ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 16.6.2021

COM(2021) 321 final

2021/0154(NLE)

Πρόταση

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας

{SWD(2021) 146 final}

2021/0154 (NLE)

Πρόταση

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας 1 , και ιδίως το άρθρο 20,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Η έξαρση της νόσου COVID-19 είχε αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομία της Πορτογαλίας. Το 2019, το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (κατά κεφαλήν ΑΕΠ) της Πορτογαλίας αντιστοιχούσε στο 67 % του μέσου όρου της ΕΕ. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής, το πραγματικό ΑΕΠ της Πορτογαλίας μειώθηκε κατά 7,6 % το 2020 και αναμένεται ότι θα μειωθεί κατά 3,9 % σωρευτικά το 2020 και το 2021. Στις πιο μακροχρόνιες πτυχές, με αντίκτυπο στις μεσοπρόθεσμες οικονομικές επιδόσεις, περιλαμβάνονται τα μεγάλα αποθέματα εξωτερικού, ιδιωτικού και δημόσιου χρέους και η χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας· επιπλέον, το έλλειμμα επενδύσεων καθιστά πιο δύσκολη τη συμμετοχή στις ευκαιρίες που προσφέρουν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση, καθώς και την πλήρη αξιοποίησή τους.

(2)Στις 9 Ιουλίου 2019 και στις 20 Ιουλίου 2020, το Συμβούλιο απηύθυνε συστάσεις προς την Πορτογαλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Ειδικότερα, το Συμβούλιο συνέστησε να ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η πανδημία, να βελτιωθεί η ποιότητα των δημόσιων οικονομικών δίνοντας προτεραιότητα στις δαπάνες που προάγουν την ανάπτυξη, να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας και να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτική ιατροφαρμακευτική και μακροχρόνια περίθαλψη. Επίσης, απηύθυνε σύσταση για τη βελτίωση του γενικού επιπέδου δεξιοτήτων του πληθυσμού (με έμφαση στις ψηφιακές δεξιότητες και με στόχο να αυξηθεί ο αριθμός των πτυχιούχων σε τομείς σχετικούς με τις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά), καθώς και για τη στήριξη της ποιοτικής απασχόλησης και τη μείωση του κατακερματισμού στην αγορά εργασίας. Συνέστησε επίσης στην Πορτογαλία να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και την επάρκεια των κοινωνικών διχτυών ασφάλειας και να εγγυηθεί επαρκή και αποτελεσματική κοινωνική προστασία και εισοδηματική στήριξη. Συνέστησε την εστίαση των επενδύσεων στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως στην καινοτομία, στις σιδηροδρομικές μεταφορές και στις λιμενικές υποδομές, στη μετάβαση σε χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές και στην ενεργειακή μετάβαση, καθώς και στην επέκταση των ενεργειακών διασυνδέσεων, λαμβανομένων υπόψη των περιφερειακών ανισοτήτων. Επιπλέον, το Συμβούλιο συνέστησε να εφαρμοστούν μέτρα που να διασφαλίζουν την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε ρευστότητα στο πλαίσιο της πανδημίας, να επισπευστούν έργα δημόσιων επενδύσεων και να προωθηθούν ιδιωτικές επενδύσεις για την ενίσχυση της οικονομικής ανάκαμψης. Τέλος, συνέστησε να εφαρμοστούν μεταρρυθμίσεις με στόχο τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, ιδίως τη μείωση των κανονιστικών και διοικητικών εμποδίων που απορρέουν από τη διαδικασία αδειοδότησης και τη μείωση των κανονιστικών περιορισμών σε νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα, και να αυξηθεί η αποδοτικότητα των διοικητικών και φορολογικών δικαστηρίων, καθώς και των διαδικασιών αφερεγγυότητας και είσπραξης. Αφού αξιολόγησε την πρόοδο ως προς την εφαρμογή των εν λόγω ειδικών ανά χώρα συστάσεων κατά τον χρόνο υποβολής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι έχει υλοποιηθεί πλήρως η σύσταση για λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Σημαντική πρόοδος έχει επιτευχθεί όσον αφορά τη σύσταση για την εφαρμογή προσωρινών μέτρων με στόχο να διασφαλιστεί η πρόσβαση των επιχειρήσεων σε ρευστότητα, ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

(3)Στις 2 Ιουνίου 2021, η Επιτροπή δημοσίευσε εμπεριστατωμένη επισκόπηση δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2 για την Πορτογαλία. Με βάση την ανάλυσή της, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Πορτογαλία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες που σχετίζονται με τα μεγάλα αποθέματα καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων, ιδιωτικού και δημόσιου χρέους και το ακόμη υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων, σε συνθήκες χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας.

(4)Στη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να αναλάβουν δράση, εκτός των άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, προκειμένου, μεταξύ άλλων, να διασφαλίσουν προσανατολισμό πολιτικής που στηρίζει την ανάκαμψη και να βελτιώσουν περαιτέρω τη σύγκλιση, την ανθεκτικότητα και τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης να ενισχυθούν τα εθνικά θεσμικά πλαίσια, να διασφαλιστεί η μακροοικονομική σταθερότητα, να ολοκληρωθεί η ΟΝΕ και να ενισχυθεί ο διεθνής ρόλος του ευρώ.] [Εάν η σύσταση του Συμβουλίου δεν εγκριθεί έως την έκδοση της εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου, να αφαιρεθεί η αιτιολογική σκέψη.]

(5)Στις 22 Απριλίου 2021, η Πορτογαλία υπέβαλε στην Επιτροπή το οικείο εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Για την εν λόγω υποβολή ακολουθήθηκε διαδικασία διαβούλευσης, η οποία διενεργήθηκε σύμφωνα με το εθνικό νομικό πλαίσιο, με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, τους κοινωνικούς εταίρους, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τις οργανώσεις νεολαίας και άλλους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς. Η εθνική οικειοποίηση των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στηρίζει την επιτυχή εφαρμογή τους και τον διαρκή τους αντίκτυπο σε εθνικό επίπεδο και την αξιοπιστία τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Δυνάμει του άρθρου 19 του εν λόγω κανονισμού, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού.

(6)Τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα πρέπει να επιδιώκουν τους γενικούς στόχους του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 και του Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/2094 του Συμβουλίου 3 για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την κρίση της νόσου COVID-19. Θα πρέπει να προωθούν την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή της Ένωσης, συμβάλλοντας στους έξι πυλώνες που αναφέρονται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

(7)Η εφαρμογή των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας των κρατών μελών θα αποτελέσει συντονισμένη προσπάθεια επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων σε ολόκληρη την Ένωση. Μέσω της συντονισμένης και ταυτόχρονης εφαρμογής των εν λόγω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων και της υλοποίησης διασυνοριακών έργων, οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις θα αλληλοενισχύονται και θα παράγουν θετικές δευτερογενείς επιπτώσεις σε ολόκληρη την Ένωση. Ως εκ τούτου, περίπου το ένα τρίτο του αντικτύπου του μηχανισμού στην ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στα κράτη μέλη θα προέλθει από δευτερογενείς επιπτώσεις από άλλα κράτη μέλη.

Ισορροπημένη απάντηση που συμβάλλει στους έξι πυλώνες

(8)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο α) και το τμήμα 2.1 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αντιπροσωπεύει, σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α), μια ολοκληρωμένη και επαρκώς ισορροπημένη απάντηση στην οικονομική και κοινωνική κατάσταση και συμβάλλει έτσι κατάλληλα και στους έξι πυλώνες που αναφέρονται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων προκλήσεων και της χρηματοδοτικής κατανομής για το οικείο κράτος μέλος, καθώς και της ζητούμενης δανειακής στήριξης.

(9)Το σχέδιο περιλαμβάνει μέτρα που συμβάλλουν και στους έξι πυλώνες, ενώ σημαντικός αριθμός συνιστωσών του σχεδίου αφορά πολλαπλούς πυλώνες. Η προσέγγιση αυτή συμβάλλει στο να διασφαλιστεί ότι κάθε πυλώνας αντιμετωπίζεται ολοκληρωμένα και με συνεκτικό τρόπο. Επιπλέον, δεδομένων των ειδικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Πορτογαλία, η ιδιαίτερη εστίαση στην έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τη συνολική στάθμιση στο πλαίσιο των πυλώνων, θεωρείται επαρκώς ισορροπημένη.

(10)Το σχέδιο προβλέπει τη λήψη ευρέος φάσματος μέτρων για το κλίμα, καθώς περίπου τα τρία τέταρτα του συνόλου των συνιστωσών συμβάλλουν στην πράσινη μετάβαση. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Το σχέδιο αντιμετωπίζει προκλήσεις του ψηφιακού τομέα σε πολλαπλά πεδία, καθώς περίπου το ήμισυ του συνόλου των συνιστωσών παρέχουν συμβολή, συμπεριλαμβανομένης της ψηφιοποίησης των δημόσιων υπηρεσιών και της υιοθέτησης ψηφιακών τεχνολογιών για την προώθηση της επιχειρηματικότητας, καθώς και της επιχειρηματικής επέκτασης με στόχο να προωθηθεί η ψηφιακή μετάβαση του παραγωγικού ιστού. Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που συνδέονται με την έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων, το σχέδιο περιλαμβάνει μέτρα για τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης, καθώς και των συστημάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, μεταξύ άλλων για την παροχή επαγγελματικών προσόντων κατάλληλων για την αγορά, την αύξηση της συνάφειας της εκπαίδευσης ενηλίκων και του αριθμού των πτυχιούχων στις θετικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανική, τις τέχνες και τα μαθηματικά (STEAM), ιδίως στις ΤΠ.

(11)Το σχέδιο καλύπτει εκτενώς τον τρίτο πυλώνα για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, καθώς όλες σχεδόν οι συνιστώσες παρέχουν άμεση συμβολή. Η οικονομική συνοχή, η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα καλύπτονται άμεσα από όλες σχεδόν τις συνιστώσες του σχεδίου, οι οποίες αντιμετωπίζουν διάφορες αλληλένδετες προκλήσεις, όπως η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η καθολική παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, η συμβολή στην καινοτομία, τις νέες τεχνολογίες και την απανθρακοποίηση, η αποϋλοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και η συνεισφορά στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και στην ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών. Οι πτυχές της κοινωνικής και εδαφικής συνοχής είναι στενά συνυφασμένες, ιδίως στις λιγότερο αναπτυγμένες πορτογαλικές περιφέρειες. Οι περιφερειακές και τοπικές αρχές καλούνται να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην παροχή διαφόρων υπηρεσιών σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων, διασφαλίζοντας ευρεία εδαφική κάλυψη, σε τομείς όπως η κοινωνική στέγαση, τα νηπιαγωγεία και η προσχολική φροντίδα και εκπαίδευση, η παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, οι υπηρεσίες μακροχρόνιας περίθαλψης και τα κοινωνικά κέντρα ημερήσιας φροντίδας για ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία, σύμφωνα με τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες.

(12)Περίπου το ήμισυ του συνόλου των συνιστωσών συμβάλλουν στην υγειονομική, οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα, η οποία καλύπτεται με μέτρα όπως τα εθνικά δίκτυα πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, συνεχούς και παρηγορητικής φροντίδας, η παροχή κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης και καινοτόμων ολοκληρωμένων κοινωνικών υπηρεσιών στις μητροπολιτικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο. Η υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών και λύσεων διαλειτουργικότητας ενισχύει τη θεσμική ικανότητα και ανθεκτικότητα της δημόσιας διοίκησης. Οι πολιτικές για την επόμενη γενιά καλύπτονται με διάφορα μέτρα, με σχεδόν το ένα τρίτο των συνιστωσών να εμφανίζει άμεση συνάφεια, τα οποία έχουν άμεσο αντίκτυπο στα παιδιά και στους νέους και περιλαμβάνουν την αύξηση των θέσεων σε υποδομές παιδικής φροντίδας, σε μαθήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένων των μαθημάτων θετικών επιστημών, τεχνολογίας, μηχανικής, τεχνών και μαθηματικών, τη βελτίωση των επαγγελματικών και εισοδηματικών προοπτικών των νέων, καθώς και την αύξηση του αποθέματος καταλυμάτων για φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τα ανωτέρω συνοδεύονται από το μέτρο για την ψηφιοποίηση της εκπαίδευσης και τη διανομή προσωπικού εξοπλισμού ΤΠ στους φοιτητές.

Αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των προκλήσεων που εντοπίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις

(13)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) και το τμήμα 2.2 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να συμβάλει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των προκλήσεων (βαθμολόγηση Α) που εντοπίζονται στις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών πτυχών και των συστάσεων βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 προς την Πορτογαλία ή των προκλήσεων που εντοπίζονται σε άλλα σχετικά έγγραφα που έχει εγκρίνει επίσημα η Επιτροπή στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

(14)Οι συστάσεις σχετικά με την άμεση απόκριση στην πανδημία σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας, παρά το γεγονός ότι η Πορτογαλία έχει γενικά ανταποκριθεί κατάλληλα και επαρκώς στην άμεση ανάγκη στήριξης της οικονομίας με δημοσιονομικά μέσα το 2020 και το 2021, σύμφωνα με τις διατάξεις της γενικής ρήτρας διαφυγής. Επιπλέον, η σύσταση για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2020, λαμβανομένου υπόψη του περιθωρίου που συνδέεται με ασυνήθεις περιστάσεις για τις οποίες χορηγήθηκε προσωρινή απόκλιση, δεν είναι πλέον επίκαιρη, λόγω τόσο της λήξης της αντίστοιχης δημοσιονομικής περιόδου όσο και της ενεργοποίησης, τον Μάρτιο του 2020, της γενικής ρήτρας του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης στο πλαίσιο της πανδημικής κρίσης.

(15)Το σχέδιο περιλαμβάνει εκτεταμένη δέσμη αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, οι οποίες συμβάλλουν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που απηύθυνε το Συμβούλιο στην Πορτογαλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, ιδίως στους τομείς της ποιότητας και της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, της προσβασιμότητας και της ανθεκτικότητας των κοινωνικών υπηρεσιών και του συστήματος υγείας, της αγοράς εργασίας, της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων, της Ε&Α και της καινοτομίας, της κλιματικής και της ψηφιακής μετάβασης, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και του δικαστικού συστήματος.

(16)Το σχέδιο περιλαμβάνει μια σφαιρική δημοσιονομική-διαρθρωτική μεταρρύθμιση, η οποία αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και να ενισχύσει τον συνολικό έλεγχο των δαπανών, την οικονομική αποδοτικότητα και την κατάλληλη κατάρτιση του προϋπολογισμού. Η μεταρρύθμιση αυτή περιλαμβάνει σταδιακά μέτρα τα οποία αναμένεται να οδηγήσουν στην πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου του 2015 για το δημοσιονομικό πλαίσιο, αφού θα καταστήσουν την επανεξέταση των δαπανών διαρθρωτικό χαρακτηριστικό της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού της Πορτογαλίας και θα εξασφαλίσουν την εκ των υστέρων αξιολόγηση της αύξησης της αποδοτικότητας, και θα ενισχύσουν το κεντρικό σύστημα δημοσίων συμβάσεων. Εξάλλου, η εν λόγω μεταρρύθμιση αναμένεται να ενισχύσει την οικονομική βιωσιμότητα των κρατικών επιχειρήσεων, μέσω της εφαρμογής ενός νέου μοντέλου για την ανάλυση και τη δημοσιοποίηση της οικονομικής κατάστασης και των επιδόσεών τους, ώστε να μπορεί να διενεργείται πιο έγκαιρη, διαφανής και ολοκληρωμένη παρακολούθηση. Επίσης, προβλέπει την ανάπτυξη εργαλείων σχεδιασμού και διαχείρισης για την αύξηση του επιπέδου λογοδοσίας, όπως οι ανανεωμένες συμβάσεις διαχείρισης που στοχεύουν στη διάδοση διαχειριστικών πρακτικών με γνώμονα τις επιδόσεις. Η εν λόγω μεταρρύθμιση συνοδεύεται από επένδυση στα πληροφοριακά συστήματα για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.

(17)Περιλαμβάνονται επίσης μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας και θα συμβάλουν στην ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτική ιατροφαρμακευτική και μακροχρόνια περίθαλψη. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις προβλέπουν ιδίως την ενίσχυση της ικανότητας απόκρισης των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ψυχικής υγείας και μακροχρόνιας περίθαλψης, σε συνδυασμό με μέτρα για την ενίσχυση της αποδοτικότητας και της σύνδεσης μεταξύ των διαφόρων στοιχείων της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας. Ειδικά μέτρα στοχεύουν στην ενίσχυση του περιφερειακού συστήματος υγείας της εξόχως απόκεντρης περιφέρειας της Μαδέρας και στην ψηφιοποίηση των συστημάτων υγείας τόσο της Μαδέρας όσο και των Αζορών. Επιπλέον, η ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του μοντέλου διακυβέρνησης των δημόσιων νοσοκομείων αντιμετωπίζει τα βαθύτερα αίτια των συνεχιζόμενων καθυστερούμενων οφειλών στα δημόσια νοσοκομεία. Η εν λόγω μεταρρύθμιση αναμένεται να συνδυάζει τη μεγαλύτερη αυτονομία των νοσοκομείων όσον αφορά τις αποφάσεις για επενδύσεις και προσλήψεις με την ενισχυμένη παρακολούθηση και την αυστηρότερη λογοδοσία, συμβάλλοντας έτσι στην πρόληψη της συσσώρευσης καθυστερούμενων οφειλών σε μόνιμη βάση.

(18)Το σχέδιο αντιμετωπίζει τις κοινωνικές προκλήσεις προβλέποντας ουσιαστική απόκριση στην ανάγκη για βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της επάρκειας των κοινωνικών διχτυών ασφάλειας, ιδίως μέσω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων στην κοινωνική στέγαση και σε κοινωνικές υπηρεσίες, με επίκεντρο τους ηλικιωμένους, τα παιδιά και τις ευπαθείς ομάδες με αναπηρία. Τέτοιου είδους μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις προβλέπουν την έγκριση του εθνικού σχεδίου στέγασης και της εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της φτώχειας, καθώς και ενός προγράμματος στήριξης για πρόσβαση σε στέγαση μέσω της κατασκευής νέων κτιρίων ή της ανακαίνισης υφιστάμενων κατοικιών, τη δημιουργία και ανακαίνιση χώρων σε κοινωνικές δομές, την ενίσχυση της κατ’ οίκον φροντίδας και της φροντίδας σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων, τη σύσταση ομάδων κοινωνικής παρέμβασης σε δήμους της ηπειρωτικής Πορτογαλίας, ολοκληρωμένα προγράμματα για τη στήριξη μειονεκτουσών κοινοτήτων σε υποβαθμισμένες μητροπολιτικές περιοχές και την αύξηση της χρηστικότητας των υπηρεσιών κοινωνικής ασφάλισης μέσω της ψηφιοποίησης.

(19)Το σχέδιο περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που αντιμετωπίζουν μακροχρόνια εμπόδια με αντίκτυπο στο επιχειρηματικό περιβάλλον. Σε αυτές συγκαταλέγονται η μείωση των περιορισμών που επιβαρύνουν διάφορα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα προκειμένου να τονωθεί ο ανταγωνισμός, η αναθεώρηση των απαιτήσεων για την αδειοδότηση επιχειρήσεων και η εφαρμογή της αρχής «μόνον άπαξ» στις συναλλαγές με τη δημόσια διοίκηση για τη μείωση του διοικητικού κόστους, καθώς και ο εκσυγχρονισμός και η αύξηση της αποδοτικότητας του δικαστικού συστήματος, με παράλληλη αξιοποίηση της αυξημένης αποδοτικότητας που συνδέεται με την ψηφιοποίηση των διαδικασιών.

(20)Εισάγονται σημαντικές επενδύσεις για την προώθηση της έρευνας και καινοτομίας, ιδίως μέσω της κατάρτισης θεματολογίων καινοτομίας σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων των πράσινων θεματολογίων που στοχεύουν στη ενίσχυση των δεσμών μεταξύ επιχειρήσεων και επιστήμης. Προβλέπονται επίσης επενδύσεις για την προώθηση της έρευνας και καινοτομίας στον τομέα της βιώσιμης γεωργίας. Εξάλλου, το σχέδιο περιλαμβάνει επενδύσεις για την ανακεφαλαιοποίηση επιχειρήσεων, όπως η δημιουργία οντότητας ειδικού σκοπού που πρόκειται ακολούθως να επενδύσει σε βιώσιμες πορτογαλικές επιχειρήσεις με τη μορφή χρηματοδότησης με μετοχικό ή οιονεί μετοχικό κεφάλαιο.

(21)Το σχέδιο συμβάλλει σημαντικά στην αντιμετώπιση της πρόκλησης της κλιματικής μετάβασης. Περιλαμβάνει επενδύσεις που στοχεύουν στην έρευνα και καινοτομία για την απανθρακοποίηση των παραγωγικών τομέων, καθώς και μέτρα για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα. Το σχέδιο αναμένεται να καταστήσει πιο βιώσιμες τις αστικές μεταφορές, μέσω της ενίσχυσης των διαχειριστικών αρχών των δημόσιων μεταφορών και μέσω επενδύσεων στην επέκταση των δικτύων του μετρό και των συστημάτων αστικού σιδηρόδρομου και ταχείας συγκοινωνίας λεωφορείων στις μητροπολιτικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο και στην αγορά οχημάτων μηδενικών εκπομπών για τον στόλο των δημόσιων συγκοινωνιών. Τα μέτρα στοχεύουν επίσης στην προώθηση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην ηπειρωτική χώρα και στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες της Μαδέρας και των Αζορών. Σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις αναμένεται να συμβάλουν στην προστασία των δασών για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Μέσω προγραμμάτων ανάπλασης και διαχείρισης τοπίου αναμένεται ο σχεδιασμός του κατάλληλου τοπίου σε ευάλωτες περιοχές ώστε να αυξηθεί η ανθεκτικότητά τους απέναντι σε κινδύνους που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, ιδίως σε αγροτικές πυρκαγιές και απώλεια βιοποικιλότητας, και να προωθηθεί η βιώσιμη ανάπτυξη και η εδαφική συνοχή, μέσω της αύξησης του μέσου μεγέθους της γεωργικής ιδιοκτησίας, της αλλαγής στη χρήση γης και του σχεδιασμού νέων οικονομικών δραστηριοτήτων.

(22)Το σχέδιο συμβάλλει σημαντικά στην αντιμετώπιση της πρόκλησης της ψηφιακής μετάβασης τόσο στην ηπειρωτική χώρα όσο και στις αυτόνομες περιφέρειες της Μαδέρας και των Αζορών. Προγραμματίζονται σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στους τομείς της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων για την υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών και διαδικασιών. Οι επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις στα συστήματα εκπαίδευσης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης εστιάζονται, σε μεγάλο βαθμό, στην προσαρμογή των προγραμμάτων σπουδών, των μεθόδων διδασκαλίας και των πόρων για την παροχή ψηφιακών δεξιοτήτων που ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες διαφόρων ομάδων, όπως φοιτητές, εκπαιδευτικοί, εργατικό δυναμικό, επιχειρήσεις και δημόσιοι υπάλληλοι. Άλλες σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στοχεύουν στην ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης, μέσω προβλεπόμενων δράσεων για τη γενική δημόσια διοίκηση, το σύστημα δικαιοσύνης και τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, με στόχο να καταστήσουν τη δημόσια διοίκηση πιο αποδοτική, ανθεκτική και προσβάσιμη στους πολίτες.

(23)Με την αντιμετώπιση των προαναφερόμενων προκλήσεων, το σχέδιο αναμένεται να συμβάλει επίσης στη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών 4 που σχετίζονται με τα μεγάλα αποθέματα καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων, ιδιωτικού και δημόσιου χρέος, σε ένα πλαίσιο υψηλού ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων και χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας.

Συμβολή στο αναπτυξιακό δυναμικό, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα

(24)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και το τμήμα 2.3 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο (βαθμολόγηση Α) στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα του κράτους μέλους, συμβάλλοντας στην υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων μέσω της προώθησης πολιτικών για τα παιδιά και τους νέους, και στον μετριασμό του οικονομικού και κοινωνικού αντικτύπου της κρίσης λόγω COVID-19, ενισχύοντας έτσι την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και τη σύγκλιση εντός της Ένωσης.

(25)Σύμφωνα με προσομοίωση που διενήργησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, το σχέδιο έχει τη δυνατότητα να αυξήσει το ΑΕΠ της Πορτογαλίας κατά 1,5 % έως 2,4 % έως το 2026 5 . Το πορτογαλικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει μια φιλόδοξη δέσμη μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων για την αντιμετώπιση των ευπαθειών που παρουσιάζει η χώρα σε κλυδωνισμούς και την ενίσχυση της οικονομικής, θεσμικής και κοινωνικής της ανθεκτικότητας. Οι μεταρρυθμίσεις που αίρουν τα θεσμικά εμπόδια και προωθούν τον ανταγωνισμό, σε συνδυασμό με σημαντικές επενδύσεις σε ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, έρευνα και ανάπτυξη, καινοτομία και ψηφιοποίηση στοχεύουν στα βαθύτερα αίτια των προκλήσεων που εντοπίστηκαν και αναμένεται να τονώσουν την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της χώρας.

(26)Η κύρια συνεισφορά τόσο στην ανάπτυξη όσο και στην απασχόληση αναμένεται να προκύψει από επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις στην καινοτομία, την εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών δεξιοτήτων και της επαγγελματικής κατάρτισης, την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, την κεφαλαιοποίηση των επιχειρήσεων και τη στέγαση. Στους βασικούς τομείς παρέμβασης συγκαταλέγονται η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ο πολιτισμός, οι υποδομές μεταφορών, η δασοκομία και η διαχείριση των υδάτων, η ποιότητα και η ικανότητα της δημόσιας διοίκησης, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, οι δικαστικές υπηρεσίες και η ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών.

(27)Το σχέδιο προβλέπει σημαντικά μέτρα για την αντιμετώπιση μακροχρόνιων κοινωνικών προκλήσεων, οι οποίες έχουν επίσης καίριο αντίκτυπο στην εδαφική διάσταση και στο χάσμα μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών, ενισχύοντας έτσι την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και τη σύγκλιση εντός της Ένωσης. Τα εν λόγω μέτρα καλύπτουν την ανάγκη να ενισχυθεί η ανταποκρισιμότητα και η προσβασιμότητα των υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής και μακροχρόνιας περίθαλψης ενόψει της ταχείας δημογραφικής γήρανσης και να παρασχεθεί πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή και κοινωνική στέγαση. Οι κοινωνικές ευπάθειες θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστούν μέσω της παροχής ευρέος φάσματος κοινωνικών υπηρεσιών που επικεντρώνονται στους ηλικιωμένους, σε άτομα με αναπηρία, σε εθνοτικές μειονότητες και μετανάστες, και μέσω ολοκληρωμένων προγραμμάτων για τη στήριξη των μειονεκτουσών κοινοτήτων σε υποβαθμισμένες μητροπολιτικές περιοχές. Θα πρέπει να ενισχυθούν τα δίκτυα δημόσιων συγκοινωνιών στις αστικές περιοχές, που είναι ιδιαίτερης σημασίας για τους μειονεκτούντες εργαζόμενους οι οποίοι μετακινούνται καθημερινά προς και από τον τόπο εργασίας, και να ισχυροποιηθούν τα εργασιακά δικαιώματα, ιδίως στο πλαίσιο άτυπων συμβάσεων εργασίας που συνδέονται με την ψηφιακή οικονομία. Τα εν λόγω μέτρα θα βοηθήσουν στην υλοποίηση του σχεδίου δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων ο οποίος εγκρίθηκε στη σύνοδο κορυφής του Πόρτο, της 7ης Μαΐου 2021, και αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση των επιπέδων των δεικτών του κοινωνικού πίνακα αποτελεσμάτων.

