(1)

Τα δάση προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών οφελών, συμπεριλαμβανομένης της ξυλείας και μη ξυλωδών δασικών προϊόντων, καθώς και περιβαλλοντικών υπηρεσιών που είναι απαραίτητες για την ανθρωπότητα, καθώς φιλοξενούν το μεγαλύτερο μέρος της χερσαίας βιοποικιλότητας του πλανήτη. Διατηρούν τις λειτουργίες του οικοσυστήματος, συμβάλλουν στην προστασία του κλιματικού συστήματος, παρέχουν καθαρό αέρα και διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο για τον καθαρισμό των υδάτων και του εδάφους, καθώς και για τη συγκράτηση του νερού. Επιπλέον, τα δάση εξασφαλίζουν μέσα διαβίωσης και εισόδημα για το ένα τρίτο περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού και η καταστροφή τους έχει σοβαρές συνέπειες για την επιβίωση των πλέον ευάλωτων ατόμων, συμπεριλαμβανομένων των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα δασικά οικοσυστήματα (18). Επιπροσθέτως, η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών μειώνουν τις βασικές καταβόθρες διοξειδίου του άνθρακα και αυξάνουν την πιθανότητα εξάπλωσης νέων ασθενειών από τα ζώα στον άνθρωπο .

(1)

Τα δάση προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών οφελών, συμπεριλαμβανομένης της ξυλείας και μη ξυλωδών δασικών προϊόντων, καθώς και περιβαλλοντικών υπηρεσιών που είναι απαραίτητες για την ανθρωπότητα, καθώς φιλοξενούν το μεγαλύτερο μέρος της χερσαίας βιοποικιλότητας του πλανήτη. Διατηρούν τις λειτουργίες του οικοσυστήματος, συμβάλλουν στην προστασία του κλιματικού συστήματος, παρέχουν καθαρό αέρα και διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο για τον καθαρισμό των υδάτων και του εδάφους, καθώς και για τη συγκράτηση του νερού και τον εμπλουτισμό των υδροφόρων στρωμάτων, ενώ πάνω από το ένα τέταρτο των σύγχρονων φαρμάκων προέρχεται από φυτά των τροπικών δασών. Οι μεγάλες δασικές εκτάσεις λειτουργούν ως πηγή υγρασίας και αποτρέπουν την απερήμωση των ηπειρωτικών περιοχών . Επιπλέον, τα δάση εξασφαλίζουν μέσα διαβίωσης και εισόδημα για το ένα τρίτο περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού και η καταστροφή τους έχει σοβαρές συνέπειες για την επιβίωση των πλέον ευάλωτων ατόμων, συμπεριλαμβανομένων των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα δασικά οικοσυστήματα (18). Επιπροσθέτως, η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών , καθώς και η δασική μετατροπή, μειώνουν τις βασικές καταβόθρες διοξειδίου του άνθρακα . Η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών, καθώς και η δασική μετατροπή, αυξάνουν επίσης την επαφή μεταξύ άγριων ζώων, εκτρεφόμενων ζώων και ανθρώπων, μεγεθύνοντας έτσι την πιθανότητα εξάπλωσης νέων ασθενειών και τους κινδύνους νέων επιδημιών και πανδημιών .

(2)

Η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών συντελούνται με ανησυχητικό ρυθμό. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, την περίοδο μεταξύ 1990 και 2020 χάθηκαν παγκοσμίως 420 εκατομμύρια εκτάρια δάσους, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 10 % των εναπομεινάντων δασών του πλανήτη και σε έκταση μεγαλύτερη από την Ευρωπαϊκή Ένωση (19). Η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών αποτελούν, με τη σειρά τους, σημαντικούς παράγοντες υπερθέρμανσης του πλανήτη και απώλειας της βιοποικιλότητας — των δύο σημαντικότερων περιβαλλοντικών προκλήσεων της εποχής μας. Ωστόσο, κάθε χρόνο ο πλανήτης συνεχίζει να χάνει 10 εκατομμύρια εκτάρια δάσους.

(2)

Η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών , καθώς και η δασική μετατροπή, συντελούνται με ανησυχητικό ρυθμό. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, την περίοδο μεταξύ 1990 και 2020 χάθηκαν παγκοσμίως 420 εκατομμύρια εκτάρια δάσους, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 10 % των εναπομεινάντων δασών του πλανήτη και σε έκταση μεγαλύτερη από την Ευρωπαϊκή Ένωση (19). Η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών , καθώς και η δασική μετατροπή, αποτελούν, με τη σειρά τους, σημαντικούς παράγοντες υπερθέρμανσης του πλανήτη και απώλειας της βιοποικιλότητας — των δύο σημαντικότερων περιβαλλοντικών προκλήσεων της εποχής μας. Ωστόσο, κάθε χρόνο ο πλανήτης συνεχίζει να χάνει 10 εκατομμύρια εκτάρια δάσους. Τα δάση επηρεάζονται επίσης σε μεγάλο βαθμό από την κλιματική αλλαγή και θα χρειαστεί να αντιμετωπιστούν πολλές προκλήσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί η προσαρμοστικότητα και η ανθεκτικότητα των δασών κατά τις επόμενες δεκαετίες.

(3)

Η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών συμβάλλουν στην παγκόσμια κλιματική κρίση με πολλούς τρόπους. Το σημαντικότερο είναι ότι αυξάνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μέσω των συναφών δασικών πυρκαγιών, εξαλείφοντας μόνιμα δυνατότητες απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα μέσω καταβοθρών, μειώνοντας την ανθεκτικότητα της πληγείσας περιοχής στην κλιματική αλλαγή και περιορίζοντας σημαντικά τη βιοποικιλότητά της. Η αποψίλωση των δασών από μόνη της ευθύνεται για το 11 % των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (20).

(3)

Η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών , καθώς και η δασική μετατροπή, συμβάλλουν στην παγκόσμια κλιματική κρίση με πολλούς τρόπους. Το σημαντικότερο είναι ότι αυξάνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μέσω των συναφών δασικών πυρκαγιών, εξαλείφοντας μόνιμα δυνατότητες απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα μέσω καταβοθρών, μειώνοντας την ανθεκτικότητα της πληγείσας περιοχής στην κλιματική αλλαγή και περιορίζοντας σημαντικά τη βιοποικιλότητα και την ανθεκτικότητά της σε ασθένειες και επιβλαβείς οργανισμούς . Η αποψίλωση των δασών από μόνη της ευθύνεται για το 11 % των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (20).

(4)

Η κλιματική κατάρρευση προκαλεί την απώλεια βιοποικιλότητας παγκοσμίως και η απώλεια βιοποικιλότητας επιδεινώνει την κλιματική αλλαγή, είναι δηλαδή άρρηκτα συνδεδεμένες, όπως επιβεβαίωσαν πρόσφατες μελέτες. Η βιοποικιλότητα συμβάλλει στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής . Τα έντομα, τα πτηνά και τα θηλαστικά δρουν ως επικονιαστές, διασπείρουν σπόρους και μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικότερα στην αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, άμεσα ή έμμεσα. Τα δάση διασφαλίζουν επίσης τη συνεχή ανανέωση των υδάτινων πόρων και την πρόληψη της ξηρασίας και των καταστροφικών επιπτώσεών της στις τοπικές κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων των αυτόχθονων πληθυσμών. Η δραστική μείωση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών και η συστημική αποκατάσταση των δασών και άλλων οικοσυστημάτων αποτελεί τη μεγαλύτερη ευκαιρία παρέμβασης στη φύση για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.

(4)

Η κλιματική κατάρρευση προκαλεί την απώλεια βιοποικιλότητας παγκοσμίως και η απώλεια βιοποικιλότητας επιδεινώνει την κλιματική αλλαγή, είναι δηλαδή άρρηκτα συνδεδεμένες, όπως επιβεβαίωσαν πρόσφατες μελέτες. Η βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα έχουν θεμελιώδη σημασία για την κλιματικά ανθεκτική ανάπτυξη  (1α). Τα έντομα, τα πτηνά και τα θηλαστικά δρουν ως επικονιαστές, διασπείρουν σπόρους και μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικότερα στην αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα, άμεσα ή έμμεσα. Τα δάση διασφαλίζουν επίσης τη συνεχή ανανέωση των υδάτινων πόρων και την πρόληψη της ξηρασίας και των καταστροφικών επιπτώσεών της στις τοπικές κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων των αυτόχθονων πληθυσμών. Η δραστική μείωση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών , καθώς και της δασικής μετατροπής, και η συστημική αποκατάσταση των δασών και άλλων οικοσυστημάτων αποτελεί τη μεγαλύτερη ευκαιρία παρέμβασης στη φύση για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.

(5)

Η βιοποικιλότητα είναι απαραίτητη για την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους, τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Πάνω από το ήμισυ του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος εξαρτάται από τη φύση και τις υπηρεσίες που παρέχει. Τρεις κύριοι οικονομικοί τομείς –οι κατασκευές, η γεωργία και τα τρόφιμα και ποτά– εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη φύση. Η απώλεια βιοποικιλότητας απειλεί τους βιώσιμους υδρολογικούς κύκλους και τα συστήματα τροφίμων μας, θέτοντας σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια και τη διατροφή μας. Περισσότερο από το 75 % των παγκόσμιων ειδών καλλιεργειών τροφίμων εξαρτώνται από την επικονίαση των ζώων. Επιπλέον, αρκετοί βιομηχανικοί τομείς βασίζονται στη γενετική πολυμορφία και τις υπηρεσίες οικοσυστήματος ως κρίσιμης σημασίας εισροές για την παραγωγή, ιδίως φαρμάκων.

(5)

Η βιοποικιλότητα είναι απαραίτητη για την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους, τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Πάνω από το ήμισυ του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος εξαρτάται από τη φύση και τις υπηρεσίες που παρέχει. Τρεις κύριοι οικονομικοί τομείς –οι κατασκευές, η γεωργία και τα τρόφιμα και ποτά– εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη φύση. Η απώλεια βιοποικιλότητας απειλεί τους βιώσιμους υδρολογικούς κύκλους και τα συστήματα τροφίμων μας, θέτοντας σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια και τη διατροφή μας. Περισσότερο από το 75 % των παγκόσμιων ειδών καλλιεργειών τροφίμων εξαρτώνται από την επικονίαση των ζώων. Επιπλέον, αρκετοί βιομηχανικοί τομείς βασίζονται στη γενετική πολυμορφία και τις υπηρεσίες οικοσυστήματος οι οποίες υπάρχουν σε πολυσύνθετα δάση που αναγεννώνται φυσικά με συντηρούμενες σύνθετες συμβιωτικές σχέσεις, ως κρίσιμης σημασίας εισροές για την παραγωγή, ιδίως φαρμάκων , συμπεριλαμβανομένων των αντιμικροβιακών . Επιπλέον, η διαπνοή, η διαδικασία με την οποία τα δένδρα απορροφούν νερό από το έδαφος και το απελευθερώνουν στην ατμόσφαιρα μέσω των φύλλων τους αποτελεί σημαντική πηγή νερού στην ατμόσφαιρα και εκτιμάται ότι ευθύνεται για το ήμισυ περίπου του συνόλου των βροχοπτώσεων. Ως εκ τούτου, η αποψίλωση των δασών επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό το καθεστώς των βροχοπτώσεων και τη φυσική ρύθμιση των ροών υδάτων, τόσο εντός των δασών όσο και στις γύρω περιοχές. Ο αντίκτυπος της αποψίλωσης των δασών στο σύστημα ανακύκλωσης των υδάτων της Γης ενδέχεται να είναι τόσο καταστροφικός όσο και ο αντίκτυπός της στην κλιματική αλλαγή.

(6)

Η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας και η αποψίλωση των δασών αποτελούν ζητήματα ύψιστης παγκόσμιας σημασίας, που επηρεάζουν την επιβίωση της ανθρωπότητας και τις βιώσιμες συνθήκες διαβίωσης στον πλανήτη. Η επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής, η απώλεια βιοποικιλότητας και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος, που αποτυπώνονται σε απτά παραδείγματα των καταστροφικών συνεπειών τους στη φύση, στις ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης και στις τοπικές οικονομίες, είχαν ως αποτέλεσμα την αναγνώριση της πράσινης μετάβασης ως εμβληματικού στόχου της εποχής μας και ζητήματος διαγενεακής δικαιοσύνης.

(6)

Η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας και η αποψίλωση των δασών αποτελούν ζητήματα ύψιστης παγκόσμιας σημασίας, που επηρεάζουν την επιβίωση της ανθρωπότητας και τις βιώσιμες συνθήκες διαβίωσης στον πλανήτη. Η επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής, η απώλεια βιοποικιλότητας και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος, που αποτυπώνονται σε απτά παραδείγματα των καταστροφικών συνεπειών τους στη φύση, στις ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης και στις τοπικές οικονομίες, είχαν ως αποτέλεσμα την αναγνώριση της πράσινης μετάβασης ως εμβληματικού στόχου της εποχής μας και ζητήματος ισότητας των φύλων και διαγενεακής δικαιοσύνης.

(6α)

Από τις 227 θανατηφόρες επιθέσεις κατά υπερασπιστών του περιβάλλοντος και της γης που καταγράφηκαν το 2020, το 70 % των δολοφονηθέντων εργαζόταν για την προστασία των δασών του πλανήτη από την αποψίλωση και τη βιομηχανική ανάπτυξη. Οι επιθέσεις αυτές στοχεύουν δυσανάλογα τους αυτόχθονες πληθυσμούς, οι οποίοι αποτέλεσαν στόχο του ενός τρίτου των δολοφονιών που καταγράφηκαν το 2020.

(7)

Η κατανάλωση της Ένωσης αποτελεί σημαντικό παράγοντα αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών σε παγκόσμια κλίμακα. Με βάση την εκτίμηση επιπτώσεων της πρωτοβουλίας, εκτιμάται ότι, χωρίς την κατάλληλη κανονιστική παρέμβαση, η κατανάλωση και η παραγωγή στην ΕΕ των έξι βασικών προϊόντων που περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής (ξυλεία, βοοειδή, σόγια, φοινικέλαιο, κακάο και καφές) θα έχουν ως αποτέλεσμα την αποψίλωση περίπου 248 000  εκταρίων δάσους ετησίως έως το 2030.

(7)

Η κατανάλωση της Ένωσης αποτελεί σημαντικό παράγοντα αποψίλωσης των δασών, μετατροπής των φυσικών οικοσυστημάτων και υποβάθμισης των φυσικών οικοσυστημάτων και των δασών , καθώς και δασικής μετατροπής, σε παγκόσμια κλίμακα. Με βάση την εκτίμηση επιπτώσεων της πρωτοβουλίας, εκτιμάται ότι, χωρίς την κατάλληλη κανονιστική παρέμβαση, η κατανάλωση και η παραγωγή στην ΕΕ μόνο έξι βασικών προϊόντων (ξυλεία, βοοειδή, σόγια, φοινικέλαιο, κακάο και καφές) θα έχουν ως αποτέλεσμα την αποψίλωση περίπου 248 000  εκταρίων δάσους ετησίως έως το 2030.

(8)

Όσον αφορά την κατάσταση των δασών εντός της ΕΕ, η έκθεση για την κατάσταση των δασών της Ευρώπης του 2020 (21) αναφέρει ότι, μεταξύ 1990 και 2020, η έκταση των δασών στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 9 %, ο άνθρακας που αποθηκεύεται στη βιομάζα αυξήθηκε κατά 50 % και η προσφορά ξυλείας αυξήθηκε κατά 40 %. Ωστόσο , λιγότερο από το 5 % των ευρωπαϊκών δασικών εκτάσεων θεωρούνται αδιατάρακτες ή φυσικές, σύμφωνα με την έκθεση για την κατάσταση του περιβάλλοντος του 2020 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος  (22).

(8)

Όσον αφορά την κατάσταση των δασών εντός της ΕΕ, η έκθεση για την κατάσταση των δασών της Ευρώπης του 2020 (21) αναφέρει ότι, μεταξύ 1990 και 2020, η έκταση των δασών στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 9 %, ο άνθρακας που αποθηκεύεται στη βιομάζα αυξήθηκε κατά 50 % και η προσφορά ξυλείας αυξήθηκε κατά 40 %. Ωστόσο, τα φυσικά και υπεραιωνόβια δάση αποτελούν επίσης αντικείμενο εντατικοποιημένης διαχείρισης, ενώ η μοναδική τους βιοποικιλότητα και τα δομικά τους χαρακτηριστικά κινδυνεύουν. Επιπλέον , λιγότερο από το 5 % των ευρωπαϊκών δασικών εκτάσεων θεωρούνται αδιατάρακτες ή φυσικές, και η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε διαφόρων ειδών απειλές, από ακραία καιρικά φαινόμενα μέχρι ασθένειες που προκαλούνται από έντομα . Τα δασικά οικοσυστήματα πρέπει να αντιμετωπίσουν πολλαπλές πιέσεις που προκύπτουν από ανθρωπογενείς δραστηριότητες. Στις εν λόγω πιέσεις συμπεριλαμβάνονται δραστηριότητες που επηρεάζουν άμεσα τα οικοσυστήματα και τους οικοτόπους, όπως ορισμένες πρακτικές διαχείρισης δασών. Ειδικότερα, ακόμα και τα ομήλικα δάση, όταν αποτελούν αντικείμενο εντατικής διαχείρισης, μπορεί να έχουν σοβαρό αντίκτυπο σε ολόκληρους οικοτόπους μέσω της αποψιλωτικής υλοτομίας και της αφαίρεσης νεκρών ξύλων  (22) .

(9)

Το 2019 η Επιτροπή έλαβε διάφορες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων περιβαλλοντικών κρίσεων, συμπεριλαμβανομένων ειδικών δράσεων για την αποψίλωση των δασών. Στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη» (23), η Επιτροπή προσδιόρισε ως προτεραιότητα τη μείωση του αποτυπώματος της κατανάλωσης της ΕΕ στη γη και την προώθηση της κατανάλωσης προϊόντων από αλυσίδες εφοδιασμού μηδενικής αποψίλωσης στην Ένωση. Στην ανακοίνωση που εξέδωσε στις 11 Δεκεμβρίου 2019 με τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία» (24), η Επιτροπή παρουσίασε νέα αναπτυξιακή στρατηγική, η οποία αποσκοπεί στον μετασχηματισμό της Ένωσης σε μια δίκαιη και ευημερούσα κοινωνία που διαθέτει σύγχρονη, ανταγωνιστική και αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων οικονομία, στην οποία έως το 2050 θα έχουν μηδενιστεί οι καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η οικονομική ανάπτυξη θα έχει αποσυνδεθεί από τη χρήση των πόρων, και κανένα πρόσωπο ή περιοχή δεν θα μένει στο περιθώριο. Η εν λόγω στρατηγική αποσκοπεί επίσης στην προστασία, τη διατήρηση και την ενίσχυση του φυσικού κεφαλαίου της Ένωσης, καθώς και στην προστασία της υγείας και της ευημερίας των πολιτών και των μελλοντικών γενεών από κινδύνους και επιπτώσεις που σχετίζονται με το περιβάλλον. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία έχει ως στόχο να εξασφαλίσει στους πολίτες και τις μελλοντικές γενιές, μεταξύ άλλων, καθαρό αέρα, καθαρό νερό, υγιές έδαφος και βιοποικιλότητα. Για τον σκοπό αυτόν, η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 (25), η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» (26), η δασική στρατηγική της ΕΕ (27), το σχέδιο δράσης της ΕΕ για μηδενική ρύπανση (28) και άλλες σχετικές στρατηγικές (29) που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας υπογραμμίζουν περαιτέρω τη σημασία της ανάληψης δράσης για την προστασία και την ανθεκτικότητα των δασών. Ειδικότερα, η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα αποσκοπεί στην προστασία της φύσης και στην αναστροφή της υποβάθμισης των οικοσυστημάτων. Τέλος, η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοοικονομία (30) ενισχύει την προστασία του περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων και, παράλληλα, συμβάλλει στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης ζήτησης για τρόφιμα, ζωοτροφές, ενέργεια, υλικά και προϊόντα, αναζητώντας νέους τρόπους παραγωγής και κατανάλωσης.

