(1)

Η οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) έχει τροποποιηθεί επανειλημμένα και ουσιωδώς (5). Καθώς πρόκειται να τροποποιηθεί εκ νέου, είναι σκόπιμη, για λόγους σαφήνειας, η αναδιατύπωση της εν λόγω οδηγίας.

(2)

Με το σχέδιο κλιματικών στόχων (6), η Επιτροπή πρότεινε να ενισχυθεί η φιλοδοξία της Ένωσης με την αύξηση του στόχου για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) κατά τουλάχιστον 55 % σε σχέση με τα επίπεδα του 1990 έως το 2030. Πρόκειται για σημαντική αύξηση σε σύγκριση με τον υφιστάμενο στόχο του 40 %. Η πρόταση ανταποκρίνεται στη δέσμευση που αναλήφθηκε στην ανακοίνωση σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (7) για την υποβολή ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την αύξηση του στόχου της Ένωσης για το 2030 στο 55 % με υπεύθυνο τρόπο. Συνάδει επίσης με τους στόχους της 21ης διάσκεψης των μερών της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή («συμφωνία του Παρισιού») για τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη αρκετά κάτω από τους 2 oC και τη συνέχιση των προσπαθειών για τη συγκράτησή της στον 1,5 oC.

(3)

Τον Δεκέμβριο του 2020, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε δεσμευτικό στόχο της Ένωσης για καθαρή εγχώρια μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030 σε σύγκριση με το 1990 (8). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η φιλοδοξία για το κλίμα πρέπει να ενισχυθεί κατά τρόπο που μπορεί να ενθαρρύνει τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, να αποφέρει οφέλη για την υγεία και το περιβάλλον στους πολίτες της Ένωσης και να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της Ένωσης μέσω της προώθησης της καινοτομίας στις πράσινες τεχνολογίες.

(4)

Για την υλοποίηση αυτών των στόχων, στο πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2021 (9) εξαγγέλθηκε η «δέσμη προσαρμογής στον στόχο του 55 %» για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030 και την επίτευξη μιας κλιματικά ουδέτερης Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2050. Η δέσμη αυτή καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, όπως η ενεργειακή απόδοση, η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, η χρήση γης, η αλλαγή στη χρήση γης και οι δασοκομικές δραστηριότητες, η φορολογία της ενέργειας, ο επιμερισμός των προσπαθειών και η εμπορία εκπομπών.

(4α)

Η δέσμη μέτρων προσαρμογής στον στόχο του 55 % θα πρέπει να διασφαλίζει και να δημιουργεί θέσεις εργασίας στην Ένωση και να παρέχει στην Ένωση τη δυνατότητα να καταστεί παγκόσμιος ηγέτης στην ανάπτυξη και την υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών στην παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση, με ιδιαίτερη έμφαση στις λύσεις ενεργειακής απόδοσης.

(5)

Οι προβολές δείχνουν ότι, με την πλήρη εφαρμογή των πολιτικών που ισχύουν σήμερα, οι μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 θα αντιστοιχούν περίπου στο 45 % των αντίστοιχων επιπέδων του 1990, εξαιρουμένων των εκπομπών και απορροφήσεων από τη χρήση γης, και περίπου 47 % εάν συμπεριληφθούν αυτές. Ως εκ τούτου, το σχέδιο κλιματικών στόχων για το 2030 προβλέπει ένα σύνολο δράσεων που απαιτούνται σε όλους τους τομείς της οικονομίας και αναθεωρήσεις βασικών νομοθετικών μέσων για την επίτευξη αυτής της ενισχυμένης φιλοδοξίας.

(6)

Η ενεργειακή απόδοση αποτελεί βασικό τομέα δράσης, χωρίς τον οποίο δεν μπορεί να επιτευχθεί η πλήρης απανθρακοποίηση της οικονομίας της Ένωσης (10). Η ανάγκη αξιοποίησης των οικονομικά αποδοτικών ευκαιριών εξοικονόμησης ενέργειας οδήγησε στην τρέχουσα πολιτική της Ένωσης για την ενεργειακή απόδοση. Τον Δεκέμβριο του 2018, ένας νέος πρωταρχικός στόχος ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης για το 2030 ύψους τουλάχιστον 32,5 % (σε σύγκριση με την βάσει προβολών υπολογιζόμενη χρήση ενέργειας το 2030) συμπεριλήφθηκε στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων «Καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους».

(7)

Για να επιτευχθεί η αυξημένη κλιματική φιλοδοξία, η εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει το σχέδιο κλιματικών στόχων έδειξε ότι οι βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να αυξηθούν σημαντικά σε σχέση με το τρέχον επίπεδο φιλοδοξίας του 32,5 %. Η αυξημένη φιλοδοξία του στόχου ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης για το 2030 μπορεί να μειώσει τις τιμές της ενέργειας και να είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σε συνδυασμό με αύξηση και υιοθέτηση του εξηλεκτρισμού, του υδρογόνου, των ηλεκτρονικών καυσίμων και άλλων σχετικών τεχνολογιών που είναι απαραίτητες για την πράσινη μετάβαση, μεταξύ άλλων στον τομέα των μεταφορών. Ακόμη και με την ταχεία ανάπτυξη της παραγωγής πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας, η ενεργειακή απόδοση μπορεί να μειώσει την ανάγκη για νέα δυναμικότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η αυξημένη ενεργειακή απόδοση είναι, επίσης, άκρως σημαντική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης μέσω της μείωσης της εξάρτησής της από την εισαγωγή καυσίμων από τρίτες χώρες. Η ενεργειακή απόδοση είναι ένα από τα πιο καθαρά και οικονομικά αποδοτικότερα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτής της εξάρτησης.

(8)

Το άθροισμα των εθνικών συνεισφορών που κοινοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στα εθνικά τους σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα (ΕΣΕΚ) υπολείπεται του επιπέδου φιλοδοξίας 32,5 % της Ένωσης. Οι συνεισφορές θα οδηγήσουν συνολικά σε μείωση κατά 29,4 % για την τελική κατανάλωση ενέργειας και κατά 29,7 % για την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας σε σύγκριση με τις προβολές του σεναρίου αναφοράς του 2007 για το 2030. Αυτό θα συνεπαγόταν συλλογικό έλλειμα 2,8 ποσοστιαίων μονάδων για την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας και 3,1 ποσοστιαίων μονάδων για την τελική κατανάλωση ενέργειας στην ΕΕ των 27. Όσον αφορά τα αριθμητικά στοιχεία για την κατανάλωση πρωτογενούς και τελικής ενέργειας για το 2020 και την επίτευξη του στόχου της Ένωσης, θα πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο των προσωρινών επιπτώσεων των μέτρων που ελήφθησαν το 2020 για την πανδημία της COVID-19, τα οποία επιβράδυναν σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα και ιδίως τις μεταφορές. Τα καταγραφέντα επίπεδα κατανάλωσης πρωτογενούς και τελικής ενέργειας για το 2020 απαιτούν προσεκτική ανάλυση.

(9)

Ενώ το δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας παραμένει μεγάλο σε όλους τους τομείς, υπάρχει μια ιδιαίτερη πρόκληση που αφορά τις μεταφορές, καθώς είναι υπεύθυνες για άνω το 30 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας, και τα κτίρια, δεδομένου ότι το 75 % του κτιριακού αποθέματος της Ένωσης έχει χαμηλές ενεργειακές επιδόσεις. Ένας τομέας που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία είναι ο τομέας των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), ο οποίος ευθύνεται για το 5-9 % της συνολικής χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως και για πάνω από το 2 % του συνόλου των εκπομπών. Το 2018, τα κέντρα δεδομένων αντιπροσώπευαν το 2,7 % της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ των 28 (11). Στο πλαίσιο αυτό, η ψηφιακή στρατηγική της Ένωσης (12) έχει ήδη αναδείξει την ανάγκη για υψηλής ενεργειακής απόδοσης και βιώσιμα κέντρα δεδομένων και μέτρα διαφάνειας για τους τηλεπικοινωνιακούς φορείς όσον αφορά το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Επιπλέον, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η ενδεχόμενη αύξηση της ζήτησης ενέργειας που μπορεί να προκύψει από την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, ιδίως για ενεργοβόρες διαδικασίες.

(10)

Το υψηλότερο επίπεδο φιλοδοξίας απαιτεί ισχυρότερη προώθηση οικονομικά αποδοτικών μέτρων ενεργειακής απόδοσης σε όλους τους τομείς του ενεργειακού συστήματος και σε όλους τους σχετικούς κλάδους όπου η δραστηριότητα επηρεάζει τη ζήτηση για ενέργεια, όπως οι κλάδοι των μεταφορών, των υδάτων και της γεωργίας. Με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα, συμπεριλαμβανομένων της παραγωγής, της μεταφοράς, της διανομής και της τελικής χρήσης της ενέργειας, θα ωφεληθεί το περιβάλλον, θα βελτιωθούν η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και η δημόσια υγεία, θα μειωθούν οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου, θα βελτιωθεί η ενεργειακή ασφάλεια μέσω της μείωσης της ανάγκης για εισαγωγές ενέργειας, ιδίως ορυκτών καυσίμων, θα περικοπεί το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, θα αμβλυνθεί η ενεργειακή φτώχεια και θα προκαλέσει αύξηση της ανταγωνιστικότητας, περισσότερες θέσεις εργασίας και αυξημένη οικονομική δραστηριότητα σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, με αποτέλεσμα την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών. Αυτό συνάδει με τις δεσμεύσεις της Ένωσης που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της Ενεργειακής Ένωσης και του παγκόσμιου προγράμματος δράσης για το κλίμα που θεσπίστηκε με τη συμφωνία του Παρισιού του 2015.

(10α)

Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης διαφόρων τομέων, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών και της στέγασης, έχει τη δυνατότητα να προωθήσει την αστική ανάπλαση, την απασχόληση, τη βελτίωση των κτιρίων και τις αλλαγές στα πρότυπα κινητικότητας και προσβασιμότητας. Κατά συνέπεια, είναι σημαντικό να προωθηθούν πιο αποτελεσματικές, βιώσιμες και οικονομικά προσιτές επιλογές.

(11)

Η παρούσα οδηγία αποτελεί ένα βήμα προς την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, στο πλαίσιο της οποίας η ενεργειακή απόδοση οφείλεται να αντιμετωπίζεται ως αυτοτελής πηγή ενέργειας. Η αρχή για την προτεραιότητα στην ενεργειακή απόδοση είναι μια ανώτατη αρχή η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε όλους τους τομείς, ακόμα και πέραν του ενεργειακού συστήματος, σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου του χρηματοπιστωτικού τομέα. Οι λύσεις ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να εξετάζονται ως πρώτη επιλογή στις αποφάσεις πολιτικής, σχεδιασμού και επενδύσεων , εφόσον αυτό δεν οδηγεί αύξηση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, κατά τον καθορισμό νέων κανόνων για την πλευρά της προσφοράς και για άλλους τομείς πολιτικής. Ενώ η αρχή της «προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση» θα πρέπει να εφαρμόζεται χωρίς να θίγει άλλες νομικές υποχρεώσεις, στόχους και αρχές, οι τελευταίες θα πρέπει επίσης να μην εμποδίζουν την εφαρμογή της ούτε να εισάγουν εξαιρέσεις από την εφαρμογή της αρχής. Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει ότι η ενεργειακή απόδοση και η ανταπόκριση στη ζήτηση μπορούν να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις με τη δυναμικότητα παραγωγής. Είναι ανάγκη να πραγματοποιούνται βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης όποτε είναι οικονομικά αποδοτικότερες από ισοδύναμες λύσεις στο σκέλος της προσφοράς. Αυτό θα πρέπει να βοηθήσει στην αξιοποίηση πολλών οφελών της ενεργειακής απόδοσης για την Ένωση, ιδίως για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Η εφαρμογή μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να αποτελεί επίσης προτεραιότητα για την άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας.

(12)

Η ενεργειακή απόδοση θα πρέπει να αναγνωρισθεί ως καίριο στοιχείο και προτεραιότητα των μελλοντικών αποφάσεων για επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ένωσης. Η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση θα πρέπει να εφαρμόζεται λαμβάνοντας πρωτίστως υπόψη την προσέγγιση της αποδοτικότητας του συστήματος και την κοινωνική προοπτική, καθώς και την προοπτική της υγείας , με έμφαση στην ασφάλεια του εφοδιασμού, στην ενοποίηση του ενεργειακού συστήματος και στη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα. Κατά συνέπεια, αναμένεται να συμβάλει στην αύξηση της απόδοσης των επιμέρους τομέων τελικής χρήσης και ολόκληρου του ενεργειακού συστήματος. Η εφαρμογή της αρχής θα πρέπει επίσης να στηρίζει επενδύσεις σε ενεργειακά αποδοτικές λύσεις που συμβάλλουν στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων που απαριθμούνται στον κανονισμό (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13).

(13)

Η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση ορίστηκε στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14) και βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής για την ενοποίηση του ενεργειακού συστήματος (15). Ενώ η αρχή βασίζεται στη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, η εφαρμογή της έχει ευρύτερες επιπτώσεις από κοινωνική άποψη, οι οποίες θα πρέπει να αξιολογούνται προσεκτικά μέσω αξιόπιστων μεθοδολογιών εκτίμησης κόστους-οφέλους που λαμβάνουν υπόψη τα πολλαπλά οφέλη της ενεργειακής απόδοσης. Η Επιτροπή εκπόνησε ειδικές κατευθυντήριες γραμμές για τη λειτουργία και την εφαρμογή της αρχής, προτείνοντας συγκεκριμένα εργαλεία και παραδείγματα εφαρμογής σε διάφορους τομείς. Η Επιτροπή εξέδωσε επίσης σύσταση προς τα κράτη μέλη, η οποία βασίζεται στις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας και ζητεί τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων σε σχέση με την εφαρμογή της αρχής. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη στον μέγιστο δυνατό βαθμό την εν λόγω σύσταση και να καθοδηγούνται από αυτήν κατά την εφαρμογή της αρχής της ενεργειακής απόδοσης στην πράξη.

(13α)

Η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση συνεπάγεται την υιοθέτηση μιας ολιστικής προσέγγισης η οποία λαμβάνει υπόψη τη συνολική απόδοση του ενοποιημένου ενεργειακού συστήματος, την ασφάλεια του εφοδιασμού και την οικονομική αποδοτικότητα και προωθεί τις πλέον αποδοτικές λύσεις για την κλιματική ουδετερότητα σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από την παραγωγή ενέργειας, τη μεταφορά του δικτύου έως την τελική κατανάλωση ενέργειας, ώστε να επιτυγχάνονται αποδόσεις τόσο στην πρωτογενή όσο και στην τελική κατανάλωση ενέργειας. Η προσέγγιση αυτή θα πρέπει να εξετάζει τις επιδόσεις του συστήματος και τη δυναμική χρήση της ενέργειας, όπου οι πόροι από την πλευρά της ζήτησης και η ευελιξία του συστήματος θεωρούνται λύσεις ενεργειακής απόδοσης. Ταυτόχρονα, η αρχή μπορεί επίσης να εφαρμοστεί σε χαμηλότερο επίπεδο περιουσιακών στοιχείων όταν πρόκειται να προσδιοριστούν οι επιδόσεις ενεργειακής απόδοσης συγκεκριμένων λύσεων και να προσαρμοστούν λύσεις ώστε να ευνοηθούν όσοι έχουν υψηλότερη απόδοση, όταν αντιπροσωπεύουν επίσης μια οικονομικά αποδοτική πορεία απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές.

(14)

Για να έχει αντίκτυπο, η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση πρέπει να εφαρμόζεται με συνέπεια από τους εθνικούς, περιφερειακούς, τοπικούς και τομεακούς φορείς λήψης αποφάσεων σε όλα τα σχετικά σενάρια και τις ααποφάσεις πολιτικής, σχεδιασμού και μεγάλων επενδύσεων –δηλαδή επενδύσεων μεγάλης κλίμακας, με αξία άνω των 50 εκατ. ευρώ έκαστη ή 75 εκατ. EUR για έργα υποδομής μεταφορών– που επηρεάζουν την κατανάλωση ενέργειας, τη μεταφορά, τη διανομή, την αποθήκευση ή τον εφοδιασμό με ενέργεια. Η ορθή εφαρμογή της αρχής απαιτεί τη χρήση της σωστής μεθοδολογίας ανάλυσης κόστους-οφέλους, τον καθορισμό ευνοϊκών συνθηκών για τη χρήση ενεργειακά αποδοτικών λύσεων και την κατάλληλη παρακολούθηση. Οι αναλύσεις κόστους-οφέλους θα πρέπει πάντα να βασίζονται στις πλέον επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τις τιμές της ενέργειας και να περιλαμβάνουν σενάρια αύξησης των τιμών, όπως λόγω της μείωσης των δικαιωμάτων του ΣΕΔΕ, προκειμένου να παρέχεται κίνητρο για την εφαρμογή μέτρων ενεργειακής απόδοσης, και θα πρέπει να αναπτύσσονται, να διενεργούνται και να δημοσιοποιούνται συστηματικά. Θα πρέπει να δίνεται προτεραιότητα σε λύσεις από την πλευρά της ζήτησης όπου είναι οικονομικά αποδοτικότερες από τις επενδύσεις σε υποδομές ενεργειακού εφοδιασμού για την επίτευξη των στόχων πολιτικής. Η ευελιξία από την πλευρά της ζήτησης μπορεί να αποφέρει ευρύτερα οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνιακά οφέλη για τους καταναλωτές και τις τοπικές κοινότητες , και μπορεί να αυξήσει την αποδοτικότητα του ενεργειακού συστήματος και να μειώσει το ενεργειακό κόστος, για παράδειγμα με τη μείωση του κόστους λειτουργίας του συστήματος που οδηγεί σε χαμηλότερα τιμολόγια για όλους τους καταναλωτές. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα δυνητικά οφέλη από την ευελιξία από την πλευρά της ζήτησης κατά την εφαρμογή της αρχής της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση και, κατά περίπτωση, να εξετάζουν την απόκριση στη ζήτηση τόσο σε κεντρικό όσο και σε αποκεντρωμένο επίπεδο, την αποθήκευση ενέργειας και τις έξυπνες λύσεις στο πλαίσιο των προσπαθειών τους για αύξηση της απόδοσης του ενοποιημένου ενεργειακού συστήματος.

(15)

Η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση θα πρέπει πάντα να εφαρμόζεται αναλογικά και οι απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να συνεπάγονται αλληλεπικαλυπτόμενες ή αντικρουόμενες υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη, όταν η εφαρμογή της αρχής διασφαλίζεται άμεσα από άλλη νομοθεσία. Αυτό μπορεί να ισχύει για τα έργα κοινού ενδιαφέροντος που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο σύμφωνα με το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/869 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (16), το οποίο εισάγει τις απαιτήσεις να λαμβάνεται υπόψη η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση κατά την ανάπτυξη και την αξιολόγηση τέτοιων έργων.

(16)

Η δίκαιη μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη Ένωση έως το 2050 είναι κεντρικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Η ενεργειακή φτώχεια αποτελεί βασική έννοια που εδραιώνεται στη δέσμη νομοθετικών μέτρων με τίτλο «Καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους» που σχεδιάστηκε για να διευκολύνει τη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση. Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 και της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), η Επιτροπή παρείχε ενδεικτική καθοδήγηση σχετικά με τους κατάλληλους δείκτες για τη μέτρηση της ενεργειακής φτώχειας και του «σημαντικ[ού] αριθμ[ού] νοικοκυριών σε ενεργειακή φτώχεια» (18). Η οδηγία (ΕΕ) 2019/944 και η οδηγία 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19) απαιτούν από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, όπου αυτή εντοπίζεται, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για την αντιμετώπιση του ευρύτερου πλαισίου της ενεργειακής φτώχειας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε ένα πλαίσιο αύξησης των τιμών της ενέργειας και πληθωριστικής πίεσης, όπου θα πρέπει να εφαρμοστούν τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση των συστημικών προκλήσεων για το ενεργειακό σύστημα της Ένωσης.

(17)

Τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, οι ευπαθείς καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των τελικών χρηστών, οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν ή κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν ενεργειακή φτώχεια και οι άνθρωποι που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες, καθώς και οι μικρομεσαίες και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις , θα πρέπει να επωφελούνται από την εφαρμογή της αρχής της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση. Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να εφαρμοστούν κατά προτεραιότητα για τη βελτίωση της κατάστασης των εν λόγω ανθρώπων και νοικοκυριών και για την άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας , και δεν θα πρέπει να ενθαρρύνουν δυσανάλογες αυξήσεις στο κόστος στέγασης, κινητικότητας ή ενέργειας. Για την υιοθέτηση μιας ολιστικής προσέγγισης στη χάραξη πολιτικής και στην εφαρμογή πολιτικών και μέτρων τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι άλλες πολιτικές και μέτρα δεν έχουν αρνητικές επιπτώσεις στα εν λόγω πρόσωπα και νοικοκυριά.

(18)

Η παρούσα οδηγία αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου πολιτικής για τις πολιτικές ενεργειακής απόδοσης που αξιοποιούν το δυναμικό ενεργειακής απόδοσης σε συγκεκριμένους τομείς πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των κτιρίων (οδηγία 2010/31/ΕE (20), των προϊόντων (οδηγία 2009/125/ΕΚ, κανονισμός (ΕΕ) 2017/1369 και κανονισμός (ΕΕ) 2020/740 (21)) και του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 για τη διακυβέρνηση. Οι πολιτικές αυτές διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην επίτευξη εξοικονόμησης ενέργειας κατά την αντικατάσταση προϊόντων ή την κατασκευή ή ανακαίνιση κτιρίων (22).

(19)

Για την επίτευξη ενός φιλόδοξου στόχου ενεργειακής απόδοσης, απαιτείται η άρση των φραγμών, προκειμένου να διευκολυνθεί η επένδυση σε μέτρα ενεργειακής απόδοσης. Το υποπρόγραμμα LIFE για τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας θα κατευθύνει χρηματοδότηση για να στηριχθεί η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής βέλτιστης πρακτικής στην εφαρμογή της πολιτικής για την ενεργειακή απόδοση, η οποία θα αντιμετωπίζει τους συμπεριφορικούς, τους αγοραίους και τους κανονιστικούς φραγμούς στην ενεργειακή απόδοση.

