ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 20.6.2022
COM(2022) 313 final
2022/0204(COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη θέσπιση ειδικών και προσωρινών μέτρων, λαμβανομένης υπόψη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, σχετικά με τα έγγραφα οδηγού που εκδίδονται από την Ουκρανία σύμφωνα με τη νομοθεσία της
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Κατά τις πρώτες δέκα εβδομάδες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, που ξεκίνησε στις 24 Φεβρουαρίου 2022, πάνω από πέντε εκατομμύρια άτομα εγκατέλειψαν την Ουκρανία, προσπαθώντας να ξεφύγουν από την ένοπλη σύρραξη και αναζητώντας καταφύγιο σε γειτονικές χώρες, κυρίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση 1 . Ήδη από τις 4 Μαρτίου 2022, η ΕΕ διαπίστωσε την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία, στους οποίους προσέφερε προσωρινή προστασία 2 . Η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, ορίζει τις κατηγορίες προσώπων που δικαιούνται προσωρινή προστασία ή κατάλληλη προστασία βάσει του εθνικού δικαίου. Η προσωρινή προστασία συνεπάγεται το δικαίωμα έκδοσης άδειας διαμονής για όλη τη διάρκεια της προστασίας και πρόσβασης, μεταξύ άλλων, σε στέγαση, σχολεία, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και θέσεις εργασίας. Η άδεια διαμονής που εκδίδεται από ένα κράτος μέλος συνοδεύεται από το δικαίωμα μετακίνησης εντός της Ένωσης για 90 ημέρες εντός περιόδου 180 ημερών.
Η άδεια οδήγησης ενισχύει την κινητικότητα του κατόχου της και διευκολύνει την καθημερινή ζωή, καθώς επιτρέπει την οδήγηση μηχανοκίνητων οχημάτων στο δημόσιο οδικό δίκτυο. Υπό το δεδομένο πλαίσιο, προάγει τη συμμετοχή των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σε οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες στο νέο τους περιβάλλον.
Σύμφωνα με το άρθρο 41 της σύμβασης για την οδική κυκλοφορία που συνήφθη στη Βιέννη το 1968 (στο εξής: σύμβαση της Βιέννης), κάθε συμβαλλόμενο μέρος αναγνωρίζει τις εθνικές και/ή διεθνείς άδειες οδήγησης που εκδόθηκαν νομίμως σε άλλο συμβαλλόμενο μέρος, υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Η Ουκρανία και 23 κράτη μέλη έχουν κυρώσει τη σύμβαση της Βιέννης και εφαρμόζουν τις διατάξεις της στις μεταξύ τους σχέσεις. Εντούτοις, η Ισπανία δεν έχει κυρώσει τη σύμβαση, ενώ η Κύπρος, η Μάλτα και η Ιρλανδία δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη της.
Οι κανόνες και οι διαδικασίες σχετικά με την αναγνώριση και την ανταλλαγή αδειών οδήγησης τρίτων χωρών διαφέρουν στα επιμέρους κράτη μέλη, ανάλογα, μεταξύ άλλων, με τις ειδικές διατάξεις της οικείας εθνικής νομοθεσίας ή τις υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες μεταξύ των κρατών μελών και της εκάστοτε τρίτης χώρας. Στην περίπτωση προσώπων που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου και κατέχουν έγκυρη άδεια οδήγησης που εκδόθηκε από την Ουκρανία, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ένα εναρμονισμένο πλαίσιο αναγνώρισης των αδειών οδήγησης εντός του εδάφους της Ένωσης, για όσο διάστημα διαρκεί η προσωρινή προστασία.
Κατά γενικό κανόνα, τα πρόσωπα που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου και κατέχουν έγκυρη άδεια οδήγησης που εκδόθηκε από την Ουκρανία θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν την άδεια οδήγησής τους στο έδαφος της ΕΕ για όσο διάστημα διαρκεί η προσωρινή προστασία. Δεδομένου του προσωρινού χαρακτήρα της προστασίας, δεν θα πρέπει να απαιτείται ανταλλαγή της ουκρανικής άδειας οδήγησης με άδεια εκδοθείσα από κράτος μέλος. Αυτό περιορίζει σημαντικά την επιβάρυνση για τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, οι οποίες ειδάλλως θα έπρεπε ενδεχομένως να ανταλλάξουν εκατομμύρια ουκρανικές άδειες οδήγησης. Ταυτόχρονα, τα πρόσωπα που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου δεν θα χρειαστεί να υποβληθούν άμεσα σε άλλη θεωρητική και/ή πρακτική εξέταση για απόκτηση άδειας οδήγησης —οι οποίες συχνά διεξάγονται σε γλώσσα ξένη γι’ αυτά— και/ή σε ιατρικές εξετάσεις στο κράτος μέλος της προσωρινής τους διαμονής.