(9)

Το 2019 η Επιτροπή έλαβε διάφορες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων περιβαλλοντικών κρίσεων, συμπεριλαμβανομένων ειδικών δράσεων για την αποψίλωση των δασών. Στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη» (23), η Επιτροπή προσδιόρισε ως προτεραιότητα τη μείωση του αποτυπώματος της κατανάλωσης της ΕΕ στη γη και την προώθηση της κατανάλωσης προϊόντων από αλυσίδες εφοδιασμού μηδενικής αποψίλωσης στην Ένωση. Στην ανακοίνωση που εξέδωσε στις 11 Δεκεμβρίου 2019 με τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία» (24), η Επιτροπή παρουσίασε νέα αναπτυξιακή στρατηγική, η οποία αποσκοπεί στον μετασχηματισμό της Ένωσης σε μια δίκαιη και ευημερούσα κοινωνία που διαθέτει σύγχρονη, ανταγωνιστική και αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων οικονομία βασισμένη στο βιώσιμο και στηριζόμενο σε κανόνες ελεύθερο εμπόριο , στην οποία έως το 2050 θα έχουν μηδενιστεί οι καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η οικονομική ανάπτυξη θα έχει αποσυνδεθεί από τη χρήση των πόρων, και κανένα πρόσωπο ή περιοχή δεν θα μένει στο περιθώριο. Η εν λόγω στρατηγική αποσκοπεί επίσης στην προστασία, τη διατήρηση και την ενίσχυση του φυσικού κεφαλαίου της Ένωσης, καθώς και στην προστασία της υγείας και της ευημερίας των πολιτών και των μελλοντικών γενεών από κινδύνους και επιπτώσεις που σχετίζονται με το περιβάλλον. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία έχει ως στόχο να εξασφαλίσει στους πολίτες και τις μελλοντικές γενιές, μεταξύ άλλων, καθαρό αέρα, καθαρό νερό, υγιές έδαφος και βιοποικιλότητα. Για τον σκοπό αυτόν, η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 (25), η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» (26), η δασική στρατηγική της ΕΕ (27), το σχέδιο δράσης της ΕΕ για μηδενική ρύπανση (28) και άλλες σχετικές στρατηγικές (29) που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας υπογραμμίζουν περαιτέρω τη σημασία της ανάληψης δράσης για την προστασία και την ανθεκτικότητα των δασών. Ειδικότερα, η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα αποσκοπεί στην προστασία της φύσης και στην αναστροφή της υποβάθμισης των οικοσυστημάτων. Τέλος, η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοοικονομία (30) ενισχύει την προστασία του περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων και, παράλληλα, συμβάλλει στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης ζήτησης για τρόφιμα, ζωοτροφές, ενέργεια, υλικά και προϊόντα, αναζητώντας νέους τρόπους παραγωγής και κατανάλωσης.

(10)

Τα κράτη μέλη έχουν εκφράσει επανειλημμένα την ανησυχία τους για τη συνεχή αποψίλωση των δασών. Τόνισαν ότι, δεδομένου ότι οι τρέχουσες πολιτικές και η δράση σε παγκόσμιο επίπεδο για τη διατήρηση, την αποκατάσταση και τη βιώσιμη διαχείριση των δασών δεν επαρκούν για την ανάσχεση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών, απαιτείται ενισχυμένη δράση της Ένωσης προκειμένου να συμβάλει αποτελεσματικότερα στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) στο πλαίσιο της Ατζέντας του 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, η οποία εγκρίθηκε από όλα τα κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών το 2015. Το Συμβούλιο υποστήριξε ιδιαίτερα την εξαγγελία της Επιτροπής στην ανακοίνωση με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη» ότι θα αξιολογήσει πρόσθετα κανονιστικά και μη κανονιστικά μέτρα και ότι θα υποβάλει τις αντίστοιχες προτάσεις (31).

(10)

Τα κράτη μέλη έχουν εκφράσει επανειλημμένα την ανησυχία τους για τη συνεχή αποψίλωση των δασών. Τόνισαν ότι, δεδομένου ότι οι τρέχουσες πολιτικές και η δράση σε παγκόσμιο επίπεδο για τη διατήρηση, την αποκατάσταση και τη βιώσιμη διαχείριση των δασών δεν επαρκούν για την ανάσχεση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών, της δασικής μετατροπής και της απώλειας της βιοποικιλότητας, απαιτείται ενισχυμένη δράση της Ένωσης προκειμένου να συμβάλει αποτελεσματικότερα στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) στο πλαίσιο της Ατζέντας του 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, η οποία εγκρίθηκε από όλα τα κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών το 2015. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν επίσης δεσμευτεί όσον αφορά τη δεκαετία δράσης του ΟΗΕ για τους ΣΒΑ, τη δεκαετία του ΟΗΕ για την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και τη δεκαετία οικογενειακής γεωργίας του ΟΗΕ. Το Συμβούλιο υποστήριξε ιδιαίτερα την εξαγγελία της Επιτροπής στην ανακοίνωση με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη» ότι θα αξιολογήσει πρόσθετα κανονιστικά και μη κανονιστικά μέτρα και ότι θα υποβάλει τις αντίστοιχες προτάσεις (31).

(11)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε ότι η συνεχιζόμενη καταστροφή των δασών του πλανήτη συνδέεται , σε μεγάλο βαθμό, με την επέκταση της γεωργικής παραγωγής — ιδίως με τη μετατροπή των δασών σε γεωργική γη που προορίζεται για την παραγωγή ορισμένων βασικών και παράγωγων προϊόντων υψηλής ζήτησης. Το Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 22 Οκτωβρίου 2020 ψήφισμα (32) σύμφωνα με το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) με το οποίο ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει, βάσει του άρθρου 192 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, πρόταση για ένα «νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την ανάσχεση και την αντιστροφή της αποψίλωσης των δασών για την οποία φέρει ευθύνη η ΕΕ σε παγκόσμια κλίμακα».

(11)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε ότι η συνεχιζόμενη καταστροφή και υποβάθμιση, καθώς και η μετατροπή, των δασών και των φυσικών οικοσυστημάτων του πλανήτη , καθώς και οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνδέονται , σε μεγάλο βαθμό, με την επέκταση της γεωργικής παραγωγής — ιδίως με τη μετατροπή των δασών σε γεωργική γη που προορίζεται για την παραγωγή ορισμένων βασικών και παράγωγων προϊόντων υψηλής ζήτησης. Το Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 22 Οκτωβρίου 2020 ψήφισμα (32) σύμφωνα με το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) με το οποίο ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει, βάσει του άρθρου 192 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, πρόταση για ένα «νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την ανάσχεση και την αντιστροφή της αποψίλωσης των δασών για την οποία φέρει ευθύνη η ΕΕ σε παγκόσμια κλίμακα» , το οποίο θα βασίζεται στην υποχρεωτική δέουσα επιμέλεια .

(12)

Η καταπολέμηση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών συνιστά σημαντικό μέρος της δέσμης μέτρων που απαιτούνται για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τη συμμόρφωση με τη δέσμευση της Ένωσης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, καθώς και με τη συμφωνία του Παρισιού του 2015 για την κλιματική αλλαγή (33), αλλά και με τη νομική δέσμευση βάσει του νομοθετήματος της ΕΕ για το κλίμα για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 και για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % κάτω από τα επίπεδα του 1990 έως το 2030.

(12)

Η καταπολέμηση της αποψίλωσης των δασών, της μετατροπής των φυσικών οικοσυστημάτων, της υποβάθμισης των φυσικών οικοσυστημάτων και των δασών και της δασικής μετατροπής συνιστά σημαντικό μέρος της δέσμης μέτρων που απαιτούνται για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τη συμμόρφωση με τη δέσμευση της Ένωσης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, καθώς και με τη συμφωνία του Παρισιού του 2015 για την κλιματική αλλαγή (33), και το 8ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον που εγκρίθηκε με την απόφαση (ΕΕ) 2022/591 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (33α) , αλλά και με τη νομική δέσμευση βάσει του νομοθετήματος της ΕΕ για το κλίμα για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 το αργότερο και για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % κάτω από τα επίπεδα του 1990 έως το 2030.

(12α)

Η καταπολέμηση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών, καθώς και της δασικής μετατροπής, αποτελεί επίσης σημαντικό μέρος της δέσμης μέτρων που χρειάζονται, αφενός, για να καταπολεμηθεί η απώλεια βιοποικιλότητας και, αφετέρου, για να υπάρχει συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις της Ένωσης σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα, την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, τη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 και τους στόχους της ΕΕ για την αποκατάσταση της φύσης.

(12β)

Τα πρωτογενή δάση είναι μοναδικά και αναντικατάστατα. Οι δασικές φυτείες και τα φυτευμένα δάση είναι λιγότερο πλούσια σε βιοποικιλότητα και προστατεύουν λιγότερο το περιβάλλον από τα πρωτογενή και φυσικά δάση. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να γίνεται σαφής διάκριση μεταξύ των διάφορων τύπων δασών στο πλαίσιο της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

(13α)

Η καταπολέμηση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών, της δασικής μετατροπής, καθώς και της μετατροπής και υποβάθμισης άλλων οικοσυστημάτων, περιλαμβάνει επίσης την ευαισθητοποίηση των καταναλωτών αναφορικά με πιο υγιεινά πρότυπα κατανάλωσης με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

(13β)

Οι φυτικές πρωτεΐνες που προορίζονται για τη σίτιση των ζώων εκτροφής συμβάλλουν σημαντικά στην αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, καθώς και στη δασική μετατροπή και στη μετατροπή άλλων οικοσυστημάτων σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αποψίλωση των δασών και η μετατροπή άλλων οικοσυστημάτων μπορούν να αντιμετωπιστούν ιδίως με τη μείωση της εξάρτησης της Ένωσης από εισαγόμενες φυτικές πρωτεΐνες και την προώθηση φυτικών πρωτεϊνών τοπικής και βιώσιμης προέλευσης. Η επίτευξη των στόχων του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να συνοδεύεται από αύξηση της αυτονομίας των πρωτεϊνών και την εφαρμογή μιας ενωσιακής στρατηγικής για τις φυτικές πρωτεΐνες.

(14)

Μεταξύ 1990 και 2008 η Ένωση εισήγαγε και κατανάλωσε το ένα τρίτο των παγκόσμιων συναλλαγών σε γεωργικά προϊόντα που συνδέονται με την αποψίλωση των δασών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η κατανάλωση της Ένωσης ευθυνόταν για το 10 % της αποψίλωσης των δασών που συνδέεται με την παραγωγή αγαθών ή υπηρεσιών σε παγκόσμια κλίμακα. Ακόμη και αν το σχετικό μερίδιο της κατανάλωσης της ΕΕ μειώνεται, η ενωσιακή κατανάλωση αποτελεί δυσανάλογα μεγάλο παράγοντα αποψίλωσης των δασών. Ως εκ τούτου, η Ένωση θα πρέπει να λάβει μέτρα για να ελαχιστοποιήσει την αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών σε παγκόσμιο επίπεδο που προκαλούνται από την κατανάλωση ορισμένων βασικών και παράγωγων προϊόντων στην Ένωση και, με τον τρόπο αυτό, να επιδιώξει να ελαττώσει τη συμβολή της στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και στην απώλεια βιοποικιλότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς και να προωθήσει βιώσιμα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης στην Ένωση, αλλά και σε παγκόσμια κλίμακα. Για να έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο, η πολιτική της Ένωσης θα πρέπει να αποσκοπεί στον επηρεασμό της παγκόσμιας αγοράς, και όχι μόνο των αλυσίδων εφοδιασμού της Ένωσης. Θεμελιώδεις από την άποψη αυτή είναι οι εταιρικές σχέσεις και η αποτελεσματική διεθνής συνεργασία με τις χώρες παραγωγής και κατανάλωσης.

(14)

Μεταξύ 1990 και 2008 η Ένωση εισήγαγε και κατανάλωσε το ένα τρίτο των παγκόσμιων συναλλαγών σε γεωργικά προϊόντα που συνδέονται με την αποψίλωση των δασών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η κατανάλωση της Ένωσης ευθυνόταν για το 10 % της αποψίλωσης των δασών που συνδέεται με την παραγωγή αγαθών ή υπηρεσιών σε παγκόσμια κλίμακα. Ακόμη και αν το σχετικό μερίδιο της κατανάλωσης της ΕΕ μειώνεται, η ενωσιακή κατανάλωση αποτελεί δυσανάλογα μεγάλο παράγοντα αποψίλωσης των δασών. Ως εκ τούτου, η Ένωση θα πρέπει να λάβει μέτρα για να ελαχιστοποιήσει την αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών , καθώς και τη δασική μετατροπή, σε παγκόσμιο επίπεδο που προκαλούνται από την κατανάλωση ορισμένων βασικών και παράγωγων προϊόντων στην Ένωση και, με τον τρόπο αυτό, να επιδιώξει να ελαττώσει τη συμβολή της στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και στην απώλεια βιοποικιλότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς και να προωθήσει βιώσιμα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης στην Ένωση, αλλά και σε παγκόσμια κλίμακα. Για να έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο, η πολιτική της Ένωσης θα πρέπει να αποσκοπεί στον επηρεασμό της παγκόσμιας αγοράς, και όχι μόνο των αλυσίδων εφοδιασμού της Ένωσης. Θεμελιώδεις από την άποψη αυτή είναι οι εταιρικές σχέσεις και η αποτελεσματική διεθνής συνεργασία , συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ), με τις χώρες παραγωγής και κατανάλωσης.

(15)

Η ανάσχεση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών αποτελεί ουσιώδες στοιχείο των ΣΒΑ. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συμβάλει ιδίως στην επίτευξη των στόχων σχετικά με τη ζωή στην ξηρά (ΣΒΑ 15), τη δράση για το κλίμα (ΣΒΑ 13), την υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή (ΣΒΑ 12), την εξάλειψη της πείνας (ΣΒΑ 2) και την καλή υγεία και ευημερία (ΣΒΑ 3). Ο σχετικός επιμέρους στόχος 15.2 για την ανάσχεση της αποψίλωσης των δασών έως το 2020 δεν έχει επιτευχθεί, γεγονός που υπογραμμίζει τον επείγοντα χαρακτήρα της ανάληψης φιλόδοξης και αποτελεσματικής δράσης.

(15)

Η ανάσχεση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών , καθώς και της δασικής μετατροπής και της μετατροπής και υποβάθμισης άλλων οικοσυστημάτων, αποτελεί ουσιώδες στοιχείο των ΣΒΑ. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συμβάλει ιδίως στην επίτευξη των στόχων σχετικά με τη ζωή στην ξηρά (ΣΒΑ 15), τη δράση για το κλίμα (ΣΒΑ 13), την υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή (ΣΒΑ 12), την εξάλειψη της πείνας (ΣΒΑ 2) και την καλή υγεία και ευημερία (ΣΒΑ 3). Ο σχετικός επιμέρους στόχος 15.2 για την ανάσχεση της αποψίλωσης των δασών έως το 2020 δεν έχει επιτευχθεί, γεγονός που υπογραμμίζει τον επείγοντα χαρακτήρα της ανάληψης φιλόδοξης και αποτελεσματικής δράσης.

(17)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να ανταποκρίνεται στη διακήρυξη των ηγετών στη Γλασκώβη το 2021 για τα δάση και τη χρήση γης (37), η οποία αναγνωρίζει ότι «για την επίτευξη των στόχων μας για τη χρήση γης, το κλίμα, τη βιοποικιλότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εθνικό επίπεδο, θα απαιτηθεί περαιτέρω μετασχηματιστική δράση στους διασυνδεδεμένους τομείς της βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης, της ανάπτυξης υποδομών, του εμπορίου, της χρηματοδότησης και των επενδύσεων, καθώς και της στήριξης των μικροκαλλιεργητών, των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων». Οι υπογράφοντες τόνισαν επίσης σε αυτή τη διακήρυξη ότι θα ενισχύσουν τις κοινές τους προσπάθειες για τη διευκόλυνση των εμπορικών και αναπτυξιακών πολιτικών, διεθνώς και εγχώρια, που προάγουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση βασικών προϊόντων, λειτουργούν προς αμοιβαίο όφελος των χωρών και δεν οδηγούν σε αποψίλωση των δασών και υποβάθμιση της γης .

(17)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να ανταποκρίνεται στη διακήρυξη των ηγετών στη Γλασκώβη το 2021 για τα δάση και τη χρήση γης (37), η οποία αναγνωρίζει ότι «για την επίτευξη των στόχων μας για τη χρήση γης, το κλίμα, τη βιοποικιλότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εθνικό επίπεδο, θα απαιτηθεί περαιτέρω μετασχηματιστική δράση στους διασυνδεδεμένους τομείς της βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης, της ανάπτυξης υποδομών, του εμπορίου, της χρηματοδότησης και των επενδύσεων, καθώς και της στήριξης των μικροκαλλιεργητών, των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων». Οι υπογράφοντες δεσμεύτηκαν για την ανάσχεση και την αντιστροφή της απώλειας των δασών και της υποβάθμισης της γης έως το 2030 και τόνισαν ότι θα ενισχύσουν τις κοινές τους προσπάθειες για τη διευκόλυνση των εμπορικών και αναπτυξιακών πολιτικών, διεθνώς και εγχώρια, που προάγουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση βασικών προϊόντων, και λειτουργούν προς αμοιβαίο όφελος των χωρών.

(18)

Ως μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), η Ένωση έχει δεσμευτεί να προωθήσει ένα οικουμενικό, βασισμένο σε κανόνες, ανοικτό, διαφανές, προβλέψιμο, χωρίς αποκλεισμούς, αμερόληπτο και δίκαιο πολυμερές εμπορικό σύστημα στο πλαίσιο του ΠΟΕ, καθώς και μια ανοικτή, βιώσιμη και δυναμική εμπορική πολιτική. Ως εκ τούτου, το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού περιλαμβάνει, αφενός, βασικά και παράγωγα προϊόντα που παράγονται εντός της Ένωσης και, αφετέρου, βασικά και παράγωγα προϊόντα που εισάγονται στην Ένωση.

(18)

Ως μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), η Ένωση έχει δεσμευτεί να προωθήσει ένα οικουμενικό, βασισμένο σε κανόνες, ανοικτό, διαφανές, προβλέψιμο, χωρίς αποκλεισμούς, αμερόληπτο και δίκαιο πολυμερές εμπορικό σύστημα στο πλαίσιο του ΠΟΕ, καθώς και μια ανοικτή, βιώσιμη και δυναμική εμπορική πολιτική. Όλα τα μέτρα που θεσπίζει η Ένωση και τα οποία επηρεάζουν το εμπόριο απαιτείται να συμμορφώνονται με τον ΠΟΕ. Επιπλέον, όλα τα μέτρα που θεσπίζει η Ένωση και τα οποία επηρεάζουν το εμπόριο απαιτείται να λαμβάνουν υπόψη την πιθανή αντίδραση των εμπορικών εταίρων της Ένωσης και να διασφαλίζουν ότι η επιβολή του μέτρου δεν είναι αδικαιολόγητα περιοριστική για το εμπόριο και δεν το διαταράσσει, ενώ παράλληλα λαμβάνει υπόψη ότι συντρέχει υπέρτατο συμφέρον για τη διατήρηση εξαντλήσιμων φυσικών πόρων. Ως εκ τούτου, το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού περιλαμβάνει, αφενός, βασικά και παράγωγα προϊόντα που παράγονται εντός της Ένωσης και, αφετέρου, βασικά και παράγωγα προϊόντα που εισάγονται στην Ένωση , ενώ επίσης επικεντρώνεται σε βασικά και παράγωγα προϊόντα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να οδηγήσουν σε αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών, καθώς και σε δασική μετατροπή .

(18α)

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πλανήτης όσον αφορά την κλιματική αλλαγή και την απώλεια βιοποικιλότητας μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με παγκόσμια δράση. Η Ένωση θα πρέπει να αποτελέσει ισχυρό παγκόσμιο παράγοντα δίνοντας το παράδειγμα και αναλαμβάνοντας ηγετικό ρόλο στη διεθνή συνεργασία για τη δημιουργία ενός ανοικτού και δίκαιου πολυμερούς συστήματος στο οποίο το βιώσιμο εμπόριο θα λειτουργεί ως βασικός καταλύτης της πράσινης μετάβασης τόσο για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής όσο και για την αντιστροφή της απώλειας βιοποικιλότητας.

(19)

Ο παρών κανονισμός ακολουθεί επίσης την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μια ανοικτή, βιώσιμη και δυναμική εμπορική πολιτική» (38), στην οποία αναφέρεται ότι, δεδομένων των νέων εσωτερικών και εξωτερικών προκλήσεων και, ειδικότερα, του νέου και πιο βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης που καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και την ευρωπαϊκή ψηφιακή στρατηγική, η ΕΕ χρειάζεται νέα στρατηγική εμπορικής πολιτικής, η οποία να στηρίζει την επίτευξη των στόχων εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής της και να προωθεί εντονότερα τη βιωσιμότητα, σύμφωνα με τη δέσμευση που έχει αναλάβει για πλήρη εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. Η εμπορική πολιτική πρέπει να αξιοποιηθεί πλήρως τόσο για την ανάκαμψη μετά την πανδημία COVID-19 όσο και για τον πράσινο και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας, καθώς και για την οικοδόμηση μιας ανθεκτικότερης Ευρώπης στον κόσμο .

