Βρυξέλλες, 1.7.2022

COM(2022) 450 final

2022/0213(COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Η στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία στην τρέχουσα έκτακτη κατάσταση εντάσσεται σε μια ισχυρή μακροπρόθεσμη σχέση. Η Ουκρανία αναπτύσσει από το 2014 μια ισχυρή εταιρική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία υπερβαίνει τη διμερή συνεργασία για να εξελιχθεί προς τη σταδιακή πολιτική σύνδεση και την οικονομική ενοποίηση. Η συμφωνία σύνδεσης ΕΕ–Ουκρανίας, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Σεπτεμβρίου 2017 και περιλαμβάνει σφαιρική και σε βάθος ζώνη ελεύθερων συναλλαγών, έχει αποτελέσει το κύριο εργαλείο για την προσέγγιση της Ουκρανίας με την ΕΕ 1 . Εκτός από την προώθηση βαθύτερων πολιτικών σχέσεων, ισχυρότερων οικονομικών δεσμών και του σεβασμού των κοινών αξιών, η συμφωνία παρείχε σταθερό πλαίσιο για την επιδίωξη φιλόδοξου προγράμματος μεταρρυθμίσεων, το οποίο επικεντρώνεται στην καταπολέμηση της διαφθοράς, σε ένα ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα, στο κράτος δικαίου και στη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος. Η ΕΕ έχει παράσχει συνεχή στήριξη για τις σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις της Ουκρανίας, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για την προσέλκυση επενδύσεων, την τόνωση της παραγωγικότητας και την ανύψωση του βιοτικού επιπέδου μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Μετά την αίτηση προσχώρησης της χώρας στην Ένωση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναγνώρισε την ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας και της χορήγησε καθεστώς υποψήφιας χώρας · ως εκ τούτου η συνεργασία με την Ουκρανία αναμένεται να εμβαθυνθεί περαιτέρω καθώς η χώρα προχωρά στην ευρωπαϊκή της πορεία.

Η μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη και ο μεταρρυθμιστικός προσανατολισμός της Ουκρανίας αντιμετωπίζουν τεράστια πρόκληση από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στη χώρα, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, με μια πρωτοφανή ενέργεια αδικαιολόγητης και απρόκλητης επιθετικότητας. Πέραν της ανυπολόγιστης ανθρώπινης δυστυχίας, ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία έχει προκαλέσει ήδη τεράστιες ζημιές στις υλικές υποδομές (δρόμους, γέφυρες, εργοστάσια κ.λπ.) και στις κατοικίες και τα δημόσια κτίρια (μονάδες στέγασης, σχολεία, νοσοκομεία κ.λπ.). Οι συγκρούσεις έχουν προκαλέσει επίσης τη μαζική φυγή ανθρώπων, με περισσότερα από 6 εκατομμύρια εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα και πάνω από 7 εκατομμύρια πρόσφυγες.

Εκτός από την πρόκληση τεράστιας ζημίας στην οικονομία, ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει οδηγήσει το κράτος να χάσει την πρόσβαση στις διεθνείς κεφαλαιαγορές. Το υποκείμενο χρηματοδοτικό κενό του ισοζυγίου πληρωμών που προκύπτει από το γεγονός αυτό εκτιμάται από τις αρχές και το ΔΝΤ ότι θα ανέλθει σε περίπου 39 δισ. USD για το σύνολο του 2022. Σύμφωνα με την αξιολόγηση του ίδιου του ΔΝΤ, η Ουκρανία θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει, μέσω ασφαλούς ανάληψης από τα επίσημα διεθνή αποθέματά της, η οποία δεν θα απειλούσε τη μακροοικονομική της σταθερότητα, 9 δισ. USD από το κενό αυτό 2 . Οι διμερείς και πολυμερείς δεσμεύσεις χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία στο πλαίσιο της συνόδου των υπουργών Οικονομικών και των διοικητών των κεντρικών τραπεζών της G7 που πραγματοποιήθηκε στις 18 έως 20 Μαΐου έφθασαν σχεδόν τα 20 δισ. USD. Η Γερμανία παρέσχε επιχορήγηση για άμεση δημοσιονομική στήριξη ύψους 1 δισ. EUR. Περαιτέρω αναλήψεις υποχρεώσεων από τα κράτη μέλη της ΕΕ περιλαμβάνουν 200 εκατ. EUR από την Ιταλία και 190 εκατ. EUR από τη Γαλλία. Προκειμένου να συμβάλει στη χρηματοδότηση του εναπομένοντος εκτιμώμενου χρηματοδοτικού κενού της Ουκρανίας για το σύνολο του 2022, ύψους περίπου 10 δισ. USD, η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει πρόταση για έκτακτη πράξη ΜΧΣ ύψους έως 9 εκατ. EUR προς την Ουκρανία.

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι άμεσες και πιο επείγουσες ανάγκες χρηματοδότησης της Ουκρανίας, ως πρώτο βήμα, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο την παρούσα πρόταση απόφασης για τη χορήγηση στην Ουκρανία πρόσθετης ΜΧΣ ύψους έως 1 δισ. EUR, με τη μορφή μακροπρόθεσμου δανείου με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους. Ως δεύτερο βήμα, η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει το συντομότερο δυνατόν το υπόλοιπο αυτής της εξαιρετικά έκτακτης δέσμης, λόγω της φύσης και του μεγέθους της. Ανταποκρίνεται επομένως στην έκκληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης-24ης Ιουνίου για ταχεία υποβολή πρότασης. Μαζί με τη ΜΧΣ έκτακτης ανάγκης ύψους 1,2 δισ. EUR που εκταμιεύθηκε νωρίτερα εντός του έτους 3 , η συνολική μακροοικονομική στήριξη από την ΕΕ προς την Ουκρανία από την έναρξη του πολέμου προτείνεται να ανέλθει σε έως 10 δισ. EUR μόλις καταστεί λειτουργική ολόκληρη η έκτακτη ΜΧΣ προς την Ουκρανία 4 . Η χρηματοδοτική αυτή συνδρομή προστίθεται σε πολλά άλλα είδη στήριξης, ιδίως στην ανθρωπιστική, αναπτυξιακή και αμυντική βοήθεια, στην αναστολή όλων των εισαγωγικών δασμών στις ουκρανικές εξαγωγές για ένα έτος, και σε άλλες πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, π.χ. για την αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης στις μεταφορές ώστε να είναι δυνατή η διασφάλιση των εξαγωγών, και ιδίως των σιτηρών.

Αυτή η πρόσθετη ΜΧΣ, ύψους έως 1 δισ. EUR, θεωρείται ως το πρώτο μέρος και η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει το συντομότερο δυνατόν πρόταση για το δεύτερο μέρος της έκτακτης ΜΧΣ. Αυτό το πρώτο μέρος της έκτακτης ΜΧΣ αποσκοπεί, αφενός, στην παροχή ταχείας χρηματοδοτικής στήριξης δεδομένων των σοβαρών χρηματοδοτικών αναγκών και, αφετέρου, στη διασφάλιση της συνέχειας των πλέον κρίσιμων λειτουργιών του ουκρανικού κράτους. Θα έχει περίοδο διαθεσιμότητας ενός έτους και θα εκταμιευθεί ως μία δόση, η οποία μπορεί να υποδιαιρεθεί σε ένα ή περισσότερα τμήματα. Ένα μνημόνιο συνεννόησης (στο εξής: ΜΣ), το οποίο θα συμφωνηθεί με τις ουκρανικές αρχές, θα εξαρτηθεί από την αποδέσμευση της δόσης και της συνδρομής. Το εν λόγω ΜΣ θα περιλαμβάνει ενισχυμένη διαφάνεια και υποβολή εκθέσεων σχετικά με τη χρήση των κεφαλαίων και θα καθορίζει τη θέσπιση απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων με τις οποίες θα συνδέεται η εν λόγω ΜΧΣ. Οι δράσεις πολιτικής για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας και της σταθερότητας της χώρας στον τομέα της διακυβέρνησης και του κράτους δικαίου και στον τομέα της ενέργειας από τη ΜΧΣ έκτακτης ανάγκης ύψους 1,2 δισ. EUR που εκταμιεύθηκε τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2022, οι οποίες δεν έχουν ολοκληρωθεί για λόγους ανωτέρας βίας, θα μπορούσαν επίσης να εξεταστούν τότε. Η εφαρμογή της παρούσας ΜΧΣ, ως πρώτο τμήμα της έκτακτης ΜΧΣ που εξαγγέλθηκε στην ανακοίνωση για την αρωγή και την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας αναμένεται να συνδυαστεί με την ανθρωπιστική βοήθεια και τη στήριξη που χρηματοδοτούνται από τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη (ΜΓΑΔΣ-ΠΕ) 5 . Επιπλέον, αποτελεί μέρος της εξαιρετικής διεθνούς προσπάθειας που καταβάλλουν διμερείς χορηγοί και διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί για τη στήριξη της Ουκρανίας στην κρίσιμη αυτή συγκυρία.

Η προτεινόμενη δόση ύψους 1 δισ. EUR θα υποστηριχθεί από προβλέψεις που διατίθενται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την εγγύηση εξωτερικής δράσης που θεσπίστηκε στο πλαίσιο του ΜΓΑΔΣ-ΠΕ. Οι προβλέψεις αυτές εξοπλίζουν την ΕΕ με πόρους για την αποπληρωμή των επενδυτών που κατέχουν ομόλογα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση των δανείων της ΜΧΣ σε περίπτωση που μια δικαιούχος χώρα δεν τηρήσει τις υποχρεώσεις αποπληρωμής που έχει αναλάβει έναντι της ΕΕ. Το τρέχον ΠΔΠ προβλέπει ένα γενικό πρόγραμμα ΜΧΣ ύψους περίπου 11 δισ. EUR σε δάνεια, συνολικά, τα οποία τροφοδοτούνται με συντελεστή 9 %. Σε αυτή τη βάση, έχουν δεσμευτεί 1 δισ. EUR σε προβλέψεις στις διατάξεις δημοσιονομικού προγραμματισμού για δάνεια ΜΧΣ προς τρίτες χώρες στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ. Οι προβλέψεις θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν εντός των ορίων που καθορίζονται στο άρθρο 31 παράγραφος 5 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947. Οι προβλέψεις αυτές θα παράσχουν τα δημοσιονομικά μέσα που θα στηρίξουν το προτεινόμενο δάνειο προς την Ουκρανία.

Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των πρόσφατων δραματικών και απρόβλεπτων εξελίξεων στην Ουκρανία, ο συντελεστής προβλέψεων 9 % που εφαρμόζεται γενικά στις χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση του ισοζυγίου πληρωμών δεν είναι ο κατάλληλος στην παρούσα περίπτωση. Η παρούσα πρόταση προβλέπει συντελεστή κάλυψης 70 % μέσω καταβεβλημένων προβλέψεων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της Ένωσης. Ο εν λόγω εξαιρετικά υψηλός συντελεστής προβλέψεων θεωρείται επαρκής για τον περιορισμό του κινδύνου που συνεπάγεται αυτή η πρόσθετη ΜΧΣ προς την Ουκρανία, σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Η εφαρμογή αυτού του συντελεστή προβλέψεων 70 % στο προβλεπόμενο δανειακό πρόγραμμα ύψους έως 1 δισ. EUR με μορφή δανείου συνεπάγεται ότι ποσό 700 εκατ. EUR, που είναι ήδη διαθέσιμο στο πλαίσιο του τρέχοντος ΠΔΠ για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή σε τρίτες χώρες, θα χρησιμοποιηθεί ως αποθεματικό έναντι πιθανών ζημιών από το νέο αυτό δάνειο. Ο εν λόγω συντελεστής προβλέψεων θα εφαρμόζεται αντί του γενικού κανόνα που ορίζεται στο άρθρο 31 παράγραφος 5 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947.

Αναγνωρίζοντας την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζει η Ουκρανία, και προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις του δανείου αυτού στη δημοσιονομική βιωσιμότητα, προτείνεται επίσης ο προϋπολογισμός της ΕΕ να αναλάβει κατ’ εξαίρεση το κόστος επιτοκίου που προκύπτει από την προτεινόμενη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ύψους έως 1 δισ. EUR, με τη μορφή δανείου. Με τον τρόπο αυτό, η ΕΕ θα παράσχει πρόσθετη οικονομική ανακούφιση στην Ουκρανία, πράγμα που θα συμβάλλει στη βελτίωση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους της χώρας. Η Επιτροπή θα μεριμνήσει για τη χορήγηση δανείου με μακρά ληκτότητα ώστε να δοθούν όσο το δυνατόν ευρύτερα χρονικά περιθώρια προκειμένου η Ουκρανία να επανέλθει σε τροχιά ανάπτυξης, να ανοικοδομήσει την οικονομία της σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές της φιλοδοξίες και να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες πλήρους αποπληρωμής.