Σύμφωνα με τη σύμβαση της Βιέννης για την οδική κυκλοφορία, τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν να ζητήσουν από τον κάτοχο άδειας οδήγησης που εκδόθηκε από άλλο συμβαλλόμενο μέρος να διαθέτει διεθνή άδεια οδήγησης (βάσει εναρμονισμένου μορφότυπου) επιπροσθέτως της εθνικής άδειας οδήγησης. Οι πρακτικές των κρατών μελών στο θέμα αυτό ποικίλλουν, και σε ορισμένα κράτη μέλη συχνά απαιτείται διεθνής άδεια οδήγησης από τους κατόχους ουκρανικών αδειών οδήγησης, ιδίως όταν οι εθνικές άδειες οδήγησης συντάσσονται μόνο στο κυριλλικό αλφάβητο, ενώ σε άλλα όχι. Για όσο διάστημα μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, είναι σχεδόν αδύνατον για τους κατόχους ουκρανικών αδειών οδήγησης να εξασφαλίσουν διεθνή άδεια οδήγησης εκδοθείσα από τους αρμόδιους ουκρανικούς φορείς. Ως εκ τούτου, τα πρόσωπα που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου θα πρέπει να εξαιρούνται από την απαίτηση κατοχής διεθνούς άδειας οδήγησης επιπροσθέτως της ουκρανικής, τουλάχιστον για όσο διάστημα διαρκεί η προστασία. Υπό αυτές τις εξαιρετικές περιστάσεις, θα πρέπει επίσης να αρθεί η υποχρέωση για πιστοποιημένη μετάφραση των υφιστάμενων ουκρανικών αδειών οδήγησης, καθώς μπορεί να αποδειχθεί δαπανηρή και θα δημιουργούσε πρόσθετα έξοδα σε άτομα που ενδεχομένως έχουν απολέσει όλες τις αποταμιεύσεις τους για να διαφύγουν από τη χώρα τους. Επιπλέον, ελάχιστοι πιστοποιημένοι μεταφραστές είναι εγκατεστημένοι εκτός των μεγάλων πόλεων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και η παροχή πιστοποιημένων μεταφράσεων συχνά απαιτεί την επίδειξη των πρωτότυπων εγγράφων αυτοπροσώπως.
Το ίδιο σκεπτικό ισχύει όσον αφορά τα πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας (ΠΕΙ) των οδηγών λεωφορείων και φορτηγών. Η διοικητική ισχύς των εν λόγω ΠΕΙ δεν υπερβαίνει συνήθως τα πέντε έτη, σύμφωνα με την οδηγία 2003/59/ΕΚ 3 , την οποία η Ουκρανία έχει ήδη εφαρμόσει για οδηγούς που εκτελούν διεθνείς μεταφορές 4 . Λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών, στους επαγγελματίες οδηγούς που έχουν εγκαταλείψει την Ουκρανία λόγω του πολέμου θα πρέπει να παραχωρείται επαρκής πρόσβαση στις οικονομικές δραστηριότητες στην ΕΕ. Με στόχο την ανάπτυξη αποτελεσματικής, εναρμονισμένης εφαρμογής των σχετικών διατάξεων της παρούσας πρότασης, η Επιτροπή θα διοργανώσει ανταλλαγές απόψεων με τους εμπειρογνώμονες που ορίστηκαν βάσει του άρθρου 11α παράγραφος 4 της οδηγίας 2003/59/ΕΚ σχετικά με τους εθνικούς κανόνες που εγκρίθηκαν από τα κράτη μέλη.
Όπως υπογραμμίζεται στο σχέδιο δράσης για τις λωρίδες αλληλεγγύης ΕΕ-Ουκρανίας, και εντός αυτού του πλαισίου, θα πρέπει να διευκολυνθεί η πρόσβαση των επαγγελματιών οδηγών από την Ουκρανία στην απασχόληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω καθορισμού ειδικών κανόνων σχετικά με την έκδοση πιστοποιητικών επαγγελματικής ικανότητας σε Ουκρανούς επαγγελματίες οδηγούς. Δεδομένης της γενικής αυξανόμενης έλλειψης οδηγών φορτηγών, θα πρέπει να ενισχυθούν εναλλακτικοί δεσμοί σε επίπεδο εφοδιαστικής και η αδιάλειπτη πρόσβαση της Ουκρανίας στις εξαγωγικές της αγορές μετά τη λήξη του παρόντος αποκλεισμού των λιμανιών της στη Μαύρη Θάλασσα.
Οι άδειες οδήγησης και τα πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας υπόκεινται συνήθως σε περιορισμένη περίοδο ισχύος. Ωστόσο, για όσο διάστημα μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, η χώρα μάλλον δεν θα είναι σε θέση να εξασφαλίσει την απαραίτητη διοικητική υποστήριξη για την ατομική ανανέωση των εν λόγω εγγράφων. Στο πλαίσιο αυτής της έκτακτης κατάστασης, η ουκρανική κυβέρνηση θα μπορούσε να αποφασίσει την παράταση ισχύος των εγγράφων αυτών. Στην περίπτωση αυτή, η Ουκρανία θα πρέπει να ενημερώσει δεόντως την Ένωση και τα κράτη μέλη για τις εν λόγω παρατάσεις. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναγνωρίζουν την παρατεταμένη ισχύ των ουκρανικών αδειών οδήγησης που υπερβαίνει τη διοικητική περίοδο ισχύος τους, τουλάχιστον έως τη λήξη της περιόδου προσωρινής προστασίας.