(28)Σημαντικά είναι τα μέτρα που απευθύνονται σε παιδιά και σε νέους, όπως τα μέτρα με τα οποία αυξάνονται οι θέσεις σε νηπιαγωγεία και υπηρεσίες παιδικής φροντίδας και ευνοείται η δημιουργία μόνιμων, ποιοτικών θέσεων εργασίας για τους νέους. Το σχέδιο αναμένεται επίσης να προωθήσει την εγγραφή σε μαθήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ιδίως στους πανεπιστημιακούς κλάδους των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής, των τεχνών και των μαθηματικών, και να δημιουργήσει ένα δίκτυο ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που παρέχουν μεταπτυχιακά μαθήματα σύντομης διάρκειας. Τα μέτρα αναμένεται επίσης να υποστηρίξουν την ενσωμάτωση ψηφιακών τεχνολογιών στο σύστημα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μέσω της χρήσης ψηφιακών πόρων στις αίθουσες διδασκαλίας, της ψηφιοποίησης του εκπαιδευτικού περιεχομένου και της δημιουργίας εργαστηρίων εκπαιδευτικών τεχνολογιών όπως τα προγραμματιζόμενα ρομπότ.

Μη πρόκληση σημαντικής βλάβης

(29)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο δ) και το τμήμα 2.4 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να διασφαλίσει ότι κανένα μέτρο για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδυτικών έργων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας δεν βλάπτει σημαντικά τους περιβαλλοντικούς στόχους (βαθμολόγηση Α) κατά την έννοια του άρθρου 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 6 (αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης»).

(30)Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας διασφαλίζει ότι καμία μεταρρύθμιση και επένδυση δεν προκαλεί σημαντική βλάβη σε οποιονδήποτε από τους έξι περιβαλλοντικούς στόχους κατά την έννοια του άρθρου 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852, και συγκεκριμένα στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, στη βιώσιμη χρήση και προστασία των υδάτινων και των θαλάσσιων πόρων, στην κυκλική οικονομία, στην πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης, και στην προστασία και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων. Η Πορτογαλία παρείχε αιτιολογήσεις σύμφωνα με την τεχνική καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» (2021/C 58/01). Όπου κρίθηκε αναγκαίο, η Πορτογαλία πρότεινε την εφαρμογή μέτρων μετριασμού για την αποφυγή της πρόκλησης σημαντικής βλάβης, η οποία θα πρέπει να διασφαλιστεί μέσω αντίστοιχων οροσήμων.

(31)Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί σε μέτρα των οποίων ο αντίκτυπος στους περιβαλλοντικούς στόχους απαιτεί στενή παρακολούθηση. Η συνιστώσα 7 – Υποδομές περιλαμβάνει τέσσερα μέτρα που αφορούν την κατασκευή ή αναβάθμιση των υποδομών οδικών μεταφορών (RE-C7-I2, I3, I4 και I5). Προκειμένου να αποτραπεί η πρόκληση σημαντικής βλάβης στους στόχους για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας περιλαμβάνει ως συνοδευτικό μέτρο την επένδυση RE-C7-I0 – Επέκταση του δικτύου φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Η επένδυση αυτή αναμένεται να συμβάλει στην απανθρακοποίηση των οδικών μεταφορών, μέσω της διάθεσης 15 000, προσβάσιμων στο κοινό, σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων έως το 2025. Ομοίως, όσον αφορά τα μέτρα για τη διαχείριση των υδάτων στη συνιστώσα 9 – Διαχείριση των υδάτων (TC-C9-I1 και I2), τα οποία περιλαμβάνουν την κατασκευή ενός φράγματος, μιας μονάδας αφαλάτωσης και μέτρα άρδευσης και άντλησης υδάτων, η Πορτογαλία θα πρέπει να διασφαλίσει περαιτέρω τη μη πρόκληση σημαντικής βλάβης στο περιβάλλον, μέσω της εφαρμογής κάθε αποτελέσματος και προϋπόθεσης που προκύπτει από την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που σχετίζονται με τα εν λόγω μέτρα, τηρώντας την περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της οδηγίας-πλαίσιο για τα ύδατα (2000/60/ΕΚ). Τούτο αποσκοπεί ιδίως στην αποφυγή πρόκλησης σημαντικών επιπτώσεων στα αντίστοιχα υδατικά συστήματα, οι οποίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν κίνδυνο ή να προκαλέσουν καθυστέρηση όσον αφορά τον στόχο για επίτευξη καλής κατάστασης ή καλού δυναμικού. Στοχεύει επίσης στο να διασφαλίσει ότι οι προστατευόμενοι οικότοποι και τα προστατευόμενα είδη που εξαρτώνται άμεσα από τα εν λόγω ύδατα δεν επηρεάζονται αρνητικά από τα μέτρα.

Συμβολή στην πράσινη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας

(32)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο ε) και το τμήμα 2.5 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει μέτρα που συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α) στην πράσινη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας, ή στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που απορρέουν από αυτήν. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων αντιπροσωπεύουν ποσό που αναλογεί στο 37,9 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου, όπως υπολογίζεται σύμφωνα με τη μεθοδολογία του παραρτήματος VI του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας συνάδει με τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα 2030.

(33)Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στην προώθηση των στόχων της Πορτογαλίας για απανθρακοποίηση και ενεργειακή μετάβαση, όπως αυτοί καθορίζονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα 2030 (ΕΣΕΚ 2030) και στον χάρτη πορείας για ουδέτερο ισοζύγιο διοξειδίου του άνθρακα 2050, συμβάλλοντας έτσι στον κλιματικό σκοπό και στόχο της Ένωσης, αντίστοιχα. Δεκαέξι συνιστώσες περιέχουν μέτρα που συμβάλλουν στην επίτευξη του κλιματικού στόχου και δεκαέξι συνιστώσες περιέχουν μέτρα που συμβάλλουν στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας. Η ενίσχυση της βιοποικιλότητας αναμένεται να επιτευχθεί ιδίως με βελτιώσεις στη διαχείριση των δασών, την αντιμετώπιση της ύπαρξης εκτενών περιοχών ανεξέλεγκτης μονοκαλλιέργειας και υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς ή την προώθηση μιας βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας. Η υλοποίηση των εν λόγω προτεινόμενων μέτρων αναμένεται να έχει διαρκή αντίκτυπο, ιδίως συμβάλλοντας στην πράσινη μετάβαση, στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας και στην προστασία του περιβάλλοντος.

(34)Οι παρεμβάσεις που σχετίζονται με την ενεργειακή απόδοση αποτελούν μεγάλο μέρος της συνεισφοράς για το κλίμα. Άλλες σημαντικές συνεισφορές κλιματικού ή περιβαλλοντικού χαρακτήρα παρέχονται μέσω επενδύσεων στις βιώσιμες αστικές μεταφορές ή στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την πρόληψη. Επίσης, διεργασίες έρευνας και καινοτομίας που επικεντρώνονται στην οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, την ανθεκτικότητα και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, καθώς και σε μέτρα διαχείρισης των δασών και των υδάτων, συμβάλλουν στην επίτευξη των κλιματικών και περιβαλλοντικών στόχων. Οι μεταρρυθμίσεις έχουν ως στόχο να προωθήσουν την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, να αναπτύξουν πιο βιώσιμες παραγωγικές διεργασίες και να βελτιώσουν τον σχεδιασμό των μεταφορών.

Συμβολή στην ψηφιακή μετάβαση

(35)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο στ) και το τμήμα 2.6 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει μέτρα που, σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α), αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στην ψηφιακή μετάβαση ή στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που απορρέουν από αυτήν. Τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν ποσό που αναλογεί στο 22,1 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου, όπως υπολογίζεται σύμφωνα με τη μεθοδολογία του παραρτήματος VIΙ του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

(36)Συνολικά, 14 συνιστώσες περιέχουν μέτρα που συμβάλλουν στην επίτευξη του ψηφιακού στόχου, μέσω μιας ευρείας, οριζόντιας προσέγγισης, εκ των οποίων τέσσερις είναι εξολοκλήρου αφιερωμένες στην ψηφιακή μετάβαση. Σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις προγραμματίζονται στους τομείς της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων και της παροχής ψηφιακών δεξιοτήτων. Άλλες σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στοχεύουν στην ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης, του δικαστικού συστήματος και της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών. Άλλες επενδύσεις έχουν ως στόχο την ψηφιοποίηση συγκεκριμένων τομέων, όπως η πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, η υγεία, ο πολιτισμός και η διαχείριση των δασών.

(37)Πέραν της συμβολής στην ψηφιακή μετάβαση, οι εν λόγω επενδύσεις αντιμετωπίζουν επίσης τις προκλήσεις που σχετίζονται με το επίπεδο δεξιοτήτων του πληθυσμού, ιδίως τον ψηφιακό γραμματισμό του ενήλικου πληθυσμού και την ανάγκη προσαρμογής των δεξιοτήτων στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας. Επίσης, οι επενδύσεις συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που αφορούν την ισότιμη πρόσβαση στις ψηφιακές τεχνολογίες, καθώς και την ποιοτική εκπαίδευση και κατάρτιση.

(38)Οι μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στον ψηφιακό τομέα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να έχουν διαρκή αντίκτυπο, ιδίως στην ψηφιακή μετάβαση της δημόσιας διοίκησης της χώρας, στο δικαστικό σύστημα, στις κοινωνικές υπηρεσίες, στον επιχειρηματικό ιστό, στα επίπεδα δεξιοτήτων του πληθυσμού και στις εθνικές και περιφερειακές υπηρεσίες υγείας.

Διαρκής αντίκτυπος

(39)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο ζ) και το τμήμα 2.7 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να έχει, σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α), διαρκή αντίκτυπο στην Πορτογαλία.

(40)Το σχέδιο εισάγει διαρθρωτικές αλλαγές στη δημόσια διοίκηση, στον τομέα της στέγασης, στην κεφαλαιοποίηση και καινοτομία των επιχειρήσεων, στο δικαστικό σύστημα, στα αυστηρά νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα και στην ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης. Σε πολλές περιπτώσεις, τα μέτρα που περιλαμβάνονται σε διάφορες συνιστώσες του σχεδίου έχουν σχεδιαστεί με στόχο την αύξηση του επιπέδου ψηφιοποίησης των σχετικών θεσμικών οργάνων, η οποία αναμένεται να έχει διαρκή αντίκτυπο στην ποιότητα των υπηρεσιών και στο επιχειρηματικό περιβάλλον.

(41)Στον τομέα των επενδύσεων, αναμένεται να προκύψει μόνιμη διαρθρωτική αλλαγή από την ίδρυση, την κεφαλαιοποίηση και τη διεύρυνση της αποστολής της πορτογαλικής αναπτυξιακής τράπεζας, Banco Português de Fomento. Η προτεινόμενη αύξηση της κεφαλαιοποίησης των τραπεζών αναμένεται να διευκολύνει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ιδίως για τις ΜΜΕ που έχουν πληγεί από την κρίση, και να προωθήσει την ανταγωνιστικότητα και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας σε μακροπρόθεσμη βάση. Άλλοι βασικοί στόχοι πολιτικής περιλαμβάνουν τη μεταφορά γνώσης και τεχνολογίας σε επιχειρήσεις, τη διαφοροποίηση των προϊόντων και των υπηρεσιών και την επίτευξη επενδύσεων σε έρευνα και ανάπτυξη που αντιστοιχούν στο 3 % του ΑΕΠ έως το 2030. Τέλος, οι επενδύσεις και οι πολιτικές για την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας αποσκοπούν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης της χώρας και στη μείωση του ποσοστού των εισαγωγών στην πορτογαλική οικονομία, βελτιώνοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα και το αναπτυξιακό δυναμικό της χώρας και συμβάλλοντας, παράλληλα, στην επίτευξη των στόχων για το κλίμα.

(42)Ο διαρκής αντίκτυπος του σχεδίου μπορεί επίσης να ενισχυθεί μέσω συνεργειών μεταξύ του σχεδίου και άλλων προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ιδίως με την ουσιαστική αντιμετώπιση των βαθιά ριζωμένων εδαφικών προκλήσεων και την προώθηση ισορροπημένης ανάπτυξης.

Παρακολούθηση και υλοποίηση

(43)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο η) και το τμήμα 2.8 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, οι ρυθμίσεις που προτείνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι επαρκείς (βαθμολόγηση Α) για να διασφαλίσουν την αποτελεσματική παρακολούθηση και υλοποίηση του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένων του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, των οροσήμων και των στόχων, καθώς και των σχετικών δεικτών.

(44)Η διοικητική δομή «Estrutura de Missão Recuperar Portugal» («ειδική ομάδα Recuperar Portugal») αναμένεται να παρακολουθεί και να υλοποιεί το σχέδιο. Οι αρμοδιότητές της είναι σαφώς καθορισμένες και κατοχυρώνονται στην εθνική νομοθεσία, και κατ’ αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται άρτιος συντονισμός και μηχανισμός υποβολής στοιχείων μεταξύ της συγκεκριμένης δομής και άλλων φορέων αρμόδιων για την υλοποίηση των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο των διαφόρων συνιστωσών. Οι αρμοδιότητες που της έχουν ανατεθεί είναι σαφείς και η δομή της κατάλληλη για την υλοποίηση του σχεδίου, την παρακολούθηση της προόδου και την υποβολή στοιχείων. Η ειδική ομάδα αναμένεται να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά της έως το πέρας της υλοποίησης του σχεδίου.

(45)Τα ορόσημα και οι στόχοι του πορτογαλικού σχεδίου συνιστούν κατάλληλο σύστημα για την παρακολούθηση της υλοποίησής του. Είναι επαρκώς σαφή και περιεκτικά ώστε να εξασφαλίζουν τη δυνατότητα ιχνηλάτησης και ελέγχου της ολοκλήρωσής τους. Οι μηχανισμοί ελέγχου, η συλλογή δεδομένων και οι αρμοδιότητες που περιγράφονται από τις πορτογαλικές αρχές εμφανίζουν επαρκή αξιοπιστία ώστε τα αιτήματα εκταμίευσης να είναι επαρκώς αιτιολογημένα μετά την ολοκλήρωση των οροσήμων και των στόχων. Τα ορόσημα και οι στόχοι αφορούν επίσης μέτρα που έχουν ήδη ολοκληρωθεί και είναι επιλέξιμα σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 2 του κανονισμού. Απαιτείται η ικανοποιητική εκπλήρωση των εν λόγω οροσήμων και στόχων με την πάροδο του χρόνου για να αιτιολογηθεί το αίτημα εκταμίευσης.

(46)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η χρηματοδοτική στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού κοινοποιείται και αναγνωρίζεται σύμφωνα με το άρθρο 34 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Μπορεί να ζητηθεί τεχνική υποστήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού τεχνικής υποστήριξης για να βοηθηθούν τα κράτη μέλη στην εφαρμογή του σχεδίου τους.

Υπολογισμός του κόστους

(47)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο θ) και το τμήμα 2.9 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η αιτιολόγηση που παρέχεται στο σχέδιο σχετικά με το ύψος του εκτιμώμενου συνολικού κόστους του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι, σε μέτριο βαθμό (βαθμολόγηση Β), εύλογη και βάσιμη, σύμφωνη με την αρχή της οικονομικής αποδοτικότητας και ανάλογη προς τον αναμενόμενο εθνικό οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο.

(48)Η Πορτογαλία διαβίβασε επιμέρους εκτιμήσεις κόστους για όλες τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις με παρεπόμενο κόστος οι οποίες περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η ανάλυση του κόστους είναι κατά κανόνα λεπτομερής και τεκμηριωμένη. Οι εκτιμήσεις βασίζονται, ως επί το πλείστον, σε συγκρίσεις που διενεργήθηκαν με δημόσιες συμβάσεις για παρόμοιες υπηρεσίες, προηγούμενες επενδύσεις ανάλογου χαρακτήρα ή διαβουλεύσεις με την αγορά. Από την αξιολόγηση των εκτιμήσεων του κόστους και των σχετικών δικαιολογητικών προκύπτει ότι το μεγαλύτερο μέρος του κόστους είναι εύλογο και βάσιμο. Εντούτοις, το γεγονός ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η μεθοδολογία που χρησιμοποιείται δεν επεξηγείται επαρκώς και η σύνδεση μεταξύ της αιτιολόγησης και του ίδιου του κόστους δεν είναι απολύτως σαφής δεν επιτρέπει να δοθεί βαθμολόγηση Α για το συγκεκριμένο κριτήριο αξιολόγησης. Τέλος, το εκτιμώμενο συνολικό κόστος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας συνάδει με την αρχή της οικονομικής αποδοτικότητας και είναι ανάλογο προς τον αναμενόμενο εθνικό οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο.

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων

(49)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο ι) και το τμήμα 2.10 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, οι ρυθμίσεις που προτείνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και τα πρόσθετα μέτρα που περιλαμβάνονται στην παρούσα απόφαση επαρκούν (βαθμολόγηση Α) για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της διαφθοράς, της απάτης και των συγκρούσεων συμφερόντων κατά τη χρήση των πόρων που παρέχονται στο πλαίσιο του εν λόγω κανονισμού, και αναμένεται να συμβάλουν αποτελεσματικά στην αποφυγή της διπλής χρηματοδότησης στο πλαίσιο του εν λόγω κανονισμού και άλλων προγραμμάτων της Ένωσης. Αυτό δεν θίγει την εφαρμογή άλλων μέσων και εργαλείων για την προώθηση και την επιβολή της συμμόρφωσης με το δίκαιο της ΕΕ, μεταξύ άλλων για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της διαφθοράς, της απάτης και των συγκρούσεων συμφερόντων, καθώς και για την προστασία των οικονομικών της Ένωσης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2092 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

(50)Το σύστημα εσωτερικού ελέγχου που περιγράφεται στο σχέδιο βασίζεται σε άρτιες διαδικασίες και δομές και προσδιορίζει με σαφή τρόπο παράγοντες (φορείς/οντότητες) και τους ρόλους και τις αρμοδιότητές τους για την εκτέλεση των καθηκόντων εσωτερικού ελέγχου. Η διαχείριση θα γίνεται κεντρικά σε εθνικό επίπεδο από την ειδική ομάδα «Recuperar Portugal». Η υλοποίηση του σχεδίου θα ανατεθεί με συμβάσεις σε δημόσιους οργανισμούς ή όργανα ή ενδιάμεσους φορείς με αρμοδιότητες σε αποκεντρωμένο επίπεδο. Το σύστημα ελέγχου και άλλες σχετικές ρυθμίσεις, μεταξύ άλλων για τη συλλογή και τη διάθεση δεδομένων σχετικά με τους τελικούς αποδέκτες, είναι επαρκή.

(51)Για την υλοποίηση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Πορτογαλία θα κάνει χρήση εργαλείων ΤΠ. Οι λειτουργίες ΤΠ περιγράφονται σαφώς στο σχέδιο. Η Πορτογαλία ανέφερε ότι η Γενική Επιθεώρηση Οικονομικών (IGF) θα διενεργήσει έναν πρώτο έλεγχο του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου για το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας πριν από την υποβολή της πρώτης αίτησης πληρωμής (εξαιρουμένης της προχρηματοδότησης) στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Συνοχή του σχεδίου

(52)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο ια) και το τμήμα 2.11 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το σχέδιο περιλαμβάνει, σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α), μέτρα για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και έργα δημόσιων επενδύσεων που αντιπροσωπεύουν συνεκτικές δράσεις.

(53)Το πορτογαλικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρουσιάζει ένα στρατηγικό και συνεκτικό όραμα που διατρέχει το σύνολό του, επιδεικνύοντας συνοχή μεταξύ των συνιστωσών και μεταξύ των επιμέρους μέτρων. Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις κάθε συνιστώσας παρουσιάζουν συνέπεια και είναι αλληλοενισχυόμενες, και μεταξύ των συνιστωσών υπάρχουν συνέργειες και συμπληρωματικότητα. Τα μέτρα που προτείνονται στο πλαίσιο μιας συνιστώσας δεν παρουσιάζουν αντιφάσεις ούτε αναιρούν το ένα την αποτελεσματικότητα του άλλου, και δεν διαπιστώθηκαν ανακολουθίες ή αντιθέσεις μεταξύ των διαφόρων συνιστωσών.

Ισότητα

(54)Το σχέδιο περιλαμβάνει μια δέσμη μέτρων τα οποία αναμένεται να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της ισότητας των φύλων και των ίσων ευκαιριών για όλους. Σε αυτά περιλαμβάνονται ειδικές μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση των μισθολογικών ανισοτήτων και του διαχωρισμού στην αγορά εργασίας λόγω φύλου, καθώς και μέτρα για την προσέλκυση γυναικών σε σπουδές στους τομείς των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής, των τεχνών και των μαθηματικών. Το μέρος του σχεδίου που πραγματεύεται τις αποκρίσεις σε επίπεδο κοινωνικής πολιτικής περιλαμβάνει εθνική στρατηγική για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία, καθώς και εθνική στρατηγική για την καταπολέμηση της φτώχειας.

Αυτοαξιολόγηση ασφάλειας

(55)Για τις επενδύσεις σε συνδεσιμότητα και ψηφιακές ικανότητες, διαβιβάστηκε αυτοαξιολόγηση ασφάλειας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 4 στοιχείο ζ) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Στην αυτοαξιολόγηση παρέχεται πίνακας κινδύνων και μέτρων μετριασμού. Εντοπίζονται συνολικά 18 κίνδυνοι, μεταξύ των οποίων η εξάρτηση από έναν πωλητή, οι προμηθευτές υψηλού κινδύνου, ζητήματα κυβερνοασφάλειας, η διατάραξη συστημάτων κρίσιμης σημασίας. Ο πίνακας προσδιορίζει 13 μέτρα μετριασμού που πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή για την αντιμετώπιση των πιθανών κινδύνων, μεταξύ των οποίων η απαίτηση για διαπίστευση ασφάλειας των παρόχων, η εφαρμογή περιορισμών σε προμηθευτές που θεωρούνται υψηλού κινδύνου, στρατηγικές πολλαπλών πωλητών και εφεδρικά συστήματα για κρίσιμες λειτουργίες.

Διασυνοριακά και πολυκρατικά έργα

(56)Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει διασυνοριακές επενδύσεις στους τομείς της δικαιοσύνης. Επισπεύδει και αναπτύσσει τη διαλειτουργικότητα των πληροφοριών ποινικού μητρώου στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών Ποινικού Μητρώου (ECRIS) και καθιστά δυνατή τη δημοσίευση και την αναζήτηση διαλειτουργικών δικαστικών αποφάσεων μέσω του αναγνωριστικού ευρωπαϊκής νομολογίας (ECLI). Επιπλέον, διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ δικαστικών φορέων βάσει του E-Codex και ενισχύει τη συνεργασία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για Οχήματα και Άδειες Οδήγησης (EUCARIS) και διασυνοριακών μέσων ταυτοποίησης, όπως η eIDAS. Άλλες διασυνοριακές πρωτοβουλίες εντοπίζονται στον τομέα της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων, με τη σύσταση 16 «κόμβων ψηφιακής καινοτομίας», υπηρεσιών μίας στάσης που βοηθούν τις εταιρείες να βελτιώσουν τις επιχειρηματικές/παραγωγικές διεργασίες, τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες χρησιμοποιώντας ψηφιακές τεχνολογίες. Οι κόμβοι που περιλαμβάνονται στο σχέδιο αναμένεται να συμβάλουν στο δίκτυο Ευρωπαϊκών Κόμβων Ψηφιακής Καινοτομίας. Άλλες διασυνοριακές συνεργασίες μπορεί επίσης να πραγματοποιηθούν στον τομέα του υδρογόνου. Η Πορτογαλία συνεργάζεται με άλλα κράτη μέλη για την ανάπτυξη ενδεχόμενου σημαντικού έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (IPCEI) για το υδρογόνο. Τα έργα για το υδρογόνο που περιλαμβάνονται στο σχέδιο αναμένεται να έχουν άμεση ή έμμεση συμβολή στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.

Διαδικασία διαβούλευσης

(57)Το σχέδιο αποτέλεσε αντικείμενο ευρύτατης συζήτησης, επίσημων δημόσιων διαβουλεύσεων και θεματικών σεμιναρίων στα οποία παρίσταντο μέλη της κυβέρνησης. Παράλληλα με την προαναφερθείσα διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης, η κυβέρνηση διοργάνωσε σειρά διαβουλεύσεων με θεσμικούς ενδιαφερόμενους φορείς, όπως το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο, το Συμβούλιο Εδαφικού Συντονισμού και το Εθνικό Συμβούλιο Υγείας. Ανταποκρινόμενη στις γραπτές παρατηρήσεις που λήφθηκαν κατά τη διάρκεια της δεύτερης δημόσιας διαβούλευσης, η κυβέρνηση εισήγαγε ορισμένες αλλαγές στο σχέδιο, συμπεριλαμβανομένων επίσης δύο νέων συνιστωσών: Συνιστώσα 4 – Πολιτισμός και Συνιστώσα 10 – Θάλασσα.

(58)Για την υλοποίηση του σχεδίου, η Πορτογαλία συνέστησε εθνική επιτροπή παρακολούθησης, απαρτιζόμενη από εκπροσώπους των κοινωνικών εταίρων και σημαντικές φυσιογνωμίες της κοινωνίας των πολιτών, που μπορούν να διατυπώσουν συστάσεις σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου. Επιπλέον, η υλοποίηση του σχεδίου θα είναι επίσης ανοικτή σε δημόσιο έλεγχο μέσω της πύλης για τη διαφάνεια. Για να εξασφαλιστεί η οικειοποίηση από τους σχετικούς φορείς, είναι ζωτικής σημασίας να συμμετέχουν όλες οι τοπικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων, καθ’ όλη τη διάρκεια της υλοποίησης των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο.

Θετική αξιολόγηση

(59)Μετά τη θετική αξιολόγηση της Επιτροπής για το πορτογαλικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και το πόρισμα ότι το σχέδιο συμμορφώνεται ικανοποιητικά με τα κριτήρια αξιολόγησης του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 2 και το παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού, η παρούσα απόφαση θα πρέπει να καθορίζει τις μεταρρυθμίσεις και τα επενδυτικά έργα που απαιτούνται για την υλοποίηση του σχεδίου, τα σχετικά ορόσημα, τους στόχους και τους δείκτες, καθώς και το ποσό που καθίσταται διαθέσιμο από την Ένωση για την υλοποίηση του σχεδίου με τη μορφή μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής και δανειακής στήριξης.

Χρηματοδοτική συνεισφορά

(60)Το εκτιμώμενο συνολικό κόστος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας ανέρχεται σε 16 643 679 377 EUR. Δεδομένου ότι το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας συμμορφώνεται ικανοποιητικά με τα κριτήρια αξιολόγησης του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και, επιπλέον, το ποσό του εκτιμώμενου συνολικού κόστους του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι υψηλότερο από τη μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά που διατίθεται για την Πορτογαλία, η χρηματοδοτική συνεισφορά που κατανέμεται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας θα πρέπει να ισούται με το συνολικό ποσό της χρηματοδοτικής συνεισφοράς που διατίθεται για την Πορτογαλία.

(61)Σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, ο υπολογισμός της μέγιστης χρηματοδοτικής συνεισφοράς για την Πορτογαλία πρέπει να επικαιροποιηθεί έως τις 30 Ιουνίου 2022. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού, θα πρέπει να καταστεί τώρα διαθέσιμο ποσό για την Πορτογαλία για νομική δέσμευση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022. Εφόσον είναι αναγκαίο μετά την επικαιροποιημένη μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά, το Συμβούλιο, μετά από πρόταση της Επιτροπής, θα πρέπει να τροποποιήσει την παρούσα απόφαση ώστε να συμπεριλάβει την επικαιροποιημένη μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.

(62)Επιπλέον, για τη στήριξη πρόσθετων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, η Πορτογαλία ζήτησε δανειακή στήριξη. Το ύψος του δανείου που ζητήθηκε από την Πορτογαλία δεν υπερβαίνει το 6,8 % του ακαθάριστου εθνικού της εισοδήματος το 2019 σε τρέχουσες τιμές. Το ποσό του εκτιμώμενου συνολικού κόστους του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι υψηλότερο από τη χρηματοδοτική συνεισφορά που διατίθεται για την Πορτογαλία και τη ζητούμενη δανειακή στήριξη, συνολικά.

