ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 9.11.2022
COM(2022) 581 final
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
Αναθεώρηση του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
{SWD(2022) 354 final} - {SWD(2022) 355 final}
Αναθεώρηση του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
Παρουσίαση του γενικού πλαισίου
Ο Δεκέμβριος του 2022 θα αποτελέσει κρίσιμο χρονικό σημείο για τη διατήρηση της παγκόσμιας βιοποικιλότητας. Τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα (ΣΒΠ) θα συνεδριάσουν στο Μόντρεαλ με σκοπό την ολοκλήρωση της 15ης διάσκεψης των μερών της ΣΒΠ. Κατά τη συνεδρίαση, τα συμβαλλόμενα μέρη θα επιδιώξουν να διαμορφώσουν τις παγκόσμιες προσπάθειες για τον προσδιορισμό και τη δέσμευση για ανάληψη δράσης με σκοπό την ανάσχεση και την αντιστροφή της συνεχιζόμενης καταστροφής της βιοποικιλότητας. Ένα μήνα νωρίτερα, τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης για το διεθνές εμπόριο ειδών της άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση (CITES) θα συναντηθούν στον Παναμά για να επανεξετάσουν τα μέτρα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το διεθνές εμπόριο άγριων ζώων και φυτών δεν απειλεί την επιβίωση των ειδών.
Η καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών αποτελεί κρίσιμο μέρος των προσπαθειών για την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας. Όπως τονίστηκε από τη διακυβερνητική πλατφόρμα επιστήμης-πολιτικής για τη βιοποικιλότητα και τις υπηρεσίες οικοσυστημάτων, η βιώσιμη διαχείριση των άγριων ειδών είναι απαραίτητη για την κάλυψη των αναγκών των σημερινών και των μελλοντικών γενεών. Η βιώσιμη διαχείριση των άγριων ειδών μπορεί να συμβάλει στον τερματισμό της εμφάνισης νέων πανδημιών, να παράσχει σταθερές συνθήκες διαβίωσης για τους τοπικούς και αυτόχθονες πληθυσμούς και να συμβάλει στην αποκατάσταση και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Αντιθέτως, το παράνομο ή ανεπαρκώς ρυθμιζόμενο εμπόριο άγριων ειδών αποτελεί απειλή για την εν λόγω βιώσιμη διαχείριση.
Το παγκόσμιο πλαίσιο για τη βιοποικιλότητα μετά το 2020, το οποίο πρόκειται να εγκριθεί κατά την 15η διάσκεψη των μερών της ΣΒΠ τον Δεκέμβριο, αναμένεται να θέσει συγκεκριμένους στόχους και επιδιώξεις προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η συγκομιδή, η διαχείριση και το εμπόριο άγριων ειδών που ζουν στην ξηρά, σε γλυκά ύδατα ή στη θάλασσα, είναι νόμιμη και βιώσιμη. Σκοπός του παρόντος επικαιροποιημένου σχεδίου δράσης είναι να συμβάλει στην πλήρη υλοποίηση αυτής της δέσμευσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της.
Το παράνομο εμπόριο άγριων ειδών εξακολουθεί να είναι εκτεταμένο και να εγείρει σοβαρές ανησυχίες. Σύμφωνα με την έκθεση του 2020 για την παγκόσμια εγκληματικότητα εις βάρος των άγριων ειδών του γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τον έλεγχο των ναρκωτικών και την πρόληψη του εγκλήματος, καμία χώρα στον κόσμο δεν μένει ανεπηρέαστη από την παράνομη εμπορία άγριων ειδών, η οποία περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία ειδών, από χέλια έως παγκολίνους και ροδόξυλο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο αριθμός άγριων ειδών τα οποία αποτελούν αντικείμενο εμπορίας, που έχουν κατασχεθεί από τις αρχές της πανδημίας COVID-19, έχει μειωθεί, ωστόσο δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν τον περιορισμό της εμπορίας αυτής καθαυτής.
Το παράνομο εμπόριο ειδών αποτελεί παράγοντα απώλειας βιοποικιλότητας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η παράνομη εκμετάλλευση ειδών μπορεί να αποδυναμώσει σημαντικά τους άγριους πληθυσμούς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να τους οδηγήσει σε εξαφάνιση. Είδη που δεν αποτελούν άμεσα στόχο εμπορίας μπορούν επίσης να επηρεαστούν, για παράδειγμα μέσω των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων ή της μείωσης των οικοτόπων. Η παράνομη απομάκρυνση βασικών ειδών από τα οικοσυστήματα μπορεί επίσης να έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις, πλήττοντας τις υπηρεσίες των οικοσυστημάτων, καταστρέφοντας σημαντικές καταβόθρες άνθρακα και διαταράσσοντας την υγεία και την ισορροπία του εδάφους και των υδάτων. Επιπλέον, η απελευθέρωση στο φυσικό περιβάλλον ξένων ειδών, που αποτελούν αντικείμενο εμπορίας, στις χώρες προορισμού μπορεί να διαταράξει τους τοπικούς οικοτόπους, με δυνητικά καταστροφικές επιπτώσεις στα αυτόχθονα είδη.
Η παράνομη εμπορία άγριων ειδών έχει επίσης πολύ καταστροφικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις. Το ευρέως διαδεδομένο παράνομο εμπόριο άγριων ζώων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μετάδοσης ζωονόσων (δηλαδή νόσων που προέρχονται από ζώα, οι οποίες προσβάλλουν τον άνθρωπο), με δυνητικά καταστροφικά αποτελέσματα για τη δημόσια υγεία. Η καταστροφή των οικοσυστημάτων που μπορεί να προκύψει από τη λαθροθηρία και την παράνομη εμπορία συχνά στερεί από τις τοπικές κοινότητες νόμιμες και βιώσιμες μορφές εισοδήματος. Αυτές οι νόμιμες και βιώσιμες μορφές εισοδήματος περιλαμβάνουν τον τουρισμό που βασίζεται στη φύση, την ορθή διαχείριση της θήρας τροπαίων και το βιώσιμο εμπόριο άγριων ειδών. Η ορθή διαχείριση του εμπορίου άγριων ειδών μπορεί να ωφελήσει δραστικά τη διατήρηση των ειδών, μέσω της δημιουργίας κινήτρων για τις τοπικές κοινότητες ώστε να προστατεύσουν τους πόρους άγριων ειδών στο περιβάλλον τους, εξασφαλίζοντας παράλληλα επαρκή και βιώσιμη διαβίωση. Ωστόσο, η παράνομη εμπορία άγριων ειδών είναι εξαιρετικά επικερδής από οικονομική άποψη. Η ελκυστικότητα της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών —δεδομένου του χαρακτήρα χαμηλού κινδύνου / υψηλής απόδοσης του εγκλήματος— απειλεί σοβαρά τη δημόσια ασφάλεια. Αποδυναμώνει το κράτος δικαίου και τα νόμιμα θεσμικά όργανα. Η παράνομη εμπορία άγριων ειδών επωφελείται από τη διαφθορά αλλά και συμβάλλει σε αυτήν, ενώ παράλληλα στηρίζει περαιτέρω εγκληματικές δραστηριότητες. Υπάρχουν σαφή στοιχεία που αποδεικνύουν τους δεσμούς μεταξύ της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών, του οργανωμένου εγκλήματος (συμπεριλαμβανομένης της παράνομης διακίνησης όπλων) και της τρομοκρατίας.