Οι συνθήκες διαφυγής από τον πόλεμο συνεπάγονται συνήθως απώλεια ή κλοπή σημαντικών εγγράφων, όπως οι άδειες οδήγησης ή τα πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας, ή εγκατάλειψή τους στην εμπόλεμη ζώνη, χωρίς άμεση δυνατότητα ανάκτησής τους. Στις περιπτώσεις αυτές, υπό την επιφύλαξη εξακρίβωσης, για παράδειγμα, στο εθνικό ηλεκτρονικό μητρώο αδειών οδήγησης της Ουκρανίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να εκδίδουν προσωρινές άδειες που αντικαθιστούν τις πρωτότυπες για το διάστημα που διαρκεί η προσωρινή προστασία. Η πρόσβαση των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών στο ουκρανικό μητρώο αδειών οδήγησης θα διευκόλυνε μια τέτοια ενέργεια. Αν δεν υπάρχει δυνατότητα εξακρίβωσης της γνησιότητας των πληροφοριών που παρέχουν οι εκτοπισθέντες, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αρνούνται την έκδοση των εν λόγω προσωρινών εγγράφων οδηγού. Επιπλέον, σύμφωνα με το ουκρανικό Υπουργείο Ψηφιακού Μετασχηματισμού, σχεδόν 5,7 εκατομμύρια άδειες οδήγησης έχουν εκδοθεί μέσω της κινητής εφαρμογής της δικτυακής πύλης για τους πολίτες, DIIA («Δράση»). Η DIIA παρέχει δυνατότητα έκδοσης και εξακρίβωσης ηλεκτρονικών εγγράφων και παροχής δημόσιων υπηρεσιών. Παρότι η εφαρμογή DIIA δεν συμμορφώνεται με το πρότυπο ISO 18013-5 για τις κινητές άδειες οδήγησης, το οποίο δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2021, παρέχει τη δυνατότητα εξακρίβωσης των δικαιωμάτων οδήγησης όσον αφορά την έκτακτη κατάσταση που αντιμετωπίζεται με τον παρόντα κανονισμό.
Τέλος, οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού στοχεύουν στην αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων και ορίζουν εξαιρέσεις οι οποίες δεν θα πρέπει να επαναληφθούν υπό κανονικές συνθήκες. Ως εκ τούτου, είναι ιδιαίτερα σημαντικό η επιβολή του παρόντος κανονισμού να μην συντελέσει στο να τεθούν σε κίνδυνο οι χρήστες του οδικού δικτύου και οι πεζοί, επιτρέποντας σε άτομα που στερούνται ικανότητας οδήγησης να οδηγούν στο οδικό δίκτυο της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να εφαρμόσουν κατάλληλα μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης και της πλαστογράφησης.
• Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού συμπληρώνουν τους υφιστάμενους ενωσιακούς κανόνες για τις άδειες οδήγησης (οδηγία 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, για την άδεια οδήγησης 5 ) και για την αρχική επιμόρφωση και την περιοδική κατάρτιση των οδηγών ορισμένων οδικών οχημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμπορευμάτων ή επιβατών (οδηγία 2003/59/ΕΚ). Καμία από τις δύο οδηγίες δεν περιέχει κοινούς κανόνες όσον αφορά την αναγνώριση σχετικών εγγράφων που εκδίδονται από τρίτες χώρες. Εντούτοις, το εν λόγω κοινό πλαίσιο είναι αναγκαίο υπό τις ειδικές και έκτακτες συνθήκες που προέκυψαν από την απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, καθώς επιτρέπει μια διοικητική προσέγγιση που ελαχιστοποιεί τη γραφειοκρατική επιβάρυνση και, παράλληλα, διασφαλίζει την οδική ασφάλεια στο σύνολο της Ένωσης.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η παρούσα πρόταση συμπληρώνει τους ενωσιακούς κανόνες σχετικά με την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες, ιδίως την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ 6 , και με την οποία διαπιστώθηκε για πρώτη φορά η ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων στην Ένωση, οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ουκρανία ως συνέπεια μιας ένοπλης σύγκρουσης σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων 7 . Η πρόταση επιτρέπει στους εν λόγω εκτοπισθέντες να κάνουν χρήση των εγγράφων που απαιτούνται για την οδήγηση μηχανοκίνητων οχημάτων στο δημόσιο οδικό δίκτυο της Ένωσης και για την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας της οδήγησης, προάγοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, την οικονομική και κοινωνική ενσωμάτωσή τους. Η παρούσα πρόταση προβλέπει ορισμένες ήσσονος σημασίας παρεκκλίσεις από την οδηγία 2003/59/ΕΚ και την οδηγία 2006/126/ΕΚ, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ειδικές ανάγκες της κατάστασης.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Νομική βάση είναι το άρθρο 91 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
•Επικουρικότητα
Η Ένωση έχει ήδη θεσπίσει νομοθετικά μέτρα στον τομέα των αδειών οδήγησης (οδηγία 2006/126/ΕΚ) και της αρχικής επιμόρφωσης και της περιοδικής κατάρτισης των οδηγών ορισμένων οδικών οχημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμπορευμάτων ή επιβατών (οδηγία 2003/59/ΕΚ). Οι τροποποιήσεις που επισημαίνονται ανωτέρω παραμένουν εντός των αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Ένωση δυνάμει του άρθρου 91 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης διάταξης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρέπει, ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία συναπόφασης, να θεσπίζουν μέτρα για τη βελτίωση της ασφάλειας των μεταφορών.
Οι προτεινόμενοι κανόνες στοχεύουν στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας ως πτυχής της ασφάλειας των μεταφορών και, παράλληλα, προβλέπουν την οικονομική και κοινωνική ενσωμάτωση των εκτοπισθέντων ως συνέπεια του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Μέτρα αυτού του είδους έχουν ως στόχο να εξασφαλίσουν ότι τα πρόσωπα που επωφελούνται από προσωρινή προστασία απολαύουν της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της Ένωσης οδηγώντας μηχανοκίνητα οχήματα και, επίσης, της ελευθερίας να εργάζονται ασκώντας την επαγγελματική δραστηριότητα της οδήγησης, και, παράλληλα, διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω πρόσωπα ενεργούν σύμφωνα με τις πτυχές και τα πρότυπα ασφάλειας που ισχύουν στην Ένωση.