(20)

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 23ης και 24ης Οκτωβρίου 2014 υποστήριξε στόχο ενεργειακής απόδοσης 27 % για το 2030 σε επίπεδο Ένωσης, ο οποίος θα επανεξετασθεί έως το 2020 με γνώμονα στόχο 30 % σε ενωσιακό επίπεδο. Στο ψήφισμά του της 15ης Δεκεμβρίου 2015 με τίτλο «Η πορεία προς μια Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Ένωση», το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να αξιολογήσει, επιπροσθέτως, τη βιωσιμότητα του στόχου του 40 % για την ενεργειακή απόδοση για το ίδιο χρονικό διάστημα.

(21)

Βάσει των προβολών υπολογίζεται ότι ο στόχος ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης του 32,5 % για το 2030 και τα άλλα μέσα πολιτικής του υφιστάμενου πλαισίου θα οδηγήσουν σε μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά περίπου 45 % έως το 2030 (23). Για την ενίσχυση της φιλοδοξίας για το κλίμα όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55 % έως το 2030, στην εκτίμηση επιπτώσεων του σχεδίου κλιματικών στόχων για το 2030 αξιολογήθηκε ποιο επίπεδο προσπαθειών θα απαιτούνταν στους διάφορους τομείς πολιτικής. Η εκτίμηση επιπτώσεων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, σε σχέση με τη βάση αναφοράς, η επίτευξη του στόχου για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου με βέλτιστο από πλευράς κόστους τρόπο συνεπάγεται ότι η τελική κατανάλωση ενέργειας και η κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας πρέπει να μειωθούν τουλάχιστον κατά 36-37 % και κατά 39-41 %, αντιστοίχως.

(22)

Ο στόχος ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης καθορίστηκε αρχικά και υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας ως βάση αναφοράς τις προβολές του σεναρίου αναφοράς του 2007 για το 2030. Λόγω της αλλαγής στη μεθοδολογία της Eurostat για τον υπολογισμό του ενεργειακού ισοζυγίου και των βελτιώσεων στις μεταγενέστερες προβολές των μοντέλων απαιτείται αλλαγή της βάσης αναφοράς. Επομένως, χρησιμοποιώντας την ίδια προσέγγιση για τον καθορισμό του στόχου, δηλαδή συγκρίνοντάς τον με τις μελλοντικές προβολές του σεναρίου αναφοράς, η φιλοδοξία του στόχου ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης για το 2030 καθορίζεται συγκρινόμενη με τις προβολές του σεναρίου αναφοράς του 2020 για το 2030 οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τις εθνικές συνεισφορές των ΕΣΕΚ. Με την εν λόγω επικαιροποιημένη βάση αναφοράς, η Ένωση θα πρέπει να αυξήσει περαιτέρω τη φιλοδοξία της ▌. Ο νέος τρόπος έκφρασης του επιπέδου της φιλοδοξίας για τους στόχους της Ένωσης δεν επηρεάζει το πραγματικό επίπεδο των απαιτούμενων προσπαθειών ▌.

(23)

Η μεθοδολογία για τον υπολογισμό της τελικής κατανάλωσης ενέργειας και της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας ευθυγραμμίζεται με τη νέα μεθοδολογία της Eurostat, αλλά οι δείκτες που χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας έχουν διαφορετικό πεδίο εφαρμογής — δηλαδή αποκλείουν τη θερμότητα περιβάλλοντος και περιλαμβάνουν την κατανάλωση ενέργειας στις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές για τον στόχο της τελικής κατανάλωσης ενέργειας. Η χρήση νέων δεικτών συνεπάγεται επίσης ότι τυχόν αλλαγές στην κατανάλωση ενέργειας των υψικαμίνων αντικατοπτρίζονται πλέον μόνο στην κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας.

(24)

Η ανάγκη να να βελτιώσει η Ένωση την ενεργειακή απόδοσή της θα πρέπει να εκφράζεται με όρους κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας και τελικής κατανάλωσης ενέργειας που θα πρέπει να έχουν επιτευχθεί το 2030, επισημαίνοντας το πρόσθετο επίπεδο των προσπαθειών που απαιτούνται σε σύγκριση με τα μέτρα που εφαρμόζονται ή σχεδιάζονται στα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα. Οι προβολές του σεναρίου αναφοράς του 2020 είναι 864 εκατ. ΤΙΠ τελικής κατανάλωσης ενέργειας και 1,124 δισεκατ. ΤΙΠ κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας που πρέπει να επιτευχθούν το 2030 (εξαιρουμένης της θερμότητας περιβάλλοντος και συμπεριλαμβανομένων των διεθνών αεροπορικών μεταφορών). Μια πρόσθετη μείωση 14,5 % ισοδυναμεί με 740  εκατ. ΤΙΠ και 960  εκατ. ΤΙΠ το 2030, αντιστοίχως. Αυτό αντιστοιχεί σε μείωση κατά 40 % για την τελική κατανάλωση ενέργειας και κατά 42,5 % για την κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας αντίστοιχα σε σύγκριση με τις προβολές του σεναρίου αναφοράς του 2007 για το 2030. Δεν υπάρχουν δεσμευτικοί στόχοι σε επίπεδο κρατών μελών για την επίτευξη του στόχου ενεργειακής απόδοσης για το 2020. Για τον στόχο για το 2030, οι εθνικές συνεισφορές θα πρέπει να καταστούν δεσμευτικές και τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν τις συνεισφορές τους στην επίτευξη του στόχου ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης σύμφωνα με τον τύπο που παρέχεται στην παρούσα οδηγία. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους εθνικούς στόχους τους με βάση είτε την κατανάλωση πρωτογενούς ή τελικής ενέργειας ή την εξοικονόμηση πρωτογενούς ή τελικής ενέργειας, είτε την ενεργειακή ένταση. Η παρούσα οδηγία τροποποιεί τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκφράζουν τις δεσμευτικές εθνικές συνεισφορές τους στον δεσμευτικό στόχο της Ένωσης. Οι δεσμευτικές συνεισφορές των κρατών μελών στον στόχο της Ένωσης θα πρέπει να εκφράζονται ως τελική κατανάλωση ενέργειας και ως κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας, ώστε να διασφαλίζεται η συνέπεια και η παρακολούθηση της προόδου. Η τακτική αξιολόγηση της προόδου προς την επίτευξη των στόχων της Ένωσης για το 2030 είναι αναγκαία και προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999.

(25)

Ο στόχος της ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να επιτευχθεί ως αποτέλεσμα σωρευτικής εφαρμογής ειδικών τοπικών, περιφερειακών, εθνικών και ευρωπαϊκών μέτρων προώθησης της ενεργειακής απόδοσης σε διάφορα πεδία. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποχρεωθούν να θεσπίσουν εθνικές πολιτικές και μέτρα ενεργειακής απόδοσης. Οι εν λόγω πολιτικές και μέτρα και οι μεμονωμένες προσπάθειες κάθε κράτους μέλους θα πρέπει να αξιολογηθούν από την Επιτροπή, μαζί με δεδομένα για την πρόοδο που σημειώθηκε, προκειμένου να εκτιμηθεί η πιθανότητα επίτευξης του συνολικού στόχου της Ένωσης και ο βαθμός στον οποίο οι επιμέρους προσπάθειες είναι επαρκείς για την εκπλήρωση της κοινής επιδίωξης.

(26)

Ο δημόσιος τομέας είναι υπεύθυνος για περίπου το 5 έως 10 % της συνολικής τελικής κατανάλωσης ενέργειας της Ένωσης. Οι δημόσιες αρχές δαπανούν περίπου 1,8 τρισεκατομμύρια EUR ετησίως. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 14 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της Ένωσης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο δημόσιος τομέας αποτελεί σημαντική κινητήρια δύναμη για την προώθηση της στροφής της αγοράς προς αποδοτικότερα προϊόντα, κτίρια και υπηρεσίες, καθώς και για την πρόκληση αλλαγών συμπεριφοράς στην κατανάλωση ενέργειας από πολίτες και επιχειρήσεις. Επιπλέον, η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας με μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης μπορεί να απελευθερώσει δημόσιους πόρους για άλλους σκοπούς. Οι δημόσιοι φορείς σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο οφείλουν να διαδραματίσουν υποδειγματικό ρόλο όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση.

(27)

Για να δώσει το καλό παράδειγμα, ο δημόσιος τομέας θα πρέπει να θέσει τους δικούς του στόχους απανθρακοποίησης και ενεργειακής απόδοσης. Οι βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης στον δημόσιο τομέα θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις προσπάθειες που απαιτούνται σε επίπεδο Ένωσης. ▌Η υποχρέωση επίτευξης ετήσιας μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας στον δημόσιο τομέα κατά τουλάχιστον 2 % αναμένεται να διασφαλίσει ότι ο δημόσιος τομέας εκπληρώνει τον υποδειγματικό του ρόλο. Τα κράτη μέλη διατηρούν πλήρη ευελιξία όσον αφορά την επιλογή των μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης για την επίτευξη μείωσης της τελικής κατανάλωσης ενέργειας. Η απαίτηση ετήσιας μείωσης της τελικής κατανάλωσης ενέργειας συνεπάγεται μικρότερο διοικητικό φόρτο από ό,τι η καθιέρωση μεθόδων μέτρησης της εξοικονόμησης ενέργειας.

(28)

Για την εκπλήρωση της υποχρέωσής τους, τα κράτη μέλη θα πρέπει να στοχεύουν στην τελική κατανάλωση ενέργειας όλων των δημόσιων υπηρεσιών και εγκαταστάσεων των δημόσιων φορέων. Για τον καθορισμό του πεδίου των αποδεκτών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν τον ορισμό των αναθετουσών αρχών που προβλέπεται στην οδηγία 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24). Η υποχρέωση μπορεί να εκπληρωθεί με τη μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας σε οποιοδήποτε κλάδο του δημόσιου τομέα, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, των δημόσιων κτιρίων, της υγειονομικής περίθαλψης, του χωροταξικού σχεδιασμού, της διαχείρισης των υδάτων και της επεξεργασίας λυμάτων, του καθαρισμού λυμάτων και υδάτων, της διαχείρισης αποβλήτων, της τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης, της διανομής, της παροχής και της αποθήκευσης ενέργειας, του δημόσιου φωτισμού, του σχεδιασμού υποδομών. Για να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για τους δημόσιους φορείς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν ψηφιακές πλατφόρμες ή εργαλεία για τη συλλογή των συγκεντρωτικών δεδομένων κατανάλωσης των δημόσιων φορέων, να τα δημοσιοποιήσουν και να αναφέρουν τα δεδομένα στην Επιτροπή.

(29)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαδραματίζουν υποδειγματικό ρόλο διασφαλίζοντας ότι όλες οι συμβάσεις ενεργειακής απόδοσης, οι ενεργειακοί έλεγχοι και τα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης στον δημόσιο τομέα είναι σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά ή διεθνή πρότυπα, ή ότι χρησιμοποιούνται ενεργειακοί έλεγχοι σε μεγάλο βαθμό στους ενεργοβόρους κλάδους του δημόσιου τομέα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν σαφή καθοδήγηση και διαδικασίες για τη χρήση των συγκεκριμένων μέσων .

(30)

Οι δημόσιες αρχές ενθαρρύνονται να λαμβάνουν στήριξη από φορείς όπως οι οργανισμοί βιώσιμης ενέργειας, οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι, κατά περίπτωση, σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο. Η διάρθρωση των εν λόγω οργανισμών αντικατοπτρίζει συνήθως τις επιμέρους ανάγκες των δημόσιων αρχών που βρίσκονται σε μια συγκεκριμένη περιφέρεια ή που δραστηριοποιούνται σε έναν συγκεκριμένο κλάδο του δημόσιου τομέα. Οι κεντρικοί οργανισμοί μπορούν να εξυπηρετούν καλύτερα τις ανάγκες και να λειτουργούν αποτελεσματικότερα από άλλες απόψεις, για παράδειγμα σε μικρότερα κράτη μέλη ή κράτη μέλη με πιο συγκεντρωτική δομή ή όσον αφορά πολύπλοκες ή διαπεριφερειακές πτυχές, όπως η τηλεθέρμανση και η τηλεψύξη. Οι οργανισμοί βιώσιμης ενέργειας μπορούν να λειτουργούν ως μονοαπευθυντικές υπηρεσίες σύμφωνα με το άρθρο 21. Οι εν λόγω οργανισμοί είναι συχνά υπεύθυνοι για την ανάπτυξη τοπικών ή περιφερειακών σχεδίων απανθρακοποίησης, τα οποία μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν και άλλα μέτρα απανθρακοποίησης, όπως η ανταλλαγή λεβήτων ορυκτών καυσίμων, και για τη στήριξη των δημόσιων αρχών στην εφαρμογή των πολιτικών που σχετίζονται με την ενέργεια. Οι οργανισμοί βιώσιμης ενέργειας ή άλλες οντότητες που συνδράμουν τις περιφερειακές και τοπικές αρχές μπορεί να έχουν σαφείς αρμοδιότητες, στόχους και πόρους στον τομέα της βιώσιμης ενέργειας. Οι οργανισμοί βιώσιμης ενέργειας θα μπορούσαν να ενθαρρυνθούν να εξετάσουν πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του Συμφώνου των Δημάρχων, στο οποίο συμμετέχουν τοπικές κυβερνήσεις που έχουν δεσμευτεί οικειοθελώς να υλοποιήσουν τους στόχους της Ένωσης για το κλίμα και την ενέργεια, καθώς και άλλες υφιστάμενες πρωτοβουλίες για τον σκοπό αυτό. Τα σχέδια απανθρακοποίησης θα πρέπει να συνδέονται με τα σχέδια εδαφικής ανάπτυξης και να λαμβάνουν υπόψη την περιεκτική αξιολόγηση που θα πρέπει να διενεργούν τα κράτη μέλη.

(31)

Τα κράτη μέλη στηρίζουν τους δημόσιους φορείς στην υιοθέτηση μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, μεταξύ άλλων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, παρέχοντας οικονομική και τεχνική στήριξη και υποβάλλοντας σχέδια για την αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικού δυναμικού και εξειδικευμένων επαγγελματιών που είναι απαραίτητοι για όλα τα στάδια της πράσινης μετάβασης, συμπεριλαμβανομένων των βιοτεχνών, καθώς και των εμπειρογνωμόνων στην πράσινη τεχνολογία υψηλής ειδίκευσης και τις εφαρμοσμένες επιστήμες, και των φορέων καινοτομίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να στηρίξουν τους δημόσιους φορείς ώστε να λαμβάνουν υπόψη τα ευρύτερα οφέλη πέραν της εξοικονόμησης ενέργειας, όπως η βελτίωση της ποιότητας του εσωτερικού αέρα και του υγιέστερου περιβάλλοντος εσωτερικών χώρων, καθώς και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων, ιδίως για τα σχολεία, τα κέντρα ημερήσιας φροντίδας, τους οίκους ευγηρίας, τα προστατευόμενα καταλύματα και τα νοσοκομεία. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν κατευθυντήριες γραμμές για την προώθηση της ανάπτυξης ικανοτήτων και ευκαιριών κατάρτισης και να ενθαρρύνουν τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων, μεταξύ άλλων και μεταξύ οργανισμών. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να δημιουργήσουν εθνικά και περιφερειακά κέντρα ικανοτήτων για σύνθετα ζητήματα, όπως η παροχή συμβουλών σε τοπικούς ή περιφερειακούς οργανισμούς ενέργειας σχετικά με την τηλεθέρμανση ή την τηλεψύξη.

(31α)

Σε μια κατάσταση κρίσης ενεργειακής ασφάλειας και αύξησης των τιμών ενέργειας, θα πρέπει να παρέχονται στα κράτη μέλη κίνητρα για την επίσπευση των επενδύσεων στην εξοικονόμηση ενέργειας. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να παρέχεται στα κράτη μέλη που ανακαινίζουν πάνω από το 3 % του συνολικού εμβαδού δαπέδου των κτιρίων της κεντρικής δημόσιας διοίκησής τους σε ένα δεδομένο έτος κατά τη διάρκεια της περιόδου 2024-2026 η δυνατότητα να συνυπολογίζουν το πλεόνασμα στο ετήσιο ποσοστό ανακαίνισης οποιουδήποτε από τα τρία επόμενα έτη. Τα κράτη μέλη που ανακαινίζουν περισσότερο από το 3 % του συνολικού εμβαδού δαπέδου των κτιρίων τους από την 1η Ιανουαρίου 2027 μπορεί να συνυπολογίζουν το πλεόνασμα στο ετήσιο ποσοστό ανακαίνισης των επόμενων δύο ετών. Η δυνατότητα αυτή δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για σκοπούς που δεν συνάδουν με τους γενικούς στόχους και το επίπεδο φιλοδοξίας της παρούσας οδηγίας.

(32)

Τα κτίρια και οι μεταφορές, μαζί με τη βιομηχανία, είναι οι κύριοι χρήστες ενέργειας και η κύρια πηγή εκπομπών (25). Τα κτίρια ευθύνονται για περίπου το 40 % της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας της Ένωσης και για το 36 % των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από την ενέργεια (26). Η ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Κύμα ανακαινίσεων» (27) αντιμετωπίζει τη διττή πρόκληση της αποδοτικής χρήσης και της οικονομικής προσιτότητας της ενέργειας και των πόρων στον κτιριακό τομέα και αποσκοπεί στον διπλασιασμό του ρυθμού του ποσοστού των ανακαινίσεων. Επικεντρώνεται στα κτίρια με τις χειρότερες επιδόσεις, στην ενεργειακή φτώχεια και στα δημόσια κτίρια. Επιπλέον, τα κτίρια έχουν ζωτική σημασία για την επίτευξη του στόχου της Ένωσης για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Τα κτίρια που ανήκουν σε δημόσιους φορείς και τα κτίρια που χρησιμοποιούνται για την παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, όπως η εκπαίδευση (π.χ. κέντρα ημερήσιας φροντίδας, σχολεία και πανεπιστήμια), η υγεία (όπως νοσοκομεία και οίκοι ευγηρίας) και οι κοινωνικές υπηρεσίες (όπως κοινοτικά κέντρα που εξυπηρετούν νέους, ηλικιωμένους και ανθρώπους που ζουν σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος) ή οι κοινωνικές κατοικίες , αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο του κτιριακού δυναμικού και έχουν μεγάλη προβολή στη δημόσια ζωή. Επομένως, είναι σκόπιμο να καθορισθεί ένα ετήσιο ποσοστό ριζικής ανακαίνισης κτιρίων που ανήκουν σε δημόσιους φορείς και κτιρίων που χρησιμοποιούνται για την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών στην επικράτεια κράτους μέλους, προκειμένου να αναβαθμιστεί η ενεργειακή τους απόδοση και να μετατραπούν σε κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας ή σε κτίρια μηδενικών εκπομπών. Τα κράτη μέλη καλούνται να καθορίσουν υψηλότερο ποσοστό ανακαινίσεων, όπου αυτό είναι οικονομικά αποδοτικό στο πλαίσιο της ανακαίνισης του κτιριακού τους αποθέματος σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανακαίνισης ή τα εθνικά προγράμματα ανακαίνισης. Το εν λόγω ποσοστό ανακαίνισης δεν θα πρέπει να θίγει τις υποχρεώσεις όσον αφορά τα κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας (ΚΣΜΚΕ) που προβλέπονται στην οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (28). Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να εφαρμόζουν λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις σε ορισμένα κτίρια, όπως κτίρια με ειδική αρχιτεκτονική ή ιστορική αξία. Κατά την επόμενη επανεξέταση της οδηγίας 2010/31/ΕΕ, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει την πρόοδο που έχουν σημειώσει τα κράτη μέλη όσον αφορά την ανακαίνιση των κτιρίων των δημοσίων φορέων. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο υποβολής νομοθετικής πρότασης για την αναθεώρηση του ποσοστού ανακαινίσεων, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την πρόοδο που θα έχει επιτευχθεί από τα κράτη μέλη, τις ουσιαστικές οικονομικές ή τεχνικές εξελίξεις ή, όπου απαιτείται, τις δεσμεύσεις της Ένωσης για απανθρακοποίηση και μηδενική ρύπανση. Η υποχρέωση ανακαίνισης κτιρίων δημοσίων φορέων στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας συμπληρώνει την ανωτέρω οδηγία, η οποία απαιτεί από τα κράτη μέλη να μεριμνούν ώστε, όταν τα υπάρχοντα κτίρια υποβάλλονται σε μείζονα ανακαίνιση, η ενεργειακή τους απόδοση να αναβαθμίζεται ούτως ώστε τα κτίρια να πληρούν τις απαιτήσεις για τα ΚΣΜΚΕ. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν πρόσθετη καθοδήγηση σχετικά με τη ριζική ανακαίνιση κτιρίων ιστορικής αξίας.

(33)

Για να καθοριστεί το ποσοστό των ανακαινίσεων, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν μια γενική εικόνα των κτιρίων που επιτυγχάνουν επίπεδο ΚΣΜΚΕ. Επομένως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημοσιεύουν και να επικαιροποιούν κατάλογο των δημόσιων κτιρίων, συμπεριλαμβανομένων των κτιρίων κοινωνικής στέγασης, ως μέρος μιας συνολικής βάσης δεδομένων για τα πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης. Ο εν λόγω κατάλογος θα πρέπει επίσης να δίνει τη δυνατότητα σε ιδιωτικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων εταιρειών ενεργειακών υπηρεσιών (ΕΕΥ) , να προτείνουν λύσεις ανακαίνισης και μπορούν να συγκεντρώνονται από το Παρατηρητήριο Κτιριακού Δυναμικού της Ένωσης.