Ο καίριος ρόλος που διαδραματίζει η ΕΕ
Η ΕΕ λειτουργεί ως κόμβος για την παγκόσμια παράνομη εμπορία άγριων ειδών και διαδραματίζει καίριο ρόλο στην καταπολέμησή της. Η αναφερόμενη αξία του παράνομου εμπορίου άγριων ειδών στην ΕΕ ανερχόταν σε τουλάχιστον 4,7 εκατ. EUR το 2019, αλλά είναι πιθανό να είναι πολύ υψηλότερη.
Ως εκ τούτου, η ΕΕ είναι σε θέση να αναλάβει ηγετικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο στην καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών. Οι κανονισμοί της ΕΕ για το εμπόριο άγριων ειδών καθιστούν δυνατή την υπέρβαση των απαιτήσεων της σύμβασης για το διεθνές εμπόριο ειδών άγριας πανίδας και χλωρίδας που απειλούνται με εξαφάνιση (CITES) όσον αφορά την προστασία των απειλούμενων ειδών από τη μη βιώσιμη εκμετάλλευση. Για παράδειγμα, οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ για τη θήρα τροπαίων επεκτείνουν τις υποχρεώσεις αδειοδότησης —και αυξάνουν τον έλεγχο— για είδη πέραν όσων περιλαμβάνονται στον αυστηρότερο κατάλογο της CITES.
Η ΕΕ μπορεί να αξιοποιήσει τη μακρά πείρα της στην καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
Το νέο σχέδιο δράσης βασίζεται στο προηγούμενο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών (2016-2020). Από την αξιολόγηση του σχεδίου δράσης του 2016 διαπιστώθηκε ότι, από το 2016, η παράνομη εμπορία άγριων ειδών έχει αποκτήσει σημαντική θέση στο θεματολόγιο ως ζήτημα προτεραιότητας μεταξύ ενός ευρέος φάσματος υπευθύνων χάραξης πολιτικής, υπηρεσιών επιβολής του νόμου και ενδιαφερόμενων μερών στην ΕΕ και παγκοσμίως. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν πλέον κλιμακώσει τα μέτρα επιβολής, για παράδειγμα μέσω ενισχυμένων διασυνοριακών ερευνών με την ενεργό συμμετοχή της Ευρωπόλ, της Eurojust και των υπηρεσιών επιβολής του νόμου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα περισσότερες κατασχέσεις και διώξεις, μεταξύ άλλων μέσω των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Πολυκλαδικής Πλατφόρμας κατά των Εγκληματικών Απειλών (EMPACT). Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αυξήσει τη στήριξη και τη συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές αρχές και τα ευρωπαϊκά δίκτυα επαγγελματιών στον κλάδο της επιβολής του νόμου για την αντιμετώπιση του περιβαλλοντικού εγκλήματος. Η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση νέας οδηγίας της ΕΕ για την καταπολέμηση του περιβαλλοντικού εγκλήματος.
Η ΕΕ έχει επίσης αναλάβει δράσεις κατά της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών σε πολυμερή φόρουμ, ιδίως στο πλαίσιο της CITES. Για να ανταποκριθεί στη δέσμευσή της για την ανάληψη περαιτέρω δράσης κατά της λαθροθηρίας ελεφάντων και του παράνομου εμπορίου ελεφαντόδοντου παγκοσμίως, η ΕΕ επικαιροποίησε τους κανόνες της για να θέσει τέλος στις περισσότερες μορφές εμπορίου ελεφαντόδοντου στην ΕΕ.
Τα διπλωματικά δίκτυα της ΕΕ και των κρατών μελών έχουν επίσης κινητοποιηθεί, συμμετέχοντας ενεργά σε διμερείς και περιφερειακούς διαλόγους. Τέλος, εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι από το 2016, η ΕΕ έχει παράσχει σημαντική χρηματοδότηση για την ανάπτυξη ικανοτήτων και τη διεθνή δράση κατά της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών, με σκοπό μεταξύ άλλων: i) την υποστήριξη της συμμετοχής των τοπικών κοινοτήτων στις χώρες προέλευσης της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών· και ii) την παροχή εναλλακτικών μέσων βιοπορισμού και εναλλακτικών πηγών εισοδήματος στις εν λόγω τοπικές κοινότητες.
Συνεχιζόμενες προκλήσεις και νέες ευκαιρίες
Παρά τις προσπάθειες αυτές, η παράνομη εμπορία άγριων ειδών, σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή και την υποβάθμιση του περιβάλλοντος, εξακολουθεί να ασκεί σοβαρή πίεση στα άγρια είδη, καθώς και στα μέσα διαβίωσης και την ασφάλεια των ανθρώπων. Με την πάροδο του χρόνου έχουν σημειωθεί αλλαγές τόσο στις εμπορικές οδούς όσο και στα είδη που αποτελούν αντικείμενο εμπορίας. Επιπλέον, η αυξημένη χρήση διαδικτυακών πλατφορμών για την παράνομη εμπορία άγριων ειδών και η σχετική χρήση υπηρεσιών μικρών δεμάτων έχουν δημιουργήσει νέες προκλήσεις για τον εντοπισμό και τη διερεύνηση αυτού του είδους εγκλημάτων, οι οποίες απαιτούν νέες λύσεις και αυξημένους πόρους. Η αύξηση των κατασχέσεων άγριων ειδών που αποτελούν αντικείμενο παράνομης εμπορίας στην ΕΕ από το 2016 δεν έχει οδηγήσει σε αναλογική αύξηση των διώξεων και των καταδικαστικών αποφάσεων. Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, πόρων και κατάρτισης σε πολλά κράτη μέλη και τρίτες χώρες εξακολουθεί να αποτελεί μείζον ζήτημα. Υπάρχει επίσης περιθώριο βελτίωσης της συνεργασίας: i) στο εσωτερικό των κρατών μελών της ΕΕ· ii) μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ· iii) μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών· και iv) με τα ενδιαφερόμενα μέρη και την κοινωνία των πολιτών.
Μελλοντική πορεία
Το παρόν αναθεωρημένο σχέδιο δράσης έχει ως στόχο να καθοδηγήσει τη δράση της ΕΕ κατά της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών κατά την περίοδο έως το 2027. Με βάση το σχέδιο δράσης του 2016, αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων με ολοκληρωμένο τρόπο. Καθώς το σχέδιο δράσης επικεντρώνεται στην παράνομη εμπορία άγριων ειδών, δημιουργεί αναγκαίους δεσμούς με τους κανονισμούς της ΕΕ για το εμπόριο άγριων ειδών και άλλες συναφείς πολιτικές.
Η αντιμετώπιση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών απαιτεί ολοκληρωμένη προσέγγιση και σειρά μέτρων που τέμνουν την πολιτική για το εμπόριο άγριων ειδών και την ευρύτερη πολιτική για τη διατήρηση των άγριων ειδών, με στόχο να επιτραπεί μόνο το βιώσιμο εμπόριο άγριων ειδών.
Το σχέδιο δράσης διαρθρώνεται γύρω από τέσσερις βασικές προτεραιότητες, οι οποίες παρατίθενται κατωτέρω.
