένωσης να βιώνουν την καθημερινότητα των άλλων κατοίκων του κράτους μέλους υποδοχής. Ως εκ τούτου, τα εθνικά δελτία ταυτότητας έχουν την ίδια λειτουργία με εκείνη που επιτελούν για τους εν λόγω κατοίκους, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι μόνο ένα αξιόπιστο και γνήσιο αποδεικτικό ταυτότητας διευκολύνει την πλήρη άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας.
Η γενική εισαγγελέας Medina έκρινε επίσης ότι το άρθρο 3 παράγραφος 5 δεν συνιστά αδικαιολόγητο περιορισμό των άρθρων 7 και 8 του Χάρτη (βλ. επίσης σημείο 2.3.2). Τέλος, η γενική εισαγγελέας εξέφρασε την άποψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο δεν ήταν υποχρεωμένα να προβούν σε εκτίμηση αντικτύπου κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας που οδήγησε στην έκδοση του κανονισμού.
Η δεύτερη εκκρεμής αίτηση προδικαστικής απόφασης, στην υπόθεση Kinderrechtencoalitie Vlaanderen και Liga voor Mensenrechten, αφορά το άρθρο 3 παράγραφοι 5 και 6 και το άρθρο 14 του κανονισμού και τη συμβατότητά τους, μεταξύ άλλων, με το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και με το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας. Στην υπόθεση αυτή δεν έχουν δημοσιευθεί ακόμη προτάσεις.
2.4.4.Πληροφορίες που έχουν ληφθεί από τους πολίτες
Από την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού, η Επιτροπή έχει λάβει σειρά καταγγελιών και επιστολών από πολίτες σχετικά με τα έγγραφα που καλύπτονται από τον κανονισμό. Το μεγαλύτερο μέρος της εν λόγω αλληλογραφίας αφορούσε ζητήματα τα οποία δεν σχετίζονται με την εφαρμογή του κανονισμού, ειδικότερα τις εθνικές διοικητικές διαδικασίες που συνδέονται με την έκδοση δελτίων ταυτότητας και εγγράφων διαμονής στα κράτη μέλη και τις καθυστερήσεις στις εν λόγω διαδικασίες. Οι επιστολές και οι καταγγελίες σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού αφορούσαν κυρίως την υποχρεωτική ενσωμάτωση δακτυλικών αποτυπωμάτων (στο πλαίσιο αυτό, βλ. σημείο 2.3.2).
2.5.Άλλες σχετικές εξελίξεις
2.5.1.Ψηφιοποίηση των ταξιδιωτικών εγγράφων και διευκόλυνση των ταξιδιών
Στις 2 Ιουνίου 2021 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Στρατηγική προς έναν πλήρως λειτουργικό και ανθεκτικό χώρο Σένγκεν». Στη στρατηγική επισημαίνεται ότι, μόλις ανακάμψουν τα παγκόσμια ταξίδια από την πανδημία COVID-19, αναμένονται σημαντικές αυξήσεις των ροών επιβατών. Αυτό θα δώσει νέα ώθηση στη διαδικασία ψηφιοποίησης που είχε ήδη ξεκινήσει πριν από την πανδημία και θα απαιτήσει καινοτόμους τρόπους διευκόλυνσης και επιτάχυνσης των συνοριακών ελέγχων στους διεθνείς λιμένες εισόδου. Η ψηφιακή τεκμηρίωση είναι πιο αποδοτική και ασφαλής. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι, μετά από εμπεριστατωμένη αξιολόγηση και τις αναγκαίες διαβουλεύσεις, προτίθεται να υποβάλει πρόταση κανονισμού σχετικά με την ψηφιοποίηση των ταξιδιωτικών εγγράφων και τη διευκόλυνση των ταξιδιών.
Με την καθιέρωση ψηφιακών ταξιδιωτικών εγγράφων για τους πολίτες της ΕΕ, η Επιτροπή έχει ως στόχο να διευκολύνει τα ταξίδια πέραν των εξωτερικών συνόρων, να αμβλύνει την πίεση και τη συμφόρηση στα σημεία διέλευσης των συνόρων και να συντομεύσει τους χρόνους αναμονής, καθώς και να αυξήσει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των συνοριακών ελέγχων. Αποσκοπεί επίσης στη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας για τους πολίτες της ΕΕ και τα μέλη των οικογενειών τους.