(34)

Το 2020, πάνω από το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε σε αστικές περιοχές. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να φθάσει το 68 % έως το 2050 (29). Επιπλέον, οι μισές από τις αστικές υποδομές που θα είναι διαθέσιμες έως το 2050 δεν έχουν ακόμη κατασκευαστεί (30). Οι πόλεις και οι μητροπολιτικές περιοχές είναι κέντρα οικονομικής δραστηριότητας, παραγωγής γνώσης, καινοτομίας και νέων τεχνολογιών. Οι πόλεις επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των πολιτών που ζουν ή εργάζονται σε αυτές. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να στηρίξουν τους δήμους σε τεχνικό και οικονομικό επίπεδο. Ορισμένοι δήμοι και άλλοι δημόσιοι φορείς στα κράτη μέλη έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή ολοκληρωμένες προσεγγίσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας, τον ενεργειακό εφοδιασμό και τη βιώσιμη κινητικότητα , παραδείγματος χάριν μέσω σχεδίων δράσης για βιώσιμη ενέργεια και σχεδίων βιώσιμης αστικής κινητικότητας , όπως τα σχέδια που εκπονούνται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για το Σύμφωνο των Δημάρχων, καθώς και ολοκληρωμένες πολεοδομικές προσεγγίσεις που υπερβαίνουν τις μεμονωμένες παρεμβάσεις στα κτίρια ή στους τρόπους μεταφοράς. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης της αστικής κινητικότητας, τόσο για τις επιβατικές όσο και για τις εμπορευματικές μεταφορές, δεδομένου ότι χρησιμοποιεί περίπου το 40 % της συνολικής ενέργειας των οδικών μεταφορών. Ο [αναθεωρημένος κανονισμός ΔΕΔ-Μ — 2021/420 (COD)] θα πρέπει να συμβάλει σημαντικά στην αντιμετώπιση της ενεργειακής απόδοσης των αστικών μεταφορών με συνεκτική, ολοκληρωμένη και πολυτροπική προσέγγιση μέσω της απαίτησης έγκρισης σχεδίων βιώσιμης αστικής κινητικότητας (ΣΒΑΚ), όπως ορίζεται στον εν λόγω κανονισμό. Επιπλέον, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν σθεναρά όσο το δυνατόν περισσότερες τοπικές αρχές να εγκρίνουν ΣΒΑΚ προκειμένου να συμβάλλουν στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και να αποφεύγουν τις περιττές μεταφορές, όπου είναι δυνατόν, σύμφωνα με την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση.

(35)

Όσον αφορά την αγορά ορισμένων προϊόντων και υπηρεσιών και την αγορά και ενοικίαση κτιρίων, οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς που συνάπτουν συμβάσεις δημοσίων έργων, προμηθειών ή υπηρεσιών θα πρέπει να δίνουν το παράδειγμα και να λαμβάνουν αποφάσεις αγοράς με γνώμονα την ενεργειακή απόδοση και να εφαρμόζουν την αρχή της «προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση», μεταξύ άλλων και για τις δημόσιες συμβάσεις και συμβάσεις παραχώρησης για τις οποίες προβλέπονται ειδικές απαιτήσεις στο παράρτημα IV. Το ίδιο θα πρέπει να ισχύει στις διοικητικές υπηρεσίες των οποίων οι αρμοδιότητες εκτείνονται σε ολόκληρη την επικράτεια κράτους μέλους. Όταν σε συγκεκριμένο κράτος μέλος και για συγκεκριμένη αρμοδιότητα δεν υπάρχει παρόμοια σχετική διοικητική υπηρεσία η οποία να καλύπτει όλη την επικράτεια, η υποχρέωση θα πρέπει να ισχύει για τις διοικητικές υπηρεσίες των οποίων οι αρμοδιότητες καλύπτουν συλλογικά όλη την επικράτεια του κράτους μέλους. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να θίγονται οι διατάξεις των οδηγιών της Ένωσης για τις δημόσιες συμβάσεις. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να άρουν τους φραγμούς στις από κοινού δημόσιες συμβάσεις εντός ενός κράτους μέλους ή διασυνοριακά, εάν έτσι μπορεί να μειωθεί το κόστος, να ενισχυθούν τα οφέλη της εσωτερικής αγοράς δημιουργώντας επιχειρηματικές ευκαιρίες για τους προμηθευτές και τους παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών.

(36)

Όλοι οι δημόσιοι φορείς που επενδύουν δημόσιους πόρους μέσω συμβάσεων θα πρέπει να δίνουν το καλό παράδειγμα κατά την ανάθεση συμβάσεων και συμβάσεων παραχώρησης επιλέγοντας προϊόντα, υπηρεσίες, έργα και κτίρια με την υψηλότερη ενεργειακή απόδοση, μεταξύ άλλων και σε σχέση με τις συμβάσεις που δεν υπόκεινται σε ειδικές απαιτήσεις δυνάμει της οδηγίας 2009/30/ΕΚ. Στο πλαίσιο αυτό, όλες οι διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων και συμβάσεων παραχώρησης αξίας άνω των ορίων που καθορίζονται στα άρθρα 6 και 7 της οδηγίας 2014/23/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (31), στο άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (32) και στα άρθρα 3 και 4 της οδηγίας 2014/25/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις επιδόσεις ενεργειακής απόδοσης των προϊόντων, των κτιρίων και των υπηρεσιών που καθορίζονται από το ενωσιακό ή το εθνικό δίκαιο, λαμβάνοντας υπόψη κατά προτεραιότητα την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση στις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων.

(37)

Είναι επίσης σημαντικό τα κράτη μέλη να παρακολουθούν τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται υπόψη οι απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης από τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς κατά την προμήθεια προϊόντων, κτιρίων, έργων και υπηρεσιών, διασφαλίζοντας ότι οι δημοσιοποιούνται πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο στην ενεργειακή απόδοση εκείνων των επιλεχθεισών προσφορών που υπερβαίνουν τα κατώτατα όρια που αναφέρονται στις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις. Αυτό επιτρέπει στα ενδιαφερόμενα μέρη και στους πολίτες να αξιολογούν τον ρόλο του δημόσιου τομέα στη διασφάλιση της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση στις δημόσιες συμβάσεις με διαφανή τρόπο.

(38)

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία αναγνωρίζει τον ρόλο που έχει η κυκλική οικονομία στην επίτευξη των συνολικών στόχων απανθρακοποίησης της Ένωσης. Ο δημόσιος τομέας θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη αυτών των στόχων χρησιμοποιώντας την αγοραστική του δύναμη, κατά περίπτωση, ώστε να επιλέγει φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα, κτίρια, υπηρεσίες και έργα μέσω των διαθέσιμων εργαλείων για πράσινες δημόσιες συμβάσεις, συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

(39)

Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να παρέχουν την αναγκαία στήριξη στους δημόσιους φορείς για την υιοθέτηση απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης στις δημόσιες συμβάσεις και ▌για τη χρήση πράσινων δημόσιων συμβάσεων, παρέχοντας τις αναγκαίες κατευθυντήριες γραμμές και μεθοδολογίες για τη διενέργεια της εκτίμησης του κόστους κύκλου ζωής και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και κόστους. Τα καλά σχεδιασμένα εργαλεία, ιδίως τα ψηφιακά εργαλεία, αναμένεται να διευκολύνουν τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων και να μειώσουν το διοικητικό κόστος, ιδίως σε μικρότερα κράτη μέλη, τα οποία ενδέχεται να μην διαθέτουν επαρκή ικανότητα για την προετοιμασία των διαγωνισμών. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθήσουν ενεργά τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και τη συνεργασία μεταξύ των αναθετουσών αρχών, μεταξύ άλλων και σε διασυνοριακό επίπεδο, με σκοπό την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.

(40)

Δεδομένου ότι τα κτίρια είναι υπεύθυνα για εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου πριν και μετά τον λειτουργικό κύκλο ζωής τους, τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη ολόκληρο τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα των κτιρίων σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής τους. Αυτό πραγματοποιείται στο πλαίσιο των προσπαθειών για την αύξηση της προσοχής στις επιδόσεις σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής, στις πτυχές της κυκλικής οικονομίας και στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, στο πλαίσιο του υποδειγματικού ρόλου του δημόσιου τομέα. Συνεπώς, οι δημόσιες συμβάσεις μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρία για την αντιμετώπιση των ενσωματωμένων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα των κτιρίων σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής τους. Στο πλαίσιο αυτό, οι αναθέτουσες αρχές είναι σημαντικοί παράγοντες που θα πρέπει να αναλάβουν δράση στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων, αγοράζοντας νέα κτίρια που αντιμετωπίζουν σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής τους το δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη.

(41)

Το δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής μετρά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται με το κτίριο σε διάφορα στάδια κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής του κτιρίου. Επομένως, μετρά τη συνολική συμβολή του κτιρίου στις εκπομπές που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή. Αποκαλείται κάποιες φορές και εκτίμηση αποτυπώματος άνθρακα ή μέτρηση ανθρακούχων εκπομπών κύκλου ζωής. Συνδυάζει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που ενσωματώνονται στα οικοδομικά υλικά με τις άμεσες και τις έμμεσες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από το στάδιο της χρήσης. Τα κτίρια αποτελούν σημαντική τράπεζα υλικών, καθώς είναι αποθετήρια πόρων υψηλής έντασης άνθρακα επί πολλές δεκαετίες και, ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να διερευνηθούν σχέδια που θα διευκολύνουν τη μελλοντική επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση στο τέλος της περιόδου λειτουργίας σύμφωνα με το νέο σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία . Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθήσουν την κυκλικότητα, την ανθεκτικότητα και την προσαρμοστικότητα των δομικών υλικών, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιδόσεις βιωσιμότητας των δομικών προϊόντων, με παράλληλη θέσπιση ανταγωνιστικού και ελκυστικού κόστους, με τη χρήση όλων των διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων για την παροχή κινήτρων για τη χρήση υλικών συμβατών με την κυκλική οικονομία.

(42)

Το δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη εκφράζεται ως αριθμητικός δείκτης σε kgCO2e/m2 (ωφέλιμου εσωτερικού εμβαδού δαπέδου) για κάθε στάδιο του κύκλου ζωής υπολογιζόμενο ως μέσος όρος για ένα έτος μιας περιόδου αναφοράς 50 ετών. Η επιλογή δεδομένων, ο ορισμός σεναρίων και οι υπολογισμοί πραγματοποιούνται σύμφωνα με το πρότυπο EN 15978. Το πεδίο εφαρμογής των δομικών στοιχείων και του τεχνικού εξοπλισμού καθορίζεται στον δείκτη 1,2 του/των επιπέδου/-ων του κοινού ενωσιακού πλαισίου. Όταν υπάρχει εθνικό εργαλείο υπολογισμού, ή όταν απαιτείται για τη δημοσιοποίηση ή την απόκτηση οικοδομικών αδειών, θα πρέπει να είναι δυνατή η χρήση του εν λόγω εθνικού εργαλείου για την παροχή των απαιτούμενων πληροφοριών. Θα πρέπει να είναι δυνατή η χρήση άλλων εργαλείων υπολογισμού, εφόσον πληρούν τα ελάχιστα κριτήρια που καθορίζονται στο/στα επίπεδο/-α του κοινού ενωσιακού πλαισίου.

(43)

Η οδηγία 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (33) διέπει τις εγκαταστάσεις που συμβάλλουν στην παραγωγή ενέργειας ή χρησιμοποιούν ενέργεια για παραγωγικούς σκοπούς, και οι πληροφορίες σχετικά με την ενέργεια που χρησιμοποιείται ή παράγεται από την εγκατάσταση πρέπει να περιλαμβάνονται στις αιτήσεις για ολοκληρωμένες άδειες (άρθρο 12 παράγραφος 1 στοιχείο β)). Επιπλέον, η εν λόγω οδηγία ορίζει στο άρθρο 11 ότι η αποδοτική χρήση της ενέργειας είναι μία από τις γενικές αρχές που διέπουν τις βασικές υποχρεώσεις του φορέα εκμετάλλευσης και ένα από τα κριτήρια για τον προσδιορισμό των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών σύμφωνα με το παράρτημα III της οδηγίας 2010/75/ΕΕ. Η λειτουργική απόδοση των ενεργειακών συστημάτων σε οποιαδήποτε δεδομένη χρονική στιγμή εξαρτάται από την ικανότητα απρόσκοπτης και ευέλικτης τροφοδότησης του δικτύου με ενέργεια από διάφορες πηγές — με διαφορετικούς χρόνους αδράνειας και εκκίνησης. Η βελτίωση της απόδοσης θα καταστήσει δυνατή την καλύτερη χρήση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

(44)

Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της οικονομικής απόδοσης. Τα κράτη μέλη και η Ένωση θα πρέπει να επιδιώκουν τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας ανεξάρτητα από τα επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης.

(45)

Η υποχρέωση εξοικονόμησης ενέργειας που έχει καθορίσει η παρούσα οδηγία θα πρέπει να ενισχυθεί και να ισχύσει και μετά το 2030. Αυτό θα εξασφαλίσει σταθερότητα για τους επενδυτές και, συνεπώς, θα ενθαρρύνει τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις και τα μακροπρόθεσμα μέτρα ενεργειακής απόδοσης, όπως η ριζική ανακαίνιση κτιρίων με μακροπρόθεσμο στόχο τη διευκόλυνση της οικονομικά αποδοτικής μετατροπής των υφιστάμενων κτιρίων σε κτίρια ΚΣΜΚΕ.  Ριζικές ανακαινίσεις που βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση ενός κτιρίου κατά τουλάχιστον 60 % πραγματοποιούνται επί του παρόντος μόνο στο 0,2 % του κτιριακού δυναμικού ετησίως, ενώ η ενεργειακή απόδοση βελτιώνεται σημαντικά μόνο στο ένα πέμπτο των περιπτώσεων. Η υποχρέωση εξοικονόμησης ενέργειας έχει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία ανάπτυξης και θέσεων εργασίας σε τοπικό επίπεδο, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας. Θα πρέπει να συνεχιστεί ώστε να διασφαλιστεί ότι η Ένωση μπορεί να επιτύχει τους στόχους της για την ενέργεια και το κλίμα δημιουργώντας περαιτέρω ευκαιρίες και να κόψει τον δεσμό μεταξύ κατανάλωσης ενέργειας και οικονομικής ανάπτυξης. Η συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα είναι σημαντική προκειμένου να αξιολογηθεί υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν να αποδεσμευτούν οι ιδιωτικές επενδύσεις για έργα ενεργειακής απόδοσης και να αναπτυχθούν νέα μοντέλα εσόδων για την καινοτομία στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης.

(46)

Τα μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης έχουν επίσης θετικό αντίκτυπο στην ποιότητα του αέρα, καθώς τα κτίρια υψηλότερης ενεργειακής απόδοσης συμβάλλουν στη μείωση της ζήτησης καυσίμων θέρμανσης, συμπεριλαμβανομένων των στερεών καυσίμων θέρμανσης. Επομένως, τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα εσωτερικών χώρων και του εξωτερικού αέρα και βοηθούν να επιτευχθούν με οικονομικά αποδοτικό τρόπο οι στόχοι της πολιτικής της Ένωσης για την ποιότητα του αέρα, όπως καθορίζονται ιδίως στην οδηγία (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (34).

(47)

Τα κράτη μέλη απαιτείται να επιτύχουν σωρευτική εξοικονόμηση ενέργειας στην τελική χρήση για όλη την περίοδο επιβολής της υποχρέωσης, έως το 2030, που θα ισοδυναμεί με νέα ετήσια εξοικονόμηση ύψους τουλάχιστον 0,8 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και τουλάχιστον 2 % έως την 1η Ιανουαρίου 2024. Η εν λόγω υποχρέωση θα μπορούσε να τηρηθεί με νέα μέτρα πολιτικής που θα ληφθούν κατά τη διάρκεια της περιόδου επιβολής της υποχρέωσης από την 1η Ιανουαρίου 2021 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030 ή με επιμέρους νέες δράσεις που θα προκύψουν από τη λήψη μέτρων πολιτικής κατά τη διάρκεια της προηγούμενης περιόδου ή πριν από αυτήν, με την προϋπόθεση ότι οι επιμέρους δράσεις που επιφέρουν εξοικονόμηση ενέργειας αναλαμβάνονται κατά τη διάρκεια της επόμενης περιόδου. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δύνανται να χρησιμοποιήσουν καθεστώς επιβολής υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης ή εναλλακτικά μέτρα πολιτικής ή και τα δύο.

(48)

Για την περίοδο από το 2021 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, η Κύπρος και η Μάλτα θα πρέπει να υποχρεούνται να επιτυγχάνουν σωρευτική εξοικονόμηση ενέργειας στην τελική χρήση ισοδύναμη με νέα ετήσια εξοικονόμηση ύψους 0,24 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας μόνο για την περίοδο 2021-2030. Αυτό το ατομικό ποσοστό εξοικονόμησης θα πρέπει να πάψει να ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2024.

(49)

Όταν χρησιμοποιείται καθεστώς επιβολής υποχρέωσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίζουν υπόχρεα μέρη μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς, διαχειριστών συστημάτων διανομής , των διανομέων ενέργειας, των εταιρειών λιανικής πώλησης ενέργειας και των διανομέων καυσίμων κίνησης ή των εταιρειών λιανικής πώλησης καυσίμων κίνησης με βάση αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια. Ο ορισμός ή η εξαίρεση από τον ορισμό ορισμένων κατηγοριών των εν λόγω διανομέων ή εταιρειών λιανικής πώλησης δεν θα πρέπει να θεωρούνται ασύμβατα με την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων. Τα κράτη μέλη δύνανται ως εκ τούτου να επιλέγουν κατά πόσον οι εν λόγω διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, οι διαχειριστές συστημάτων διανομής , οι διανομείς ή οι εταιρείες λιανικής πώλησης ή μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες αυτών ορίζονται ως υπόχρεα μέρη. Για την ενδυνάμωση και την προστασία των ευπαθών πελατών και των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος , των ανθρώπων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια και των ανθρώπων που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες, καθώς και για την εφαρμογή μέτρων πολιτικής κατά προτεραιότητα μεταξύ των ανθρώπων αυτών, τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από τα υπόχρεα μέρη να επιτύχουν εξοικονόμηση ενέργειας στους ευπαθείς πελάτες, στους ανθρώπους που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια και στους ανθρώπους που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να καθορίσουν στόχους μείωσης του ενεργειακού κόστους. Τα υπόχρεα μέρη θα μπορούσαν να επιτύχουν αυτούς τους στόχους προωθώντας την εφαρμογή μέτρων που οδηγούν σε εξοικονόμηση ενέργειας και οικονομική εξοικονόμηση στους λογαριασμούς ενέργειας, όπως η εφαρμογή μέτρων μόνωσης και θέρμανσης, και υποστηρίζοντας πρωτοβουλίες εξοικονόμησης ενέργειας από κοινότητες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ενεργειακές κοινότητες πολιτών. Τέτοια μέτρα μπορούν να είναι ιδιαίτερα επωφελή για τους ευπαθείς πελάτες, ανθρώπους που πλήττονται από την ενεργειακή φτώχεια και ανθρώπους που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες, καθώς οι άνθρωποι αυτοί τείνουν να ζουν σε κτίρια με χειρότερες επιδόσεις και, κατά συνέπεια, μπορούν να επωφεληθούν περισσότερο από τις βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης.

(50)

Κατά τον σχεδιασμό μέτρων πολιτικής για την εκπλήρωση της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να τηρούν τα κλιματικά και περιβαλλοντικά πρότυπα και τις προτεραιότητες της Ένωσης και να συμμορφώνονται με την αρχή της μη πρόκλησης σημαντικής ζημίας κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 (35). Τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να προωθούν δραστηριότητες που δεν είναι περιβαλλοντικά βιώσιμες, όπως η χρήση ▌ορυκτών καυσίμων. Η υποχρέωση εξοικονόμησης ενέργειας αποσκοπεί στην ενίσχυση της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής μέσω της παροχής κινήτρων στα κράτη μέλη για την εφαρμογή ενός βιώσιμου και καθαρού μείγματος πολιτικής, το οποίο είναι ανθεκτικό και μετριάζει την κλιματική αλλαγή. Συνεπώς, η εξοικονόμηση ενέργειας από μέτρα πολιτικής σχετικά με τη χρήση άμεσης καύσης ορυκτών καυσίμων μπορεί να είναι επιλέξιμη εξοικονόμηση ενέργειας υπό ορισμένες προϋποθέσεις και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από τη μεταφορά της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο σύμφωνα με το παράρτημα V. Θα επιτρέψει την ευθυγράμμιση της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, του σχεδίου κλιματικών στόχων, της στρατηγικής «Κύμα ανακαινίσεων», και θα αντικατοπτρίζει την ανάγκη για δράση που προσδιορίστηκε από τον ΔΟΕ στην έκθεσή του για το καθαρό μηδενικό ισοζύγιο (36). Στόχος του περιορισμού είναι να ενθαρρυνθούν τα κράτη μέλη να δαπανούν δημόσιους πόρους μόνο σε βιώσιμες τεχνολογίες ανθεκτικές στις μελλοντικές εξελίξεις. Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να παρέχουν σαφές πλαίσιο πολιτικής και επενδυτική ασφάλεια στους παράγοντες της αγοράς. Η εφαρμογή της μεθοδολογίας υπολογισμού στο πλαίσιο της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας αναμένεται να επιτρέψει σε όλους τους παράγοντες της αγοράς να προσαρμόσουν τις τεχνολογίες τους εντός εύλογου χρονικού διαστήματος. Στις περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη μέλη υποστηρίζουν την υιοθέτηση αποδοτικών τεχνολογιών ορυκτών καυσίμων ή την πρώιμη αντικατάσταση της εν λόγω τεχνολογίας, για παράδειγμα μέσω καθεστώτων επιδοτήσεων ή καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης, η εξοικονόμηση ενέργειας ενδέχεται να μην είναι πλέον επιλέξιμη στο πλαίσιο της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας. Ενώ η εξοικονόμηση ενέργειας που προκύπτει, για παράδειγμα, από την προώθηση της συμπαραγωγής με βάση το φυσικό αέριο δεν θα είναι επιλέξιμη, ο περιορισμός δεν θα ισχύει για την έμμεση χρήση ορυκτών καυσίμων, για παράδειγμα για τις περιπτώσεις στις οποίες η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας περιλαμβάνει την παραγωγή ορυκτών καυσίμων. Τα μέτρα πολιτικής που στοχεύουν σε αλλαγές συμπεριφοράς για τη μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων, για παράδειγμα μέσω ενημερωτικών εκστρατειών, οικολογικής οδήγησης, θα πρέπει να παραμείνουν επιλέξιμα. Η εξοικονόμηση ενέργειας από μέτρα πολιτικής που στοχεύουν τις ανακαινίσεις κτιρίων μπορεί να περιλαμβάνει μέτρα όπως η αντικατάσταση των συστημάτων θέρμανσης με ορυκτά καύσιμα μαζί με βελτιώσεις του κελύφους των κτιρίων, οι οποίες θα πρέπει να περιορίζονται στις τεχνολογίες εκείνες που επιτρέπουν την επίτευξη της απαιτούμενης εξοικονόμησης ενέργειας σύμφωνα με τους εθνικούς οικοδομικούς κανονισμούς που έχουν θεσπιστεί σε ένα κράτος μέλος. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προωθήσουν την αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης στο πλαίσιο ριζικών ανακαινίσεων σύμφωνα με τον μακροπρόθεσμο στόχο του ουδέτερου ισοζυγίου διοξειδίου του άνθρακα, δηλαδή τη μείωση της ζήτησης για θέρμανση και την κάλυψη της εναπομένουσας ζήτησης για θέρμανση με πηγή ενέργειας χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Κατά τον υπολογισμό της εξοικονόμησης που απαιτείται για την επίτευξη μεριδίου της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας μεταξύ των ανθρώπων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν υπόψη τις κλιματικές συνθήκες τους.