Προτεραιότητα 1:
πρόληψη της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών και αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της
Προτεραιότητα 2:
ενίσχυση του νομικού πλαισίου και του πλαισίου πολιτικής κατά της παράνομης
εμπορίας άγριων ειδών
Προτεραιότητα 3:
επιβολή κανονισμών και πολιτικών για την αποτελεσματική καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
Προτεραιότητα 4:
ενίσχυση της παγκόσμιας συνεργασίας των χωρών προέλευσης, κατανάλωσης και διαμετακόμισης για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
Κάθε προτεραιότητα έχει διάφορους στόχους και, για καθέναν από τους στόχους, έχουν προσδιοριστεί ορισμένες δράσεις. Οι εν λόγω δράσεις δεν είναι εξαντλητικές και μπορούν να συμπληρωθούν με πρόσθετα μέτρα. Οι στόχοι και οι σχετικές δράσεις περιγράφονται λεπτομερώς στο παράρτημα.
Μέσω των συγκεκριμένων προτεραιοτήτων, το νέο σχέδιο δράσης:
·επικεντρώνεται στη διυπηρεσιακή συνεργασία και τον συντονισμό για την αποτελεσματική πρόληψη, ανίχνευση, δίωξη και επιβολή κυρώσεων για εγκλήματα εις βάρος των άγριων ειδών. Στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης, θα ενισχυθεί η συνεργασία: i) μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου των κρατών μελών της EΕ· και ii) μεταξύ της ΕΕ, των κρατών μελών της και τρίτων χωρών.
·ενθαρρύνει τα κράτη μέλη της ΕΕ και τις τρίτες χώρες να αντιμετωπίσουν την παράνομη εμπορία άγριων ειδών ως σοβαρό έγκλημα και να αναπτύξουν ικανότητες και εξειδίκευση κατά μήκος της αλυσίδας επιβολής, με σκοπό η επιβολή αναλογικών και αποτρεπτικών κυρώσεων να αποτελεί τον κανόνα·
·διερευνά την ανάγκη, την προστιθέμενη αξία και τη σκοπιμότητα νέων νομοθετικών και πολιτικών πρωτοβουλιών προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η δράση της ΕΕ κατά της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών παραμένει επαρκώς ισχυρή και αναλογική προς την απειλή που συνιστά η παράνομη εμπορία άγριων ειδών·
·αξιοποιεί τη δυναμική της έγκρισης της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες με σκοπό την ενίσχυση της δράσης κατά της παράνομης διαδικτυακής εμπορίας άγριων ειδών. Το διαδικτυακό εμπόριο άγριων ειδών έχει αυξηθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας ευκολότερο για τους εγκληματίες να λειτουργούν με χαμηλότερο κίνδυνο και σε μια ευρύτερη αγορά. Τα τελευταία χρόνια, η γενική άνθηση του ηλεκτρονικού εμπορίου έχει οδηγήσει σε αύξηση του όγκου των διεθνών ταχυδρομικών αποστολών δεμάτων. Η έγκριση της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες θα εφοδιάσει τις αρχές της ΕΕ και των κρατών μελών με νέα εργαλεία για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που συνδέονται με το διαδικτυακό εμπόριο, μεταξύ άλλων στον τομέα των άγριων ειδών. Θα ενισχυθούν οι δεξιότητες και οι ικανότητες των αρχών επιβολής του νόμου, των τελωνείων και άλλων σχετικών αρχών. Θα ενθαρρυνθεί η συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, όπως η συνεργασία στο πλαίσιο του συνασπισμού για την εξάλειψη της παράνομης διαδικτυακής εμπορίας άγριων ειδών ή της σύμπραξης ROUTES. Θα αναπτυχθούν νέα εργαλεία για την παρακολούθηση του νόμιμου εμπορίου άγριων ειδών και για τον εντοπισμό και τη διερεύνηση εγκλημάτων εις βάρος άγριων ειδών. Τα εργαλεία αυτά περιλαμβάνουν βάσεις δεδομένων, εφαρμογές για κινητές συσκευές, σαρωτές κ.λπ.·
·εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την παράνομη εμπορία άγριων ειδών ως παγκόσμιο ζήτημα, διασφαλίζοντας τη διεθνή συνεργασία και τη συνοχή μεταξύ της δράσης για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών εντός της ΕΕ και της στήριξης της δράσης για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών σε παγκόσμιο επίπεδο. Η συνεργασία με τρίτες χώρες θα ενισχυθεί μέσω διμερών ανταλλαγών, περιφερειακών δικτύων, δικτύων επιβολής, εμπορικών συμφωνιών και πολυμερών προγραμμάτων·
·αυξάνει τη διαφάνεια στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ και προωθεί ισχυρότερες εταιρικές σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών της, αφενός, και μη κυβερνητικών οργανώσεων, διεθνών οργανισμών και του ιδιωτικού τομέα, αφετέρου. Η συμβολή των μη κυβερνητικών οργανώσεων, των διεθνών οργανισμών και του ιδιωτικού τομέα στην καταπολέμηση της εγκληματικότητας εις βάρος άγριων ειδών θα αναγνωριστεί και θα διευκολυνθεί, μεταξύ άλλων με τη συμμετοχή τους σε συζητήσεις πολιτικής.
Επαρκείς οικονομικοί και ανθρώπινοι πόροι
Δεν μπορεί να σημειωθεί πραγματική πρόοδος στην καταπολέμηση της εγκληματικότητας εις βάρος των άγριων ειδών εάν δεν διατίθεται επαρκής χρηματοδότηση για τη στήριξη των συνοδευτικών δράσεων, τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε επίπεδο κρατών μελών της ΕΕ. Τα κονδύλια που προορίζονται για την παρακολούθηση του εμπορίου άγριων ειδών και την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας εις βάρος άγριων ειδών είναι ιδιαιτέρως σημαντικό: i) να προσδιορίζονται εκ των προτέρων· ii) να είναι προσβάσιμα στους σχετικούς φορείς υλοποίησης· και iii) να χρησιμοποιούνται με τον πλέον αποτελεσματικό και συνεκτικό τρόπο.
Το εμπόριο άγριων ειδών θα πρέπει να ενσωματωθεί πλήρως στα σχετικά ταμεία της ΕΕ που αφορούν: i) την ασφάλεια και το οργανωμένο έγκλημα· ii) το περιβάλλον· και iii) τη διεθνή συνεργασία / τις διεθνείς εταιρικές σχέσεις. Ειδικότερα, θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα στο πλαίσιο: της EMPACT· του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας· του προγράμματος LIFE+· του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας.
Παρακολούθηση της προόδου
Για την τακτική μέτρηση της προόδου, κατά το πρώτο έτος μετά την έγκριση του σχεδίου, η Επιτροπή θα θεσπίσει σύστημα παρακολούθησης της εφαρμογής του σχεδίου δράσης σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Το σύστημα θα περιλαμβάνει έναν απλουστευμένο μηχανισμό υποβολής εκθέσεων για τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα ενδιαφερόμενα μέρη, με βάση τα υφιστάμενα πλαίσια υποβολής εκθέσεων. Θα προσδιοριστεί σειρά δεικτών για τη μέτρηση, στο μέτρο του δυνατού, των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν όσον αφορά τον συνολικό αντίκτυπο του σχεδίου δράσης στο εμπόριο άγριων ειδών.
Συμπέρασμα
Το αναθεωρημένο σχέδιο δράσης της ΕΕ κατά της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών ενισχύει τις φιλοδοξίες του σχεδίου δράσης του 2016, υπογραμμίζοντας τη συνεχή αφοσίωση της ΕΕ στην καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών. Εάν είναι εφοδιασμένο με τους κατάλληλους πόρους, το σχέδιο δράσης θα αποτελέσει πρότυπο για φιλόδοξη και ολοκληρωμένη δράση και συνεργασία —εντός της ΕΕ και σε ολόκληρο τον κόσμο— με σκοπό τον τερματισμό του παράνομου εμπορίου άγριων ειδών.