Ο στόχος του παρόντος κανονισμού δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, καθώς απαιτεί εναρμονισμένο κανονιστικό πλαίσιο και συντονισμό για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που προέκυψε λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και επηρεάζει την Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της. Επομένως, λόγω της κλίμακας και των συνεπειών της δράσης, μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα σε ενωσιακό επίπεδο.
•Αναλογικότητα
Η παρούσα ενωσιακή δράση είναι απαραίτητη για να επιτευχθεί ο στόχος της ορθής λειτουργίας των μηχανισμών προσωρινής προστασίας που προβλέπονται στις σχετικές ενωσιακές νομοθετικές πράξεις, δεδομένου του σημαντικού και σοβαρού αντίκτυπου που έχει η απρόκλητη και αδικαιολόγητη επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Ο προτεινόμενος κανονισμός περιλαμβάνει στοχευμένα προσωρινά μέτρα, τα οποία συνδέονται αυστηρά με την τρέχουσα κατάσταση και περιορίζονται σε ό,τι είναι αναγκαίο για την ασφάλεια δικαίου, την οδική ασφάλεια και την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Η παρούσα πρόταση αφορά ειδικές διατάξεις που επηρεάζουν την εφαρμογή διαφόρων οδηγιών. Οι διατάξεις της προτεινόμενης πράξης θα πρέπει να εφαρμοστούν αμέσως και να ισχύουν άμεσα προκειμένου να υπάρξει ασφάλεια δικαίου για τους μεταφορείς και τα άλλα ενδιαφερόμενα πρόσωπα, καθώς και για τις αρχές των κρατών μελών. Ως εκ τούτου, η παρούσα νομοθετική πράξη θα πρέπει να λάβει τη μορφή κανονισμού που ισχύει άμεσα και δεν απαιτεί μεταφορά στο εθνικό δίκαιο.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Άνευ αντικειμένου, λόγω του εξαιρετικού, προσωρινού και έκτακτου χαρακτήρα του γεγονότος που καθιστά αναγκαία την παρούσα πρόταση και δεν έχει σχέση με τους στόχους της υφιστάμενης νομοθεσίας.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα του ζητήματος, δεν διενεργήθηκε επίσημη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Εντούτοις, διεξήχθησαν τέσσερις άτυπες ανταλλαγές απόψεων με τα μέλη της επιτροπής για την άδεια οδήγησης (στις 17 Μαρτίου, στις 31 Μαρτίου, στις 13 Απριλίου και στις 12 Μαΐου 2022), στο περιθώριο των οποίων εξετάστηκε επίσης το ζήτημα των πιστοποιητικών επαγγελματικής ικανότητας.
Στη διαβούλευση επιβεβαιώθηκε ότι για την αναγνώριση των επίσημων εγγράφων οδήγησης που εκδίδονται από τρίτες χώρες εφαρμόζεται ένα συνονθύλευμα κανόνων. Η κατάσταση διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, καθώς οι περισσότερες συναφείς πτυχές διέπονται από εθνικές διατάξεις. Δεδομένης της έκτασης της κατάστασης και της ανάγκης για άμεσα μέτρα, οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών έκριναν απαραίτητη την ανάληψη δράσης σε επίπεδο ΕΕ στον τομέα αυτόν.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Όπως εξηγήθηκε, δεν κατέστη δυνατόν να πραγματοποιηθεί η δέουσα συλλογή εμπειρογνωσίας λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης, δεν διενεργήθηκε εκτίμηση επιπτώσεων. Η παρούσα πρόταση δεν αλλοιώνει σε καμία περίπτωση τις αρχές και τους μηχανισμούς της σχετικής ενωσιακής νομοθεσίας.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η παρούσα πρόταση έχει ως στόχο να διευκολύνει την ελεύθερη κυκλοφορία, εντός της Ένωσης, των ατόμων που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Άνευ αντικειμένου.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Άνευ αντικειμένου.
2022/0204 (COD)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη θέσπιση ειδικών και προσωρινών μέτρων, λαμβανομένης υπόψη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, σχετικά με τα έγγραφα οδηγού που εκδίδονται από την Ουκρανία σύμφωνα με τη νομοθεσία της
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 91,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 8 ,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών 9 ,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις ξεκίνησαν μεγάλης κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία, σε πολλές τοποθεσίες ταυτόχρονα, από τη Ρωσική Ομοσπονδία, τη Λευκορωσία και από εκτός κυβερνητικού ελέγχου περιοχές της Ουκρανίας. Ως συνέπεια, διεξάγονται πλέον ένοπλες συγκρούσεις σε μεγάλες περιοχές του ουκρανικού εδάφους, από τις οποίες διαφεύγουν ή έχουν διαφύγει εκατομμύρια άτομα.
(2)Ως απάντηση σε αυτήν την απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση κατά της Ουκρανίας, το Συμβούλιο διαπίστωσε, για πρώτη φορά, την ύπαρξη μαζικής εισροής στην Ένωση εκτοπισθέντων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ουκρανία λόγω ένοπλης σύγκρουσης σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου
10
, στο πλαίσιο της εκτελεστικής του απόφασης (ΕΕ) 2022/382
11
, η οποία ορίζει τις κατηγορίες εκτοπισθέντων που έχουν δικαίωμα προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας στην Ένωση βάσει του εθνικού δικαίου.
(3)Η άδεια οδήγησης ενισχύει την κινητικότητα του κατόχου της και διευκολύνει την καθημερινή ζωή, καθώς επιτρέπει την οδήγηση μηχανοκίνητων οχημάτων. Το πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας είναι απαραίτητο για να εργαστεί κάποιος ως επαγγελματίας οδηγός για τη μεταφορά εμπορευμάτων ή επιβατών σε επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπό το δεδομένο πλαίσιο, και τα δύο έγγραφα προάγουν τη συμμετοχή των προσώπων που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σε οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες στο νέο τους περιβάλλον.