(19)

Ο παρών κανονισμός ακολουθεί επίσης την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μια ανοικτή, βιώσιμη και δυναμική εμπορική πολιτική» (38), στην οποία αναφέρεται ότι, δεδομένων των νέων εσωτερικών και εξωτερικών προκλήσεων και, ειδικότερα, του νέου και πιο βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης που καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και την ευρωπαϊκή ψηφιακή στρατηγική, η ΕΕ χρειάζεται νέα στρατηγική εμπορικής πολιτικής, η οποία να στηρίζει την επίτευξη των στόχων εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής της και να προωθεί εντονότερα τη βιωσιμότητα, σύμφωνα με τη δέσμευση που έχει αναλάβει για πλήρη εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. Η εμπορική και διεθνής συνεργασία μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά εργαλεία για την εδραίωση υψηλότερων προτύπων βιωσιμότητας, ιδίως όσον αφορά τους τομείς που συνδέονται με τα δάση και τις αλυσίδες αξίας που προκύπτουν από αυτά. Ωστόσο, η αξιολόγηση των υφιστάμενων συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών κατέδειξε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν αδυναμίες στην εφαρμογή και την επιβολή των υφιστάμενων εμπορικών συμφωνιών, και ότι οι εμπορικές και επενδυτικές πολιτικές της Ένωσης πρέπει να εξορθολογιστούν προκειμένου να αντιμετωπιστεί με πιο αποτελεσματικό τρόπο η παγκόσμια πρόκληση της αποψίλωσης των δασών .

(19α)

Προκειμένου να αναζωογονηθούν οι εργασίες της Ένωσης για τις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της Ένωσης και να εκπληρωθούν οι δεσμεύσεις της Ένωσης στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού και της Σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα, οι οποίες ζητούν την προστασία των δασών, η εμπορική πολιτική της Ένωσης θα πρέπει να επικεντρωθεί στην εφαρμογή και την επιβολή των υφιστάμενων εμπορικών συμφωνιών, καθώς και στη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων και τη σύναψη νέων εμπορικών συμφωνιών που περιλαμβάνουν ισχυρές, δεσμευτικές και εκτελεστές διατάξεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

(19β)

Στις διαπραγματευτικές εντολές θα πρέπει να περιλαμβάνονται ισχυρές ρήτρες που σχετίζονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, τη δασική μετατροπή και τη μετατροπή και υποβάθμιση άλλων οικοσυστημάτων, ενώ θα πρέπει να περιλαμβάνονται επίσης βιώσιμοι δείκτες αναφοράς αναφορικά με τις σχετικές πρώτες ύλες για τη χορήγηση νέων εμπορικών προτιμήσεων.

(19γ)

Κάθε εταιρική σχέση ή συνεργασία με εμπορικό εταίρο θα πρέπει πάντα να επιτρέπει την πλήρη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων, όπως, μεταξύ άλλων, της κοινωνίας των πολιτών, των αυτόχθονων πληθυσμών, των τοπικών κοινοτήτων και του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ και των μικροκαλλιεργητών, λαμβάνοντας υπόψη την αυτονομία των κοινωνικών εταίρων.

(19δ)

Οι διατάξεις για τις δημόσιες συμβάσεις στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την κοινωνική, περιβαλλοντική και υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά.

(19ε)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρές συμφωνίες εταιρικής σχέσης που θα βασίζονται στο εμπόριο και τη συνεργασία με τις μεγάλες χώρες παραγωγής των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων, λαμβάνοντας υπόψη τα ειδικά συμφέροντα των μικροκαλλιεργητών και των τοπικών κοινοτήτων.

(20)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να είναι συμπληρωματικός προς άλλα μέτρα που προτείνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη» (39), και ιδίως: 1) τη συνεργασία με χώρες παραγωγής για την υποστήριξή τους στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της αποψίλωσης των δασών, όπως η αδύναμη διακυβέρνηση, η αναποτελεσματική επιβολή του νόμου και η διαφθορά, και 2) την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας με σημαντικές χώρες κατανάλωσης για την προώθηση της υιοθέτησης παρόμοιων μέτρων με στόχο την αποφυγή της διάθεσης στην αγορά τους προϊόντων που προέρχονται από αλυσίδες εφοδιασμού οι οποίες σχετίζονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών.

(20)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να είναι συμπληρωματικός προς άλλα μέτρα που προτείνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη» (39), και ιδίως: 1) τη συνεργασία με χώρες παραγωγής για την υποστήριξή τους στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της αποψίλωσης των δασών, όπως η αδύναμη διακυβέρνηση, η αναποτελεσματική επιβολή του νόμου και η διαφθορά, και 2) την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας με σημαντικές χώρες κατανάλωσης , μέσω —μεταξύ άλλων δράσεων— της προώθησης εμπορικών συμφωνιών που περιλαμβάνουν διατάξεις για τη διατήρηση των δασών και ενθαρρύνουν το εμπόριο γεωργικών και δασικών προϊόντων μηδενικής αποψίλωσης, και της θέσπισης παρόμοιων μέτρων με στόχο την αποφυγή της διάθεσης στην αγορά τους προϊόντων που προέρχονται από αλυσίδες εφοδιασμού οι οποίες σχετίζονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών , καθώς και τη δασική μετατροπή .

(20α)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συνάδει με την αρχή της συνοχής των πολιτικών για την ανάπτυξη και, ως εκ τούτου, να συμβάλει στην προώθηση και τη διευκόλυνση της συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες, ιδίως με τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ), μέσω της παροχής τεχνικής και οικονομικής βοήθειας, καθώς και μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών και ορθών πρακτικών όσον αφορά τη διαφύλαξη, τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση των δασών, αναγνωρίζοντας ειδικά τις πρωτοβουλίες στο τομέα της βιωσιμότητας που αναλαμβάνονται από τον ιδιωτικό τομέα.

(20β)

Ανάλογα με την εκάστοτε αναπτυσσόμενη χώρα και τη γενική περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική της κατάσταση, θα πρέπει να εξεταστεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στον τομέα της βιωσιμότητας, με συνεκτίμηση της περιβαλλοντικής, καθώς και της κοινωνικής και οικονομικής διάστασης, ιδίως όσον αφορά τις ΛΑΧ. Τα μέτρα της Ένωσης δεν θα πρέπει να οδηγούν σε μείωση του εισοδήματος των ευάλωτων πληθυσμών, σε απώλεια θέσεων εργασίας ή σε οπισθοδρόμηση των επιτευγμάτων των αναπτυσσόμενων χωρών, ενώ θα πρέπει να αποφεύγουν την παροχή κινήτρων για παράνομες δραστηριότητες, πολλές από τις οποίες συνδέονται με το διακρατικό οργανωμένο έγκλημα, και οι επιπτώσεις των οποίων είναι ακόμη πιο καταστροφικές για το περιβάλλον και την κοινωνία. Θα πρέπει επίσης να ληφθούν επαρκώς υπόψη οι αρνητικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 στην πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την επίτευξη των ΣΒΑ και ιδίως ο δυσανάλογος αντίκτυπος της πανδημίας στα φτωχά και ευάλωτα άτομα, καθώς και στην απασχόληση και την ανισότητα.

(21)

Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να συνεργάζεται με τις χώρες παραγωγής και, γενικότερα, με διεθνείς οργανισμούς και φορείς, και να ενισχύσει την υποστήριξη και τα κίνητρά της όσον αφορά την προστασία των δασών και τη μετάβαση σε παραγωγή μηδενικής αποψίλωσης, αναγνωρίζοντας τον ρόλο των αυτόχθονων πληθυσμών, βελτιώνοντας τη διακυβέρνηση και τη γαιοκτησία, ενισχύοντας την επιβολή του νόμου και προωθώντας την αειφόρο διαχείριση των δασών, την ανθεκτική στις κλιματικές αλλαγές γεωργία, τη βιώσιμη εντατικοποίηση και διαφοροποίηση, την αγροοικολογία και τη γεωργοδασοκομία. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να αναγνωρίζει τον ρόλο των αυτόχθονων πληθυσμών στην προστασία των δασών. Με βάση την εμπειρία και τα διδάγματα που αντλήθηκαν στο πλαίσιο των υφιστάμενων πρωτοβουλιών, η Ένωση και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεργαστούν με τις χώρες παραγωγής, κατόπιν αιτήματός τους, προκειμένου να εκμεταλλευτούν τις πολλαπλές λειτουργικές δυνατότητες του δάσους, να τις υποστηρίξουν στη μετάβαση προς τη βιώσιμη διαχείριση των δασών και να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις, καλύπτοντας παράλληλα τις τοπικές ανάγκες και δίνοντας προσοχή στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικροκαλλιεργητές, σύμφωνα με την ανακοίνωση για την εντατικοποίηση της δράσης για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη. Η εταιρική προσέγγιση θα πρέπει να βοηθά τις χώρες παραγωγής στην προστασία, την αποκατάσταση και τη βιώσιμη χρήση των δασών, συμβάλλοντας έτσι στον στόχο του παρόντος κανονισμού για μείωση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών.

(21)

Σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να συνεργάζεται με τις χώρες παραγωγής και, γενικότερα, με διεθνείς οργανισμούς και φορείς, καθώς και με σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς που δραστηριοποιούνται επιτόπου, και να ενισχύσει την υποστήριξη και τα κίνητρά της όσον αφορά την προστασία και την αποκατάσταση των δασών και τη μετάβαση σε παραγωγή μηδενικής αποψίλωσης, αναγνωρίζοντας και ενισχύοντας τον ρόλο και τα δικαιώματα των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων , βελτιώνοντας τη διακυβέρνηση και τη γαιοκτησία, το δικαίωμα στην ελεύθερη, εκ των προτέρων και κατόπιν ενημέρωσης συναίνεση, ενισχύοντας την επιβολή του νόμου και προωθώντας την αειφόρο διαχείριση των δασών κοντά στη φύση βάσει δεικτών και ορίων, τον οικοτουρισμό , την ανθεκτική στις κλιματικές αλλαγές γεωργία, τη διαφοροποίηση, την αγροοικολογία και τη γεωργοδασοκομία. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να αναγνωρίζει πλήρως τον ρόλο και τα δικαιώματα των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων στην προστασία των δασών. Με βάση την εμπειρία και τα διδάγματα που αντλήθηκαν στο πλαίσιο των υφιστάμενων πρωτοβουλιών, η Ένωση και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεργαστούν με τις χώρες παραγωγής, κατόπιν αιτήματός τους, και να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις, καλύπτοντας παράλληλα τις τοπικές ανάγκες και δίνοντας προσοχή στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικροκαλλιεργητές, σύμφωνα με την ανακοίνωση για την εντατικοποίηση της δράσης για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη. Οι κανόνες και οι απαιτήσεις θα πρέπει να προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν την επιβάρυνση των μικροκαλλιεργητών σε τρίτες χώρες και να αποτρέψουν τα εμπόδια στην πρόσβασή τους στην αγορά της Ένωσης και στο διεθνές εμπόριο. Η εταιρική προσέγγιση θα πρέπει να βοηθά τις χώρες παραγωγής στην προστασία, την αποκατάσταση και τη βιώσιμη χρήση των δασών, συμβάλλοντας έτσι στον στόχο του παρόντος κανονισμού για μείωση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών , καθώς και της δασικής μετατροπής, όπως και για στήριξη της αποκατάστασης των δασών, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών και γεωχωρικών πληροφοριών .

(21α)

Ο παρών κανονισμός αναγνωρίζει την οικονομική σημασία των εξαγωγών βασικών προϊόντων για τρίτες χώρες, καθώς και τις ειδικές προκλήσεις που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι μικροκαλλιεργητές, ιδίως οι γυναίκες. Δεδομένου ότι το μερίδιο των μικροκαλλιεργητών στην παραγωγή των σχετικών προϊόντων μπορεί να είναι πολύ υψηλό, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν οι μικροκαλλιεργητές με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Είναι ζωτικής σημασίας οι φορείς εκμετάλλευσης που αγοράζουν από μικροκαλλιεργητές να παρέχουν έγκαιρη οικονομική και τεχνική στήριξη για να βοηθήσουν τους μικροκαλλιεργητές να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις πρόσβασης στην αγορά της Ένωσης. Για τη στήριξη βιώσιμων πρακτικών, όπως η αγροοικολογία και η διαχείριση των κοινοτικών δασών, η Ένωση θα πρέπει να αντιμετωπίσει τους άμεσους και έμμεσους παράγοντες αποψίλωσης των δασών, συμπεριλαμβανομένης της φτώχειας, προωθώντας ένα εισόδημα διαβίωσης για τους μικροκαλλιεργητές που παράγουν αγαθά τα οποία εξάγονται στην Ένωση και εξασφαλίζοντας επαρκείς πόρους για την ειδική στήριξη των μικροκαλλιεργητών σε τρίτες χώρες ώστε να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού και τη διευκόλυνση της πρόσβασής τους στην αγορά της Ένωσης. Ταυτόχρονα, η δημιουργία ενός αξιόπιστου συστήματος ιχνηλασιμότητας μπορεί να ενδυναμώσει τους μικροκαλλιεργητές, καθώς μπορεί να αποφύγει τη μη καταβολή των υπεσχημένων πριμοδοτήσεων βιωσιμότητας, να επιτρέψει τις ηλεκτρονικές πληρωμές στους παραγωγούς με χρήση του εθνικού συστήματος ιχνηλασιμότητας, καταπολεμώντας έτσι την απάτη και δίνοντας τη δυνατότητα στις τοπικές αρχές να συλλέγουν γνώσεις σχετικά με τον αριθμό των γεωτεμαχίων των παραγωγών και να ελέγχουν τον αριθμό των γεωργών.

(22)

Μια άλλη σημαντική δράση που αναγγέλθηκε στην ανακοίνωση είναι η δημιουργία παρατηρητηρίου της ΕΕ για την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, τις αλλαγές στην παγκόσμια δασική κάλυψη και τους συναφείς ενοχοποιητικούς παράγοντες ( στο εξής: παρατηρητήριο της ΕΕ), το οποίο δρομολόγησε η Επιτροπή με στόχο την καλύτερη παρακολούθηση των αλλαγών στην παγκόσμια δασική κάλυψη και των συναφών ενοχοποιητικών παραγόντων. Επιπλέον, βασιζόμενο σε ήδη υπάρχοντα εργαλεία παρακολούθησης, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων Copernicus, το παρατηρητήριο της ΕΕ θα διευκολύνει την πρόσβαση σε πληροφορίες για τις αλυσίδες εφοδιασμού που απευθύνονται στους δημόσιους φορείς, τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, παρέχοντας εύκολα κατανοητά δεδομένα και πληροφορίες που συνδέουν την αποψίλωση των δασών, την υποβάθμιση των δασών και τις αλλαγές στην παγκόσμια δασική κάλυψη με τη ζήτηση και το εμπόριο της ΕΕ όσον αφορά βασικά και παράγωγα προϊόντα. Το παρατηρητήριο της ΕΕ θα υποστηρίξει έτσι άμεσα την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, παρέχοντας επιστημονικά στοιχεία σχετικά με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών σε παγκόσμιο επίπεδο και το συναφές εμπόριο. Θα συνεργάζεται στενά με σχετικούς διεθνείς οργανισμούς, ερευνητικά ιδρύματα και τρίτες χώρες.

(22)

Μια άλλη σημαντική δράση που αναγγέλθηκε στην ανακοίνωση είναι η δημιουργία παρατηρητηρίου της ΕΕ για την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, τις αλλαγές στην παγκόσμια δασική κάλυψη και τους συναφείς ενοχοποιητικούς παράγοντες (παρατηρητήριο της ΕΕ), το οποίο δρομολόγησε η Επιτροπή με στόχο την καλύτερη παρακολούθηση των αλλαγών στην παγκόσμια δασική κάλυψη και των συναφών ενοχοποιητικών παραγόντων. Επιπλέον, βασιζόμενο σε ήδη υπάρχοντα εργαλεία παρακολούθησης, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων Copernicus και άλλων πηγών δημόσιας ή ιδιωτικής χρήσης , το παρατηρητήριο της ΕΕ θα διευκολύνει την πρόσβαση σε πληροφορίες για τις αλυσίδες εφοδιασμού που απευθύνονται στους δημόσιους φορείς, τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, παρέχοντας εύκολα κατανοητά δεδομένα και πληροφορίες που συνδέουν την αποψίλωση των δασών, την υποβάθμιση των δασών και τις αλλαγές στην παγκόσμια δασική κάλυψη με τη ζήτηση και το εμπόριο της ΕΕ όσον αφορά βασικά και παράγωγα προϊόντα. Το παρατηρητήριο της ΕΕ θα υποστηρίξει έτσι άμεσα την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, παρέχοντας επιστημονικά στοιχεία σχετικά με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών σε παγκόσμιο επίπεδο και το συναφές εμπόριο. Το παρατηρητήριο θα πρέπει να διαθέτει σταθερούς και επαρκείς πόρους και να συμμετέχει στη δημιουργία ενός συστήματος ταχείας προειδοποίησης των φορέων εκμετάλλευσης, των εμπόρων, της κοινωνίας των πολιτών και των αρμόδιων αρχών, όταν η ανάλυση της δασικής κάλυψης δείχνει δραστηριότητα αποψίλωσης ή υποβάθμισης των δασών. Προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο το παρατηρητήριο της ΕΕ μπορεί να συμβάλει στην ανάλυση της σχετικής νομοθεσίας στις χώρες παραγωγής, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και του δικονομικού δικαιώματος για ελεύθερη, εκ των προτέρων και κατόπιν ενημέρωσης συναίνεση. Το παρατηρητήριο της ΕΕ θα συνεργάζεται στενά με σχετικούς διεθνείς οργανισμούς, ερευνητικά ιδρύματα , μη κυβερνητικές οργανώσεις, φορείς εκμετάλλευσης και τρίτες χώρες. Θα συνεργάζεται επίσης με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών με σκοπό τη συγκέντρωση των δεδομένων και των αποτελεσμάτων των ελέγχων που διενεργούν επί τόπου.

(23)

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της παράνομης υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου και δεν αντιμετωπίζει άμεσα την αποψίλωση των δασών. Το πλαίσιο αυτό αποτελείται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά (40) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 του Συμβουλίου περί δημιουργίας εθελοντικού συστήματος αδειών FLEGT για τις εισαγωγές ξυλείας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (41). Και οι δύο αυτοί κανονισμοί αξιολογήθηκαν στο πλαίσιο ελέγχου καταλληλότητας ο οποίος διαπίστωσε ότι, ενώ η νομοθεσία είχε θετικό αντίκτυπο στη δασική διακυβέρνηση, οι στόχοι των δύο κανονισμών –ήτοι ο περιορισμός της παράνομης υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου και η μείωση της κατανάλωσης παράνομα υλοτομημένης ξυλείας στην ΕΕ – δεν έχουν επιτευχθεί  (42), συνήχθη δε το συμπέρασμα ότι η εστίαση αποκλειστικά στη νομιμότητα της ξυλείας δεν επαρκεί για την επίτευξη των τεθέντων στόχων .

(23)

Το ισχύον πλαίσιο της ΕΕ για τα δάση είναι το σχέδιο δράσης της ΕΕ για την επιβολή της δασικής νομοθεσίας, τη διακυβέρνηση και το εμπόριο (FLEGT) το οποίο επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της παράνομης υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου και δεν αντιμετωπίζει άμεσα την αποψίλωση των δασών. Το πλαίσιο αυτό αποτελείται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση των υποχρεώσεων των φορέων εκμετάλλευσης που διαθέτουν ξυλεία και προϊόντα ξυλείας στην αγορά (40) και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 του Συμβουλίου περί δημιουργίας εθελοντικού συστήματος αδειών FLEGT για τις εισαγωγές ξυλείας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (41) , που θέτει σε λειτουργία τις Συμφωνίες Εθελοντικής Εταιρικής Σχέσης (VPA) . Οι επιδόσεις και η εφαρμογή των δύο κανονισμών υποβλήθηκαν σε έλεγχο καταλληλότητας, από τον οποίο διαπιστώθηκε ότι, ενώ και οι δύο σημείωσαν κάποια επιτυχία, ορισμένες προκλήσεις όσον αφορά την εφαρμογή έχουν καθυστερήσει την πρόοδο προς την πλήρη επίτευξη των στόχων τους. Η εφαρμογή και η λειτουργία του συστήματος δέουσας επιμέλειας δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 995/210, αφενός, και ο περιορισμένος αριθμός των χωρών που συμμετέχουν στη διαδικασία VPA, με μία μόνο χώρα να διαθέτει μέχρι στιγμής σύστημα αδειοδότησης (Ινδονησία), αφετέρου, περιόρισαν την αποτελεσματικότητα όσον αφορά την επίτευξη του στόχου για μείωση της κατανάλωσης παράνομα υλοτομημένης ξυλείας στην ΕΕ.