Μετά την έγκριση της παρούσας πρότασης και την ολοκλήρωση όλων των σχετικών διατυπώσεων (υπογραφή του μνημονίου συνεννόησης, έναρξη ισχύος της δανειακής σύμβασης), η Επιτροπή θα μεριμνήσει επειγόντως για το εν λόγω δάνειο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της Ουκρανίας. Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις προετοιμασίες για την οργάνωση της υπόλοιπης δέσμης των έκτακτων δανείων της ΜΧΣ το ταχύτερο δυνατόν.

Γενικό πλαίσιο

Η οικονομική κατάσταση της Ουκρανίας επιδεινώθηκε δραματικά μετά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας. Το ΑΕΠ της Ουκρανίας εκτιμάται ανεπίσημα ότι μειώθηκε κατά 35-40 % την περίοδο Μαρτίου-Απριλίου σε ετήσια βάση. Τον Μάιο ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 18,0 % σε ετήσια βάση. Η Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας (NBU) ανέστειλε το πλαίσιο στόχευσης του πληθωρισμού για τη διάρκεια της σύγκρουσης και διατήρησε το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 10 % έως τις 3 Ιουνίου, όταν το αύξησε στο 25 % για να αποθαρρύνει τη ζήτηση συναλλάγματος που είχε αρχίσει να δημιουργείται το δεύτερο εξάμηνο του Μαΐου. Υποσχέθηκε επίσης να αγοράσει κρατικά πολεμικά ομόλογα σε περίπτωση ανεπαρκούς ζήτησης από τον ιδιωτικό τομέα και πράγματι αγόρασε ποσότητα ομολόγων που ισοδυναμεί με 4,1 δισ. USD. Ωστόσο, μέρος της επακόλουθης νομισματικής χρηματοδότησης από τον προϋπολογισμό απορροφήθηκε από τις παρεμβάσεις πώλησης συναλλάγματος της NBU, οι οποίες αντιπροσωπεύουν συνολική μείωση των επίσημων διεθνών διαθεσίμων κατά περίπου 4 δισ. USD από τα τέλη Ιανουαρίου έως τα τέλη Μαΐου, στα 25,1 δισ. USD.

Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας προκάλεσε σημαντικές χρηματοδοτικές ανάγκες για τον προϋπολογισμό της Ουκρανίας, οι οποίες αντικατοπτρίζουν το σημαντικό κενό εξωτερικής χρηματοδότησης. Αφενός, ο πόλεμος οδήγησε σε σημαντική συρρίκνωση των δημόσιων εσόδων, παρόλο που μέρος αυτής οφείλεται σε μέτρα πολιτικής για την ελάφρυνση των ΜΜΕ (αναστολή του ΦΠΑ, απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς). Από την άλλη πλευρά, αυξήθηκαν σημαντικά οι δαπάνες για την κάλυψη των έκτακτων στρατιωτικών και ανθρωπιστικών αναγκών της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής στήριξης των εκτοπισθέντων στο εσωτερικό της χώρας και της αύξησης των δαπανών για την προστασία των μισθών. Το συνολικό χρηματοδοτικό κενό του ισοζυγίου πληρωμών που προκύπτει εκτιμάται από τις αρχές και το ΔΝΤ ότι θα ανέλθει σε περίπου 39 δισ. USD για το σύνολο του 2022. Σύμφωνα με την αξιολόγηση του ΔΝΤ, η Ουκρανία θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει, μέσω ασφαλούς ανάληψης από τα επίσημα διεθνή αποθέματά της, η οποία δεν θα απειλούσε τη μακροοικονομική της σταθερότητα, 9 δισ. USD από το κενό αυτό 6 . Οι διμερείς και πολυμερείς δεσμεύσεις χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία στο πλαίσιο της συνόδου των υπουργών Οικονομικών και των διοικητών των κεντρικών τραπεζών της G7 που πραγματοποιήθηκε στις 18 έως 20 Μαΐου έφθασαν σχεδόν τα 20 δισ. USD. Η Γερμανία παρέσχε επιχορήγηση για άμεση δημοσιονομική στήριξη ύψους 1 δισ. EUR. Περαιτέρω αναλήψεις υποχρεώσεων από τα κράτη μέλη της ΕΕ περιλαμβάνουν 200 εκατ. EUR από την Ιταλία και 190 εκατ. EUR από τη Γαλλία. Προκειμένου να συμβάλει σημαντικά στη χρηματοδότηση του εναπομένοντος εκτιμώμενου χρηματοδοτικού κενού της Ουκρανίας για το σύνολο του 2022, ύψους περίπου 10 δισ. USD, η Επιτροπή προτίθεται, ιδίως όπως ζήτησε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 23ης και 24ης Ιουνίου, να χορηγήσει έκτακτη ΜΧΣ ύψους έως 9 δισ. EUR στην Ουκρανία, με τη μορφή μακροπρόθεσμων δανείων με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους. Η παρούσα πρόταση για πρόσθετη ΜΧΣ ύψους έως 1 δισ. EUR με τη μορφή δανείου είναι το πρώτο τμήμα που διατίθεται για την αντιμετώπιση των άμεσων και πλέον επειγουσών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας. Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει σύντομα κατάλληλη πρόταση σχετικά με το υπόλοιπο της έκτακτης ΜΧΣ προς την Ουκρανία. Στόχος της είναι να συμβάλει στη χρηματοδότηση των πλέον επειγουσών και άμεσων χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις τρέχουσες διαθέσιμες πιστώσεις στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της Ένωσης. Οι σημαντικές συνεισφορές των διεθνών χορηγών για τη χρηματοδότηση του κενού χρηματοδότησης του ισοζυγίου πληρωμών της Ουκρανίας θα μπορούσε να περιορίσει τις δυσμενείς πληθωριστικές και συνολικά αποσταθεροποιητικές επιπτώσεις που θα προκαλούνταν εάν αυτό χρηματοδοτείτο εξ ολοκλήρου μέσω της τύπωσης χρημάτων από την NBU.

Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Η παρούσα πρόταση για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στην Ουκρανία ακολουθεί την απόφαση (ΕΕ) 2022/313 για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία ύψους 1,2 δισ. EUR υπό μορφή δανείων, η οποία εκταμιεύθηκε πλήρως σε δύο δόσεις τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2022. Αυτή η πρόσθετη ΜΧΣ ως πρώτο στάδιο της εφαρμογής της προγραμματισμένης έκτακτης ΜΧΣ ενισχύει τις δράσεις της Ένωσης για άμεση ανθρωπιστική, αναπτυξιακή και αμυντική στήριξη, καθώς και τις πρωτοβουλίες της Ένωσης για τον συντονισμό πολυμερών δράσεων, όπως το «Stand-up for Ukraine».

Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Η χορήγηση περαιτέρω στήριξης στην Ουκρανία με τη μορφή μακροπρόθεσμου δανείου με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους, στην παρούσα συγκυρία, μπορεί να βοηθήσει τις ουκρανικές αρχές να αντιμετωπίσουν τις σημαντικές χρηματοδοτικές προκλήσεις που προκύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας και τον αντίκτυπο του πολέμου αυτού. Επιπλέον, συνδράμοντας τις προσπάθειες των αρχών για τη διατήρηση ενός σταθερού μακροοικονομικού περιβάλλοντος, η προτεινόμενη ΜΧΣ συμβάλλει στη βελτίωση της προστιθέμενης αξίας της συνολικής συμβολής της ΕΕ στην Ουκρανία και βελτιώνει την αποτελεσματικότητα άλλων μορφών χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ στη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των πράξεων δημοσιονομικής στήριξης και επιχορηγήσεων που διατίθενται μέσω των εξωτερικών χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2021-2027. Η προτεινόμενη ΜΧΣ αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας της ΕΕ για την αρωγή και ανασυγκρότηση της Ουκρανίας και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής διεθνούς στήριξης προς την Ουκρανία 7 .

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

Νομική βάση

Κατάλληλη νομική βάση για τη χρηματοδοτική συνδρομή προς τρίτες χώρες αποτελεί το άρθρο 212 της ΣΛΕΕ.

Η απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας επιβάλλει τη χορήγηση πρόσθετης χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία. Για να ενισχυθεί η δημοσιονομική βιωσιμότητα των μέτρων αυτών, είναι επίσης αναγκαίο να αυξηθεί ο συντελεστής κάλυψης του πρόσθετου δανείου της ΜΧΣ στο 70 % μέσω καταβεβλημένων προβλέψεων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της Ένωσης.

Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Η αρχή της επικουρικότητας τηρείται στον βαθμό που οι στόχοι της αποκατάστασης της βραχυπρόθεσμης μακροοικονομικής σταθερότητας στην Ουκρανία δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη μόνον και μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι κύριοι λόγοι είναι οι δημοσιονομικοί περιορισμοί που υφίστανται σε εθνικό επίπεδο και η ανάγκη για στενό συντονισμό των χορηγών προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η κλίμακα και η αποτελεσματικότητα της συνδρομής, ενώ παράλληλα περιορίζεται η επιβάρυνση της διοικητικής ικανότητας των ουκρανικών αρχών, η οποία αντιμετωπίζει εξαιρετικά υψηλό φόρτο υπό τις παρούσες συνθήκες.

Αναλογικότητα

Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας: περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων διατήρησης της βραχυπρόθεσμης μακροοικονομικής σταθερότητας και δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για τον σκοπό αυτόν.

Όπως προσδιορίστηκε από την Επιτροπή με βάση τις εκτιμήσεις των αρχών και επιβεβαιώθηκε από το ΔΝΤ 8 , από κοινού με το επικείμενο υπόλοιπο της προγραμματισμένης έκτακτης ΜΧΣ, το ποσό της προτεινόμενης ΜΧΣ ύψους έως 1 δισ. EUR αντιστοιχεί σχεδόν στο ήμισυ του εκτιμώμενου υπολειπόμενου χρηματοδοτικού κενού για το 2022. Το ποσοστό αυτό συνάδει με τις συνήθεις πρακτικές όσον αφορά τον επιμερισμό των βαρών για τις πράξεις ΜΧΣ (για μια χώρα με συμφωνία σύνδεσης, το ανώτατο όριο θα ήταν 60 % σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου ECOFIN της 8ης Οκτωβρίου 2002), λαμβανομένης υπόψη της βοήθειας που έχουν υποσχεθεί στην Ουκρανία άλλοι διμερείς και πολυμερείς χορηγοί.

Επιλογή της νομικής πράξης

Η χρηματοδότηση έργων ή η χορήγηση τεχνικής βοήθειας δεν θα ήταν ούτε επαρκείς ούτε κατάλληλες για την υλοποίηση των ευρύτερων μακροοικονομικών στόχων της παρούσας ΜΧΣ, αλλά ούτε και της συνολικής προγραμματισμένης έκτακτης ΜΧΣ. Η καθοριστική προστιθέμενη αξία της ΜΧΣ σε σύγκριση με άλλα ενωσιακά μέσα συνίσταται στην ταχεία άμβλυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών και στη διασφάλιση ενός συνεχώς σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης της προαγωγής βιώσιμου και διατηρήσιμου ισοζυγίου πληρωμών και δημοσιονομικής κατάστασης, εντός ενός κατάλληλου πλαισίου απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων. Συμβάλλοντας στη διασφάλιση ενός κατάλληλου συνολικού πλαισίου πολιτικών, η ΜΧΣ μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων που χρηματοδοτούνται στην Ουκρανία βάσει άλλων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ με στενότερη στόχευση. Με τη θέσπιση της πράξης υπό ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους, με μεγαλύτερες διάρκειες και επιδότηση για την κάλυψη του κόστους των τόκων, μειώνεται ο αντίκτυπος στη βιωσιμότητα του χρέους της χώρας. Ως εκ τούτου, η ταχεία χορήγηση του τόσο αναγκαίου και αρκετά υψηλού ποσού χρηματοδοτικής στήριξης μέσω της εξαιρετικά ευνοϊκής δομής της ΜΧΣ για δάνεια φαίνεται δικαιολογημένη, ιδίως λόγω των περιορισμών που αντιμετωπίζει η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, στη χορήγηση σημαντικής χρηματοδότησης με επιχορηγήσεις.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Προγενέστερες εκ των υστέρων αξιολογήσεις προηγούμενων πράξεων ΜΧΣ προς την Ουκρανία έδειξαν ότι, γενικά, ήταν ιδιαίτερα ενδεδειγμένες όσον αφορά τους στόχους, το χρηματοδοτικό κονδύλιο και τους στόχους πολιτικής.