(4)Σύμφωνα με το παράρτημα XXXII της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου 12 , η Ουκρανία έχει προβεί σε προσέγγιση των νόμων της με τις διατάξεις της οδηγίας 2003/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 13 , ιδίως προκειμένου να επιτρέπει την έκδοση των αντίστοιχων πιστοποιητικών επαγγελματικής ικανότητας οδηγών λεωφορείων και φορτηγών που ασκούν διεθνείς δραστηριότητες.
(5)Η σύμβαση για την οδική κυκλοφορία που συνήφθη στη Βιέννη το 1968 (στο εξής: σύμβαση του 1968 για την οδική κυκλοφορία), της οποίας η Ουκρανία είναι συμβαλλόμενο μέρος, προβλέπει ορισμένους κανόνες που επιτρέπουν την αναγνώριση αδειών οδήγησης υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Εντούτοις, δεν είναι όλα τα κράτη μέλη συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης αυτής. Επιπλέον, επί του παρόντος δεν υφίσταται εναρμονισμένο ενωσιακό πλαίσιο για την ανταλλαγή αδειών οδήγησης ή πιστοποιητικών επαγγελματικής ικανότητας που εκδίδονται από τρίτες χώρες όπως η Ουκρανία. Οι απαιτήσεις όσον αφορά μια πιθανή ανταλλαγή αδειών οδήγησης καθορίζονται κυρίως στην εθνική νομοθεσία των κρατών μελών ή στο πλαίσιο υφιστάμενων διμερών συμφωνιών μεταξύ των κρατών μελών και της Ουκρανίας. Οι αποκλίνουσες απαιτήσεις μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά την αναγνώριση αδειών οδήγησης και πιστοποιητικών επαγγελματικής ικανότητας, μπορεί να έχουν δυσμενείς συνέπειες στη ζωή και τις ελευθερίες των εκτοπισθέντων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, σε μια περίοδο που τα πρόσωπα αυτά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.
(6)Συνεπώς, στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται σκόπιμο να υπάρχει ένα κοινό ενωσιακό πλαίσιο που εφαρμόζεται για την αναγνώριση αδειών οδήγησης οι οποίες εκδίδονται από την Ουκρανία και κατέχονται από πρόσωπα που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου. Με στόχο να μειωθεί η επιβάρυνση για τις αρχές των κρατών μελών και για τα άτομα που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου, οι άδειες οδήγησης που εκδόθηκαν νομίμως από την Ουκρανία για τα εν λόγω πρόσωπα θα πρέπει να αναγνωρίζονται για όσο διάστημα διαρκεί η προσωρινή προστασία τους, χωρίς να απαιτείται από τους κατόχους τους να τις ανταλλάσσουν.
(7)Η σύμβαση του 1968 για την οδική κυκλοφορία απαιτεί από τους κατόχους αδειών οδήγησης να επιδεικνύουν διεθνείς άδειες οδήγησης προκειμένου να αναγνωρίζεται το δικαίωμά τους να οδηγούν σε ορισμένες περιπτώσεις. Εξάλλου, μπορεί να απαιτείται η επίδειξη πιστοποιημένης μετάφρασης της άδειας οδήγησης του κατόχου. Οι εν λόγω απαιτήσεις συνιστούν δυσανάλογη επιβάρυνση για τους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, με τις οποίες πιθανότατα δεν θα μπορούν να συμμορφωθούν σε πολλές περιπτώσεις. Ως εκ τούτου, στο έδαφος της Ένωσης δεν θα πρέπει να απαιτείται η επίδειξη των εν λόγω εγγράφων από πρόσωπα που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου.
(8)Παρά το γεγονός ότι η Ουκρανία έχει προβεί σε προσέγγιση της εθνικής της νομοθεσίας με την οδηγία 2003/59/ΕΚ όσον αφορά οδηγούς που εκτελούν διεθνείς μεταφορές, οι Ουκρανοί επαγγελματίες οδηγοί που επιθυμούν να εργαστούν σε επιχειρήσεις οδικών μεταφορών εγκατεστημένες στην Ένωση εξακολουθούν να υποχρεούνται σε απόκτηση πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας που εκδίδεται σε κράτος μέλος. Θα πρέπει, συνεπώς, τα κράτη μέλη που προτίθενται να εκδώσουν ειδικό πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας σε πρόσωπα που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου και τα οποία κατέχουν πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας που εκδόθηκαν στην Ουκρανία σύμφωνα με την ουκρανική εθνική νομοθεσία να έχουν τη δυνατότητα να εκδίδουν, για τα εν λόγω πρόσωπα, δελτίο επιμόρφωσης οδηγού σύμφωνα με την οδηγία 2003/59/ΕΚ, ή να αναγράφουν τον ειδικό προσωρινό ενωσιακό κωδικό «95.01» στη σχετική άδεια οδήγησης, με σκοπό να χορηγούν τα ίδια δικαιώματα στον κάτοχο πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας που εκδόθηκε στην Ουκρανία όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο β) με αυτά των ατόμων που διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα για την άσκηση της δραστηριότητας της οδήγησης και καλύπτονται από το άρθρο 1 της οδηγίας 2003/59/ΕΚ. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν εθνικούς κανόνες που καθορίζουν το αντικείμενο και τη διάρκεια της συμπληρωματικής υποχρεωτικής κατάρτισης και της συνακόλουθης εξέτασης, προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα πληρούν τα πρότυπα αρχικής επιμόρφωσης και περιοδικής κατάρτισης, όπως ορίζεται στην οδηγία 2003/59/ΕΚ. Σε περίπτωση δήλωσης απώλειας ή κλοπής του πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας, τα κράτη μέλη, πριν από την έκδοση του εν λόγω ειδικού πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας, θα πρέπει επίσης να εξακριβώνουν, μεταξύ άλλων σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές της Ουκρανίας, ότι ο ενδιαφερόμενος είναι κάτοχος έγκυρου πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας που εκδόθηκε από την Ουκρανία.