Παράρτημα — Πίνακας δράσεων (2022-2027)
Προτεραιότητα 1 — Πρόληψη της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών και αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της
|
Στόχοι
|
Φορείς
|
Δράσεις
|
Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα
|
|
1.Μείωση της καταναλωτικής ζήτησης για παράνομα διακινούμενα άγρια είδη
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ, δίκτυα επαγγελματιών της ΕΕ και ομάδες εμπειρογνωμόνων
|
·Προώθηση της αποτελεσματικής εφαρμογής του ψηφίσματος 17.4 της διάσκεψης CITES σχετικά με στρατηγικές μείωσης της ζήτησης για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου ειδών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο CITES.
|
Συνεχής
|
|
2.
|
|
·Υλοποίηση δραστηριοτήτων ευαισθητοποίησης και ορθά στοχοθετημένων δραστηριοτήτων μείωσης της ζήτησης, οι οποίες τεκμηριώνονται από τις κοινωνικές επιστήμες, με ιδιαίτερη εστίαση στην αλλαγή συμπεριφοράς των καταναλωτών στην ΕΕ. Στήριξη τέτοιου είδους δραστηριοτήτων σε άλλες σημαντικές αγορές προορισμού. Προτεραιότητα σε δραστηριότητες που αφορούν τη ζήτηση για ερπετά, αμφίβια, πτηνά, υαλόχελα, αφρικανικούς ελέφαντες, ρινόκερους, παγκολίνους που έχουν αφαιρεθεί από το φυσικό τους περιβάλλον και φάρμακα/συμπληρώματα που περιέχουν άγρια φυτά παράνομης συγκομιδής. Αύξηση της ευαισθητοποίησης των καταναλωτών σχετικά με τον τρόπο διάκρισης μεταξύ νόμιμου και παράνομου εμπορίου.
|
Από το 2023
|
|
3.
|
|
·Υλοποίηση πρωτοβουλιών σε όλα τα επίπεδα, εντός και εκτός της ΕΕ, που στηρίζουν τα μέσα βιοπορισμού και τη βιώσιμη διαχείριση των άγριων ειδών και των προϊόντων άγριων ειδών, με την ενθάρρυνση και τη διευκόλυνση της νόμιμης και βιώσιμης προμήθειας προϊόντων άγριων ειδών. Οι πρωτοβουλίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν την προώθηση διαφανών και ανιχνεύσιμων αλυσίδων εφοδιασμού ξυλείας και άλλων προϊόντων άγριων ειδών, καθώς και την επιβολή των υφιστάμενων απαιτήσεων ιχνηλασιμότητας, όπως οι απαιτήσεις στον τομέα της αλιείας.
|
Από το 2023
|
|
4.Ενίσχυση της συμμετοχής των αυτοχθόνων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων στη διαχείριση και τη διατήρηση των άγριων ειδών, μεταξύ άλλων μέσω της στήριξης για την ανάπτυξη βιώσιμων μέσων βιοπορισμού στις χώρες προέλευσης
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ
|
·Υλοποίηση πρωτοβουλιών με βάση την περιοχή, όπως η NaturAfrica, η εμβληματική πρωτοβουλία της ΕΕ για τη στήριξη της διατήρησης της βιοποικιλότητας στην Αφρική. Η πρωτοβουλία NaturAfrica υποστηρίζει περιοχές που διαδραματίζουν καίριο ρόλο για τη διατήρηση και την ανάπτυξη. Η υλοποίηση αυτή θα συμβάλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στη βελτίωση της ασφάλειας και των βιώσιμων μέσων βιοπορισμού, διατηρώντας παράλληλα τα κρίσιμα οικοσυστήματα και τα άγρια είδη που είναι ζωτικής σημασίας για όλους.
|
Συνεχής
|
|
5.
|
|
·Εφαρμογή μιας προσέγγισης βασισμένης στα ανθρώπινα δικαιώματα για τη διατήρηση και τη διαχείριση των άγριων ειδών, με τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων και των αυτοχθόνων πληθυσμών (για παράδειγμα, μέσω: i) προσεγγίσεων διαχείρισης φυσικών πόρων σε επίπεδο κοινότητας· ii) διασφάλισης της ελεύθερης, εκ των προτέρων και κατόπιν ενημέρωσης συναίνεσης· iii) αποτελεσματικών μηχανισμών καταγγελιών· και iv) εγγυημένης πρόσβασης σε πληροφορίες).
|
Συνεχής
|
|
6.
|
|
·Προώθηση της συμμετοχής των γυναικών και των νέων στη διαχείριση και τη διατήρηση των άγριων ειδών και διασφάλιση μιας ευαισθητοποιημένης ως προς τη διάσταση του φύλου προσέγγισης για την ανάλυση και την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου άγριων ειδών.
|
Συνεχής
|
|
7.
|
|
·Αντιμετώπιση της σχέσης μεταξύ άγριων ειδών και ασφάλειας μέσω της στήριξης δράσεων σε τρίτες χώρες οι οποίες: i) προωθούν την κοινωνική και οικονομική σταθερότητα· ii) ενισχύουν το κράτος δικαίου· και iii) ενθαρρύνουν τη συνεργασία μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου, των τοπικών αρχών, των εταίρων διατήρησης, των τοπικών κοινοτήτων και των αυτοχθόνων πληθυσμών.
|
Συνεχής
|
|
8.Πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς που συνδέεται με την παράνομη εμπορία άγριων ειδών σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, με τη συμμετοχή των χωρών προέλευσης, διαμετακόμισης και προορισμού
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ
|
·Προώθηση της αποτελεσματικής εφαρμογής:
oτου ψηφίσματος 17.6 της διάσκεψης CITES σχετικά με την απαγόρευση, πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς, η οποία διευκολύνει δραστηριότητες οι οποίες διεξάγονται κατά παραβίαση της σύμβασης· και
oτου ψηφίσματος 75/311 της γενικής συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών, και ιδίως της παραγράφου 30,
λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές υψηλού επιπέδου της G20 για την καταπολέμηση της διαφθοράς που σχετίζεται με το παράνομο εμπόριο άγριων ειδών και προϊόντων άγριων ειδών.
|
Συνεχής
|
|
9.
|
|
·Εξορθολογισμός των μέτρων για την καταπολέμηση της διαφθοράς σε προγράμματα που αποσκοπούν στην ενίσχυση των ικανοτήτων των σχετικών φορέων για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας εις βάρος άγριων ειδών, τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ (μεταξύ άλλων: υπαλλήλων θαλάσσιων λιμένων και αερολιμένων· εταιρειών μεταφορών και ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών / του χρηματοπιστωτικού τομέα· αρχών επιβολής· και διοικητικών αρχών), σύμφωνα με τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της διαφθοράς και σε στενή συνεργασία με το γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον έλεγχο των ναρκωτικών και την πρόληψη του εγκλήματος (UNODC).
|
Από το 2023
|
|
10.Συμπερίληψη της προσέγγισης «Μία υγεία» στο πλαίσιο της ρύθμισης του εμπορίου άγριων ειδών στις χώρες προέλευσης, διαμετακόμισης και προορισμού
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ
|
·Εξέταση των κινδύνων εξάπλωσης ζωονόσων που συνδέονται με το εμπόριο άγριων ζώων και προϊόντων που προέρχονται από άγρια ζώα, όπως το κρέας θηραμάτων.