Υπήρξαν καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της Ουκρανίας στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του ισοζυγίου πληρωμών της και στην εφαρμογή βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ώστε να σταθεροποιήσει την οικονομία της και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα της εξωτερικής της θέσης. Κατέστησαν δυνατή την εξοικονόμηση δημοσιονομικών πόρων και παρείχαν οικονομικά οφέλη, ενώ λειτούργησαν και ως καταλύτης για πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη και για αύξηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Η δέσμη όρων της ΜΧΣ ευθυγραμμίστηκε πλήρως με το σχετικό πρόγραμμα του ΔΝΤ και δημιούργησε ένα ενισχυτικό αποτέλεσμα σε πολιτικό επίπεδο, το οποίο συνέβαλε ώστε οι ουκρανικές αρχές να υποστηρίξουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως σε τομείς που δεν καλύπτονται από άλλα διεθνή προγράμματα χορηγών.

Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Η παρούσα έκτακτη ΜΧΣ χορηγείται ως αναπόσπαστο μέρος της διεθνούς στήριξης προς την Ουκρανία. Κατά την κατάρτιση της παρούσας πρότασης, οι υπηρεσίες της Επιτροπής προχώρησαν σε διαβούλευση με το ΔΝΤ, την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους διμερείς και πολυμερείς χορηγούς, με σημαντική μακροοικονομική εμπειρογνωσία, μεταξύ άλλων όσον αφορά την οικονομία της Ουκρανίας. Η Επιτροπή βρίσκεται επίσης σε τακτική επαφή με τις ουκρανικές αρχές.

Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής βασίστηκαν για την παρούσα πρόταση σε προσεκτική ανάλυση, η οποία διεξήχθη σε συνεργασία με το ΔΝΤ και τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς, των χρηματοδοτικών αναγκών και της ευρύτερης μακροοικονομικής κατάστασης της Ουκρανίας.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συμμετείχαν επίσης σε συζητήσεις με τους ομολόγους τους στα τμήματα κινδύνων των διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών που διατηρούν εκτενή ανοίγματα στην Ουκρανία. Σκοπός των συζητήσεων αυτών ήταν να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο οι εν λόγω οργανισμοί θα προβλέπουν και θα διαχειρίζονται τα ανοίγματά τους στην Ουκρανία. Από τις συζητήσεις αυτές προέκυψε ο βαθμός στον οποίο η θεσμική προσέγγιση κάθε οργανισμού εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο είναι εκτεθειμένος ο ισολογισμός του στις επιπτώσεις των ζημιών από τα ανοίγματα στην Ουκρανία. Ορισμένοι οργανισμοί επωφελούνται από πλήρεις ή μερικές αντεγγυήσεις έναντι του ανοίγματός τους ή από άλλες μορφές διασφάλισης (αποθεματικά που τηρεί η Ουκρανία στο ΔΝΤ). Η περίπτωση της ΕΕ, η οποία χρηματοδότησε δάνεια μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής μέσω συνακόλουθων δανειοδοτικών πράξεων, συνεπάγεται ότι η Ένωση βρίσκεται στη μοναδική θέση να πρέπει να εξασφαλίσει σταθερή και προβλέψιμη ροή πληρωμών προς τους επενδυτές ομολόγων της σύμφωνα με ένα σταθερό και τακτικό χρονοδιάγραμμα σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμών από τους δικαιούχους των δανείων. Για να είναι σε θέση να παράσχει άμεσα αυτή την πρόσθετη ΜΧΣ, ως πρώτο βήμα στην οργάνωση της πλήρους έκτακτης δέσμης ΜΧΣ και σε ασφαλή δημοσιονομική βάση, η Ένωση θα πρέπει να εφαρμόσει συντελεστή προβλέψεων 70 % στο εν λόγω πρόσθετο άνοιγμα στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα διενεργήσουν κατά την υλοποίηση της χρηματοδοτικής συνδρομής επιχειρησιακή αξιολόγηση των χρηματοδοτικών και διοικητικών κυκλωμάτων της Ουκρανίας προκειμένου να εξακριβώσουν αν οι ισχύουσες διαδικασίες διαχείρισης των προγραμμάτων οικονομικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της ΜΧΣ, παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις έκτακτες συνθήκες του πολέμου. Με τον τρόπο αυτόν θα καταστεί δυνατή η επικαιροποίηση της προηγούμενης αξιολόγησης, η οποία κατέληξε στη διαπίστωση ότι τα χρηματοδοτικά κυκλώματα και οι χρηματοδοτικές διαδικασίες στην Ουκρανία βασίζονται και λειτουργούν με ορθές αρχές και, ως εκ τούτου, θεωρούνται κατάλληλα για τους σκοπούς της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

Εκτίμηση επιπτώσεων

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης αποτελεί μέσο έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση σοβαρών δυσκολιών του ισοζυγίου πληρωμών σε τρίτες χώρες. Δεδομένων των ιδιαίτερων συνθηκών και του επείγοντος της κατάστασης, η παρούσα πρόταση ΜΧΣ εξαιρείται από την υποχρέωση διενέργειας εκτίμησης επιπτώσεων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας (SWD(2015) 111 final), δεδομένου ότι αποτελεί πολιτική επιταγή να σημειωθεί ταχεία εξέλιξη σε μια κατάσταση που απαιτεί άμεση αντίδραση.

Γενικότερα, οι προτάσεις ΜΧΣ της Επιτροπής βασίζονται σε διδάγματα που έχουν αντληθεί από τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν για προγενέστερες πράξεις στη γειτονία της ΕΕ. Η παρούσα ΜΧΣ θα συμβάλει στην άμβλυνση των βραχυπρόθεσμων χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας υπό τις τρέχουσες έκτακτες περιστάσεις. Οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων που πρέπει να συμφωνηθούν στο ΜΣ αποσκοπούν στη διασφάλιση της αποδοτικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας της στήριξης. Η εν λόγω πρόσθετη ΜΧΣ, και εν συνεχεία η έκτακτη ΜΧΣ θα πρέπει να βασίζονται στα επιτεύγματα των έξι προγραμμάτων ΜΧΣ από το 2015, συμπεριλαμβανομένων τόσο της τελευταίας ΜΧΣ έκτακτης ανάγκης λόγω της COVID-19 όσο και της ΜΧΣ στις αρχές του 2022.

Η παρούσα πρόταση δεν υποστηρίχθηκε από εκτίμηση επιπτώσεων. Η εφαρμογή του συντελεστή προβλέψεων 70 % προτείνεται κατόπιν διεξοδικής εκτίμησης του χρηματοπιστωτικού κινδύνου των ανεξόφλητων υποχρεώσεων.

Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

Η πρόταση δεν συνδέεται με την καταλληλότητα και την απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου.

Θεμελιώδη δικαιώματα

Οι χώρες που καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας (ΕΠΓ) είναι επιλέξιμες για χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής. Προϋπόθεση για τη χορήγηση ΜΧΣ είναι ο σεβασμός, εκ μέρους της αποδέκτριας χώρας, των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνονται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, το κράτος δικαίου και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η ανανεωμένη δέσμευση για μεταρρυθμίσεις και η ισχυρή πολιτική βούληση των ουκρανικών αρχών, όπως προκύπτει ιδιαίτερα από την επιτυχή ολοκλήρωση των όρων διαρθρωτικής πολιτικής που επισυνάπτονται στο πρόγραμμα ΜΧΣ έκτακτης ανάγκης για την COVID-19 προς την Ουκρανία, σε καίριους τομείς όπως οι τομείς της δικαιοσύνης, της χρηστής διακυβέρνησης, του κράτους δικαίου και της καταπολέμησης της διαφθοράς, αποτελούν σαφή ένδειξη της βούλησης των αρχών να ακολουθήσουν και να υλοποιήσουν τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Ουκρανίας. Μετά τη ρωσική επίθεση, οι ουκρανικές αρχές επέδειξαν ανθεκτικότητα σε εντυπωσιακό βαθμό και παρέμειναν προσηλωμένες στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων αυτών με διαφάνεια και σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτόν, θεωρείται ότι πληρούται επί του παρόντος η πολιτική προϋπόθεση για πράξη ΜΧΣ.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Τα κεφάλαια για την παρούσα πρόσθετη ΜΧΣ ύψους έως 1 δισ. EUR προς την Ουκρανία θα εξασφαλιστούν με δανεισμό από τις κεφαλαιαγορές και θα χορηγηθούν στην Ουκρανία υπό μορφή δανείου. Εφαρμόζεται η αυξημένη πρόβλεψη με συντελεστή 70 % που απαιτείται για να ληφθούν υπόψη οι υψηλότεροι κίνδυνοι οι οποίοι συνδέονται με το εν λόγω δάνειο, πράγμα που αποκλίνει από το άρθρο 31 παράγραφος 5 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947. Οι σχετικές προβλέψεις θα διατεθούν στο πλαίσιο του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (ΜΓΑΔΣ – Παγκόσμια Ευρώπη), για συνολικό ποσό 700 εκατ. EUR (γραμμή προϋπολογισμού 14 02 01 70 «ΜΓΑΔΣ — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων»).

Σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, η δημοσιονομική προστασία μέσω του αυξημένου συντελεστή προβλέψεων ύψους 70 % είναι αναγκαία προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι σοβαρότεροι κίνδυνοι ζημιών από το δάνειο αυτό σε σύγκριση με την παραδοσιακή ΜΧΣ προς χώρες που αντιμετωπίζουν κρίση του ισοζυγίου πληρωμών και η οποία συνήθως προστίθεται σε ένα πρόγραμμα εκταμίευσης του ΔΝΤ. Αυτό το επίπεδο προβλέψεων παρέχει υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης ότι τυχόν ποσά που οφείλονται σε επενδυτές που αγοράζουν τα ομόλογα, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση του νέου δανείου, θα εξοφληθούν πλήρως και εγκαίρως. Ο αυξημένος συντελεστής προβλέψεων θα αποτελέσει κατάλληλη αντίδραση για τις λογιστικές ζημίες από τυχόν με αποπληρωμένα δάνεια που πρόκειται να αναγνωριστούν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Σε περίπτωση μη πληρωμής από δικαιούχο, οι λογαριασμοί της Ένωσης πρέπει να αναγνωρίζουν ζημία για ολόκληρο το ποσό του δανείου σύμφωνα με τα διεθνή χρηματοοικονομικά πρότυπα που εφαρμόζονται στους λογαριασμούς του προϋπολογισμού της Ένωσης (IPSAS). Δεδομένου του αυξημένου συντελεστή προβλέψεων για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή, είναι σκόπιμο να καλυφθεί η χρηματοοικονομική υποχρέωση από τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή δυνάμει της παρούσας απόφασης χωριστά από άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο πλαίσιο της εγγύησης εξωτερικής δράσης. Ειδικότερα, είναι σκόπιμο να χρησιμοποιηθούν οι προβλέψεις που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων για την παρούσα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή αποκλειστικά για χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις δυνάμει της παρούσας απόφασης, αντί να εφαρμοστεί ο γενικός κανόνας που ορίζεται στο άρθρο 31 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947, και να μην εφαρμοστεί ο πραγματικός συντελεστής προβλέψεων, αντί να εφαρμοστεί ο γενικός κανόνας που ορίζεται στο άρθρο 213 του δημοσιονομικού κανονισμού. Επιπλέον, η επιδότηση επιτοκίου θα πρέπει να παρασχεθεί κατ’ εξαίρεση όπως περιγράφεται κατωτέρω, και να καλύπτεται από το κονδύλιο που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α) πρώτη περίπτωση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 κατά την περίοδο του ΠΔΠ 2021-2027. Οι διοικητικές δαπάνες που συνδέονται με τις δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις θα καταργηθούν και, ως εκ τούτου, δεν θα ανακτηθούν από την Ουκρανία. Θα καλυφθούν από τις αντίστοιχες γραμμές του προϋπολογισμού για τις διοικητικές δαπάνες.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Ως πρώτο στάδιο της εφαρμογής της πλήρους έκτακτης ΜΧΣ προς την Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την παρούσα απόφαση, θέτει την πρόσθετη αυτή ΜΧΣ στη διάθεση της Ουκρανίας για συνολικό ποσό έως 1 δισ. EUR, με τη μορφή μακροπρόθεσμου δανείου. Η παρούσα χρηματοδοτική συνδρομή, η οποία προβλέπεται να εκταμιευθεί ως μία ενιαία δόση η οποία μπορεί να υποδιαιρεθεί σε ένα ή περισσότερα τμήματα, θα συμβάλει στην κάλυψη του υπολειπόμενου κενού εξωτερικής χρηματοδότησης της Ουκρανίας το 2022. Η αποδέσμευση της ενιαίας δόσης θα πραγματοποιηθεί σύντομα μετά την έγκριση της παρούσας πρότασης και την έναρξη ισχύος του αντίστοιχου ΜΣ που θα θεσπίζει απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων.

Η Επιτροπή θα αναλάβει τη διαχείριση της συνδρομής. Ισχύουν ειδικές διατάξεις για την πρόληψη της απάτης και άλλων παρατυπιών, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.

Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και τις εθνικές αρχές για την παρακολούθηση των σχετικών εξελίξεων και της εφαρμογής των απαιτήσεων και των όρων που συμφωνήθηκαν στο ΜΣ.

Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)

Άνευ αντικειμένου.

Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Η απόφαση καθορίζει τους κανόνες για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή.

Το άρθρο 1 παρουσιάζει τα κύρια χαρακτηριστικά της παρούσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

Το άρθρο 2 προβλέπει τη συμμόρφωση με τις πολιτικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για την εκταμίευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

Το άρθρο 3 προβλέπει σαφώς καθορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης οι οποίες θα θεσπιστούν σε μνημόνιο συνεννόησης.

Το άρθρο 4 προβλέπει τους αναγκαίους όρους για την εκταμίευση της παρούσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

Το άρθρο 5 παρουσιάζει τους κανόνες για τις δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις.

Το άρθρο 6 επιβάλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη διενέργεια επιχειρησιακής αξιολόγησης κατά τη διάρκεια της εφαρμογής της ΜΧΣ.

Το άρθρο 7 προβλέπει ειδικούς κανόνες για τις προβλέψεις οι οποίες θα τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων.

Το άρθρο 8 ορίζει ότι μια επιτροπή επικουρεί την Επιτροπή σύμφωνα με τις διαδικασίες επιτροπολογίας.

Το άρθρο 9 παρουσιάζει τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων της Επιτροπής ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου κατά την υλοποίηση της παρούσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής προς την Ουκρανία.

Το άρθρο 10 διευκρινίζει τους όρους έναρξης ισχύος της παρούσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής.

2022/0213 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 212,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία 9 ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Η συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ένωσης και της Ουκρανίας 10 (στο εξής: Συμφωνία Σύνδεσης), η οποία συμπεριλαμβάνει τη Σφαιρική και σε Βάθος Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών (DCFTA), άρχισε να ισχύει την 1η Σεπτεμβρίου 2017. Δεδομένου ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε στις 23 Ιουνίου να αναγνωρίσει την ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας και να χορηγήσει στην Ουκρανία καθεστώς χώρας υποψήφιας για ένταξη, η χώρα θα πρέπει να θεωρείται επιλέξιμη για τη λήψη μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής από την Ένωση.

(2)Την άνοιξη του 2014, η Ουκρανία ξεκίνησε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων με στόχο τη σταθεροποίηση της οικονομίας και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των πολιτών της. Η καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς και οι συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, η μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος και οι δικαστικές μεταρρυθμίσεις συγκαταλέγονται μεταξύ των πρώτων προτεραιοτήτων του θεματολογίου. Η υλοποίηση των εν λόγω μεταρρυθμίσεων υποστηρίχθηκε από έξι διαδοχικά προγράμματα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, στο πλαίσιο των οποίων η Ουκρανία έχει λάβει συνδρομή υπό μορφή δανείων συνολικού ύψους 6,2 δισ. EUR. H τελευταία μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή έκτακτης ανάγκης, που διατέθηκε στο πλαίσιο των αυξανόμενων εντάσεων στα σύνορα με τη Ρωσία δυνάμει της απόφασης (ΕΕ) 2022/313 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 11 , χορήγησε στην Ουκρανία δάνεια ύψους 1,2 δισ. EUR, τα οποία εκταμιεύθηκαν σε δύο δόσεις ύψους 600 εκατ. EUR τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2022.

(3)Η απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας που εξαπολύθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2022, και ο πόλεμος που συνεχίζεται έκτοτε έχουν προκαλέσει αδυναμία πρόσβασης στις αγορές και δραστική μείωση των δημόσιων εσόδων, ενώ αυξήθηκαν σημαντικά οι δημόσιες δαπάνες για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κατάστασης και τη διατήρηση της συνέχειας των κρατικών υπηρεσιών. Σε αυτή την πολύ αβέβαιη και ρευστή κατάσταση, οι βέλτιστες εκτιμήσεις για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο καταδεικνύουν έκτακτο χρηματοδοτικό κενό ύψους περίπου 39 δισ. USD το 2022, εκ του οποίου το ήμισυ περίπου θα μπορούσε να καλυφθεί εάν εκταμιευθεί πλήρως η διεθνής στήριξη που έχει δεσμευτεί μέχρι στιγμής. Η ταχεία χορήγηση της παρούσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής από την Ένωση στην Ουκρανία, ως πρώτο στάδιο της εφαρμογής της πλήρους έκτακτης ΜΧΣ, υπό τις τρέχουσες έκτακτες περιστάσεις, θεωρείται κατάλληλη βραχυπρόθεσμη αντίδραση στις άμεσες και πιο επείγουσες ανάγκες χρηματοδότησης της Ουκρανίας και στους σημαντικούς κινδύνους για τη μακροοικονομική σταθερότητα της χώρας. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα στηρίξει τη μακροοικονομική σταθεροποίηση της Ουκρανίας και θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της χώρας, συμβάλλοντας έτσι στη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους της Ουκρανίας και στην ικανότητά της να αποπληρώσει τελικά τις δημοσιονομικές της υποχρεώσεις.

(4)Ο καθορισμός του ποσού της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης δυνάμει της παρούσας απόφασης λαμβάνει μεν επίσης υπόψη τη μελλοντική έκτακτη ΜΧΣ, αλλά βασίζεται σε ποσοτική εκτίμηση των υπολειπόμενων εξωτερικών χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας, η οποία διενεργήθηκε σε συνεργασία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και άλλους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, και λαμβάνει υπόψη την ικανότητά της για αυτοχρηματοδότηση μέσω ιδίων πόρων. Σε αυτόν τον καθορισμό του ποσού της συνδρομής λαμβάνονται επίσης υπόψη οι αναμενόμενες χρηματοδοτικές συνεισφορές διμερών και πολυμερών χορηγών, η ανάγκη να διασφαλιστεί δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ της Ένωσης και των άλλων χορηγών, καθώς και η προηγούμενη διάθεση άλλων μέσων εξωτερικής χρηματοδότησης στην Ουκρανία εκ μέρους της Ένωσης και η προστιθέμενη αξία της συνολικής συμμετοχής της Ένωσης. Θα πρέπει να αναγνωριστεί η δέσμευση των ουκρανικών αρχών να συνεργαστούν στενά με το ΔΝΤ για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή βραχυπρόθεσμων μέτρων έκτακτης ανάγκης και η πρόθεσή τους να συνεργαστούν με το ΔΝΤ για ένα κατάλληλο οικονομικό πρόγραμμα όταν θα το επιτρέπουν οι συνθήκες. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να αποσκοπεί στη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας και ανθεκτικότητας υπό τις συνθήκες του πολέμου. Η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης να συμφωνεί νομικά και ουσιαστικά με τις βασικές αρχές και τους στόχους των μέτρων που λαμβάνονται στους διάφορους τομείς της εξωτερικής δράσης και τις άλλες συναφείς πολιτικές της Ένωσης.

(5)Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να στηρίξει την εξωτερική πολιτική της έναντι της Ουκρανίας. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης θα πρέπει να συνεργάζονται στενά σε όλη τη διάρκεια της επιχείρησης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, για τον συντονισμό και την εξασφάλιση της συνοχής της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης.

(6)Προϋπόθεση για να χορηγήσει η Ένωση μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή θα πρέπει να είναι ο σεβασμός, εκ μέρους της Ουκρανίας, των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνεται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, και του κράτους δικαίου και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Οι συνεχιζόμενες συνθήκες πολέμου, και ιδιαίτερα ο κηρυχθείς στρατιωτικός νόμος, δεν θα πρέπει να καταστρατηγούν τις αρχές αυτές, παρά τη συγκέντρωση εξουσίας στον εκτελεστικό κλάδο.

(7)Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης που συνδέονται με την έκτακτη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της, η Ουκρανία θα πρέπει να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη και την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και άλλων παρατυπιών σε σχέση με την εν λόγω συνδρομή. Επιπλέον, θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για τη διενέργεια εξακριβώσεων από την Επιτροπή, για τη διενέργεια ελέγχων από το Ελεγκτικό Συνέδριο και για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

(8)Η πρόσθετη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, ως πρώτο στάδιο της εφαρμογής της προγραμματισμένης έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία, θα πρέπει να συνδέεται με απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, οι οποίες θα θεσπιστούν σε μνημόνιο συνεννόησης (ΜΣ). Οι αυστηρότερες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, υπό τις υφιστάμενες συνθήκες πολέμου, θα πρέπει να αποσκοπούν στη διασφάλιση της αποδοτικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας όσον αφορά τη χρήση των κονδυλίων. Οι μελλοντικές πράξεις ΜΧΣ θα εξαρτώνται από όρους πολιτικής, οι οποίοι θα πρέπει να έχουν ως στόχο την ενίσχυση της άμεσης ανθεκτικότητας της χώρας και της πιο μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους της, μειώνοντας έτσι τους κινδύνους που συνδέονται με την αποπληρωμή των ανεξόφλητων και μελλοντικών δημοσιονομικών υποχρεώσεών της.

(9)Για να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 12 .

(10)Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ύψους έως 1 δισ. EUR δυνάμει της παρούσας απόφασης συνιστά δημοσιονομική υποχρέωση για την Ένωση στο πλαίσιο του συνολικού όγκου της εγγύησης εξωτερικής δράσης.

(11)Σύμφωνα με το άρθρο 210 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (στο εξής: δημοσιονομικός κανονισμός), οι ενδεχόμενες υποχρεώσεις οι οποίες προκύπτουν από εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό ή χρηματοδοτική συνδρομή που καλύπτεται από τον προϋπολογισμό θεωρούνται βιώσιμες, εάν η προβλεπόμενη πολυετής εξέλιξή τους είναι εντός των ορίων που θέτει ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου 13 για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο δυνάμει του άρθρου 312 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ και του ανώτατου ορίου των ετήσιων πιστώσεων πληρωμής που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της απόφασης 2014/335/ΕΕ, Ευρατόμ 14 . Για να μπορέσει η Ένωση να παράσχει στην Ουκρανία ουσιαστική στήριξη μέσω ΜΧΣ με οικονομικά ασφαλή τρόπο, διατηρώντας παράλληλα την υψηλή πιστωτική διαβάθμιση της Ένωσης και, ως εκ τούτου, την ικανότητά της να παρέχει αποτελεσματική χρηματοδότηση στο πλαίσιο των εσωτερικών και των εξωτερικών πολιτικών της, είναι σημαντικό να προστατεύεται επαρκώς ο προϋπολογισμός της Ένωσης από την εμφάνιση των εν λόγω ενδεχόμενων υποχρεώσεων και να διασφαλίζεται ότι αυτές είναι οικονομικά βιώσιμες κατά την έννοια του άρθρου 210 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(12)Σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, πριν από τη χορήγηση πρόσθετης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής υπό μορφή δανείων στην Ουκρανία, είναι αναγκαίο να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα του κοινού ταμείου προβλέψεων με μέσα ανάλογα με τους κινδύνους που απορρέουν από τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις που συνδέονται με την παρούσα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στην Ουκρανία. Χωρίς μια τέτοια ενίσχυση, ο προϋπολογισμός της Ένωσης δεν θα ήταν σε θέση να παράσχει, σε οικονομικά ασφαλή βάση, την παρούσα συνδρομή που επιτάσσουν οι ανάγκες της Ουκρανίας σε σχέση με τον πόλεμο. Για να προστατευτεί ο προϋπολογισμός της Ένωσης, με βάση την αξιολόγηση στην παρούσα συγκυρία, η προβλεπόμενη κάλυψη για τα πλήρη έκτακτα δάνεια της ΜΧΣ ύψους έως 8,8 δισ. EUR προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της εν λόγω δόσης του 1 δισ. EUR, θα πρέπει να ανέλθει στο 70 % της αξίας του δανείου.

(13)Σε αυτή τη βάση, ο συντελεστής προβλέψεων για το εν λόγω δάνειο ύψους 1 δισ. EUR θα πρέπει να καθοριστεί στο 70 % αντί να εφαρμοστεί ο γενικός κανόνας που ορίζεται στο άρθρο 31 παράγραφος 5 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 15 . Το αντίστοιχο ποσό των 700 εκατ. EUR θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από το γεωγραφικό κονδύλιο δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947. Το ποσό αυτό θα πρέπει να δεσμευθεί και να καταβληθεί σε ειδική συνιστώσα του κοινού ταμείου προβλέψεων κατά την περίοδο έως το 2027.