(24)

Διαθέσιμες εκθέσεις επιβεβαιώνουν ότι σημαντικό μέρος της συνεχιζόμενης αποψίλωσης των δασών είναι νόμιμο σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας παραγωγής. Πρόσφατη έκθεση (43) εκτιμά ότι, μεταξύ 2013 και 2019, το 30 % περίπου της αποψίλωσης των δασών που προοριζόταν για εμπορική γεωργία σε τροπικές χώρες ήταν νόμιμο. Τα διαθέσιμα δεδομένα τείνουν να εστιάζουν σε χώρες με αδύναμη διακυβέρνηση — το παγκόσμιο μερίδιο παράνομης αποψίλωσης δασών ενδέχεται να είναι χαμηλότερο, υπάρχουν όμως ήδη σαφή δεδομένα που υποδεικνύουν ότι η μη συμπερίληψη της αποψίλωσης που είναι νόμιμη στη χώρα παραγωγής υπονομεύει την αποτελεσματικότητα των μέτρων πολιτικής .

(24)

Διαθέσιμες εκθέσεις επιβεβαιώνουν ότι σημαντικό μέρος της συνεχιζόμενης αποψίλωσης των δασών είναι νόμιμο σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας παραγωγής. Πρόσφατη έκθεση (43) εκτιμά ότι, μεταξύ 2013 και 2019, το 30 % περίπου της αποψίλωσης των δασών που προοριζόταν για εμπορική γεωργία σε τροπικές χώρες ήταν νόμιμο. Τα διαθέσιμα δεδομένα τείνουν να εστιάζουν σε χώρες με αδύναμη διακυβέρνηση —το παγκόσμιο μερίδιο παράνομης αποψίλωσης δασών ενδέχεται να είναι χαμηλότερο, υπάρχουν όμως ήδη σαφή δεδομένα που υποδεικνύουν ότι η μη συμπερίληψη της αποψίλωσης που είναι νόμιμη στη χώρα παραγωγής υπονομεύει την αποτελεσματικότητα των μέτρων σε αυτόν τον τομέα .

(25)

Η εκτίμηση επιπτώσεων των πιθανών μέτρων πολιτικής για την αντιμετώπιση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών που προκαλούνται από την Ένωση, τα συμπεράσματα του Συμβουλίου και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 2020 προσδιορίζουν ρητά την ανάγκη να αναχθεί η αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών σε καθοριστικό κριτήριο για τα μελλοντικά μέτρα της Ένωσης. Ως εκ τούτου, το νέο νομικό πλαίσιο της Ένωσης θα πρέπει να καλύπτει τόσο τη νομιμότητα όσο και το κατά πόσον η παραγωγή των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων είναι μηδενικής αποψίλωσης.

(25)

Η εκτίμηση επιπτώσεων των πιθανών μέτρων πολιτικής για την αντιμετώπιση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών που προκαλούνται από την Ένωση, τα συμπεράσματα του Συμβουλίου και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 2020 προσδιορίζουν ρητά την ανάγκη να αναχθεί η αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών σε καθοριστικό κριτήριο για τα μελλοντικά μέτρα της Ένωσης. Η εστίαση μόνο στη νομιμότητα θα μπορούσε δυνητικά να ενθαρρύνει τον ανταγωνισμό προς τα κάτω σε χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων. Οι χώρες αυτές θα μπορούσαν να υποκύψουν στον πειρασμό να μειώσουν την προστασία του περιβάλλοντος με σκοπό τη διευκόλυνση της πρόσβασης των προϊόντων τους στην αγορά της Ένωσης. Ως εκ τούτου, το νέο νομικό πλαίσιο της Ένωσης θα πρέπει να καλύπτει τόσο τη νομιμότητα όσο και το κατά πόσον η παραγωγή των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων είναι μηδενικής αποψίλωσης και κατά πόσον διατηρείται η προστασία των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας που έχουν οι αυτόχθονες και οι τοπικοί πληθυσμοί .

(26)

Ο ορισμός της «μηδενικής αποψίλωσης» θα πρέπει να είναι αρκετά ευρύς ώστε να καλύπτει τόσο την αποψίλωση όσο και την υποβάθμιση των δασών, θα πρέπει να παρέχει νομική σαφήνεια και να είναι μετρήσιμος με βάση ποσοτικά, αντικειμενικά και διεθνώς αναγνωρισμένα δεδομένα.

(26)

Ο ορισμός της «μηδενικής αποψίλωσης» θα πρέπει να είναι αρκετά ευρύς ώστε να καλύπτει την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών , καθώς και τη δασική μετατροπή , θα πρέπει να παρέχει νομική σαφήνεια και να είναι μετρήσιμος με βάση ποσοτικά, αντικειμενικά και διεθνώς αναγνωρισμένα δεδομένα.

(27)

Ο κανονισμός θα πρέπει να καλύπτει τα βασικά προϊόντα των οποίων η κατανάλωση στην Ένωση έχει τις σημαντικότερες συνέπειες όσον αφορά την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών σε παγκόσμιο επίπεδο και για τα οποία η παρέμβαση πολιτικής της Ένωσης θα μπορούσε να αποφέρει τα υψηλότερα οφέλη ανά μοναδιαία αξία εμπορίου. Στο πλαίσιο της υποστηρικτικής μελέτης για την εκτίμηση επιπτώσεων πραγματοποιήθηκε εκτενής ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας, και συγκεκριμένα των πρωτογενών πηγών μέσω των οποίων εκτιμάται ο αντίκτυπος της κατανάλωσης της ΕΕ στην αποψίλωση των δασών σε παγκόσμιο επίπεδο και συνδέεται το εν λόγω αποτύπωμα με συγκεκριμένα βασικά προϊόντα, η οποία και διασταυρώθηκε μέσω εκτεταμένης διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Από τη διαδικασία αυτή προέκυψε ένας αρχικός κατάλογος οκτώ βασικών προϊόντων. Η ξυλεία συμπεριλήφθηκε απευθείας στο πεδίο εφαρμογής, καθώς καλυπτόταν ήδη από τον κανονισμό EUTR. Στη συνέχεια, ο κατάλογος των βασικών προϊόντων μειώθηκε περαιτέρω μέσω ανάλυσης αποτελεσματικότητας στην εκτίμηση επιπτώσεων. Αυτή η ανάλυση αποτελεσματικότητας συνέκρινε τα εκτάρια αποψίλωσης των δασών που συνδέονται με την κατανάλωση της ΕΕ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις πρόσφατου ερευνητικού εγγράφου  (44) , για καθένα από αυτά τα βασικά προϊόντα με τη μέση αξία των εισαγωγών στην ΕΕ. Σύμφωνα με το ερευνητικό έγγραφο που χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση αποτελεσματικότητας, μεταξύ των οκτώ συνολικά βασικών προϊόντων που αναλύθηκαν στο εν λόγω έγγραφο, έξι βασικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο αποψίλωσης των δασών που προκαλείται από την ΕΕ: φοινικέλαιο (33,95  %), σόγια (32,83  %), ξυλεία (8,62  %), κακάο (7,54  %), καφές (7,01  %) και βοοειδή (5,01  %).

(27)

Ο κανονισμός θα πρέπει να καλύπτει τα βασικά προϊόντα των οποίων η κατανάλωση στην Ένωση έχει τις σημαντικότερες συνέπειες όσον αφορά την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών , καθώς και τη δασική μετατροπή, σε παγκόσμιο επίπεδο και για τα οποία η παρέμβαση πολιτικής της Ένωσης θα μπορούσε να αποφέρει τα υψηλότερα οφέλη ανά μοναδιαία αξία εμπορίου. Στο πλαίσιο της υποστηρικτικής μελέτης για την εκτίμηση επιπτώσεων πραγματοποιήθηκε εκτενής ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας, και συγκεκριμένα των πρωτογενών πηγών μέσω των οποίων εκτιμάται ο αντίκτυπος της κατανάλωσης της ΕΕ στην αποψίλωση των δασών σε παγκόσμιο επίπεδο και συνδέεται το εν λόγω περιβαλλοντικό αποτύπωμα με συγκεκριμένα βασικά προϊόντα, η οποία και διασταυρώθηκε μέσω εκτεταμένης διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Από τη διαδικασία αυτή προέκυψε ένας αρχικός κατάλογος βασικών προϊόντων. Η ξυλεία συμπεριλήφθηκε απευθείας στο πεδίο εφαρμογής, καθώς καλυπτόταν ήδη από τον κανονισμό EUTR. Σύμφωνα με πρόσφατο ερευνητικό έγγραφο που χρησιμοποιήθηκε για την ανάλυση αποτελεσματικότητας, μεταξύ των συνολικών βασικών προϊόντων που αναλύθηκαν στο εν λόγω έγγραφο (44), έξι βασικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο αποψίλωσης των δασών που προκαλείται από την ΕΕ: φοινικέλαιο (33,95  %), σόγια (32,83  %), ξυλεία (8,62  %), κακάο (7,54  %), καφές (7,01  %) και βοοειδή (5,01  %). Το κρέας που εισάγεται στην Ένωση θα πρέπει να υπόκειται στους ίδιους κανόνες με το κρέας που παράγεται εντός της Ένωσης. Ως εκ τούτου, το κρέας χοίρων, πουλερικών και αιγοπροβάτων θα πρέπει να καλύπτεται από τον παρόντα κανονισμό, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα ζώα που εκτρέφονται εκτός της Ένωσης και στη συνέχεια εισάγονται έχουν τραφεί με βασικά ή παράγωγα προϊόντα μηδενικής αποψίλωσης. Το καουτσούκ και ο αραβόσιτος θα πρέπει επίσης να καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό λόγω των επιπτώσεών τους στην αποψίλωση των δασών σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Επιτροπή θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του παραρτήματος Ι.

(27α)

Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, καθώς οι υπηρεσίες τους θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υποστήριξη δραστηριοτήτων που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, καθώς και με τη δασική μετατροπή. Όλες οι τραπεζικές, επενδυτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων θα πρέπει, επομένως, να συμπεριληφθούν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού προκειμένου να αποτραπεί η υποστήριξη έργων που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την αποψίλωση ή την υποβάθμιση των δασών, η τη δασική μετατροπή.

(29)

Στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να θεσπίζονται υποχρεώσεις όσον αφορά τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα, με στόχο την αποτελεσματική καταπολέμηση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών και την προώθηση των αλυσίδων εφοδιασμού μηδενικής αποψίλωσης.

(29)

Στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να θεσπίζονται υποχρεώσεις όσον αφορά τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα, με στόχο την αποτελεσματική καταπολέμηση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών , καθώς και της δασικής μετατροπής, και την προώθηση των αλυσίδων εφοδιασμού μηδενικής αποψίλωσης , καθώς και την προώθηση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων, τόσο στην Ένωση όσο και σε τρίτες χώρες .

(29α)

Όταν αξιολογείται ο κίνδυνος να μη συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που πρόκειται να διατεθούν στην αγορά της Ένωσης ή να εξαχθούν από αυτήν, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που συνδέονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, καθώς και με τη δασική μετατροπή, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των αυτόχθονων πληθυσμών, των τοπικών κοινοτήτων και των κατόχων εθιμικών δικαιωμάτων ιδιοκτησίας.

(30)

Πολλοί διεθνείς οργανισμοί και φορείς (π.χ. ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον, η συμφωνία του Παρισιού, η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης, η Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα) έχουν εκπονήσει εργασίες στον τομέα της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών και οι ορισμοί του παρόντος κανονισμού βασίζονται στις εργασίες τους.

(30)

Πολλοί διεθνείς οργανισμοί και φορείς (π.χ. ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή, το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον, η συμφωνία του Παρισιού, η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης, η Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα) έχουν εκπονήσει εργασίες στον τομέα της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών , καθώς και της μετατροπής και υποβάθμισης άλλων οικοσυστημάτων, και οι ορισμοί του παρόντος κανονισμού βασίζονται στις εργασίες τους.

(31)

Θα πρέπει να οριστεί καταληκτική ημερομηνία που θα παρέχει βάση για την αξιολόγηση τού κατά πόσον η υπό εξέταση γη έχει υποστεί αποψίλωση ή υποβάθμιση των δασών, κάτι που σημαίνει ότι κανένα βασικό ή παράγωγο προϊόν που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού δεν θα επιτρέπεται να εισέλθει στην αγορά της Ένωσης ή να εξαχθεί εάν έχει παραχθεί σε γη που υπόκειται σε αποψίλωση ή υποβάθμιση δασών μετά την ημερομηνία αυτή. Θα πρέπει να επιτρέπει την κατάλληλη επαλήθευση και παρακολούθηση και να ανταποκρίνεται στις υφιστάμενες διεθνείς δεσμεύσεις, όπως οι ΣΒΑ και η διακήρυξη της Νέας Υόρκης για τα δάση, ελαχιστοποιώντας έτσι την αιφνίδια διαταραχή των αλυσίδων εφοδιασμού, ενώ παράλληλα θα αφαιρεί κάθε κίνητρο για επιτάχυνση δραστηριοτήτων που οδηγούν σε αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών ενόψει της έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.

(31)

Θα πρέπει να οριστεί καταληκτική ημερομηνία που θα παρέχει βάση για την αξιολόγηση τού κατά πόσον η υπό εξέταση γη έχει υποστεί αποψίλωση ή υποβάθμιση των δασών, ή δασική μετατροπή, κάτι που σημαίνει ότι κανένα βασικό ή παράγωγο προϊόν που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού δεν θα επιτρέπεται να εισέλθει στην αγορά της Ένωσης ή να εξαχθεί εάν έχει παραχθεί σε γη που υπόκειται σε αποψίλωση ή υποβάθμιση δασών , ή δασική μετατροπή, μετά την ημερομηνία αυτή. Θα πρέπει να επιτρέπει την κατάλληλη επαλήθευση και παρακολούθηση και να λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες διεθνείς δεσμεύσεις, όπως οι ΣΒΑ και η διακήρυξη της Νέας Υόρκης για τα δάση, ελαχιστοποιώντας έτσι την αιφνίδια διαταραχή των αλυσίδων εφοδιασμού, ενώ παράλληλα θα αφαιρεί κάθε κίνητρο για επιτάχυνση δραστηριοτήτων που οδηγούν σε αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών , καθώς και σε δασική μετατροπή, ενόψει της έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού.

(32)

Για να ενισχυθεί η συμβολή της Ένωσης στην ανάσχεση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών και να διασφαλιστεί ότι δεν θα διατίθενται στην αγορά της Ένωσης βασικά και παράγωγα προϊόντα από αλυσίδες εφοδιασμού που σχετίζονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα δεν θα πρέπει να διατίθενται ή να καθίστανται διαθέσιμα στην αγορά της Ένωσης, ούτε να εξάγονται από την αγορά της, εάν δεν είναι μηδενικής αποψίλωσης και δεν έχουν παραχθεί σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της χώρας παραγωγής . Για να επιβεβαιωθεί ότι όντως συμβαίνει αυτό, θα πρέπει να συνοδεύονται πάντα από δήλωση δέουσας επιμέλειας.

(32)

Για να ενισχυθεί η συμβολή της Ένωσης στην ανάσχεση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών , καθώς και της δασικής μετατροπής, και να διασφαλιστεί ότι δεν θα διατίθενται στην αγορά της Ένωσης ούτε θα εξάγονται από αυτή βασικά και παράγωγα προϊόντα από αλυσίδες εφοδιασμού που σχετίζονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, καθώς και τη δασική μετατροπή, τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα δεν θα πρέπει να διατίθενται ή να καθίστανται διαθέσιμα στην αγορά της Ένωσης, ούτε να εξάγονται από την αγορά της, εάν δεν είναι μηδενικής αποψίλωσης και δεν έχουν παραχθεί σύμφωνα με τη σχετική εγχώρια και διεθνή νομοθεσία και τα πρότυπα . Για να επιβεβαιωθεί ότι όντως συμβαίνει αυτό, θα πρέπει να συνοδεύονται πάντα από δήλωση δέουσας επιμέλειας.

(33)

Με βάση συστημική προσέγγιση, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να βεβαιώνονται ότι τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που σκοπεύουν να διαθέσουν στην αγορά της Ένωσης συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις μηδενικής αποψίλωσης και νομιμότητας του παρόντος κανονισμού. Για τον σκοπό αυτό, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να θεσπίσουν και να εφαρμόζουν διαδικασίες δέουσας επιμέλειας. Η διαδικασία δέουσας επιμέλειας που απαιτείται από τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να περιλαμβάνει τρία στοιχεία: απαιτήσεις πληροφοριών, αξιολόγηση κινδύνου και μέτρα μετριασμού του κινδύνου. Οι διαδικασίες δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να είναι σχεδιασμένες ώστε να παρέχουν πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τις πηγές και τους προμηθευτές των βασικών και παράγωγων προϊόντων που διατίθενται στην αγορά της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών που καταδεικνύουν ότι πληρούνται οι απαιτήσεις για τη μη αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών και για τη νομιμότητα, μεταξύ άλλων με τον προσδιορισμό της χώρας και της περιοχής παραγωγής , συμπεριλαμβανομένων των συντεταγμένων γεωεντοπισμού των σχετικών γεωτεμαχίων . Οι εν λόγω συντεταγμένες γεωεντοπισμού που βασίζονται στον χρονισμό, τον εντοπισμό θέσης και/ή τη γεωσκόπηση θα μπορούσαν να κάνουν χρήση των διαστημικών δεδομένων και υπηρεσιών που παρέχονται στο πλαίσιο του διαστημικού προγράμματος της Ένωσης (EGNOS/Galileo και Copernicus). Βάσει των πληροφοριών αυτών, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να διενεργούν αξιολόγηση κινδύνου. Όταν εντοπίζεται κίνδυνος, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να μετριάζουν τον εν λόγω κίνδυνο, ώστε να επιτυγχάνουν μηδενικό ή αμελητέο κίνδυνο. Μόνο μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων βημάτων της διαδικασίας δέουσας επιμέλειας και την εξαγωγή συμπεράσματος ότι συντρέχει μηδενικός ή αμελητέος μόνο κίνδυνος μη συμμόρφωσης του σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος με τον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει να επιτρέπεται στον φορέα εκμετάλλευσης να διαθέσει το σχετικό βασικό ή παράγωγο προϊόν στην αγορά της Ένωσης ή να το εξαγάγει.

(33)

Με βάση συστημική προσέγγιση, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να βεβαιώνονται ότι τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που σκοπεύουν να διαθέσουν στην αγορά της Ένωσης συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις μηδενικής αποψίλωσης και νομιμότητας του παρόντος κανονισμού. Για τον σκοπό αυτό, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να θεσπίσουν και να εφαρμόζουν διαδικασίες δέουσας επιμέλειας. Η διαδικασία δέουσας επιμέλειας που απαιτείται από τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να περιλαμβάνει τέσσερα στοιχεία: απαιτήσεις πληροφοριών, αξιολόγηση κινδύνου και μέτρα μετριασμού του κινδύνου , καθώς και υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων . Οι διαδικασίες δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να είναι σχεδιασμένες ώστε να παρέχουν πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τις πηγές και τους προμηθευτές των βασικών και παράγωγων προϊόντων που διατίθενται στην αγορά της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών που καταδεικνύουν ότι πληρούνται οι απαιτήσεις για τη μη αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών , καθώς και για τη μη δασική μετατροπή, και για τη νομιμότητα, όπως και για τον σεβασμό των απαιτήσεων νομιμότητας και του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα από τη χώρα παραγωγής, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος για ελεύθερη, εκ των προτέρων και κατόπιν ενημέρωσης συναίνεση, μεταξύ άλλων με τον προσδιορισμό της χώρας παραγωγής ή των τμημάτων αυτής , συμπεριλαμβανομένων των συντεταγμένων γεωεντοπισμού. Οι εν λόγω συντεταγμένες γεωεντοπισμού που βασίζονται στον χρονισμό, τον εντοπισμό θέσης και/ή τη γεωσκόπηση θα μπορούσαν να κάνουν χρήση των διαστημικών δεδομένων και υπηρεσιών που παρέχονται στο πλαίσιο του διαστημικού προγράμματος της Ένωσης (EGNOS/Galileo και Copernicus). Η εφαρμογή προδιαγραφών γεωεντοπισμού σε τομείς όπου οι μικροκαλλιεργητές αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο παραγωγών ενδέχεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα απαιτητική και, όπου χρειάζεται, θα πρέπει να παρέχεται καθοδήγηση, καθώς και τεχνική και οικονομική υποστήριξη. Βάσει των πληροφοριών αυτών, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να διενεργούν αξιολόγηση κινδύνου. Όταν εντοπίζεται κίνδυνος, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να μετριάζουν τον εν λόγω κίνδυνο, ώστε να επιτυγχάνουν μηδενικό ή αμελητέο κίνδυνο. Μόνο μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων βημάτων της διαδικασίας δέουσας επιμέλειας και την εξαγωγή συμπεράσματος ότι συντρέχει μηδενικός ή αμελητέος μόνο κίνδυνος μη συμμόρφωσης του σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος με τον παρόντα κανονισμό, θα πρέπει να επιτρέπεται στον φορέα εκμετάλλευσης να διαθέσει το σχετικό βασικό ή παράγωγο προϊόν στην αγορά της Ένωσης ή να το εξαγάγει. Για να ενισχυθεί η διαφάνεια και να διευκολυνθεί η επιβολή, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει, σε ετήσια βάση, να υποβάλλουν δημόσια έκθεση σχετικά με το σύστημα δέουσας επιμέλειάς τους, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που έχουν ληφθεί για την υλοποίηση των υποχρεώσεών τους.