(9)Δεδομένου ότι οι άδειες οδήγησης και τα πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας έχουν συνήθως περιορισμένη διάρκεια ισχύος, πρέπει να ανανεώνονται σε τακτά διαστήματα. Η τρέχουσα κατάσταση δεν επιτρέπει στην Ουκρανία να ασκεί τις αρμοδιότητές της με κανονικό τρόπο, γι’ αυτό και μπορεί να μην είναι σε θέση να ανανεώνει τα υφιστάμενα διοικητικά έγγραφα. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναγνωρίζουν τυχόν αποφάσεις που εξέδωσε ή πρόκειται να εκδώσει η Ουκρανία για την ανανέωση εγγράφων οδήγησης των οποίων η ισχύς έληξε ή πρόκειται να λήξει, για όσο διάστημα διαρκεί η προσωρινή προστασία. Η Ουκρανία θα πρέπει επίσης να ενημερώνει δεόντως την Ένωση και τα κράτη μέλη της για τις εν λόγω αποφάσεις.
(10)Οι συνθήκες διαφυγής από τον πόλεμο συνεπάγονται συνήθως απώλεια ή κλοπή των αδειών οδήγησης ή εγκατάλειψή τους στην εμπόλεμη ζώνη χωρίς άμεση δυνατότητα ανάκτησής τους. Σε ανάλογες περιπτώσεις, θα πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να εκδίδουν προσωρινές άδειες οδήγησης που αντικαθιστούν τις πρωτότυπες για όσο διάστημα διαρκεί η προσωρινή προστασία, υπό την προϋπόθεση ότι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών είναι σε θέση να εξακριβώσουν τις πληροφορίες που παρέχουν οι εκτοπισθέντες, για παράδειγμα μέσω πρόσβασης στα εθνικά μητρώα της Ουκρανίας. Τα εν λόγω έγγραφα θα πρέπει να αναγνωρίζονται αμοιβαία στην Ένωση και η διοικητική τους ισχύς δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας.
(11)Η καταπολέμηση της απάτης και της πλαστογράφησης είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαφύλαξη της οδικής ασφάλειας και της επιβολής του νόμου. Υπό αυτήν την έννοια, θα πρέπει να συσταθούν μηχανισμοί συντονισμού για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της απάτης και της πλαστογράφησης στο πλαίσιο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.
(12)Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορεί, λόγω της κλίμακας ή των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία διατυπώνεται στο άρθρο 5 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτού του στόχου,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει ειδικά και προσωρινά μέτρα που εφαρμόζονται στα έγγραφα οδηγού τα οποία εκδίδονται από την Ουκρανία σύμφωνα με τη νομοθεσία της και κατέχονται από πρόσωπα που απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου, σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ και την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ως «έγγραφα οδηγού» νοούνται:
α)άδειες οδήγησης που εκδίδονται από την Ουκρανία, οι οποίες αποδεικνύουν τις προϋποθέσεις βάσει των οποίων ένας οδηγός δικαιούται να οδηγεί βάσει της νομοθεσίας της Ουκρανίας·
β)πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας που εκδίδονται από την Ουκρανία σύμφωνα με την εθνική της νομοθεσία, η οποία θεσπίστηκε για την εφαρμογή της οδηγίας 2003/59/ΕΚ, δυνάμει του άρθρου 368 παράγραφος 1 και του παραρτήματος XXXII της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφενός, και της Ουκρανίας, αφετέρου, για οδηγούς οδικών οχημάτων που εκτελούν διεθνείς μεταφορές εμπορευμάτων ή επιβατών οδικώς και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας.
Άρθρο 3
Αναγνώριση αδειών οδήγησης που εκδίδονται από την Ουκρανία
1.Οι έγκυρες άδειες οδήγησης που εκδίδονται από την Ουκρανία αναγνωρίζονται στο έδαφος της Ένωσης όταν οι κάτοχοι τους απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ και την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382, τουλάχιστον έως τον χρόνο παύσης της εφαρμογής της προσωρινής προστασίας.
2.Όταν ένα πρόσωπο που απολαύει προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου είναι κάτοχος άδειας οδήγησης σύμφωνα με την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη δεν απαιτούν την επίδειξη πιστοποιημένης μετάφρασής της ούτε της διεθνούς άδειας οδήγησης που αναφέρεται στο άρθρο 41 παράγραφος 1 της σύμβασης για την οδική κυκλοφορία που συνήφθη στη Βιέννη το 1968.