(63)Η στήριξη που πρόκειται να παρασχεθεί θα χρηματοδοτηθεί από τη δανειοληψία στην οποία θα προβεί η Επιτροπή εξ ονόματος της Ένωσης με βάση το άρθρο 5 της απόφασης (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου 7 . Η στήριξη θα πρέπει να καταβληθεί σε δόσεις αφού η Πορτογαλία εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν προσδιοριστεί σε σχέση με την υλοποίηση του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

(64)Η Πορτογαλία έχει ζητήσει προχρηματοδότηση ύψους 13 % της χρηματοδοτικής συνεισφοράς και 13 % του δανείου. Το εν λόγω ποσό θα πρέπει να διατεθεί στην Πορτογαλία με την επιφύλαξη της έναρξης ισχύος της συμφωνίας χρηματοδότησης, και σύμφωνα με αυτήν, όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, καθώς και της δανειακής σύμβασης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 15 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού.

(65)Η παρούσα απόφαση δεν προδικάζει την έκβαση διαδικασιών σχετικά με τη χορήγηση κονδυλίων της Ένωσης στο πλαίσιο άλλου ενωσιακού προγράμματος πλην του προγράμματος του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 ή διαδικασιών οι οποίες αφορούν στρεβλώσεις της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και ενδέχεται να κινηθούν, ιδίως βάσει των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης. Δεν απαλλάσσει τα κράτη μέλη από την υποχρέωση να κοινοποιούν στην Επιτροπή, βάσει του άρθρου 108 της Συνθήκης, τις τυχόν χορηγούμενες κρατικές ενισχύσεις,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1
Έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας

Εγκρίνεται η αξιολόγηση του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας με βάση τα κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Οι μεταρρυθμίσεις και τα επενδυτικά έργα στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, οι ρυθμίσεις και το χρονοδιάγραμμα παρακολούθησης και υλοποίησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών οροσήμων και στόχων και των πρόσθετων οροσήμων και στόχων που σχετίζονται με την πληρωμή του δανείου, οι σχετικοί δείκτες εκπλήρωσης των προβλεπόμενων οροσήμων και στόχων, καθώς και οι ρυθμίσεις για την παροχή πλήρους πρόσβασης της Επιτροπής στα σχετικά δεδομένα τεκμηρίωσης καθορίζονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2
Χρηματοδοτική συνεισφορά

1.Η Ένωση καθιστά διαθέσιμη στην Πορτογαλία χρηματοδοτική συνεισφορά με τη μορφή μη επιστρεπτέας στήριξης ύψους 13 907 294 284 EUR 8 . Ποσό ύψους 9 758 504 454 EUR διατίθεται για νομική δέσμευση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022. Με την επιφύλαξη ότι από την επικαιροποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 προκύπτει ποσό για την Πορτογαλία ίσο με ή μεγαλύτερο από το ποσό αυτό, διατίθεται επιπλέον ποσό ύψους 4 148 789 829 EUR για νόμιμη δέσμευση από την 1η Ιανουαρίου 2023 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.

2.Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης διατίθεται από την Επιτροπή στην Πορτογαλία σε δόσεις σύμφωνα με το παράρτημα της παρούσας απόφασης. Ποσό ύψους 1 807 948 257 EUR διατίθεται ως πληρωμή προχρηματοδότησης, που ισούται με το 13 τοις εκατό της χρηματοδοτικής συνεισφοράς. Η προχρηματοδότηση και οι δόσεις μπορούν να εκταμιευθούν από την Επιτροπή εφάπαξ ή σε περισσότερες τμηματικές καταβολές. Το ύψος των τμηματικών καταβολών εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης.

3.Η προχρηματοδότηση αποδεσμεύεται με την επιφύλαξη της έναρξης ισχύος της συμφωνίας χρηματοδότησης, και σύμφωνα με αυτήν, όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Η προχρηματοδότηση εκκαθαρίζεται με αναλογική αφαίρεση από την πληρωμή των δόσεων.

4.Η αποδέσμευση των δόσεων σύμφωνα με τη συμφωνία χρηματοδότησης εξαρτάται από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση και από απόφαση της Επιτροπής, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, ότι η Πορτογαλία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν προσδιοριστεί σε σχέση με την υλοποίηση του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Με την επιφύλαξη της έναρξης ισχύος των νομικών δεσμεύσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, για να είναι επιλέξιμα για πληρωμή, τα ορόσημα και οι στόχοι ολοκληρώνονται το αργότερο έως τις 31 Αυγούστου 2026.

Άρθρο 3
Δανειακή στήριξη

1.Η Ένωση καθιστά διαθέσιμο στην Πορτογαλία δάνειο ανώτατου ύψους 2 699 000 000 EUR.

2.Η δανειακή στήριξη διατίθεται από την Επιτροπή στην Πορτογαλία σε δόσεις σύμφωνα με το παράρτημα της παρούσας απόφασης. Ποσό ύψους 350 870 000 EUR διατίθεται ως πληρωμή προχρηματοδότησης, που ισούται με το 13 τοις εκατό του δανείου. Η προχρηματοδότηση και οι δόσεις μπορούν να εκταμιευθούν από την Επιτροπή εφάπαξ ή σε περισσότερες τμηματικές καταβολές. Το ύψος των τμηματικών καταβολών εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης.

3.Η προχρηματοδότηση αποδεσμεύεται με την επιφύλαξη της έναρξης ισχύος της δανειακής σύμβασης, και σύμφωνα με αυτήν, όπως προβλέπεται στο άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Η προχρηματοδότηση εκκαθαρίζεται με αναλογική αφαίρεση από την πληρωμή των δόσεων.

4.Η αποδέσμευση των δόσεων σύμφωνα με τη δανειακή σύμβαση εξαρτάται από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση και από απόφαση της Επιτροπής, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, ότι η Πορτογαλία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα πρόσθετα ορόσημα και τους στόχους που καλύπτονται από το δάνειο και έχουν προσδιοριστεί σε σχέση με την υλοποίηση του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Για να είναι επιλέξιμα για πληρωμή, τα πρόσθετα ορόσημα και οι στόχοι που καλύπτονται από το δάνειο ολοκληρώνονται το αργότερο έως τις 31 Αυγούστου 2026.

Άρθρο 4
Αποδέκτης

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Πορτογαλική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες,

(1)    ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17.

(2)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

(3)    Κανονισμός (ΕΕ) 2020/2094 του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2020, σχετικά με τη θέσπιση Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την κρίση COVID-19 (ΕΕ L 433I της 22.12.2020, σ. 23).

(4)    Οι εν λόγω μακροοικονομικές ανισορροπίες αναφέρονται στις συστάσεις που διατυπώθηκαν βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 το 2019 και το 2020.

(5)    Οι εν λόγω προσομοιώσεις αποτυπώνουν τον συνολικό αντίκτυπο του μέσου NextGenerationEU, το οποίο περιλαμβάνει επίσης χρηματοδότηση για το ReactEU και αυξημένη χρηματοδότηση για τα «Ορίζων», InvestEU, Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, Αγροτική Ανάπτυξη και RescEU. Η προσομοίωση δεν συμπεριλαμβάνει τον πιθανό θετικό αντίκτυπο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ο οποίος μπορεί να είναι σημαντικός.

(6)    Κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2020, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 (ΕΕ L 198 της 22.6.2020, σ. 13).

(7)    ΕΕ L 424 της 15.12.2020, σ. 1.

(8)    Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στη χρηματοδοτική κατανομή μετά την αφαίρεση του αναλογικού μεριδίου της Πορτογαλίας στις δαπάνες του άρθρου 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που υπολογίζεται σύμφωνα με τη μεθοδολογία του άρθρου 11 του εν λόγω κανονισμού.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 16.6.2021

COM(2021) 321 final

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

της

Πρότασης εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου

για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας

{SWD(2021) 146 final}

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΤΜΗΜΑ 1: ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

1. Περιγραφή των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων

Α. ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ 1: Εθνικό Σύστημα Υγείας

Αυτή η συνιστώσα του πορτογαλικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αντιμετωπίζει διάφορες προκλήσεις που αντιμετωπίζει επί του παρόντος το πορτογαλικό σύστημα υγείας σε σχέση με τις τρέχουσες και εξελισσόμενες ανάγκες υγειονομικής περίθαλψης και το σχετικό κόστος. Πρώτον, οι δυσμενείς δημογραφικές τάσεις της Πορτογαλίας —οι οποίες χαρακτηρίζονται από την επιταχυνόμενη γήρανση και τις επακόλουθες ανάγκες μακροχρόνιας περίθαλψης— συμπίπτουν με μεταβαλλόμενες μορφές ασθενειών, αυξανόμενη επιβάρυνση από χρόνιες και εκφυλιστικές ασθένειες, καθώς και βαθμιαία αύξηση της πολυνοσηρότητας. Δεύτερον, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική θνησιμότητα που μπορεί να αποφευχθεί στην Πορτογαλία και σχετικά μικρός αριθμός ετών υγιούς ζωής στην ηλικία των 65 ετών. Τρίτον, υπάρχουν περιθώρια για μεγαλύτερη εστίαση στην προαγωγή της υγείας και την πρόληψη των ασθενειών, σε συνδυασμό με την αντιμετώπιση του κατακερματισμού των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και των κενών στην πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη. Τέταρτον, οι άμεσες πληρωμές για υγειονομική περίθαλψη είναι από τις υψηλότερες στην ΕΕ και η αναφερόμενη οικονομική επιβάρυνση της ιατρικής περίθαλψης είναι σχετικά υψηλή. Τέλος, η Εθνική Υπηρεσία Υγείας της Πορτογαλίας αντιμετωπίζει εδώ και αρκετά χρόνια μια δύσκολη οικονομική κατάσταση. Ειδικότερα, η Πορτογαλία έχει ιστορικό τακτικών διασώσεων δημόσιων νοσοκομείων από την κυβέρνηση, η οποία δεν κατάφερε να αποφύγει έναν συστηματικό κύκλο χρέους των νοσοκομείων, με αλυσιδωτές επιπτώσεις στις σχέσεις μεταξύ της αλυσίδας εφοδιασμού και της αλυσίδας εφοδιασμού.

Κύριος στόχος της συνιστώσας είναι η ενίσχυση της ικανότητας αντίδρασης του εθνικού συστήματος υγείας της Πορτογαλίας, με σκοπό την αντιμετώπιση των δημογραφικών και επιδημιολογικών αλλαγών στη χώρα, της θεραπευτικής και τεχνολογικής καινοτομίας, καθώς και της τάσης αύξησης της ζήτησης για υγειονομική περίθαλψη και των συναφών δαπανών. Για τον σκοπό αυτό, η συνιστώσα αποσκοπεί στην ενίσχυση του κεντρικού ρόλου των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης στο πλαίσιο της συνολικής αρχιτεκτονικής του εθνικού συστήματος υγείας, στην αναβάθμιση των υπηρεσιών μακροχρόνιας και ψυχικής υγείας, και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας με την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του μοντέλου διακυβέρνησης των δημόσιων νοσοκομείων και την προώθηση της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης.

Η συνιστώσα υποστηρίζει την εφαρμογή της ειδικής ανά χώρα σύστασης για την ενίσχυση του συνολικού ελέγχου των δαπανών, της οικονομικής αποδοτικότητας και της επαρκούς κατάρτισης του προϋπολογισμού, με έμφαση στη διαρκή μείωση των καθυστερούμενων οφειλών στα νοσοκομεία (ειδική ανά χώρα σύσταση 1 2019), καθώς και της ειδικής ανά χώρα σύστασης για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας και τη διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και μακροχρόνια περίθαλψη (ειδική ανά χώρα σύσταση 1 2020). Η συνιστώσα συμβάλλει επίσης στην υλοποίηση της ειδικής ανά χώρα σύστασης για την εστίαση των επενδύσεων στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση (ειδική ανά χώρα σύσταση 3 2020).

Αναμένεται ότι κανένα μέτρο στη συνιστώσα αυτή δεν βλάπτει σημαντικά τους περιβαλλοντικούς στόχους κατά την έννοια του άρθρο 17 του κανονισμός (ΕΕ) 2020/852, λαμβανομένης υπόψη της περιγραφής των μέτρων και των μέτρων μετριασμού που προβλέπονται στο σχέδιο σύμφωνα με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές του DNSH (2021/C58/01).

Α.1. Περιγραφή των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που είναι επιλέξιμες για λήψη μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης

Μεταρρύθμιση RE-r01: Μεταρρύθμιση της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης

Πρωταρχικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι να ενισχυθεί ο κεντρικός ρόλος των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης για την κάλυψη των αναγκών υγείας του πληθυσμού στο πλαίσιο της συνολικής αρχιτεκτονικής του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Για τον σκοπό αυτό, η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση έξι προτεραιοτήτων: i) εμβάθυνση της ικανότητας προσυμπτωματικού ελέγχου και έγκαιρης διάγνωσης, ιδίως των συνηθέστερων παθολογιών· ii) την ενίσχυση της ικανότητας ανταπόκρισης της πρωτοβάθμιας περίθαλψης με τη δημιουργία πιο προορατικών κέντρων υγείας με διευρυμένο χαρτοφυλάκιο υπηρεσιών και τομείς παρέμβασης, καθώς και πιο ολοκληρωμένες με άλλα επίπεδα περίθαλψης, και με την προσαρμογή των διαδικασιών στα επιμέρους χαρακτηριστικά κάθε χρήστη και τη σχετική πορεία ζωής, τη μείωση της μεγάλης μεταβλητότητας των κλινικών πρακτικών (μεταξύ άλλων όσον αφορά την εξωνοσοκομειακή συνταγογράφηση φαρμάκων), τη βελτίωση της κλινικής παραπομπής μεταξύ των διαφόρων επιπέδων υγειονομικής περίθαλψης και την επιδίωξη βελτίωσης της αποτελεσματικότητας μέσω του περιορισμού της αλληλεπικάλυψης των υπηρεσιών ή της παροχής αναποτελεσματικής, ανεπαρκούς ή χαμηλής αξίας περίθαλψης· iii) διόρθωση των περιφερειακών και τοπικών ασυμμετριών όσον αφορά τις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό που διατίθενται στις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης· iv) στήριξη των απαντήσεων σε επίπεδο κοινότητας και δημιουργία προγραμμάτων στήριξης για τους χρήστες και τις οικογένειές τους, με καλύτερη συμμετοχή των πολιτών και των κοινοτήτων, μεταξύ άλλων με την ολοκλήρωση της μεταβίβασης των ευθυνών στον τομέα της υγείας από την κεντρική διοίκηση στην τοπική αυτοδιοίκηση· v) βελτίωση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγείας, ενίσχυση της διεπιστημονικής ομαδικής εργασίας και διεύρυνση του αριθμού των επαγγελματιών, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών· και vi) υλοποίηση της ψηφιακής μετάβασης της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας και αξιοποίηση του δυναμικού της για τον εκσυγχρονισμό και την απλούστευση της χρήσης των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης. Με τον τρόπο αυτό, η μεταρρύθμιση αυτή θα παράσχει ενισχυμένες συνθήκες-πλαίσιο για τις σχετικές επενδύσεις σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης.

Η μεταρρύθμιση συνίσταται στην εφαρμογή διαφόρων νομοθετικών και κανονιστικών μέτρων, με σκοπό: i) διεύρυνση των αρμοδιοτήτων και του πεδίου παρέμβασης των ομάδων των κέντρων υγείας, καθώς και της τυπολογίας των λειτουργικών μονάδων που τις συνθέτουν· ii) επανεξέταση του νομικού καθεστώτος για την οργάνωση και τη λειτουργία των λειτουργικών μονάδων, καθώς και του συστήματος κινήτρων για τα στοιχεία που τις απαρτίζουν· iii) ανάπτυξη ενός μέσου διαστρωμάτωσης κινδύνου για την υποστήριξη της κλινικής διακυβέρνησης στις λειτουργικές μονάδες των ομάδων των κέντρων υγείας· και iv) ολοκλήρωση της μεταβίβασης αρμοδιοτήτων στον τομέα της υγείας από την κεντρική διοίκηση στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Το ορόσημο και οι στόχοι που σχετίζονται με την εφαρμογή της μεταρρύθμισης θα έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.

Μεταρρύθμιση RE-r02: Μεταρρύθμιση του τομέα ψυχικής υγείας

Πρωταρχικός στόχος της μεταρρύθμισης αυτής είναι η βελτίωση της ψυχικής υγείας στην Πορτογαλία. Για τον σκοπό αυτό, η μεταρρύθμιση διαρθρώνεται γύρω από πέντε άξονες παρέμβασης: i) αποϊδρυματοποίηση ασθενών που διαμένουν σε ψυχιατρικά νοσοκομεία ή σε ιδρύματα του κοινωνικού τομέα· ii) ολοκλήρωση της εθνικής κάλυψης των τοπικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας στους τομείς της ενδονοσοκομειακής, εξωνοσοκομειακής και κοινοτικής περίθαλψης. iii) επέκταση του εθνικού δικτύου ολοκληρωμένης συνεχούς περίθαλψης, με έμφαση στην ψυχική υγεία· iv) αναδιοργάνωση των νοσοκομειακών ψυχιατρικών υπηρεσιών· και v) εφαρμογή των περιφερειακών σχεδίων υγείας για την άνοια.

Συγκεκριμένα, η μεταρρύθμιση συνίσταται στην αναθεώρηση του ισχύοντος νόμου για την ψυχική υγεία —ο οποίος θεσπίζει τις γενικές αρχές της πολιτικής για την ψυχική υγεία στην Πορτογαλία και ρυθμίζει την υποχρεωτική εσωτερίκευση ατόμων με ψυχικές διαταραχές— και του νομοθετικού διατάγματος για την ψυχική υγεία, το οποίο καθορίζει τις κατευθυντήριες αρχές για την οργάνωση, τη διαχείριση και την αξιολόγηση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Μεταξύ άλλων, εισάγονται οι ακόλουθες αλλαγές στις εν λόγω νομικές διατάξεις: i) ενσωμάτωση στη νομοθεσία των αρχών της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία· και ii) αύξηση της αυτονομίας και της χρηστής διαχείρισης των τοπικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, μέσω της δημιουργίας κέντρων ολοκληρωμένης ευθύνης. Με τον τρόπο αυτό, η μεταρρύθμιση αυτή θα παράσχει ενισχυμένες συνθήκες-πλαίσιο για τις σχετικές επενδύσεις σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας.

Τα ορόσημα που σχετίζονται με την εφαρμογή της μεταρρύθμισης ολοκληρώνονται έως τις 31 Μαρτίου 2023.

Μεταρρύθμιση RE-r03: Ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του μοντέλου διακυβέρνησης των δημόσιων νοσοκομείων

Πρωταρχικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι η αύξηση της αποτελεσματικότητας στα νοσοκομεία της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας. Για τον σκοπό αυτό, αποσκοπεί: i) μεταρρύθμιση της οργάνωσης και της εσωτερικής διαχείρισης των δημόσιων νοσοκομείων· ii) την αναδιαμόρφωση του νοσοκομειακού δικτύου σύμφωνα με τον προγραμματισμό χωρητικότητας όσον αφορά τη ζήτηση υπηρεσιών και την προσφορά ανθρώπινων πόρων και υποδομών· iii) βελτίωση της συνάρθρωσης με τα άλλα στοιχεία της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας, και συγκεκριμένα με τις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας και ψυχικής υγείας, καθώς και με τα παρηγορητικά και ολοκληρωμένα δίκτυα συνεχούς περίθαλψης· iv) η συμμετοχή των επαγγελματιών του τομέα της υγείας και των ενδιάμεσων δομών στη διαχείριση των δημόσιων νοσοκομείων· και v) εστίαση των απαντήσεων στις πραγματικές ανάγκες υγείας και ευεξίας των πολιτών.

Στις συμβάσεις διαχείρισης περιλαμβάνονται αντικειμενικές μετρήσεις για την αξιολόγηση των επιδόσεων των διαχειριστών νοσοκομείων, οι οποίες αξιολογούν τόσο την ποιότητα των υπηρεσιών όσο και την οικονομική κατάσταση των δημόσιων νοσοκομείων. Αυτό θα συμβάλει στη διασφάλιση της συνέπειας με τις προτεραιότητες της πολιτικής της κυβέρνησης στον τομέα της υγείας και στην πιο προβλέψιμη διαχείριση των νοσοκομειακών πόρων, με την αυτονομία να συνδυάζεται με ενισχυμένη παρακολούθηση και λογοδοσία. Η εφαρμογή των αναπροσαρμοσμένων συμβάσεων διαχείρισης θα είναι σταδιακή και ιεραρχημένη ανάλογα με το επίπεδο αποτελεσματικότητας, διάστασης και γεωγραφικής κατανομής των δημόσιων νοσοκομείων. Επιπλέον, ο εποπτικός ρόλος των Υπουργείων Υγείας και Οικονομικών θα ενισχυθεί προκειμένου να διασφαλιστεί μια ολοκληρωμένη και συνεκτική προσέγγιση για την αξιολόγηση των επιδόσεων των νοσοκομείων και τη διόρθωση, σε εύθετο χρόνο, των αποκλίσεων από τους εγκεκριμένους προϋπολογισμούς.

Επιπλέον, οι συγκεντρωτικές προμήθειες θα ενισχυθούν με σκοπό την επίτευξη περαιτέρω εξοικονόμησης αποδοτικότητας, ιδίως με την εφαρμογή των συστάσεων μιας πρόσφατης ανεξάρτητης αξιολόγησης. Ειδικότερα, οι συγκεντρωτικές αγορές πρέπει να επεκταθούν σε ιατρικό εξοπλισμό και συσκευές. Επιπλέον, σχεδιάζεται να βελτιωθεί η εσωτερική διαχείριση των δημόσιων νοσοκομείων, ιδίως μέσω της δημιουργίας κέντρων ολοκληρωμένης ευθύνης και της εφαρμογής συστημάτων αμοιβής βάσει επιδόσεων που εφαρμόζονται στις μονάδες που συνδέονται με τα εν λόγω κέντρα. Σχετικά, τίθεται σε ισχύ καθεστώς πλήρους αφοσίωσης στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας για τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας.

Επιπλέον, το μέτρο περιλαμβάνει πρωτοβουλίες για τον ανασχεδιασμό του νοσοκομειακού δικτύου ώστε να εξασφαλιστεί καλύτερη διασύνδεση των υπηρεσιών. Ειδικότερα, οι κατ’ οίκον νοσοκομειακές αντιδράσεις αναπτύσσονται περαιτέρω, προκειμένου να παρέχεται νοσοκομειακή περίθαλψη στο σπίτι του ασθενούς, σε στενή σύνδεση με τις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, το εθνικό δίκτυο ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς περίθαλψης, τον κοινωνικό τομέα και τις τοπικές κοινότητες. Επιπλέον, ενισχύεται η εργαστηριακή ικανότητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας για τη διάγνωση λοιμωδών νοσημάτων και αυξάνεται η ικανότητά του για εντατική ιατρική περίθαλψη.

Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C01-i01: Υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης με περισσότερες απαντήσεις

Στόχος της επένδυσης αυτής είναι η επέκταση των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης και η ενίσχυση του κεντρικού ρόλου των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης για την κάλυψη των αναγκών υγείας του πληθυσμού στο πλαίσιο της συνολικής αρχιτεκτονικής του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Η επένδυση βασίζεται στη μεταρρύθμιση των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης.

Η επένδυση περιλαμβάνει τις ακόλουθες πρωτοβουλίες:

-Πρώτον, αρκετές επιμέρους επενδύσεις βελτιώνουν την πρόσβαση, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, συμβάλλοντας έτσι στην ολοκλήρωση της εθνικής κάλυψης των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου και στην ενίσχυση της ικανότητας έγκαιρης διάγνωσης. Τα λεπτομερή αυτά μέτρα περιλαμβάνουν τα εξής: i) επέκταση του προσυμπτωματικού ελέγχου του καρκίνου σε όλα τα κέντρα υγείας, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του παχέος εντέρου και του τραχήλου της μήτρας· ii) επέκταση του προσυμπτωματικού ελέγχου για διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια σε όλα τα κέντρα υγείας· iii) παροχή σε όλα τα κέντρα υγείας της ικανότητας μέτρησης της δραστικής πρωτεΐνης C· iv) τον εξοπλισμό ομάδων κέντρων υγείας με σπιρομετρητές για έγκαιρη διάγνωση, παρακολούθηση και θεραπεία του άσθματος, της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και του καπνίσματος· v) την παροχή στις μονάδες υγειονομικής περίθαλψης εξοπλισμού Holter και την παρακολούθηση της ενδοφλέβιας αρτηριακής πίεσης· vi) επέκταση των διαβουλεύσεων με τα πόδια διαβητικού σε όλες τις ομάδες των κέντρων υγείας· vii) έγκριση ατομικών σχεδίων περίθαλψης για σύνθετους και πολυνοσούντες ασθενείς· viii) καθορισμός πρωτοκόλλων παραπομπής στους πλέον προβληματικούς τομείς περίθαλψης, δηλαδή οφθαλμολογία, ωτορινολαρυγγολογία, ορθοπεδική και ουρολογία· και ix) ολοκλήρωση του ολοκληρωμένου συστήματος πληροφοριών που διευκολύνει την παραπομπή ασθενών μεταξύ επιπέδων υγειονομικής περίθαλψης.

-Δεύτερον, άλλες επιμέρους επενδύσεις στοχεύουν στην επέκταση των τομέων παρέμβασης των ομάδων των κέντρων υγείας, αυξάνοντας έτσι την ικανότητα αντίδρασης αυτού του επιπέδου υγειονομικής περίθαλψης και ενισχύοντας την προσφορά ιατρικών ειδικοτήτων με την ενίσχυση της εξειδικευμένης και ομαδικής εργασίας στις μονάδες υγείας. Αναλυτικότερα, τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν: i) την εγκατάσταση οδοντιατρικών γραφείων στα Κέντρα Υγείας. ii) τη δημιουργία ολοκληρωμένων διαγνωστικών κέντρων (συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον ακτινοσκοπικών και κλινικών αναλύσεων) σε ομάδες κέντρων υγείας· iii) τη δημιουργία υπηρεσιών αποκατάστασης στα κέντρα υγείας (επαρκείς φυσικοί χώροι και αποκατάσταση, πολυεπιστημονικές και διεπιστημονικές ομάδες)· iv) την παροχή εξοπλισμού σε όλα τα κέντρα υγείας (σάκος έκτακτης ανάγκης, απινιδωτής και παρακολούθηση ζωτικών σημάτων) για εξειδικευμένη αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης (βασική στήριξη ζωής)· και v) την ενίσχυση της δυναμικής του προγράμματος για τη μείωση της ανεπαρκούς και/ή αποτρέψιμης χρήσης των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης έκτακτης ανάγκης.

-Τρίτον, περαιτέρω επιμέρους επενδύσεις προβλέπουν την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού των κέντρων υγείας, την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, τη διασφάλιση συνθηκών προσβασιμότητας, ποιότητας, άνεσης και ασφάλειας για τους ασθενείς και τους επαγγελματίες, καθώς και την προσαρμογή τους σε νέα μοντέλα παροχής υγειονομικής περίθαλψης. Αναλυτικότερα, τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων: i) κατασκευή 100 νέων κέντρων υγείας· ii) ανακαίνιση ή προσαρμογή 326 εγκαταστάσεων υγείας για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, τη συμμόρφωση με τα σχέδια έκτακτης ανάγκης και τη διασφάλιση της προσβασιμότητας, της υγειονομικής ασφάλειας και της άνεσης· και iii) αναβάθμιση του εξοπλισμού υγείας.