(14)Δεδομένου του αυξημένου συντελεστή προβλέψεων για αυτή τη δόση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, είναι σκόπιμο η διαχείριση της χρηματοοικονομικής υποχρέωσης από τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή δυνάμει της παρούσας απόφασης να πραγματοποιηθεί χωριστά από άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο πλαίσιο της εγγύησης εξωτερικής δράσης. Προτείνεται εξάλλου να χρησιμοποιηθούν οι προβλέψεις που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων για την παρούσα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή αποκλειστικά για χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις δυνάμει της παρούσας απόφασης, και όχι σύμφωνα με τον γενικό κανόνα του άρθρου 31 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947. Εν συνεχεία, οι προβλέψεις που τηρούνται για την παρούσα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή θα πρέπει να αποκλειστούν από την εφαρμογή του πραγματικού συντελεστή προβλέψεων η οποία πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 213 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(15)Δεδομένου ότι ο στόχος της παρούσας απόφασης, δηλαδή η χορήγηση πρόσθετης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία με σκοπό τη στήριξη, ιδίως, της οικονομικής ανθεκτικότητας και της σταθερότητάς της, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της, να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ιδίου άρθρου παράγραφος 4, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

(16)Λαμβανομένου υπόψη του επείγοντος χαρακτήρα που συνεπάγονται οι εξαιρετικές περιστάσεις λόγω της απρόκλητης και αδικαιολόγητης στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας, θεωρείται σκόπιμο να προβλεφθεί εξαίρεση από την προθεσμία των οκτώ εβδομάδων που αναφέρεται στο άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 1 σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ, στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.

(17)Δεδομένης της δυσχερούς κατάστασης της Ουκρανίας που προκλήθηκε από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας και για τη στήριξή της στην πορεία της προς τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί παρέκκλιση από το άρθρο 220 παράγραφος 5 στοιχείο ε) του δημοσιονομικού κανονισμού και να επιτραπεί στην Ένωση να καλύψει το σχετικό με το δάνειο κόστος επιτοκίου και να απαλλάξει την Ουκρανία από τις διοικητικές δαπάνες. Η επιδότηση επιτοκίου θα πρέπει να χορηγηθεί κατ’ εξαίρεση ως μέσο που κρίνεται κατάλληλο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της στήριξης κατά την έννοια του άρθρου 220 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού και θα πρέπει να βαρύνει τον προϋπολογισμό της Ένωσης. Κατά την περίοδο του ΠΔΠ 2021-2027, η επιδότηση θα πρέπει να καλυφθεί από το κονδύλιο που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α) πρώτη περίπτωση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947. Η Ουκρανία θα μπορεί να ζητά την επιδότηση επιτοκίου και την απαλλαγή από τις διοικητικές δαπάνες κάθε χρόνο έως το τέλος Μαρτίου. Για να υπάρξει ευελιξία κατά την αποπληρωμή του αρχικού κεφαλαίου, θα πρέπει επίσης να είναι δυνατή η ανανέωση των σχετικών δανειοληπτικών πράξεων που συνάπτονται εξ ονόματος της Ένωσης, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 220 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(18)Δεδομένης της επείγουσας κατάστασης στην Ουκρανία, η παρούσα απόφαση θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1.Η Ένωση θέτει στη διάθεση της Ουκρανίας μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ανώτατου ποσού 1 000 εκατ. EUR (στο εξής: μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης), σύμφωνα με την παράγραφο 3, με σκοπό τη στήριξη της μακροοικονομικής σταθερότητας της Ουκρανίας. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης χορηγείται στην Ουκρανία με τη μορφή δανείου.

2.Για τη χρηματοδότηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται εξ ονόματος της Ένωσης να δανείζεται τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και να τα δανείζει στην Ουκρανία. Το δάνειο έχει μέγιστη μέση διάρκεια 25 ετών.

3.Το κονδύλιο που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α) πρώτη περίπτωση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 χρησιμοποιείται για την κάλυψη του κόστους των πληρωμών τόκων που σχετίζονται με τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή κατά την περίοδο του ΠΔΠ 2021-2027 ως επιδότηση επιτοκίου που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 της παρούσας απόφασης.

4.Η Επιτροπή διαχειρίζεται την αποδέσμευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης κατά τρόπο συνεπή με τις συμφωνίες ή συνεννοήσεις που έχουν επιτευχθεί μεταξύ της Επιτροπής και της Ουκρανίας στο μνημόνιο συνεννόησης (στο εξής: ΜΣ) που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1.

5.Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για εξελίξεις που αφορούν τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εκταμιεύσεων, και διαβιβάζει τα σχετικά έγγραφα στα εν λόγω όργανα εγκαίρως.

6.Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης διατίθεται από την πρώτη ημέρα μετά την έναρξη ισχύος του ΜΣ που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 και κατά τη διάρκεια περιόδου διαθεσιμότητας ενός έτους.

7.Εάν κατά την περίοδο εκταμίευσης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, οι ανάγκες χρηματοδότησης της Ουκρανίας μειωθούν ριζικά σε σύγκριση με τις αρχικές προβολές, η Επιτροπή μειώνει το ποσό της συνδρομής, την αναστέλλει ή την ακυρώνει.

Άρθρο 2

1.Προϋπόθεση για να χορηγήσει η Ένωση μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή είναι ο σεβασμός, εκ μέρους της Ουκρανίας, των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνονται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, και του κράτους δικαίου και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

2.Η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης παρακολουθούν την τήρηση της προϋπόθεσης που ορίζεται στην παράγραφο 1 καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, και ιδίως πριν από τις εκταμιεύσεις, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις πραγματικές περιστάσεις και τις συνέπειες της εφαρμογής στρατιωτικού νόμου.

3.Οι παράγραφοι 1 και 2 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου 16 .

Άρθρο 3

1.Η Επιτροπή συμφωνεί με την Ουκρανία σχετικά με σαφώς καθορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, με τις οποίες συνδέεται η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης. Οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων καθορίζονται σε ΜΣ σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης του άρθρου 8 παράγραφος 2.

2.Οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων διασφαλίζουν, ιδίως, την αποδοτικότητα, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία όσον αφορά τη χρήση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης. Η Επιτροπή παρακολουθεί τακτικά την εφαρμογή των εν λόγω απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων.

3.Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης καθορίζονται σε δανειακή σύμβαση που πρόκειται να συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και της Ουκρανίας.

4.Η Επιτροπή ελέγχει, σε τακτά χρονικά διαστήματα, την εφαρμογή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και ιδίως, των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων που συμφωνούνται στο ΜΣ. Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τα αποτελέσματα του ελέγχου της.

Άρθρο 4

1.Με την επιφύλαξη των απαιτήσεων που καθορίζονται στην παράγραφο 3, η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης χορηγείται από την Επιτροπή σε μία δόση, υπό μορφή δανείου. Η Επιτροπή αποφασίζει σχετικά με το χρονικό πλαίσιο για την εκταμίευση της δόσης. Η δόση μπορεί να εκταμιευθεί σε ένα ή περισσότερα τμήματα.

2.Η απόφαση της Επιτροπής για την αποδέσμευση μιας δόσης εξαρτάται από την αξιολόγησή της όσον αφορά τις ακόλουθες απαιτήσεις:

(a)την τήρηση της προϋπόθεσης που ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1·

(b)την έναρξη ισχύος του ΜΣ, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία συστήματος υποβολής εκθέσεων που θα εφαρμόζεται καθ’ όλη τη διάρκεια του δανείου.

3.Σε περίπτωση που δεν τηρούνται οι απαιτήσεις που ορίζονται στην παράγραφο 3, η Επιτροπή αναστέλλει προσωρινά ή ακυρώνει την εκταμίευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης ή λαμβάνει κατάλληλα μέτρα δυνάμει της σύμβασης δανείου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τους λόγους της αναστολής ή της ακύρωσης.

4.Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης εκταμιεύεται καταρχήν προς την Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας. Με την επιφύλαξη των όρων που πρόκειται να συμφωνηθούν στο ΜΣ, συμπεριλαμβανομένης της επιβεβαίωσης των υπολειπόμενων δημοσιονομικών χρηματοδοτικών αναγκών, τα ενωσιακά κονδύλια μπορεί να εκταμιευτούν με τελικό αποδέκτη το υπουργείο Οικονομικών της Ουκρανίας.

Άρθρο 5

1.Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις διενεργούνται σύμφωνα με το άρθρο 220 του δημοσιονομικού κανονισμού.

2.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 220 παράγραφος 5 στοιχείο ε) του δημοσιονομικού κανονισμού, η Ένωση μπορεί να επιβαρυνθεί με τόκους χορηγώντας επιδότηση επιτοκίου και διοικητικές δαπάνες που σχετίζονται με τις δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις, εξαιρουμένων των δαπανών που αφορούν την πρόωρη αποπληρωμή του δανείου, όσον αφορά το δάνειο δυνάμει της παρούσας απόφασης.

3.Η Ουκρανία μπορεί να αιτηθεί την επιδότηση επιτοκίου και την κάλυψη των διοικητικών δαπανών από την Ένωση έως το τέλος Μαρτίου κάθε έτους.

4.Εφόσον είναι αναγκαίο, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 220 παράγραφος 2 του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή μπορεί να ανανεώσει τις σχετικές δανειοληπτικές πράξεις που έχουν συναφθεί εξ ονόματος της Ένωσης.

5.Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τις εξελίξεις ως προς τις πράξεις που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3.

Άρθρο 6

Κατά την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, η Επιτροπή επανεκτιμά, μέσω επιχειρησιακής αξιολόγησης, την ορθότητα των δημοσιονομικών ρυθμίσεων, των διοικητικών διαδικασιών και των μηχανισμών εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου της Ουκρανίας που σχετίζονται με τη συνδρομή.

Άρθρο 7

1.Για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή που παρέχεται με τη μορφή δανείου δυνάμει της παρούσας απόφασης, εφαρμόζεται συντελεστής προβλέψεων 70 % αντί του γενικού κανόνα που ορίζεται στο άρθρο 31 παράγραφος 5 τρίτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947.

2.Αντί του γενικού κανόνα που ορίζεται στο άρθρο 31 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947, οι χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις από τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή που παρέχεται με τη μορφή δανείου δυνάμει της παρούσας απόφασης καλύπτονται χωριστά από άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις στο πλαίσιο της εγγύησης εξωτερικής δράσης και οι προβλέψεις που τηρούνται στο κοινό ταμείο προβλέψεων για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή που παρέχεται με τη μορφή δανείου δυνάμει της παρούσας απόφασης χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τις χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτήν.

3.Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 213 του δημοσιονομικού κανονισμού, ο πραγματικός συντελεστής προβλέψεων δεν εφαρμόζεται στις προβλέψεις που τηρούνται στις κοινές προβλέψεις σε σχέση με την μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή που παρέχεται με τη μορφή δανείου δυνάμει της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 8

1.Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2.Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

Άρθρο 9

1.Η Επιτροπή υποβάλλει, έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής της, έκθεση εκτίμησης όσον αφορά την εφαρμογή του κεφαλαίου 1 της παρούσας απόφασης κατά το προηγούμενο έτος, η οποία περιλαμβάνει αξιολόγηση της εν λόγω εφαρμογής. Στην εν λόγω έκθεση:

α)εξετάζεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης·

β)αξιολογούνται η οικονομική κατάσταση και οι προοπτικές της Ουκρανίας, καθώς και η εφαρμογή των απαιτήσεων και των όρων πολιτικής που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1·

γ)παρουσιάζεται η σχέση μεταξύ των απαιτήσεων και των όρων που καθορίζονται στο ΜΣ, της τρέχουσας μακροοικονομικής κατάστασης της Ουκρανίας και της απόφασης της Επιτροπής να αποδεσμεύσει δόση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.

2.Το αργότερο δύο έτη μετά τη λήξη της περιόδου διαθεσιμότητας, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης όσον αφορά τα αποτελέσματα και την αποδοτικότητα της περατωθείσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, καθώς και τον βαθμό στον οποίο συνέβαλε στην επίτευξη των σκοπών της.

Άρθρο 10

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο            Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος            O Πρόεδρος

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας

Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία.

1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής στη δομή ΔΒΔ/ΠΒΔ 17

Τομέας πολιτικής: Οικονομικές και Χρηματοδοτικές Υποθέσεις

Δραστηριότητα: Διεθνείς οικονομικές και χρηματοδοτικές υποθέσεις

1.3.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά: 

 νέα δράση 

νέα δράση μετά από πιλοτικό έργο / προπαρασκευαστική ενέργεια 18  

 την παράταση υφιστάμενης δράσης 

 συγχώνευση ή αναπροσανατολισμό μίας ή περισσότερων δράσεων προς άλλη/νέα δράση 

1.4.Στόχοι

1.4.1.Γενικοί στόχοι

«Νέα ώθηση στην απασχόληση, την ανάπτυξη και τις επενδύσεις: προώθηση της ευημερίας πέραν των συνόρων της ΕΕ»

1.4.2.Ειδικοί στόχοι

Ειδικός στόχος αριθ.