(51)

Τα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης στις μεταφορές των κρατών μελών είναι επιλέξιμα να ληφθούν υπόψη για την επίτευξη της υποχρέωσής τους για εξοικονόμηση ενέργειας στην τελική χρήση. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν πολιτικές που προορίζονται, μεταξύ άλλων, να προωθούν πιο αποδοτικά οχήματα , συμπεριλαμβανομένων μέσων μεταφοράς που λειτουργούν με συσσωρευτή , τη στροφή των μεταφορών προς την ποδηλασία, την πεζοπορία και τις ομαδικές μεταφορές ή σχεδιασμό για την κινητικότητα και πολεοδομικό σχεδιασμό που μειώνουν τη ζήτηση για μεταφορές. Επιπλέον, τα συστήματα που επιταχύνουν τη χρήση νέων, αποδοτικότερων οχημάτων ή οι πολιτικές που προάγουν τη μετάβαση σε καύσιμα με μειωμένα επίπεδα εκπομπών αερίων θερμοκηπίου , εκτός από μέτρα πολιτικής που αφορούν τη χρήση άμεσης καύσης ορυκτών καυσίμων, τα οποία μειώνουν τη χρήση ενέργειας ανά χιλιόμετρο μπορούν επίσης να είναι επιλέξιμα, υπό την προϋπόθεση της συμμόρφωσης προς τους κανόνες περί σημαντικότητας και προσθετικότητας που καθορίζονται στο παράρτημα V της παρούσας οδηγίας. Τα μέτρα πολιτικής για την προώθηση της υιοθέτησης νέων οχημάτων ορυκτών καυσίμων δεν θα πρέπει να είναι επιλέξιμα μέτρα στο πλαίσιο της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας.

(52)

Τα μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (37) και τα οποία συντελούν σε βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης που μπορούν να επαληθευτούν, καθώς και να μετρηθούν ή να εκτιμηθούν, μπορούν να θεωρηθούν ένας αποδοτικός τρόπος για την τήρηση από τα κράτη μέλη της υποχρέωσής τους για εξοικονόμηση ενέργειας βάσει της παρούσας οδηγίας

(53)

Ως εναλλακτική επιλογή σε σχέση με την απαίτηση από τα υπόχρεα μέρη να επιτύχουν την ποσότητα σωρευτικής εξοικονόμησης ενέργειας στην τελική χρήση που ορίζει το άρθρο 8 παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να δύνανται τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσής τους, να επιτρέπουν ή να επιβάλλουν στα υπόχρεα μέρη να συνεισφέρουν σε εθνικό ταμείο ενεργειακής απόδοσης, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την εφαρμογή μέτρων πολιτικής κατά προτεραιότητα σε ευπαθείς πελάτες, ανθρώπους που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια ή ανθρώπους που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες.

(54)

Τα κράτη μέλη και τα υπόχρεα μέρη θα πρέπει να κάνουν χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων και τεχνολογιών, εκτός από αυτές που αφορούν τη χρήση τεχνολογιών άμεσης καύσης ορυκτών καυσίμων, για την επίτευξη της σωρευτικής εξοικονόμησης ενέργειας στην τελική χρήση που απαιτείται, μεταξύ άλλων προωθώντας έξυπνες και βιώσιμες τεχνολογίες σε αποδοτικά συστήματα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης, σε υποδομές αποδοτικής θέρμανσης και ψύξης, αποδοτικά και έξυπνα κτίρια, ηλεκτρικά οχήματα και βιομηχανίες , και σε ενεργειακούς ελέγχους ή ισοδύναμα συστήματα διαχείρισης, υπό την προϋπόθεση ότι η δηλούμενη εξοικονόμηση ενέργειας συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του άρθρου 8 και του παραρτήματος V της παρούσας οδηγίας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιδιώκουν μεγάλο βαθμό ευελιξίας κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή εναλλακτικών μέτρων πολιτικής. Τα κράτη μέλη θα πρέπει:να ενθαρρύνουν τις δράσεις που οδηγούν σε εξοικονόμηση ενέργειας σε όλο τον κύκλο ζωής .

(55)

Τα μακροπρόθεσμα μέτρα ενεργειακής απόδοσης θα εξακολουθήσουν να παρέχουν εξοικονόμηση ενέργειας μετά το 2020· ωστόσο, για να συμβάλουν στον στόχο ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης για το 2030, τα μέτρα αυτά θα πρέπει να αποφέρουν νέα εξοικονόμηση μετά το 2020. Από την άλλη πλευρά, η εξοικονόμηση ενέργειας που θα επιτευχθεί μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2020 δεν θα πρέπει να συνυπολογιστεί στην απαιτούμενη σωρευτική εξοικονόμηση ενέργειας στην τελική χρήση για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.

(56)

Η νέα εξοικονόμηση θα πρέπει να είναι επιπρόσθετη της συνήθους, ώστε η εξοικονόμηση που θα επιτυγχανόταν ούτως ή άλλως να μη συνυπολογίζεται στην επίτευξη των απαιτήσεων εξοικονόμησης ενέργειας. Προκειμένου να υπολογίζονται οι επιπτώσεις των μέτρων που θεσπίζονται, θα πρέπει να συνυπολογίζεται μόνο η καθαρή εξοικονόμηση, μετρούμενη ως η μεταβολή της κατανάλωσης ενέργειας που αποδίδεται απευθείας στα συγκεκριμένα μέτρα ενεργειακής απόδοσης που εφαρμόζονται για τον σκοπό του άρθρου 8 της παρούσας οδηγίας. Για να υπολογίζουν την καθαρή εξοικονόμηση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθορίσουν ένα βασικό σενάριο σχετικά με το πώς θα εξελισσόταν η κατάσταση εάν δεν είχε ληφθεί το συγκεκριμένο μέτρο. Το εν λόγω μέτρο πολιτικής θα πρέπει να αξιολογείται με βάση αυτό το βασικό σενάριο. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ελάχιστες απαιτήσεις που προβλέπονται στο σχετικό νομοθετικό πλαίσιο σε ενωσιακό επίπεδο, και θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι ενδέχεται να υλοποιηθούν άλλα μέτρα πολιτικής κατά το ίδιο χρονικό πλαίσιο, τα οποία επίσης ενδέχεται να έχουν επίπτωση στην ποσότητα εξοικονόμησης ενέργειας, ώστε να μην είναι δυνατόν να αποδοθούν αποκλειστικά και μόνο στο συγκεκριμένο μέτρο πολιτικής όλες οι παρατηρούμενες αλλαγές από την άσκηση συγκεκριμένου αξιολογούμενου μέτρου πολιτικής. Οι δράσεις του υπόχρεου, του συμμετέχοντος ή του εξουσιοδοτηθέντος θα πρέπει να συμβάλουν στην επίτευξη της δηλούμενης εξοικονόμησης ενέργειας, ώστε να διασφαλίζεται η εκπλήρωση της υποχρέωσης της σημαντικότητας.

(57)

Είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη, κατά περίπτωση, όλα τα στάδια στην ενεργειακή αλυσίδα στον υπολογισμό της εξοικονόμησης ενέργειας προκειμένου να αυξηθούν οι δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας κατά τη μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας. Οι μελέτες που διενεργήθηκαν και οι διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη ανέδειξαν σημαντικές δυνατότητες. Ωστόσο, οι φυσικές και οικονομικές συνθήκες διαφέρουν αρκετά μεταξύ των κρατών μελών και, συχνά, στο εσωτερικό πολλών κρατών μελών, ενώ υπάρχει μεγάλος αριθμός διαχειριστών συστημάτων. Οι περιστάσεις αυτές συνηγορούν υπέρ μιας αποκεντρωμένης προσέγγισης, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας. Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές διαθέτουν τις απαιτούμενες γνώσεις, τη νομική αρμοδιότητα και τη διοικητική ικανότητα για να προωθήσουν την ανάπτυξη ενός ενεργειακά αποδοτικού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας. Φορείς όπως το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΣΜ ηλεκτρικής ενέργειας) και ο Ευρωπαϊκός Φορέας Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής (ο φορέας ΔΣΔ της ΕΕ) μπορούν επίσης να παρέχουν χρήσιμες συμβολές και αναμένεται να στηρίξουν τα μέλη τους στην υιοθέτηση μέτρων ενεργειακής απόδοσης.

(58)

Παρόμοιες εκτιμήσεις ισχύουν και για τον πολύ μεγάλο αριθμό διαχειριστών συστημάτων φυσικού αερίου. Ο ρόλος του φυσικού αερίου και ο ρυθμός εφοδιασμού και κάλυψης της επικράτειας ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των κρατών μελών. Στις περιπτώσεις αυτές, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές είναι οι πλέον κατάλληλες για να παρακολουθούν και να κατευθύνουν την εξέλιξη του συστήματος προς την κατεύθυνση της αυξημένης απόδοσης, και φορείς όπως το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Αερίου (ENTSOG) μπορούν να παρέχουν χρήσιμες συμβολές και αναμένεται να στηρίξουν τα μέλη τους στην υιοθέτηση μέτρων ενεργειακής απόδοσης.

(58α)

Οι ΕΕΥ είναι σημαντικές για την ανάπτυξη, τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη ρύθμιση της χρηματοδότησης έργων που εξοικονομούν ενέργεια, μειώνουν το ενεργειακό κόστος και μειώνουν το κόστος λειτουργίας και συντήρησης σε τομείς όπως τα κτίρια, η βιομηχανία και οι μεταφορές.

(59)

Η συνεκτίμηση της σχέσης νερού-ενέργειας είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αντιμετώπιση της αλληλοεξαρτώμενης χρήσης ενέργειας και νερού και της αυξανόμενης πίεσης που ασκείται στους δύο αυτούς πόρους. Η αποτελεσματική διαχείριση των υδάτων μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην εξοικονόμηση ενέργειας , που αποφέρει όχι μόνο οφέλη για το κλίμα, αλλά και οικονομικά και κοινωνικά οφέλη.  Οι τομείς υδάτων και λυμάτων αντιπροσωπεύουν το 3,5 % της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ένωση και το εν λόγω ποσοστό αναμένεται να αυξηθεί. Ταυτόχρονα, οι διαρροές ύδατος αντιπροσωπεύουν το 24 % των συνολικών υδάτων που καταναλώνονται στην Ένωση, ο δε ενεργειακός τομέας έχει τη μεγαλύτερη κατανάλωση ύδατος, δεδομένου ότι του αναλογεί το 44 % της κατανάλωσης. Οι δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας μέσω της χρήσης έξυπνων τεχνολογιών και διεργασιών σε όλους τους βιομηχανικούς, οικιακούς και εμπορικούς κύκλους νερού και εφαρμογές θα πρέπει να διερευνηθούν πλήρως και να εφαρμοστούν όπου αυτό είναι οικονομικά αποδοτικό και θα πρέπει να λαμβάνεται η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση. Επιπλέον, οι προηγμένες τεχνολογίες άρδευσης, οι τεχνολογίες συλλογής ομβρίων υδάτων και επαναχρησιμοποίησης νερού θα μπορούσαν να μειώσουν σημαντικά την κατανάλωση νερού στη γεωργία , τα κτίρια και τη βιομηχανία, και την ενέργεια που χρησιμοποιείται για την επεξεργασία και τη μεταφορά του.

(60)

Σύμφωνα με το άρθρο 9 της Συνθήκης, οι πολιτικές ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης θα πρέπει να ευνοούν την ένταξη και, συνεπώς, θα πρέπει να διασφαλίζουν ίση πρόσβαση όλων των καταναλωτών στα μέτρα ενεργειακής απόδοσης. Οι βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά προτεραιότητα για ευπαθείς πελάτες και τελικούς χρήστες, ανθρώπους που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια και ▌νοικοκυριά χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος και ανθρώπους που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες, ηλικιωμένους και κατοίκους αγροτικών και απομακρυσμένων περιοχών και εξόχως απόκεντρων περιοχών . Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε συγκεκριμένες ομάδες που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να πληγούν από ενεργειακή φτώχεια ή είναι πιο εκτεθειμένες στις επιπτώσεις της ενεργειακής φτώχειας, όπως γυναίκες, άνθρωποι με αναπηρία, ηλικιωμένοι, παιδιά και άνθρωποι με μειονοτικό φυλετικό ή εθνοτικό υπόβαθρο. Τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν από τα υπόχρεα μέρη να συμπεριλαμβάνουν κοινωνικούς στόχους στα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, σε σχέση με την ενεργειακή φτώχεια, και αυτή η δυνατότητα είχε ήδη επεκταθεί και στα εναλλακτικά μέτρα πολιτικής και τα εθνικά ταμεία ενεργειακής απόδοσης. Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να μετατραπεί σε υποχρέωση για την προστασία και ενδυνάμωση των ευπαθών πελατών και τελικών χρηστών και την άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας, επιτρέποντας παράλληλα στα κράτη μέλη να διατηρήσουν πλήρη ευελιξία σε ό,τι αφορά το είδος των μέτρων πολιτικής, το μέγεθος, το πεδίο εφαρμογής και το περιεχόμενό τους. Εάν ένα καθεστώς επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης δεν επιτρέπει μέτρα που αφορούν μεμονωμένους καταναλωτές ενέργειας, το κράτος μέλος δύναται να λάβει μέτρα για τον μετριασμό της ενεργειακής φτώχειας μέσω εναλλακτικών μέτρων πολιτικής αποκλειστικά. Στο πλαίσιο του μείγματος πολιτικών τους, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι άλλα μέτρα πολιτικής δεν έχουν αρνητικές επιπτώσεις στους ευπαθείς πελάτες, τελικούς χρήστες, στους ανθρώπους που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια και, κατά περίπτωση, στους ανθρώπους που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις δημόσιες επενδύσεις σε μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης και των χρηματοδοτικών διευκολύνσεων που θεσπίζονται σε επίπεδο Ένωσης.

(61)

Η παρούσα οδηγία αναφέρεται στην έννοια των ευπαθών πελατών, την οποία τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2019/944. Επιπλέον, σύμφωνα με την οδηγία 2012/27/ΕΕ, η έννοια των «τελικών χρηστών» παράλληλα με την έννοια του «τελικού πελάτη» αποσαφηνίζει ότι τα δικαιώματα τιμολόγησης και πληροφόρησης για την κατανάλωση ισχύουν και για καταναλωτές χωρίς ατομικές ή άμεσες συμβάσεις με τον προμηθευτή ενέργειας που χρησιμοποιείται για συλλογικά συστήματα θέρμανσης, ψύξης ή παραγωγής ζεστού νερού οικιακής χρήσης σε κτίρια πολλαπλών ενοίκων. Η έννοια των ευπαθών πελατών δεν διασφαλίζει απαραίτητα τη στόχευση των τελικών χρηστών. Επομένως, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία περιλαμβάνουν όλους τους ανθρώπους και τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε επισφαλή κατάσταση, τα κράτη μέλη, κατά τον ορισμού των ευπαθών πελατών, θα πρέπει να περιλαμβάνουν όχι μόνο τους πελάτες, υπό τη στενή έννοια του όρου, αλλά και τους τελικούς χρήστες.

(62)

Περίπου 34 εκατομμύρια νοικοκυριά στην Ένωση αδυνατούσαν να θερμάνουν επαρκώς το σπίτι τους το 2019 (38). Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία δίνει προτεραιότητα στην κοινωνική διάσταση της μετάβασης, εμμένοντας στην αρχή ότι «κανείς δεν μένει στο περιθώριο». Η πράσινη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένης της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας, επηρεάζει με διαφορετικό τρόπο τις γυναίκες και τους άνδρες και ενδέχεται να έχει ιδιαίτερο αντίκτυπο σε ορισμένες μειονεκτούσες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων με αναπηρία. Συνεπώς, τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης πρέπει να κατέχουν κεντρική θέση σε κάθε οικονομικά αποδοτική στρατηγική για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και της επισφαλούς θέσης των καταναλωτών και να είναι συμπληρωματικά στις πολιτικές κοινωνικής ασφάλειας σε επίπεδο κρατών μελών. Για να διασφαλιστεί ότι τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης μειώνουν την ενεργειακή ένδεια των ενοικιαστών κατά τρόπο βιώσιμο, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας των μέτρων αυτών, καθώς και η οικονομική προσιτότητά τους για τους ιδιοκτήτες και τους ενοικιαστές, και να εξασφαλίζεται επαρκής οικονομική και τεχνική υποστήριξη για τα εν λόγω μέτρα σε επίπεδο κράτους μέλους. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να στηρίξουν το τοπικό και περιφερειακό επίπεδο για τον εντοπισμό και την άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας.  Αυτό περιλαμβάνει τον προσδιορισμό και την αντιμετώπιση των ειδικών αναγκών συγκεκριμένων ομάδων που βρίσκονται σε κίνδυνο ενεργειακής φτώχειας ή είναι περισσότερο εκτεθειμένες στις επιπτώσεις της. Για την προστασία των ανθρώπων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, των ευπαθών πελατών και, κατά περίπτωση, των ανθρώπων που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες, τα κράτη μέλη ενθαρρύνουν τα υπόχρεα μέρη να υλοποιήσουν δράσεις όπως η ανακαίνιση κτιρίων, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής κατοικίας, η αντικατάσταση συσκευών, η χρηματοδοτική στήριξη και παροχή κινήτρων για μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης σύμφωνα με τα εθνικά καθεστώτα χρηματοδότησης και στήριξης ή οι ενεργειακοί έλεγχοι. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να απαιτούν από τα υπόχρεα μέρη να συνεργάζονται με τις περιφερειακές και τοπικές αρχές και να δραστηριοποιούνται με τις κοινωνικές υπηρεσίες και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (όπως οργανώσεις καταναλωτών, κοινωνικές ΜΚΟ και στεγαστικές ενώσεις) για τη δημιουργία πλατφόρμας συνεργασίας αφιερωμένης στην άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας. Το κτιριακό απόθεμα της Ένωσης είναι ανάγκη, μακροπρόθεσμα, να μετατρέπεται σε ΚΣΜΚΕ, σύμφωνα με τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού. Οι τρέχοντες ρυθμοί ανακαίνισης κτιρίων είναι ανεπαρκείς και τα κτίρια που κατοικούνται από πολίτες χαμηλού εισοδήματος οι οποίοι πλήττονται από ενεργειακή ένδεια παρουσιάζουν και τη μεγαλύτερη δυσκολία προσέγγισης. Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία σε σχέση με τις υποχρεώσεις εξοικονόμησης ενέργειας, τα καθεστώτα επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης και τα εναλλακτικά μέτρα πολιτικής έχουν επομένως ιδιαίτερη σημασία.

(63)

Για την αξιοποίηση του δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας σε ορισμένα τμήματα της αγοράς όπου οι ενεργειακοί έλεγχοι δεν προσφέρονται γενικά εμπορικά (όπως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)), τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναπτύξουν προγράμματα για την ενθάρρυνση και τη στήριξη των ΜΜΕ ώστε να υποβάλλονται σε ενεργειακούς ελέγχους, και για την εφαρμογή συστάσεων από τους ενεργειακούς ελέγχους, για παράδειγμα με τη δημιουργία καθεστώτων στήριξης — όπως κέντρα ενεργειακού ελέγχου για ΜΜΕ και πολύ μικρές επιχειρήσεις — για την κάλυψη του κόστους ενός ενεργειακού ελέγχου. Τα κέντρα αυτά θα μπορούσαν να έχουν την έδρα τους σε πανεπιστήμια, με μια κεντρική βάση δεδομένων για τη συλλογή και την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων των ελέγχων. Οι ενεργειακοί έλεγχοι θα πρέπει να είναι υποχρεωτικοί και τακτικοί για τις μεγάλες επιχειρήσεις, διότι η εξοικονόμηση ενέργειας μπορεί να είναι σημαντική. Οι ενεργειακοί έλεγχοι θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη σχετικά ευρωπαϊκά ή διεθνή πρότυπα, όπως το EN ISO 50001 (συστήματα ενεργειακής διαχείρισης) , το EN ISO 50005 (συστήματα ενεργειακής διαχείρισης), το EN 16247-1 (ενεργειακοί έλεγχοι), το ISO 50002 (ενεργειακοί έλεγχοι) , ή, εάν περιλαμβάνουν ενεργειακό έλεγχο, το EN ISO 14000 (συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης) και να ευθυγραμμίζονται, κατ’ αυτόν τον τρόπο, και με τις διατάξεις του παραρτήματος VI της παρούσας οδηγίας, δεδομένου ότι οι διατάξεις αυτές δεν υπερβαίνουν τις απαιτήσεις των σχετικών αυτών προτύπων. Κατά την τρέχουσα περίοδο, είναι υπό ανάπτυξη συγκεκριμένο ευρωπαϊκό πρότυπο για τους ενεργειακούς ελέγχους. Οι ενεργειακοί έλεγχοι μπορούν να διενεργούνται σε αυτόνομη βάση ή να αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης ή σύμβασης ενεργειακής απόδοσης. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, τα συστήματα αυτά θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις ελάχιστες απαιτήσεις του παραρτήματος VI. Επιπλέον, ειδικοί μηχανισμοί και συστήματα που έχουν θεσπιστεί για την παρακολούθηση των εκπομπών και της κατανάλωσης καυσίμων από ορισμένους μεταφορείς, για παράδειγμα στο πλαίσιο του δικαίου της ΕΕ, το ΣΕΔΕ της ΕΕ, μπορούν να θεωρηθούν συμβατά με τους ενεργειακούς ελέγχους, μεταξύ άλλων στα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης, εφόσον συμμορφώνονται με τις ελάχιστες απαιτήσεις που καθορίζονται στο παράρτημα VI.