(33α)

Οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να καταβάλλουν εύλογες προσπάθειες για να διασφαλίζουν την καταβολή δίκαιου τιμήματος στους παραγωγούς από τους οποίους προμηθεύονται προϊόντα, ιδίως στους μικροκαλλιεργητές, ώστε να καθίσταται δυνατή η εξασφάλιση εισοδήματος διαβίωσης και να αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά η φτώχεια ως βασική αιτία της αποψίλωσης των δασών.

(33β)

Οι φορείς εκμετάλλευσης και οι έμποροι καθώς και οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να μπορούν να επωφελούνται από τα εργαλεία που διαθέτει η Ένωση κατά τη συλλογή και τη μεταγραφή των πληροφοριών που απαιτούνται για τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας. Οι υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για το EGNOS/Galileo και το Copernicus θα πρέπει να ενισχύσουν τις συνέργειές τους προκειμένου να επιτραπεί μια ολιστική προσέγγιση. Οι φορείς εκμετάλλευσης και οι έμποροι, σε συνεργασία με την Επιτροπή, θα πρέπει να υποστηρίζουν τους αγρότες, ιδίως τους μικροκαλλιεργητές, τους αυτόχθονες πληθυσμούς και τις τοπικές κοινότητες, ώστε να αποκτούν και να χρησιμοποιούν σωστά τα εργαλεία που απαιτούνται για τη συλλογή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένης της γεωγραφικής θέσης, και να τα οικειοποιούνται με βιώσιμο τρόπο.

(34)

Οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να αναλαμβάνουν επίσημα την ευθύνη για τη συμμόρφωση των σχετικών βασικών ή παράγωγων προϊόντων που σκοπεύουν να διαθέσουν στην αγορά της Ένωσης ή να εξαγάγουν, καθιστώντας διαθέσιμες δηλώσεις δέουσας επιμέλειας. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να παρέχει υπόδειγμα των εν λόγω δηλώσεων. Αυτό αναμένεται να διευκολύνει την επιβολή του παρόντος κανονισμού μέσω των αρμόδιων αρχών και δικαστηρίων, καθώς και να αυξήσει τη συμμόρφωση των φορέων εκμετάλλευσης.

(34)

Οι φορείς εκμετάλλευσης που διαθέτουν σχετικό βασικό ή παράγωγο προϊόν στην αγορά της Ένωσης ή εξάγουν παράγωγο ή βασικό προϊόν σε τρίτη χώρα θα πρέπει να αναλαμβάνουν επίσημα την ευθύνη για τη συμμόρφωση των σχετικών βασικών ή παράγωγων προϊόντων που σκοπεύουν να διαθέσουν στην αγορά της Ένωσης ή να εξαγάγουν, καθιστώντας διαθέσιμες δηλώσεις δέουσας επιμέλειας. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να παρέχει υπόδειγμα των εν λόγω δηλώσεων. Αυτό αναμένεται να διευκολύνει την επιβολή του παρόντος κανονισμού μέσω των αρμόδιων αρχών και δικαστηρίων, καθώς και να αυξήσει τη συμμόρφωση των φορέων εκμετάλλευσης.

(36)

Οι έμποροι θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι για τη συλλογή και την τήρηση πληροφοριών που διασφαλίζουν τη διαφάνεια της αλυσίδας εφοδιασμού των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων που καθιστούν διαθέσιμα στην αγορά. Οι μεγάλοι έμποροι που δεν είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) έχουν σημαντική επιρροή στις αλυσίδες εφοδιασμού και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση μηδενικής αποψίλωσης και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τους φορείς εκμετάλλευσης.

(36)

Οι έμποροι θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι για τη συλλογή και την τήρηση πληροφοριών που διασφαλίζουν τη διαφάνεια της αλυσίδας εφοδιασμού των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων που καθιστούν διαθέσιμα στην αγορά. Οι μεγάλοι έμποροι που δεν είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) έχουν σημαντική επιρροή στις αλυσίδες εφοδιασμού και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση μηδενικής αποψίλωσης από αυτές και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τους φορείς εκμετάλλευσης.

(37)

Για να ενισχυθεί η διαφάνεια και να διευκολυνθεί η επιβολή, οι φορείς εκμετάλλευσης που δεν είναι ΜΜΕ θα πρέπει, σε ετήσια βάση, να υποβάλλουν δημόσια έκθεση σχετικά με το σύστημα δέουσας επιμέλειάς τους, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που έχουν ληφθεί για την υλοποίηση των υποχρεώσεών τους.

(37)

Για να ενισχυθεί η διαφάνεια και να διευκολυνθεί η επιβολή, οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει, σε ετήσια βάση, να υποβάλλουν δημόσια έκθεση σχετικά με το σύστημα δέουσας επιμέλειάς τους, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που έχουν ληφθεί για την υλοποίηση των υποχρεώσεών τους.

(38)

Θα πρέπει να εφαρμόζονται και άλλα νομοθετικά μέσα της ΕΕ που ορίζουν απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας στην αλυσίδα αξίας όσον αφορά δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα ή το περιβάλλον στον βαθμό που δεν υπάρχουν ειδικές διατάξεις με τον ίδιο στόχο, χαρακτήρα και αποτέλεσμα στον παρόντα κανονισμό, τα οποία μπορούν να προσαρμόζονται υπό το πρίσμα των μελλοντικών νομοθετικών τροποποιήσεων. Η ύπαρξη του παρόντος κανονισμού δεν θα πρέπει να αποκλείει την εφαρμογή άλλων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ που θεσπίζουν απαιτήσεις σχετικά με τη δέουσα επιμέλεια στην αξιακή αλυσίδα. Όταν οι άλλες αυτές νομοθετικές πράξεις της ΕΕ προβλέπουν πιο ειδικές διατάξεις ή προσθέτουν απαιτήσεις στις διατάξεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, οι διατάξεις αυτές θα πρέπει να εφαρμόζονται σε συνδυασμό με αυτές του παρόντος κανονισμού. Επιπλέον, όταν ο παρών κανονισμός προβλέπει πιο συγκεκριμένες διατάξεις, αυτές δεν θα πρέπει να ερμηνεύονται κατά τρόπο που υπονομεύει την αποτελεσματική εφαρμογή άλλων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ για τη δέουσα επιμέλεια, ή την επίτευξη του γενικού τους στόχου.

(38)

Θα πρέπει να εφαρμόζονται και άλλα νομοθετικά μέσα της ΕΕ που ορίζουν απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας στην αλυσίδα αξίας όσον αφορά δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα ή το περιβάλλον , όπως ο κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (1α) και [η επικείμενη οδηγία για την εταιρική δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τη βιωσιμότητα]  (1β) , στον βαθμό που δεν υπάρχουν ειδικές διατάξεις με τον ίδιο στόχο, χαρακτήρα και αποτέλεσμα στον παρόντα κανονισμό, τα οποία μπορούν να προσαρμόζονται υπό το πρίσμα των μελλοντικών νομοθετικών τροποποιήσεων. Ο παρών κανονισμός αποσκοπεί στη διασφάλιση της συμμόρφωσης των βασικών και παράγωγων προϊόντων με τις απαιτήσεις βιωσιμότητας και νομιμότητας. Εφαρμόζεται εκ των προτέρων, πριν από τη διάθεση ή την εξαγωγή βασικών ή παράγωγων προϊόντων από την αγορά της Ένωσης. Η ύπαρξη του παρόντος ειδικού για βασικά προϊόντα κανονισμού δεν θα πρέπει να αποκλείει την εφαρμογή άλλων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ που θεσπίζουν απαιτήσεις σχετικά με τη δέουσα επιμέλεια στην αξιακή αλυσίδα. Όταν οι άλλες αυτές νομοθετικές πράξεις της ΕΕ προβλέπουν πιο ειδικές διατάξεις ή προσθέτουν απαιτήσεις στις διατάξεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, οι διατάξεις αυτές θα πρέπει να εφαρμόζονται σε συνδυασμό με αυτές του παρόντος κανονισμού. Επιπλέον, όταν ο παρών κανονισμός προβλέπει πιο συγκεκριμένες διατάξεις, αυτές δεν θα πρέπει να ερμηνεύονται κατά τρόπο που υπονομεύει την αποτελεσματική εφαρμογή άλλων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ για τη δέουσα επιμέλεια, ή την επίτευξη του γενικού τους στόχου. Η Επιτροπή θα πρέπει να εκδώσει σαφείς και εύληπτες κατευθυντήριες γραμμές για να βοηθήσει τους φορείς εκμετάλλευσης και τους εμπόρους, ιδίως τις ΜΜΕ, να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού με στόχο την ελαχιστοποίηση της διοικητικής και οικονομικής επιβάρυνσης. Οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει επίσης να στηρίζουν τους φορείς εκμετάλλευσης στην εκπλήρωση των απαιτήσεων δέουσας επιμέλειας, όταν αυτές εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής άλλων επικαλυπτόμενων νομοθετικών πράξεων που καθορίζουν άλλες απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας.

(38α)

Υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ της αποψίλωσης των δασών και της μετατροπής των οικοσυστημάτων και των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως αυτών των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων. Είναι απαραίτητο να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες τους και στην πλήρη ένταξή τους στην εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Θα πρέπει να διασφαλιστεί ο πλήρης σεβασμός των διεθνών κειμένων και προτύπων, συμπεριλαμβανομένης της Διακήρυξης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Αυτοχθόνων Λαών, των εθιμικών δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και του δικαιώματος στην ελεύθερη, εκ των προτέρων και κατόπιν ενημέρωσης συναίνεση (FPIC). Θα πρέπει επίσης να προωθηθούν τα εργασιακά δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται στις θεμελιώδεις συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, τα δικαιώματα των γυναικών, τα δικαιώματα στην προστασία του περιβάλλοντος και το δικαίωμα υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος.

(40)

Επιφορτισμένα με την ευθύνη της επιβολής του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να είναι τα κράτη μέλη, των οποίων οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να είναι υποχρεωμένες να διασφαλίζουν την πλήρη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό. Η ομοιόμορφη επιβολή του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της συστηματικής ανταλλαγής πληροφοριών και της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών, των τελωνειακών αρχών και της Επιτροπής.

(40)

Επιφορτισμένα με την ευθύνη της επιβολής του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να είναι τα κράτη μέλη, των οποίων οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να είναι υποχρεωμένες να διασφαλίζουν την πλήρη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό. Η ομοιόμορφη επιβολή του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της συστηματικής ανταλλαγής πληροφοριών και της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών, των τελωνειακών αρχών και της Επιτροπής. Η Επιτροπή θα πρέπει ειδικότερα να διενεργήσει ανάλυση των ποινών που επιβάλλονται από τα κράτη μέλη και να επικοινωνήσει μαζί τους προκειμένου να ενθαρρύνει την εναρμόνιση της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

(40α)

Το ενδιαφερόμενο κοινό θα πρέπει να είναι σε θέση να αναλάβει δράση για να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία και, κατά συνέπεια, να προστατέψει το περιβάλλον, έχοντας ως στόχο να εφαρμοστεί αποτελεσματικά ο παρών κανονισμός και να συμμορφωθούν με αυτόν οι αρμόδιες αρχές, οι φορείς εκμετάλλευσης και οι έμποροι.

(40β)

Το δικαίωμα αποτελεσματικής προσφυγής είναι διεθνώς αναγνωρισμένο ανθρώπινο δικαίωμα, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στο άρθρο 9 παράγραφος 3 της Σύμβασης του Aarhus σχετικά με την πρόσβαση στις πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα, και το άρθρο 2 παράγραφος 3 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, και αποτελεί επίσης θεμελιώδες δικαίωμα της Ένωσης σύμφωνα με την έννοια του άρθρου 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και τα κράτη μέλη θα πρέπει συνεπώς να διασφαλίζουν ότι τα μέλη του κοινού που ενδιαφέρονται ή επηρεάζονται από την παραβίαση του παρόντος κανονισμού έχουν κατάλληλη πρόσβαση σε αποτελεσματική προσφυγή.

(41)

Η αποτελεσματική και αποδοτική εφαρμογή και επιβολή του παρόντος κανονισμού είναι ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων του. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει και να διαχειρίζεται σύστημα πληροφοριών που θα υποστηρίζει τους φορείς εκμετάλλευσης και τις αρμόδιες αρχές κατά την υποβολή των αναγκαίων πληροφοριών όσον αφορά τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά, καθώς και την πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες. Οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να υποβάλλουν τις δηλώσεις δέουσας επιμέλειας στο σύστημα πληροφοριών. Στο σύστημα αυτό θα πρέπει να έχουν πρόσβαση οι αρμόδιες αρχές και οι τελωνειακές αρχές, ώστε να διευκολύνεται η εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους βάσει του παρόντος κανονισμού. Το σύστημα πληροφοριών θα πρέπει επίσης να είναι προσβάσιμο σε ευρύτερο κοινό και τα ανωνυμοποιημένα δεδομένα να παρέχονται σε ανοικτό και μηχαναγνώσιμο μορφότυπο σύμφωνα με την πολιτική ανοικτών δεδομένων της Ένωσης.

(41)

Η αποτελεσματική και αποδοτική εφαρμογή και επιβολή του παρόντος κανονισμού είναι ουσιαστικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων του. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίσει και να διαχειρίζεται σύστημα πληροφοριών που θα υποστηρίζει τους φορείς εκμετάλλευσης και τις αρμόδιες αρχές κατά την υποβολή των αναγκαίων πληροφοριών όσον αφορά τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά, καθώς και την πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες. Οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να υποβάλλουν τις δηλώσεις δέουσας επιμέλειας στο σύστημα πληροφοριών. Στο σύστημα αυτό θα πρέπει να έχουν πρόσβαση οι αρμόδιες αρχές και οι τελωνειακές αρχές, ώστε να διευκολύνεται η εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους βάσει του παρόντος κανονισμού και θα πρέπει να προβλέπεται η διευκόλυνση της διαβίβασης πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών, αρμόδιων αρχών και τελωνειακών αρχών. Τα μη εμπορικά ευαίσθητα δεδομένα θα πρέπει επίσης να είναι προσβάσιμα σε ευρύτερο κοινό και τα ανωνυμοποιημένα δεδομένα , εκτός από τις πληροφορίες που αφορούν τον κατάλογο μη συμμορφούμενων φορέων εκμετάλλευσης και εμπόρων, να παρέχονται σε ανοικτό και μηχαναγνώσιμο μορφότυπο σύμφωνα με την πολιτική ανοικτών δεδομένων της Ένωσης.

(42)

Για τα σχετικά βασικά προϊόντα που εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης, οι αρμόδιες αρχές είναι επιφορτισμένες με την επαλήθευση της συμμόρφωσης των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων με τις υποχρεώσεις βάσει του παρόντος κανονισμού, ενώ ο ρόλος των τελωνείων είναι να διασφαλίζουν ότι στην τελωνειακή διασάφηση γίνεται αναφορά στη δήλωση δέουσας επιμέλειας, κατά περίπτωση, και, επιπλέον, αφού τεθεί σε εφαρμογή η ηλεκτρονική διεπαφή για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των τελωνειακών και των αρμόδιων αρχών, να ελέγχουν την κατάσταση της δήλωσης δέουσας επιμέλειας έπειτα από την αρχική ανάλυση κινδύνου που διενεργείται από τις αρμόδιες αρχές στο σύστημα πληροφοριών και να ενεργούν αναλόγως (δηλ. να αναστέλλουν ή να αρνούνται ένα βασικό ή παράγωγο προϊόν, εάν αυτό τους ζητηθεί μέσω της κατάστασης στο σύστημα πληροφοριών). Η συγκεκριμένη οργάνωση ελέγχων απορρίπτει την εφαρμογή του κεφαλαίου VII του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 όσον αφορά την εφαρμογή και επιβολή του παρόντος κανονισμού.

(42)

Για τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης, οι αρμόδιες αρχές είναι επιφορτισμένες με την επαλήθευση της συμμόρφωσης των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων με τις υποχρεώσεις βάσει του παρόντος κανονισμού δυνάμει, μεταξύ άλλων, των δηλώσεων δέουσας επιμέλειας που υποβάλλονται από τους φορείς εκμετάλλευσης , ενώ ο ρόλος των τελωνείων είναι να διασφαλίζουν ότι στην τελωνειακή διασάφηση γίνεται αναφορά στη δήλωση δέουσας επιμέλειας, κατά περίπτωση, και, επιπλέον, αφού τεθεί σε εφαρμογή η ηλεκτρονική διεπαφή για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των τελωνειακών και των αρμόδιων αρχών, να ελέγχουν την κατάσταση της δήλωσης δέουσας επιμέλειας έπειτα από την αρχική ανάλυση κινδύνου που διενεργείται από τις αρμόδιες αρχές στο σύστημα πληροφοριών και να ενεργούν αναλόγως (δηλ. να αναστέλλουν ή να αρνούνται ένα βασικό ή παράγωγο προϊόν, εάν αυτό τους ζητηθεί μέσω της κατάστασης στο σύστημα πληροφοριών). Η συγκεκριμένη οργάνωση ελέγχων απορρίπτει την εφαρμογή του κεφαλαίου VII του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 όσον αφορά την εφαρμογή και επιβολή του παρόντος κανονισμού.

(42α)

Οι έλεγχοι που διενεργούνται από τις αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διενεργούνται κατά τρόπο που να προκαλεί τη μικρότερη δυνατή διαταραχή στο εμπόριο και στις δραστηριότητες των φορέων εκμετάλλευσης και των εμπόρων.

(43α)

Η Επιτροπή θα πρέπει να εξασφαλίσει κατάλληλους και επαρκείς χρηματοδοτικούς πόρους, μεταξύ άλλων ειδικά για τεχνική υποστήριξη, μεταξύ άλλων μέσω του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας — Η Ευρώπη στον κόσμο, ώστε να βοηθήσει τις χώρες εταίρους να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις που θεσπίζονται με τον παρόντα κανονισμό. Οι πόροι αυτοί θα πρέπει να είναι ήδη διαθέσιμοι πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού και την πλήρη εφαρμογή του, ώστε να ενισχυθούν οι ικανότητες προσαρμογής των κοινοτήτων που επηρεάζονται, με ιδιαίτερη προσοχή στους μικροκαλλιεργητές.

(45)

Προκειμένου να βελτιστοποιηθεί και να αποφορτιστεί η διαδικασία ελέγχου των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων που εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης, είναι αναγκαίο να δημιουργηθούν ηλεκτρονικές διεπαφές που να επιτρέπουν την αυτόματη μεταφορά δεδομένων μεταξύ των τελωνειακών συστημάτων και του συστήματος πληροφοριών των αρμόδιων αρχών. Το περιβάλλον ενιαίας θυρίδας της ΕΕ για τα τελωνεία είναι ο φυσικός υποψήφιος για την υποστήριξη τέτοιου είδους μεταφορών δεδομένων. Οι διεπαφές θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα αυτοματοποιημένες και εύχρηστες, ενώ θα πρέπει να περιοριστεί ο πρόσθετος φόρτος για τις τελωνειακές αρχές. Επιπλέον, ενόψει των περιορισμένων διαφορών μεταξύ των δεδομένων που πρέπει να δηλωθούν στην τελωνειακή διασάφηση και στη δήλωση δέουσας επιμέλειας, αντίστοιχα, είναι σκόπιμο να προταθεί επίσης μια προσέγγιση «από τις επιχειρήσεις προς το κράτος», σύμφωνα με την οποία οι έμποροι και οι οικονομικοί φορείς θα κοινοποιούν τη δήλωση δέουσας επιμέλειας σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος μέσω του εθνικού περιβάλλοντος ενιαίας θυρίδας για τα τελωνεία και η δήλωση αυτή θα διαβιβάζεται αυτόματα στο σύστημα πληροφοριών που χρησιμοποιείται από τις αρμόδιες αρχές. Οι τελωνειακές και οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να συμβάλλουν στον καθορισμό των δεδομένων που διαβιβάζονται, καθώς και οποιασδήποτε άλλης τεχνικής απαίτησης.