-Τέταρτον, οι πρόσθετες επιμέρους επενδύσεις θα επικεντρωθούν στην ενίσχυση της αντιμετώπισης της εγγύτητας, με έμφαση στην περίθαλψη σε επίπεδο κατοικίας και τοπικής κοινότητας, στην παρέμβαση στους πληθυσμούς που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο και στην προώθηση της αποϊδρυματοποίησης και της εξωνοσοκομειακής περίθαλψης. Αναλυτικότερα, τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν: i) παροχή ηλεκτρικών οχημάτων στα κέντρα υγείας για την υποστήριξη της κατ’ οίκον περίθαλψης· ii) επέκταση του αριθμού των κινητών μονάδων ώστε να καλύπτει τις περιοχές χαμηλής πυκνότητας· iii) παροχή τεχνικών συνθηκών στα κέντρα υγείας για τη διενέργεια τηλεοράσεων και την τηλεπαρακολούθηση χρόνιων παθήσεων, όπως για την καρδιακή ανεπάρκεια· iv) ενίσχυση των κοινοτικών μονάδων φροντίδας και των ομάδων ολοκληρωμένης συνεχούς περίθαλψης· v) δημιουργία κοινοτικών ομάδων για την υποστήριξη της παρηγορητικής περίθαλψης σε ομάδες κέντρων υγείας· και vi) δημιουργία ψυχοκοινωνικών προγραμμάτων παρέμβασης σε κοινές ψυχικές ασθένειες (κατάθλιψη και άγχος) σε ομάδες κέντρων υγείας.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Επένδυση RE-C01-i02: Εθνικό δίκτυο ολοκληρωμένης συνεχιζόμενης περίθαλψης και εθνικό δίκτυο παρηγορητικής περίθαλψης

Στόχος της επένδυσης είναι η αναβάθμιση των εθνικών δικτύων παρηγορητικής και ολοκληρωμένης συνεχούς περίθαλψης, όσον αφορά τόσο την ενδονοσοκομειακή όσο και την εξωνοσοκομειακή περίθαλψη, καθώς και την κατ’ οίκον περίθαλψη. Η επένδυση υποστηρίζεται από τη μεταρρύθμιση της εθνικής στρατηγικής για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία που παρουσιάζεται στη συνιστώσα 3 σχετικά με την κοινωνική ανταπόκριση και αποτελεί μέρος της στρατηγικής αποϊδρυματοποίησης της Πορτογαλίας και της συνολικής προσπάθειας για την αντιμετώπιση των δυσμενών δημογραφικών τάσεων που αντιμετωπίζει η χώρα.

Η επένδυση συνίσταται σε ένα διαρθρωμένο και σταδιακά εφαρμοζόμενο πρόγραμμα για την παροχή χρηματοδοτικής στήριξης σε φορείς υλοποίησης από τον δημόσιο, τον κοινωνικό ή τον ιδιωτικό τομέα, με σκοπό: i) επέκταση του εθνικού δικτύου ολοκληρωμένης συνεχούς φροντίδας κατά 5 500 κλίνες, με την κατασκευή 275 νέων ενοτήτων 20 κλινών (είτε σε υφιστάμενες είτε σε νέες μονάδες)· ii) δημιουργία μονάδων 20 ημερών για την προώθηση της αυτονομίας, με σκοπό την παρακολούθηση 500 εξωτερικών ασθενών· iii) να συγκροτήσουν 50 κατ’ οίκον ομάδες ολοκληρωμένης συνεχούς περίθαλψης, προκειμένου να ανταποκριθούν σε 1 000 ασθενείς στο σπίτι (συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού και των ηλεκτρικών οχημάτων)· iv) επέκταση της ολοκληρωμένης αντιμετώπισης της ψυχικής υγείας σε 1 000 θέσεις, σε 50 κατοικίες και κοινωνικοεπαγγελματικές μονάδες (υποστήριξη για την κατασκευή νέων αντιδράσεων ή την επέκταση των υφιστάμενων)· v) δημιουργία έως και 100 θέσεων σε 10 οικιακές ομάδες υποστήριξης ψυχικής υγείας (υποστήριξη για την απόκτηση των απαραίτητων υλικών πόρων και ηλεκτρικών οχημάτων για τη δραστηριότητα των ομάδων)· vi) επέκταση του Εθνικού Δικτύου Πνευματικής Φροντίδας κατά 20 παρηγορητικές μονάδες ενδονοσοκομειακής περίθαλψης χαμηλής πολυπλοκότητας, ώστε να ανταποκρίνονται σε 400 ασθενείς· και vii) δημιουργία έως και 100 θέσεων σε 10 κοινοτικές ομάδες παρηγορητικής φροντίδας (υποστήριξη για την απόκτηση των απαραίτητων υλικών πόρων και ηλεκτρικών οχημάτων για τη δραστηριότητα των ομάδων).

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C01-i03: Ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του τομέα ψυχικής υγείας και εφαρμογή της στρατηγικής για την άνοια

Στόχος της επένδυσης είναι η στήριξη της υλοποίησης της μεταρρύθμισης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, συμβάλλοντας έτσι στην επέκταση και την ενίσχυση της ικανότητας αντίδρασης της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας στον τομέα της ψυχικής υγείας.

Η επένδυση συνίσταται σε συμπληρωματικές επιμέρους επενδύσεις σε εγκαταστάσεις, δομές και ανθρώπινους πόρους, και συγκεκριμένα: i) δημιουργία υπηρεσιών στέγασης εντός της κοινότητας που επιτρέπουν την αποϊδρυματοποίηση ασθενών που διαμένουν σε ψυχιατρικά νοσοκομεία ή στον κοινωνικό τομέα, οι οποίοι δεν επωφελούνται από την προσφορά του εθνικού δικτύου ολοκληρωμένης συνεχούς περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης κατά 500 θέσεις για την ψυχική περίθαλψη στο εθνικό δίκτυο ολοκληρωμένης συνεχούς περίθαλψης στον τομέα της ψυχικής υγείας· ii) κατασκευή τεσσάρων ενδονοσοκομειακών μονάδων σε γενικά νοσοκομεία, εξαλείφοντας την οξεία στέγαση σε ψυχιατρικά νοσοκομεία· iii) δημιουργία 15 ολοκληρωμένων κέντρων ευθύνης για την υπέρβαση των εμποδίων στην παροχή εξωνοσοκομειακής περίθαλψης, με μεγαλύτερο βαθμό αυτονομίας και λογοδοσίας· iv) να ανακαινίσει 20 υφιστάμενες εγκαταστάσεις τοπικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας· v) σύσταση 40 κοινοτικών ομάδων ψυχικής υγείας· vi) τον επανασχεδιασμό, την επέκταση και την ανακαίνιση των υπηρεσιών ιατροδικαστικής ψυχιατρικής· και vii) ανάπτυξη δράσεων ευαισθητοποίησης και κατάρτισης για την «οικοδόμηση των διαδρομών των ασθενών» στο πλαίσιο της άνοιας.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C01-i04: Εξοπλισμός για νέα νοσοκομεία στο Seixal, στη Σίντρα και στην Ανατολική Λισαβόνα

Στόχος της επένδυσης είναι ο εξοπλισμός των σχεδιαζόμενων νέων νοσοκομείων στο Seixal, στη Σίντρα και στην Ανατολική Λισαβόνα, ενισχύοντας έτσι το νοσοκομειακό δίκτυο και την παροχή νοσοκομειακής περίθαλψης σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή όπου η ζήτηση υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης είναι σημαντική. Στόχος είναι να εξασφαλιστεί καλύτερη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη για σημαντικό μέρος του πληθυσμού και να συμβάλει στη μείωση των ανισοτήτων και στην κοινωνική συνοχή στην περιοχή.

Η επένδυση συνίσταται στην αγορά εξοπλισμού που πρόκειται να εγκατασταθεί στα νέα νοσοκομεία του Seixal, της Sintra και της ανατολικής Λισαβόνας, ο οποίος περιλαμβάνει: i) τον κλινικό, ιατρικό και τεχνολογικό εξοπλισμό· ii) γενικός εξοπλισμός, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών επίπλων· και iii) εξοπλισμό πληροφορικής.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Επένδυση RE-C01-i05-RAM: Ενίσχυση της Περιφερειακής Υπηρεσίας Υγείας της Μαδέρας

Στόχος της επένδυσης αυτής είναι η εφαρμογή του στρατηγικού σχεδίου για το περιφερειακό σύστημα υγείας της αυτόνομης περιφέρειας της Μαδέρας και της περιφερειακής στρατηγικής για την προαγωγή της ψυχικής υγείας.

Η επένδυση αποτελείται από δύο επιμέρους επενδύσεις. Πρώτον, περιλαμβάνει επιμέρους επένδυση για την επέκταση, την ανάπτυξη και τη βελτίωση του περιφερειακού δικτύου ολοκληρωμένης συνεχούς φροντίδας, μεταξύ άλλων με την επέκταση του αριθμού των θέσεων σε όλες τις τυπολογίες τους σύμφωνα με την αρχή της αποϊδρυματοποίησης, σε συνεργασία με τον ιδιωτικό και τον κοινωνικό τομέα, και σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από εντονότερη δημογραφική γήρανση και/ή μικρότερη εγκατεστημένη παραγωγική ικανότητα. Δεύτερον, περιλαμβάνει επίσης μια επιμέρους επένδυση για την ενίσχυση της ικανότητας αντίδρασης στον τομέα της ψυχικής υγείας και της άνοιας που συνδέονται με τη γήρανση, συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης των υποδομών και του εξοπλισμού σε εγκαταστάσεις νοσοκομειακής και πρωτοβάθμιας περίθαλψης, της παροχής νέων θέσεων για κατ’ οίκον νοσηλεία και ημερήσιες νοσοκομειακές υπηρεσίες, καθώς και της σύστασης κοινοτικών ομάδων ψυχικής υγείας.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Επένδυση RE-C01-i06: Ψηφιακή μετάβαση του τομέα υγείας

Στόχος της επένδυσης είναι η αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης που εμποδίζουν την ψηφιακή μετάβαση στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης κατάλληλου υλισμικού και λογισμικού στη διάθεση των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, η ενίσχυση της τυποποίησης των συστημάτων πληροφοριών της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας και η βελτίωση της εμπειρίας των χρηστών και της πρόσβασης σε δεδομένα.

Η επένδυση αποτελείται από τέσσερις επιμέρους επενδύσεις. Πρώτον, ενισχύεται το δίκτυο δεδομένων υγείας, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών και της ανθεκτικότητας των ηλεκτρονικών συστημάτων που είναι διαθέσιμα στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας, διευκολύνοντας τη χρήση των δεδομένων στα συστήματα υποστήριξης αποφάσεων, διασφαλίζοντας τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των διαφόρων συστημάτων πληροφοριών και τη συμμόρφωση με τις κατάλληλες αρχές ασφάλειας. Δεύτερον, η επικοινωνία μεταξύ πολιτών και μονάδων υγείας πρέπει να απλουστευθεί, να τυποποιηθεί και να ψηφιοποιηθεί μέσω ηλεκτρονικών εργαλείων, όπως μια πλατφόρμα με επίκεντρο τον πολίτη και εργαλεία τηλεϋγείας για την αύξηση της πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη. Τρίτον, αναβαθμισμένα και διαλειτουργικά εργαλεία διαθέσιμα στους επαγγελματίες του τομέα της υγείας (π.χ. πλατφόρμες τηλεπαρακολούθησης και τηλεαποκατάστασης, και συστήματα που ενισχύουν τη φορητότητα των δεδομένων μεταξύ της πρωτοβάθμιας περίθαλψης, των νοσοκομείων και των ολοκληρωμένων εγκαταστάσεων συνεχούς περίθαλψης) και σχετική κατάρτιση σχετικά με τις ψηφιακές δεξιότητες. Τέταρτον, προωθείται η ψηφιοποίηση των κλινικών μητρώων, με σκοπό την εκτέλεση δραστηριοτήτων παρακολούθησης των επιδόσεων της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.

Επένδυση RE-C01-i07-RAM: Ψηφιοποίηση της Περιφερειακής Υπηρεσίας Υγείας της Μαδέρας

Στόχος της επένδυσης αυτής είναι η προώθηση της ψηφιοποίησης της Περιφερειακής Υπηρεσίας Υγείας της Μαδέρας, μέσω της ανάπτυξης ψηφιακών τεχνολογιών για τη στήριξη της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και της ενδυνάμωσης των επαγγελματιών του τομέα της υγείας και των πολιτών.

Η επένδυση αποτελείται από διάφορες επιμέρους επενδύσεις, μεταξύ των οποίων: i) εφαρμογή ψηφιακών τεχνολογιών για την υποστήριξη της παρακολούθησης των ασθενών, εντατικοποίηση των ραντεβού τηλεϊατρικής και τηλεπαρακολούθηση της κατάστασης της υγείας των πολιτών· ii) ενίσχυση των ψηφιακών τεχνολογιών και της τεχνητής νοημοσύνης για την επιδημιολογική επιτήρηση· iii) αύξηση της ψηφιοποίησης της υγείας και βελτίωση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων πληροφοριών· iv) βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών σε πληροφορίες και υπηρεσίες υγείας με ψηφιακά μέσα· και v) κατάρτιση των πολιτών και των ενδιαφερόμενων μερών ώστε να χρησιμοποιούν τους ψηφιακούς πόρους υγείας στον τομέα της υγείας.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.

Επένδυση RE-C01-i08-RAA: Ψηφιακό νοσοκομείο των Αζορών

Στόχος της επένδυσης είναι να αυξηθεί η παροχή υγειονομικής περίθαλψης και να εξασφαλιστεί καλύτερη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη στις Αζόρες, μέσω της ψηφιοποίησης των περιφερειακών υπηρεσιών υγείας.

Η επένδυση συνίσταται στη δημιουργία ηλεκτρονικού μητρώου υγείας για κάθε πολίτη, στην αύξηση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων πληροφοριών ώστε να καταστεί δυνατή η ανταλλαγή κλινικών πληροφοριών μεταξύ των επαγγελματιών του τομέα της υγείας, στη βελτίωση της προσβασιμότητας της υγειονομικής περίθαλψης στα πιο απομονωμένα νησιά χωρίς νοσοκομείο, με τη διενέργεια εξετάσεων τηλεϊατρικής και στην παροχή του απαραίτητου υλισμικού, λογισμικού και συστημάτων πληροφοριών.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C01-i09: Καθολικό σύστημα υποστήριξης της ενεργού ζωής

Στόχος της επένδυσης είναι η προώθηση της σωματικής και συναισθηματικής ευεξίας στην Πορτογαλία με την αύξηση των χαμηλών επιπέδων σωματικής άσκησης στη χώρα και τη συμβολή στην καλύτερη πρόληψη των ασθενειών και τη διαχείριση της επιβάρυνσης από τις μη μεταδοτικές νόσους.

Η επένδυση συνίσταται σε: i) εθνική εκστρατεία και τεχνολογική πλατφόρμα για την προώθηση της σωματικής άσκησης, την αύξηση των γνώσεων των πολιτών σχετικά με τα οφέλη της τακτικής σωματικής άσκησης σε όλες τις ηλικίες, τη συνταγογράφηση ασκήσεων ανάλογα με τις ικανότητές τους και την ενθάρρυνση της υιοθέτησης υγιέστερου τρόπου ζωής· ii) επέκταση των σχολικών αθλημάτων στην κοινότητα με την προώθηση της ενεργού κινητικότητας, από τις νεότερες ηλικίες και καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, και του αθλητισμού στο οικογενειακό πλαίσιο, ως μέσο προώθησης της επιτυχίας των σπουδαστών και του υγιέστερου τρόπου ζωής· και iii) την ενθάρρυνση της πρακτικής της σωματικής άσκησης στον χώρο εργασίας, την προώθηση της εφαρμογής μέτρων και προγραμμάτων, καθώς και την παροχή χώρων και εξοπλισμού για την άσκηση της σωματικής άσκησης.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025.

A.2. Ορόσημα, στόχοι, δείκτες και χρονοδιάγραμμα για την παρακολούθηση και την υλοποίηση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης

Αύξων αριθμός	Σχετικό μέτρο (μεταρρύθμιση ή επένδυση)	Ορόσημο/	Ονομασία	Ποιοτικοί δείκτες (για τα ορόσημα)	Ποσοτικοί δείκτες (για τους στόχους)			Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης		Περιγραφή και σαφής ορισμός κάθε ορόσημου και στόχου
		Στόχος			Μονάδα μέτρησης	Τιμή βάσης	Στόχος	Τρίμηνο	Έτος
1.1	RE-C01-r01	Ο	Έναρξη ισχύος νομικών πράξεων στον τομέα της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης	Έναρξη ισχύος των αναθεωρημένων νομικών πράξεων				Q2	2023	Αναθεώρηση νομικών πράξεων στον τομέα της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, και συγκεκριμένα: i) τη νομοθεσία στην οποία στηρίζονται οι λειτουργικές μονάδες των κέντρων πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης (μεταξύ άλλων, το νομοθετικό διάταγμα αριθ. 73/2017 για το μοντέλο Β των οικογενειακών μονάδων υγείας, το κυβερνητικό διάταγμα αριθ. 1368/2007, οι κανόνες και το μοντέλο αμοιβής των οικογενειακών μονάδων υγείας τύπου Β και η σχετική νομική πράξη, καθώς και οι νομικές πράξεις στις οποίες βασίζεται η λειτουργία άλλων τύπων μονάδων πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης)· και ii) τη νομοθεσία στην οποία στηρίζονται οι ομάδες των κέντρων υγείας (συμπεριλαμβανομένων των νομικών πράξεων στις οποίες στηρίζονται οι ομάδες των κέντρων υγείας, δηλαδή του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 28/2008).
1.2	RE-C01-r01	Σ	Παροχή πρόσβασης στο μέσο διαστρωμάτωσης κινδύνου για την υποστήριξη της κλινικής διακυβέρνησης στις λειτουργικές μονάδες των ομάδων κέντρων υγείας		Αριθμός	0	1 000	Q4	2023	Αριθμός λειτουργικών μονάδων των κέντρων υγείας που αποκτούν πρόσβαση στις πληροφορίες του μέσου διαστρωμάτωσης κινδύνου που καλύπτουν τους εγγεγραμμένους χρήστες. Το μέσο διαστρωμάτωσης του κινδύνου επιτρέπει την προορατική παρέμβαση σε πληθυσμούς με υψηλότερο κλινικό κίνδυνο και κοινωνική ευπάθεια, εξασφαλίζοντας προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου και έγκαιρης διάγνωσης με βάση τον πληθυσμό σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς και έγκαιρη θεραπεία και κατάλληλη παρακολούθηση των χρηστών που πάσχουν από τις πιο συχνές παθήσεις (καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτης, καρκίνος, αναπνευστική, ψυχική και οστεοαρθρική).
1.3	RE-C01-r01	Σ	Ολοκλήρωση της διαδικασίας αποκέντρωσης αρμοδιοτήτων στον τομέα της υγείας στους δήμους		Αριθμός	0	201	Q4	2022	Αριθμός νέων δήμων στους οποίους ολοκληρώθηκε η διαδικασία αποκέντρωσης αρμοδιοτήτων στον τομέα της υγείας, σύμφωνα με το νομοθετικό διάταγμα αριθ. 23/2019, της 30 Ιανουαρίου, με την υπογραφή ανακοίνωσης μεταβίβασης από το Υπουργείο Υγείας, τις περιφερειακές υγειονομικές υπηρεσίες και τους δήμους. Η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων καλύπτει συγκεκριμένα: i) τη συμμετοχή των δήμων στις αποφάσεις σχεδιασμού, διαχείρισης και επενδύσεων των μονάδων πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης και των τμημάτων παρέμβασης σε εθιστικές συμπεριφορές και εξαρτήσεις, ιδίως στην κατασκευή, τον εξοπλισμό και τη συντήρησή τους· ii) διαχείριση, συντήρηση και συντήρηση άλλου εξοπλισμού που σχετίζεται με την πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη· iii) τη διαχείριση των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης στην κατηγορία του επιχειρησιακού βοηθού των λειτουργικών μονάδων των ομάδων των κέντρων υγείας και των τμημάτων επέμβασης σε εθιστικές συμπεριφορές και εξαρτήσεις που ενσωματώνουν το Εθνικό Σύστημα Υγείας· iv) τη διαχείριση των υπηρεσιών υλικοτεχνικής υποστήριξης των ομάδων των κέντρων υγείας· v) στρατηγική εταιρική σχέση σε προγράμματα πρόληψης ασθενειών, με ιδιαίτερη έμφαση στην προώθηση υγιεινού τρόπου ζωής και ενεργού γήρανσης.
1.4	RE-C01-r02	Ο	Έναρξη ισχύος του νέου νομοθετικού διατάγματος για την ψυχική υγεία, το οποίο καθορίζει τις αρχές για την οργάνωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας	Έναρξη ισχύος του νέου νομοθετικού διατάγματος για την ψυχική υγεία				Q4	2021	Το νέο νομοθετικό διάταγμα αντικατοπτρίζει τις προτάσεις τροποποίησης που υπέβαλε η ομάδα εργασίας που συστάθηκε με το κυβερνητικό διάταγμα αριθ. 6324/2020, της 15 Ιουνίου, όπως τροποποιήθηκε με το κυβερνητικό διάταγμα αριθ. 11485/2020, της 20 Νοεμβρίου, με σκοπό τον καθορισμό των αρχών για την οργάνωση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
1.5	RE-C01-r02	Ο	Έναρξη ισχύος του νέου νόμου για την ψυχική υγεία, ο οποίος καθορίζει τις αρχές που αφορούν τα δικαιώματα των ατόμων με ψυχικές ασθένειες και ρυθμίζει την υποχρεωτική νοσηλεία ή θεραπεία	Έναρξη ισχύος του νέου νόμου για την ψυχική υγεία				Q1	2023	Ο νέος νόμος για την ψυχική υγεία αντικατοπτρίζει τις προτάσεις τροποποίησης που υπέβαλε η ομάδα εργασίας που συστάθηκε με το κυβερνητικό διάταγμα αριθ. 6324/2020, της 15 Ιουνίου, όπως τροποποιήθηκε με το κυβερνητικό διάταγμα αριθ. 11485/2020, της 20ής Νοεμβρίου, με σκοπό τον καθορισμό των αρχών σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με ψυχικές ασθένειες και τη ρύθμιση της υποχρεωτικής νοσηλείας ή θεραπείας.
1.6	RE-C01-r03	Ο	Έναρξη ισχύος του νέου υποδείγματος σύμβασης διαχείρισης	Έναρξη ισχύος του νέου υποδείγματος σύμβασης διαχείρισης				Q2	2022	Έναρξη ισχύος, μέσω κοινής έγκρισης από τα Υπουργεία Υγείας και Οικονομικών, του νέου υποδείγματος σύμβασης διαχείρισης. Το νέο υπόδειγμα τηρείται από όλες τις μελλοντικές συμβάσεις διαχείρισης που θα υπογραφούν από όλους τους δημόσιους διαχειριστές των κρατικών επιχειρήσεων στο σύστημα υγείας, προκειμένου να ενισχυθεί η λογοδοσία και να ενθαρρυνθούν οι πρακτικές διαχείρισης με βάση τις επιδόσεις.
1.7	RE-C01-r03	Ο	Έναρξη ισχύος του νέου Σχεδίου Διαχείρισης Λογιστικής Διαχείρισης της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας	Έναρξη ισχύος του νέου Λογιστικού Σχεδίου Διαχείρισης				Q1	2024	Κατάρτιση Σχεδίου Διαχείρισης Λογιστικής Διαχείρισης της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας, με σκοπό τη συλλογή, σε εθνικό επίπεδο, πληροφοριών σχετικά με το κόστος, τα εισοδήματα και τα αποτελέσματα των νοσοκομειακών υπηρεσιών, βελτιώνοντας με τον τρόπο αυτό την κατανομή των πόρων στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας, τη συγκριτική αξιολόγηση και τον εντοπισμό τομέων βελτίωσης της επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας των φορέων υγείας. Το νέο λογιστικό σχέδιο διαχείρισης διαδίδεται μέσω κανονιστικής εγκυκλίου από την κεντρική διοίκηση του συστήματος υγείας.
1.8	RE-C01-r03	Σ	Δημιουργία νέων Κέντρων Ολοκληρωμένης Ευθύνης στα Νοσοκομεία της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας		Αριθμός	0	10	Q4	2022	Δημιουργία νέων Κέντρων Ολοκληρωμένης Ευθύνης στα Νοσοκομεία της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας με σκοπό: i) βελτίωση της πρόσβασης, καθώς και της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας στην παροχή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης· ii) ενίσχυση της κλινικής διακυβέρνησης, της αυτονομίας και της λογοδοσίας των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης· iii) να ενθαρρύνουν τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας να συνεχίσουν να εργάζονται σε δημόσια νοσοκομεία· iv) επιμερίζονται τους κινδύνους και τα οφέλη μεταξύ των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και των νοσοκομείων· v) αξιοποίηση της αποστολής κάθε υπηρεσίας υγειονομικής περίθαλψης και νοσοκομείου στο περιφερειακό και εθνικό πλαίσιο της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας.
1.9	RE-C01-r03	Σ	Δημιουργία νέων Κέντρων Ολοκληρωμένης Ευθύνης στα Νοσοκομεία της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας		Αριθμός	10	25	Q4	2025	Δημιουργία νέων Κέντρων Ολοκληρωμένης Ευθύνης στα Νοσοκομεία της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας με σκοπό: i) βελτίωση της πρόσβασης, καθώς και της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας στην παροχή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης· ii) ενίσχυση της κλινικής διακυβέρνησης, της αυτονομίας και της λογοδοσίας των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης· iii) να ενθαρρύνουν τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας να συνεχίσουν να εργάζονται σε δημόσια νοσοκομεία· iv) επιμερίζονται τους κινδύνους και τα οφέλη μεταξύ των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και των νοσοκομείων· v) αξιοποίηση της αποστολής κάθε υπηρεσίας υγειονομικής περίθαλψης και νοσοκομείου στο περιφερειακό και εθνικό πλαίσιο της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας.
1.10	RE-C01-r03	Σ	Ενίσχυση των απαντήσεων σε νοσοκομειακή περίθαλψη κατ’ οίκον στα νοσοκομεία της Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας		Αριθμός	0	5 000	Q4	2024	Αύξηση της ικανότητας ανταπόκρισης στην κατ’ οίκον νοσηλεία, καθιστώντας δυνατή την παροχή, κατ’ οίκον, υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης με διαφοροποίηση, πολυπλοκότητα και ένταση σε επίπεδο νοσοκομείου, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, σε στενή σύνδεση με τις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, το εθνικό δίκτυο ολοκληρωμένης συνεχιζόμενης περίθαλψης, τον κοινωνικό τομέα και την ευρύτερη κοινότητα, όπως υπολογίζεται με βάση τον αριθμό των νέων επεισοδίων κατ’ οίκον νοσηλείας (που ορίζονται ως σύνολο περίθαλψης που παρέχεται κατά την περίοδο κατά την οποία ο ασθενής βρίσκεται υπό την ευθύνη της μονάδας κατ’ οίκον νοσηλείας, με εξαίρεση την ημέρα εισαγωγής).
1.11	RE-C01-r03	Ο	Έναρξη ισχύος του σχεδίου δράσης για την ενίσχυση των κεντρικών μηχανισμών αγοράς φαρμάκων	Έναρξη ισχύος του σχεδίου δράσης για την ενίσχυση των κεντρικών μηχανισμών αγοράς φαρμάκων				Q2	2024	Έναρξη ισχύος του σχεδίου δράσης για την ενίσχυση των κεντρικών μηχανισμών αγοράς φαρμάκων, για την εφαρμογή των συστάσεων της ανεξάρτητης αξιολόγησης της κεντρικής προμήθειας φαρμάκων στην Πορτογαλία, η οποία διενεργήθηκε από το Αυστριακό Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας στο πλαίσιο του Προγράμματος Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων.
1.12	RE-C01-r03	Ο	Έναρξη ισχύος του νέου καθεστώτος αποκλειστικότητας στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας	Έναρξη ισχύος του νέου καθεστώτος εργασίας αποκλειστικότητας				Q1	2023	Νέο καθεστώς αποκλειστικότητας για τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας, ενσωματώνοντας κατάλληλους μηχανισμούς για την οργάνωση του χρόνου εργασίας και των πινάκων αμοιβών.
1.13	RE-C01-i01	Ο	Έναρξη ισχύος των όρων αναφοράς για επείγοντα επεισόδια που ελέγχονται σε λευκό, μπλε ή πράσινο σε νοσοκομειακές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης για άλλους τύπους υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης	Έναρξη ισχύος των όρων για την αναφορά περιστατικών έκτακτης ανάγκης				Q1	2022	Έναρξη ισχύος των διαδικασιών και των διοικητικών κανόνων της διαδικασίας παραπομπής για χρήστες με επείγοντα επεισόδια που ελέγχονται σε λευκό, μπλε ή πράσινο σε νοσοκομειακές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης για άλλους τύπους υγειονομικής περίθαλψης, δηλαδή για υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, με άμεσο προγραμματισμό των ραντεβού.
1.14	RE-C01-i01	Σ	Δημιουργία νέων μονάδων υγείας		Αριθμός	0	20	Q4	2023	Αριθμός νέων μονάδων υγείας που κατασκευάστηκαν για την αντικατάσταση ανεπαρκών κτιρίων, τη διασφάλιση της προσβασιμότητας, της ποιότητας, της άνεσης και της ασφάλειας για τους χρήστες και τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, καθώς και την προσαρμογή τους σε νέα μοντέλα υγειονομικής περίθαλψης. Οι νέες μονάδες θα κατασκευαστούν για να αντικαταστήσουν ακατάλληλα κτίρια και τα νέα κτίρια θα έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
1.15	RE-C01-i01	Σ	Δημιουργία νέων μονάδων υγείας		Αριθμός	20	100	Q2	2026	Αριθμός νέων μονάδων υγείας που κατασκευάστηκαν για την αντικατάσταση ανεπαρκών κτιρίων, τη διασφάλιση της προσβασιμότητας, της ποιότητας, της άνεσης και της ασφάλειας για τους χρήστες και τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, καθώς και την προσαρμογή τους σε νέα μοντέλα υγειονομικής περίθαλψης. Οι νέες μονάδες θα κατασκευαστούν για να αντικαταστήσουν ακατάλληλα κτίρια και τα νέα κτίρια θα έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
1.16	RE-C01-i01	Ο	Ολοκλήρωση της εθνικής κάλυψης των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου και έγκαιρης διάγνωσης στην πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη	Έκθεση σχετικά με την ολοκλήρωση της κάλυψης των προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου και έγκαιρης διάγνωσης στην πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη				Q1	2026	Η υλοποίηση αυτού του ορόσημου περιλαμβάνει: i) εισαγωγή προσυμπτωματικού ελέγχου του τραχήλου της μήτρας στα κέντρα υγείας· ii) εισαγωγή ελέγχου του παχέος εντέρου και του ορθού στα κέντρα υγείας· iii) εισαγωγή προσυμπτωματικού ελέγχου για διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια σε 300 κέντρα υγείας· iv) εισαγωγή εξετάσεων κατόχου και περιπατητικής παρακολούθησης αρτηριακής πίεσης σε λειτουργικές μονάδες· v) εισαγωγή διαγνωστικών και θεραπευτικών εργαλείων για άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονική νόσο και κάπνισμα (σπιρομέτρων) στα κέντρα υγείας· και vi) εισαγωγή της C-αντιδρώσας δόσης πρωτεϊνών στα κέντρα υγείας.
1.17	RE-C01-i01	Ο	Αύξηση της ικανότητας αντίδρασης των κέντρων πρωτοβάθμιας υγείας και επέκταση των τομέων παρέμβασής τους	Έκθεση σχετικά με την αύξηση της ικανότητας αντίδρασης των κέντρων πρωτοβάθμιας υγείας και την επέκταση των περιοχών παρέμβασής τους				Q2	2026	Η υλοποίηση αυτού του ορόσημου περιλαμβάνει: i) επέκταση της παροχής συμβουλών για διαβητικά πόδια σε ομάδες κέντρων υγείας· ii) δημιουργία οδοντιατρικών γραφείων σε κέντρα υγείας· iii) δημιουργία ολοκληρωμένων διαγνωστικών κέντρων (με χαμηλής πολυπλοκότητας συμπληρωματικά μέσα διάγνωσης και θεραπείας, ακτινοσκοπικής και κλινικής ανάλυσης) σε ομάδες κέντρων υγείας· iv) δημιουργία γραφείων κινήσεων και αποκατάστασης σε ομάδες κέντρων υγείας· v) παροχή εξοπλισμού (σάκος έκτακτης ανάγκης, απινιδωτής και παρακολούθηση ζωτικών σημάτων) για εξειδικευμένη αντίδραση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης (βασική στήριξη ζωής) σε κέντρα υγείας.
1.18	RE-C01-i01	Ο	Ανακαίνιση υγειονομικών εγκαταστάσεων και εξοπλισμού για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας, της ποιότητας και των συνθηκών ασφάλειας στα κέντρα πρωτοβάθμιας υγείας	Έκθεση σχετικά με την ανακαίνιση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού υγείας				Q2	2026	Η υλοποίηση αυτού του ορόσημου περιλαμβάνει: i) ανέγερση 100 εγκαταστάσεων υγείας, με επιχορήγηση ύψους 154 841 862 EUR για την αντικατάσταση ακατάλληλων κτιρίων· τα νέα αυτά κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας· ii) ανακαίνιση ή προσαρμογή 326 εγκαταστάσεων υγείας για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, τη συμμόρφωση με τα σχέδια έκτακτης ανάγκης και/ή τη διασφάλιση της προσβασιμότητας, της ασφάλειας και της άνεσης για τους χρήστες και τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, εκ των οποίων η επιχορήγηση ύψους 133 509 208 EUR αφορά την ανακαίνιση ενεργειακής απόδοσης, και η επιχορήγηση ύψους 11 322 726 EUR αφορά ανακαίνιση ενεργειακής απόδοσης για την επίτευξη, κατά μέσο όρο, τουλάχιστον μεσαίας κλίμακας ανακαίνισης, όπως ορίζεται στη σύσταση της Επιτροπής για την ανακαίνιση κτιρίων (ΕΕ) 2019/786 (οι απαιτήσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων ενσωματώνονται κατά μέσο όρο στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και διασφαλίζονται στις προδιαγραφές του διαγωνισμού)· και iii) τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού (που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον βασικό κλινικό εξοπλισμό, τον εξοπλισμό τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών, τον εξοπλισμό ενεργειακής απόδοσης και τον εξοπλισμό ασφαλείας).
1.19	RE-C01-i01	ΟΣ	Ενίσχυση της φροντίδας σε επίπεδο κοινότητας, των οικιακών και κοινοτικών παρεμβάσεων	Έκθεση σχετικά με την ενίσχυση της φροντίδας σε επίπεδο κοινότητας, των οικιακών και κοινοτικών παρεμβάσεων				Q2	2026	Η υλοποίηση αυτού του ορόσημου περιλαμβάνει: i) παροχή τουλάχιστον 770 ηλεκτρικών οχημάτων για την υποστήριξη της κατ’ οίκον περίθαλψης από τα κέντρα υγείας· και ii) επέκταση του αριθμού των νέων κινητών μονάδων κατά τουλάχιστον 34 επιπλέον ώστε να καλυφθούν οι περιοχές χαμηλής πυκνότητας.
1.20	RE-C01-i02	Ο	Έναρξη ισχύος του κανονισμού για τη χορήγηση χρηματοδοτικής στήριξης από τις περιφερειακές υγειονομικές αρχές	Έναρξη ισχύος του κανονισμού για τη χορήγηση χρηματοδοτικής στήριξης				Q1	2022	Έναρξη ισχύος του κανονισμού σχετικά με τη χορήγηση χρηματοδοτικής στήριξης από τις περιφερειακές υγειονομικές αρχές, οι οποίες καθορίζουν το μοντέλο διακυβέρνησης του προγράμματος και τις αντίστοιχες απαιτήσεις των αιτούντων.
1.21	RE-C01-i02	Σ	Ενίσχυση της ικανότητας αντίδρασης των εθνικών δικτύων ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς περίθαλψης και παρηγορητικής περίθαλψης στην ενδονοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη		Αριθμός	0	7 400	Q4	2025	Ενίσχυση της ικανότητας ανταπόκρισης των εθνικών δικτύων ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς περίθαλψης και παρηγορητικής περίθαλψης στην ενδονοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη μέσω της δημιουργίας των ακόλουθων νέων θέσεων: i) νέες 5 500 νοσοκομειακές κλίνες στο εθνικό δίκτυο ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς περίθαλψης, εντός του γενικού δικτύου· ii) νέες 500 θέσεις σε μονάδες Ημέρας Αυτοτελείας στο πλαίσιο του εθνικού δικτύου ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς φροντίδας· iii) νέες 1 000 θέσεις σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες συνεχούς φροντίδας ψυχικής υγείας· και iv) νέες 400 νοσοκομειακές κλίνες χαμηλής πολυπλοκότητας στο εθνικό δίκτυο υπηρεσιών παρηγορητικής περίθαλψης. Περιλαμβάνει τη χρήση επιχορηγήσεων ύψους 198 337 500 EUR για την κατασκευή νέων υποδομών υγείας. Τα νέα αυτά κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
1.22	RE-C01-i02	Σ	Ενίσχυση της ικανότητας ανταπόκρισης των εθνικών δικτύων ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς περίθαλψης και παρηγορητικής φροντίδας στην κατ’ οίκον περίθαλψη		Αριθμός	0	1 200	Q4	2023	Ενίσχυση της ικανότητας ανταπόκρισης των εθνικών δικτύων ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς περίθαλψης και παρηγορητικής φροντίδας στην κατ’ οίκον περίθαλψη μέσω της δημιουργίας των ακόλουθων νέων θέσεων: i) 1 000 νέες θέσεις σε ολοκληρωμένες συνεχιζόμενες ομάδες κατ’ οίκον φροντίδας· ii) 100 νέες θέσεις σε ομάδες υποστήριξης της ψυχικής υγείας στο πλαίσιο του εθνικού δικτύου ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς φροντίδας· και iii) 100 νέες θέσεις σε κοινοτικές ομάδες στήριξης της παρηγορητικής περίθαλψης.
1.23	RE-C01-i03	Σ	Ανακαίνιση μονάδων εγκληματολογικής ψυχιατρικής και εξοπλισμού		Αριθμός	0	3	Q4	2025	Δημιουργία νέας εγκληματολογικής ψυχιατρικής μονάδας (Sobral Cid) και ανακαίνιση δύο άλλων μονάδων (Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Λισαβόνας και Νοσοκομείο Magalhães Lemos) για τη διασφάλιση συνθηκών συμβατών με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως της ιδιωτικής ζωής, της άνεσης και του ανθρωπισμού των χώρων, χωρίς να παραβλέπονται οι συνθήκες ασφαλείας που είναι εγγενείς στην εκτέλεση των δικαστικών εντολών, εμποδίζοντας περαιτέρω καταδίκες της Πορτογαλικής Δημοκρατίας από διεθνείς οργανισμούς (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Πρόληψης).
1.24	RE-C01-i03	Ο	Ανάπτυξη δράσεων ευαισθητοποίησης και κατάρτισης για την «ανάπτυξη των διαδρομών των ασθενών» στο πλαίσιο της άνοιας	Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή νέων δράσεων ευαισθητοποίησης και κατάρτισης και την ανάπτυξή τους				Q4	2022	Δράσεις ευαισθητοποίησης και κατάρτισης σχετικά με την άνοια, με σκοπό τη στήριξη μεταρρυθμίσεων στις κοινωνικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, με στόχο το προσωπικό των κοινωνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης ή άλλων φορέων που συνεργάζονται με το ευρύ κοινό στον τομέα των κοινωνικών πολιτικών και των πολιτικών υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και τους χρήστες των κοινωνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης.
1.25	RE-C01-i03	Ο	Ολοκλήρωση της ενίσχυσης του δικτύου περίθαλψης ψυχικής υγείας	Έκθεση σχετικά με την ολοκλήρωση όλων των πρωτοβουλιών που περιγράφονται για την ενίσχυση του δικτύου περίθαλψης ψυχικής υγείας				Q4	2025	Ολοκλήρωση όλων των παρεμβάσεων που καθορίστηκαν για την ενίσχυση του δικτύου περίθαλψης ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων: i) τη σύσταση τεσσάρων νέων μονάδων νοσηλείας στα γενικά νοσοκομεία· ii) δημιουργία 15 Κέντρων Ολοκληρωμένης Ευθύνης στις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας. iii) την ανακαίνιση 20 από τις υφιστάμενες τοπικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας· iv) δημιουργία 500 απαντήσεων στις ανάγκες των ιδρυματοποιημένων ατόμων με χρόνιες ψυχικές ασθένειες· v) αναβάθμιση τριών εγκαταστάσεων και εξοπλισμού ιατροδικαστικής ψυχιατρικής· vi) ανέγερση τριών εγκληματολογικών οικιστικών μονάδων μετάβασης· και vii) ανάπτυξη δράσεων κατάρτισης για την «οικοδόμηση των διαδρομών των ασθενών» στο πλαίσιο της άνοιας. Περιλαμβάνει τη χρήση επιχορήγησης ύψους 58 507 675 EUR για ανακαίνιση ενεργειακής απόδοσης για την επίτευξη, κατά μέσο όρο, τουλάχιστον μεσαίας ανακαίνισης, όπως ορίζεται στη σύσταση της Επιτροπής για την ανακαίνιση κτιρίων (ΕΕ) 2019/786. Οι απαιτήσεις για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων ενσωματώνονται στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και διασφαλίζονται στη συγγραφή υποχρεώσεων.
1.26	RE-C01-i04	Ο	Αγορά εξοπλισμού για νοσοκομεία στην ανατολική Λισαβόνα, στο Seixal και στη Σίντρα	Αγορά εξοπλισμού για το ανατολικό τμήμα της Λισαβόνας, το Seixal και το Sintra Hospitals, με συνολική μη επιστρεπτέα ενίσχυση ύψους 178 740 000 EUR				Q2	2026	Αγορά του εξοπλισμού που πρόκειται να εγκατασταθεί σε νέα νοσοκομεία στη Λισαβόνα, το Seixal και τη Sintra, με συνολική επιχορήγηση ύψους 178 740 000 EUR, δηλαδή τον κλινικό/ιατρικό εξοπλισμό και τον εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας· γενικός εξοπλισμός, ο οποίος περιλαμβάνει έπιπλα προσαρμοσμένα στις εργασίες που πρόκειται να εκτελεστούν σε διάφορους χώρους και εύκολα καθαρισμένα και εργονομικά σχεδιασμένα· και, εξοπλισμός πληροφορικής.
1.27	RE-C01-i05-RAM	Σ	Αύξηση του αριθμού των διαθέσιμων θέσεων στο κατ’ οίκον νοσοκομείο του περιφερειακού συστήματος υγείας της Μαδέρας		Αριθμός	0	1 500	Q2	2026	Ενίσχυση της ικανότητας ανταπόκρισης των περιφερειακών υπηρεσιών υγείας της Μαδέρας με την αύξηση του αριθμού των διαθέσιμων θέσεων στο κατ’ οίκον νοσοκομείο, καθιστώντας έτσι δυνατή την παροχή, κατ’ οίκον, υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης με διαφοροποίηση, πολυπλοκότητα και ένταση σε επίπεδο νοσοκομείου, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, σε στενή σύνδεση με την πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη και άλλες υπηρεσίες.
1.28	RE-C01-i05-RAM	Σ	Σύσταση κοινοτικών ομάδων ψυχικής υγείας στην περιφερειακή υπηρεσία υγείας της Μαδέρας		Αριθμός	0	11	Q2	2026	Ενίσχυση της ικανότητας αντίδρασης της περιφερειακής υπηρεσίας υγείας της Μαδέρας στον τομέα της ψυχικής υγείας και της άνοιας που συνδέονται με τη γήρανση μέσω της δημιουργίας κοινοτικών ομάδων ψυχικής υγείας.
1.29	RE-C01-i05-RAM	Ο	Ανάπτυξη του συστήματος ταξινόμησης, του λειτουργικού προφίλ και του συστήματος παραπομπής των χρηστών για το περιφερειακό μοντέλο ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς φροντίδας της Μαδέρας	Έκθεση σχετικά με την εγκατάσταση του συστήματος ταξινόμησης, το λειτουργικό προφίλ και το σύστημα παραπομπής των χρηστών				Q4	2021	Ανάπτυξη του συστήματος ταξινόμησης, του λειτουργικού προφίλ και του συστήματος παραπομπής των χρηστών, με σκοπό την ενίσχυση του περιφερειακού μοντέλου ολοκληρωμένων υπηρεσιών συνεχούς φροντίδας της Μαδέρας, καθώς και του συντονισμού και της τεχνικής διαχείρισής του.
1.30	RE-C01-i05-RAM	Σ	Αύξηση του αριθμού των θέσεων σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες συνεχούς περίθαλψης στην περιφερειακή υγειονομική υπηρεσία της Μαδέρας		Αριθμός	0	1 080	Q4	2025	Αριθμός θέσεων που δημιουργούνται σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες συνεχούς περίθαλψης στο περιφερειακό υγειονομικό σύστημα της Μαδέρας, μετρούμενος με βάση νέες κλίνες, γενικά (συμπεριλαμβανομένων των θέσεων που αφορούν την ανάρρωση, τη μεσοπρόθεσμη μονάδα και τη μονάδα αποκατάστασης, καθώς και τη μονάδα μακροχρόνιας και συντήρησης), την ψυχική υγεία και τις υπηρεσίες παιδιατρικής. Περιλαμβάνει τη χρήση επιχορηγήσεων: i) ύψους 44 700 000 EUR για την κατασκευή νέων υποδομών υγείας· τα νέα κτίρια έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας· και ii) ύψους 23 300 000 EUR για την ανακαίνιση ενεργειακής απόδοσης.
1.31	RE-C01-i05-RAM	Σ	Ανακαίνιση των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης στην περιφερειακή υγειονομική υπηρεσία της Μαδέρας		Αριθμός	0	15	Q2	2026	Αριθμός ανακαινισμένων εγκαταστάσεων πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης στην περιφερειακή υγειονομική υπηρεσία της Μαδέρας.
1.32	RE-C01-i06	Σ	Αναβάθμιση τοπικών δικτύων τεχνολογίας πληροφοριών		%	0	90	Q4	2022	Ποσοστό των αναβαθμισμένων τοπικών δικτύων τεχνολογίας της πληροφορίας στην Εθνική Υπηρεσία Υγείας, τα οποία οργανώνονται και υλοποιούνται από τον φορέα κοινών υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας, το οποίο με τον τρόπο αυτό θα μπορεί να λειτουργεί στο νέο μοντέλο ενοποιημένων επικοινωνιών (Voice over Internet Protocol).
1.33	RE-C01-i06	Σ	Εφαρμογή λειτουργικών δυνατοτήτων για την τηλεϋγεία και την τηλεπαρακολούθηση		%	0	15	Q4	2022	Ποσοστό χρηστών με πρόσβαση σε νέες λειτουργίες τηλεϊατρικής και τηλεπαρακολούθησης, που επιτρέπουν την παροχή υπηρεσιών εξ αποστάσεως υγειονομικής περίθαλψης, αυξάνοντας έτσι τα επίπεδα πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη και τη συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία της εξ αποστάσεως συλλογής και επεξεργασίας πληροφοριών.
1.34	RE-C01-i06	Σ	Εφαρμογή διοικητικών ενοτήτων τεχνολογίας πληροφοριών, βασικών κλινικών ενοτήτων και κλινικών ενοτήτων έκτακτης ανάγκης		%	0	15	Q4	2024	Ποσοστό επαγγελματιών του τομέα της υγείας που έχουν πρόσβαση σε ολοκληρωμένες ενότητες τεχνολογίας πληροφοριών, βασικές κλινικές ενότητες και κλινικές ενότητες έκτακτης ανάγκης για: i) να καταγράφει και να συμβουλεύεται κλινικές πληροφορίες στο πλαίσιο της πρωτοβάθμιας, νοσοκομειακής και συνεχούς υγειονομικής περίθαλψης, προκειμένου να εξασφαλίζεται η διαθεσιμότητα και η ενοποίηση των πληροφοριών για την υγεία, καθώς και να παρέχεται μεγαλύτερη ασφάλεια στους χρήστες και τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας· και ii) υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης έκτακτης ανάγκης, νοσοκομειακού μητρώου και τηλεπαρακολούθησης.
1.35	RE-C01-i07-RAM	Σ	Νέος εξοπλισμός πληροφορικής για την περιφερειακή υπηρεσία υγείας της Μαδέρας		Αριθμός	0	3 600	Q4	2024	Αριθμός νέου εξοπλισμού πληροφορικής για την περιφερειακή υγειονομική υπηρεσία της Μαδέρας με σκοπό την παρακολούθηση και την εξασφάλιση μεγαλύτερης εγγύτητας με τους χρήστες της περιφερειακής υπηρεσίας υγείας της Μαδέρας, την προώθηση της μείωσης του κινδύνου σφαλμάτων, καθώς και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της ταχείας πρόσβασης στα δεδομένα των χρηστών.
1.36	RE-C01-i08-RAA	Σ	Αυξημένη πρόσβαση στην πύλη χρηστών της περιφερειακής υπηρεσίας υγείας των Αζορών		Αριθμός	0	25 000	Q3	2025	Αριθμός πρόσθετων ετήσιων μεμονωμένων χρηστών που έχουν πρόσβαση στη διαδικτυακή πύλη χρηστών της περιφερειακής υπηρεσίας υγείας των Αζορών, χάρη στη διεύρυνση των ψηφιακών υπηρεσιών υγείας και των ιατρικών πληροφοριών που διατίθενται σε αυτήν.
1.37	RE-C01-i08-RAA	Σ	Εισαγωγή των ραντεβού τηλεϊατρικής στην περιφερειακή υγειονομική υπηρεσία των Αζορών		Αριθμός	0	1 000	Q3	2024	Αριθμός ετήσιων διορισμών τηλεϊατρικής σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης και με ειδικούς ιατρούς στην περιφερειακή υγειονομική υπηρεσία των Αζορών.
1.38	RE-C01-i09	Σ	Ολοκλήρωση της υλοποίησης στα σχολεία των προγραμμάτων «Σχολικός Αθλητισμός» και «Σχολικός Αθλητισμός σε Τροχία»		Αριθμός	0	1 980	Q3	2025	Αριθμός σχολείων δεύτερου κύκλου στα οποία παραδόθηκαν ποδήλατα διαφόρων μεγεθών με σκοπό τη διδασκαλία της ποδηλασίας σε μαθητές, καθώς και δημόσια σχολεία όπου παραδόθηκαν ενήλικα ποδήλατα στο πλαίσιο του προγράμματος «Κοινότητα Σχολικής Αθλητισμού».
1.39	RE-C01-i09	Ο	Έναρξη της εθνικής εκστρατείας για το παγκόσμιο σύστημα υποστήριξης της ενεργού ζωής και τη σχετική τεχνολογική πλατφόρμα	Νέοι δίαυλοι και πλατφόρμα επικοινωνίας σε λειτουργία για την εθνική εκστρατεία για το παγκόσμιο σύστημα υποστήριξης της ενεργού ζωής				Q3	2025	Έναρξη εθνικής εκστρατείας για το παγκόσμιο σύστημα υποστήριξης της ενεργού ζωής και τη σχετική τεχνολογική πλατφόρμα, προκειμένου να αυξηθούν οι γνώσεις των πολιτών σχετικά με τα οφέλη της τακτικής σωματικής άσκησης, σε όλες τις ηλικίες και ανάλογα με τις ικανότητές τους, με στόχο την ενθάρρυνση της υιοθέτησης υγιέστερου τρόπου ζωής.

Β. ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ 2: Στέγαση

Αυτή η συνιστώσα του πορτογαλικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αντιμετωπίζει τις προκλήσεις που σχετίζονται με τη διαρθρωτική έλλειψη μόνιμων και προσωρινών στεγαστικών λύσεων για τις πιο ευάλωτες ομάδες, τόσο στην ηπειρωτική Πορτογαλία όσο και στις αυτόνομες περιφέρειες των Αζορών και της Μαδέρας, συμβάλλοντας επίσης έμμεσα στην ενίσχυση του συστήματος κοινωνικής προστασίας. Η δημόσια στέγαση αντιπροσωπεύει μόνο το 2 % του συνολικού αποθέματος στην Πορτογαλία και θεωρείται ανεπαρκής για την αντιμετώπιση των αναγκών των απόρων και των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού.

Οι κύριοι στόχοι της συνιστώσας είναι οι εξής: i) αύξηση της προσφοράς κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης (συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης άλλων συναφών αναγκών, όπως η έλλειψη βασικών υποδομών και εξοπλισμού, οι ανθυγιεινές και επισφαλείς τοποθεσίες διαμονής, η επισφάλεια ή η έλλειψη συμβατικών δεσμών, ο υπερπληθυσμός ή η ανεπάρκεια στέγασης για τις ειδικές ανάγκες των κατοίκων με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα)· ii) τη δημιουργία εθνικής δημόσιας ανταπόκρισης σε επείγουσες και προσωρινές ανάγκες στέγασης που προκύπτουν από απρόβλεπτα ή απρόβλεπτα γεγονότα, όπως φυσικές καταστροφές, πυρκαγιές, πανδημίες, μεταναστευτικές μετακινήσεις, αιτήσεις ασύλου ή καταστάσεις επικείμενου κινδύνου, όπως η ενδοοικογενειακή βία, η εμπορία ανθρώπων, ο κίνδυνος εξώσεων και άλλων· και iii) να αυξήσει την προσφορά φοιτητικών καταλυμάτων σε προσιτές τιμές. Οι επενδύσεις στη συνιστώσα συνεπάγονται την κατασκευή νέων κατοικιών και την αποκατάσταση υφιστάμενων κατοικιών,

Η συνιστώσα αυτή συμβάλλει στην εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν προς την Πορτογαλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, και συγκεκριμένα: Βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της επάρκειας του δικτύου κοινωνικής ασφάλειας (ειδική ανά χώρα σύσταση 2 2019)· Διασφάλιση επαρκούς και αποτελεσματικής κοινωνικής προστασίας και εισοδηματικής στήριξης (ειδική ανά χώρα σύσταση 2 2020)· και να αυξήσει τον αριθμό των αποφοίτων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ιδίως στους τομείς των επιστημών και της τεχνολογίας των πληροφοριών (μέσω των επενδύσεων στέγασης σπουδαστών) (ειδική ανά χώρα σύσταση 2 2019). Η συνιστώσα συμβάλλει επίσης στην αντιμετώπιση της ειδικής ανά χώρα σύστασης σχετικά με την κλιματική μετάβαση (ειδική ανά χώρα σύσταση 3 2020). Η συνιστώσα συμβάλλει επίσης στην εφαρμογή διαφόρων αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (ΕΠΚΔ), όπως: «Παρέχεται πρόσβαση σε καλής ποιότητας κοινωνική κατοικία ή στεγαστική βοήθεια σε όσους την έχουν ανάγκη» (ΕΠΚΔ 19.α)· «Τα ευάλωτα άτομα έχουν δικαίωμα σε κατάλληλη βοήθεια και προστασία έναντι της έξωσης» (ΕΠΚΔ 19.β)· «Παρέχονται κατάλληλα καταλύματα και υπηρεσίες στους άστεγους, προκειμένου να προαχθεί η κοινωνική τους ένταξη» (ΕΠΚΔ 19.γ)· «Κοινωνική προστασία» (ΕΠΚΔ 12)· «Ένταξη ατόμων με αναπηρία» (ΕΠΚΔ 17)· «Πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες» (ΕΠΚΔ 20)· «Εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση: Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα σε ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση προκειμένου να διατηρήσει και να αποκτήσει δεξιότητες που θα του επιτρέψουν να συμμετέχει πλήρως στην κοινωνία και να διαχειρίζεται με επιτυχία τις αλλαγές στην αγορά εργασίας» (ΕΠΚΔ 1). Ενσωματώνονται επίσης οι περιβαλλοντικές διαστάσεις, ιδίως μέσω της προώθησης νέων κατασκευών με υψηλά πρότυπα ενεργειακής απόδοσης.