(63α)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν τον υποχρεωτικό χαρακτήρα της εφαρμογής των συστάσεων για τους ενεργειακούς ελέγχους από τις επιχειρήσεις. Η απουσία υποχρέωσης εφαρμογής συστάσεων ελέγχου αποτελεί σημαντικό λόγο για τον οποίο οι επιχειρήσεις δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις συστάσεις αυτές.

(64)

Η μέση κατανάλωση της επιχείρησης θα πρέπει να αποτελεί το κριτήριο για τον καθορισμό της εφαρμογής συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης και της πραγματοποίησης ενεργειακών ελέγχων, προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθησία των εν λόγω μηχανισμών όσον αφορά τον προσδιορισμό των σχετικών ευκαιριών για οικονομικά αποδοτική εξοικονόμηση ενέργειας. Οι επιχειρήσεις που βρίσκονται κάτω από τα όρια κατανάλωσης που ορίζονται για τα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης και τους ενεργειακούς ελέγχους θα πρέπει να ενθαρρύνονται και να υποστηρίζονται τεχνικά για να υποβάλλονται σε ενεργειακούς ελέγχους και να εφαρμόζουν τις συστάσεις που προκύπτουν από τους εν λόγω ελέγχους.

(65)

Εάν οι ενεργειακοί έλεγχοι διενεργούνται από εσωτερικούς εμπειρογνώμονες, η απαραίτητη ανεξαρτησία τους θα απαιτούσε να μην εμπλέκονται οι εμπειρογνώμονες αυτοί άμεσα στην ελεγχόμενη δραστηριότητα.

(66)

Ο τομέας των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) ένας άλλος σημαντικός τομέας που λαμβάνει όλο και μεγαλύτερη προσοχή. Το 2018, η κατανάλωση ενέργειας των κέντρων δεδομένων στην ΕΕ ήταν 76,8 TWh. Η τιμή αυτό αναμένεται να αυξηθεί σε 98,5 TWh έως το 2030, δηλαδή να αυξηθεί κατά 28 %. Αυτή η αύξηση σε απόλυτους όρους μπορεί επίσης να εξεταστεί σε σχετικούς όρους: εντός της ΕΕ, στα κέντρα δεδομένων αναλογούσε το 2,7 % της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας το 2018 και η τιμή αυτή θα αγγίξει το 3,21 % έως το 2030, εάν συνεχιστεί η ανάπτυξη σύμφωνα με την τρέχουσα πορεία (39). Η ψηφιακή στρατηγική της Ευρώπης έχει ήδη τονίσει την ανάγκη για υψηλής ενεργειακής απόδοσης και βιώσιμα κέντρα δεδομένων και απαιτούνται μέτρα διαφάνειας για τους τηλεπικοινωνιακούς φορείς όσον αφορά το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης του τομέα των ΤΠΕ, ιδίως των κέντρων δεδομένων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συλλέγουν και να δημοσιεύουν δεδομένα, τα οποία είναι σημαντικά για την ενεργειακή απόδοση και το υδατικό αποτύπωμα των κέντρων δεδομένων από την πλευρά της ζήτησης, βάσει κοινού ενωσιακού υποδείγματος . Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συλλέγουν και να δημοσιεύουν δεδομένα μόνο για τα κέντρα δεδομένων με εγκατεστημένη ζήτηση ισχύος ΤΠ τουλάχιστον 100 kW , για τα οποία η πραγματοποίηση κατάλληλων παρεμβάσεων σχεδιασμού ή απόδοσης, για νέες ή υφιστάμενες εγκαταστάσεις αντίστοιχα, μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και νερού, αύξηση της απόδοσης των συστημάτων που προάγει την απεξάρτηση από τον άνθρακα του δικτύου , ή στην επαναχρησιμοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας σε κοντινές εγκαταστάσεις και δίκτυα θέρμανσης. Οι δείκτες βιωσιμότητας των κέντρων δεδομένων θα πρέπει να καθοριστούν με βάση τα εν λόγω συλλεγόμενα δεδομένα και με συνεκτίμηση των ήδη υπαρχουσών πρωτοβουλιών στον τομέα. Προκειμένου να διευκολυνθεί η δημοσιοποίηση, η Επιτροπή θα πρέπει να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές για την παρακολούθηση και τη δημοσίευση πληροφοριών σχετικά με την ενεργειακή απόδοση των κέντρων δεδομένων, μετά τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη και την εξέταση των υφιστάμενων τυποποιημένων μετρήσεων. Είναι επιτακτική ανάγκη να υπάρχει εναρμονισμένη προσέγγιση μεταξύ των κρατών μελών, προκειμένου να αποφεύγονται τα διαφορετικά συστήματα υποβολής εκθέσεων και οι διαφορετικοί βασικοί δείκτες επιδόσεων μεταξύ των κρατών μελών.

(67)

Οι δείκτες βιωσιμότητας των κέντρων δεδομένων θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση τεσσάρων βασικών διαστάσεων ενός βιώσιμου κέντρου δεδομένων: του βαθμού απόδοσης χρήσης της ενέργειας, του ποσοστού της ενέργειας αυτής που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, της επαναχρησιμοποίησης τυχόν απορριπτόμενης θερμότητας που παράγει, την αποτελεσματικότητα της ψύξης, την αποτελεσματικότητα της χρήσης άνθρακα, και της χρήσης γλυκού νερού. Οι δείκτες βιωσιμότητας των κέντρων δεδομένων θα πρέπει να ευαισθητοποιούν τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων , τους ιδιοκτήτες των κέντρων δεδομένων, τους κατασκευαστές εξοπλισμού, τους προγραμματιστές λογισμικού και υπηρεσιών, τους χρήστες υπηρεσιών κέντρων δεδομένων σε όλα τα επίπεδα, καθώς και τις οντότητες και τους οργανισμούς που αναπτύσσουν, χρησιμοποιούν ή προμηθεύουν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους και κέντρων δεδομένων. Θα πρέπει επίσης να εμπνέουν εμπιστοσύνη στις πραγματικές βελτιώσεις μετά τις προσπάθειες και τα μέτρα για την αύξηση της βιωσιμότητας σε νέα ή υφιστάμενα κέντρα δεδομένων. Τέλος, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως βάση για διαφανή και τεκμηριωμένο σχεδιασμό και λήψη αποφάσεων. Η χρήση δεικτών βιωσιμότητας του κέντρου δεδομένων θα πρέπει να είναι υποχρεωτική για τα κράτη μέλη. Η χρήση του δείκτη βιωσιμότητας του κέντρου δεδομένων θα πρέπει να είναι προαιρετική για τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των κέντρων δεδομένων με βάση τις πληροφορίες που κοινοποιούν τα κράτη μέλη.

(67α)

Η Επιτροπή θα πρέπει, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (40) , να θεσπίσει τομεακές εταιρικές σχέσεις για την ενεργειακή απόδοση, φέρνοντας σε επαφή βασικά ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων ΜΚΟ και κοινωνικών εταίρων, σε τομείς όπως οι ΤΠΕ, οι μεταφορές, η χρηματοδότηση και τα κτίρια με αντιπροσωπευτικό τρόπο χωρίς αποκλεισμούς.

(68)

Οι χαμηλότερες δαπάνες των καταναλωτών για την ενέργεια θα πρέπει να επιτυγχάνονται βοηθώντας τους καταναλωτές να μειώσουν την οικεία κατανάλωση ενέργειας μέσω της μείωσης των ενεργειακών αναγκών των κτιρίων και των βελτιώσεων στην απόδοση των συσκευών, που θα πρέπει να συνδυάζονται με τη διαθεσιμότητα τρόπων μεταφοράς χαμηλής ενέργειας ενσωματωμένων στις δημόσιες μεταφορές , με κοινοχρηστική κινητικότητα και με τη χρήση ποδηλάτου. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να εξετάσουν το ενδεχόμενο να βελτιώσουν τη συνδεσιμότητα σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές.

(69)

Έχει ζωτική σημασία να ενισχυθεί η ευαισθητοποίηση όλων των πολιτών της Ένωσης για τα οφέλη της αυξημένης ενεργειακής απόδοσης και να τους δοθούν ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους επίτευξής της. Στην ενεργειακή μετάβαση θα πρέπει επίσης να συμμετέχουν πολίτες όλων των ηλικιών μέσω του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα και της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης. Η αυξημένη ενεργειακή απόδοση είναι, επίσης, άκρως σημαντική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ένωσης μέσω της μείωσης της εξάρτησής της από την εισαγωγή καυσίμων από τρίτες χώρες.

(70)

Το κόστος και τα οφέλη όλων των μέτρων ενεργειακής απόδοσης που λαμβάνονται, συμπεριλαμβανομένων των περιόδων απόσβεσης, θα πρέπει να καθίστανται απολύτως διαφανή προς τους καταναλωτές.

(71)

Κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και τη λήψη άλλων μέτρων στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στις συνέργειες μεταξύ των μέτρων ενεργειακής απόδοσης και της αποδοτικής χρήσης των φυσικών πόρων, σύμφωνα με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.

(72)

Αξιοποιώντας νέα επιχειρηματικά μοντέλα και τεχνολογίες, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσπαθήσουν να προωθούν και να διευκολύνουν τη λήψη μέτρων ενεργειακής απόδοσης, μεταξύ άλλων μέσω καινοτόμων υπηρεσιών ενέργειας για μεγάλους και μικρούς πελάτες.

(73)

Είναι απαραίτητο να προβλεφθεί συχνή και αυξημένη ανταπόκριση όσον αφορά την κατανάλωση ενέργειας, όπου είναι τεχνικά εφικτό και οικονομικά αποδοτικό με βάση τις υπάρχουσες συσκευές μέτρησης. Η παρούσα οδηγία διευκρινίζει ότι το αν η τοπική μέτρηση είναι οικονομικά αποδοτική ή όχι εξαρτάται από το αν το σχετικό κόστος είναι ανάλογο με την πιθανή εξοικονόμηση ενέργειας. Η εκτίμηση του κατά πόσο η τοπική μέτρηση είναι οικονομικά αποδοτική μπορεί να λαμβάνει υπόψη τις επιπτώσεις άλλων συγκεκριμένων και προγραμματισμένων μέτρων σε δεδομένο κτίριο, όπως τυχόν επικείμενη ανακαίνιση. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι, εφόσον είναι τεχνικώς εφικτό, οικονομικώς εύλογο και ανάλογο προς τη δυνητική εξοικονόμηση ενέργειας, παρέχονται σε ανταγωνιστική τιμή στους τελικούς καταναλωτές φυσικού αερίου, θέρμανσης, ψύξης και ζεστού νερού για οικιακή χρήση ατομικοί μετρητές που να αντικατοπτρίζουν επακριβώς την πραγματική ενεργειακή κατανάλωση του τελικού καταναλωτή και να παρέχουν πληροφορίες όσον αφορά τον πραγματικό χρόνο χρήσης.

(74)

Η παρούσα οδηγία διευκρινίζει επίσης ότι τα δικαιώματα που σχετίζονται με την τιμολόγηση και τις πληροφορίες τιμολόγησης ή κατανάλωσης θα πρέπει να ισχύουν για τους καταναλωτές θέρμανσης, ψύξης ή ζεστού νερού οικιακής χρήσης από κεντρική πηγή, ακόμα και όταν δεν υφίσταται άμεση και ατομική συμβατική σχέση με προμηθευτή ενέργειας.

(75)

Για να επιτευχθεί η διαφάνεια του καταμερισμού της ατομικής κατανάλωσης θερμικής ενέργειας και, με αυτόν τον τρόπο, να διευκολυνθεί η εφαρμογή της τοπικής μέτρησης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι έχουν θεσπισθεί διαφανείς, δημοσίως διαθέσιμοι εθνικοί κανόνες σχετικά με την κατανομή του κόστους της κατανάλωσης θέρμανσης, ψύξης και ζεστού νερού οικιακής χρήσης σε πολυκατοικίες και κτίρια πολλαπλών χρήσεων. Επιπλέον της διαφάνειας, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να εξετάσουν τη λήψη μέτρων για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στην παροχή υπηρεσιών τοπικής μέτρησης και να διασφαλίσουν, με τον τρόπο αυτόν, ότι τυχόν δαπάνες, με τις οποίες επιβαρύνονται οι τελικοί χρήστες, είναι εύλογες.

(76)

Οι νεοεγκατεστημένοι μετρητές θερμότητας και οι κατανεμητές κόστους θέρμανσης θα πρέπει να είναι αναγνώσιμοι εξ αποστάσεως, ώστε να διασφαλίζεται η οικονομικά αποδοτική και τακτική παροχή πληροφοριών σχετικά με την κατανάλωση , και να μπορούν να παρέχουν πληροφορίες όπως λεπτομερείς θερμοκρασίες και φορτίο φάσης . Όλα τα δεδομένα θα πρέπει να καθίστανται εύκολα διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο και να επιτρέπεται η κοινοχρησία τους για τον τελικό καταναλωτή ενέργειας. Οι μετρητές και οι τοπικοί μετρητές θα πρέπει να εμφανίζουν την κατανάλωση ενέργειας σε προσβάσιμη και φιλική προς τον χρήστη μορφή. Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας σχετικά με τη μέτρηση για θέρμανση, ψύξη και ζεστό νερό οικιακής χρήσης· με την τοπική μέτρηση και τον επιμερισμό του κόστους για θέρμανση, ψύξη και ζεστό νερό οικιακής χρήσης· την απαίτηση εξ αποστάσεως ανάγνωσης· τις πληροφορίες τιμολόγησης και κατανάλωσης για θέρμανση, ψύξη και ζεστό νερό οικιακής χρήσης· το κόστος πρόσβασης στη μέτρηση και στις πληροφορίες τιμολόγησης και κατανάλωσης για τη θέρμανση, την ψύξη και το ζεστό νερό οικιακής χρήσης· και με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την πληροφόρηση τιμολόγησης και κατανάλωσης για θέρμανση, ψύξη και ζεστό νερό οικιακής χρήσης έχουν εφαρμογή μόνο για τη θέρμανση, την ψύξη και το ζεστό νερό οικιακής χρήσης από κεντρική πηγή. Τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να αποφασίσουν εάν οι τεχνολογίες μέτρησης με συσκευές τις οποίες φέρουν οχήματα ή πεζοί (walk-by ή drive-by) πρόκειται να θεωρούνται αναγνώσιμες εξ αποστάσεως ή όχι. Οι συσκευές με δυνατότητα εξ αποστάσεως ανάγνωσης δεν απαιτούν την πρόσβαση σε μεμονωμένα διαμερίσματα ή μονάδες για την ανάγνωσή τους.

(77)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη το γεγονός ότι η επιτυχής εφαρμογή νέων τεχνολογιών για τη μέτρηση της κατανάλωσης ενέργειας απαιτεί ενισχυμένη επένδυση στην εκπαίδευση και τις δεξιότητες τόσο για τους χρήστες όσο και για τους προμηθευτές ενέργειας.

(78)

Οι πληροφορίες που αφορούν την τιμολόγηση και οι ετήσιοι λογαριασμοί συνιστούν ένα σημαντικό μέσο πληροφόρησης των πελατών για την ενεργειακή τους κατανάλωση. Τα δεδομένα σχετικά με την κατανάλωση και το κόστος μπορούν, επίσης, να μεταφέρουν άλλες πληροφορίες που βοηθούν τους καταναλωτές να συγκρίνουν το τρέχον πρόγραμμά τους με άλλες προσφορές και να κάνουν χρήση της διαχείρισης παραπόνων και εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαφωνίες σχετικά με τους λογαριασμούς αποτελούν συχνή αιτία παραπόνων των καταναλωτών και παράγοντας που συντελεί σε συστηματικά χαμηλά επίπεδα ικανοποίησης και συμμετοχής των καταναλωτών με τους ενεργειακούς τους παρόχους, είναι αναγκαίο να καταστούν οι λογαριασμοί απλούστεροι, σαφέστεροι και ευκολότερα κατανοητοί και παράλληλα να υπάρξει μέριμνα για την παροχή των αναγκαίων πληροφοριών με χωριστά μέσα, όπως οι πληροφορίες τιμολόγησης, τα εργαλεία πληροφόρησης και οι ετήσιοι λογαριασμοί, προκειμένου οι καταναλωτές να μπορούν να ρυθμίζουν την ενεργειακή τους κατανάλωση, να συγκρίνουν προσφορές και να αλλάζουν προμηθευτή.

(79)

Κατά τον σχεδιασμό των μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη την ανάγκη διασφάλισης της ορθής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και της συνεκτικής εφαρμογής του κεκτημένου, σύμφωνα με τη ΣΛΕΕ.

(80)

Η συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης και η αποδοτική τηλεθέρμανση και τηλεψύξη έχουν σημαντικό δυναμικό εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας στην Ένωση. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβούν σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση του δυναμικού συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης, και αποδοτικής τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης. Οι εν λόγω αξιολογήσεις θα πρέπει να βασίζονται σε βασικό σενάριο που οδηγεί σε εθνικό τομέα θέρμανσης και ψύξης βασιζόμενο σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εντός χρονικού πλαισίου συμβατού με την επίτευξη του στόχου της κλιματικής ουδετερότητας και να συνάδουν με τα ενοποιημένα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα και τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές ανακαίνισης. Οι νέες εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής και οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις οι οποίες έχουν ουσιαστικά ανακαινιστεί ή των οποίων η έγκριση ή η άδεια έχει επικαιροποιηθεί θα πρέπει, αφού υποβληθούν σε ανάλυση κόστους-οφέλους από την οποία θα προκύπτει ωφέλεια, να είναι εξοπλισμένες με μονάδες συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης για την ανάκτηση της απορριπτόμενης θερμότητας που προκύπτει από την ηλεκτροπαραγωγή. Ομοίως, άλλες εγκαταστάσεις με σημαντική μέση ετήσια εισροή ενέργειας θα πρέπει να είναι εξοπλισμένες με τεχνικές λύσεις για την αξιοποίηση της απορριπτόμενης θερμότητας από την εγκατάσταση, όταν η ανάλυση κόστους-οφέλους δείχνει πλεόνασμα κόστους-οφέλους. Αυτή η απορριπτόμενη θερμότητα μπορεί να μεταφερθεί εκεί όπου χρειάζεται μέσω δικτύων τηλεθέρμανσης. Τα γεγονότα που ενεργοποιούν απαίτηση εφαρμογής των κριτηρίων αδειοδότησης θα είναι συνήθως γεγονότα που ενεργοποιούν επίσης απαιτήσεις για εγκρίσεις δυνάμει της οδηγίας 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (41) και για άδειες δυνάμει της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944.

(80α)

Κατά την αξιολόγηση των δυνατοτήτων αποδοτικής θέρμανσης και ψύξης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ευρύτερες πτυχές του περιβάλλοντος, της υγείας και της ασφάλειας. Δεδομένου ότι οι αντλίες θερμότητας αποτελούν απαραίτητο εργαλείο για την επίτευξη ενεργειακής απόδοσης στη θέρμανση και την ψύξη, οι ενδεχόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ψυκτικών μέσων θα πρέπει να αξιολογούνται πλήρως και να εξαλείφονται.

(81)

Ενδέχεται εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προοριζόμενες να κάνουν χρήση της γεωλογικής αποθήκευσης που επιτρέπεται δυνάμει της οδηγίας 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (42), να τοποθετούνται σε τοποθεσίες στις οποίες η ανάκτηση της απορριπτόμενης θερμότητας μέσω μονάδας συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης ή η παροχή δικτύου τηλεθέρμανσης ή τηλεψύξης δεν είναι οικονομικώς αποδοτική. Εν προκειμένω, τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να εξαιρούν αυτές τις εγκαταστάσεις από την υποχρέωση διενέργειας ανάλυσης κόστους-οφέλους και να παρέχεται στην εγκατάσταση εξοπλισμός που θα καθιστά δυνατή την ανάκτηση της απορριπτόμενης θερμότητας μέσω μονάδας συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης. Θα πρέπει επίσης να είναι δυνατή η εξαίρεση εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για την κάλυψη ζήτησης σε περιόδους αιχμής και παραγωγής εφεδρικής ενέργειας που προορίζονται να λειτουργούν λιγότερο από 1 500 ώρες ετησίως κατά μέσο όρο για περίοδο πέντε ετών από την απαίτηση να παράγουν επίσης και θερμότητα.

(82)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παροτρύνουν την εισαγωγή μέτρων και διαδικασιών που θα προωθούν τις εγκαταστάσεις συμπαραγωγής με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ μικρότερη των 5 MW προκειμένου να ενθαρρυνθεί η αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας.

(83)

Για την εφαρμογή εθνικών περιεκτικών αξιολογήσεων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν την αξιολόγηση του δυναμικού συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης, παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από απορριπτόμενη θερμότητα για ιδιοκατανάλωση και αποδοτικής τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν μέτρα για να προωθήσουν και να διευκολύνουν την αξιοποίηση του προσδιορισμένου οικονομικά αποδοτικού δυναμικού συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης και αποδοτικής τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης.