Άρθρο 4
Πιστοποιητικά επαγγελματικής ικανότητας
1.Κατόπιν αίτησης του κατόχου πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας που εκδόθηκε από την Ουκρανία όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο β), ο οποίος απολαύει προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ και την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382, το κράτος μέλος το οποίο έχει χορηγήσει άδεια προσωρινής διαμονής στον κάτοχο ή το κράτος μέλος στο οποίο ο κάτοχος απολαύει κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου μπορεί να προβεί στα εξής:
α)να αναγράψει, κατά παρέκκλιση του σημείου 12 του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2006/126/ΕΚ, τον ειδικό προσωρινό ενωσιακό κωδικό «95.01», συνοδευόμενο από την ημερομηνία λήξης ισχύος του, στο πεδίο 12 της σελίδας 2 της άδειας οδήγησης του ενδιαφερομένου, υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω πρόσωπο κατέχει ενωσιακό υπόδειγμα άδειας οδήγησης που εκδόθηκε από το εν λόγω κράτος μέλος· ή
β)να εκδώσει για το εν λόγω πρόσωπο δελτίο επιμόρφωσης οδηγού που φέρει τον ειδικό προσωρινό ενωσιακό κωδικό «95.01», συνοδευόμενο από την ημερομηνία λήξης της ισχύος του, στο πεδίο 10 της σελίδας 2 του εν λόγω δελτίου επιμόρφωσης οδηγού σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/59/ΕΚ.
Η έκδοση των σχετικών δελτίων επιμόρφωσης οδηγού και η αναγραφή του κωδικού στις σχετικές άδειες οδήγησης πραγματοποιούνται μόνο αν οι κάτοχοί τους απολαύουν προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ και την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382.
2.Τα δελτία επιμόρφωσης οδηγού και η αναγραφή επί των αδειών οδήγησης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχεία α) και β) αναγνωρίζονται αμοιβαία στο έδαφος της Ένωσης. Οι κάτοχοι των σχετικών δελτίων επιμόρφωσης οδηγού ή των σχετικών αδειών οδήγησης που φέρουν την αναγραφή θεωρείται ότι πληρούν την απαίτηση υποχρεωτικής αρχικής επιμόρφωσης που είναι απαραίτητη για την άσκηση της δραστηριότητας της οδήγησης, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 της οδηγίας 2003/59/ΕΚ.
3.Η διοικητική ισχύς των εν λόγω δελτίων επιμόρφωσης οδηγού ή η διοικητική ισχύς που συνδέεται με τον ειδικό προσωρινό ενωσιακό κωδικό που αναγράφεται στις άδειες οδήγησης δεν υπερβαίνει τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας όσον αφορά τους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας ή της κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου του κατόχου ή τη διάρκεια ισχύος της άδειας οδήγησης, ανάλογα με το ποια ημερομηνία προηγείται.
Σε περίπτωση παράτασης της προσωρινής προστασίας σύμφωνα με το άρθρο 4 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, το έγγραφο που εκδίδεται σύμφωνα με την παράγραφο 1 ανανεώνεται αναλόγως από το κράτος μέλος το οποίο χορήγησε άδεια προσωρινής διαμονής στον κάτοχο του εγγράφου ή στο οποίο αυτός απολαύει κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου.
4.Πριν από την έκδοση του δελτίου επιμόρφωσης οδηγού που αναφέρεται στην παράγραφο 1 ή την αναγραφή του ειδικού προσωρινού ενωσιακού κωδικού «95.01» επί της άδειας οδήγησης που αναφέρεται στην παράγραφο 1, το κράτος μέλος ζητά από τον κάτοχο του πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας που αναφέρεται στην εν λόγω παράγραφο να ακολουθήσει συμπληρωματική υποχρεωτική κατάρτιση, η οποία ολοκληρώνεται με εξέταση, προκειμένου να εξακριβωθεί ότι ο οδηγός διαθέτει το επίπεδο γνώσης που απαιτείται βάσει του τμήματος 1 του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2003/59/ΕΚ.
Η διάρκεια της συμπληρωματικής υποχρεωτικής κατάρτισης δεν υπερβαίνει τις 60 ώρες, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 10 ωρών ατομικής οδήγησης, όπως ορίζεται στο σημείο 2.1 του τμήματος 2 του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2003/59/ΕΚ.
Κατά το πέρας της κατάρτισης αυτής, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή ο φορέας που ορίζουν υποβάλλουν τον οδηγό σε γραπτή ή προφορική εξέταση.
Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τους εθνικούς κανόνες που εξέδωσαν σύμφωνα με το παρόν άρθρο πριν από την έκδοση του δελτίου επιμόρφωσης οδηγού ή την αναγραφή επί της άδειας οδήγησης που αναφέρονται στην παράγραφο 1.
5.Σε περίπτωση απώλειας ενός πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο β), που κατέχεται από πρόσωπο το οποίο απολαύει προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ και την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382, το κράτος μέλος το οποίο χορήγησε άδεια προσωρινής διαμονής στο εν λόγω πρόσωπο ή στο οποίο αυτό απολαύει κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου δύναται να εξακριβώσει, κατόπιν αιτήματος του προσώπου αυτού, μεταξύ άλλων σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές της Ουκρανίας, ότι το εν λόγω πρόσωπο κατέχει έγκυρο πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας που εκδόθηκε από την Ουκρανία σύμφωνα με την εθνική της νομοθεσία και ότι δεν έχει στην κατοχή του έγγραφο που φέρει αναγραφή ή εκδόθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 1 από άλλο κράτος μέλος.
Αφού διενεργήσει την εν λόγω εξακρίβωση, το οικείο κράτος μέλος δύναται να εκδώσει το δελτίο επιμόρφωσης οδηγού ή να αναγράψει τον ειδικό προσωρινό ενωσιακό κωδικό «95.01» στην άδεια οδήγησης, σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται στις παραγράφους 1 και 2.
6.Τα κράτη μέλη δεν ανανεώνουν το δελτίο επιμόρφωσης οδηγού ή την αναγραφή του ειδικού προσωρινού ενωσιακού κωδικού στην άδεια οδήγησης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 όταν ο οδηγός δεν απολαύει πλέον προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ και την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382.