(45)

Προκειμένου να βελτιστοποιηθεί και να αποφορτιστεί η διαδικασία ελέγχου των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων που εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης, είναι αναγκαίο να δημιουργηθούν διαλειτουργικές ηλεκτρονικές διεπαφές που να επιτρέπουν την αυτόματη μεταφορά δεδομένων μεταξύ των τελωνειακών συστημάτων και του συστήματος πληροφοριών των αρμόδιων αρχών. Το περιβάλλον ενιαίας θυρίδας της ΕΕ για τα τελωνεία είναι ο φυσικός υποψήφιος για την υποστήριξη τέτοιου είδους μεταφορών δεδομένων. Οι διεπαφές θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα αυτοματοποιημένες και εύχρηστες, να διευκολύνουν τις διαδικασίες για τις τελωνειακές αρχές και να περιορίζουν το κόστος και την επιβάρυνση για τους φορείς εκμετάλλευσης . Επιπλέον, ενόψει των περιορισμένων διαφορών μεταξύ των δεδομένων που πρέπει να δηλωθούν στην τελωνειακή διασάφηση και στη δήλωση δέουσας επιμέλειας, αντίστοιχα, είναι σκόπιμο να προταθεί επίσης μια προσέγγιση «από τις επιχειρήσεις προς το κράτος», σύμφωνα με την οποία οι οικονομικοί φορείς θα κοινοποιούν τη δήλωση δέουσας επιμέλειας σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος μέσω του εθνικού περιβάλλοντος ενιαίας θυρίδας για τα τελωνεία και η δήλωση αυτή θα διαβιβάζεται αυτόματα στο σύστημα πληροφοριών που χρησιμοποιείται από τις αρμόδιες αρχές. Οι τελωνειακές και οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να συμβάλλουν στον καθορισμό των δεδομένων που διαβιβάζονται, καθώς και οποιασδήποτε άλλης τεχνικής απαίτησης.

(46)

Ο κίνδυνος διάθεσης στην αγορά της Ένωσης μη συμμορφούμενων βασικών και παράγωγων προϊόντων ποικίλλει ανάλογα με το εκάστοτε βασικό και παράγωγο προϊόν, καθώς και με τη χώρα προέλευσης και παραγωγής του. Οι φορείς εκμετάλλευσης που προμηθεύονται βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες ή τμήματα αυτών που παρουσιάζουν χαμηλό κίνδυνο καλλιέργειας, υλοτόμησης ή παραγωγής σχετικών βασικών προϊόντων, κατά παράβαση του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να υπόκεινται σε λιγότερες υποχρεώσεις, κάτι που θα μείωνε το κόστος συμμόρφωσης και τον διοικητικό φόρτο. Τα βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες υψηλού κινδύνου, ή τμήματα αυτών, θα πρέπει να υπόκεινται σε ενισχυμένο έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές.

(46)

Ο κίνδυνος διάθεσης στην αγορά της Ένωσης μη συμμορφούμενων βασικών και παράγωγων προϊόντων ποικίλλει ανάλογα με το εκάστοτε βασικό και παράγωγο προϊόν, καθώς και με τη χώρα προέλευσης και παραγωγής του ή τμημάτων αυτής . Οι φορείς εκμετάλλευσης που προμηθεύονται βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες ή τμήματα αυτών που παρουσιάζουν χαμηλό κίνδυνο καλλιέργειας, υλοτόμησης ή παραγωγής σχετικών βασικών προϊόντων, κατά παράβαση του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να υπόκεινται σε λιγότερες υποχρεώσεις, κάτι που θα μείωνε το κόστος συμμόρφωσης και τον διοικητικό φόρτο , εκτός εάν ο φορέας εκμετάλλευσης γνωρίζει ή θεωρεί εύλογα ότι υπάρχουν κίνδυνοι μη συμμόρφωσης με τον παρόντα κανονισμό. Όταν μια αρμόδια αρχή ενημερώνεται σχετικά με κίνδυνο καταστρατήγησης των απαιτήσεων του παρόντος κανονισμού, για παράδειγμα στην περίπτωση που ένα σχετικό βασικό ή παράγωγο προϊόν που παράγεται σε χώρα υψηλού κινδύνου στη συνέχεια μεταποιείται σε χώρα χαμηλού κινδύνου ή εξάγεται στην Ένωση από χώρα χαμηλού κινδύνου, και η τελωνειακή διασάφηση ή η δήλωση δέουσας επιμέλειας δείχνουν ότι το βασικό ή παράγωγο προϊόν έχει παραχθεί σε χώρα χαμηλού κινδύνου, θα πρέπει η εν λόγω αρχή να εξακριβώνει μέσω περαιτέρω ελέγχων την ύπαρξη τυχόν μη συμμόρφωσης και, κατά περίπτωση, να λαμβάνει κατάλληλα μέτρα, όπως η κατάσχεση και η αναστολή της διάθεσης του βασικού ή παράγωγου προϊόντος στην αγορά, καθώς και να πραγματοποιεί περαιτέρω ελέγχους . Τα βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες υψηλού κινδύνου, ή τμήματα αυτών, θα πρέπει να υπόκεινται σε ενισχυμένο έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές.

(47)

Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει τον κίνδυνο αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών σε επίπεδο χώρας ή τμημάτων αυτής με βάση μια σειρά κριτηρίων που αντικατοπτρίζουν τόσο ποσοτικά, αντικειμενικά και διεθνώς αναγνωρισμένα δεδομένα, όσο και ενδείξεις ότι οι χώρες συμμετέχουν ενεργά στη καταπολέμηση της αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών. Αυτές οι πληροφορίες συγκριτικής αξιολόγησης αναμένεται ότι θα διευκολύνουν τους φορείς εκμετάλλευσης στην Ένωση να επιδεικνύουν δέουσα επιμέλεια και τις αρμόδιες αρχές να παρακολουθούν και να επιβάλλουν τη συμμόρφωση, παρέχοντας παράλληλα κίνητρο στις χώρες παραγωγής να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα των συστημάτων γεωργικής παραγωγής τους και να μειώσουν τον αντίκτυπό τους στην αποψίλωση των δασών. Αυτό θα βοηθήσει να καταστούν οι αλυσίδες εφοδιασμού πιο διαφανείς και βιώσιμες. Το εν λόγω σύστημα συγκριτικής αξιολόγησης θα πρέπει να βασίζεται στην ταξινόμηση των χωρών σε τρία επίπεδα: χαμηλού, συνήθους ή υψηλού κινδύνου. Για να διασφαλιστεί η κατάλληλη διαφάνεια και σαφήνεια, η Επιτροπή θα πρέπει ιδίως να δημοσιοποιεί τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για τη συγκριτική αξιολόγηση, τους λόγους για την προτεινόμενη αλλαγή ταξινόμησης και την απάντηση της οικείας χώρας. Για τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες χαμηλού κινδύνου ή τμήματα χωρών που προσδιορίζονται ως χαμηλού κινδύνου, θα πρέπει να επιτρέπεται στους φορείς εκμετάλλευσης να εφαρμόζουν απλουστευμένη δέουσα επιμέλεια, ενώ οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να υποχρεούνται να εφαρμόζουν ενισχυμένο έλεγχο στα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες υψηλού κινδύνου ή τμήματα χωρών που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου. Θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να θεσπίζει εκτελεστικά μέτρα για τον καθορισμό των χωρών ή τμημάτων αυτών που παρουσιάζουν χαμηλό ή υψηλό κίνδυνο παραγωγής σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων που δεν συμμορφώνονται με τον παρόντα κανονισμό.

(47)

Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει τον κίνδυνο αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών , καθώς και δασικής μετατροπής, σε επίπεδο χώρας ή τμημάτων αυτής με βάση μια σειρά κριτηρίων που αντικατοπτρίζουν τόσο ποσοτικά, αντικειμενικά και διεθνώς αναγνωρισμένα δεδομένα, όσο και ενδείξεις ότι οι χώρες συμμετέχουν ενεργά στη καταπολέμηση της αποψίλωσης και υποβάθμισης των δασών , καθώς και της δασικής μετατροπής, όπως και στην προώθηση των δικαιωμάτων των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων . Αυτές οι πληροφορίες συγκριτικής αξιολόγησης αναμένεται ότι θα διευκολύνουν τους φορείς εκμετάλλευσης στην Ένωση να επιδεικνύουν δέουσα επιμέλεια και τις αρμόδιες αρχές να παρακολουθούν και να επιβάλλουν τη συμμόρφωση, παρέχοντας παράλληλα κίνητρο στις χώρες παραγωγής να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα των συστημάτων γεωργικής παραγωγής τους και να μειώσουν τον αντίκτυπό τους στην αποψίλωση των δασών. Αυτό θα βοηθήσει να καταστούν οι αλυσίδες εφοδιασμού πιο διαφανείς και βιώσιμες. Το εν λόγω σύστημα συγκριτικής αξιολόγησης θα πρέπει να βασίζεται στην ταξινόμηση των χωρών σε τρία επίπεδα: χαμηλού, συνήθους ή υψηλού κινδύνου. Για να διασφαλιστεί η κατάλληλη διαφάνεια και σαφήνεια, η Επιτροπή θα πρέπει ιδίως να δημοσιοποιεί τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για τη συγκριτική αξιολόγηση, τους λόγους για την προτεινόμενη αλλαγή ταξινόμησης και την απάντηση της οικείας χώρας. Για τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες χαμηλού κινδύνου ή τμήματα χωρών που προσδιορίζονται ως χαμηλού κινδύνου, θα πρέπει να επιτρέπεται στους φορείς εκμετάλλευσης να εφαρμόζουν απλουστευμένη δέουσα επιμέλεια, ενώ οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να υποχρεούνται να εφαρμόζουν ενισχυμένο έλεγχο στα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες υψηλού κινδύνου ή τμήματα χωρών που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου. Θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να θεσπίζει εκτελεστικά μέτρα για τον καθορισμό των χωρών ή τμημάτων αυτών που παρουσιάζουν χαμηλό ή υψηλό κίνδυνο παραγωγής σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων που δεν συμμορφώνονται με τον παρόντα κανονισμό.

(47α)

Για να διασφαλιστεί ότι ο παρών κανονισμός δεν δημιουργεί περιττούς περιορισμούς στο εμπόριο, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεργάζεται με τις χώρες οι οποίες έχουν προσδιοριστεί ως χώρες που παρουσιάζουν συνήθη ή υψηλό κίνδυνο, καθώς και με τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη στις χώρες αυτές, με στόχο τη μείωση του επιπέδου κινδύνου.

(48)

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διεξάγουν τακτικούς ελέγχους των φορέων εκμετάλλευσης και των εμπόρων για να διαπιστώνουν κατά πόσον όντως εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να διεξάγουν ελέγχους μετά την παραλαβή ή βάσει σχετικών πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων βάσιμων ανησυχιών από τρίτα μέρη. Για την ολοκληρωμένη κάλυψη των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων, των αντίστοιχων φορέων εκμετάλλευσης και εμπόρων και του όγκου του μεριδίου τους σε βασικά και παράγωγα προϊόντα, θα πρέπει να εφαρμόζεται διττή προσέγγιση. Ως εκ τούτου, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να υποχρεούνται να ελέγχουν ένα ορισμένο ποσοστό φορέων εκμετάλλευσης και εμπόρων και, παράλληλα, να καλύπτουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων. Τα ποσοστά αυτά θα πρέπει να είναι υψηλότερα για τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες υψηλού κινδύνου ή τμήματα αυτών.

(48)

Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διεξάγουν τακτικούς ελέγχους των φορέων εκμετάλλευσης και των εμπόρων για να διαπιστώνουν κατά πόσον όντως εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό. Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να διεξάγουν ελέγχους μετά την παραλαβή ή βάσει σχετικών πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων βάσιμων ανησυχιών από τρίτα μέρη. Για την ολοκληρωμένη κάλυψη των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων, των αντίστοιχων φορέων εκμετάλλευσης και εμπόρων και του όγκου του μεριδίου τους σε βασικά και παράγωγα προϊόντα, θα πρέπει να εφαρμόζεται διττή προσέγγιση. Ως εκ τούτου, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να υποχρεούνται να ελέγχουν ένα ορισμένο ποσοστό φορέων εκμετάλλευσης και εμπόρων και, παράλληλα, να καλύπτουν ένα συγκεκριμένο ποσοστό σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων. Τα ποσοστά αυτά θα πρέπει να είναι υψηλότερα για τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα από χώρες υψηλού κινδύνου ή τμήματα αυτών , ενώ μπορούν να είναι χαμηλότερα για χώρες χαμηλού κινδύνου ή τμήματα αυτών .

(49)

Οι έλεγχοι των φορέων εκμετάλλευσης και των εμπόρων από τις αρμόδιες αρχές θα πρέπει να καλύπτουν τα συστήματα δέουσας επιμέλειας και τη συμμόρφωση των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού. Οι έλεγχοι θα πρέπει να βασίζονται σε σχέδιο ελέγχων βάσει κινδύνου. Το σχέδιο θα πρέπει να περιέχει κριτήρια κινδύνου που επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές να διενεργούν ανάλυση κινδύνου των δηλώσεων δέουσας επιμέλειας που υποβάλλονται από φορείς εκμετάλλευσης και εμπόρους. Τα κριτήρια κινδύνου θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον κίνδυνο αποψίλωσης των δασών που συνδέεται με σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα στη χώρα παραγωγής, το ιστορικό συμμόρφωσης των φορέων εκμετάλλευσης και των εμπόρων με τις υποχρεώσεις του παρόντος κανονισμού, καθώς και κάθε άλλη σχετική πληροφορία που διαθέτουν οι αρμόδιες αρχές. Η ανάλυση κινδύνου των δηλώσεων δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να παρέχει στις αρμόδιες αρχές τη δυνατότητα προσδιορισμού της ταυτότητας των φορέων εκμετάλλευσης, των εμπόρων και των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων που πρέπει να ελεγχθούν και θα πρέπει να πραγματοποιείται με τη χρήση ηλεκτρονικών τεχνικών επεξεργασίας δεδομένων στο σύστημα πληροφοριών που συλλέγει τις δηλώσεις δέουσας επιμέλειας.

(49)

Οι έλεγχοι των φορέων εκμετάλλευσης και των εμπόρων από τις αρμόδιες αρχές θα πρέπει να καλύπτουν τα συστήματα δέουσας επιμέλειας και τη συμμόρφωση των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού. Οι έλεγχοι θα πρέπει να βασίζονται σε σχέδιο ελέγχων βάσει κινδύνου. Το σχέδιο θα πρέπει να περιέχει κριτήρια κινδύνου που επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές να διενεργούν ανάλυση κινδύνου των δηλώσεων δέουσας επιμέλειας που υποβάλλονται από φορείς εκμετάλλευσης και εμπόρους. Τα κριτήρια κινδύνου θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον κίνδυνο αποψίλωσης των δασών που συνδέεται με σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα στη χώρα παραγωγής, το ιστορικό συμμόρφωσης των φορέων εκμετάλλευσης και των εμπόρων με τις υποχρεώσεις του παρόντος κανονισμού, καθώς και κάθε άλλη σχετική πληροφορία που διαθέτουν οι αρμόδιες αρχές. Η ανάλυση κινδύνου των δηλώσεων δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να παρέχει στις αρμόδιες αρχές τη δυνατότητα προσδιορισμού της ταυτότητας των φορέων εκμετάλλευσης, των εμπόρων και των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων που πρέπει να ελεγχθούν και θα πρέπει να πραγματοποιείται με τη χρήση ηλεκτρονικών τεχνικών επεξεργασίας δεδομένων στο σύστημα πληροφοριών που συλλέγει τις δηλώσεις δέουσας επιμέλειας. Όπου είναι αναγκαίο και τεχνικά εφικτό, οι αρμόδιες αρχές —σε στενή συνεργασία με τις αρχές τρίτων χωρών— θα πρέπει επίσης να διενεργούν επιτόπιους ελέγχους.

(50)

Σε περίπτωση που από την ανάλυση κινδύνου των δηλώσεων δέουσας επιμέλειας προκύπτει υψηλός κίνδυνος μη συμμόρφωσης συγκεκριμένων σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν άμεσα προσωρινά μέτρα για να αποτρέπουν τη διάθεση ή τη διαθεσιμότητά τους στην αγορά της Ένωσης. Στην περίπτωση που τα εν λόγω σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να ζητούν από τις τελωνειακές αρχές την αναστολή της θέσης τους σε ελεύθερη κυκλοφορία ή της εξαγωγής τους, ώστε οι αρμόδιες αρχές να μπορούν διενεργήσουν τους απαραίτητους ελέγχους. Το αίτημα αυτό θα πρέπει να κοινοποιείται μέσω του συστήματος διεπαφής μεταξύ τελωνειακών και αρμόδιων αρχών. Η αναστολή της διάθεσης ή της διαθεσιμότητας στην αγορά της Ένωσης, της θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία ή της εξαγωγής θα πρέπει να περιορίζεται σε τρεις εργάσιμες ημέρες, εκτός εάν οι αρμόδιες αρχές χρειάζονται επιπλέον χρόνο για να αξιολογήσουν τη συμμόρφωση των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων με τον παρόντα κανονισμό. Στην περίπτωση αυτή, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν πρόσθετα προσωρινά μέτρα για την παράταση της περιόδου αναστολής ή να ζητούν την παράταση αυτή από τις τελωνειακές αρχές στην περίπτωση σχετικών βασικών ή παράγωγων προϊόντων που εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης.

(50)

Σε περίπτωση που από την ανάλυση κινδύνου των δηλώσεων δέουσας επιμέλειας προκύπτει υψηλός κίνδυνος μη συμμόρφωσης συγκεκριμένων σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν άμεσα προσωρινά μέτρα για να αποτρέπουν τη διάθεση ή τη διαθεσιμότητά τους στην αγορά της Ένωσης ή την εξαγωγή τους από την Ένωση . Στην περίπτωση που τα εν λόγω σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να ζητούν από τις τελωνειακές αρχές την αναστολή της θέσης τους σε ελεύθερη κυκλοφορία ή της εξαγωγής τους, ώστε οι αρμόδιες αρχές να μπορούν διενεργήσουν τους απαραίτητους ελέγχους. Το αίτημα αυτό θα πρέπει να κοινοποιείται μέσω του συστήματος διεπαφής μεταξύ τελωνειακών και αρμόδιων αρχών. Η αναστολή της διάθεσης ή της διαθεσιμότητας στην αγορά της Ένωσης, της θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία ή της εξαγωγής θα πρέπει να περιορίζεται σε πέντε εργάσιμες ημέρες, ή σε 72 ώρες για νωπά βασικά και παράγωγα προϊόντα που διατρέχουν κίνδυνο αλλοίωσης, εκτός εάν οι αρμόδιες αρχές χρειάζονται επιπλέον χρόνο για να αξιολογήσουν τη συμμόρφωση των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων με τον παρόντα κανονισμό. Στην περίπτωση αυτή, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν πρόσθετα προσωρινά μέτρα για την παράταση της περιόδου αναστολής ή να ζητούν την παράταση αυτή από τις τελωνειακές αρχές στην περίπτωση σχετικών βασικών ή παράγωγων προϊόντων που εισέρχονται ή εξέρχονται από την αγορά της Ένωσης.

(50α)

Οι φορείς εκμετάλλευσης θα πρέπει να στηρίζουν τη συμμόρφωση των προμηθευτών τους που είναι μικροκαλλιεργητές με τον παρόντα κανονισμό, μεταξύ άλλων μέσω επενδύσεων και ανάπτυξης ικανοτήτων, καθώς και μέσω μηχανισμών τιμολόγησης που επιτρέπουν την εξασφάλιση εισοδήματος διαβίωσης για τους παραγωγούς από τους οποίους προμηθεύονται προϊόντα.

(51)

Το σχέδιο ελέγχων θα πρέπει να επικαιροποιείται τακτικά βάσει των αποτελεσμάτων της εφαρμογής του. Όσοι φορείς εκμετάλλευσης παρουσιάζουν σταθερό ιστορικό συμμόρφωσης , θα πρέπει να υπόκεινται σε μειωμένη συχνότητα ελέγχων.

(51)

Το σχέδιο ελέγχων θα πρέπει να επικαιροποιείται τακτικά βάσει των αποτελεσμάτων της εφαρμογής του. Όσοι φορείς εκμετάλλευσης παρουσιάζουν σταθερό ιστορικό συμμόρφωσης ενδέχεται να υπόκεινται σε μειωμένη συχνότητα ελέγχων.

(51α)

Η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτείται, εάν έχει λόγους να πιστεύει ότι ένα κράτος μέλος δεν διενεργεί επαρκείς ελέγχους για να διασφαλίσει την επιβολή του παρόντος κανονισμού, να εισάγει αλλαγές σε διάλογο με το συγκεκριμένο κράτος μέλος στο σχέδιο ελέγχων στο εν λόγω κράτος μέλος για τη διόρθωση της κατάστασης.

(52)

Για να διασφαλιστεί η εφαρμογή και η αποτελεσματική επιβολή του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν την εξουσία να αποσύρουν και να ανακαλούν μη συμμορφούμενα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα και να λαμβάνουν τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν ότι τυχόν παραβάσεις του παρόντος κανονισμού από φορείς εκμετάλλευσης και εμπόρους θα επισύρουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις.

(52)

Για να διασφαλιστεί η εφαρμογή και η αποτελεσματική επιβολή του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν την εξουσία να αποσύρουν και να ανακαλούν μη συμμορφούμενα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα και να λαμβάνουν τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίζουν ότι τυχόν παραβάσεις του παρόντος κανονισμού από φορείς εκμετάλλευσης και εμπόρους θα επισύρουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις και ότι οι φορείς που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού ευθύνονται και υποχρεούνται να αποζημιώνουν τις ζημίες που θα είχαν αποφευχθεί με την άσκηση δέουσας επιμέλειας .

