11.5.2023   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 167/74


P9_TA(2022)0422

Αξιολόγηση της συμμόρφωσης της Ουγγαρίας με τις προϋποθέσεις που σχετίζονται με το κράτος δικαίου στο πλαίσιο του κανονισμού για την αιρεσιμότητα και κατάσταση του ουγγρικού ΣΑΑ

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 24ης Νοεμβρίου 2022 σχετικά με την αξιολόγηση της συμμόρφωσης της Ουγγαρίας με τους προβλεπόμενους στον κανονισμό για την αιρεσιμότητα όρους του κράτους δικαίου και την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ουγγαρίας (2022/2935(RSP))

(2023/C 167/11)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ο Χάρτης»),

έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), ιδίως το άρθρο 2, το άρθρο 4 παράγραφος 3 και το άρθρο 7 παράγραφος 1,

έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τα σχετικά πρωτόκολλα,

έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη Δικαιωμάτων του Ανθρώπου,

έχοντας υπόψη τις διεθνείς συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου της Ευρώπης,

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2092 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2020, περί γενικού καθεστώτος αιρεσιμότητας για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης (1) («κανονισμός περί αιρεσιμότητας»),

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (2),

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (3),

έχοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), της 3ης Ιουνίου 2021, στην υπόθεση C-650/18, με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή της Ουγγαρίας κατά του ψηφίσματος του Κοινοβουλίου της 12ης Σεπτεμβρίου 2018, με την οποία κινήθηκε η διαδικασία για τη διαπίστωση της ύπαρξης σαφούς κινδύνου σοβαρής παραβίασης από κράτος μέλος των αξιών στις οποίες βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση (4),

έχοντας υπόψη τα σχετικά με την Ουγγαρία κεφάλαια ανά χώρα στις ετήσιες εκθέσεις της Επιτροπής για το κράτος δικαίου, ιδίως τις εκθέσεις των ετών 2021 και 2022,

έχοντας υπόψη τη νομολογία του ΔΕΕ,

έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του, ιδίως τα ψηφίσματα ιδίως της 15ης Σεπτεμβρίου 2022 σχετικά με την πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου με την οποία διαπιστώνεται, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 ΣΕΕ, η ύπαρξη σαφούς κινδύνου σοβαρής παραβίασης από την Ουγγαρία των αξιών στις οποίες θεμελιώνεται η Ένωση (5), της 9ης Ιουνίου 2022 σχετικά με το κράτος δικαίου και την ενδεχόμενη έγκριση του πολωνικού εθνικού σχεδίου ανάκαμψης (6), της 5ης Μαΐου 2022 σχετικά με τις εν εξελίξει ακροάσεις δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 1 ΣΕΕ σχετικά με την Πολωνία και την Ουγγαρία (7), της 10ης Μαρτίου 2022 σχετικά με το κράτος δικαίου και τις συνέπειες των αποφάσεων του ΔΕΕ (8), της 8ης Ιουλίου 2021 σχετικά με παραβιάσεις του ενωσιακού δικαίου και των δικαιωμάτων των πολιτών ΛΟΑΤΚΙ στην Ουγγαρία ως απόρροια των νομοθετικών αλλαγών που εγκρίθηκαν από το Ουγγρικό Κοινοβούλιο (9) και τηςτης 10ης Ιουνίου 2021 σχετικά με την κατάσταση του κράτους δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2092 περί αιρεσιμότητας (10),

έχοντας υπόψη τη γραπτή ανακοίνωση που διαβίβασε η Επιτροπή στην ουγγρική κυβέρνηση στις 27 Απριλίου 2022 σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού για την αιρεσιμότητα,

έχοντας υπόψη τα διορθωτικά μέτρα που κοινοποίησε η Ουγγαρία στην Επιτροπή με επιστολή της 22ας Αυγούστου 2022,

έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής της 18ης Σεπτεμβρίου 2022 για εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης από παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία (COM(2022)0485),

έχοντας υπόψη την κατάταξη της Ουγγαρίας το 2022 στον δείκτη κράτους δικαίου του World Justice Project στην 73η θέση μεταξύ 140 χωρών και στην τελευταία θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ, της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών και της Βόρειας Αμερικής,

έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες, οι οποίες ορίζονται στο άρθρο 2 ΣΕΕ, αποτυπώνονται στον Χάρτη και κατοχυρώνονται στις διεθνείς συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αξίες αυτές, που είναι κοινές στα κράτη μέλη, και τις οποίες όλα τα κράτη μέλη έχουν ελεύθερα προσυπογράψει, αποτελούν το θεμέλιο των δικαιωμάτων όλων των ανθρώπων που ζουν στην Ένωση·