Αναμένεται ότι κανένα μέτρο στη συνιστώσα αυτή δεν βλάπτει σημαντικά τους περιβαλλοντικούς στόχους κατά την έννοια του άρθρο 17 του κανονισμός (ΕΕ) 2020/852, λαμβανομένης υπόψη της περιγραφής των μέτρων και των μέτρων μετριασμού που προβλέπονται στο σχέδιο σύμφωνα με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές του DNSH (2021/C58/01).

B.1. Περιγραφή των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που είναι επιλέξιμες για λήψη μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης

Μεταρρύθμιση RE-r04: Εθνικό σχέδιο επείγουσας και προσωρινής στέγασης 

Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία ενός εθνικού δημόσιου δικτύου που θα ανταποκρίνεται στις επείγουσες και προσωρινές στεγαστικές ανάγκες στο πλαίσιο της ανανέωσης των στεγαστικών πολιτικών στην Πορτογαλία, με σκοπό την προστασία και την ενδυνάμωση των προσδιορισμένων ομάδων-στόχων, καθώς και την προώθηση της κοινωνικής ένταξης και την καταπολέμηση των ανισοτήτων.

Η μεταρρύθμιση συνίσταται στη δημιουργία διαρθρωμένης και οριζόντιας απόκρισης για άτομα που χρειάζονται λύσεις έκτακτης ανάγκης ή προσωρινής στέγασης και αναπτύσσει το αναγκαίο νομικό και κανονιστικό πλαίσιο για τη θέσπιση του μοντέλου διακυβέρνησης της επένδυσης RE-C02-i02 (Εθνική επιχορήγηση έκτακτης ανάγκης και προσωρινής στέγασης) και θεσπίζει μεθοδολογίες για τη σήμανση και παραπομπή σε κατάλυμα και κοινωνική στήριξη για τα υποστηριζόμενα άτομα.

Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί έως τις 31 Ιουνίου 2021.

Επένδυση RE-C02-i01: Πρόγραμμα στήριξης για την πρόσβαση σε στέγαση

Στόχος της επένδυσης είναι η διασφάλιση αξιοπρεπούς και επαρκούς στέγασης για τις οικογένειες με τις μεγαλύτερες ανάγκες και για τις πλέον ευάλωτες ομάδες. 

Η επένδυση συνίσταται κυρίως στην παροχή καταλύματος κοινωνικής στέγασης, αλλά και στην παροχή οικονομικής στήριξης για ανακαίνιση ή κατασκευή στις προσδιορισμένες ομάδες-στόχους που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να εγγυηθούν την επάρκεια της δικής τους στέγης, για τουλάχιστον 26 000 νοικοκυριά έως το 2026. Οι επενδύσεις συνίστανται στην κατασκευή νέων κτιρίων ή στην ανακαίνιση υφιστάμενων κατοικιών, καθώς και, όποτε απαιτείται, στην αγορά νέων κτιρίων ή στη μίσθωση κτιρίων για υπεκμίσθωση.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Επένδυση RE-C02-i02: Εθνική επιχορήγηση έκτακτης και προσωρινής στέγασης

Στόχος της επένδυσης αυτής είναι η παροχή προσωρινής ή έκτακτης στέγασης στις ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες της ηπειρωτικής Πορτογαλίας. Η επένδυση αυτή εξυπηρετεί την υλοποίηση της μεταρρύθμισης του Εθνικού Προγράμματος Επείγουσας και Προσωρινής Στέγασης που περιλαμβάνεται στη συνιστώσα. Οι προγραμματισμένες παρεμβάσεις πλαισιώνουν τους ακόλουθους κινδύνους ή κοινωνικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης: απρόβλεπτα ή έκτακτα γεγονότα, ανάγκη επείγουσας στέγασης και χειραφέτησης των ατόμων που στερούνται προσωρινά στέγασης, συμπεριλαμβανομένων των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, των ατόμων υπό διεθνή προστασία, των αστέγων· έκτακτες και δεόντως αιτιολογημένες ανάγκες για επείγουσα και προσωρινή στέγαση προσώπων που διατρέχουν άμεσο και πραγματικό κίνδυνο να εγκαταλείψουν χωρίς κατάλυμα ή σε διαδικασία αποϊδρυματοποίησης· ανάγκες στέγασης, προσωρινές και απαραίτητες για το δημόσιο συμφέρον, των κρατικών υπαλλήλων και υπαλλήλων.

Η επένδυση συνίσταται στη δημιουργία 2 000 εγκαταστάσεων έκτακτης ανάγκης, καθώς και 473 οικιστικών μονάδων, τριών συγκροτημάτων και πέντε κέντρων προσωρινής στέγασης για τις δυνάμεις ασφαλείας (σε περιπτώσεις που δικαιολογούνται από λόγους δημοσίου συμφέροντος).

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Επένδυση RE-C02-i03-RAM: Ενίσχυση της προσφοράς κοινωνικών κατοικιών στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας

Στόχος της επένδυσης αυτής είναι να καλυφθούν οι στεγαστικές ανάγκες των οικογενειών που ζουν υπό δύσκολες συνθήκες και οι οποίες δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να καλύψουν το κόστος πρόσβασης σε επαρκή στέγαση στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας.

Η επένδυση συνίσταται στην κατασκευή ή/και την αγορά κοινωνικών κατοικιών για 1 121 νοικοκυριά (η επένδυση θα περιλαμβάνει επίσης μελέτες, έργα, αγορά γης και κατασκευές), θα στηρίξει την αποκατάσταση των 325 ιδιωτικών κατοικιών (συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης). Η επένδυση προβλέπει επίσης την προμήθεια υπηρεσιών για την ανάπτυξη συστημάτων πληροφοριών και λύσεων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στον στεγαστικό τομέα.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Επένδυση RE-02-i04-RAA: Αύξηση των συνθηκών στέγασης στο απόθεμα κατοικιών της αυτόνομης περιφέρειας των Αζορών

Στόχος της επένδυσης είναι η ενίσχυση των προσφορών στέγασης σε διάφορα επίπεδα, μετά την αισθητή επιδείνωση της υποβάθμισης των κτιρίων στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών και τη μείωση της προσφοράς στην αγορά ακινήτων.

Η επένδυση συνίσταται, σε διάφορα νησιά:

-την κατασκευή 277 κτιρίων·

-την οριστικοποίηση 77 διαμερισμάτων· και

-αποκατάσταση κτιρίων (ριζική ανακαίνιση 106 κτιρίων, μέση ανακαίνιση 252 κτιρίων και μικρή παρέμβαση σε 116 κτίρια) για συνολικά 551 παρεμβάσεις.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

B.2. Ορόσημα, δείκτες και χρονοδιάγραμμα για την παρακολούθηση και την υλοποίηση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης.

Αύξων αριθμός	Σχετικό μέτρο (μεταρρύθμιση ή επένδυση)	Ορόσημο/	Ονομασία	Ποιοτικοί δείκτες (για τα ορόσημα)	Ποσοτικοί δείκτες (για τους στόχους)			Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης		Περιγραφή και σαφής ορισμός κάθε ορόσημου και στόχου
		Στόχος			Μονάδα μέτρησης	Τιμή βάσης	Στόχος	Τρίμηνο	Έτος
2.1	RE-C02-i01	Σ	Υπογραφή προγράμματος στήριξης για την πρόσβαση στη στέγαση - Συμφωνίες συνεργασίας ή χρηματοδότησης		Αριθμός	0	75	Q3	2022	Υπογραφή ρυθμίσεων συνεργασίας ή χρηματοδότησης.
										Οι τοπικές στρατηγικές στέγασης παρουσιάζονται από τους δήμους. Οι στρατηγικές αυτές προσδιορίζουν 1) όλες τις επιλέξιμες ανάγκες στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος (όπως προσδιορίζονται στο νομοθετικό διάταγμα αριθ. 37/2018 της 4 Ιουνίου 2018) και 2) τις οντότητες που προωθούν στεγαστικές λύσεις. Αφού η IHRU (Ινστιτούτο Στέγασης και Αστικής Ανάπτυξης) επικυρώσει τη συμμόρφωση των τοπικών στρατηγικών στέγασης με το πρόγραμμα, υπογράφονται οι συμφωνίες συνεργασίας με τους δήμους ή οι συμφωνίες χρηματοδότησης με τους άλλους δικαιούχους που πλαισιώνουν τις συγκεκριμένες επενδύσεις που πρέπει να προωθηθούν και προσδιορίζεται η προθεσμία υλοποίησής τους.
2.2	RE-C02-i01	Σ	Πρόγραμμα στήριξης για την πρόσβαση σε στέγαση – Αγορασθείσες, κατασκευασμένες (υψηλής ενεργειακής απόδοσης) ή αποκατεστημένες κατοικίες (με βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση) που παρέχονται σε νοικοκυριά		Αριθμός	0	3 000	Q3	2023	Παράδοση του συμβατικού αριθμού κατοικιών στα νοικοκυριά που είχαν προσδιοριστεί προηγουμένως στις τοπικές στρατηγικές στέγασης που παρουσίασαν οι δήμοι. Τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας (εκτός από τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη και έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό για το 2021 και το 2022, που αντιστοιχούν σε 70 000 000 EUR από το συνολικό κονδύλιο για το μέτρο αυτό). Για την αποκατάσταση, η μονάδα αναφοράς ανά κατοικία είναι 73 τετραγωνικά μέτρα, για νέες κατασκευές 95 τετραγωνικά μέτρα.
2.3	RE-C02-i01	Σ	Πρόγραμμα στήριξης για την πρόσβαση σε στέγαση – Αγορασθείσες, κατασκευασμένες (υψηλής ενεργειακής απόδοσης) ή αποκατεστημένες κατοικίες (με βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση) που παρέχονται σε νοικοκυριά		Αριθμός	3 000	26 000	Q2	2026	Παράδοση του συμβατικού αριθμού κατοικιών στα νοικοκυριά που είχαν προσδιοριστεί προηγουμένως στις τοπικές στρατηγικές στέγασης που παρουσίασαν οι δήμοι. Τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας (εκτός από τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη και έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό για το 2021 και το 2022, που αντιστοιχούν σε 70 000 000 EUR από το συνολικό κονδύλιο για το μέτρο αυτό). Για την αποκατάσταση, η μονάδα αναφοράς ανά κατοικία είναι 73 τετραγωνικά μέτρα, για νέες κατασκευές 95 τετραγωνικά μέτρα.
2.4	RE-C02-i02		Εθνική επιχορήγηση έκτακτης ανάγκης και προσωρινής στέγασης – Υπογραφή των συμφωνιών χρηματοδότησης για επείγουσα και μεταβατική στέγαση		Αριθμός	0	500	Q3	2022	Ο αριθμός των κατοικιών για τις οποίες έχουν υπογραφεί συμφωνίες χρηματοδότησης.
										Οι οντότητες υποβάλλουν τις αιτήσεις τους για χρηματοδότηση στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών που προκηρύσσει η IHRU (Ινστιτούτο Στέγασης και Αστικής Αποκατάστασης), η οποία, αφού αξιολογήσει και ζητήσει γνωμοδότηση από την ISS (Ινστιτούτο Κοινωνικής Ασφάλισης) σχετικά με την εγκυρότητα και τη σκοπιμότητα των υποβληθεισών αιτήσεων, συνάπτει τη χρηματοδότηση και ορίζει την προθεσμία για την υλοποίησή της. Ως ενδιαίτηση νοείται μέρος ή το σύνολο κτιρίου με ανεξάρτητη πρόσβαση που αποτελείται από ένα ή περισσότερα διαμερίσματα στέγασης και πρόσθετους ιδιωτικούς χώρους ή οικιακές μονάδες για περισσότερα του ενός νοικοκυριά.
2.5	RE-C02-i02	Σ	Εθνική επιχορήγηση έκτακτης ανάγκης και προσωρινής στέγασης – Υπογραφή συμφωνιών χρηματοδότησης για καταλύματα έκτακτης ανάγκης και μεταβατικά καταλύματα		Αριθμός	500	1 000	Q3	2024
										Ο αριθμός των κατοικιών για τις οποίες έχουν υπογραφεί συμφωνίες χρηματοδότησης. Οι οντότητες υποβάλλουν τις αιτήσεις τους για χρηματοδότηση στο πλαίσιο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών που προκηρύσσει η IHRU (Ινστιτούτο Στέγασης και Αστικής Αποκατάστασης), η οποία, αφού αξιολογήσει και ζητήσει γνωμοδότηση από την ISS (Ινστιτούτο Κοινωνικής Ασφάλισης) σχετικά με την εγκυρότητα και τη σκοπιμότητα των υποβληθεισών αιτήσεων, συνάπτει τη χρηματοδότηση και ορίζει την προθεσμία για την υλοποίησή της. Ως ενδιαίτηση νοείται μέρος ή το σύνολο κτιρίου με ανεξάρτητη πρόσβαση που αποτελείται από ένα ή περισσότερα διαμερίσματα στέγασης και πρόσθετους ιδιωτικούς χώρους ή οικιακές μονάδες για περισσότερα του ενός νοικοκυριά.
2.6	RE-C02-i02	Σ	Εθνική επιχορήγηση έκτακτης ανάγκης και προσωρινής στέγασης – Κατοικίες με κατασκευαστικές εργασίες που ξεκινούν για καταλύματα έκτακτης ανάγκης και μεταβατικά καταλύματα (πρόκειται να κατασκευαστούν με πρότυπο ενεργειακής απόδοσης ή να αποκατασταθούν με βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση) υπό κατασκευή		Αριθμός	0	700	Q3	2023	Κατοικίες για τις οποίες άρχισαν οι κατασκευαστικές εργασίες. Μόλις ανατεθεί η χρηματοδότηση, το ποσό αποδεσμεύεται στις οντότητες ανάλογα με την εκτέλεση της σύμβασης. Τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας (εκτός από τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη και έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό για το 2021 και το 2022, που αντιστοιχούν σε 14 800 000 EUR από το συνολικό κονδύλιο για το μέτρο αυτό). Μονάδα αναφοράς ανά κατοικία είναι 73 τετραγωνικά μέτρα.
2.7	RE-C02-i02	Σ	Εθνική επιχορήγηση έκτακτης ανάγκης και προσωρινής στέγασης - Εγκαταστάσεις έκτακτης ανάγκης και μετάβασης που δημιουργούνται (κατασκευάζονται με πρότυπο ενεργειακής απόδοσης ή αποκαθίστανται με βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση) και παραδίδονται στους φορείς ανάπτυξης		Αριθμός	0	2 000	Q2	2026	Παράδοση καταλύματος στους φορείς-φορείς. Ως ενδιαίτηση νοείται μέρος ή το σύνολο κτιρίου με ανεξάρτητη πρόσβαση που αποτελείται από ένα ή περισσότερα διαμερίσματα στέγασης και πρόσθετους ιδιωτικούς χώρους ή οικιακές μονάδες για περισσότερα του ενός νοικοκυριά. Τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις ανάγκες των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας (εκτός από τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη και έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό για το 2021 και το 2022, που αντιστοιχούν σε 14 800 000 EUR από το συνολικό κονδύλιο για το μέτρο αυτό) Η μονάδα αναφοράς ανά κατοικία είναι 73 τετραγωνικά μέτρα.
2.8	RE-C02-i02	Σ	Παροχή καταλύματος στους προγραμματιστές δυνάμεων ασφαλείας		Αριθμός	0	473	Q2	2026	Αριθμός κατοικιών που παραδόθηκαν στις δυνάμεις ασφαλείας (SSGNR - Social Services for the National Republic Guard)· SSPSP - Κοινωνικές υπηρεσίες για την αστυνομία δημόσιας ασφάλειας) για τις ανάγκες προσωρινής στέγασης, συμπεριλαμβανομένων τριών συγκροτημάτων και πέντε κέντρων προσωρινής στέγασης για τις δυνάμεις ασφαλείας (σε περιπτώσεις που δικαιολογούνται από λόγους δημοσίου συμφέροντος). Τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
2.9	RE-C02-i03-RAM	Σ	Στήριξη της στέγασης στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας		Αριθμός	0	190	Q4	2022	Αριθμός κατοικιών που κατανέμονται σε επιλέξιμα νοικοκυριά σε σχέση με την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών ή την αγορά κατοικίας για υποστηριζόμενες κοινωνικές κατοικίες. Τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας. Μονάδα αναφοράς ανά κατοικία είναι 90 τετραγωνικά μέτρα.
2.10	RE-C02-i03-RAM	Σ	Στήριξη της στέγασης στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας		Αριθμός	190	590	Q4	2024	Αριθμός κατοικιών που κατανέμονται σε επιλέξιμα νοικοκυριά σε σχέση με την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών ή την αγορά κατοικίας για υποστηριζόμενες κοινωνικές κατοικίες. Τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας. Μονάδα αναφοράς ανά κατοικία είναι 90 τετραγωνικά μέτρα.
2.11	RE-C02-i03-RAM	Σ	Στήριξη της στέγασης στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας		Αριθμός	590	1 121	Q2	2026	Αριθμός κατοικιών που κατανέμονται σε επιλέξιμα νοικοκυριά σε σχέση με την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών ή την αγορά κατοικίας για υποστηριζόμενες κοινωνικές κατοικίες. Τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας. Μονάδα αναφοράς ανά κατοικία είναι 90 τετραγωνικά μέτρα.
2.12	RE-C02-i03-RAM	Σ	Αριθμός ιδιόκτητων κατοικιών που ανακαινίστηκαν, μεταξύ άλλων με βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση		Αριθμός	0	325	Q2	2026	Αριθμός ιδιωτικών ιδιοκατοικούμενων κατοικιών που ανακαινίστηκαν για τις ομάδες-στόχους που δεν διαθέτουν οικονομικούς πόρους για την εκτέλεση έργων αποκατάστασης.
2.13	RE-C02-i04-RAA	Σ	Παρεμβάσεις στο δημόσιο οικιστικό απόθεμα στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών		Αριθμός	0	24	Q4	2021	Αριθμός παρεμβάσεων, συμπεριλαμβανομένης της αστικοποίησης της γης, όπου απαιτείται, με την ολοκλήρωση των εργασιών για την αύξηση του αποθέματος εργατικών κατοικιών.
										Όταν πρόκειται για νέες κατασκευές, τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
										Οι κατοικίες έχουν μέσο μέγεθος περίπου 120 τετραγωνικών μέτρων.
2.14	RE-C02-i04-RAA	Σ	Παρεμβάσεις στο δημόσιο οικιστικό απόθεμα της αυτόνομης περιφέρειας των Αζορών - ανακαίνιση		Αριθμός	0	40	Q4	2021	Η επένδυση περιλαμβάνει την ανακαίνιση ή την οριστικοποίηση κτιρίων και διαμερισμάτων, μετρούμενη με τον αριθμό των παρεμβάσεων.
										Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
										- τη μετατροπή μη οικιστικών δημόσιων κτιρίων σε κατοικίες,
										- Χρηματοδοτική στήριξη για τη μετατροπή υποβαθμισμένων κοινωνικών κτιρίων (Bairros Sociais)
										- ανακαίνιση δημόσιων κατοικιών με σκοπό τη συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία για τη στέγαση, κυρίως τις απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης.
										Οι ανακαινίσεις ενεργειακής απόδοσης επιτυγχάνουν, κατά μέσο όρο, ανακαίνιση τουλάχιστον μεσαίου βάθους, όπως ορίζεται στη σύσταση της Επιτροπής για την ανακαίνιση κτιρίων (ΕΕ) 2019/786.
										Η εν λόγω κατοικία έχει μέσο μέγεθος περίπου 100 τετραγωνικών μέτρων.
2.15	RE-C02-i04-RAA	Σ	Παρεμβάσεις στο δημόσιο οικιστικό απόθεμα της αυτόνομης περιφέρειας των Αζορών – κατασκευή κτιρίων		Αριθμός	24	70	Q4	2023	Αριθμός παρεμβάσεων, συμπεριλαμβανομένης της αστικοποίησης της γης, όπου απαιτείται, με την ολοκλήρωση των εργασιών για την αύξηση του αποθέματος εργατικών κατοικιών.
										Όταν πρόκειται για νέες κατασκευές, τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
										Οι κατοικίες έχουν μέσο μέγεθος περίπου 120 τετραγωνικών μέτρων.
2.16	RE-C02-i04-RAA	Σ	Παρεμβάσεις στο δημόσιο οικιστικό απόθεμα της αυτόνομης περιφέρειας των Αζορών - ανακαίνιση		Αριθμός	40	318	Q4	2023	Η επένδυση περιλαμβάνει την ανακαίνιση ή την οριστικοποίηση κτιρίων και διαμερισμάτων, μετρούμενη με τον αριθμό των παρεμβάσεων, με την ολοκλήρωση των εργασιών.
										Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
										- τη μετατροπή μη οικιστικών δημόσιων κτιρίων σε κατοικίες,
										- Χρηματοδοτική στήριξη για τη μετατροπή υποβαθμισμένων κοινωνικών κτιρίων (Bairros Sociais)
										- Ανακαίνιση δημόσιων κατοικιών με σκοπό τη συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία για τη στέγαση, κυρίως τις απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης.
										Οι ανακαινίσεις ενεργειακής απόδοσης επιτυγχάνουν, κατά μέσο όρο, ανακαίνιση τουλάχιστον μεσαίου βάθους, όπως ορίζεται στη σύσταση της Επιτροπής για την ανακαίνιση κτιρίων (ΕΕ) 2019/786.
										Η εν λόγω κατοικία έχει μέσο μέγεθος περίπου 100 τετραγωνικών μέτρων.
2.17	RE-C02-i04-RAA	Σ	Παρεμβάσεις στο δημόσιο οικιστικό απόθεμα της αυτόνομης περιφέρειας των Αζορών – κατασκευή κτιρίων		Αριθμός	70	277	Q4	2025	Αριθμός παρεμβάσεων, συμπεριλαμβανομένης της αστικοποίησης της γης, όπου απαιτείται, με την ολοκλήρωση των εργασιών για την αύξηση του αποθέματος εργατικών κατοικιών.
										Όταν πρόκειται για νέες κατασκευές, τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
										Οι κατοικίες έχουν μέσο μέγεθος περίπου 120 τετραγωνικών μέτρων.
2.18	RE-C02-i04-RAA	Σ	Παρεμβάσεις στο δημόσιο οικιστικό απόθεμα της αυτόνομης περιφέρειας των Αζορών - ανακαίνιση		Αριθμός	318	551	Q4	2025	Η επένδυση περιλαμβάνει την ανακαίνιση ή την οριστικοποίηση κτιρίων και διαμερισμάτων, μετρούμενη με τον αριθμό των παρεμβάσεων.
										Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:
										- τη μετατροπή μη οικιστικών δημόσιων κτιρίων σε κατοικίες,
										- την έναρξη λειτουργίας ενός σχεδίου για την προώθηση της ενοικίασης νέων (π.χ. μετατροπή της τοπικής στέγασης —Alojamento Local— σε μακροπρόθεσμη μίσθωση, αποκατάσταση αστικών κέντρων).
										- Χρηματοδοτική στήριξη για τη μετατροπή υποβαθμισμένων κοινωνικών κτιρίων (Bairros Sociais)
										- ανακαίνιση δημόσιων κατοικιών με σκοπό τη συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία για τη στέγαση, κυρίως τις απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης.
										Οι ανακαινίσεις ενεργειακής απόδοσης επιτυγχάνουν, κατά μέσο όρο, ανακαίνιση τουλάχιστον μεσαίου βάθους, όπως ορίζεται στη σύσταση της Επιτροπής για την ανακαίνιση κτιρίων (ΕΕ) 2019/786.
										Οι εν λόγω κατοικίες έχουν μέσο μέγεθος περίπου 100 τετραγωνικών μέτρων.
2.19	RE-C02-r04	Ο	Έναρξη ισχύος του νομοθετικού διατάγματος για την έγκριση του νομικού πλαισίου του Εθνικού Προγράμματος Επείγουσας και Προσωρινής Στέγασης	Έναρξη ισχύος του νομοθετικού διατάγματος				Q2	2021	Το νομοθετικό διάταγμα καθορίζει τη δομή του σχεδίου και του αποθέματος κατοικιών, ιδίως όσον αφορά τους επιλέξιμους δικαιούχους, τις στεγαστικές λύσεις και το μοντέλο χρηματοδότησης. Παράλληλα με το νομικό πλαίσιο, το Εθνικό Στεγαστικό Σχέδιο υποβάλλεται και εγκρίνεται από την κυβέρνηση, το οποίο ενσωματώνει τον στρατηγικό σχεδιασμό των προς προώθηση στεγαστικών λύσεων και την αναγκαία στήριξη για το σκοπό αυτό, ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες και την κοινωνική και εδαφική συνοχή.

B.3. Περιγραφή των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που συνδέονται με τη λήψη δανείου

Επένδυση RE-C02-i05: Οικονομικά προσιτό απόθεμα δημόσιων κατοικιών

Στόχος της επένδυσης είναι να ανταποκριθεί στην τρέχουσα δυναμική των τιμών των κατοικιών έναντι των επιπέδων εισοδήματος των πορτογαλικών νοικοκυριών, ιδίως σε μεγάλα αστικά περιβάλλοντα, παρέχοντας ένα δημόσιο απόθεμα κατοικιών που μπορεί να ενοικιάζονται σε προσιτές τιμές για συγκεκριμένες ομάδες-στόχους.

Η επένδυση συνίσταται στην κατασκευή, συμπεριλαμβανομένης της απόκτησης, νέων κτιρίων και στην αποκατάσταση δημόσιων κατοικιών για την παροχή 6 800 κατοικιών και στη μετέπειτα ενοικίαση σε προσιτές τιμές για τις ομάδες στόχους που προσδιορίζονται.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Ιουνίου 2026.

Επένδυση RE-C02-i06: Στέγαση σπουδαστών σε προσιτές τιμές

Στόχος της επένδυσης αυτής είναι η αύξηση της εθνικής προσφοράς οικονομικά προσιτών φοιτητικών καταλυμάτων, καθώς αυτό παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι εν λόγω διευκολύνσεις θα συμβάλουν στη μείωση του άμεσου κόστους των σπουδαστών και των οικογενειών τους, με ιδιαίτερη έμφαση στους πλέον ευάλωτους από κοινωνική και οικονομική άποψη σπουδαστές. Η υφιστάμενη προσφορά υποστηρίζει μόνο ένα μικρό ποσοστό (περίπου 10 %) των σπουδαστών που χρειάζονται στέγαση, με δεδομένη τη σημαντική αύξηση του κόστους στέγασης, ιδίως στα μεγαλύτερα αστικά κέντρα, όπου είναι συγκεντρωμένα τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Η επένδυση συνίσταται στην παροχή επιπλέον 15 000 κλινών για σπουδαστές μέσω της κατασκευής νέων κτιρίων, της αποκατάστασης υφιστάμενων κτιρίων και του εκσυγχρονισμού και επέκτασης των υφιστάμενων μονάδων στέγασης σπουδαστών.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Μαρτίου 2026.

B.4.    Ορόσημα, στόχοι, δείκτες και χρονοδιάγραμμα για την παρακολούθηση και την υλοποίηση του δανείου

Γ. ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ 3: Κοινωνική ανταπόκριση

Η Πορτογαλία αντιμετωπίζει εδώ και πολλά χρόνια σημαντικές δημογραφικές και κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις που έχουν επιδεινωθεί από την πανδημία COVID-19. Αυτή η συνιστώσα του πορτογαλικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αντιμετωπίζει τις ακόλουθες προκλήσεις: δημογραφική γήρανση, δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και άλλων ατόμων με εξάρτηση και καταστάσεις φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού μεταξύ των μειονεκτουσών κοινοτήτων και ομάδων.