(84)

Οι απαιτήσεις για αποδοτική τηλεθέρμανση και τηλεψύξη θα πρέπει να συνάδουν με τους μακροπρόθεσμους στόχους πολιτικής για το κλίμα, με τα κλιματικά και περιβαλλοντικά πρότυπα και τις προτεραιότητες της Ένωσης και θα πρέπει να συμμορφώνονται με την αρχή της μη πρόκλησης σημαντικής ζημίας κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) 2020/85. Όλα τα συστήματα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης θα πρέπει να αποσκοπούν στη βελτίωση της ικανότητας αλληλεπίδρασης με άλλα μέρη του ενεργειακού συστήματος, προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η χρήση της ενέργειας και να αποτραπεί η σπατάλη ενέργειας με την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού των κτιρίων για την αποθήκευση θερμότητας ή ψύξης, συμπεριλαμβανομένης της πλεονάζουσας θερμότητας από τις εγκαταστάσεις των υπηρεσιών και από τα γειτονικά κέντρα δεδομένων. Για τον λόγο αυτό, το αποδοτικό σύστημα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης θα πρέπει να διασφαλίζει την αύξηση της πρωτογενούς ενεργειακής απόδοσης και τη σταδιακή ενσωμάτωση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και της απορριπτόμενης θερμότητας, όπως ορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (43) , ή του ψύχους. Ως εκ τούτου, η παρούσα οδηγία εισάγει προοδευτικά αυστηρότερες απαιτήσεις για την παροχή θέρμανσης και ψύξης οι οποίες θα πρέπει να εισαχθούν σταδιακά και θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων καθορισμένων χρονικών περιόδων και να εφαρμοστούν σε μόνιμη βάση από την 1η Ιανουαρίου 2050 και μετά.

(85)

Η συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης έχει οριστεί με βάση την εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται με τη συνδυασμένη παραγωγή αντί της μεμονωμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας. Οι απαιτήσεις για συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης θα πρέπει να συνάδουν με τους μακροπρόθεσμους στόχους της πολιτικής για το κλίμα. Οι ορισμοί της έννοιας της συμπαραγωγής και της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης που χρησιμοποιούνται στη νομοθεσία της Ένωσης δεν θα πρέπει να προδικάζουν τη χρήση διαφορετικών ορισμών στην εθνική νομοθεσία για σκοπούς διαφορετικούς από εκείνους της εν λόγω νομοθεσίας της Ένωσης. Για τη μεγιστοποίηση της εξοικονόμησης ενέργειας και για να μη χαθούν ευκαιρίες εξοικονόμησης ενέργειας, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στις συνθήκες λειτουργίας των μονάδων συμπαραγωγής.

(86)

Προκειμένου να εξασφαλιστεί η διαφάνεια και να μπορεί ο τελικός πελάτης να επιλέξει μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή και ηλεκτρικής ενέργειας παραγόμενης με άλλες τεχνικές, η προέλευση της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης θα πρέπει να διασφαλίζεται με βάση εναρμονισμένες τιμές απόδοσης αναφοράς. Η εγγύηση των καθεστώτων προέλευσης δεν συνεπάγεται δικαίωμα υπαγωγής στους εθνικούς μηχανισμούς στήριξης. Είναι σημαντικό να μπορούν να καλύπτονται από εγγύηση προέλευσης όλες οι μορφές ηλεκτρικής ενέργειας που παράγονται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης. Οι εγγυήσεις προέλευσης θα πρέπει να διακρίνονται από τα ανταλλάξιμα πιστοποιητικά.

(87)

Η συγκεκριμένη διάρθρωση της συμπαραγωγής και οι τομείς τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης που περιλαμβάνουν πολλούς παραγωγούς μικρού και μεσαίου μεγέθους θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, ειδικά κατά την επανεξέταση των διοικητικών διαδικασιών για την απόκτηση άδειας κατασκευής εγκαταστάσεων συμπαραγωγής ή συνδεδεμένων δικτύων, κατ’ εφαρμογή της αρχής «σκέψου πρώτα σε μικρή κλίμακα».

(88)

Οι περισσότερες επιχειρήσεις της Ένωσης είναι ΜΜΕ. Αντιπροσωπεύουν ένα τεράστιο δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας για την Ένωση. Για να βοηθηθούν να υιοθετήσουν μέτρα ενεργειακής απόδοσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καθιερώσουν ένα ευνοϊκό πλαίσιο με στόχο να παράσχουν στις ΜΜΕ τεχνική βοήθεια και στοχευμένες πληροφορίες.

(89)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν, με βάση αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια, κανόνες που διέπουν την ανάληψη και τον επιμερισμό του κόστους των συνδέσεων με το διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό δίκτυο και των ενισχύσεων του δικτύου αυτού, και για τις τεχνικές προσαρμογές που απαιτούνται για την ένταξη νέων παραγωγών ηλεκτρισμού που προέρχεται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές και τους κώδικες που καταρτίστηκαν σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (44) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (45). Θα πρέπει να επιτρέπεται στους παραγωγούς ηλεκτρισμού που προέρχεται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης να δημοσιεύουν προκήρυξη υποβολής προσφορών για τις εργασίες σύνδεσης. Θα πρέπει να διευκολύνεται η πρόσβαση στο διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό σύστημα της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης, ειδικά για μονάδες συμπαραγωγής μικρής και πολύ μικρής κλίμακας. Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 και το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 2009/73/ΕΚ, τα κράτη μέλη μπορούν να επιβάλλουν υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, μεταξύ άλλων και σχετικά με την ενεργειακή απόδοση, σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας και του αερίου.

(90)

Είναι αναγκαίο να θεσπιστούν διατάξεις σχετικά με την τιμολόγηση, το ενιαίο σημείο επαφής, την εξωδικαστική επίλυση διαφορών, την ενεργειακή φτώχεια και τα βασικά συμβατικά δικαιώματα, με στόχο την ευθυγράμμισή τους, κατά περίπτωση, με τις σχετικές διατάξεις σχετικά με την ηλεκτρική ενέργεια σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2019/944, προκειμένου να ενισχυθεί η προστασία των καταναλωτών και να δοθεί η δυνατότητα στους τελικούς πελάτες να έχουν άμεση πρόσβαση σε λεπτομερείς , σαφείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με την οικεία κατανάλωση ηλεκτρισμού, θέρμανσης, ψύξης ή ζεστού νερού οικιακής χρήσης και να ρυθμίζουν τη χρήση της ενέργειάς τους, καθιστώντας την κατανάλωση ενέργειας πλήρως διαφανή για τους καταναλωτές.

(91)

Εγγύηση για μεγαλύτερη προστασία των καταναλωτών θα πρέπει να αποτελεί η διαθεσιμότητα αποτελεσματικών ανεξάρτητων εξωδικαστικών μηχανισμών διακανονισμού διενέξεων για όλους τους καταναλωτές, όπως διαμεσολαβητής ενέργειας, φορέας καταναλωτών ή ρυθμιστική αρχή. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, συνεπώς, να θεσπίσουν διαδικασίες για τον ταχύ και αποτελεσματικό διακανονισμό των καταγγελιών.

(92)

Θα πρέπει να υποστηριχθεί δυναμικά η συμβολή των κοινοτήτων ανανεώσιμης ενέργειας, σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 ▌, και των ενεργειακών κοινοτήτων πολιτών, σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2019/944, για την επίτευξη και την ενεργό υποστήριξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και του σχεδίου κλιματικών στόχων για το 2030. Συνεπώς, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν και να προωθήσουν τον ρόλο των κοινοτήτων ανανεώσιμης ενέργειας και των ενεργειακών κοινοτήτων πολιτών. Οι κοινότητες αυτές μπορούν να βοηθήσουν τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση σε τοπικό επίπεδο , προωθώντας την ενεργειακή απόδοση σε τοπικό επίπεδο ή σε επίπεδο νοικοκυριών, καθώς και σε δημόσια κτίρια σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές. Μπορούν να ενδυναμώσουν και να κινητοποιήσουν τους καταναλωτές και να δώσουν τη δυνατότητα σε ορισμένες ομάδες οικιακών πελατών, μεταξύ άλλων σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές και στις εξόχως απόκεντρες περιοχές , να συμμετάσχουν σε έργα και παρεμβάσεις ενεργειακής απόδοσης, συχνά συνδυάζοντας τέτοιες ενέργειες με επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Οι ενεργειακές κοινότητες μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην εκπαίδευση και την αύξηση της ευαισθητοποίησης των πολιτών σχετικά με τα μέτρα που μπορούν να λάβουν για την επίτευξη εξοικονόμησης ενέργειας. Με κατάλληλη υποστήριξη από τα κράτη μέλη , οι ενεργειακές κοινότητες μπορούν να συμβάλουν στην καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας μέσω της διευκόλυνσης έργων ενεργειακής απόδοσης, της μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας και της μείωσης των τιμολογίων προμήθειας. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να άρουν τα περιττά εμπόδια ώστε να διασφαλιστεί η ελκυστικότητα της δημιουργίας ενεργειακών κοινοτήτων. Οι δημόσιες διοικήσεις σε όλα τα επίπεδα θα πρέπει να διαθέτουν την απαιτούμενη σχετική κατάρτιση.

(92α)

Μακροπρόθεσμες αλλαγές συμπεριφοράς στην κατανάλωση ενέργειας μπορούν να επιτευχθούν μέσω της ενδυνάμωσης των πολιτών. Οι ενεργειακές κοινότητες μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη μακροπρόθεσμης εξοικονόμησης ενέργειας, ιδίως μεταξύ των νοικοκυριών, και στην αύξηση των βιώσιμων επενδύσεων από τους πολίτες και τις μικρές επιχειρήσεις. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενδυναμώνουν τις εν λόγω δράσεις των πολιτών μέσω της στήριξης κοινοτικών ενεργειακών έργων και οργανισμών.

(93)

Θα πρέπει να αναγνωριστεί η συμβολή των μονοαπευθυντικών υπηρεσιών ή παρόμοιων δομών ως μηχανισμών που μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα σε πολλές στοχευόμενες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των πολιτών, των ΜΜΕ και των δημόσιων αρχών, να σχεδιάζουν και να υλοποιούν έργα και μέτρα που σχετίζονται με τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας. Η συμβολή των μονοαπυεθυντικών υπηρεσιών μπορεί να είναι πολύ σημαντική για τους πλέον ευπαθείς πελάτες, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών σε όλη τους την πολυμορφία και των επικεφαλής μονογονεϊκών οικογενειών, καθώς θα μπορούσαν να προσφέρουν μια ευκολότερη, αξιόπιστη και προσβάσιμη πηγή πληροφοριών σχετικά με τις βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης. Η συνεισφορά αυτή μπορεί να περιλαμβάνει την παροχή τεχνικών, διοικητικών και χρηματοοικονομικών συμβουλών και βοήθειας, τη διευκόλυνση των αναγκαίων διοικητικών διαδικασιών ή της πρόσβασης στις χρηματοπιστωτικές αγορές, ή την παροχή καθοδήγησης όσον αφορά το εθνικό και ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων και των κριτηρίων για τις δημόσιες συμβάσεις, και την ταξινομία της ΕΕ.

(94)

Η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάσει τον αντίκτυπο των μέτρων της προς υποστήριξη της ανάπτυξης πλατφορμών ή φόρουμ με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, των ευρωπαϊκών φορέων κοινωνικού διαλόγου στην προώθηση προγραμμάτων κατάρτισης για την ενεργειακή απόδοση και, κατά περίπτωση, υποβάλλει περαιτέρω μέτρα. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνει τους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους στις συζητήσεις τους σχετικά με την ενεργειακή απόδοση, ιδίως για τους ευπαθείς πελάτες και τελικούς χρήστες, συμπεριλαμβανομένων όσων πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια.

(95)

Η δίκαιη μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη Ένωση έως το 2050 είναι κεντρικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, που διακηρύχθηκε από κοινού από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017, περιλαμβάνει την ενέργεια μεταξύ των βασικών υπηρεσιών στις οποίες όλοι έχουν δικαίωμα πρόσβασης. Πρέπει να παρέχεται στήριξη για την πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές σε όσους έχουν ανάγκη (46) , ιδίως σε ένα πλαίσιο πληθωριστικών πιέσεων και σημαντικών αυξήσεων των τιμών της ενέργειας .

(96)

Είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, οι ευπαθείς πελάτες και, κατά περίπτωση, οι άνθρωποι που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες προστατεύονται και, για τον σκοπό αυτό, έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά στις παρεμβάσεις βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, στα μέτρα και στα συναφή μέτρα προστασίας των καταναλωτών ή ενημέρωσης που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη. Θα πρέπει να αναπτυχθούν στοχευμένες εκστρατείες ευαισθητοποίησης για την ανάδειξη των οφελών της ενεργειακής απόδοσης, καθώς και για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τη διαθέσιμη χρηματοδοτική στήριξη.

(97)

Η δημόσια χρηματοδότηση που διατίθεται σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο θα πρέπει να επενδύεται στρατηγικά σε μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, ιδίως προς όφελος των ευπαθών καταναλωτών, των ανθρώπων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια και όσων ζουν σε κοινωνικές κατοικίες. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επωφελούνται από κάθε χρηματοδοτική συνεισφορά που ενδεχομένως λαμβάνουν από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα (47), καθώς και από έσοδα από δικαιώματα από το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ. Τα έσοδα αυτά θα στηρίξουν τα κράτη μέλη στην εκπλήρωση της υποχρέωσής τους να εφαρμόσουν μέτρα ενεργειακής απόδοσης και μέτρα πολιτικής στο πλαίσιο της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας κατά προτεραιότητα μεταξύ των ευπαθών πελατών και των ανθρώπων που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ζουν σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές.

(98)

Τα εθνικά συστήματα χρηματοδότησης θα πρέπει να συμπληρώνονται από κατάλληλα συστήματα καλύτερης ενημέρωσης, τεχνικής και διοικητικής συνδρομής, από ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση που θα επιτρέπει την καλύτερη δυνατή χρήση των διαθέσιμων πόρων, ιδίως από ανθρώπους που πλήττονται από ενεργειακή φτώχεια, ευπαθείς πελάτες και, κατά περίπτωση, ανθρώπους που ζουν σε κοινωνικές κατοικίες.

(99)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενδυναμώνουν και να προστατεύουν όλους τους ανθρώπους ισότιμα, ανεξαρτήτως βιολογικού ή κοινωνικού φύλου, ηλικίας, αναπηρίας, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, σεξουαλικού προσανατολισμού, θρησκείας ή πεποιθήσεων, και να διασφαλίζουν ότι προστατεύονται επαρκώς οι άνθρωποι που πλήττονται περισσότερο ή διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να πληγούν από ενεργειακή φτώχεια, ή είναι περισσότερο εκτεθειμένα στις δυσμενείς επιπτώσεις της ενεργειακής φτώχειας. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης δεν επιτείνουν τυχόν υφιστάμενες ανισότητες, ιδίως όσον αφορά την ενεργειακή φτώχεια.

(100)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας θα υιοθετήσουν ολοκληρωμένη προσέγγιση η οποία θα περιλαμβάνει ενδεχομένως εξοικονόμηση στους τομείς του ενεργειακού εφοδιασμού και της τελικής χρήσης. Με την επιφύλαξη της ασφάλειας του εφοδιασμού, της ενοποίησης της αγοράς και των προληπτικών επενδύσεων σε υπεράκτια δίκτυα που είναι αναγκαία για την ανάπτυξη υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι στις διαδικασίες σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων εφαρμόζεται η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση και ότι τα τιμολόγια δικτύου και οι κανονισμοί παρέχουν κίνητρα για βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διανομής λαμβάνουν υπόψη την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση. Αυτό θα βοηθήσει τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διανομής να εξετάζουν καλύτερες λύσεις ενεργειακής απόδοσης και οριακές δαπάνες που προκύπτουν για την προμήθεια πόρων από την πλευρά της ζήτησης, καθώς και τις περιβαλλοντικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις των διαφόρων επενδύσεων σε δίκτυα και σχέδια λειτουργίας. Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί τη μετάβαση από τη στενή προοπτική της οικονομικής αποδοτικότητας στη μεγιστοποίηση της κοινωνικής ευημερίας. Η αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση θα πρέπει ιδίως να εφαρμόζεται στο πλαίσιο ενός σεναρίου επέκτασης των ενεργειακών υποδομών στο οποίο οι λύσεις από την πλευρά της ζήτησης θα πρέπει να εξετάζονται ως βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις και να αξιολογούνται δεόντως, και θα πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος της αξιολόγησης των έργων σχεδιασμού δικτύου. Η εφαρμογή της θα πρέπει να ελέγχεται από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές.

(101)

Θα πρέπει να είναι διαθέσιμος επαρκής αριθμός αξιόπιστων επαγγελματιών με ειδίκευση στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης προκειμένου να διασφαλισθεί η αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, παραδείγματος χάριν όσον αφορά τη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις σχετικά με τους ενεργειακούς ελέγχους και την εφαρμογή των καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, συνεπώς, να θεσπίσουν καθεστώτα πιστοποίησης και/ή ισοδύναμων επαγγελματικών προσόντων και κατάλληλης κατάρτισης για τους παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών, ενεργειακούς ελέγχους και άλλα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, τους παρόχους κατάρτισης και άλλους σχετικούς ενδιαφερόμενους. Τα καθεστώτα θα πρέπει να αξιολογούνται κάθε τέσσερα έτη αρχής γενομένης από τον Δεκέμβριο του 2024 και, εάν χρειάζεται, να επικαιροποιούνται ώστε να διασφαλίζεται το αναγκαίο επίπεδο ικανοτήτων των παρόχων ενεργειακών υπηρεσιών, των ενεργειακών ελεγκτών, των διαχειριστές ενέργειας και των εγκαταστατών κτιριακών δομικών στοιχείων.

(102)

Είναι απαραίτητο να συνεχισθεί η ανάπτυξη της αγοράς ενεργειακών υπηρεσιών προκειμένου να διασφαλισθεί η διαθεσιμότητα αφενός της ζήτησης και, αφετέρου, της προσφοράς ενεργειακών υπηρεσιών. Η διαφάνεια, παραδείγματος χάριν, μέσω των καταλόγων πιστοποιημένων παρόχων ενεργειακών υπηρεσιών και των διαθέσιμων υποδειγμάτων συμβάσεων, η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και οι κατευθυντήριες γραμμές συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην υιοθέτηση ενεργειακών υπηρεσιών και συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης και μπορούν επίσης να συμβάλλουν στην τόνωση της ζήτησης και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης στους παρόχους ενεργειακών υπηρεσιών. Στη σύμβαση ενεργειακής απόδοσης ο δικαιούχος της ενεργειακής υπηρεσίας αποφεύγει το επενδυτικό κόστος χρησιμοποιώντας μέρος της οικονομικής αξίας της εξοικονομούμενης ενέργειας για αποπληρωμή της επένδυσης που πραγματοποιήθηκε πλήρως ή εν μέρει από τρίτο μέρος. Αυτό μπορεί να συμβάλει στην προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων που είναι καίριας σημασίας για την αύξηση των ποσοστών ανακαίνισης κτιρίων στην Ένωση, την εισαγωγή εμπειρογνωσίας στην αγορά και τη δημιουργία καινοτόμων επιχειρηματικών μοντέλων. Κατά συνέπεια, τα μη οικιστικά κτίρια και τα δημόσια κτίρια κατοικιών με ωφέλιμο εμβαδόν δαπέδου άνω των 500  m2 και τα κτίρια που χρησιμοποιούνται για κοινωνικούς σκοπούς θα πρέπει να υποχρεούνται να αξιολογούν τη σκοπιμότητα της χρήσης συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης για ανακαίνιση. Αυτό είναι ένα βήμα μπροστά για την αύξηση της εμπιστοσύνης στις εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών και την προετοιμασία του εδάφους για την αύξηση τέτοιων έργων στο μέλλον.

(103)

Δεδομένων των φιλόδοξων στόχων ανακαίνισης κατά την επόμενη δεκαετία στο πλαίσιο της ανακοίνωσης της Επιτροπής με τίτλο «Κύμα ανακαινίσεων», είναι αναγκαίο να ενισχυθεί ο ρόλος των ανεξάρτητων μεσαζόντων της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των μονοαπευθυντικών υπηρεσιών ή παρόμοιων μηχανισμών στήριξης, προκειμένου να τονωθεί η ανάπτυξη της αγοράς από την πλευρά της ζήτησης και από την πλευρά της προσφοράς και να προωθηθούν οι συμβάσεις ενεργειακής απόδοσης για την ανακαίνιση τόσο ιδιωτικών όσο και δημόσιων κτιρίων. Οι τοπικοί οργανισμοί ενέργειας θα μπορούσαν να διαδραματίσουν κομβικό ρόλο στο πλαίσιο αυτό και να εντοπίσουν και να υποστηρίξουν τη δημιουργία δυνητικών διαμεσολαβητών ή μονοαπευθυντικών υπηρεσιών. Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να συμβάλει στη βελτίωση της διαθεσιμότητας προϊόντων, υπηρεσιών και συμβουλών που διατίθενται στις αγορές της Ένωσης και στις τοπικές αγορές, μεταξύ άλλων με την προώθηση των δυνατοτήτων των γυναικών επιχειρηματιών να καλύπτουν τα κενά στην αγορά και να προβλέπουν καινοτόμους τρόπους για την ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης.

(104)

Οι συμβάσεις ενεργειακής απόδοσης εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικούς φραγμούς σε αρκετά κράτη μέλη λόγω των εναπομενόντων κανονιστικών και μη κανονιστικών φραγμών. Είναι επομένως αναγκαίο να αντιμετωπιστούν οι ασάφειες των εθνικών νομοθετικών πλαισίων, η έλλειψη εμπειρογνωσίας, ιδίως όσον αφορά τις διαδικασίες υποβολής προσφορών, και ο αλληλοαποκλεισμός δανείων και επιχορηγήσεων.