Β.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα στο πλαίσιο του κανονισμού για την αιρεσιμότητα μπορούν να εφαρμοστούν από την Επιτροπή όταν παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου επηρεάζουν άμεσα ή απειλούν σοβαρά να επηρεάσουν τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση της Ένωσης·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 18 Σεπτεμβρίου 2022, η Επιτροπή πρότεινε μέτρα προστασίας του προϋπολογισμού στο πλαίσιο του κανονισμού για την αιρεσιμότητα μέσω πρότασης για εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου για τη διασφάλιση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ από παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία, η οποία προβλέπει αναστολή του 65 % των αναλήψεων υποχρεώσεων για τρία προγράμματα στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής ή, κατά περίπτωση, αναστολή της έγκρισης τριών σχετικών προγραμμάτων, καθώς και απαγόρευση ανάληψης νομικών δεσμεύσεων σε συνάρτηση με καταπιστεύματα δημοσίου συμφέροντος για προγράμματα που υλοποιούνται στο πλαίσιο άμεσης και έμμεσης διαχείρισης·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα διορθωτικά μέτρα που ενέκρινε η ουγγρική κυβέρνηση δεν επαρκούν για να αποδείξουν ότι οι παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία δεν επηρεάζουν πλέον ούτε απειλούν σοβαρά να επηρεάσουν τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του προϋπολογισμού της Ένωσης ή την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης ούτε επαρκούν για την αντιμετώπιση του περιορισμένου αριθμού ελλείψεων που επέλεξε η Επιτροπή και που περιλαμβάνονται στο σχέδιο εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου, και λαμβάνοντας υπόψη ότι ακόμη και η πλήρης εφαρμογή των μέτρων αυτών δεν θα επαρκούσε για την αντιμετώπιση παραβιάσεων του κράτους δικαίου που επηρεάζουν ή ενέχουν σοβαρό κίνδυνο να επηρεάσουν τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ στην Ουγγαρία· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εν λόγω διορθωτικά μέτρα δεν μπορούν να άρουν άλλες παραβιάσεις της αρχής του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού·

Ε.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ουγγαρία αποφάσισε να μην συμμετάσχει στην ενισχυμένη συνεργασία για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας·

1.

επικροτεί την απόφαση να ενεργοποιηθεί στην περίπτωση της Ουγγαρίας ο κανονισμός για την αιρεσιμότητα, αν και αυτό συνέβη με μεγάλη καθυστέρηση και σε πολύ περιορισμένη έκταση·

2.

εκτιμά ότι τα 17 μέτρα που διαπραγματεύτηκαν η Επιτροπή και η ουγγρική κυβέρνηση δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση του υφιστάμενου συστημικού κινδύνου για τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ·

3.

καλεί την Επιτροπή να επισημάνει στην αξιολόγησή της τον συνεχιζόμενο κίνδυνο και να επιμείνει στην ανάγκη λήψης διορθωτικών μέτρων προκειμένου να καταστεί δυνατό να εγκρίνει το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία την πρόταση της Επιτροπής, της 18ης Σεπτεμβρίου 2022, για εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης από παραβιάσεις των αρχών του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία·

4.

καλεί το Συμβούλιο να εγκρίνει τα μέτρα που πρότεινε στις 18 Σεπτεμβρίου 2022 η Επιτροπή στο πλαίσιο του κανονισμού για την αιρεσιμότητα και να άρει τα εγκριθέντα μέτρα μόνο αφού διαπιστώσει ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις που οδήγησαν στην έγκρισή τους, και συγκεκριμένα ότι τα διορθωτικά μέτρα που ενέκρινε η ουγγρική κυβέρνηση είχαν βιώσιμο αποτέλεσμα στην πράξη και, ειδικότερα, ότι δεν έχει διαπιστωθεί οπισθοδρόμηση σε σχέση με ήδη εγκριθέντα μέτρα· τονίζει ότι, εάν τα μέτρα αυτά αρθούν στο μέλλον, η Ένωση θα πρέπει να προβεί σε δημοσιονομική διόρθωση·

5.

καλεί την Επιτροπή να λάβει άμεσα μέτρα στο πλαίσιο του κανονισμού για την αιρεσιμότητα σχετικά με άλλες παραβιάσεις του κράτους δικαίου, ιδίως όσον αφορά την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και άλλους λόγους που αναφέρονται στην επιστολή που απέστειλε η Επιτροπή στην Ουγγαρία στις 19 Νοεμβρίου 2021·

6.