|
Από το 2023
|
|
11.
|
|
·Εφαρμογή στοχευμένων μέτρων για τη μείωση αυτών των κινδύνων σε όλο το μήκος των αλυσίδων εφοδιασμού, σύμφωνα με τις τέσσερις κατευθυντήριες αρχές της συνεργατικής σύμπραξης για τη βιώσιμη διαχείριση των άγριων ειδών, μεταξύ άλλων μέσω έργων όπως το χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο «Safety across Asia for the Global Environment» (Ασφάλεια σε ολόκληρη την Ασία για το παγκόσμιο περιβάλλον) που υλοποιείται από το UNODC και το πρόγραμμα βιώσιμης διαχείρισης των άγριων ειδών που υλοποιείται από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών.
|
Από το 2024
|
Προτεραιότητα 2 — Ενίσχυση του νομικού πλαισίου και του πλαισίου πολιτικής κατά της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
|
Στόχοι
|
Φορείς
|
Δράσεις
|
Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα
|
|
12.Θέσπιση πλαισίου για την αποτελεσματική εφαρμογή του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο
|
ΚΜ,
ΕΠΙΤΡ
|
·Καθορισμός και ανάθεση σαφών αρμοδιοτήτων για την υλοποίηση δράσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, και διασφάλιση του συντονισμού μεταξύ των σχετικών φορέων (για παράδειγμα: i) μέσω της δημιουργίας διυπηρεσιακών επιτροπών ή μνημονίων συνεννόησης· ii) μέσω της έγκρισης εθνικών σχεδίων δράσης· ή iii) μέσω του ορισμού εθνικού σημείου επαφής).
|
2023
|
|
13.
|
|
·Θέσπιση πλαισίου υποβολής εκθέσεων, παρακολούθησης και αξιολόγησης για το σχέδιο δράσης σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο. Το εν λόγω πλαίσιο θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις υφιστάμενες υποχρεώσεις και δομές υποβολής εκθέσεων, προκειμένου να αποφευχθεί ο πρόσθετος διοικητικός φόρτος σε επίπεδο ΕΕ ή κρατών μελών.
|
2023/2024
|
|
14.
|
|
·Χρήση της EMPACT ως βασικού μέσου για την εφαρμογή του σχεδίου δράσης της ΕΕ κατά της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών και συμμετοχή των εθνικών συντονιστών EMPACT στην εφαρμογή του σχεδίου δράσης.
|
Συνεχής
|
|
15.Διασφάλιση ότι η ενωσιακή και η εθνική πολιτική για το εμπόριο άγριων ειδών και την παράνομη εμπορία άγριων ειδών είναι ολοκληρωμένη και ευθυγραμμισμένη με τις διεθνείς δεσμεύσεις, τα πρότυπα και τα βέλτιστα αποδεικτικά στοιχεία
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ
|
·Ενεργός στήριξη και συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και εμπειρογνώμονες για τη διεξαγωγή έρευνας και την ανάπτυξη/επικαιροποίηση εργαλείων καθοδήγησης και ταυτοποίησης (τεχνικά εργαλεία στα οποία συμπεριλαμβάνονται η εγκληματολογική έρευνα και οι οδηγοί ταυτοποίησης) σχετικά με βασικά ζητήματα που σχετίζονται με το εμπόριο άγριων ειδών.
|
Συνεχής
|
|
16.
|
|
·Θέσπιση και επιβολή αναλογικών, αποτελεσματικών και αποτρεπτικών κυρώσεων για εγκλήματα εις βάρος άγριων ειδών σύμφωνα με την αναθεωρημένη οδηγία για το περιβαλλοντικό έγκλημα (μόλις εγκριθεί) και ανταλλαγή πληροφοριών και ορθών πρακτικών για τη διασφάλιση της συνέπειας στην εφαρμογή των εν λόγω κυρώσεων.
|
Από το 2023
|
|
17.
|
|
·Εφαρμογή των επικαιροποιημένων κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ για το εμπόριο ελεφαντόδοντου και παρακολούθηση της εφαρμογής και των αποτελεσμάτων τους.
|
Συνεχής
|
|
18.
|
|
·Διενέργεια αυξημένου ελέγχου στις εισαγωγές κυνηγετικών τροπαίων (για παράδειγμα: i) μέσω της διερεύνησης της επέκτασης της απαίτησης άδειας εισαγωγής για κυνηγετικά τρόπαια πρόσθετων ειδών που καλύπτονται από το παράρτημα Β του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 338/97 του Συμβουλίου· ii) μέσω της συνεργασίας με διεθνείς εταίρους για την επικαιροποίηση των διαθέσιμων στοιχείων σχετικά με τις επιπτώσεις της θήρας τροπαίων στα άγρια είδη· και iii) μέσω της εξασφάλισης μεγαλύτερης διαφάνειας στις γνώμες της ομάδας επιστημονικής εξέτασης σχετικά με τους συνδυασμούς ειδών ανά χώρα για την εισαγωγή κυνηγετικών τροπαίων).
|
Από το 2023
|
|
19.
|
|
·Διερεύνηση της ανάγκης, της προστιθέμενης αξίας και της σκοπιμότητας της επανεξέτασης των υφιστάμενων μέτρων ή της δημιουργίας νέων εργαλείων για τη μείωση του μη βιώσιμου εμπορίου άγριων ειδών (π.χ. «θετικός κατάλογος» ειδών των οποίων τα δείγματα που λαμβάνονται από το φυσικό περιβάλλον μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εμπορίας και να διατηρηθούν ως ζώα συντροφιάς· ποινικοποίηση όλων των εμπορικών συναλλαγών άγριων ειδών παράνομης προέλευσης· ή απαίτηση καταγραφής όλων των ζώων και φυτών που εισάγονται στην ΕΕ).
|
Από το 2023
|
|
20.Συμμετοχή των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών στην ανάπτυξη και την υλοποίηση δράσεων για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ
|
·Διεξαγωγή τακτικών συναντήσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, μεταξύ άλλων και με διεθνείς οργανισμούς· σχετικές αρχές επιβολής του νόμου και δικαστικές αρχές· την κοινωνία των πολιτών· τον ιδιωτικό τομέα· την πανεπιστημιακή κοινότητα· και εθνικές κυβερνήσεις.
|
Από το 2023
|
|
21.
|
|
·Διοργάνωση θεματικών συνεδριάσεων της ομάδας για την επιβολή νόμου στον τομέα του εμπορίου άγριων ειδών της ΕΕ με τη συμμετοχή σχετικών ομάδων της κοινωνίας των πολιτών, επιχειρήσεων και πανεπιστημίων.
|
Από το 2023
|
|
22.
|
|
·Υποστήριξη της διοργάνωσης πολυτομεακών ημερών δράσης EMPACT στο πλαίσιο της EMPACT.
|
Συνεχής
|
|
23.Συνεργασία με επιχειρηματικούς τομείς που εμπλέκονται στο εμπόριο άγριων ειδών
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ
|
·Διοργάνωση συνεδριάσεων της ομάδας για την επιβολή νόμου στον τομέα του εμπορίου άγριων ειδών της ΕΕ με σχετικούς εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ζητημάτων (π.χ. παραδοσιακά φάρμακα, εξωτικά ζώα συντροφιάς / ζώα συντροφιάς άγριας προέλευσης, κλάδος ειδών πολυτελείας, κυνηγετικός τουρισμός, ξυλεία, κλάδοι αλιείας και εμπορίας προϊόντων αλιείας, μεταφορές, εταιρείες ταχυμεταφορών και ηλεκτρονικό εμπόριο).