Άρθρο 5
Παράταση της ισχύος εγγράφων οδηγού που εκδόθηκαν από την Ουκρανία και έχουν λήξει
Με την επιφύλαξη του άρθρου 1, όταν η Ουκρανία εκδίδει αποφάσεις για παράταση ισχύος των εγγράφων οδηγού που έχει εκδώσει και έχουν λήξει, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν τις εν λόγω αποφάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουκρανία ενημερώνει σχετικά την Ένωση και τα κράτη μέλη της.
Άρθρο 6
Απώλεια ή κλοπή αδειών οδήγησης που εκδόθηκαν από την Ουκρανία
1.Όταν ένα πρόσωπο που απολαύει προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σύμφωνα με την οδηγία 2001/55/ΕΚ και την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 δηλώνει απώλεια ή κλοπή της άδειας οδήγησής του, το κράτος μέλος το οποίο χορήγησε άδεια προσωρινής διαμονής στο εν λόγω πρόσωπο ή στο οποίο αυτό απολαύει κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου εξακριβώνει, κατόπιν αιτήματος του προσώπου αυτού, μεταξύ άλλων σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές της Ουκρανίας, ότι τα δικαιώματα οδήγησης αποκτήθηκαν από το εν λόγω πρόσωπο σε συμμόρφωση με την εφαρμοστέα νομοθεσία στην Ουκρανία και ότι κανένα άλλο κράτος μέλος δεν έχει ήδη εκδώσει άδεια οδήγησης για το συγκεκριμένο πρόσωπο σύμφωνα με το παρόν άρθρο, με στόχο, ιδίως, να επιβεβαιώσει ότι η άδεια οδήγησης δεν έχει περιοριστεί, ανασταλεί ή ανακληθεί.
2.Κατά παρέκκλιση του άρθρου 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2006/126/ΕΚ, κατόπιν διενέργειας της εξακρίβωσης που αναφέρεται στην παράγραφο 1, το κράτος μέλος δύναται να εκδώσει άδεια οδήγησης της ίδιας κατηγορίας ή των ίδιων κατηγοριών στον ενδιαφερόμενο βάσει του ενωσιακού υποδείγματος που καθορίζεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2006/126/ΕΚ. Στην περίπτωση αυτή, και κατά παρέκκλιση του σημείου 12 του παραρτήματος Ι της οδηγίας 2006/126/ΕΚ, τα κράτη μέλη συμπεριλαμβάνουν στην άδεια οδήγησης τον ειδικό προσωρινό ενωσιακό κωδικό 99.01 στο πεδίο 12, ο οποίος σημαίνει «Ειδική έκδοση ισχύουσα αποκλειστικά κατά τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας (απώλεια ή κλοπή άδειας UA)».
3.Η άδεια οδήγησης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 αναγνωρίζεται αμοιβαία στην Ένωση. Η διοικητική ισχύς της δεν υπερβαίνει τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας όσον αφορά τους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, ούτε τη διάρκεια της προσωρινής προστασίας ή της κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου του κατόχου, ανάλογα με το ποια ημερομηνία προηγείται.
Σε περίπτωση παράτασης της προσωρινής προστασίας σύμφωνα με το άρθρο 4 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, η άδεια οδήγησης που εκδίδεται σύμφωνα με την παράγραφο 2 ανανεώνεται αναλόγως από το κράτος μέλος το οποίο χορήγησε άδεια προσωρινής διαμονής στον κάτοχο του εγγράφου ή στο οποίο αυτός απολαύει κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου.
4.Όταν η εξακρίβωση της παραγράφου 1 δεν είναι δυνατή, το οικείο κράτος μέλος δεν εκδίδει την άδεια οδήγησης της παραγράφου 2. Στην προκειμένη περίπτωση, το κράτος μέλος δύναται να εκδώσει άδεια οδήγησης για τον ενδιαφερόμενο που ισχύει αποκλειστικά στο έδαφός του, σύμφωνα με την εθνική του νομοθεσία, η οποία είναι διαφορετική από το υπόδειγμα που καθορίζεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 2006/126/ΕΚ.
5.Τα κράτη μέλη δεν ανανεώνουν την άδεια οδήγησης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 σε περίπτωση που ο κάτοχός της δεν απολαύει πλέον προσωρινής προστασίας ή κατάλληλης προστασίας βάσει του εθνικού δικαίου σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382.
Άρθρο 7
Πρόληψη της απάτης και της πλαστογράφησης
Κατά την εφαρμογή του κανονισμού, τα κράτη μέλη εφαρμόζουν όλα τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη και την καταπολέμηση της απάτης και της πλαστογράφησης εγγράφων οδηγού, διενεργώντας, μεταξύ άλλων, εξακρίβωση των δικαιωμάτων που συνδέονται με τα εν λόγω έγγραφα.
Τα κράτη μέλη δεν εφαρμόζουν τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού σε έγγραφα οδηγού που εκδίδονται από την Ουκρανία σε ηλεκτρονική μορφή εάν δεν είναι θέση να εξακριβώσουν τη γνησιότητα, την ακεραιότητα και την ισχύ τους.
Άρθρο 8
Έναρξη ισχύος και εφαρμογή
1.Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2.Ο παρών κανονισμός παύει να ισχύει την επομένη της λήξης της περιόδου εφαρμογής της προσωρινής προστασίας όσον αφορά εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, σύμφωνα με το άρθρο 6 της εν λόγω οδηγίας.
3.Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο
Η Πρόεδρος Ο Πρόεδρος
ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12.
Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).