(105)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν να στηρίζουν τον δημόσιο τομέα στην υιοθέτηση συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης με την παροχή υποδειγμάτων συμβάσεων που λαμβάνουν υπόψη τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά ή διεθνή πρότυπα, τις κατευθυντήριες γραμμές για την υποβολή προσφορών και τον οδηγό για τη στατιστική επεξεργασία των συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης (48) που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2018 από τη Eurostat και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σχετικά με τη μεταχείριση των συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης σε δημόσιους λογαριασμούς, που έχουν παράσχει ευκαιρίες για την αντιμετώπιση των κανονιστικών φραγμών που απομένουν στις εν λόγω συμβάσεις στα κράτη μέλη.

(106)

Τα κράτη μέλη έχουν λάβει μέτρα για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των κανονιστικών και μη κανονιστικών φραγμών. Ωστόσο, υπάρχει ανάγκη ενίσχυσης της προσπάθειας για την άρση των ρυθμιστικών και μη ρυθμιστικών φραγμών στη χρήση συμβάσεων ενεργειακής απόδοσης και χρηματοδοτικών διευθετήσεων με τρίτους που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας. Στους φραγμούς αυτούς περιλαμβάνονται οι λογιστικοί κανόνες και πρακτικές που δεν επιτρέπουν στις κεφαλαιουχικές επενδύσεις και στην ετήσια εξοικονόμηση χρημάτων που απορρέει από τα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης να αντανακλώνται ικανοποιητικά στους λογαριασμούς καθ’ όλο τον κύκλο ζωής της επένδυσης. (107)

(107)

Τα κράτη μέλη χρησιμοποίησαν τα εθνικά σχέδια δράσης για την ενεργειακή απόδοση (ΕΣΔΕΑ) του 2014 και του 2017 για να αναφέρουν την πρόοδο όσον αφορά την άρση των κανονιστικών και μη κανονιστικών φραγμών στην ενεργειακή απόδοση, τον διχασμό των κινήτρων μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών ή μεταξύ ιδιοκτητών κτιρίων ή κτιριακών μονάδων. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν να εργάζονται προς αυτή την κατεύθυνση και να αξιοποιήσουν το δυναμικό ενεργειακής απόδοσης στο πλαίσιο των στατιστικών στοιχείων της Eurostat για το 2016, όπως προκύπτει από το γεγονός ότι περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα Ευρωπαίους ζουν σε διαμερίσματα και περισσότεροι από τρεις στους δέκα Ευρωπαίους είναι μισθωτές.

(108)

Τα κράτη μέλη και οι περιφέρειακές και τοπικές αρχές θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να αξιοποιούν πλήρως τα ευρωπαϊκά κονδύλια που είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του ΠΔΠ και του Next Generation EU, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, των Ταμείων της Πολιτικής Συνοχής, του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης και του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, καθώς και τα χρηματοδοτικά μέσα και την τεχνική συνδρομή που είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του InvestEU, για την πραγματοποίηση ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων σε μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. Οι επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση έχουν την ικανότητα να συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη, στην απασχόληση, στην καινοτομία και στη μείωση της ενεργειακής φτώχειας στα νοικοκυριά, και, επομένως, συμβάλλουν θετικά στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και στην πράσινη ανάπτυξη. Στους δυνάμενους να χρηματοδοτηθούν τομείς συγκαταλέγονται τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης στα δημόσια κτίρια και στις κατοικίες, η κατάρτιση, η επανειδίκευση και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων των επαγγελματιών, ιδίως σε θέσεις εργασίας που σχετίζονται με την ανακαίνιση κτιρίων, για την προώθηση της απασχόλησης στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης. Η Επιτροπή θα εξασφαλίσει συνέργειες μεταξύ των διαφόρων χρηματοδοτικών μέσων, ιδίως των ταμείων στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης και της άμεσης διαχείρισης (όπως τα προγράμματα υπό κεντρική διαχείριση: «Ορίζων Ευρώπη» ή LIFE), καθώς και μεταξύ επιχορηγήσεων, δανείων και τεχνικής βοήθειας για τη μεγιστοποίηση της μόχλευσης στην ιδιωτική χρηματοδότηση και του αντικτύπου τους στην επίτευξη των στόχων της πολιτικής για την ενεργειακή απόδοση.

(109)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν τη χρήση χρηματοδοτικών διευκολύνσεων για την προώθηση των στόχων της παρούσας οδηγίας. Αυτές οι χρηματοδοτικές διευκολύνσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν οικονομικές συνεισφορές και πρόστιμα για τη μη τήρηση διατάξεων της παρούσας οδηγίας· πόρους που διατίθενται για την ενεργειακή απόδοση σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (49)· πόρους που διατίθενται για την ενεργειακή απόδοση στα Ευρωπαϊκά ταμεία και προγράμματα, και εξειδικευμένα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά μέσα, όπως το ευρωπαϊκό ταμείο ενεργειακής απόδοσης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εργαστούν για τη δημιουργία πλατφορμών που θα αποσκοπούν στη συγκέντρωση μικρών και μεσαίων έργων για τη δημιουργία ομάδων έργων κατάλληλων για χρηματοδότηση.

(110)

Οι χρηματοδοτικές διευκολύνσεις θα μπορούσαν να βασίζονται, κατά περίπτωση, σε πόρους που διατίθενται για την ενεργειακή απόδοση από ομόλογα έργων της Ένωσης· πόρους που διατίθενται για την ενεργειακή απόδοση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και άλλα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, συγκεκριμένα την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης και την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης· πόρους που αντλούνται στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μέσω μόχλευσης· εθνικούς πόρους, μέσω της δημιουργίας και κανονιστικών και φορολογικών πλαισίων, με ενθάρρυνση της εφαρμογής εθνικών πρωτοβουλιών και προγραμμάτων ενεργειακής απόδοσης· έσοδα από τα ετήσια δικαιώματα εκπομπής σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 406/2009/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (50).

(111)

Οι χρηματοδοτικές διευκολύνσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν ιδίως τις συνεισφορές αυτές και τα έσοδα αυτά για να καθιστούν δυνατή και να ενθαρρύνουν την επένδυση ιδιωτικού κεφαλαίου, ιδίως αντλώντας από θεσμικούς επενδυτές, χρησιμοποιώντας κριτήρια που διασφαλίζουν την επίτευξη τόσο περιβαλλοντικών όσο και κοινωνικών στόχων για τη χορήγηση κονδυλίων· να χρησιμοποιούν καινοτόμους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς (π.χ. εγγυήσεις δανείων για ιδιωτικά κεφάλαια, εγγυήσεις δανείων για να τονωθούν οι συμβάσεις ενεργειακής απόδοσης, επιχορηγήσεις, επιδοτούμενα δάνεια και εξειδικευμένες πιστώσεις, συστήματα χρηματοδότησης τρίτου μέρους) που μειώνουν τους κινδύνους των έργων ενεργειακής απόδοσης και παρέχουν δυνατότητα οικονομικώς αποδοτικών καινοτομιών, ακόμη και μεταξύ των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων νοικοκυριών· να συνδέονται με προγράμματα ή εταιρείες που θα συγκεντρώνουν και θα αξιολογούν την ποιότητα των έργων εξοικονόμησης ενέργειας, θα παρέχουν τεχνική συνδρομή, θα υποστηρίζουν την αγορά ενεργειακών υπηρεσιών και θα συμβάλλουν στη δημιουργία καταναλωτικής ζήτησης για τις ενεργειακές υπηρεσίες.

(112)

Οι χρηματοδοτικές διευκολύνσεις θα μπορούσαν επίσης να παρέχουν επαρκείς πόρους για την υποστήριξη των προγραμμάτων εκπαίδευσης και πιστοποίησης που βελτιώνουν και πιστοποιούν δεξιότητες στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης· να παρέχουν πόρους για έρευνα και επίδειξη και επιτάχυνση της υιοθέτησης μικρής κλίμακας τεχνολογιών και μικροτεχνολογιών για την παραγωγή ενέργειας και τη βελτιστοποίηση των συνδέσεων των γεννητριών αυτών στο δίκτυο· να συνδέονται με προγράμματα που αναλαμβάνουν δράση για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κάθε κατοικία, προκειμένου να αποτραπεί η ενεργειακή φτώχεια και να παρακινηθούν οι ιδιοκτήτες που εκμισθώνουν κατοικίες να καταστήσουν τις ιδιοκτησίες τους όσο το δυνατόν αποδοτικότερες ενεργειακά· να εξασφαλίζουν κατάλληλους πόρους για την υποστήριξη του κοινωνικού διαλόγου και τη θέσπιση ρυθμίσεων που στοχεύουν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και που διασφαλίζουν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και υγεία και ασφάλεια στην εργασία.

(113)

Θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα, χρηματοδοτικά μέσα και οι καινοτόμοι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί της Ένωσης ώστε να λάβει υπόσταση ο στόχος για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων των δημοσίων φορέων. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν τα έσοδά τους από τα ετήσια δικαιώματα εκπομπής δυνάμει της απόφασης αριθ. 406/2009/ΕΚ για την ανάπτυξη αυτών των μηχανισμών σε εθελούσια βάση και λαμβάνοντας υπόψη τους εθνικούς δημοσιονομικούς κανόνες. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν στις περιφερειακές και τοπικές διοικήσεις επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα προγράμματα αυτά. Για παράδειγμα, η πρωτοβουλία του Συμφώνου των Δημάρχων θα μπορούσε να αποτελέσει ένα από τα εργαλεία για την παροχή επαρκούς πληροφόρησης.

(114)

Κατά την υλοποίηση του στόχου βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, η Επιτροπή οφείλει να παρακολουθεί τον αντίκτυπο των σχετικών μέτρων στην οδηγία 2003/87/ΕΚ περί θεσπίσεως συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Ένωσης (ΣΕΔΕ), προκειμένου να διατηρηθούν τα κίνητρα στο σύστημα εμπορίας εκπομπών ανταμείβοντας τις επενδύσεις μείωσης του διοξειδίου του άνθρακα και προετοιμάζοντας τους τομείς ΣΕΔΕ για τις καινοτομίες που θα χρειαστούν μελλοντικά. Θα χρειαστεί να παρακολουθεί τον αντίκτυπο στους τομείς εκείνους της βιομηχανίας που είναι εκτεθειμένοι σε σημαντικό κίνδυνο διαρροής άνθρακα κατά τα οριζόμενα στην απόφαση 2014/746/ΕΕ της Επιτροπής (51) με σκοπό να διασφαλίζεται ότι η παρούσα οδηγία προάγει και δεν δυσχεραίνει την ανάπτυξη των τομέων αυτών.

(115)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποστηρίζονται από καλά σχεδιασμένα και αποτελεσματικά χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης στο πλαίσιο του προγράμματος InvestEU και με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), τα οποία θα πρέπει να υποστηρίζουν επενδύσεις στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης σε όλα τα στάδια της ενεργειακής αλυσίδας και να χρησιμοποιούν πλήρη ανάλυση κόστους-οφέλους με βάση μοντέλο διαφοροποιημένων προεξοφλητικών επιτοκίων. Η χρηματοδοτική υποστήριξη θα πρέπει να εστιάζεται σε οικονομικά αποδοτικές μεθόδους για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, που να οδηγούν σε μείωση της κατανάλωσης ενέργειας. Η ΕΤΕπ και η ΕΤΑΑ θα πρέπει, από κοινού με εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες, να σχεδιάζουν, να παράγουν και να χρηματοδοτούν προγράμματα και έργα προσαρμοσμένα στον τομέα της απόδοσης, μεταξύ άλλων για τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια.

(116)

Η διατομεακή νομοθεσία παρέχει ισχυρή βάση για την προστασία των καταναλωτών για ευρύ φάσμα υφιστάμενων ενεργειακών υπηρεσιών, και ενδέχεται να αναπτυχθεί. Ωστόσο, θα πρέπει να καθοριστούν με σαφήνεια ορισμένα βασικά συμβατικά δικαιώματα των πελατών. Οι καταναλωτές θα πρέπει να διαθέτουν σαφείς και μη διφορούμενες πληροφορίες όσον αφορά τα δικαιώματά τους σε σχέση με τον ενεργειακό τομέα.

(117)

Εγγύηση για μεγαλύτερη προστασία των καταναλωτών αποτελεί η διαθεσιμότητα αποτελεσματικών ανεξάρτητων εξωδικαστικών μηχανισμών διακανονισμού διενέξεων για όλους τους καταναλωτές, όπως διαμεσολαβητής ενέργειας, φορέας των καταναλωτών ή ρυθμιστική αρχή. Τα κράτη μέλη θα πρέπει συνεπώς να θεσπίσουν διαδικασίες για τον ταχύ και αποτελεσματικό διακανονισμό των παραπόνων.

(118)

Για να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της παρούσα ς οδηγίας, θα πρέπει να θεσπιστεί απαίτηση για διενέργεια γενικής επανεξέτασης της παρούσας οδηγίας και υποβολής έκθεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το αργότερο έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027. Η εν λόγω επανεξέταση θα πρέπει να καθιστά δυνατές τις αναγκαίες ευθυγραμμίσεις, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις εξελίξεις στην οικονομία και την καινοτομία.

(119)

Θα πρέπει να δοθεί πρωταγωνιστικός ρόλος στις τοπικές και περιφερειακές αρχές όσον αφορά την ανάπτυξη, τον σχεδιασμό, την εκτέλεση και την αξιολόγηση των μέτρων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν κατάλληλα στις κλιματικές, πολιτισμικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητές τους.

(119α)

Λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των εξόχως απόκεντρων περιοχών, όπως αναγνωρίζονται στο άρθρο 349 ΣΛΕΕ, ιδίως όσον αφορά την ενεργειακή σύνδεση, την παραγωγή, τον εφοδιασμό και την κατανάλωση, καθώς και του αυξημένου κινδύνου ενεργειακής φτώχειας, θα πρέπει κατά την κατάρτιση, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των μέτρων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις εξόχως απόκεντρες περιοχές και στους κατοίκους τους.

(120)

Αντανακλώντας την τεχνολογική πρόοδο και την αυξανόμενη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής, ο προκαθορισμένος συντελεστής για την εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας σε kWh θα πρέπει να επανεξεταστεί ώστε να αντικατοπτρίζει τις αλλαγές στον συντελεστή πρωτογενούς ενέργειας (PEF) για την ηλεκτρική ενέργεια και άλλους φορείς ενέργειας. Ο υπολογισμός του PEF για την ηλεκτρική ενέργεια αντικατοπτρίζει το ενεργειακό μείγμα και βασίζεται στις ετήσιες μέσες τιμές. Για την ηλεκτροπαραγωγή από πυρηνικούς σταθμούς και την παραγωγή θερμότητας χρησιμοποιείται η μέθοδος υπολογισμού του «φυσικού ενεργειακού περιεχομένου» και για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας από ορυκτά καύσιμα και βιομάζα χρησιμοποιείται η μέθοδος της «τεχνικής απόδοσης της μετατροπής». Όσον αφορά την μη καύσιμη ανανεώσιμη ενέργεια, χρησιμοποιείται η μέθοδος του άμεσου ισοδυνάμου με βάση την προσέγγιση της «συνολικής πρωτογενούς ενέργειας». Για τον υπολογισμό του ποσοστού πρωτογενούς ενέργειας για την ηλεκτρική ενέργεια στη συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας, εφαρμόζεται η μέθοδος που καθορίζεται στο παράρτημα II της παρούσας οδηγίας. Χρησιμοποιείται η μέση θέση στην αγορά, αντί της οριακής. Οι αποδόσεις μετατροπής θεωρείται ότι ανέρχονται στο 100 % για άκαυστη ανανεώσιμη ενέργεια, στο 10 % για γεωθερμικές μονάδες και στο 33 % για πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Ο υπολογισμός της συνολικής απόδοσης για συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας υπολογίζεται βάσει των πλέον πρόσφατων στοιχείων της Eurostat. Όσον αφορά τα όρια του συστήματος, ο PEF είναι 1 για όλες τις πηγές ενέργειας. Η τιμή του PEF αναφέρεται στο 2018 και βασίζεται σε δεδομένα που παρεμβάλλονται από την πιο πρόσφατη έκδοση του σεναρίου αναφοράς PRIMES για το 2015 και το 2020 και προσαρμόζονται με δεδομένα της Eurostat έως το 2016. Η ανάλυση καλύπτει τα κράτη μέλη και τη Νορβηγία. Το σύνολο δεδομένων για τη Νορβηγία βασίζεται σε δεδομένα του ENTSO-E.

(121)

Η εξοικονόμηση ενέργειας που προκύπτει από την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου δεν θα πρέπει να δηλώνεται, εκτός εάν προκύπτει από μέτρο που υπερβαίνει τα ελάχιστα απαιτούμενα από την οικεία ενωσιακή νομική πράξη, είτε με καθορισμό πιο φιλόδοξων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης σε επίπεδο κράτους μέλους είτε με αύξηση της εφαρμογής του μέτρου. Τα κτίρια προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες για περαιτέρω αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και η ανακαίνιση των κτιρίων αποτελεί ουσιαστικό και μακροπρόθεσμο στοιχείο με οικονομίες κλίμακας για την αύξηση της εξοικονόμησης ενέργειας. Χρειάζεται επομένως να διευκρινιστεί ότι είναι δυνατόν να δηλώνεται όλη η εξοικονόμηση ενέργειας που προκύπτει από μέτρα προώθησης της ανακαίνισης υφιστάμενων κτιρίων, εφόσον υπερβαίνει την εξοικονόμηση που θα επερχόταν χωρίς το μέτρο πολιτικής και εφόσον το κράτος μέλος αποδείξει ότι τα υπόχρεα, τα συμμετέχοντα ή τα εξουσιοδοτηθέντα μέρη έχουν συμβάλει όντως στην επίτευξη της εξοικονόμησης ενέργειας που δηλώνεται.

(122)

Σύμφωνα με τη στρατηγική της Ενεργειακής Ένωσης και τις αρχές βελτίωσης του νομοθετικού μέτρου, θα πρέπει να δίνεται μεγαλύτερη σημασία στους κανόνες παρακολούθησης και επαλήθευσης για την εφαρμογή των καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης και εναλλακτικών μέτρων πολιτικής, μεταξύ άλλων στην απαίτηση ελέγχου ενός στατιστικά αντιπροσωπευτικού δείγματος μέτρων. Στην παρούσα οδηγία, «στατιστικά σημαντικό ποσοστό και αντιπροσωπευτικό δείγμα των μέτρων βελτίωσης εξοικονόμησης απόδοσης» θα πρέπει να νοείται ότι απαιτεί τον καθορισμό ενός υποσυνόλου στατιστικού πληθυσμού των εν λόγω μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας, με τρόπο που να αντιπροσωπεύει με ακρίβεια το σύνολο του πληθυσμού όλων των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας, και, συνεπώς, να επιτρέπει ευλόγως αξιόπιστα συμπεράσματα όσον αφορά την εμπιστοσύνη στο σύνολο των μέτρων.

(123)

Ενέργεια που παράγεται επί ή εντός κτιρίων με τεχνολογίες ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μειώνει την ποσότητα της ενέργειας που παρέχεται από ορυκτά καύσιμα. Η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και η χρήση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στον κτιριακό τομέα συνιστούν σημαντικά μέτρα μείωσης της ενεργειακής εξάρτησης της Ένωσης και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ιδίως ενόψει των φιλόδοξων στόχων για το κλίμα και την ενέργεια για το 2030, καθώς και της συνολικής δέσμευσης που διατυπώθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού. Για τους σκοπούς της σωρευτικής υποχρέωσής τους για εξοικονόμηση ενέργειας, τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν υπόψη την εξοικονόμηση ενέργειας που προκύπτει από μέτρα πολιτικής που προωθούν τις ανανεώσιμες τεχνολογίες, προκειμένου να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους για εξοικονόμηση ενέργειας σύμφωνα με τη μεθοδολογία υπολογισμού που παρέχει η παρούσα οδηγία. Η εξοικονόμηση ενέργειας από μέτρα πολιτικής σχετικά με τη χρήση άμεσης καύσης ορυκτών καυσίμων δεν θα πρέπει να συνυπολογίζεται.

(124)

Ορισμένες από τις αλλαγές που εισάγονται με την παρούσα οδηγία ενδέχεται να απαιτήσουν μεταγενέστερη τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των δύο νομικών πράξεων. Οι νέες διατάξεις, που αφορούν κυρίως τον καθορισμό δεσμευτικών εθνικών συνεισφορών , χαρτών πορείας και οροσήμων τους , τους μηχανισμούς αναπλήρωσης ελλειμμάτων και τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων, θα πρέπει να εξορθολογιστούν και να μεταφερθούν στον εν λόγω κανονισμό, μόλις τροποποιηθεί. Ορισμένες διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 ενδέχεται επίσης να χρειαστεί να επανεξεταστούν ενόψει των αλλαγών που προτείνονται στην παρούσα οδηγία. Οι πρόσθετες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης δεν θα πρέπει να δημιουργήσουν νέα παράλληλα συστήματα υποβολής εκθέσεων, αλλά θα υπόκεινται στο υφιστάμενο πλαίσιο παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999.

(125)

Για την προώθηση της πρακτικής εφαρμογής της παρούσας οδηγίας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει την ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με πρακτικές, συγκριτική αξιολόγηση, δραστηριότητες δικτύωσης, καθώς και καινοτόμες πρακτικές μέσω μιας επιγραμμικής πλατφόρμας.

(126)

Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, ήτοι η επίτευξη του στόχου ενεργειακής απόδοσης της Ένωσης και η προετοιμασία του εδάφους για περαιτέρω μέτρα για την ενεργειακή απόδοση και προς την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας δεν μπορούν να επιτευχθούν ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως εξαιτίας της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της προβλεπόμενης δράσης να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των εν λόγω στόχων.