|
Από το 2023
|
|
24.
|
|
·Διασφάλιση αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ των διαχειριστικών αρχών της CITES και των εθνικών διοικητικών αρχών που είναι αρμόδιες για την εποπτεία και την επιβολή των κανόνων που ορίζονται στην προτεινόμενη οδηγία σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα.
|
Από το 2023
|
|
25.
|
|
·Ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες θα πρέπει να εκπληρώνουν την υποχρέωση δέουσας επιμέλειας που υπέχουν βάσει της προτεινόμενης οδηγίας σχετικά με την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά το εμπόριο άγριων ειδών.
|
2024
|
Προτεραιότητα 3 — Επιβολή κανονισμών και πολιτικών για την αποτελεσματική καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
|
Στόχοι
|
Φορείς
|
Δράση/-εις
|
Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα
|
|
26.Βελτίωση του ποσοστού ανίχνευσης των παράνομων δραστηριοτήτων εντός της ΕΕ και αντιμετώπιση των κινδύνων που σχετίζονται με τις προτεραιότητες
|
ΚΜ, ΕΠΙΤΡ, Ευρωπόλ
|
·Διασφάλιση ότι η διαδικασία εκπόνησης αξιολογήσεων απειλών όσον αφορά το σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα (SOCTA) περιλαμβάνει επίσης αξιολόγηση της απειλής της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών, με βάση δεδομένα και —όπου είναι δυνατόν— εθνικές αξιολογήσεις απειλών που παρέχονται από τα κράτη μέλη. Εξορθολογισμός των δεδομένων σχετικά με το παράνομο εμπόριο.
|
2023
|
|
27.
|
|
·Τακτικές συζητήσεις σχετικά με τους κινδύνους που σχετίζονται με τις προτεραιότητες (και μέτρα για την αντιμετώπιση των εν λόγω κινδύνων) στην ομάδα επιβολής του νόμου στον τομέα του εμπορίου άγριων ειδών της ΕΕ.
|
Συνεχής
|
|
28.
|
|
·Ανάπτυξη και χρήση εργαλείων και μεθόδων αιχμής για τη διευκόλυνση του έργου των αρχών επιβολής του νόμου και τον εντοπισμό παράνομων δραστηριοτήτων εις βάρος των άγριων ειδών, για παράδειγμα, συμπεριλαμβανομένων εφαρμογών για κινητές συσκευές για το προσωπικό πρώτης γραμμής. Έκθεση σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές στην ομάδα επιβολής του νόμου.
|
Συνεχής
|
|
29.
|
|
·Εφαρμογή ενός συστήματος ηλεκτρονικής αδειοδότησης της CITES της ΕΕ με σκοπό: i) τη διευκόλυνση του νόμιμου εμπορίου· ii) τη διευκόλυνση της κοινοχρησίας δεδομένων· iii) τη διευκόλυνση του εντοπισμού ψευδών αδειών· και iv) την ενθάρρυνση τρίτων χωρών να αναπτύξουν συμβατά συστήματα.
|
2023/2024
|
|
30.
|
|
·Σύνδεση του συστήματος ηλεκτρονικής αδειοδότησης CITES της ΕΕ με το σύστημα ενιαίας τελωνειακής θυρίδας της ΕΕ για την ανταλλαγή πιστοποιητικών (EU CSW-CERTEX) (την κεντρική συνιστώσα του περιβάλλοντος ενιαίας θυρίδας της ΕΕ για τα τελωνεία) για τη διευκόλυνση των ελέγχων των ηλεκτρονικών αδειών CITES της ΕΕ από τις τελωνειακές αρχές της ΕΕ, βελτιώνοντας έτσι την επιβολή των διατάξεων της CITES στα σύνορα.
|
2024
|
|
31.
|
|
·Εξέταση του ενδεχομένου επέκτασης της υποχρέωσης σήμανσης στα ζώντα είδη που καλύπτονται από το παράρτημα Β του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 338/97 του Συμβουλίου.
|
2024
|
|
32.Διασφάλιση ότι οι αρχές επιβολής του νόμου (συμπεριλαμβανομένων των αρχών επιβολής του ποινικού δικαίου και των δικαστηρίων) διαθέτουν την αναγκαία τομεακή εμπειρογνωσία για την αντιμετώπιση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ, Ευρωπόλ, CEPOL, Eurojust, ΕΔΚΔ, ERA
|
·Διοργάνωση διεπαγγελματικών και διασυνοριακών σεμιναρίων κατάρτισης για τις αρχές επιβολής του νόμου, τις δικαστικές αρχές και τους ποινικούς δικαστές, κατά περίπτωση, συμπεριλαμβανομένης στοχευμένης κατάρτισης σχετικά με: i) τον τρόπο βελτίωσης της ποιότητας των ερευνών σχετικά με τις χρηματοδοτικές ροές· ii) τον τρόπο καταπολέμησης της παράνομης διαδικτυακής εμπορίας άγριων ειδών· και iii) τον τρόπο καλύτερης χρήσης των σύγχρονων εγκληματολογικών μεθόδων.
|
Από το 2023
|
|
33.
|
|
·Ενσωμάτωση της κατάρτισης σχετικά με την εγκληματικότητα εις βάρος άγριων ειδών στα εθνικά προγράμματα σπουδών των σχετικών ακαδημιών/σχολείων.
|
2025
|
|
34.
|
|
·Ανταλλαγή δεδομένων, εκπαιδευτικού υλικού και νομολογίας μεταξύ των κρατών μελών, με τη χρήση εργαλείων όπως η βάση δεδομένων νομολογίας του δικτύου εισαγγελέων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το περιβάλλον, η ανταλλαγή πληροφοριών για το εμπόριο άγριων ειδών στην ΕΕ (EU Trade in Wildlife Information Exchange — TWIX) κ.λπ.
|
Συνεχής
|
|
35.
|
|
·Στενή συνεργασία με σχετικούς οργανισμούς, ενώσεις και δίκτυα, και συμβολή σε έργα που στοχεύουν στην αντιμετώπιση και τη δίωξη περιβαλλοντικών εγκλημάτων
.
|
Συνεχής
|
|
36.
|
|
·Προώθηση και υποστήριξη της κατάρτισης μεταξύ ομοτίμων.
|
Συνεχής
|
|
37.
|
|
·Ενθάρρυνση και υποστήριξη: i) της εξειδίκευσης των οργάνων επιβολής του νόμου, των δικαστικών οργάνων και άλλων αρμόδιων αρχών σε εθνικό επίπεδο· και ii) της συγκέντρωσης πόρων, για παράδειγμα μέσω της δημιουργίας ειδικών μονάδων επιβολής στον τομέα των άγριων ειδών στο πλαίσιο όλων των αρμόδιων υπηρεσιών επιβολής του νόμου.
|
Από το 2023/2024
|
|
38.
|
|
·Ενθάρρυνση των αρμόδιων αρχών επιβολής του νόμου να υποστηρίζουν και να συμμετέχουν σε ποινικές διαδικασίες υπό την καθοδήγηση της αστυνομίας / εισαγγελέων και να παρέχουν την εμπειρογνωσία τους.
|
Συνεχής
|
|
39.