(52α)

Η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιεύει τα ονόματα των φορέων εκμετάλλευσης και των εμπόρων που παραβιάζουν τον παρόντα κανονισμό. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει άλλους φορείς εκμετάλλευσης και εμπόρους στις εκτιμήσεις κινδύνου που διενεργούν και να αυξήσει την πίεση από τους καταναλωτές και την κοινωνία των πολιτών στους μη συμμορφούμενους φορείς εκμετάλλευσης και εμπόρους να προμηθεύονται προϊόντα από αλυσίδες εφοδιασμού μηδενικής αποψίλωσης.

(53)

Λαμβάνοντας υπόψη τον διεθνή χαρακτήρα της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών και του συναφούς εμπορίου, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους, με τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών, με την Επιτροπή, καθώς και με τις διοικητικές αρχές τρίτων χωρών. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές για την εποπτεία και την επιβολή άλλων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ που ορίζουν απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας στην αξιακή αλυσίδα όσον αφορά τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα ή στο περιβάλλον.

(53)

Λαμβάνοντας υπόψη τον διεθνή χαρακτήρα της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών , καθώς και της δασικής μετατροπής, και του συναφούς εμπορίου, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους, με τις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών, με την Επιτροπή, καθώς και με τις διοικητικές αρχές τρίτων χωρών. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει επίσης να συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές για την εποπτεία και την επιβολή άλλων νομοθετικών πράξεων της ΕΕ που ορίζουν απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας στην αξιακή αλυσίδα όσον αφορά τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα ή στο περιβάλλον.

(53α)

Προκειμένου να διευκολύνεται η πρόσβαση των φορέων εκμετάλλευσης, των αρχών των κρατών μελών και των αρχών των ενδιαφερόμενων τρίτων χωρών σε πραγματικές, αξιόπιστες και ενημερωμένες πληροφορίες σχετικά με την αποψίλωση των δασών και για να διευκολύνεται η συμμόρφωση των οικονομικών φορέων με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, η Επιτροπή θα πρέπει να δημιουργήσει μια πλατφόρμα που θα καλύπτει τις δασικές περιοχές σε όλο τον κόσμο και θα διαθέτει μια σειρά εργαλείων που θα δίνουν τη δυνατότητα σε όλα τα μέρη να επιταχύνουν τη μηδενική αποψίλωση σε όλες τις αλυσίδες εφοδιασμού. Η πλατφόρμα θα πρέπει να περιλαμβάνει θεματικούς χάρτες, χάρτη εδαφοκάλυψης με χρονοσειρές μετά την καταληκτική ημερομηνία που ορίζει ο παρών κανονισμός, και ταξινόμηση σε κατηγορίες ώστε να διευκολύνεται η εξέταση της σύνθεσης του τοπίου. Η πλατφόρμα θα πρέπει επίσης να παρέχει ένα σύστημα προειδοποίησης, το οποίο θα βασίζεται σε μηνιαία παρακολούθηση των αλλαγών δασικής κάλυψης και σε μια σειρά αναλύσεων και εύληπτων, ασφαλών αποτελεσμάτων, που θα αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται οι αλυσίδες εφοδιασμού με την αποψίλωση των δασών. Προκειμένου να προωθηθεί η χρήση των ακριβέστερων και πλέον έγκαιρων πληροφοριών, να αναπτυχθούν εκτιμήσεις επικινδυνότητας και αναλύσεις κινδύνου, να βελτιωθούν οι έλεγχοι των δηλώσεων και η συγκριτική αξιολόγηση των χωρών, με παράλληλη ανάπτυξη μιας συνεργατικής προσέγγισης, η πλατφόρμα θα πρέπει να τίθεται στη διάθεση όλων των φορέων εκμετάλλευσης, των αρχών των κρατών μελών και των αρχών των ενδιαφερόμενων τρίτων χωρών. Η πλατφόρμα θα πρέπει να χρησιμοποιεί εικόνες από δορυφόρο, μεταξύ άλλων από την αποστολή Sentinel του προγράμματος Copernicus, που έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν τις πραγματικές, αξιόπιστες και ενημερωμένες πληροφορίες που απαιτούνται.

(54)

Αν και ο παρών κανονισμός αφορά την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, όπως προβλέπεται στην ανακοίνωση του 2019 με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη», η προστασία των δασών δεν θα πρέπει να οδηγεί σε μετατροπή ή υποβάθμιση άλλων φυσικών οικοσυστημάτων. Τα οικοσυστήματα όπως οι υγρότοποι, οι σαβάνες και οι τυρφώνες είναι εξαιρετικά σημαντικά για τις παγκόσμιες προσπάθειες καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής, καθώς και για άλλους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, και η μετατροπή ή η υποβάθμισή τους απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει την ανάγκη και τη σκοπιμότητα επέκτασης του πεδίου εφαρμογής σε άλλα οικοσυστήματα και σε περαιτέρω βασικά προϊόντα δύο έτη μετά την έναρξη ισχύος. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να προβεί σε επανεξέταση των σχετικών προϊόντων όπως παρατίθενται στο παράρτημα I του παρόντος κανονισμού μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης.

(55)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι απαιτήσεις πληροφόρησης με τις οποίες πρέπει να συμμορφώνονται οι φορείς εκμετάλλευσης και οι οποίες ορίζονται στον παρόντα κανονισμό παραμένουν σχετικές και συνάδουν με τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τη συμπλήρωση των απαιτήσεων παροχής πληροφοριών που είναι αναγκαίες για τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας, τις πληροφορίες και τα κριτήρια αξιολόγησης και μετριασμού του κινδύνου με τα οποία οφείλουν να συμμορφώνονται οι φορείς εκμετάλλευσης και ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, καθώς και τον κατάλογο των αγαθών που ορίζονται στο παράρτημα Ι του παρόντος κανονισμού. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, και οι διαβουλεύσεις αυτές να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία, της 13ης Απριλίου 2016, για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου. Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους θα πρέπει να έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(55)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι απαιτήσεις πληροφόρησης με τις οποίες πρέπει να συμμορφώνονται οι φορείς εκμετάλλευσης και οι οποίες ορίζονται στον παρόντα κανονισμό παραμένουν σχετικές και συνάδουν με τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τη συμπλήρωση των απαιτήσεων παροχής πληροφοριών που είναι αναγκαίες για τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας, τις πληροφορίες και τα κριτήρια αξιολόγησης και μετριασμού του κινδύνου με τα οποία οφείλουν να συμμορφώνονται οι φορείς εκμετάλλευσης και ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, καθώς και τον κατάλογο των αγαθών που ορίζονται στο παράρτημα Ι του παρόντος κανονισμού. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων και με τη συμμετοχή ενδιαφερομένων μερών , και οι διαβουλεύσεις αυτές να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου. Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους θα πρέπει να έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(57)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 καθορίζει τις διαδικασίες της Ένωσης για την εφαρμογή ενός συστήματος αδειών FLEGT μέσω διμερών συμφωνιών εθελοντικής εταιρικής σχέσης (VPA) με χώρες που παράγουν ξυλεία. Για την τήρηση των διμερών δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση και για τη διατήρηση της προόδου που έχει επιτευχθεί με χώρες-εταίρους που διαθέτουν σύστημα εν λειτουργία (στάδιο αδειών FLEGT), ο παρών κανονισμός θα πρέπει να περιλαμβάνει διάταξη βάσει της οποίας η ξυλεία και τα προϊόντα με βάση το ξύλο που καλύπτονται από έγκυρη άδεια FLEGT θεωρείται ότι πληρούν την απαίτηση νομιμότητας βάσει του παρόντος κανονισμού.

(57)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 καθορίζει τις διαδικασίες της Ένωσης για την εφαρμογή ενός συστήματος αδειών FLEGT μέσω διμερών συμφωνιών εθελοντικής εταιρικής σχέσης (VPA) με χώρες που παράγουν ξυλεία. Οι VPA αποσκοπούν στην προώθηση συστημικών αλλαγών στον τομέα της δασοκομίας με στόχο τη βιώσιμη διαχείριση των δασών, την εξάλειψη της παράνομης υλοτομίας και τη στήριξη των παγκόσμιων προσπαθειών για την ανάσχεση της αποψίλωσης των δασών. Οι VPA παρέχουν ένα σημαντικό νομικό πλαίσιο τόσο για την Ένωση όσο και για τις χώρες εταίρους της, το οποίο κατέστη δυνατό με την καλή συνεργασία και δέσμευση των ενδιαφερόμενων χωρών. Θα πρέπει να προωθηθούν νέες VPA με πρόσθετους εταίρους. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να βασίζεται στο έργο που έχει επιτελεστεί στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 ο οποίος εξακολουθεί να χρησιμεύει ως σημαντικός μηχανισμός για την προστασία των δασών του πλανήτη. Για την τήρηση των διμερών δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση και για τη διατήρηση της προόδου που έχει επιτευχθεί με χώρες-εταίρους που διαθέτουν σύστημα εν λειτουργία (στάδιο αδειών FLEGT) και για να δοθούν κίνητρα σε άλλους εταίρους να εργαστούν για την επίτευξη αυτού του σταδίου , ο παρών κανονισμός θα πρέπει να περιλαμβάνει διάταξη βάσει της οποίας η ξυλεία και τα προϊόντα με βάση το ξύλο που καλύπτονται από έγκυρη άδεια FLEGT θεωρείται ότι πληρούν την απαίτηση νομιμότητας βάσει του παρόντος κανονισμού , διασφαλίζοντας έτσι ότι αυτό το μέρος της απαίτησης δέουσας επιμέλειας θα επαληθεύεται εύκολα. Οι εταιρικές σχέσεις VPA θα πρέπει να υποστηρίζονται με επαρκείς πόρους και ειδική διοικητική στήριξη όπως επίσης στήριξη για την ανάπτυξη ικανοτήτων. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2173/2005 θα εξακολουθήσει να είναι επίσης σημαντικό σύστημα για την παροχή πλαισίων για πολυμερείς διαβουλεύσεις.

(57α)

Η Επιτροπή θα πρέπει να επικουρεί τις ΛΑΧ και τις ΜΜΕ ώστε να είναι δυνατή η κατανόηση, η εφαρμογή και η συμμόρφωσή τους με τα πρότυπα που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, διατηρώντας ανοικτή συνεργασία με εθνικές και περιφερειακές κυβερνήσεις, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και παραγωγούς, ιδίως μικρούς παραγωγούς, με στόχο την ανάπτυξη ικανοτήτων.

(58)

Αν και ο παρών κανονισμός αφορά την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, όπως προβλέπεται στην ανακοίνωση του 2019 με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη», η προστασία των δασών δεν θα πρέπει να οδηγεί σε μετατροπή ή υποβάθμιση άλλων φυσικών οικοσυστημάτων. Τα οικοσυστήματα όπως οι υγρότοποι, οι σαβάνες και οι τυρφώνες είναι εξαιρετικά σημαντικά για τις παγκόσμιες προσπάθειες καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής, καθώς και για άλλους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, και η μετατροπή ή η υποβάθμισή τους απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή . Συνεπώς , θα πρέπει να αξιολογηθούν η ανάγκη και η σκοπιμότητα επέκτασης του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σε άλλα οικοσυστήματα πλην των δασών εντός 2 ετών από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού.

(58)

Αν και ο παρών κανονισμός αφορά την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, καθώς και τη δασική μετατροπή, όπως προβλέπεται στην ανακοίνωση του 2019 με τίτλο «Εντατικοποίηση της δράσης της ΕΕ για την προστασία και την αποκατάσταση των δασών του πλανήτη», η προστασία των δασών δεν θα πρέπει να οδηγεί σε μετατροπή ή υποβάθμιση άλλων φυσικών οικοσυστημάτων. Τα οικοσυστήματα όπως οι υγρότοποι, οι σαβάνες και οι τυρφώνες είναι εξαιρετικά σημαντικά για τις παγκόσμιες προσπάθειες καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής και της κρίσης της βιοποικιλότητας , καθώς και για άλλους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, και η μετατροπή ή η υποβάθμισή τους απαιτούν επείγουσα δράση και πρέπει να προλαμβάνονται. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ενωσιακή κατανάλωση αποτελεί επίσης σημαντική κινητήριο δύναμη για τη μετατροπή και την υποβάθμιση μη δασικών οικοσυστημάτων με βιοποικιλότητα και πλούσιων σε άνθρακα σε όλο τον κόσμο. Προκειμένου να μειωθεί το αποτύπωμα της Ένωσης σε όλα τα φυσικά οικοσυστήματα , θα πρέπει να διενεργηθεί αξιολόγηση και να καταρτιστεί νομοθετική πρόταση επέκτασης του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σε άλλα οικοσυστήματα πλην των δασών και άλλων δασικών εκτάσεων, το αργότερο ένα έτος από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού , οι προετοιμασίες για την οποία θα πρέπει να αρχίσουν το αργότερο την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού . Η περαιτέρω καθυστέρηση για τη συμπερίληψη άλλων οικοσυστημάτων στον παρόντα κανονισμό ενέχει τον κίνδυνο μετατόπισης της γεωργικής παραγωγής από τα δάση σε μη δασικά οικοσυστήματα. Τα τελευταία υφίστανται επίσης ολοένα και μεγαλύτερη πίεση μετατροπής και υποβάθμισης λόγω της παραγωγής βασικών προϊόντων για την αγορά της Ένωσης. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να αξιολογήσει την ανάγκη και τη σκοπιμότητα επέκτασης του πεδίου εφαρμογής σε περαιτέρω βασικά προϊόντα το αργότερο δύο έτη μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να προβεί σε επανεξέταση των σχετικών προϊόντων που παρατίθενται στο παράρτημα I του παρόντος κανονισμού μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης.

(58α)

Λαμβάνοντας υπόψη το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο ψήφισμά του της 22ας Οκτωβρίου 2020 σχετικά με ένα νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την ανάσχεση και την αντιστροφή της αποψίλωσης των δασών για την οποία φέρει ευθύνη η ΕΕ σε παγκόσμια κλίμακα και της συντριπτικής πλειονότητας των σχεδόν 1,2 εκατομμυρίων συμμετεχόντων στη δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής σχετικά με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών, καθώς και τη δασική μετατροπή, κατόπιν ζήτησης ώστε να συμπεριληφθούν στον παρόντα κανονισμό μη δασικά οικοσυστήματα, η Επιτροπή θα πρέπει να βασίσει την αξιολόγηση και τη νομοθετική της πρόταση για επέκταση του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού σε άλλα οικοσυστήματα με βάση τους ορισμούς των «φυσικών οικοσυστημάτων», της «μετατροπής φυσικών οικοσυστημάτων» και της «υποβάθμισης των δασών και των φυσικών οικοσυστημάτων» και την καταληκτική ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου 2019, όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό.

(60)

Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η καταπολέμηση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών μέσω της ελάττωσης της συμβολής που έχει η κατανάλωση της Ένωσης στο φαινόμενο αυτό, δεν μπορεί να επιτευχθεί από τα μεμονωμένα κράτη μέλη και, επομένως, λόγω της κλίμακάς του, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτού του στόχου.

(60)

Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η καταπολέμηση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών , καθώς και της δασικής μετατροπής, μέσω της ελάττωσης της συμβολής που έχει η κατανάλωση της Ένωσης στο φαινόμενο αυτό και μέσω της παροχής κινήτρων για τη μείωση της αποψίλωσης σε χώρες παραγωγής , δεν μπορεί να επιτευχθεί από τα μεμονωμένα κράτη μέλη και, επομένως, λόγω της κλίμακάς του, μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτού του στόχου.

(61)

Θα πρέπει να δοθεί στους φορείς εκμετάλλευσης, στους εμπόρους και στις αρμόδιες αρχές εύλογο χρονικό διάστημα, ώστε να μπορέσουν να προετοιμαστούν για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού,

(61)

Προκειμένου να αποφευχθούν διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού και να μειωθούν οι αρνητικές επιπτώσεις σε τρίτες χώρες, θα πρέπει να δοθεί στους εμπορικούς εταίρους, και ιδίως στους μικροκαλλιεργητές, στους φορείς εκμετάλλευσης, στους εμπόρους και στις αρμόδιες αρχές εύλογο χρονικό διάστημα, ώστε να μπορέσουν να προετοιμαστούν για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού,

α)

την ελαχιστοποίηση της συμβολής της Ένωσης στην αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών παγκοσμίως·

α)

την ελαχιστοποίηση της συμβολής της Ένωσης στην αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών , καθώς και στη δασική μετατροπή, παγκοσμίως·

β)

την ελάττωση της συμβολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και στην απώλεια βιοποικιλότητας σε παγκόσμιο επίπεδο.

β)

την ελάττωση της συμβολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και στην απώλεια βιοποικιλότητας σε παγκόσμιο επίπεδο·

βα)

τη συμβολή στη μείωση της αποψίλωσης των δασών σε παγκόσμιο επίπεδο.

1)

«αποψίλωση δασών»: η ανθρωπογενής ή μη ανθρωπογενής μετατροπή δασών σε γεωργική χρήση·

1)

«αποψίλωση δασών»: η  μετατροπή, ανθρωπογενής ή μη , δασών ή άλλων δασικών εκτάσεων σε γεωργική χρήση ή σε δασικές φυτείες ·

1α)

2α)

2β)

5α)

6)

«υποβάθμιση δασών»: εργασίες υλοτόμησης που δεν είναι βιώσιμες και προκαλούν μείωση ή απώλεια της βιολογικής ή οικονομικής παραγωγικότητας και πολυπλοκότητας των δασικών οικοσυστημάτων , με αποτέλεσμα τη μακροπρόθεσμη μείωση της συνολικής παροχής οφελών από το δάσος , συμπεριλαμβανομένης της ξυλείας , της βιοποικιλότητας και άλλων προϊόντων ή υπηρεσιών ·

6)

«υποβάθμιση δασών και άλλων φυσικών οικοσυστημάτων»: η μείωση ή απώλεια της βιολογικής ή οικονομικής παραγωγικότητας και πολυπλοκότητας των δασών και άλλων δασικών εκτάσεων και άλλων φυσικών οικοσυστημάτων που επηρεάζει τη σύνθεση, τη δομή ή τη λειτουργία των ειδών τους , είτε είναι άμεσα ανθρωπογενής είτε όχι· περιλαμβάνονται η παράνομη εκμετάλλευση δασών , άλλων δασικών εκτάσεων ή άλλων φυσικών οικοσυστημάτων καθώς και η χρήση πρακτικών διαχείρισης που έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικό ή συνεχόμενο αντίκτυπο στην ικανότητά τους να στηρίζουν τη βιοποικιλότητα ή να παρέχουν οικοσυστημικές υπηρεσίες ·

7)

8)

«μηδενικής αποψίλωσης»:

8)

«μηδενικής αποψίλωσης»: τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων όσων χρησιμοποιούνται ή περιέχονται σε σχετικά παράγωγα προϊόντα, που έχουν παραχθεί σε γη η οποία δεν έχει υποστεί αποψίλωση δασών , και δεν έχουν επιφέρει ούτε έχουν συμβάλει στην υποβάθμιση δασών ή στη δασική μετατροπή μετά την 31η Δεκεμβρίου 2019 ·

α)

τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων όσων χρησιμοποιούνται ή περιέχονται σε σχετικά παράγωγα προϊόντα, που έχουν παραχθεί σε γη η οποία δεν έχει υποστεί αποψίλωση δασών μετά την 31η Δεκεμβρίου 2020· και

β)

η ξυλεία που έχει υλοτομηθεί χωρίς να προκληθεί υποβάθμιση δασών μετά την 31η Δεκεμβρίου 2020 ·

9)

«παράγεται»: ο, τιδήποτε καλλιεργείται, υλοτομείται , εκτρέφεται, τρέφεται ή συλλέγεται σε σχετικό γεωτεμάχιο·

9)

«παράγεται»: ο, τιδήποτε καλλιεργείται, υλοτομείται ή συλλέγεται σε σχετικό γεωτεμάχιο , στην περίπτωση δε της κτηνοτροφίας νοούνται όλα τα σχετικά γεωτεμάχια που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της διαδικασίας εκτροφής των ζώων ·

16)

«αμελητέος κίνδυνος»: πλήρης αξιολόγηση τόσο των πληροφοριών για το συγκεκριμένο προϊόν όσο και των γενικών πληροφοριών σχετικά με τη συμμόρφωση με το άρθρο 3 στοιχεία α) και β) των σχετικών βασικών ή παράγωγων προϊόντων βάσει της οποίας δεν προκύπτει λόγος ανησυχίας ·

16)