«Προώθηση της ευημερίας πέραν των συνόρων της ΕΕ»

Σχετικές δραστηριότητες ΔΒΔ/ΠΒΔ

Οι σχετικές δραστηριότητες της ΓΔ ECFIN είναι οι ακόλουθες:

α)    Στήριξη της μακροοικονομικής σταθερότητας και προώθηση μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη εκτός της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω τακτικού οικονομικού διαλόγου με τους βασικούς εταίρους και με τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής· και

β)    Στήριξη της διαδικασίας διεύρυνσης και της εφαρμογής των πολιτικών διεύρυνσης και γειτονίας της ΕΕ και άλλων προτεραιοτήτων της ΕΕ σε εταίρους μέσω της διενέργειας οικονομικής ανάλυσης και της παροχής εκτιμήσεων πολιτικής και συμβουλών.

1.4.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις

Να προσδιοριστούν τα αποτελέσματα που αναμένεται να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους/τις στοχευόμενους/-ες δικαιούχους/ομάδες.

·Να χορηγήσει μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στην Ουκρανία με σκοπό τη στήριξη της οικονομικής της ανθεκτικότητας και σταθερότητας υπό τις συνθήκες του πολέμου.

·Να συμβάλει στην κάλυψη των αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ουκρανίας για το 2022 στο πλαίσιο της σημαντικής επιδείνωσης των εξωτερικών λογαριασμών της λόγω της απρόκλητης και αδικαιολόγητης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

·Να ανακουφίσει τις δημοσιονομικές χρηματοδοτικές ανάγκες του εταίρου.

·Να στηρίξει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που αποβλέπουν στη βελτίωση της συνολικής μακροοικονομικής διαχείρισης, στην ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης και διαφάνειας και στη βελτίωση των συνθηκών για βιώσιμη ανάπτυξη.

1.4.4.Δείκτες επιδόσεων

Να προσδιοριστούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου και των επιτευγμάτων.

Οι αρχές της Ουκρανίας θα πρέπει να υποβάλλουν σε τακτική βάση έκθεση προς τις υπηρεσίες της Επιτροπής σχετικά με ένα σύνολο οικονομικών δεικτών, καθώς και τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων που περιλαμβάνονται στο ΜΣ.

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα εξακολουθήσουν να παρακολουθούν τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών μετά την επιχειρησιακή αξιολόγηση των χρηματοδοτικών κυκλωμάτων και των διοικητικών διαδικασιών της Ουκρανίας, η οποία παραδόθηκε τον Ιούνιο του 2020.

Η προτεινόμενη νομοθετική απόφαση προβλέπει την υποβολή ετήσιας έκθεσης ΜΧΣ προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία θα περιλαμβάνει εκτίμηση της υλοποίησης της παρούσας πράξης. Διενεργείται ανεξάρτητη εκ των υστέρων αξιολόγηση εντός δύο ετών από την αποδέσμευση της τελευταίας δόσης.

1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας 

1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας

Η εκταμίευση της συνδρομής θα εξαρτάται από την εκπλήρωση των πολιτικών προϋποθέσεων που απαριθμούνται σε μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της Ουκρανίας. Η συνδρομή σχεδιάζεται να εκταμιευθεί σε μία δόση. Η αποδέσμευση της δόσης θα πραγματοποιηθεί σύντομα μετά την έγκριση της παρούσας πρότασης και την έναρξη ισχύος του αντίστοιχου ΜΣ.

Η Επιτροπή θα αναλάβει τη διαχείριση της συνδρομής. Ισχύουν ειδικές διατάξεις για την πρόληψη της απάτης και άλλων παρατυπιών, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.

Η Επιτροπή και οι ουκρανικές αρχές θα συμφωνήσουν σε μνημόνιο συμφωνίας που θα καθορίζει τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και τις εθνικές αρχές για την παρακολούθηση των σχετικών εξελίξεων και της εφαρμογής των απαιτήσεων και των όρων που συμφωνήθηκαν στο ΜΣ.

1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή παρέμβαση και η οποία προστίθεται στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.

Η παρούσα πρόταση για μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ύψους έως 1 δισ. EUR στην Ουκρανία ακολουθεί την απόφαση (ΕΕ) 2022/313 για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία ύψους 1,2 δισ. EUR υπό μορφή δανείων, η οποία εκταμιεύθηκε πλήρως σε δύο δόσεις τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2022. Η παρούσα ΜΧΣ ενισχύει επίσης τις δράσεις της Ένωσης για άμεση ανθρωπιστική, οικονομική και αμυντική στήριξη, καθώς και τις πρωτοβουλίες της Ένωσης για τον συντονισμό πολυμερών δράσεων, όπως το «Stand-up for Ukraine». Από τη φύση της, η ΜΧΣ λειτουργεί επίσης ως καταλύτης μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν τη βραχυπρόθεσμη ανθεκτικότητα της χώρας και συμβάλλουν επίσης στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης σταθερότητας. Τα εν λόγω αναμενόμενα αποτελέσματα έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Ουκρανία στην παρούσα κρίσιμη στιγμή.

Η χορήγηση περαιτέρω στήριξης στην Ουκρανία με τη μορφή δανείων, στην παρούσα συγκυρία, μπορεί να βοηθήσει τις ουκρανικές αρχές να αντιμετωπίσουν τις άμεσες και πλέον επείγουσες χρηματοδοτικές προκλήσεις που προκύπτουν κατά τη διεξαγωγή του πολέμου. Επιπλέον, συνδράμοντας τις προσπάθειες των αρχών για τη διατήρηση ενός σταθερού μακροοικονομικού περιβάλλοντος, η προτεινόμενη ΜΧΣ συμβάλλει στη βελτίωση της προστιθέμενης αξίας της συνολικής συμβολής της ΕΕ στην Ουκρανία και βελτιώνει την αποτελεσματικότητα άλλων μορφών χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ στη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των πράξεων δημοσιονομικής στήριξης και επιχορηγήσεων που διατίθενται μέσω των εξωτερικών χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2021-2027.

Η χρηματοδότηση έργων ή η χορήγηση τεχνικής βοήθειας δεν θα ήταν ούτε επαρκείς ούτε κατάλληλες για την υλοποίηση των ευρύτερων μακροοικονομικών στόχων της παρούσας έκτακτης ΜΧΣ. Η καθοριστική προστιθέμενη αξία της ΜΧΣ σε σύγκριση με άλλα ενωσιακά μέσα συνίσταται στην ταχεία άμβλυνση των εξωτερικών χρηματοδοτικών περιορισμών και στη διασφάλιση ενός συνεχώς σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένης της προαγωγής βιώσιμου και διατηρήσιμου ισοζυγίου πληρωμών και δημοσιονομικής κατάστασης, εντός ενός κατάλληλου πλαισίου απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων. Συμβάλλοντας στη διασφάλιση ενός κατάλληλου συνολικού πλαισίου πολιτικών, η ΜΧΣ μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων που χρηματοδοτούνται στην Ουκρανία βάσει άλλων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ με στενότερη στόχευση.

1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος

Οι πράξεις μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής σε εταίρους υπόκεινται σε εκ των υστέρων αξιολόγηση. Προγενέστερες εκ των υστέρων αξιολογήσεις προηγούμενων πράξεων ΜΧΣ προς την Ουκρανία έδειξαν ότι, γενικά, ήταν ιδιαίτερα ενδεδειγμένες όσον αφορά τους στόχους, το χρηματοδοτικό κονδύλιο και τους στόχους πολιτικής.

Υπήρξαν καθοριστικής σημασίας για τη στήριξη της Ουκρανίας στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του ισοζυγίου πληρωμών της και στην εφαρμογή βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ώστε να σταθεροποιήσει την οικονομία της και να ενισχύσει τη βιωσιμότητα της εξωτερικής της θέσης. Κατέστησαν δυνατή την εξοικονόμηση δημοσιονομικών πόρων και παρείχαν οικονομικά οφέλη, ενώ λειτούργησαν και ως καταλύτης για πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη και για αύξηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών. Η δέσμη όρων της ΜΧΣ ευθυγραμμίστηκε πλήρως με το σχετικό πρόγραμμα του ΔΝΤ και δημιούργησε ένα ενισχυτικό αποτέλεσμα σε πολιτικό επίπεδο, το οποίο συνέβαλε ώστε οι ουκρανικές αρχές να υποστηρίξουν σημαντικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως σε τομείς που δεν καλύπτονται από άλλα διεθνή προγράμματα χορηγών.

1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα

Κατ’ αρχήν, οι προβλέψεις για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή στο ΠΔΠ 2021-2027 βασίζονται σε συντελεστή 9 % στο κοινό ταμείο προβλέψεων που θεσπίστηκε δυνάμει του άρθρου 212 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Σύμφωνα με την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και λαμβάνοντας υπόψη την επί του παρόντος εκτιμώμενη έκθεση σε κίνδυνο, είναι αναγκαίο να καλυφθούν αυτά τα πρόσθετα ανοίγματα στην Ουκρανία με ποσοστό 70 % των προβλέψεων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της Ένωσης.

Επιπλέον, δεδομένης της δυσχερούς κατάστασης της Ουκρανίας και για τη στήριξή της στην πορεία της προς τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα, η Ένωση θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να καλύψει κατ᾽ εξαίρεση το κόστος επιτοκίου και να απαλλάξει την Ουκρανία από τις διοικητικές δαπάνες. Η επιδότηση επιτοκίου θα πρέπει να καλυφθεί από το κονδύλιο που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α) πρώτη περίπτωση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/947 για την περίοδο του ΠΔΠ 2023-2027.

Ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα

Η ΕΕ συγκαταλέγεται στους κυριότερους χορηγούς βοήθειας της Ουκρανίας, καθώς στηρίζει τις οικονομικές, διαρθρωτικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις της χώρας και την κοινωνία των πολιτών. Η χορήγηση περαιτέρω στήριξης στην Ουκρανία με τη μορφή δανείου, στην παρούσα συγκυρία, μπορεί να βοηθήσει τις ουκρανικές αρχές να αντιμετωπίσουν τις σημαντικές χρηματοδοτικές προκλήσεις που προκύπτουν κατά τη διεξαγωγή του πολέμου. Επιπλέον, συνδράμοντας τις προσπάθειες των αρχών για τη διατήρηση ενός σταθερού μακροοικονομικού περιβάλλοντος, η προτεινόμενη ΜΧΣ συμβάλλει στη βελτίωση της προστιθέμενης αξίας της συνολικής συμβολής της ΕΕ στην Ουκρανία και βελτιώνει την αποτελεσματικότητα άλλων μορφών χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ στη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των πράξεων δημοσιονομικής στήριξης και επιχορηγήσεων που διατίθενται μέσω των εξωτερικών χρηματοδοτικών μέσων στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2021-2027. Η προτεινόμενη ΜΧΣ αποτελεί επίσης μέρος της ευρύτερης πρωτοβουλίας της ΕΕ για την αρωγή και ανασυγκρότηση της Ουκρανίας και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής διεθνούς στήριξης προς την Ουκρανία 19 .

1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής

Με τη χρήση δανείου, η παρούσα πράξη ΜΧΣ αυξάνει την αποτελεσματικότητα του προϋπολογισμού της ΕΕ μέσω μόχλευσης και συνιστά την πιο οικονομικά αποδοτική επιλογή.

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να δανείζεται κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές εξ ονόματος τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και της Ευρατόμ, χρησιμοποιώντας τον προϋπολογισμό της ΕΕ ως εγγύηση. Στόχος είναι να εξασφαλιστούν κεφάλαια από την αγορά με τα καλύτερα δυνατά διαθέσιμα επιτόκια χάρη στην υψηλή πιστοληπτική ικανότητα της ΕΕ/Ευρατόμ (αξιολόγηση ΑΑΑ από τους οίκους Fitch, Moody’s και DBRS και ΑΑ από τον οίκο S&P, με σταθερές προοπτικές σε όλες τις περιπτώσεις) και, στη συνέχεια, να χορηγηθούν αυτά σε επιλέξιμους δανειολήπτες με διαδικασία δανεισμού στο πλαίσιο του ΕΜΧΣ, της στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών (ΙΠ), της ΜΧΣ, καθώς και σε έργα της Ευρατόμ. Οι δανειοληπτικές και δανειοδοτικές πράξεις πραγματοποιούνται ως συνακόλουθες πράξεις, γεγονός το οποίο εξασφαλίζει την απαλλαγή του προϋπολογισμού της ΕΕ από κάθε κίνδυνο επιτοκίου ή συναλλάγματος. Ο στόχος της εξασφάλισης κεφαλαίων με τα καλύτερα δυνατά διαθέσιμα επιτόκια για δανειοληπτικές και δανειοδοτικές δραστηριότητες έχει επιτευχθεί, διότι τα εν λόγω επιτόκια συμφωνούν με τα επιτόκια ανάλογων ιδρυμάτων (ΕΤΕπ, ΕΜΧΣ και ΕΜΣ).