|
|
·Προώθηση της διαδικτυακής πρόσβασης του κοινού στη νομολογία και στα δικαστικά έγγραφα και δημοσιοποίηση υποθέσεων υψηλής προβολής (λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την προστασία των δεδομένων και τα δικαιώματα ιδιωτικότητας) με διττό στόχο την αποτροπή εγκληματικών ενεργειών και την προώθηση βέλτιστων πρακτικών στον τομέα της επιβολής.
|
Από το 2024
|
|
40.Βελτίωση της συνεργασίας, του συντονισμού, της επικοινωνίας και των ροών δεδομένων εντός και μεταξύ των κρατών μελών
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ, οργανισμοί της ΕΕ
|
·Δημιουργία διαύλων επικοινωνίας εντός των κρατών μελών μεταξύ: i) τομεακών/διοικητικών εθνικών αρχών· ii) εθνικών αρχών επιβολής του νόμου· και iii) τελωνείων.
|
2024
|
|
41.
|
|
·Διασφάλιση κοινής προσέγγισης για τη συλλογή και την ανταλλαγή συγκρίσιμων, ακριβών και πλήρων επιχειρησιακών πληροφοριών σχετικά με εγκλήματα εις βάρος άγριων ειδών. Διασφάλιση, στο μέτρο του δυνατού, της συνοχής με τη συλλογή στατιστικών δεδομένων σχετικά με τις διαδικασίες κατά του περιβαλλοντικού εγκλήματος (συμπεριλαμβανομένης της εγκληματικότητας εις βάρος άγριων ειδών) από τις αρχές επιβολής του νόμου (αστυνομία, εισαγγελείς).
|
2024
|
|
42.
|
|
·Συστηματική ανταλλαγή επιχειρησιακών και στρατηγικών πληροφοριών σχετικά με την εγκληματικότητα εις βάρος άγριων ειδών με την Ευρωπόλ μέσω της εφαρμογής δικτύου ασφαλούς ανταλλαγής πληροφοριών(SIENA), ώστε να διασφαλίζεται ότι όλα τα απαραίτητα δεδομένα που αντιπροσωπεύουν μια ρεαλιστική εικόνα του επιπέδου απειλής που συνιστά το περιβαλλοντικό έγκλημα: i) είναι στη διάθεση της Ευρωπόλ· και ii) τροφοδοτούν την αξιολόγηση απειλών όσον αφορά το σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα στην ΕΕ.
|
Συνεχής
|
|
43.
|
|
·Σε εθνικό επίπεδο, έκδοση εντύπων πληροφοριών κινδύνου που πρέπει να ανταλλάσσονται μέσω του τελωνειακού συστήματος διαχείρισης κινδύνων της ΕΕ για τα προϊόντα άγριων ειδών, ώστε να βελτιωθεί η κατάρτιση προφίλ κινδύνου για τους τελωνειακούς ελέγχους / η ανταλλαγή πληροφοριών με τους υπαλλήλους επιβολής του νόμου πρώτης γραμμής της ΕΕ.
|
Συνεχής
|
|
44.
|
|
·Διασφάλιση αποτελεσματικής συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών CITES, των εθνικών μονάδων της Ευρωπόλ, της Eurojust, της OLAF και της ομάδας εργασίας της Ιντερπόλ για την εγκληματικότητα εις βάρος άγριων ειδών.
|
Συνεχής
|
|
45.
|
|
·Καθιέρωση τακτικής και δομημένης συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της ομάδας επιβολής του νόμου στον τομέα του εμπορίου άγριων ειδών της ΕΕ και των σχετικών φορέων στο πλαίσιο της EMPACT.
|
Από το 2023
|
|
46.
|
|
·Διεξαγωγή τακτικών κοινών επιχειρήσεων που περιλαμβάνουν διασυνοριακή συνεργασία των κρατών μελών της ΕΕ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (OLAF) και σχετικών οργανισμών της ΕΕ, όπως η Eurojust, ο Frontex, η Ευρωπόλ και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας. Οι επιχειρήσεις αυτές μπορούν επίσης να αποτελούν μέρος της εφαρμογής των επιχειρησιακών σχεδίων δράσης της EMPACT.
|
Συνεχής
|
|
47.
|
|
·Αίτηση συστηματικής επιχειρησιακής/δικαστικής στήριξης της Ευρωπόλ / Eurojust σε υποθέσεις που σχετίζονται με το σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα εις βάρος άγριων ειδών.
|
Συνεχής
|
|
48. Συστηματική αντιμετώπιση των δεσμών μεταξύ της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών και του οργανωμένου εγκλήματος, ιδίως μέσω ενισχυμένης δράσης για την αντιμετώπιση των παράνομων χρηματοδοτικών ροών
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ, Ευρωπόλ, Eurojust
|
·Στήριξη των κρατών μελών για την ενίσχυση της ικανότητάς τους: i) να εξαρθρώνουν τις οργανωμένες εγκληματικές δομές που εμπλέκονται στην παράνομη εμπορία άγριων ειδών· και ii) να διερευνούν τις χρηματοδοτικές ροές στο πλαίσιο της εγκληματικότητας εις βάρος άγριων ειδών. Η στήριξη αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει κατάρτιση και ευαισθητοποίηση σχετικά με τις τυπολογίες και τους κινδύνους του εγκλήματος.
|
Από το 2023
|
|
49.
|
|
·Σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος 2021-2025, συστηματική δρομολόγηση χρηματοοικονομικών ερευνών στο πλαίσιο ερευνών για το οργανωμένο έγκλημα και, μόλις το χρηματοοικονομικό περιβάλλον δείξει την παρουσία περιουσιακών στοιχείων που προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες, συστηματική δρομολόγηση ερευνών και διαδικασιών ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων.
|
Συνεχής
|
|
50.
|
|
·Συνέχεια στην ενίσχυση της καταπολέμησης της νομιμοποίησης χρηματοδοτικών ροών που προέρχονται από την παράνομη εμπορία άγριων ειδών, μέσω της υποστήριξης και επανεξέτασης της εφαρμογής από τα κράτη μέλη της οδηγίας (ΕΕ) 2018/1673 σχετικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
|
Συνεχής
|
|
51.
|
|
·Ευαισθητοποίηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η οδηγία για την ανάκτηση και τη δήμευση περιουσιακών στοιχείων (μετά την έκδοση και την έναρξη ισχύος της) και η οδηγία (ΕΕ) 2019/1153 για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό τη διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών και άλλων πληροφοριών για την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση ή τη δίωξη ορισμένων ποινικών αδικημάτων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών.
|
Από το 2023/2024
|
|
52.
|
|
·Ενίσχυση της συστηματικής δήμευσης των προϊόντων παράνομης εμπορίας άγριων ειδών σε ποινικές υποθέσεις, μέσω αύξησης της ευαισθητοποίησης των λειτουργών επιβολής του νόμου σχετικά με τα διαθέσιμα εργαλεία δήμευσης ως αποτρεπτικό μέτρο. Ενθάρρυνση της χρήσης των δημευμένων περιουσιακών στοιχείων με σκοπό τη συμβολή στα μέτρα διατήρησης και στην καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών.
|
Από το 2023
|
|
53.Αύξηση των προσπαθειών για την αντιμετώπιση των διαδικτυακών πτυχών της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες και της συνεργασίας με διαδικτυακές πλατφόρμες
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ
|
·Εφαρμογή των συστάσεων του ψηφίσματος 11.3 παράγραφοι 12 και 13 της διάσκεψης CITES σχετικά με την εγκληματικότητα εις βάρος άγριων ειδών που συνδέεται με το διαδίκτυο.