Στο πλαίσιο αυτό, η συνιστώσα αυτή αντιμετωπίζει προκλήσεις διαρθρωτικής κοινωνικής πολιτικής και ελλείψεις στην κάλυψη των κοινωνικών υπηρεσιών για πληθυσμούς/περιοχές που έχουν ανάγκη, τόσο στην ηπειρωτική Πορτογαλία όσο και στις αυτόνομες περιφέρειες των Αζορών και της Μαδέρας.

Οι κύριοι στόχοι της συνιστώσας είναι οι εξής: i) βελτίωση των εγκαταστάσεων κοινωνικής μέριμνας και εξασφάλιση καλύτερης εδαφικής κάλυψης· ii) ενίσχυση και επέκταση του δικτύου κοινωνικής ανταπόκρισης με καινοτόμες λύσεις και πιλοτικά σχέδια και παρεμβάσεις· iii) ανάπτυξη καινοτόμων απαντήσεων στήριξης σε επίπεδο κοινότητας, που συμβάλλουν στην προώθηση της ανεξάρτητης διαβίωσης, στην πρόληψη της εξάρτησης και στην ανάπτυξη αντιδράσεων για τη μη ιδρυματοποίηση σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία· iv) τη διασφάλιση της προσβασιμότητας σε συνθήκες διαβίωσης χωρίς αποκλεισμούς και της συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία και την οικονομία· και v) προώθηση της εξάλειψης της φτώχειας με την ανάπτυξη μιας σφαιρικής εθνικής στρατηγικής με επίκεντρο τις πλέον ευάλωτες και μειονεκτούσες κοινότητες.

Η συνιστώσα υποστηρίζει την εφαρμογή της ειδικής ανά χώρα σύστασης για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας και τη διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και μακροχρόνια περίθαλψη (ειδική ανά χώρα σύσταση 1 2020). Επιπλέον, συμβάλλει στην εφαρμογή της ειδικής ανά χώρα σύστασης για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της επάρκειας του δικτύου κοινωνικής ασφάλειας και για τη βελτίωση του επιπέδου δεξιοτήτων του πληθυσμού (ειδική ανά χώρα σύσταση 2 2019), τη διασφάλιση επαρκούς κοινωνικής προστασίας και εισοδηματικής στήριξης και τη διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική εκπαίδευση και κατάρτιση (ειδική ανά χώρα σύσταση 2 2020). Η συνιστώσα υποστηρίζει επίσης έμμεσα την εφαρμογή της ειδικής ανά χώρα σύστασης για την εστίαση των επενδύσεων στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση (ειδική ανά χώρα σύσταση 3 2020).

Η συνιστώσα αυτή αναμένεται να συμβάλει τόσο στην πράσινη όσο και στην ψηφιακή μετάβαση. Τα έργα που σχετίζονται με την κατασκευή, την επέκταση και την ανακαίνιση των εγκαταστάσεων κοινωνικής ανταπόκρισης επικεντρώνονται στην ενεργειακή απόδοση, στη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για αυτοκατανάλωση και στη μείωση του κόστους της ενέργειας και των καυσίμων. Οι περιβαλλοντικές διαστάσεις ενσωματώνονται, μέσω της προώθησης νέων κατασκευών με υψηλά πρότυπα ενεργειακής απόδοσης. Επιπλέον, οι εμπλεκόμενες οντότητες είναι εξοπλισμένες με ελαφρά οχήματα μηδενικών εκπομπών. Τέλος, η συνιστώσα αυτή περιλαμβάνει μέτρα που ενισχύουν τη χρήση ψηφιακών εργαλείων, ιδίως από τις κοινωνικές υπηρεσίες που παρέχουν στήριξη στους ηλικιωμένους και από την κυβέρνηση μέσω της δημιουργίας εργαλείων ΤΠΕ και ηλεκτρονικών υπηρεσιών που απευθύνονται σε άτομα με αναπηρίες.

Αναμένεται ότι κανένα μέτρο στη συνιστώσα αυτή δεν βλάπτει σημαντικά τους περιβαλλοντικούς στόχους κατά την έννοια του άρθρο 17 του κανονισμός (ΕΕ) 2020/852, λαμβανομένης υπόψη της περιγραφής των μέτρων και των μέτρων μετριασμού που προβλέπονται στο σχέδιο σύμφωνα με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές του DNSH (2021/C58/01).

Γ.1 Περιγραφή των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που είναι επιλέξιμες για λήψη μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης

Μεταρρύθμιση RE-r05: Εγκαταστάσεις και μεταρρύθμιση της κοινωνικής ανταπόκρισης

Στόχος του μέτρου αυτού είναι η επέκταση, η αναβάθμιση και η αποκατάσταση του δικτύου κοινωνικών υπηρεσιών και των εγκαταστάσεων που παρέχονται από δημόσιους και ιδιωτικούς κοινωνικούς φορείς. Το μέτρο απευθύνεται σε ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες από οικονομική, κοινωνική και υγειονομική άποψη, όπως τα άτομα και οι οικογένειες που βρίσκονται σε κατάσταση φτώχειας ή με χαμηλό εισόδημα, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα που βρίσκονται σε κατάσταση εξάρτησης, τα άτομα με αναπηρία και τα παιδιά και οι νέοι. Επιπλέον, οι ολοκληρωμένες παρεμβάσεις για την υγεία και την κοινωνική στήριξη που προβλέπονται από το παρόν μέτρο θα προωθήσουν την αυτονομία των εξαρτώμενων ατόμων μέσω της αποκατάστασης και της κοινωνικής επανένταξής τους σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 1 και την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 2021-2030 2 και την Πράσινη Βίβλο για τη γήρανση - Ενίσχυση της αλληλεγγύης και της ευθύνης μεταξύ των γενεών 3 .

Η μεταρρύθμιση αυτή συνίσταται στην έναρξη του προγράμματος «Νέα Γενιά Εξοπλισμού και Κοινωνικής Ανταπόκρισης» μέσω της έναρξης ισχύος της απλούστευσης του καθεστώτος εγκατάστασης κοινωνικού εξοπλισμού. Το πρόγραμμα επικεντρώνεται σε μέτρα όπως:

-Βελτίωση της κοινωνικής φροντίδας και των εξατομικευμένων υπηρεσιών που παρέχονται σε οίκους ευγηρίας (ERPI), μετά από αξιολόγηση των αναγκών·

-Προώθηση της αδειοδότησης και/τακτοποίησης των ERPI εκτός του επίσημου συστήματος·

-Αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου για την αδειοδότηση κοινωνικών εγκαταστάσεων,

-Προώθηση καινοτόμων κοινωνικών λύσεων, όπως η συνεργατική στέγαση μικρής κλίμακας·

-Ανάπτυξη ενός καινοτόμου μοντέλου οικιακής υποστήριξης·

-Ενίσχυση της κοινωνικής στήριξης των ατόμων που βρίσκονται σε κατάσταση κοινωνικής απομόνωσης, μέσω της δημιουργίας διεπιστημονικών ομάδων και ενός μηχανισμού χαρτογράφησης και παρακολούθησης των κοινωνικά ευάλωτων καταστάσεων (κοινωνικά έργα Radar)·

-Αύξηση των επιπέδων εργατικού δυναμικού και της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχουν κοινωνική ανταπόκριση, κυρίως σε περιοχές με χαμηλά επίπεδα κάλυψης·

-Ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών και στήριξη που απευθύνεται σε άτομα με αναπηρία ή εξάρτηση και προώθηση της αυτονομίας και της ανεξάρτητης διαβίωσής τους.

Επένδυση RE-C03-i01 — Νέα γενιά εξοπλισμού και κοινωνική ανταπόκριση συμβάλλουν στην υλοποίηση της μεταρρύθμισης.

Το ορόσημο που αφορά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.

Μεταρρύθμιση RE-r06: Εθνική στρατηγική για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία 2021-2025

Στόχος του μέτρου αυτού είναι να διευκολύνει και να εμβαθύνει την ένταξη των ατόμων με αναπηρία σε όλους τους τομείς της ζωής, να προωθήσει την αυτονομία, την ανεξαρτησία και την αυτοδιάθεση τους, καθώς και να διασφαλίσει ίσες ευκαιρίες για όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από τις δυνατότητές τους.

Η μεταρρύθμιση αυτή συνίσταται στην έγκριση της εθνικής στρατηγικής για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία 2021-2025. Η στρατηγική αντικατοπτρίζει τις δεσμεύσεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 4 και επιτρέπει τη δρομολόγηση δέσμης μέτρων, όπως:

-Την αναδιατύπωση του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου όποτε κρίνεται αναγκαίο·

-Την αναδιατύπωση του συστήματος αξιολόγησης και πιστοποίησης αναπήρων·

-Ολοκληρωμένη διάγνωση των ατόμων με αναπηρία μέσω της ανάπτυξης συστημάτων συλλογής δεδομένων και δεικτών παρακολούθησης για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων·

-Παρεμβάσεις σε δημόσιους χώρους για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ατόμων με αναπηρίες·

-Την προσαρμογή των συστημάτων κατάρτισης, απασχόλησης και προσόντων για τα άτομα με αναπηρία·

-Ανάπτυξη καινοτόμων κοινωνικών υπηρεσιών και προσεγγίσεων σε επίπεδο κοινότητας·

-Τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία σε αθλητικές, πολιτιστικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

-Την επέκταση του μοντέλου υποστήριξης για ανεξάρτητη διαβίωση, το οποίο παρέχει προσωπική βοήθεια σε άτομα με αναπηρία·

Επενδύσεις RE-C03-i02: Προσβασιμότητα 360° και RE-C03-i05: Πλατφόρμα και πρόσβαση, καθώς και επένδυση RE-C01-i02: Το Εθνικό Δίκτυο Ολοκληρωμένης Εξυπηρέτησης Συνεχιζόμενης Φροντίδας και το Εθνικό Δίκτυο Παρηγορητικής Περίθαλψης θα συμβάλουν στην υλοποίηση της μεταρρύθμισης.

Το ορόσημο που αφορά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.

Μεταρρύθμιση RE-r07: Σύναψη συμβάσεων για ολοκληρωμένα προγράμματα στήριξης για μειονεκτούσες κοινότητες σε μητροπολιτικές περιοχές

Στόχος του μέτρου αυτού είναι η καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στις πλέον μειονεκτούσες κοινότητες των μητροπολιτικών περιοχών της Λισαβόνας και του Πόρτο.

Η μεταρρύθμιση αυτή θα συνίσταται σε ένα σύνολο ολοκληρωμένων πιλοτικών δράσεων που θα αναπτυχθούν μετά από αξιολόγηση και προσδιορισμό των ειδικών αναγκών της κοινότητας. Μετά τη φάση της διάγνωσης, οι ολοκληρωμένες παρεμβάσεις σχεδιάζονται και εστιάζονται σε δύο τομείς:

-Παρεμβάσεις σε δημόσιους χώρους και κοινωνικές υποδομές, όπως βρεφονηπιακοί σταθμοί και δημοτικά σχολεία, εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και εγκαταστάσεις για κοινωνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις, εργαστήρια και/ή μαθήματα κατάρτισης· και

-Παρεμβάσεις άυλου χαρακτήρα για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής, όπως η ενεργός συμμετοχή των κοινοτήτων στον σχεδιασμό και την υλοποίησή τους, η προώθηση της επιχειρηματικότητας των μικρών και τοπικών επιχειρήσεων, ο σχεδιασμός σχεδίων για την καταπολέμηση της σχολικής αποτυχίας και της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, η προσφορά επαγγελματικής κατάρτισης και η προώθηση του αθλητισμού.

Η μεταρρύθμιση αυτή στηρίζεται και διαρθρώνεται σύμφωνα με την πρώτη εθνική στρατηγική της Πορτογαλίας για την καταπολέμηση της φτώχειας (ENCP) και τις θεματικές παρεμβάσεις για συγκεκριμένες ομάδες που προσδιορίζονται σε αυτήν.

Η μεταρρύθμιση θα υλοποιηθεί μέσω επενδύσεων RE-C03-i06 — Ολοκληρωμένες δράσεις σε μειονεκτούσες κοινότητες στις μητροπολιτικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο.

Το ορόσημο που αφορά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.

Μεταρρύθμιση RE-r08: Εθνική στρατηγική για την καταπολέμηση της φτώχειας

Στόχος του μέτρου αυτού είναι η καταπολέμηση της φτώχειας μέσω της ανάπτυξης μιας πολυδιάστατης, ολοκληρωμένης, μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης προσέγγισης.

Η μεταρρύθμιση συνίσταται στην έγκριση της εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της φτώχειας (ENCP). Η στρατηγική παρέχει το πλαίσιο για θεματικές παρεμβάσεις που απευθύνονται σε συγκεκριμένες ομάδες, από παιδιά έως ηλικιωμένους, συμπεριλαμβανομένων των πλέον ευάλωτων ομάδων. Καθορίζει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και την εφαρμογή ολοκληρωμένων πολιτικών που εστιάζουν στις ιδιαιτερότητες του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας σε τοπικό επίπεδο. Επιπλέον, αναθέτει επίσης τη δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου παρακολούθησης για τους δείκτες που σχετίζονται με τη φτώχεια.

Επένδυση RE-C03-i06 — Ολοκληρωμένες πράξεις σε μειονεκτούσες κοινότητες στις μητροπολιτικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο συμβάλλουν στην υλοποίηση της μεταρρύθμισης.

Το ορόσημο που αφορά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης ολοκληρώνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2021.

Επένδυση RE-C03-i01: Νέα γενιά εξοπλισμού και κοινωνική ανταπόκριση

Στόχος του μέτρου αυτού είναι η αναβάθμιση και η επέκταση του δικτύου των υπηρεσιών κοινωνικής μέριμνας, ώστε να αναπτυχθούν αποτελεσματικότερες μέθοδοι παροχής υπηρεσιών, να επιτευχθεί ευρύτερη εθνική εδαφική κάλυψη και να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασίας των επαγγελματιών σε αυτές τις δομές και η ποιότητα της περίθαλψης που παρέχεται στους χρήστες.

Η επένδυση αυτή συνίσταται σε:

-την ανακαίνιση και επέκταση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων κοινωνικών υπηρεσιών και την κατασκευή νέων, όπως βρεφονηπιακούς σταθμούς, οίκους ευγηρίας (ERPI) και κέντρα δραστηριοτήτων και ενδυνάμωσης για ένταξη (CACIS)·

-την επέκταση των δικτύων κοινωνικής ανταπόκρισης των αυτόνομων κατοικιών (ReTVAI) και των υπηρεσιών υποστήριξης σπιτιών, αυξάνοντας τον αριθμό των χρηστών που θα μπορούσαν να καλυφθούν·

-επέκταση του δικτύου κοινωνικής ανταπόκρισης με νέες τυπολογίες όπως η συνστέγαση·

-την αγορά τεχνικού και ψηφιακού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων· και

-δρομολόγηση πιλοτικού σχεδίου με την ονομασία «Radar Social», το οποίο αποσκοπεί στη δοκιμή, σε εθνικό επίπεδο, ενός σχεδόν προορατικού και καινοτόμου μοντέλου ολοκληρωμένης κοινωνικής στήριξης. Το μοντέλο αυτό έχει ήδη δοκιμαστεί στον δήμο της Λισαβόνας, καλύπτοντας μόνο μία ομάδα-στόχο (ηλικιωμένους) και τώρα προορίζεται να καλύψει ολόκληρη την ηπειρωτική χώρα με ευρύτερο πεδίο εφαρμογής όσον αφορά την ομάδα-στόχο (κάθε άτομο που αντιμετωπίζει κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού, με ανεπαρκή κοινωνική και/ή οικογενειακή στήριξη). Το έργο περιλαμβάνει τον προσδιορισμό και τη χαρτογράφηση των αναγκών, την προώθηση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά, την προώθηση της χρήσης ψηφιακών εργαλείων και εργαλείων ΤΠ για την πρόσβαση σε βασικές κοινοτικές υπηρεσίες και την προώθηση του αθλητισμού. Για το σκοπό αυτό, ιδρύονται 278 ομάδες κοινωνικής παρέμβασης στους δήμους της ηπειρωτικής Πορτογαλίας. Οι ομάδες είναι υπεύθυνες για τον εντοπισμό ηλικιωμένων και άλλων ευάλωτων ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού και για την παροχή στήριξης με βάση τις ατομικές τους ανάγκες.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Μαρτίου 2026.

Επένδυση RE-C03-i02: Προσβασιμότητα 360°

Στόχος του μέτρου αυτού είναι η βελτίωση των συνθηκών προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρίες σε δημόσιους χώρους, δημόσια κτίρια και κατοικίες, σε ολόκληρη την επικράτεια.

Η επένδυση αυτή συνάδει πλήρως με την ευρωπαϊκή στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία 2021-2030 5 και αποτελείται από τρία σκέλη:

-το πρόγραμμα παρέμβασης δημόσιων οδών 2021-2025 (PIVP), το οποίο περιλαμβάνει εργασίες λειτουργίας και κατασκευής σε τουλάχιστον 200 000 m² δημόσιου χώρου, όπως πεζοδρόμια και πάρκα·

-το πρόγραμμα παρέμβασης στα δημόσια κτίρια 2021-2025 (PIEP), το οποίο περιλαμβάνει εργασίες λειτουργίας και κατασκευής σε τουλάχιστον 1 500 κτίρια δημοσίων υπηρεσιών· και

-το πρόγραμμα στεγαστικής παρέμβασης 2021-2025 (PIH), το οποίο περιλαμβάνει εργασίες ανακαίνισης και κατασκευής σε τουλάχιστον 1 000 υφιστάμενες κατοικίες ατόμων με αναπηρίες.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C03-i03-RAM: Ενίσχυση της κοινωνικής ανταπόκρισης στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας (ARM)

Στόχος του μέτρου αυτού είναι η ενίσχυση του δικτύου κοινωνικών υπηρεσιών στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας.

Η επένδυση αυτή συνίσταται σε παρεμβάσεις στα κέντρα φροντίδας ηλικιωμένων (ERPI) και στην επέκταση των δομών κοινωνικής υποστήριξης για τους αστέγους. Οι παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν την κατασκευή νέων και την ανακαίνιση και αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων και την αγορά του απαραίτητου τεχνικού, ψηφιακού και πληροφοριακού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων για τη διευκόλυνση και τη βελτίωση της πρόσβασης των επαγγελματιών των κοινωνικών υπηρεσιών σε απομακρυσμένες περιοχές.

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την ανακαίνιση και επέκταση οικιστικών δομών για ηλικιωμένους, οι οποίες προορίζονται για τη στέγαση ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω που δεν είναι σε θέση να παραμείνουν στην κατοικία τους. Μπορούν επίσης να φιλοξενούν ενήλικα άτομα ηλικίας κάτω των 65 ετών, σε δεόντως αιτιολογημένες εξαιρετικές περιπτώσεις.

Οι παρεμβάσεις που απευθύνονται σε άστεγους περιλαμβάνουν τη δημιουργία νυχτερινών υποδοχών για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και την παροχή καταλύματος, τη δημιουργία χώρων λουτρού και πλυντηρίων για την προώθηση της προσωπικής υγιεινής, την ανακαίνιση χώρων για την παροχή γευμάτων και δραστηριότητες τύπου εργαστηρίου για την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων μεταξύ των δικαιούχων.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C03-i04-RAA: Εφαρμογή της περιφερειακής στρατηγικής για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού — Δίκτυα Κοινωνικής Στήριξης (ARA)

Στόχος του μέτρου αυτού είναι η υλοποίηση των προτεραιοτήτων της περιφερειακής στρατηγικής για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού 2018-2028 (ERCPES) της αυτόνομης περιφέρειας των Αζορών. Στη στρατηγική έχουν καθοριστεί τέσσερις συμπληρωματικές στρατηγικές προτεραιότητες:

-P1 — Διασφάλιση μιας πλήρους και χωρίς αποκλεισμούς αναπτυξιακής διαδικασίας για όλα τα παιδιά και τους νέους από την αρχή της ζωής·

-P2 — Ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής στην περιοχή·

-P3 — Προώθηση της εδαφικοποιημένης παρέμβασης· και

-P4 — Διασφάλιση επαρκούς γνώσης του φαινομένου της φτώχειας στην περιοχή.

Η επένδυση αυτή συνίσταται σε ένα σύνολο παρεμβάσεων που αυξάνουν την πρόσβαση των παιδιών και των νέων σε κοινωνικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες και ενισχύουν την κοινωνική συνοχή με την υποστήριξη των οικογενειών που έχουν ανάγκη και των ατόμων με αναπηρία για την ένταξή τους στην κοινωνία και την αγορά εργασίας. Σε αυτά περιλαμβάνονται τουλάχιστον η δημιουργία σημείων υποστήριξης σπουδών για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, οι επιδοτήσεις σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος ως κίνητρο για την προώθηση της συμμετοχής προσχολικής και βρεφονηπιακής ηλικίας, η κατασκευή δύο βρεφονηπιακών σταθμών και η δημιουργία πρόσθετων (φυσικών) θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και κέντρα ημερήσιας φροντίδας, η δημιουργία νέων θέσεων για άτομα με αναπηρίες στα κέντρα επαγγελματικών δραστηριοτήτων, η αγορά αυτοκινήτων για την ανανέωση των «Instituições aeares de Solidariedade Social car fleet» και η κατάρτιση για τις οικογένειες που καλύπτονται από την αγορά κοινωνικής ασφάλισης.

Τέλος, η επένδυση αυτή περιλαμβάνει επίσης την έναρξη πιλοτικού προγράμματος με τίτλο «Η γήρανση σε ισχύ», το οποίο αποσκοπεί στην προώθηση της εξωιδρυματικής φροντίδας των ηλικιωμένων και/ή των ατόμων με αναπηρία.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C03-i05: Πλατφόρμα + Πρόσβαση

Στόχος του μέτρου αυτού είναι η προώθηση της ένταξης των ατόμων με αναπηρία με την παροχή ενός συνόλου ψηφιακών εργαλείων και υπηρεσιών πληροφόρησης που θα διευκολύνουν την αντιμετώπιση των αναγκών τους και θα διευκολύνουν τη συμμετοχή τους στην κοινωνία.

Η επένδυση συνίσταται σε πέντε προγράμματα:

-Γεωγραφική αναφορά της τοποθεσίας και των συνθηκών προσβασιμότητας των δημόσιων κτιρίων·

-Παγκόσμια συστήματα πληροφοριών και εντοπισμού θέσης ( Global Information and Positioning Systems — GPS) για μεγάλα δημόσια κτίρια και δυνατότητα συμπερίληψης ιδιωτικών κτιρίων·

-Γεωαναφορά των χώρων στάθμευσης για άτομα με μειωμένη κινητικότητα·

-Ψηφιακή πλατφόρμα πληροφοριών·

-Δημιουργία τηλεφωνικού κέντρου διερμηνείας της πορτογαλικής νοηματικής γλώσσας.

Τα προγράμματα αυτά έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν λύσεις γεωαναφοράς των συνθηκών προσβασιμότητας στο δημόσιο οδικό δίκτυο, στα δημόσια και ιδιωτικά κτίρια και στους χώρους στάθμευσης σε άτομα με μειωμένη κινητικότητα, να δημιουργήσουν μια ψηφιακή πλατφόρμα πληροφοριών που θα συγκεντρώνει και θα απλουστεύει τις πληροφορίες σχετικά με τη σχετική νομοθεσία και θα στηρίζει τους πόρους για τα άτομα με αναπηρίες, και να παρέχουν στους κωφούς πολίτες ένα τηλεφωνικό κέντρο που θα εγγυάται διερμηνεία σε πραγματικό χρόνο στην πορτογαλική νοηματική γλώσσα (LGP) σε ολόκληρη τη δημόσια διοίκηση.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C03-i06: Ολοκληρωμένες δράσεις σε μειονεκτούσες κοινότητες στις μητροπολιτικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο

Στόχος αυτού του ευρέος και καινοτόμου πιλοτικού μέτρου είναι η καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στους πλέον μειονεκτούντες δήμους των μητροπολιτικών περιοχών της Λισαβόνας και του Πόρτο. Υπό την προϋπόθεση ότι οι παρεμβάσεις είναι επιτυχείς, μπορούν να κλιμακωθούν.

Η επένδυση αυτή συνίσταται σε ένα σύνολο δράσεων που συνδέονται με τις ειδικές ανάγκες των εν λόγω δήμων. Οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν την ενδυνάμωση των κοινοτήτων, την ανάπτυξη νέων και καινοτόμων προσεγγίσεων για την κοινωνική συνοχή και παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο, τις κοινωνικές και αθλητικές υποδομές και κατοικίες. Οι κύριοι στόχοι των εν λόγω δράσεων είναι οι εξής:

-Προώθηση της υγείας και της ποιότητας ζωής των κοινοτήτων μέσω της υποστήριξης έργων που υποβάλλονται από ενώσεις τοπικών αρχών, ΜΚΟ, κινήματα πολιτών και οργανώσεις κατοίκων, υγειονομικές αρχές ή άλλους δημόσιους φορείς·

-Τη φυσική αναβάθμιση του δημόσιου χώρου και των κοινωνικών, υγειονομικών, στεγαστικών ή αθλητικών υποδομών·

-Την αναζωογόνηση των κοινωνικά μειονεκτικών περιοχών, την προώθηση της κοινωνικής συνοχής στις μητροπολιτικές περιοχές·

-Την ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας των μικρών επιχειρήσεων που εδρεύουν σε τοπικό επίπεδο·

-Βελτίωση της πρόσβασης στην υγεία και καταπολέμηση των εξαρτήσεων·

-Την ανάπτυξη προγραμμάτων ενεργού και υγιούς γήρανσης·

-Τον σχεδιασμό σχεδίων για την καταπολέμηση της σχολικής αποτυχίας και της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου·

-Τη βελτίωση των προσόντων των ενηλίκων και την πιστοποίηση των δεξιοτήτων τους·

-Τη διάγνωση των αναγκών του πληθυσμού και την ανάπτυξη του αλφαβητισμού των ενηλίκων, της εκμάθησης της πορτογαλικής γλώσσας και των προγραμμάτων ψηφιακής ένταξης·

-Επαγγελματική κατάρτιση και πολιτικές για την προώθηση της απασχολησιμότητας προσαρμοσμένων στις τοπικές πραγματικότητες και δυναμικές·

-Πρόσβαση στον πολιτισμό και τη δημιουργικότητα και αξιοποίηση της διαπολιτισμικότητας·

-Ενθάρρυνση της συμμετοχής των κοινοτήτων στη διαχείριση του ίδιου του προγράμματος·

-Ενδυνάμωση των τοπικών φορέων στα δίκτυα εταιρικής σχέσης·

-Λύσεις για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού·

-Την προώθηση του αθλητισμού ως ενός από τα κοινωνικά μέσα που φέρνουν κοντά τα μέλη της κοινότητας, προωθούν τις αξίες και καταπολεμούν τις κοινωνικές ανισότητες·

-Ιθαγένεια και πρόσβαση σε δικαιώματα και συμμετοχή στα κοινά.