1.6.Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης/πρωτοβουλίας

 περιορισμένη διάρκεια

   με ισχύ από [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ έως [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ

   Δημοσιονομικές επιπτώσεις από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις πληρωμών.

 απεριόριστη διάρκεια

Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ,

και στη συνέχεια πλήρης εφαρμογή.

1.7.Προβλεπόμενοι τρόποι διαχείρισης 20   

 Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή

από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης

   από τους εκτελεστικούς οργανισμούς

 Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη

 Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:

σε τρίτες χώρες ή οργανισμούς που αυτές έχουν ορίσει

σε διεθνείς οργανισμούς και στις οργανώσεις τους (να προσδιοριστούν)

στην ΕΤΕπ και στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων

στους οργανισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 70 και 71 του δημοσιονομικού κανονισμού

σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου

σε οργανισμούς που διέπονται από ιδιωτικό δίκαιο και έχουν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, στον βαθμό που παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις

σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους, στους οποίους έχει ανατεθεί η εκτέλεση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και οι οποίοι παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις

σε πρόσωπα επιφορτισμένα με την εφαρμογή συγκεκριμένων δράσεων στην ΚΕΠΠΑ βάσει του τίτλου V της ΣΕΕ και τα οποία προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη

Αν αναφέρονται περισσότεροι του ενός τρόποι διαχείρισης, να διευκρινιστούν στο τμήμα «Παρατηρήσεις».

2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 

2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων 

Να προσδιοριστούν η συχνότητα και οι όροι.

Οι προς χρηματοδότηση δράσεις βάσει της παρούσας απόφασης θα υλοποιηθούν με άμεση διαχείριση από τις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής.

Η παρούσα συνδρομή έχει μακροοικονομικό χαρακτήρα. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα παρακολουθήσουν την εφαρμογή της δράσης με βάση ειδικά μέτρα που θα συμφωνηθούν με τις αρχές της δικαιούχου χώρας σε μνημόνιο συμφωνίας.

2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου 

2.2.1.Αιτιολόγηση των τρόπων διαχείρισης, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της προτεινόμενης στρατηγικής ελέγχου

Οι προς χρηματοδότηση δράσεις βάσει της παρούσας απόφασης θα υλοποιηθούν με άμεση διαχείριση από τις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής.

Οι εκταμιεύσεις της ΜΧΣ εξαρτώνται από την επιτυχία των επανεξετάσεων και συνδέονται με την εκπλήρωση των πολιτικών προϋποθέσεων που συνοδεύουν την πράξη. Η Επιτροπή παρακολουθεί στενά την τήρηση των όρων αυτών.

2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους

Εντοπισθέντες κίνδυνοι

Υπάρχουν πολιτικοί, πιστωτικοί κίνδυνοι και κίνδυνοι πολιτικής που συνδέονται με την προτεινόμενη πράξη ΜΧΣ.

Ένας βασικός κίνδυνος για την πράξη απορρέει από τη συνέχιση του πολέμου που προκάλεσε η αδικαιολόγητη και απρόκλητη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία θα μπορούσε να έχει περαιτέρω αρνητικό αντίκτυπο στη μακροοικονομική σταθερότητα της Ουκρανίας, επηρεάζοντας την εκταμίευση και/ή την αποπληρωμή της προτεινόμενης ΜΧΣ.

Υπάρχει κίνδυνος η ΜΧΣ να χρησιμοποιηθεί με δόλιο τρόπο. Καθώς η ΜΧΣ δεν προορίζεται για συγκεκριμένες δαπάνες (σε αντίθεση με τη χρηματοδότηση έργων, για παράδειγμα), ο κίνδυνος αυτός συνδέεται με παράγοντες όπως η γενική ποιότητα των συστημάτων διαχείρισης στην Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας και στο Υπουργείο Οικονομικών, οι διοικητικές διαδικασίες, οι λειτουργίες ελέγχου και επιτήρησης, η ασφάλεια των συστημάτων ΤΠ και η καταλληλότητα των ικανοτήτων εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου.

Ένας τρίτος κίνδυνος απορρέει από την πιθανότητα η Ουκρανία να μην εξοφλήσει τις δημοσιονομικές της υποχρεώσεις έναντι της ΕΕ, οι οποίες απορρέουν από το δάνειο της προτεινόμενης ΜΧΣ (κίνδυνος αθέτησης ή πιστωτικός κίνδυνος), γεγονός που θα μπορούσε να προκληθεί, για παράδειγμα, λόγω σημαντικής επιπρόσθετης επιδείνωσης της κατάστασης του ισοζυγίου πληρωμών και της δημοσιονομικής κατάστασης του εταίρου.

Συστήματα εσωτερικού ελέγχου

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή υπόκειται σε διαδικασίες επαλήθευσης, λογιστικών και λοιπών ελέγχων υπό την ευθύνη της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 129 του δημοσιονομικού κανονισμού

Κατά τη διάρκεια της υλοποίησης, η Επιτροπή θα ελέγχει περιοδικά τις δηλώσεις του εταίρου. Η πληρωμή υπόκειται 1) στην παρακολούθηση από το προσωπικό της ΓΔ ECFIN και 2) στη συνήθη διαδικασία ελέγχου που προβλέπεται από το χρηματοδοτικό κύκλωμα (μοντέλο 2) που χρησιμοποιείται από τη ΓΔ ECFIN. Η εκταμίευση που αφορά πράξεις ΜΧΣ μπορεί να υπόκειται σε πρόσθετους ανεξάρτητους εκ των υστέρων ελέγχους (τεκμηρίωσης και/ή επιτόπιους) από υπαλλήλους της ομάδας εκ των υστέρων ελέγχων της ΓΔ. Τέτοιοι έλεγχοι μπορούν να διενεργούνται επίσης κατόπιν αιτήματος του υπεύθυνου δευτερεύοντος διατάκτη. Διακοπές και αναστολές πληρωμών, δημοσιονομικές διορθώσεις (που εφαρμόζει η Επιτροπή) και ανακτήσεις μπορούν να πραγματοποιούνται, όταν χρειάζεται (δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής), και προβλέπονται ρητά στις συμφωνίες χρηματοδότησης με τους εταίρους.

2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο) 

Τα υφιστάμενα συστήματα ελέγχου εξασφάλισαν μέχρι στιγμής πραγματικό ποσοστό σφάλματος 0 % για τις πληρωμές ΜΧΣ. Δεν υπάρχουν γνωστά περιστατικά απάτης, διαφθοράς ή παράνομης δραστηριότητας. Οι πράξεις ΜΧΣ διέπονται από μια σαφή λογική παρέμβασης που παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα αξιολόγησης του αντικτύπου τους. Οι έλεγχοι καθιστούν δυνατή την επιβεβαίωση της διασφάλισης και της επίτευξης των στόχων και των προτεραιοτήτων πολιτικής.

2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας 

Να προσδιοριστούν τα ισχύοντα ή τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας, π.χ. στη στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης.

Για να μετριαστούν οι κίνδυνοι δόλιας χρήσης των κονδυλίων, έχουν ληφθεί και πρόκειται να ληφθούν διάφορα μέτρα:

Κατ’ αρχάς, η δανειακή σύμβαση θα περιλαμβάνει δέσμη διατάξεων σχετικά με την επιθεώρηση, την πρόληψη της απάτης, τους ελέγχους και την ανάκτηση κεφαλαίων σε περίπτωση απάτης ή διαφθοράς. Προβλέπεται επίσης ότι ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων θα συνδεθούν με τη συνδρομή, με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας όσον αφορά τη χρήση των κονδυλίων. Επίσης, η συνδρομή θα καταβληθεί σε συγκεκριμένο λογαριασμό στην Εθνική Τράπεζα της Ουκρανίας.

Επιπλέον, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα διενεργήσουν επιχειρησιακή αξιολόγηση των χρηματοδοτικών και διοικητικών κυκλωμάτων της Ουκρανίας προκειμένου να εξακριβώσουν αν οι ισχύουσες διαδικασίες διαχείρισης των προγραμμάτων οικονομικής βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της ΜΧΣ, παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις. Η προηγούμενη αξιολόγηση διενεργήθηκε τον Ιούνιο του 2020 και καλύπτει τομείς όπως η κατάρτιση και η εκτέλεση του προϋπολογισμού, ο δημόσιος εσωτερικός δημοσιονομικός έλεγχος, ο εσωτερικός και εξωτερικός έλεγχος, οι δημόσιες προμήθειες, η διαχείριση των ρευστών διαθεσίμων και του δημόσιου χρέους, καθώς και η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας. Η Επιτροπή θα διενεργήσει δεύτερη επιχειρησιακή αξιολόγηση κατά τη διάρκεια της υλοποίησης της προτεινόμενης έκτακτης πράξης ΜΧΣ.

Τέλος, η συνδρομή υπόκειται σε διαδικασίες επαλήθευσης, λογιστικών ελέγχων και λοιπών ελέγχων υπό την ευθύνη της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 129 του δημοσιονομικού κανονισμού.

3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται 

·Υφιστάμενες γραμμές του προϋπολογισμού

Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

Γραμμή του προϋπολογισμού

Είδος δαπάνης

Συμμετοχή

Αριθμός

ΔΠ/ΜΔΠ 21 .

χωρών ΕΖΕΣ 22

υποψηφίων για ένταξη χωρών 23

τρίτων χωρών

κατά την έννοια του άρθρου 21 παράγραφος 2 στοιχείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού

6

14 02 01 11 «Ανατολική Γειτονία»

ΔΠ

ΟΧΙ

ΟΧΙ

ΟΧΙ

ΟΧΙ

6

14 02 01 70 «ΜΓΑΔΣ — Παγκόσμια Ευρώπη — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων»

ΔΠ

ΟΧΙ

ΟΧΙ

ΟΧΙ

ΟΧΙ

·Νέες γραμμές του προϋπολογισμού, των οποίων έχει ζητηθεί η δημιουργία – Δεν εφαρμόζεται

3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις 

3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις 

   Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων

   Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων, όπως εξηγείται κατωτέρω:

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού
πλαισίου

6

Τομέας 6 – «Γειτονικές χώρες και υπόλοιπος κόσμος» 

ΓΔ: NEAR

Έτος

2021

Έτος

2022

Έτος

2023

Έτος

2024

Έτος

2025

Έτος

2026

Έτος

2027

ΣΥΝΟΛΟ

□ Επιχειρησιακές πιστώσεις

Γραμμή του προϋπολογισμού 24  

14 02 01 11 «Ανατολική Γειτονία»  25

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(1α)

20,0

20,0

20,0

20,0

20,0

100,0

Πληρωμές

(2α)

20,0

20,0

20,0

20,0

20,0

100,0

ΓΔ: ECFIN

Έτος

2021

Έτος

2022

Έτος

2023

Έτος

2024

Έτος

2025

Έτος

2026

Έτος

2027

ΣΥΝΟΛΟ

Γραμμή του προϋπολογισμού

14 02 01 70 «ΜΓΑΔΣ — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων»  26

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(1β)

27,3

125,0

162,6

32,5

143,4

143,4

65,8

700,0

Πληρωμές

(2β)

81,2

100,0

300,0

218,8

700,0

Πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενες από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων 27  

Γραμμή του προϋπολογισμού

14.20.03.01 «Επιχορηγήσεις ΜΧΣ»

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(1γ)

0,1

0,15

0,25

Πληρωμές

(2γ)

0,1

0,15

0,25

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων για τη ΓΔ ECFIN

Αναλήψεις υποχρεώσεων

=1β + 1γ

27,3

125,1

162,6

32,5

143,5

143,4

65,8

700,25

Πληρωμές

=2β

+2γ

0,1

81,2

100,1

300,0

218,8

700,25



□ ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων (NEAR+ECFIN)

Αναλήψεις υποχρεώσεων

(3)

27,3

125,1

182,6

52,5

163,5

163,4

85,8

800,25

Πληρωμές

(4)

0,1

20,0

1012

120,1

320,0

238,8

800,25

□ ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων

(5)

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 6 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

Αναλήψεις υποχρεώσεων

= 3+ 5

27,3

125,1

182,6

52,5

163,5

163,4

85,8

800,25

Πληρωμές

= 4+ 5

0,1

20,0

101,2

120,2

320,0

238,8

800,25



Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

7

«Διοικητικές δαπάνες»

Αυτό το τμήμα θα πρέπει να συμπληρωθεί με «στοιχεία διοικητικού χαρακτήρα του προϋπολογισμού» τα οποία πρέπει να εισαχθούν πρώτα στο παράρτημα του νομοθετικού δημοσιονομικού δελτίου (παράρτημα V του εσωτερικού κανονισμού), που τηλεφορτώνεται στο DECIDE για διυπηρεσιακή διαβούλευση.