|
Από το 2023
|
|
54.
|
|
·Διασφάλιση αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ των αρχών διαχείρισης και επιβολής της CITES και των συντονιστών ψηφιακών υπηρεσιών στο πλαίσιο της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων με την εξασφάλιση επαρκών πόρων για την παρακολούθηση των παράνομων δραστηριοτήτων που έχουν εντοπισθεί (π.χ. με τη σύσταση ειδικών διαδικτυακών ομάδων για την υποστήριξη των αρχών διαχείρισης και επιβολής της CITES).
|
Από το 2022
|
|
55.
|
|
·Διασφάλιση του συντονισμού μεταξύ των ομάδων επιβολής και των ομάδων εμπειρογνωμόνων της CITES και του ευρωπαϊκού συμβουλίου ψηφιακών υπηρεσιών.
|
Από το 2024
|
|
56.
|
|
·Ανάπτυξη ειδικών κατευθυντήριων γραμμών για την ΕΕ σχετικά με το ηλεκτρονικό εμπόριο άγριων ειδών, σύμφωνα με την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες.
|
2025
|
|
57.Βελτίωση της πρόσβασης στη φροντίδα σε ζώντα ζώα ή φυτά που έχουν κατασχεθεί ή παρακρατηθεί
|
ΚΜ, ΕΠΙΤΡ
|
·Εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών της CITES για τη διάθεση των κατασχεθέντων ζώντων ζώων, όπως περιέχονται στο ψήφισμα 17.8 της διάσκεψης CITES σχετικά με τη διάθεση παρανόμως διακινούμενων και κατασχεθέντων δειγμάτων ειδών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο CITES, διασφαλίζοντας ότι όλες οι επιλογές διάθεσης/φροντίδας εξετάζονται επαρκώς και ότι οι τελικές αποφάσεις είναι δεόντως αιτιολογημένες.
|
Από το 2023
|
|
58.
|
|
·Επέκταση των δικτύων εξειδικευμένων κέντρων διάσωσης σε εθνικό επίπεδο και ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα κέντρα σε επίπεδο ΕΕ.
|
2025
|
|
59.
|
|
·Προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών για τη μείωση των περιττών καθυστερήσεων στην έρευνα και τη δικαστική διαδικασία, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η περαιτέρω βλάβη του δείγματος, το οποίο αποτελεί αντικείμενο εμπορίας.
|
Συνεχής
|
|
60.
|
|
·Εντατικοποίηση των προσπαθειών, κατά περίπτωση, για την αποτελεσματική επαναφορά των παρακρατηθέντων ζώντων δειγμάτων στο φυσικό περιβάλλον.
|
Συνεχής
|
Προτεραιότητα 4 — Ενίσχυση της παγκόσμιας σύμπραξης των χωρών προέλευσης, κατανάλωσης και διαμετακόμισης για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
|
Στόχοι
|
Φορείς
|
Κύρια/-ες δράση/-εις
|
Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα
|
|
61.Ανάδειξη της καταπολέμησης της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών σε παγκόσμιο επίπεδο
|
ΕΠΙΤΡΟΠΉ, ΥΕ-ΑΠ, ΚΜ
|
·Συμπερίληψη, σε τακτική βάση, της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών στο θεματολόγιο διμερών και πολυμερών συναντήσεων υψηλού επιπέδου.
|
Συνεχής
|
|
62.
|
|
·Συνέχιση του διαλόγου με τις χώρες και τις περιφέρειες προτεραιότητας σε τεχνικό και πολιτικό επίπεδο, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο εταιρικών σχέσεων για την επιβολή της δασικής νομοθεσίας, τη διακυβέρνηση και το εμπόριο και για τα δάση.
|
Συνεχής
|
|
63.
|
|
·Διασφάλιση της αντιμετώπισης της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών ως σοβαρού εγκλήματος, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής της στρατηγικής της ΕΕ για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος 2021-2025, με προώθηση της έγκρισης πρωτοκόλλου που καλύπτει την παράνομη εμπορία άγριων ειδών στο πλαίσιο της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος.
|
Από το 2023
|
|
64.Εξασφάλιση στήριξης από τις εμπορικές πολιτικές και τα μέσα της ΕΕ της δράσης κατά της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ
|
·Συμπερίληψη της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών στο θεματολόγιο: i) των εμπορικών διαλόγων με βασικούς εταίρους· και ii) της επιτροπής του ΠΟΕ για το εμπόριο και το περιβάλλον.
|
Συνεχής
|
|
65.
|
|
·Πρόταση για φιλόδοξες δεσμεύσεις για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών σε μελλοντικές συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης στήριξης της ΕΕ για την ενίσχυση της αφρικανικής ηπειρωτικής ζώνης ελεύθερων συναλλαγών.
|
Συνεχής
|
|
66.Ενίσχυση της ικανότητας των βασικών χωρών προέλευσης, διαμετακόμισης και αγοράς εκτός της ΕΕ να καταπολεμούν την παράνομη εμπορία άγριων ειδών και να βελτιώνουν τη συνεργασία για την επιβολή του νόμου μεταξύ των κρατών μελών, των φορέων επιβολής του νόμου στην ΕΕ καθώς και βασικών τρίτων χωρών
|
ΕΠΙΤΡ, ΚΜ, Ευρωπόλ
|
·Κατάρτιση των οργάνων επιβολής της νομοθεσίας για τα άγρια είδη της ΕΕ σχετικά με τη διεθνή συνεργασία και τα μέσα που είναι διαθέσιμα για τον σκοπό αυτό.
|
Από το 2023
|
|
67.
|
|
·Ανάπτυξη ικανοτήτων και παροχή επιστημονικής και τεχνικής κατάρτισης σε σχετικές υπηρεσίες επιβολής του νόμου, εισαγγελείς και δικαστές σε βασικές τρίτες χώρες που επηρεάζονται από το παράνομο εμπόριο άγριων ειδών, συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης των εθνικών νομικών πλαισίων ώστε να καταστεί δυνατή η διασυνοριακή ερευνητική συνεργασία και η συνεργασία μεταξύ των εθνικών δικαστικών αρχών.
|
Συνεχής
|
|
68.
|
|
·Ενθάρρυνση των διμερών επαφών, της κατάρτισης μεταξύ ομοτίμων και των ανταλλαγών. Υποστήριξη άτυπων και επίσημων περιφερειακών δικτύων εκτός Ευρώπης, όπως το δίκτυο Jaguar στη Λατινική Αμερική ή τα δίκτυα TWIX στην Αφρική
και ενθάρρυνση της συνεργασίας τους με τους Ευρωπαίους ομολόγους τους.
|
Συνεχής
|
|
69.
|
|
·Συμμετοχή και υποστήριξη του έργου: i) των σχετικών παγκόσμιων δικτύων, όπως η διεθνής κοινοπραξία για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας εις βάρος άγριων ειδών (ICCWC
) και το διεθνές δίκτυο περιβαλλοντικής συμμόρφωσης και επιβολής του νόμου (INECE)· και ii) των οργανώσεων και δικτύων της κοινωνίας των πολιτών, όπως ο συνασπισμός για την εξάλειψη της παράνομης διαδικτυακής εμπορίας άγριων ειδών.
|
Συνεχής
|