«αμελητέος κίνδυνος»: το επίπεδο κινδύνου που ισχύει για τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που πρόκειται να διατεθούν στην αγορά της Ένωσης ή να εξαχθούν από αυτήν, όταν τα εν λόγω βασικά ή παράγωγα προϊόντα δεν παρουσιάζουν λόγο ανησυχίας λόγω της πλήρους αξιολόγησης τόσο των πληροφοριών για το συγκεκριμένο προϊόν όσο και των γενικών πληροφοριών σχετικά με τη συμμόρφωση με το άρθρο 3 και την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων μετριασμού ·

16α)

18)

«μη συμμορφούμενα προϊόντα»: σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που δεν έχουν παραχθεί με «μηδενική αποψίλωση», ή δεν έχουν παραχθεί σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της χώρας παραγωγής , ή και τα δύο ·

18)

«μη συμμορφούμενα προϊόντα»: σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που δεν έχουν παραχθεί με «μηδενική αποψίλωση», ή δεν έχουν παραχθεί σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία και τα πρότυπα , συμπεριλαμβανομένων εκείνων για τα δικαιώματα των αυτόχθονων πληθυσμών και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας των τοπικών κοινοτήτων, και το δικαίωμα ελεύθερης, εκ των προτέρων και κατόπιν ενημέρωσης συναίνεσης, και τα οποία δεν καλύπτονταν από ακριβή δήλωση δέουσας επιμέλειας ·

21)

«βάσιμη ανησυχία»: τεκμηριωμένος ισχυρισμός που βασίζεται σε αντικειμενικές και επαληθεύσιμες πληροφορίες σχετικά με μη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό και ο οποίος ενδέχεται να καθιστά αναγκαία την παρέμβαση των αρμόδιων αρχών·

21)

«βάσιμη ανησυχία»: ισχυρισμός που βασίζεται σε αντικειμενικές και επαληθεύσιμες πληροφορίες σχετικά με μη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό και ο οποίος ενδέχεται να καθιστά αναγκαία την παρέμβαση των αρμόδιων αρχών·

28)

«σχετική νομοθεσία της χώρας παραγωγής» : οι κανόνες που ισχύουν στη χώρα παραγωγής σχετικά με το νομικό καθεστώς της περιοχής παραγωγής όσον αφορά τα δικαιώματα χρήσης γης, την προστασία του περιβάλλοντος, τα δικαιώματα τρίτων και τους σχετικούς εμπορικούς και τελωνειακούς κανονισμούς βάσει του νομοθετικού πλαισίου που ισχύει στη χώρα παραγωγής·

28)

«σχετική νομοθεσία και πρότυπα» :

α)

οι κανόνες που ισχύουν στη χώρα παραγωγής σχετικά με το νομικό καθεστώς της περιοχής παραγωγής όσον αφορά τα δικαιώματα χρήσης γης, την προστασία του περιβάλλοντος, τα δικαιώματα τρίτων και τους σχετικούς εμπορικούς και τελωνειακούς κανονισμούς βάσει του νομοθετικού πλαισίου που ισχύει στη χώρα παραγωγής·

β)

ανθρώπινα δικαιώματα που προστατεύονται από το διεθνές δίκαιο, ιδίως μέσα που προστατεύουν τα εθιμικά δικαιώματα ιδιοκτησίας και το δικαίωμα σε ελεύθερη, εκ των προτέρων και κατόπιν ενημέρωσης συναίνεση (FPIC), όπως ορίζονται, μεταξύ άλλων, στη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Αυτοχθόνων Λαών, στο μόνιμο φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με ζητήματα των αυτόχθονων και στις υφιστάμενες δεσμευτικές διεθνείς συμφωνίες, στη Σύμβαση για τους αυτόχθονες και νομαδικούς πληθυσμούς (αριθ. 169, 1989), που καλύπτουν το δικαίωμα στην προστασία του περιβάλλοντος, το δικαίωμα υπεράσπισης του περιβάλλοντος, χωρίς οποιαδήποτε μορφή δίωξης και παρενόχλησης, και άλλα διεθνώς αναγνωρισμένα ανθρώπινα δικαιώματα που σχετίζονται με τη χρήση γης, την πρόσβαση ή την ιδιοκτησία·

28α)

28β)

28γ)

β)

έχουν παραχθεί σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της χώρας παραγωγής · και

β)

έχουν παραχθεί σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία και τα πρότυπα, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 28) · και

α)

τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα δεν συμμορφώνονται με το άρθρο 3 στοιχείο α) ή β) ·

α)

τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα δεν συμμορφώνονται με το άρθρο 3·

β)

από την άσκηση της δέουσας επιμέλειας προέκυψε ότι ο κίνδυνος μη συμμόρφωσης των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων με το άρθρο 3 στοιχείο α) ή β) δεν είναι αμελητέος·

β)

από την άσκηση της δέουσας επιμέλειας προέκυψε ότι ο κίνδυνος μη συμμόρφωσης των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων με το άρθρο 3 δεν είναι αμελητέος·

α)

να συνεργαστούν ουσιαστικά με τα ευάλωτα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως οι μικροκαλλιεργητές, οι αυτόχθονες πληθυσμοί και οι τοπικές κοινότητες, στην αλυσίδα εφοδιασμού τους·

β)

να διασφαλίσουν ότι οι εν λόγω ευάλωτοι ενδιαφερόμενοι φορείς θα λάβουν επαρκή βοήθεια και δίκαιη αμοιβή, προκειμένου τα βασικά και παράγωγα προϊόντα τους να είναι σε θέση να συμμορφώνονται με τους κανόνες, ιδίως όσον αφορά την απαίτηση γεωεντοπισμού, και προκειμένου το κόστος που απορρέει από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού να κατανέμεται ισότιμα μεταξύ των διαφόρων παραγόντων της αλυσίδας αξίας· και

γ)

να εκπληρώσουν την εφαρμογή των συμφωνημένων δεσμεύσεων, διασφαλίζοντας ότι αντιμετωπίζονται οι δυσμενείς επιπτώσεις στους ενδιαφερόμενους φορείς που έχουν προσδιοριστεί ως ευάλωτοι.

α)

όνομα/επωνυμία, καταχωρισμένη εμπορική ονομασία ή καταχωρισμένο εμπορικό σήμα, ταχυδρομική διεύθυνση, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και, εάν υπάρχει, διαδικτυακή διεύθυνση των φορέων εκμετάλλευσης ή των εμπόρων που τους προμήθευσαν τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα·

β)

όνομα/επωνυμία, καταχωρισμένη εμπορική ονομασία ή καταχωρισμένο εμπορικό σήμα, ταχυδρομική διεύθυνση, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και, εάν υπάρχει, διαδικτυακή διεύθυνση των εμπόρων στους οποίους προμήθευσαν τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα.

α)

όνομα/επωνυμία, καταχωρισμένη εμπορική ονομασία ή καταχωρισμένο εμπορικό σήμα, ταχυδρομική διεύθυνση, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και, εάν υπάρχει, διαδικτυακή διεύθυνση των φορέων εκμετάλλευσης ή των εμπόρων που τους προμήθευσαν τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα·

β)

όνομα/επωνυμία, καταχωρισμένη εμπορική ονομασία ή καταχωρισμένο εμπορικό σήμα, ταχυδρομική διεύθυνση, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και, εάν υπάρχει, διαδικτυακή διεύθυνση των εμπόρων στους οποίους προμήθευσαν τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα.

α)

περιγραφή, συμπεριλαμβανομένης της εμπορικής ονομασίας και του τύπου των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων καθώς και, κατά περίπτωση, της κοινής ονομασίας του είδους και της πλήρους επιστημονικής του ονομασίας·

α)

περιγραφή, συμπεριλαμβανομένης της εμπορικής ονομασίας και του τύπου των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων καθώς και, κατά περίπτωση, της κοινής ονομασίας του είδους και της πλήρους επιστημονικής του ονομασίας· η περιγραφή του παράγωγου προϊόντος περιλαμβάνει τον κατάλογο των βασικών προϊόντων που περιέχονται σε αυτό ή χρησιμοποιούνται για την παρασκευή των εν λόγω παράγωγων προϊόντων· για τα ζωικά προϊόντα, η περιγραφή περιλαμβάνει τον κατάλογο των βασικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων·

γ)

προσδιορισμό της χώρας παραγωγής·

γ)

προσδιορισμό της χώρας παραγωγής ή τμημάτων αυτής ·

δ)

συντεταγμένες γεωεντοπισμού, γεωγραφικό πλάτος και μήκος όλων των γεωτεμαχίων όπου έχουν παραχθεί τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα, καθώς και το εύρος ημερομηνίας ή ώρας παραγωγής·

δ)

συντεταγμένες γεωεντοπισμού, γεωγραφικό πλάτος και μήκος όλων των γεωτεμαχίων όπου έχουν παραχθεί τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα, ή συντεταγμένες γεωεντοπισμού, γεωγραφικό πλάτος και μήκος όλων των σημείων πολυγώνου για τα γεωτεμάχια όπου παρήχθησαν τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα· οποιαδήποτε αποψίλωση ή υποβάθμιση στα συγκεκριμένα γεωτεμάχια, η οποία χαρακτηρίζεται είτε από ένα μόνο σημείο γεωγραφικού πλάτους και γεωγραφικού μήκους είτε από πολύγωνο, αποκλείει αυτομάτως όλα τα παράγωγα και βασικά προϊόντα από τα εν λόγω γεωτεμάχια από τη διάθεση και τη διαθεσιμότητά τους στην αγορά ή την εξαγωγή τους· οι φορείς εκμετάλλευσης παρέχουν το εύρος ημερομηνίας ή ώρας ή την περίοδο συγκομιδής της παραγωγής του βασικού ή παράγωγου προϊόντος · ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού όσον αφορά το μέγεθος των γεωτεμαχίων πάνω από τα οποία οι εταιρείες υποχρεούνται να παρέχουν πολύγωνα ως μόνο μέσο γεωγραφικού εντοπισμού για τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα·

η)

επαρκείς και επαληθεύσιμες πληροφορίες με βάση τις οποίες η παραγωγή πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της χώρας παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης κάθε διευθέτησης που παρέχει το δικαίωμα χρήσης της αντίστοιχης περιοχής για τους σκοπούς της παραγωγής του σχετικού βασικού προϊόντος.

η)

επαρκείς και επαληθεύσιμες πληροφορίες με βάση τις οποίες η παραγωγή πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της χώρας παραγωγής, καθώς και σύμφωνα με τους διεθνείς νόμους και τα πρότυπα, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 28)·

ηα)

επαρκείς και επαληθεύσιμες πληροφορίες, που λαμβάνονται μέσω ανεξάρτητων ελέγχων και κατάλληλων διαδικασιών διαβούλευσης, ότι η έκταση που χρησιμοποιείται για την παραγωγή των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων δεν υπόκειται σε αξιώσεις βάσει εγχώριων, εθιμικών ή άλλων νόμιμων δικαιωμάτων ιδιοκτησίας ούτε υπόκειται σε οποιαδήποτε διαφορά σχετικά με τη χρήση, την κυριότητα ή την κατοίκησή της·

ηβ)

επαρκείς και επαληθεύσιμες πληροφορίες που αποκαλύπτουν τις απόψεις των αυτόχθονων πληθυσμών, των τοπικών κοινοτήτων και άλλων ομάδων που διεκδικούν δικαιώματα ιδιοκτησίας όσον αφορά την έκταση που χρησιμοποιείται για τον σκοπό της παραγωγής των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων αναφορικά με την παραγωγή των εν λόγω σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων.

α)

περιγραφή των οικονομικών δραστηριοτήτων του πελάτη, των δραστηριοτήτων των οντοτήτων που ελέγχονται από τον πελάτη, των οικονομικών δραστηριοτήτων των προμηθευτών του πελάτη·

β)

πληροφορίες για τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που διατίθενται ή καθίστανται διαθέσιμα στην αγορά της Ένωσης ή εξάγονται από αυτήν, και σχετικά με τη σχετική άσκηση δέουσας επιμέλειας δυνάμει του παρόντος κανονισμού·

γ)

χρήση, για τις δραστηριότητες που αναφέρονται στα στοιχείο α), των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών για τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα που χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά και για τη σχετική άσκηση δέουσας επιμέλειας δυνάμει του παρόντος κανονισμού·

δ)

πολιτικές που υιοθετούνται και εφαρμόζονται από τον πελάτη και από τις οντότητες και τους προμηθευτές που αναφέρονται στο στοιχείο α), προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι δραστηριότητές τους δεν προκαλούν αποψίλωση ή υποβάθμιση των δασών ούτε δασική μετατροπή·

ε)

προσδιορισμό της χώρας παραγωγής και συντεταγμένες γεωεντοπισμού, γεωγραφικό πλάτος και μήκος όλων των γεωτεμαχίων όπου έχουν παραχθεί τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα.

βα)

την παρουσία ευάλωτων πληθυσμών, αυτόχθονων πληθυσμών, τοπικών κοινοτήτων και άλλων εθιμικών κατόχων δικαιωμάτων ιδιοκτησίας στη χώρα και στον τόπο παραγωγής του σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος·

ββ)

την ύπαρξη αξιώσεων ή διαφορών σχετικά με τη χρήση, την κυριότητα ή την άσκηση των εθιμικών δικαιωμάτων ιδιοκτησίας στην έκταση που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος, είτε έχουν καταχωριστεί επίσημα είτε όχι·

γ)

τη διάδοση της αποψίλωσης ή της υποβάθμισης των δασών στη χώρα, στην περιφέρεια και στην περιοχή παραγωγής του σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος·

γ)

τη διάδοση της αποψίλωσης ή της υποβάθμισης των δασών , ή της δασικής μετατροπής, στη χώρα, στην περιφέρεια και στην περιοχή παραγωγής του σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος·

ε)

ανησυχίες σε σχέση με τη χώρα παραγωγής και προέλευσης, όπως το επίπεδο διαφθοράς, η έκταση των φαινομένων παραποίησης εγγράφων και δεδομένων, η ανεπαρκής επιβολή του νόμου, οι ένοπλες συγκρούσεις ή η επιβολή κυρώσεων από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ή το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

ε)

ανησυχίες σε σχέση με τη χώρα παραγωγής και προέλευσης ή τμημάτων αυτής σύμφωνα με το άρθρο 27 , όπως το επίπεδο διαφθοράς, η έκταση των φαινομένων παραποίησης εγγράφων και δεδομένων, η  απουσία, η παραβίαση ή η ανεπαρκής επιβολή του νόμου σχετικά με τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και τα δικαιώματα των αυτόχθονων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων , οι ένοπλες συγκρούσεις ή η επιβολή κυρώσεων από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ή το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

στ)

την πολυπλοκότητα της σχετικής αλυσίδας εφοδιασμού, ιδίως τις δυσκολίες σύνδεσης βασικών προϊόντων και/ή παράγωγων προϊόντων με το γεωτεμάχιο όπου έχουν παραχθεί·

στ)

την πολυπλοκότητα της σχετικής αλυσίδας εφοδιασμού, ιδίως τις δυσκολίες σύνδεσης βασικών προϊόντων και/ή παράγωγων προϊόντων με το γεωτεμάχιο όπου έχουν παραχθεί ή τους εθνικούς κανόνες περί προστασίας των δεδομένων που απαγορεύουν τη διαβίβαση τέτοιων δεδομένων ·

ζ)

τον κίνδυνο ανάμειξης με προϊόντα άγνωστης προέλευσης ή που παράγονται σε περιοχές όπου έχει λάβει ή λαμβάνει χώρα αποψίλωση ή υποβάθμιση των δασών·

ζ)

τον κίνδυνο ανάμειξης με προϊόντα άγνωστης προέλευσης ή που παράγονται σε περιοχές όπου έχει λάβει ή λαμβάνει χώρα αποψίλωση ή υποβάθμιση των δασών , ή δασική μετατροπή, καθώς και παραβιάσεις του σχετικού δικαίου ·

ηα)

το αποτέλεσμα των διαλόγων πολλαπλών ενδιαφερόμενων μερών στους οποίους έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν ενεργά τα μέρη που επηρεάζονται, όπως οι μικροκαλλιεργητές, οι ΜΜΕ, οι αυτόχθονες πληθυσμοί και οι τοπικές κοινότητες·

θα)

πληροφορίες που παρέχονται στο πλαίσιο του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης·

α)

μοντέλα πρακτικών διαχείρισης κινδύνου, υποβολή εκθέσεων, τήρηση αρχείων, διαχείριση εσωτερικού ελέγχου και συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένου, για τους φορείς εκμετάλλευσης που δεν είναι ΜΜΕ, του διορισμού υπευθύνου συμμόρφωσης σε επίπεδο διοίκησης·

α)

μοντέλα πρακτικών διαχείρισης κινδύνου, υποβολή εκθέσεων, τήρηση αρχείων, διαχείριση εσωτερικού ελέγχου και συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένου, για τους φορείς εκμετάλλευσης που δεν είναι ΜΜΕ, του διορισμού υπευθύνου συμμόρφωσης σε επίπεδο διοίκησης , με προσδιορισμό στοιχείων επικοινωνίας ή ενημερωμένης διεύθυνσης ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ·

α)

παρέχουν τις πληροφορίες που ορίζονται στο άρθρο 9·

β)

περιγράφουν τις πληροφορίες και τα αποδεικτικά στοιχεία που λαμβάνονται και χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων σύμφωνα με το άρθρο 3·

γ)

αναφέρουν τα συμπεράσματα της εκτίμησης κινδύνου που διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1 και περιγράφουν τυχόν διαδικασίες μετριασμού του κινδύνου ή μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 4·

δ)

καθορίζουν την ημερομηνία και τον τόπο όπου τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα είχαν διατεθεί ή από όπου είχαν εξαχθεί από την αγορά της Ένωσης· και

ε)

παρέχουν αποδεικτικά στοιχεία διαβούλευσης με τους αυτόχθονες πληθυσμούς, τις τοπικές κοινότητες και άλλους εθιμικούς κατόχους δικαιωμάτων ιδιοκτησίας που δραστηριοποιούνται στον τομέα της παραγωγής των σχετικών βασικών και παράγωγων προϊόντων.

α)

τη συλλογή πληροφοριών και εγγράφων, όπως αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 1α, που απαιτούνται για την εκπλήρωση της απαίτησης που ορίζεται στην παράγραφο 1 αυτού του άρθρου·

β)

μέτρα εκτίμησης και μετριασμού κινδύνου όπως αναφέρονται στο άρθρο 10.

δα)

εξέταση των προσωρινών μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του άρθρου 21 και των διορθωτικών μέτρων που λαμβάνονται δυνάμει του άρθρου 22·

στ)

κάθε τεχνικό και επιστημονικό μέσο που είναι κατάλληλο για τον προσδιορισμό του ακριβούς τόπου παραγωγής του σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος, συμπεριλαμβανομένων δοκιμών ισοτόπων ·

στ)

κάθε τεχνικό και επιστημονικό μέσο που είναι κατάλληλο για τον προσδιορισμό του ακριβούς τόπου παραγωγής του σχετικού βασικού ή παράγωγου προϊόντος, συμπεριλαμβανομένης της ανατομικής ανάλυσης, της χημικής ανάλυσης και της ανάλυσης DNA ·

στα)

κάθε τεχνικό και επιστημονικό μέσο που είναι κατάλληλο για τον προσδιορισμό του βιολογικού είδους που επηρεάζεται από τον παρόντα κανονισμό το οποίο περιέχεται στο σχετικό βασικό ή παράγωγο προϊόν, συμπεριλαμβανομένης της ανατομικής ανάλυσης, της χημικής ανάλυσης και της ανάλυσης DNA·

ζ)

κάθε τεχνικό και επιστημονικό μέσο που είναι κατάλληλο για να προσδιοριστεί κατά πόσον το σχετικό βασικό ή παράγωγο προϊόν είναι μηδενικής αποψίλωσης, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων γεωσκόπησης, όπως από το πρόγραμμα και τα εργαλεία Copernicus· και

ζ)

κάθε τεχνικό και επιστημονικό μέσο που είναι κατάλληλο για να προσδιοριστεί κατά πόσον το σχετικό βασικό ή παράγωγο προϊόν είναι μηδενικής αποψίλωσης, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων γεωσκόπησης, όπως από το πρόγραμμα και τα εργαλεία Copernicus ή από άλλες πηγές οι οποίες διατίθενται σε δημόσιο ή ιδιωτικό επίπεδο · και

α)

θεματικούς χάρτες, συμπεριλαμβανομένου χάρτη εδαφοκάλυψης με χρονοσειρές από την καταληκτική ημερομηνία που ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 8) και σειράς κατηγοριών που παρέχουν δυνατότητα εξέτασης της σύνθεσης του τοπίου·

β)

σύστημα προειδοποίησης βασιζόμενο σε μηνιαία παρακολούθηση της αλλαγής της δασικής κάλυψης·

γ)

σειρά αναλύσεων, καθώς και φιλικών προς τον χρήστη και ασφαλών αποτελεσμάτων, η οποία απεικονίζει τον τρόπο με τον οποίο οι αλυσίδες εφοδιασμού συνδέονται με την αποψίλωση των δασών.