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Έτος

2022

Έτος

2023

Έτος

2024

Έτος

2025

Έτος

2026

Έτος

2027

ΣΥΝΟΛΟ

ΓΔ: ECFIN

□ Ανθρώπινοι πόροι

0,848

0,424

0,424

0,072

0,072

0,072

1,912

□ Άλλες διοικητικές δαπάνες

0,06

0,06

ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ ECFIN

Πιστώσεις

0,848

0,484

0,424

0,072

0,072

0,072

1,972

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων

του ΤΟΜΕΑ 7

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 

(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών)

0,848

0,434

0,424

0,072

0,072

0,072

1,972

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Έτος

2021

Έτος

2022

Έτος

2023

Έτος

2024

Έτος

2025

Έτος

2026

Έτος

2027

ΣΥΝΟΛΟ

ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των ΤΟΜΕΩΝ 1 έως 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 

Αναλήψεις υποχρεώσεων

27,3

125,948

183,084

52,924

163,572

163,472

85,872

802,172

Πληρωμές

0,948

20,484

101,624

120,172

320,072

238,872

802,172

3.2.2.Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται με επιχειρησιακές πιστώσεις 

Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Να προσδιοριστούν οι στόχοι και τα αποτελέσματα

Έτος 2022

Έτος 2023

Έτος 2024

Έτος 2025

Έτος 2026

Έτος 2027

ΣΥΝΟΛΟ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Είδος 28

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Συνολικός αριθ.

Συνολικό κόστος

ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ αριθ. 1 29 ...

— Αποτέλεσμα

Εκταμιεύσεις επιχορηγήσεων

20,0

20,0

20,0

20,0

20,0

100,0

— Αποτέλεσμα

Τροφοδότηση της εγγύησης εξωτερικής δράσης

700,0

700,0

— Αποτέλεσμα

Επιχειρησιακή αξιολόγηση

1

0,1

1

0,1

— Αποτέλεσμα

Εκ των υστέρων αξιολόγηση

1

0,15

1

0,15

Μερικό σύνολο για τον ειδικό στόχο αριθ. 1

700,1

20,0

1

20,15

20,0

20,0

20,0

800,25

ΣΥΝΟΛΟ

700,1

20,0

1

20,15

20,0

20,0

20,0

800,25

3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις 

X Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρήση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξηγείται κατωτέρω:

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Έτος 2022

Έτος 2023

Έτος 2024

Έτος 2025

Έτος 2026

Έτος 2027

ΣΥΝΟΛΟ

ΤΟΜΕΑΣ 7

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

Ανθρώπινοι πόροι

0,848

0,424

0,424

0,072

0,072

0,072

1,912

Άλλες διοικητικές δαπάνες

0,06

0,06

Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

0,848

0,484

0,424

0,072

0,072

0,072

1,972

Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 30  

του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

Ανθρώπινοι πόροι

Άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα

Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

ΣΥΝΟΛΟ

0,848

0,484

0,424

0,072

0,072

0,072

1,972

Οι απαιτούμενες πιστώσεις για ανθρώπινους πόρους και άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα θα καλυφθούν από τις πιστώσεις της ΓΔ που έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχουν ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ και οι οποίες θα συμπληρωθούν, εάν χρειαστεί, με πρόσθετα κονδύλια που ενδέχεται να χορηγηθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.

3.2.3.1.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους

Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως εξηγείται κατωτέρω:

Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης

Έτος 2022

Έτος 2023

Έτος 2024

Έτος 2025

Έτος 2026

Έτος 2027

ΣΥΝΟΛΟ

□ Θέσεις απασχόλησης του πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων)

20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής)

5,4

2,7

2,7

0,45

0,45

0,45

12,15

20 01 02 03 (αντιπροσωπείες της ΕΕ)

01 01 01 01 (έμμεση έρευνα)

01 01 01 11 (άμεση έρευνα)

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)

□ Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδα ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης: ΙΠΑ) 31

20 02 01 (AC, END, INT από το συνολικό κονδύλιο)

20 02 03 (AC, AL, END, INT και JPD στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)

XX 01 xx yy zz   32

— στην έδρα

— στις αντιπροσωπείες της ΕΕ

01 01 01 02 (AC, END, INT – έμμεση έρευνα)

01 01 01 12 (AC, END, INT – άμεση έρευνα)

Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)

ΣΥΝΟΛΟ

5,4

2,7

2,7

0,45

0,45

0,45

12,15

XX είναι ο σχετικός τομέας πολιτικής ή ο σχετικός τίτλος του προϋπολογισμού.

Οι ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους θα καλυφθούν από το προσωπικό της ΓΔ που έχει ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχει ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ, το οποίο θα συμπληρωθεί, αν χρειαστεί, με τυχόν πρόσθετους πόρους που μπορεί να διατεθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.

Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:

Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι

Διευθυντής Διεύθυνσης Δ: Εποπτεύει και διαχειρίζεται την πράξη, επικοινωνεί με το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για την έκδοση της απόφασης και την έγκριση του μνημονίου συνεννόησης (ΜΣ), διαπραγματεύεται το ΜΣ με τις ουκρανικές αρχές, επανεξετάζει τις εκθέσεις, ηγείται των αποστολών και αξιολογεί την πρόοδο ως προς την τήρηση των όρων.

Προϊστάμενος μονάδας / αναπληρωτής προϊστάμενος μονάδας Διεύθυνσης Δ: Επικουρεί τον διευθυντή στη διαχείριση της πράξης, στην επικοινωνία με το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για την έκδοση της απόφασης και την έγκριση του ΜΣ, στη διαπραγμάτευση (από κοινού με τη ΓΔ BUDGET) του ΜΣ και της συμφωνίας δανειακής διευκόλυνσης με τις αρχές της Ουκρανίας, στην επανεξέταση εκθέσεων και στην αξιολόγηση της προόδου ως προς την τήρηση των όρων.

Οικονομολόγοι υπηρεσίας, τομέας ΜΧΣ (Διεύθυνση Δ): Προετοιμάζουν την απόφαση και το ΜΣ, επικοινωνούν με τις αρχές και τους ΔΧΟ, διεξάγουν αποστολές επιθεώρησης, προετοιμάζουν τις εκθέσεις εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής και τις διαδικασίες της Επιτροπής σχετικά με τη διαχείριση της συνδρομής, επικοινωνούν με εξωτερικούς εμπειρογνώμονες για την επιχειρησιακή αξιολόγηση και την εκ των υστέρων αξιολόγηση.

ΓΔ BUDGΕΤ (μονάδες E1, E3 υπό την εποπτεία του Διευθυντή): Προετοιμάζει τη συμφωνία δανειακής διευκόλυνσης (ΣΔΔ), τη διαπραγματεύεται με τις αρχές της Ουκρανίας και την υποβάλλει για έγκριση στις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής και για υπογραφή και στα δύο μέρη. Παρακολουθεί την έναρξη ισχύος της ΣΔΔ. Προετοιμάζει την/τις απόφαση/-εις για την/τις πράξη/-εις δανεισμού, παρακολουθεί την υποβολή της/των αίτησης/-εων για τα ταμεία, επιλέγει τις τράπεζες, προετοιμάζει και εκτελεί την/τις πράξη/-εις χρηματοδότησης και εκταμιεύει τα κεφάλαια για την Ουκρανία. Εκτελεί τις δραστηριότητες υποστήριξης για την παρακολούθηση της εξόφλησης του/των δανείου/-ων. Προετοιμάζει τις σχετικές εκθέσεις για τις εν λόγω δραστηριότητες.

Εξωτερικό προσωπικό

3.2.4.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 

Η πρόταση/πρωτοβουλία:

   μπορεί να χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου με ανακατανομή εντός του οικείου τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ).

3.2.5.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση 

Η πρόταση/πρωτοβουλία:

   δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους

 

3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα 

   Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.

(1)    Η Ουκρανία υπέβαλε επισήμως αίτηση προσχώρησης στην ΕΕ στις 28 Φεβρουαρίου 2022, τέσσερις ημέρες μετά τη ρωσική εισβολή, και της χορηγήθηκε καθεστώς χώρας υποψήφιας για ένταξη στα τέλη Ιουνίου 2022.
(2)    Όπως επιβεβαίωσε το ΔΝΤ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με επιστολή αξιολόγησης που ελήφθη στις 3 Ιουνίου 2022.
(3)    Εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 28.3.2022.
(4)    Πριν από την έκτακτη στήριξη ΜΧΣ από το 2022, η ΕΕ στήριξε την Ουκρανία μέσω πέντε διαδοχικών πράξεων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) με τις οποίες χορήγησε 5,0 δισ. EUR σε δάνεια κατά την περίοδο μεταξύ 2014 και 2021.
(5)    Κανονισμός (EE) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (EE) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (EK, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (EE L 209 της 14.6.2021, σ. 1).
(6)    Όπως επιβεβαίωσε το ΔΝΤ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με επιστολή αξιολόγησης που ελήφθη στις 3 Ιουνίου 2022.
(7)    Όπως παρουσιάστηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 18ης Μαΐου, https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/ukraine-relief-reconstruction_en.pdf .
(8)    Όπως επιβεβαίωσε το ΔΝΤ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με επιστολή αξιολόγησης που ελήφθη στις 27 Μαΐου 2022.
(9)    Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2022 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 21ης Φεβρουαρίου 2022.
(10)    Συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου ( ΕΕ L 161 της 29.5.2014, σ. 3 ).
(11)    Απόφαση (ΕΕ) 2022/313 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Φεβρουαρίου 2022, για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία ( ΕΕ L 55 της 28.2.2022, σ. 4 ).
(12)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13).
(13)    Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2020, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 (ΕΕ L 433I της 22.12.2020, σ. 11).
(14)    Απόφαση 2014/335/ΕΕ, Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 26ης Μαΐου 2014, για το σύστημα των ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 168 της 7.6.2014, σ. 105).
(15)    Κανονισμός (EE) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (EE) 2017/1601 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (EK, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (EE L 209 της 14.6.2021, σ. 1).
(16)    Απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουλίου 2010, για τον καθορισμό της οργάνωσης και της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΕ L 201 της 3.8.2010, σ. 30).
(17)    ΔΒΔ: διαχείριση βάσει δραστηριοτήτων· ΠΒΔ: προϋπολογισμός βάσει δραστηριοτήτων.
(18)    Όπως αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 2 στοιχείο α) ή β) του δημοσιονομικού κανονισμού.
(19)    Όπως παρουσιάστηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 18ης Μαΐου, https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/ukraine-relief-reconstruction_en.pdf .
(20)    Οι λεπτομέρειες σχετικά με τους τρόπους διαχείρισης και οι παραπομπές στον δημοσιονομικό κανονισμό είναι διαθέσιμες στον δικτυακό τόπο BudgWeb: https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/EN/man/budgmanag/Pages/budgmanag.aspx .
(21)    ΔΠ = Διαχωριζόμενες πιστώσεις / ΜΔΠ = Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις.
(22)    ΕΖΕΣ: Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών.
(23)    Υποψήφιες χώρες και, κατά περίπτωση, δυνάμει υποψήφια μέλη των Δυτικών Βαλκανίων.
(24)    Σύμφωνα με την επίσημη ονοματολογία του προϋπολογισμού.
(25)    Θα ενισχυθεί από τη γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 04 «ΜΓΑΔΣ — Αποθεματικό αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτων».
(26)    Ποσό της τροφοδότησης προβλέψεων για δάνεια ΜΧΣ (9 %) που θα δεσμευτεί και θα καταβληθεί στο κοινό ταμείο προβλέψεων κατά την περίοδο 2021-2027, με την επιφύλαξη της έγκρισης των ετήσιων προϋπολογισμών.
(27)    Τεχνική και/ή διοικητική βοήθεια και δαπάνες στήριξης της εφαρμογής προγραμμάτων και/ή δράσεων της ΕΕ (πρώην γραμμές «BA»), έμμεση έρευνα, άμεση έρευνα.
(28)    Τα αποτελέσματα είναι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που θα παρασχεθούν (π.χ.: αριθμός ανταλλαγών φοιτητών που θα χρηματοδοτηθούν, αριθμός χλμ. οδών που θα κατασκευαστούν κ.λπ.).
(29)    Όπως περιγράφεται στο σημείο 1.4.2. «Ειδικοί στόχοι …»
(30)    Τεχνική και/ή διοικητική βοήθεια και δαπάνες στήριξης της εφαρμογής προγραμμάτων και/ή δράσεων της ΕΕ (πρώην γραμμές «BA»), έμμεση έρευνα, άμεση έρευνα.
(31)    AC = Συμβασιούχος υπάλληλος· AL = Τοπικός υπάλληλος· END = Αποσπασμένος εθνικός εμπειρογνώμονας· INT = Προσωρινό προσωπικό· JPD = Νέος επαγγελματίας σε αντιπροσωπεία της ΕΕ.
(32)    Επιμέρους ανώτατο όριο εξωτερικού προσωπικού που καλύπτεται από επιχειρησιακές πιστώσεις (πρώην γραμμές «BA»).