(127)

Προκειμένου να καταστεί δυνατή η προσαρμογή στην τεχνική πρόοδο και στις αλλαγές στην κατανομή των ενεργειακών πηγών, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της ΣΛΕΕ όσον αφορά την επανεξέταση των εναρμονισμένων τιμών απόδοσης αναφοράς που ορίζονται βάσει της παρούσας οδηγίας και όσον αφορά τις τιμές, τις μεθόδους υπολογισμού, τον προκαθορισμένο συντελεστή πρωτογενούς ενέργειας και τις απαιτήσεις στα παραρτήματα της οδηγίας αυτής.

(128)

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (52). Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(129)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (53).

(130)

Η υποχρέωση μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο θα πρέπει να περιοριστεί στις διατάξεις που συνιστούν τροποποιήσεις ουσίας της προϋπάρχουσας οδηγίας. Η υποχρέωση μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των διατάξεων που δεν τροποποιούνται απορρέει από την εν λόγω προϋπάρχουσα οδηγία.

(131)

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις υποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά τις προθεσμίες μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που απαριθμούνται στο παράρτημα XV, μέρος B,

1.

C1252023EL16610120220913EL0016.000116621661P9_TC1-COD(2021)0275Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίστηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 13 Σεπτεμβρίου 2022 εν όψει της έγκρισης οδηγίας (ΕΕ) 2022/… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την καθιέρωση ενιαίων διαδικασιών στον τομέα του ελέγχου των οδικών μεταφορών επικίνδυνων εμπορευμάτων (κωδικοποίηση)(Καθώς έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η θέση του Κοινοβουλίου αντιστοιχεί στην τελική νομοθετική πράξη, οδηγία (ΕΕ) 2022/1999.)C1252023EL17110120220913EL0020.000117121711P9_TC1-COD(2021)0343Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίστηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 13 Σεπτεμβρίου 2022 εν όψει της έγκρισης κανονισμού (ΕΕ) 2022/… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 και της οδηγίας 2014/59/ΕΕ όσον αφορά την προληπτική αντιμετώπιση παγκόσμιων συστημικώς σημαντικών ιδρυμάτων με στρατηγική εξυγίανσης πολλαπλών σημείων έναρξης και μεθόδους για την έμμεση ανάληψη μέσων που είναι επιλέξιμα για την εκπλήρωση της ελάχιστης απαίτησης ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων(Καθώς έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η θέση του Κοινοβουλίου αντιστοιχεί στην τελική νομοθετική πράξη, κανονισμός (ΕΕ) 2022/2036.)C1252023EL29310120220913EL0023.000129322931P9_TC1-COD(2022)0035Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίστηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 13 Σεπτεμβρίου 2022 εν όψει της έγκρισης κανονισμού (ΕΕ) 2022/… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/833, για τον καθορισμό μέτρων διατήρησης και ελέγχου που εφαρμόζονται στη ζώνη διακανονισμού της Οργάνωσης Αλιείας Βορειοδυτικού Ατλαντικού(Καθώς έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η θέση του Κοινοβουλίου αντιστοιχεί στην τελική νομοθετική πράξη, κανονισμός (ΕΕ) 2022/2037.)C1252023EL29410120220913EL0024.000129422941P9_TC1-COD(2021)0103Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίστηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 13 Σεπτεμβρίου 2022 εν όψει της έγκρισης κανονισμού (ΕΕ) 2022/… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση μέτρων διατήρησης και διαχείρισης που εφαρμόζονται στην περιοχή της σύμβασης αλιείας Δυτικού και Κεντρικού Ειρηνικού και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 520/2007 του Συμβουλίου(Καθώς έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η θέση του Κοινοβουλίου αντιστοιχεί στην τελική νομοθετική πράξη, κανονισμός (ΕΕ) 2022/2056.)C1252023EL39710120220914EL0026.000139723971P9_TC1-COD(2020)0310Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίστηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 14 Σεπτεμβρίου 2022 εν όψει της έγκρισης οδηγίας (ΕΕ) 2022/… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση(Καθώς έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η θέση του Κοινοβουλίου αντιστοιχεί στην τελική νομοθετική πράξη, οδηγία (ΕΕ) 2022/2041)C1252023EL46210120220915EL0028.000146224621P9_TC1-COD(2022)0281Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίστηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 15 Σεπτεμβρίου 2022 εν όψει της έγκρισης απόφασης (ΕΕ) 2022/… του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη χορήγηση έκτακτης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στην Ουκρανία, την ενίσχυση του κοινού ταμείου προβλέψεων με εγγυήσεις από κράτη μέλη και ειδικές προβλέψεις για ορισμένες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με την Ουκρανία, εγγυημένες βάσει της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ, και για την τροποποίηση της απόφασης (ΕΕ) 2022/1201(Καθώς έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η θέση του Κοινοβουλίου αντιστοιχεί στην τελική νομοθετική πράξη, απόφαση (ΕΕ) 2022/1628.)

Όπου CEU είναι ένας συντελεστής διόρθωσης καθοριζόμενος από την Επιτροπή σε συνέχεια της αναφοράς του Target από τα κράτη μέλη , Target είναι το επίπεδο εθνικής φιλοδοξίας και FECB2030 PECB2030 είναι το σενάριο αναφοράς του 2020 που χρησιμοποιείται ως βάση αναφοράς για το 2030.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

α)

Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή θεωρείται ίση με τη συνολική ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της μονάδας που μετράται στο σημείο εξόδου των κύριων γεννητριών εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

β)

Σε μονάδες συμπαραγωγής με ετήσια συνολική απόδοση κάτω από την τιμή που αναφέρεται στο στοιχείο α) σημείο i) [μονάδες συμπαραγωγής τύπου β), δ), ε), στ), ζ), και η) που αναφέρονται στο μέρος II] ή με ετήσια συνολική απόδοση κάτω από την τιμή που αναφέρεται στο στοιχείο α) σημείο ii) [μονάδες συμπαραγωγής τύπου α) και γ) που αναφέρονται στο μέρος ΙΙ], η ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή υπολογίζεται σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο:

ECHP=HCHP*C

όπου:

ECHP είναι η ποσότητα της ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή·

C ο λόγος ηλεκτρικής ενέργειας προς θερμότητα·

HCHP είναι η ποσότητα χρήσιμης θερμότητας από συμπαραγωγή (υπολογιζόμενη για το σκοπό αυτό ως συνολική παραγωγή θερμότητας μείον τη θερμότητα που παράγεται σε χωριστούς λέβητες ή από την απαγωγή ενεργού ατμού από τον ατμολέβητα πριν από το στρόβιλο).

Ο υπολογισμός της ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή πρέπει να βασίζεται στον πραγματικό λόγο της ηλεκτρικής ενέργειας προς τη θερμότητα. Εάν δεν είναι γνωστός ο πραγματικός λόγος ηλεκτρικής ενέργειας προς θερμότητα μιας μονάδας συμπαραγωγής, μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι ακόλουθες προκαθορισμένες τιμές, ιδίως για στατιστικούς σκοπούς, για μονάδες τύπου α), β), γ), δ) και ε) που αναφέρονται στο μέρος ΙΙ, υπό τον όρο ότι η υπολογιζόμενη ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή είναι μικρότερη ή ίση με τη συνολική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της μονάδας:

Εάν τα κράτη μέλη θεσπίσουν προκαθορισμένες τιμές για τον λόγο ηλεκτρικής ενέργειας προς θερμότητα για μονάδες των τύπων στ), ζ), η), θ), ι) και ια) που αναφέρονται στο μέρος II, οι εν λόγω προκαθορισμένες τιμές δημοσιεύονται και κοινοποιούνται στην Επιτροπή.

γ)

Εάν μέρος του ενεργειακού περιεχομένου των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στη διαδικασία συμπαραγωγής ανακτάται σε χημικά προϊόντα και ανακυκλώνεται, το μέρος αυτό μπορεί να αφαιρεθεί από την ποσότητα των χρησιμοποιούμενων καυσίμων πριν από τον υπολογισμό της συνολικής απόδοσης που αναφέρεται στα στοιχεία α) και β).

δ)

Τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίσουν τον λόγο ηλεκτρικής ενέργειας προς θερμότητα ως τον λόγο της ηλεκτρικής ενέργειας προς την ωφέλιμη θερμότητα κατά τη λειτουργία με τον τρόπο της συμπαραγωγής με μικρότερη ισχύ, χρησιμοποιώντας τα επιχειρησιακά δεδομένα της συγκεκριμένης μονάδας.

ε)

Τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν και άλλες περιόδους υποβολής εκθέσεων πλην του έτους για τους σκοπούς των υπολογισμών σύμφωνα με τα στοιχεία α) και β).

α)

Αεριοστρόβιλος συνδυασμένου κύκλου με ανάκτηση θερμότητας

β)

Ατμοστρόβιλος με αντίθλιψη

γ)

Ατμοστρόβιλος συμπύκνωσης — εξάτμισης

δ)

Αεριοστρόβιλος με ανάκτηση θερμότητας

ε)

Κινητήρας εσωτερικής καύσης

στ)

Μικροστρόβιλοι

ζ)

Μηχανές Stirling

η)

Κυψέλες καυσίμου

θ)

Ατμομηχανές

ι)

Οργανικοί κύκλοι Rankine

ια)

Κάθε άλλος τύπος τεχνολογίας ή συνδυασμός αυτών που εμπίπτουν στον ορισμό που διατυπώνεται στο άρθρο 2 σημείο 32.

—

η συμπαραγωγή από μονάδες συμπαραγωγής αποδίδει εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας υπολογιζόμενη σύμφωνα με το στοιχείο β) σε τουλάχιστον 10 % συγκριτικά με τις τιμές αναφοράς για τη χωριστή παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας,

—

η παραγωγή από μονάδες συμπαραγωγής μικρής και πολύ μικρής κλίμακας που αποδίδει εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας μπορεί να θεωρηθεί συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης,

—

οι άμεσες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από συμπαραγωγή που τροφοδοτείται με ορυκτά καύσιμα είναι χαμηλότερες από 270 gCO2 ανά 1 kWh παραγόμενης ενέργειας από τη συνδυασμένη παραγωγή (που συμπεριλαμβάνει θέρμανση/ψύξη, ηλεκτρική και μηχανική ενέργεια).

—

Όταν μια μονάδα συμπαραγωγής κατασκευάζεται ή ανακαινίζεται ριζικά, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι δεν σημειώνεται αύξηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων πλην του φυσικού αερίου σε υφιστάμενες πηγές θερμότητας σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ετήσιας κατανάλωσης κατά τα τρία προηγούμενα ημερολογιακά έτη πλήρους λειτουργίας πριν από την ανακαίνιση, και ότι τυχόν νέες πηγές θερμότητας στο εν λόγω σύστημα δεν χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα πλην του φυσικού αερίου.

δ)

Τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν και άλλες περιόδους υποβολής εκθέσεων πλην του έτους για τους σκοπούς των υπολογισμών σύμφωνα με το στοιχεία β) και γ) του παρόντος παραρτήματος

ε)

Για τις μονάδες συμπαραγωγής πολύ μικρής κλίμακας ο υπολογισμός της εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας μπορεί να βασίζεται σε πιστοποιημένα στοιχεία

i)

για τις μονάδες συμπαραγωγής η σύγκριση με τη χωριστή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας βασίζεται στην αρχή ότι συγκρίνονται οι ίδιες κατηγορίες καυσίμων·

ii)

κάθε μονάδα συμπαραγωγής συγκρίνεται με τη βέλτιστη διαθέσιμη και οικονομικώς δικαιολογημένη τεχνολογία της αγοράς για τη χωριστή παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας κατά το έτος κατασκευής της μονάδας συμπαραγωγής·

iii)

οι τιμές απόδοσης αναφοράς για μονάδες συμπαραγωγής ηλικίας άνω των 10 ετών καθορίζονται βάσει των τιμών αναφοράς μονάδων ηλικίας 10 ετών·

iv)

οι τιμές απόδοσης αναφοράς για τη χωριστή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας αντικατοπτρίζουν τις κλιματικές διαφορές μεταξύ κρατών μελών.

α)

εάν ένα προϊόν καλύπτεται από κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εκδοθείσα δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1369 ή σχετικής εκτελεστικής οδηγίας της Επιτροπής, να αγοράζουν αποκλειστικά προϊόντα που πληρούν το κριτήριο του άρθρου 7 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού·

β)

εάν ένα προϊόν που δεν καλύπτεται από το στοιχείο α) καλύπτεται από εκτελεστικό μέτρο δυνάμει της οδηγίας 2009/125/ΕΚ που εγκρίθηκε μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας, να αγοράζουν αποκλειστικά προϊόντα τα οποία συμμορφώνονται προς τα κριτήρια αναφοράς για την ενεργειακή απόδοση που προσδιορίζονται στο εν λόγω εκτελεστικό μέτρο·

γ)

εάν ένα προϊόν ή μια υπηρεσία καλύπτεται από τα κριτήρια της Ένωσης για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις, σε σχέση με την ενεργειακή απόδοση του προϊόντος ή της υπηρεσίας, να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την αγορά μόνο προϊόντων και υπηρεσιών που τηρούν τουλάχιστον τις τεχνικές προδιαγραφές που ορίζονται σε «βασικό» επίπεδο στα σχετικά κριτήρια της Ένωσης για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις, μεταξύ άλλων, για κέντρα δεδομένων, αίθουσες εξυπηρετητών και υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, στα ενωσιακά κριτήρια πράσινων δημόσιων συμβάσεων για τον οδικό φωτισμό και τα σήματα κυκλοφορίας, στα ενωσιακά κριτήρια για τις πράσινες δημόσιες συμβάσεις υπολογιστών, ταμπλετών και έξυπνων τηλεφώνων·

δ)

να αγοράζουν αποκλειστικά ελαστικά που συμμορφώνονται προς το κριτήριο σύμφωνα με το οποίο έχουν την υψηλότερη κατηγορία ενεργειακής απόδοσης καυσίμων, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2020/740 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (73). Η απαίτηση αυτή δεν εμποδίζει τους δημόσιους φορείς να αγοράζουν ελαστικά με την υψηλότερη κατηγορία πρόσφυσης σε υγρό οδόστρωμα ή κατηγορία εξωτερικού θορύβου κύλισης όταν δικαιολογείται για λόγους ασφάλειας ή δημόσιας υγείας·

ε)

να απαιτούν, στις οικείες προσκλήσεις σύναψης συμβάσεων παροχής υπηρεσιών, από τους παρόχους υπηρεσιών να χρησιμοποιούν, για τους σκοπούς της παροχής των εν λόγω υπηρεσιών, αποκλειστικά προϊόντα που συμμορφώνονται προς τις απαιτήσεις που αναφέρονται στα στοιχεία α), β) και δ), κατά την παροχή των υπόψη υπηρεσιών. Η απαίτηση αυτή ισχύει μόνον για τα νέα προϊόντα που αγοράζουν οι πάροχοι υπηρεσιών εν μέρει ή εξ ολοκλήρου για τον σκοπό της παροχής της συγκεκριμένης υπηρεσίας·

στ)

να αγοράζουν ή συνάπτουν νέες συμφωνίες μίσθωσης αποκλειστικά για κτίρια που πληρούν τουλάχιστον τις ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 2010/31/ΕΕ, εκτός εάν σκοπός της αγοράς είναι:

1.

Τα υπόχρεα, συμμετέχοντα ή εξουσιοδοτηθέντα μέρη ή οι δημόσιες αρχές επιβολής μπορούν να χρησιμοποιούν τις ακόλουθες μεθόδους για να υπολογίζουν την εξοικονόμηση ενέργειας:

2.

3.

4.

5.

Τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999, τη λεπτομερή μεθοδολογία που προτείνουν για τη λειτουργία των καθεστώτων επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης και τα εναλλακτικά μέτρα που αναφέρονται στα άρθρα 9 και 10 και στο άρθρο 28 παράγραφος 11. Με εξαίρεση την περίπτωση φορολόγησης, η εν λόγω κοινοποίηση περιλαμβάνει λεπτομερή στοιχεία σχετικά με:

α)

βασίζονται σε επικαιροποιημένα, μετρήσιμα, ανιχνεύσιμα λειτουργικά δεδομένα ως προς την κατανάλωση ενέργειας και (για την ηλεκτρική ενέργεια) σε χαρακτηριστικά φορτίου·

β)

περιλαμβάνουν λεπτομερή επισκόπηση των χαρακτηριστικών της ενεργειακής κατανάλωσης ενός κτιρίου ή μιας ομάδας κτιρίων, μιας βιομηχανικής δραστηριότητας ή εγκατάστασης, περιλαμβανομένων και των μεταφορών·

γ)

προσδιορίζουν τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας·

δ)

προσδιορίζουν το δυναμικό οικονομικά αποδοτικής χρήσης ή παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας·

ε)

βασίζονται, όπου είναι δυνατόν, σε ανάλυση κόστους κύκλου ζωής (LCCA) και όχι σε απλές περιόδους επιστροφής (SPP), προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι μακροπρόθεσμες εξοικονομήσεις, οι εναπομένουσες αξίες των μακροπρόθεσμων επενδύσεων και τα ποσοστά αναπροσαρμογής·

στ)

είναι αναλογικοί και επαρκώς αντιπροσωπευτικοί ώστε να δίδουν μια αξιόπιστη εικόνα της συνολικής ενεργειακής απόδοσης και να εντοπίζουν με αξιοπιστία τις σημαντικότερες ευκαιρίες για βελτίωση.

α)

η ονομασία του κέντρου δεδομένων, το όνομα του ιδιοκτήτη και του φορέα εκμετάλλευσης του κέντρου δεδομένων, ο δήμος στον οποίο εδρεύει το κέντρο δεδομένων, με εξαίρεση τα κέντρα δεδομένων που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια και άμυνα·

β)

η επιφάνεια δαπέδου του κέντρου δεδομένων· η εγκατεστημένη ισχύς· τα σημεία ρύθμισης της θερμοκρασίας· η ετήσια εισερχόμενη και εξερχόμενη κυκλοφορία δεδομένων, εφόσον είναι διαθέσιμη στον φορέα εκμετάλλευσης του κέντρου δεδομένων και λαμβανομένων υπόψη του επιχειρηματικού μοντέλου και του τύπου πελάτη· και η ποσότητα των δεδομένων που είναι αποθηκευμένα και υφίστανται επεξεργασία στο κέντρο δεδομένων, όταν αυτό επηρεάζει την κατανάλωση ενέργειας του κέντρου δεδομένων·

γ)

οι επιδόσεις, κατά τη διάρκεια του τελευταίου πλήρους ημερολογιακού έτους, του κέντρου δεδομένων σύμφωνα με τους ακόλουθους βασικούς δείκτες επιδόσεων από τη CEN/CENELEC EN 50600-4 «Τεχνολογία πληροφοριών — Εγκαταστάσεις και υποδομές κέντρων δεδομένων», λαμβανομένων δεόντως υπόψη της γεωγραφικής θέσης του κέντρου δεδομένων, της ζήτησης για επαναχρησιμοποίηση θερμότητας και των διαθέσιμων υποδομών θερμότητας, έως την έναρξη ισχύος της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης σύμφωνα με το άρθρο 31 της παρούσας οδηγίας:

α)

οι τρέχουσες πραγματικές τιμές και η πραγματική κατανάλωση ενέργειας·

β)

συγκρίσεις της τρέχουσας κατανάλωσης του τελικού καταναλωτή προς την κατανάλωσή του κατά την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους, κατά προτίμηση υπό μορφή διαγράμματος·

γ)

τα στοιχεία επικοινωνίας των οργανώσεων των τελικών καταναλωτών, των οργανισμών ενέργειας ή συναφών οργανισμών, μαζί με διευθύνσεις ιστότοπων, από τους οποίους μπορούν να αντλούνται πληροφορίες για τα διαθέσιμα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, συγκρίσεις των χαρακτηριστικών των τελικών χρηστών και αντικειμενικές τεχνικές προδιαγραφές για τον εξοπλισμό χρήσης ενέργειας.

α)

οι τρέχουσες πραγματικές τιμές και η πραγματική κατανάλωση ενέργειας ή το συνολικό κόστος θέρμανσης και οι ενδείξεις του κατανεμητή κόστους θέρμανσης·

β)

πληροφορίες για το μείγμα καυσίμων που χρησιμοποιείται και τις αντίστοιχες ετήσιες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, μεταξύ άλλων και για τους τελικούς χρήστες τηλεθέρμανσης ή τηλεψύξης, καθώς και περιγραφή των διαφορετικών φόρων, εισφορών και τιμολογίων. Τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίζουν το πεδίο της υποχρέωσης παροχής πληροφόρησης για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, ούτως ώστε να περιλαμβάνονται μόνο παροχές από τα συστήματα τηλεθέρμανσης με συνολική ονομαστική θερμική ισχύ άνω των 20 MW·

γ)

συγκρίσεις της τρέχουσας κατανάλωσης των τελικών χρηστών με την κατανάλωση κατά την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους, υπό μορφή διαγράμματος, με διορθωμένα τα στοιχεία των κλιματικών διακυμάνσεων για τη θέρμανση και την ψύξη·

δ)

τα στοιχεία επικοινωνίας των οργανώσεων των τελικών καταναλωτών, των οργανισμών ενέργειας ή συναφών οργανισμών, μαζί με διευθύνσεις ιστοτόπων, από τους οποίους μπορούν να αντλούνται πληροφορίες για τα διαθέσιμα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, συγκρίσεις των χαρακτηριστικών των τελικών χρηστών και αντικειμενικές τεχνικές προδιαγραφές για τον εξοπλισμό χρήσης ενέργειας·

ε)

πληροφορίες για τις σχετικές διαδικασίες υποβολής καταγγελιών, τις υπηρεσίες διαμεσολάβησης ή εναλλακτικούς μηχανισμούς επίλυσης διαφορών, όπως ισχύουν στα κράτη μέλη·

στ)

συγκρίσεις με τον μέσο κανονικό ή υποδειγματικό τελικό καταναλωτή της ίδιας κατηγορίας χρήστη. Στην περίπτωση των ηλεκτρονικών τιμολογίων, οι συγκρίσεις αυτές μπορούν αντ’ αυτού να διατίθεται στο διαδίκτυο και να επισημαίνεται στους λογαριασμούς.

1.

2.