αποδοκιμάζει τη συνεχιζόμενη κατάχρηση από τις ουγγρικές αρχές του κανόνα της ομοφωνίας της ΕΕ με σκοπό να αποτραπεί η λήψη σημαντικών αποφάσεων και να ασκηθεί πίεση στην Επιτροπή και το Συμβούλιο να αποδεσμεύσουν κονδύλια της ΕΕ, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει η έγκριση της δέσμης μέτρων βοήθειας προς την Ουκρανία ύψους 18 δισεκατομμυρίων EUR καθώς και η υιοθέτηση ενός παγκόσμιου ελάχιστου συντελεστή φορολόγησης εταιρειών· καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να διασφαλίσουν ότι αυτό δεν θα έχει αντίκτυπο στις αποφάσεις τους σε σχέση με τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) και την αιρεσιμότητα για το κράτος δικαίου·

7.

επαναλαμβάνει την έκκληση του προς την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε οι τελικοί αποδέκτες ή δικαιούχοι κονδυλίων της ΕΕ να μην στερηθούν τα σχετικά κονδύλια σε περίπτωση λήψης μέτρων στο πλαίσιο του μηχανισμού για το κράτος δικαίου σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφοι 4 και 5 του κανονισμού περί αιρεσιμότητας· καλεί την Επιτροπή να εξεύρει τρόπους για την κατανομή των κονδυλίων της ΕΕ μέσω φορέων σε τοπικό επίπεδο και ΜΚΟ, σε περίπτωση που η εκάστοτε κυβέρνηση δεν συνεργάζεται σε θέματα ελλείψεων στην εφαρμογή του κράτους δικαίου·

8.

υπενθυμίζει ότι σκοπός του ΜΑΑ είναι η ενίσχυση της ανάκαμψης και της ανθεκτικότητας της ΕΕ και των κρατών μελών της, συμπεριλαμβανομένης της Ουγγαρίας· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, λόγω των ενεργειών της ουγγρικής κυβέρνησης, η χρηματοδότηση του ΜΑΑ δεν έχει φθάσει ακόμη στους πολίτες και τις περιφέρειες της Ουγγαρίας, ούτε στις τοπικές κυβερνήσεις ή στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ενώ τα άλλα 26 σχέδια ΜΑΑ έχουν εγκριθεί· σημειώνει ότι υπάρχει κίνδυνος κατάχρησης κονδυλίων στο πλαίσιο του ΜΑΑ και επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Επιτροπή να μην προβεί σε θετική αξιολόγηση του σχεδίου της Ουγγαρίας έως ότου η χώρα συμμορφωθεί πλήρως με όλες τις συστάσεις στον τομέα του κράτους δικαίου και εφαρμόσει όλες τις σχετικές αποφάσεις του ΔΕΕ και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου· αναμένει από την Επιτροπή να αποκλείσει όλους τους κινδύνους από προγράμματα στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής που συμβάλλουν στην κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ ή σε παραβιάσεις του κράτους δικαίου, πριν εγκρίνει συμφωνίες εταιρικής σχέσης και προγράμματα της πολιτικής συνοχής·

9.

αποδοκιμάζει την έλλειψη ενημέρωσης του Κοινοβουλίου όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Επιτροπής και ουγγρικών αρχών· αναμένει από την Επιτροπή να ενημερώνει εγκαίρως και τακτικά το Κοινοβούλιο για τυχόν σχετικές εξελίξεις· επισημαίνει τη σπουδαιότητα της διαφάνειας και για τους Ευρωπαίους πολίτες, συμπεριλαμβανομένων των Ούγγρων πολιτών για τους οποίους τα διακυβεύματα είναι εξαιρετικά υψηλά·

10.

αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1)  ΕΕ L 433 I της 22.12.2020, σ. 1.

(2)  ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17.

(3)  ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159.

(4)  Απόφαση της 3ης Ιουνίου 2021, Ουγγαρία κατά Κοινοβουλίου, C-650/18, ECLI:EU:C:2002:426.

(5)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2022)0324.

(6)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2022)0240.

(7)  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P9_TA(2022)0204.

(8)  ΕΕ C 347 της 9.9.2022, σ. 168.

(9)  ΕΕ C 99 της 1.3.2022, σ. 218.

(10)  ΕΕ C 67 της 8.2.2022, σ. 86.