Ο ΔΟΠΑ έχει θεσπίσει πρότυπο για τα ψηφιακά ταξιδιωτικά έγγραφα (τα λεγόμενα ψηφιακά ταξιδιωτικά διαπιστευτήρια), όπως συμβαίνει ιστορικά για το υλικό ηλεκτρονικό διαβατήριο και τα ηλεκτρονικά δεδομένα που περιέχονται στο μικροκύκλωμά του. Τα ψηφιακά ταξιδιωτικά διαπιστευτήρια μπορούν να προέρχονται από υφιστάμενο διαβατήριο ή δελτίο ταυτότητας. Οι ταξιδιώτες θα έχουν αντίγραφο των δεδομένων που είναι αποθηκευμένα στο μέσο αποθήκευσης του υλικού ταξιδιωτικού εγγράφου σε εφαρμογή φιλοξενούμενη σε συσκευή, όπως κινητό τηλέφωνο (δεν περιλαμβάνονται δακτυλικά αποτυπώματα). Οι ταξιδιώτες θα μπορούν να αποστέλλουν εκ των προτέρων ταξιδιωτικές πληροφορίες, παρέχοντας στις αρχές τον χρόνο να φιλτράρουν τις πληροφορίες και να επιταχύνουν τυχόν εφαρμοζόμενους συνοριακούς ελέγχους.
Η Επιτροπή συλλέγει επί του παρόντος αποδεικτικά στοιχεία και διενεργεί τις αξιολογήσεις που απαιτούνται για την προετοιμασία της εν λόγω πρότασης.
2.5.2.Ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα
Στις 3 Ιουνίου 2021 η Επιτροπή πρότεινε πλαίσιο για την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα, η οποία θα είναι διαθέσιμη στους πολίτες, τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις της ΕΕ για την ταυτοποίησή τους εντός και εκτός διαδικτύου για δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες. Ο προτεινόμενος κανονισμός επιδιώκει να θεσπίσει ένα ασφαλές πλαίσιο στο οποίο οι πολίτες θα μπορούν να συνδέουν τις εθνικές ψηφιακές τους ταυτότητες με ψηφιακά χαρακτηριστικά και διαπιστευτήρια που θα τους επιτρέψουν να αντικαταστήσουν ένα ευρύ φάσμα υλικών δελτίων και καρτών, έτσι ώστε να απλοποιηθεί η καθημερινή τους ζωή.
Η πρόταση για την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα, η οποία βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση, ευθυγραμμίζεται με τους στόχους του κανονισμού. Τα δελτία ταυτότητας που εκδίδονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού περιέχουν ασφαλείς πληροφορίες σε μέσο αποθήκευσης το οποίο μπορεί να χρησιμοποιείται από τα κράτη μέλη για την ασφαλή ταυτοποίηση ενός προσώπου και, κατʼ επέκταση, για τη δημιουργία ευρωπαϊκής ψηφιακής ταυτότητας. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν το ασφαλές μέσο αποθήκευσης των δελτίων ταυτότητας που εκδίδονται βάσει του κανονισμού για να εξοπλίσουν τα δελτία με λειτουργία ηλεκτρονικής ταυτοποίησης.
Στις 29 Ιουνίου 2023 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία σχετικά με τα βασικά στοιχεία της πρότασης.
3.Συμπέρασμα
Το δικαίωμα στην ελεύθερη κυκλοφορία αποτελεί δικαίωμα που απορρέει από την ιθαγένεια της ΕΕ, το οποίο εκτιμούν ιδιαίτερα οι πολίτες της ΕΕ, και τα ασφαλή και αξιόπιστα δελτία ταυτότητας και έγγραφα διαμονής διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην αποφυγή εμποδίων για την άσκηση αυτού του δικαιώματος. Η δυνατότητα των πολιτών της ΕΕ να ταξιδεύουν εντός της ΕΕ χωρίς διαβατήριο και να χρησιμοποιούν μόνο δελτίο ταυτότητας αποτελεί ένα από τα απτά οφέλη του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας. Επιπλέον, η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης των δελτίων διαμονής τα οποία χορηγούνται σε μέλη της οικογένειας που δεν είναι υπήκοοι κράτους μέλους διευκολύνει την οικογενειακή ζωή με τον πολίτη της ΕΕ τον οποίο συνοδεύουν. Για να διασφαλιστεί ότι τα οφέλη αυτά δεν χρησιμοποιούνται καταχρηστικά από κακόβουλους παράγοντες, εξακολουθεί να υπάρχει η αναγκαιότητα υψηλού επιπέδου ασφάλειας για τα εν λόγω έγγραφα.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εφαρμογή του κανονισμού σύμφωνα με τον ρόλο της ως θεματοφύλακα των Συνθηκών.