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το μέτρο είναι σύμφωνο με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01), τα κριτήρια επιλεξιμότητας που περιλαμβάνονται σε όρους αναφοράς για επικείμενες προσκλήσεις υποβολής έργων αποκλείουν τον ακόλουθο κατάλογο δραστηριοτήτων: i) δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της μεταγενέστερης χρήσης 6 · ii) δραστηριότητες στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ) για την επίτευξη των προβλεπόμενων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που δεν είναι χαμηλότερες από τους σχετικούς δείκτες αναφοράς 7 · iii) δραστηριότητες που σχετίζονται με χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, αποτεφρωτήρες 8 και μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας 9 · και iv) δραστηριότητες όπου η μακροπρόθεσμη διάθεση αποβλήτων μπορεί να βλάψει το περιβάλλον. Οι όροι εντολής απαιτούν επιπλέον να επιλέγονται μόνο οι δραστηριότητες που συμμορφώνονται με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Γ.2. Ορόσημα, στόχοι, δείκτες και χρονοδιάγραμμα για την παρακολούθηση και την υλοποίηση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης

Αύξων αριθμός	Σχετικό μέτρο (μεταρρύθμιση ή επένδυση)	Ορόσημο/	Ονομασία	Ποιοτικοί δείκτες (για τα ορόσημα)	Ποσοτικοί δείκτες (για τους στόχους)			Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης		Περιγραφή και σαφής ορισμός κάθε ορόσημου και στόχου
		Στόχος			Μονάδα μέτρησης	Τιμή βάσης	Στόχος	Τρίμηνο	Έτος
3.1	RE-C03-i01	Σ	Παράδοση ηλεκτρικών οχημάτων		Αριθμός	0	2 500	Q1	2026	Παράδοση σε φορείς κοινωνικής πρόνοιας και υποστήριξης κατ’ οίκον του Instituições Particulares de Solidariedade Social (IPSS) ή παρόμοιων επιλέξιμων φορέων παροχής κοινωνικών υπηρεσιών, νέων ηλεκτρικών οχημάτων προσαρμοσμένων για οικιακή βοήθεια και/ή για τη μεταφορά ατόμων με μειωμένη κινητικότητα.
3.2	RE-C03-i01	Σ	Δημιουργία των ομάδων κοινωνικής παρέμβασης (Radar Social)		Αριθμός	0	278	Q4	2024	Δημιουργία 278 ομάδων κοινωνικής παρέμβασης στους δήμους της ηπειρωτικής Πορτογαλίας.
3.3	RE-C03-i01	Ο		Ανάθεση συμβάσεων στήριξης στους φορείς προώθησης του δικτύου κοινωνικών εγκαταστάσεων/απαντήσεων				Q2	2022	Ανάθεση σύμβασης στήριξης σε φορείς προώθησης που έχουν υποβάλει αίτηση για διαγωνισμό για τη δημιουργία και επέκταση του δικτύου κοινωνικών εγκαταστάσεων/κοινωνικής ανταπόκρισης (που καλύπτει παιδιά, ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρίες και άλλους) και οι οποίοι έχουν κριθεί σύμφωνοι με τον καθορισμένο Κανονισμό, εντός του διαθέσιμου κονδυλίου. Σε περίπτωση νέας κατασκευής κτιρίων, η διαδικασία υποβολής προσφορών εξασφαλίζει ότι τα νέα κτίρια έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
			Ανάθεση συμβάσεων στήριξης σε φορείς προώθησης για τη δημιουργία και επέκταση του δικτύου κοινωνικών εγκαταστάσεων/κοινωνικής ανταπόκρισης.
3.4	RE-C03-i01	Σ	Δημιουργία νέων θέσεων και ανακαίνιση υφιστάμενων χώρων σε κοινωνικές εγκαταστάσεις		Αριθμός	0	28 000	Q1	2026	Δημιουργία τουλάχιστον 15 000 νέων θέσεων και ανακαίνιση των υπόλοιπων θέσεων για παιδιά, ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία και άλλα ευάλωτα άτομα σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, οικιακές εστίες φροντίδας ηλικιωμένων (ERPI), υπηρεσίες Domiciliary Support Services (DAS), κέντρα δραστηριοτήτων και ενδυνάμωσης για ένταξη (CACIS) και αυτόνομες κατοικίες (ReTVAIs). Σε περίπτωση κατασκευής νέων κτιρίων, τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
3.5	RE-C03-i01	Σ	Οι χρήστες και το προσωπικό των υπηρεσιών οικιακής υποστήριξης και το προσωπικό που λαμβάνει ταμπλέτες, εξοπλισμό τεχνικής βοήθειας ή πρόσβαση σε κατάρτιση.		Αριθμός	0	35 400	Q1	2026	Αριθμός χρηστών ή προσωπικού των υπηρεσιών υποστήριξης σπιτιών που λαμβάνουν τουλάχιστον ταμπλέτα, εξοπλισμό τεχνικής βοήθειας ή κατάρτιση.
3.6	RE-C03-i02		Κατοικίες με βελτιωμένη προσβασιμότητα για άτομα με μειωμένη κινητικότητα		Αριθμός	0	190	Q2	2023	Αριθμός κατοικιών (με μέσο εμβαδόν 40 m²) που επωφελούνται από παρεμβάσεις για τη βελτίωση των συνθηκών προσβασιμότητας για άτομα με μειωμένη κινητικότητα.
3.7	RE-C03-i02	Σ	Κατοικίες με βελτιωμένη προσβασιμότητα για άτομα με μειωμένη κινητικότητα		Αριθμός	190	1 000	Q4	2025	Αριθμός κατοικιών (με μέσο εμβαδόν 40 m²) που επωφελούνται από παρεμβάσεις για τη βελτίωση των συνθηκών προσβασιμότητας για άτομα με μειωμένη κινητικότητα.
3.8	RE-C03-i02	Σ	Δημόσιος χώρος με βελτιωμένη προσβασιμότητα για άτομα με μειωμένη κινητικότητα		Αριθμός	0	200  000	Q4	2025	Επιφάνεια δημόσιου χώρου (πλατείες, πεζοδρόμια κ.λπ.) σε τετραγωνικά μέτρα που επωφελούνται από παρεμβάσεις (κυρίως ισοπέδωση των πεζοδρόμων, διέλευση από τροχιές, ρύθμιση της κυκλοφορίας, επανατοποθέτηση των υποδομών και της επίπλωσης των δρόμων, βελτίωση της πρόσβασης στα κτίρια) για τη βελτίωση των συνθηκών προσβασιμότητας για τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα.
3.9	RE-C03-i02	Σ	Δημόσιες υπηρεσίες με βελτιωμένη προσβασιμότητα για άτομα με περιορισμένη κινητικότητα		Αριθμός	0	1 500	Q4	2025	Αριθμός εγκαταστάσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που επωφελούνται από παρεμβάσεις (κυρίως ράμπες και θύρες πρόσβασης σε κτίρια, θυρίδες και εγκαταστάσεις υγιεινής που έχουν εγκριθεί για τα άτομα με αναπηρία) για τη βελτίωση των συνθηκών προσβασιμότητας για τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα.
3.10	RE-C03-i03-RAM	Σ	Νέοι χώροι σε οίκους ευγηρίας		Αριθμός	0	910	Q3	2025	Αριθμός νέων θέσεων που διατίθενται σε οίκους ευγηρίας στην αυτόνομη περιφέρεια της Μαδέρας. Τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας, ενώ τα αποκατεστημένα κτίρια πρέπει να έχουν βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση.
3.11	RE-C03-i03-RAM	Σ	Ολοκληρωμένα έργα για την ένταξη των αστέγων.		Αριθμός	0	20	Q4	2022	Αριθμός ολοκληρωμένων έργων ένταξης για αστέγους που καλύπτουν συνολικά 90 θέσεις.
3.12	RE-C03-i04-RAA	Σ	Κατάρτιση οικογενειών που καλύπτονται από το εισόδημα κοινωνικής ένταξης		Αριθμός	0	13 000	Q4	2025	Αριθμός οικογενειών, που καλύπτονται από το εισόδημα κοινωνικής ένταξης, που παρακολουθούν κατάρτιση για να μπορέσουν να εισέλθουν στην αγορά εργασίας.
3.13	RE-C03-i04-RAA	Σ	Νέες θέσεις για άτομα με αναπηρία στα Κέντρα Επαγγελματικής Δραστηριότητας (CAO)		Αριθμός	0	207	Q4	2024	Αριθμός νέων θέσεων για άτομα με αναπηρία στα Κέντρα Επαγγελματικών Δραστηριοτήτων (CAO). Αυτό περιλαμβάνει την κατασκευή τεσσάρων κτιρίων και την προσαρμογή τριών άλλων κτιρίων. Σε περίπτωση νέων κατασκευών, τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας τουλάχιστον κατά 20 % χαμηλότερη από τις απαιτήσεις των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας.
3.14	RE-C03-i04-RAA	Σ	Οχήματα που αγοράζονται για το Instituições Particulares de Solidariedade Social		Αριθμός	0	100	Q4	2025	Αριθμός νέων ηλεκτρικών οχημάτων που παραδόθηκαν στον  στόλο αυτοκινήτων του Instituições Particulares de Solidariedade Social (IPSS).
3.15	RE-C03-i04-RAA	Σ	Πρόγραμμα «Γήρανση σε εφαρμογή»		Αριθμός	0	250	Q4	2025	Αριθμός ηλικιωμένων ή ατόμων με αναπηρία που καλύπτονται από το πρόγραμμα Aging in the Autonomous Region of Azores.
3.16	RE-C03-i04-RAA	Σ	Μέτρα για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου από παιδιά και νέους.		Αριθμός	0	11 561	Q4	2025	Τα παιδιά και οι νέοι που καλύπτονται από μέτρα για την καταπολέμηση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και την προώθηση της συμμετοχής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση μέσω:
										i) επιδοτήσεις σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος ως κίνητρο για την προώθηση της φοίτησης σε βρεφονηπιακούς σταθμούς· ii) τη δημιουργία σημείων υποστήριξης των σπουδών· iii) την καταβολή διδάκτρων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σπουδαστές για οικογένειες χαμηλού εισοδήματος· iv) τη δημιουργία νέων θέσεων για παιδιά σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και κέντρα ημερήσιας φροντίδας.
3.17	RE-C03-i05	Ο	Δημοσίευση της πρόσκλησης υποβολής προσφορών για την «Δημιουργία ψηφιακής υποδομής για την προσβασιμότητα 360°»	Δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού για την απόκτηση ψηφιακής υποδομής για την προσβασιμότητα 360° στην Επίσημη Εφημερίδα – Diario da Republica				Q4	2021	Δημοσίευση πρόσκλησης υποβολής προσφορών για την κατασκευή της ψηφιακής υποδομής που καλύπτει i) πληροφορίες γεωαναφοράς για δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, ii) παγκόσμια συστήματα πληροφοριών και εντοπισμού θέσης (GPS), iii) γεωαναφορά των χώρων στάθμευσης.
3.18	RE-C03-i05	Ο	Ψηφιακή πλατφόρμα πληροφόρησης για άτομα με αναπηρίες	Έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας				Q4	2024	Έναρξη λειτουργίας ψηφιακής πλατφόρμας πληροφοριών που συγκεντρώνει και απλουστεύει τις πληροφορίες σχετικά με τη σχετική νομοθεσία και τους πόρους υποστήριξης για τα άτομα με αναπηρίες.
3.19	RE-C03-i05	Ο	Τηλεφωνικό κέντρο για την πορτογαλική νοηματική γλώσσα	Έναρξη λειτουργίας της υπηρεσίας τηλεφωνικού κέντρου για την πορτογαλική νοηματική γλώσσα				Q4	2025	Έναρξη λειτουργίας τηλεφωνικού κέντρου το οποίο παρέχει στους κωφούς πολίτες εγγυημένη διερμηνεία σε πραγματικό χρόνο στην πορτογαλική νοηματική γλώσσα (LGP) σε όλη τη δημόσια διοίκηση.
3.20	RE-C03-r08	Ο	Έγκριση της εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της φτώχειας	Έγκριση της εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της φτώχειας				Q3	2021	Η εθνική στρατηγική για την καταπολέμηση της φτώχειας (ENCP) παρέχει το πλαίσιο για θεματικές παρεμβάσεις για συγκεκριμένες ομάδες, από την παιδική ηλικία έως το γήρας, συμπεριλαμβανομένων των πλέον ευάλωτων ομάδων. Καθορίζει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και την εφαρμογή ολοκληρωμένων πολιτικών που εστιάζουν στις ιδιαιτερότητες του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας σε τοπικό επίπεδο. Επιπλέον, προβλέπει επίσης τη δημιουργία ενιαίου πλαισίου παρακολούθησης για τους δείκτες που σχετίζονται με τη φτώχεια.
3.21	RE-C03-r06	Ο	Έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής για την Ένταξη των Ατόμων με Αναπηρία 2021-2025	Έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής για την Ένταξη των Ατόμων με Αναπηρία 2021-2025				Q4	2021	Η εθνική στρατηγική για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για:
										• ένα νέο σύστημα αξιολόγησης και πιστοποίησης αναπηρίας·
										• ένα νέο σύστημα συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων και οργάνωσης πληροφοριών σχετικά με την αναπηρία για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων·
										• τα προσόντα των παρεμβάσεων σε δημόσιους χώρους·
										• ενσωμάτωση της ένταξης των ατόμων με αναπηρία στις αποφάσεις, τα μέτρα, τα προγράμματα και τα έργα·
										• την επέκταση του μοντέλου υποστήριξης για ανεξάρτητη διαβίωση, το οποίο παρέχει προσωπική βοήθεια σε άτομα με αναπηρία·
										• προσαρμογή του συστήματος κατάρτισης, απασχόλησης και προσόντων για τα άτομα με αναπηρία.
3.22	RE-C03-r05	Ο	Έναρξη ισχύος του Καθεστώτος Εγκατάστασης Απλουστευμένου Κοινωνικού Εξοπλισμού	Έναρξη ισχύος του Καθεστώτος Εγκατάστασης Απλουστευμένου Κοινωνικού Εξοπλισμού				Q4	2021	Έναρξη ισχύος του Καθεστώτος Εγκατάστασης Απλουστευμένου Κοινωνικού Εξοπλισμού με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά  Καθορισμός των απαιτήσεων αδειοδότησης και νομιμοποίησης της δομής κατοικίας για ηλικιωμένους που λειτουργούν παράνομα·  Εισαγωγή ποιοτικών κριτηρίων στις υπηρεσίες και τις κοινωνικές εγκαταστάσεις φροντίδας·  Δημιουργία του πλαισίου για την εισαγωγή νέων τύπων κοινωνικής ανταπόκρισης, όπως η συνεργατική στέγαση και νέα μοντέλα στήριξης κατ’ οίκον για την κάλυψη των διαφόρων αναγκών των ηλικιωμένων.
3.23	RE-C03-r07	Ο	Έγκριση σχεδίων δράσης για μειονεκτούσες κοινότητες στις μητροπολιτικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο	Έγκριση σχεδίων δράσης για τις μειονεκτούσες κοινότητες στις μητροπολιτικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο για τις οικείες περιοχές.				Q4	2021	Έγκριση σχεδίων δράσης για τις μειονεκτούσες κοινότητες από τις μητροπολιτικές περιοχές της Λισαβόνας και του Πόρτο. Τα σχέδια δράσης επικεντρώνονται σε δύο βασικούς τομείς: i)Παρεμβάσεις σε δημόσιους χώρους και κοινωνικές υποδομές, όπως βρεφονηπιακοί σταθμοί και δημοτικά σχολεία, εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και εγκαταστάσεις για πολιτιστικές εκδηλώσεις, εργαστήρια και/ή μαθήματα κατάρτισης· ii) Παρεμβάσεις άυλου χαρακτήρα για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής, όπως η ενεργός συμμετοχή των κοινοτήτων στον σχεδιασμό και την υλοποίησή τους, η προώθηση της επιχειρηματικότητας των μικρών και τοπικών επιχειρήσεων, ο σχεδιασμός σχεδίων για την καταπολέμηση της σχολικής αποτυχίας και της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, η προσφορά επαγγελματικής κατάρτισης και η προώθηση του αθλητισμού.
										Θα τεθεί σε εφαρμογή ένα μοντέλο διακυβέρνησης, το οποίο θα βασίζεται σε αρχές πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και θα περιλαμβάνει διάφορους παράγοντες από την κεντρική κυβέρνηση έως τις τοπικές περιοχές/συνοικίες. Ταυτόχρονα, υπάρχουν τοπικές τεχνικές μονάδες ως επιχειρησιακή πρωτοπορία αυτού του μοντέλου για την προώθηση της οικειοποίησης και της εγγύτητας στη διαχείριση και την εκτέλεση των συμβάσεων.
3.24
	RE-C03-i06	Ο	Υπογραφή συμφωνιών μεταξύ των δήμων Λισαβόνα/Πόρτο και των τοπικών τεχνικών μονάδων που καθορίζουν το πεδίο εφαρμογής των μέτρων που πρέπει να υποστηριχθούν.	Υπογραφή συμφωνιών σχετικά με τα σχέδια που αφορούν τους 12 τομείς παρέμβασης				Q1	2022	Υπογραφή συμφωνιών μεταξύ των μητροπολιτικών περιοχών του Πόρτο και της Λισαβόνας και των τοπικών τεχνικών μονάδων που είναι υπεύθυνες για κάθε μία από τις 12 περιοχές παρέμβασης (δηλαδή γειτονιές) που καθορίζουν το πεδίο εφαρμογής των μέτρων που πρέπει να υποστηριχθούν, το χρονοδιάγραμμα της εκτέλεσής τους, τη δημοσιονομική στήριξη ύψους 225 εκατ. ευρώ και τους επιλεγμένους δείκτες επιδόσεων. Τα προς στήριξη μέτρα ανήκουν στις ακόλουθες κατηγορίες:
										• Προώθηση της υγείας και της ποιότητας ζωής των κοινοτήτων
										• Φυσική αναβάθμιση του δημόσιου χώρου ή ενίσχυση των κοινωνικών, υγειονομικών, στεγαστικών ή αθλητικών υποδομών.
										• Οικονομική αναζωογόνηση των κοινωνικά μειονεκτουσών περιοχών
										• Επιχειρηματικότητα μικρών, τοπικών επιχειρήσεων
										• Πρόσβαση στην υγεία, ανάπτυξη της υγείας στην κοινότητα και καταπολέμηση των εξαρτήσεων
										• Προγράμματα ενεργού και υγιούς γήρανσης
										• Σχέδια για την καταπολέμηση της σχολικής αποτυχίας και της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου
										• Προσόντα ενηλίκων και πιστοποίηση δεξιοτήτων
										• Διάγνωση των αναγκών του πληθυσμού και ανάπτυξη του αλφαβητισμού των ενηλίκων, της εκμάθησης της πορτογαλικής γλώσσας και προγραμμάτων ψηφιακής ένταξης·
										• Επαγγελματική κατάρτιση και πολιτικές
										• Πρόσβαση στον πολιτισμό και τη δημιουργικότητα
										• Συμμετοχή της Κοινότητας στη διαχείριση του προγράμματος
										• Ενδυνάμωση των τοπικών φορέων στα δίκτυα εταιρικής σχέσης
										• Λύσεις για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού
										• Προώθηση του αθλητισμού
										• Ιθαγένεια και πρόσβαση στα δικαιώματα και συμμετοχή στα κοινά Οι όροι αναφοράς για τις επικείμενες προσκλήσεις υποβολής έργων περιλαμβάνουν κριτήρια επιλεξιμότητας τα οποία διασφαλίζουν ότι τα επιλεγμένα έργα συμμορφώνονται με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01) μέσω της χρήσης καταλόγου αποκλεισμού και της απαίτησης συμμόρφωσης με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.
3.25	RE-C03-i06	Ο	Δημοσίευση έκθεσης παρακολούθησης από τις μητροπολιτικές περιοχές του Πόρτο και της Λισαβόνας σχετικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί σε καθεμία από τις 12 περιοχές παρέμβασης.	Δημοσίευση έκθεσης παρακολούθησης από τις μητροπολιτικές περιοχές του Πόρτο και της Λισαβόνας				Q2	2024	Δημοσίευση έκθεσης παρακολούθησης από τις μητροπολιτικές περιοχές του Πόρτο και της Λισαβόνας, στην οποία περιγράφεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην εφαρμογή των μέτρων που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα σε κάθε τομέα παρέμβασης, συμπεριλαμβανομένης της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και των επιδόσεων με βάση τους επιλεγμένους δείκτες για κάθε μέτρο.
3.26	RE-C03-i06	Σ	Πλήρης εφαρμογή τουλάχιστον του 90 % των μέτρων		%	0	90	Q4	2025	Πλήρης εφαρμογή τουλάχιστον του 90 % των μέτρων που συμφωνήθηκαν στις συμφωνίες που υπογράφηκαν για τους 12 τομείς παρέμβασης, για προϋπολογισμό που εκτελέστηκε τουλάχιστον 225 000 000 EUR.

Δ. ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ 4: Πολιτισμός

Η συνιστώσα αντιμετωπίζει τόσο τις προκλήσεις που σχετίζονται με τις επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 όσο και τα κληροδοτημένα προβλήματα που προκύπτουν από μια κατάσταση χρόνιας έλλειψης πόρων για τη συντήρηση, την ανακαίνιση και τον εκσυγχρονισμό των πολιτιστικών εγκαταστάσεων και εξοπλισμού.

Οι κύριοι στόχοι της συνιστώσας «Πολιτισμός» είναι η ανακαίνιση κτιρίων και εθνικών μνημείων· την προστασία τεχνικών και επαγγελμάτων στον τομέα της βιοτεχνίας· εκσυγχρονισμός της τεχνολογικής υποδομής και των πολιτιστικών εγκαταστάσεων· ψηφιοποίηση των έργων τέχνης και της πολιτιστικής κληρονομιάς· και τη διεθνοποίηση, τον εκσυγχρονισμό και την ψηφιακή μετάβαση των βιβλιοπωλείων και των εκδόσεων βιβλίων.

Η συνιστώσα συμβάλλει στην εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων για τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, τη στήριξη της οικονομίας και τη στήριξη της ανάκαμψής της (ειδική ανά χώρα σύσταση 1 2020)· και στήριξη της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων (ειδική ανά χώρα σύσταση 2 2020).

Αναμένεται ότι κανένα μέτρο στη συνιστώσα αυτή δεν βλάπτει σημαντικά τους περιβαλλοντικούς στόχους κατά την έννοια του άρθρο 17 του κανονισμός (ΕΕ) 2020/852, λαμβανομένης υπόψη της περιγραφής των μέτρων και των μέτρων μετριασμού που προβλέπονται στο σχέδιο σύμφωνα με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές του DNSH (2021/C58/01).

Δ.1. Περιγραφή των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που είναι επιλέξιμες για λήψη μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης

Επένδυση RE-C04-i01: Πολιτιστικά δίκτυα και ψηφιακή μετάβαση

Στόχος του μέτρου είναι η αναβάθμιση της τεχνολογικής υποδομής των δημόσιων πολιτιστικών εγκαταστάσεων που προωθούν την ψηφιακή τους μετάβαση. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για τη μελλοντική διατήρηση των έργων τέχνης και της πολιτιστικής κληρονομιάς· βελτίωση της πολιτιστικής εμπειρίας· αύξηση της ζήτησης για πολιτιστικές δραστηριότητες και προσέγγιση νέων ακροατηρίων, ιδίως των νέων γενεών. Η ανθεκτικότητα του τομέα αναμένεται να αυξηθεί με την προώθηση νέων επιχειρηματικών μοντέλων, όπως η συνδρομή και η μετάδοση συνεχούς ροής· και τη στήριξη πολιτιστικών τομέων με ισχυρή τεχνολογική συνιστώσα, όπως η παραγωγή ταινιών 3D.

Η επένδυση αυτή συνίσταται στις ακόλουθες παρεμβάσεις:

-εκσυγχρονισμός της τεχνολογικής υποδομής των πολιτιστικών εγκαταστάσεων

oαγορά εξοπλισμού ΤΠ, δημιουργία διαδικτυακών κινητών βιβλιοθηκών, συστημάτων πληροφοριών και ολοκληρωμένων καταλόγων για 239 δημόσιες βιβλιοθήκες·

oεγκατάσταση κάλυψης wifi σε 50 μουσεία, παλάτια και μνημεία·

oαγορά ψηφιακού εξοπλισμού και εξοπλισμού προβολής βίντεο για 155 κινηματογράφους και δημόσια κέντρα σύγχρονης τέχνης·

oτεχνολογικός εκσυγχρονισμός και διατήρηση των δημόσιων εργαστηρίων·

oτεχνολογικός εκσυγχρονισμός του Εθνικού Αρχείου Κινητών Εικόνων (ANIM).

oεγκατάσταση του Εθνικού Αρχείου του Sound.

-ψηφιοποίηση και εικονικοποίηση των συλλογών της Γενικής Διεύθυνσης Βιβλίων, Αρχείων και Βιβλιοθηκών (DGLAB), της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Πορτογαλίας, της δημόσιας βιβλιοθήκης Évora, του Cinematheque, των συλλογών υπό τη διαχείριση της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (DGPC) και των περιφερειακών διευθύνσεων πολιτισμού:

oψηφιοποίηση και εικονικοποίηση των συλλογών δημόσιων βιβλιοθηκών (20 000 000 εικόνες)·

oψηφιοποίηση και εικονικοποίηση των συλλογών εθνικών αρχείων (19 5 00 000 έγγραφα)·

oψηφιοποίηση 59 500 αρχείων δημόσιων μουσείων·

oεικονικές επισκέψεις σε μουσεία· και

oψηφιοποίηση 1 000 ταινιών (Cinematheque).

oΔιεθνοποίηση, εκσυγχρονισμός και ψηφιακή μετάβαση βιβλίων και συγγραφέων:

oυποστήριξη της μετάφρασης βιβλίων σε ξένες γλώσσες.

oυποστήριξη για τη μετάφραση και την έκδοση λογοτεχνικών έργων, συμπεριλαμβανομένων των ηχογραφήσεων και των ηλεκτρονικών βιβλίων·

oστήριξη του εκσυγχρονισμού και της ψηφιακής μετάβασης των βιβλιοπωλείων για την αγορά εξοπλισμού και τεχνολογίας.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C04-i02: Πολιτιστική κληρονομιά

Στόχος του μέτρου αυτού είναι η ανακαίνιση πολιτιστικών εγκαταστάσεων που χαρακτηρίζονται ως πολιτιστική κληρονομιά. Ένας από τους κύριους στόχους είναι η προσαρμογή των εγκαταστάσεων αυτών στα νέα περιβαλλοντικά πρότυπα. Αυτό συνεπάγεται μέτρα όπως η μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας των κτιρίων, σε συνδυασμό με την παρέμβαση σε ιστορικά πράσινα πάρκα με μοναδική χλωρίδα και πανίδα για την προώθηση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και του μετριασμού της μέσω της αποδοτικής επαναχρησιμοποίησης του νερού για άρδευση.

Η επένδυση αυτή συνίσταται στις ακόλουθες παρεμβάσεις:

-δημιουργία αποθετηρίου πληροφοριών και τεκμηρίωσης σχετικά με την εγχώρια βιοτεχνική παραγωγή, ταυτοποίηση και χαρτογράφηση των πρώτων υλών·

-εγκατάσταση εργαστηρίων και διαδρομών του τεχνολογικού κέντρου «Saber Fazer» (προστασία τεχνικών και επαγγελμάτων στον τομέα της βιοτεχνίας), συμπεριλαμβανομένης της εμπορίας των προϊόντων·

-Δημιουργία καταλόγου δραστηριοτήτων (παιδαγωγικών και ενημερωτικών σχετικά με τις παραδοσιακές τεχνικές) που πραγματοποιούνται στο τεχνολογικό κέντρο «Saber Fazer»·

-ολοκλήρωση έργων σε μουσεία, μνημεία, κρατικά παλάτια και εθνικά θέατρα, που περιλαμβάνουν ανακαίνιση ή/και αναβάθμιση.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Δ.2.    Ορόσημα, στόχοι, δείκτες και χρονοδιάγραμμα για την παρακολούθηση και την υλοποίηση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης

Αύξων αριθμός	Σχετικό μέτρο (μεταρρύθμιση ή επένδυση)	Ορόσημο/	Ονομασία	Ποιοτικοί δείκτες (για τα ορόσημα)	Ποσοτικοί δείκτες (για τους στόχους)			Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης		Περιγραφή και σαφής ορισμός κάθε ορόσημου και στόχου
		Στόχος			Μονάδα μέτρησης	Τιμή βάσης	Στόχος	Τρίμηνο	Έτος
4.1	RE-C04-i01	Ο	Τεχνολογικές προδιαγραφές για το δίκτυο πολιτιστικών εγκαταστάσεων	Έκθεση σχετικά με τις τεχνολογικές προδιαγραφές για το δίκτυο πολιτιστικών εγκαταστάσεων				Q2	2022	Λεπτομερής ορισμός τεχνολογικών προδιαγραφών για το δίκτυο πολιτιστικών εγκαταστάσεων
4.2	RE-C04-i01	Σ	Χρηματοδοτική στήριξη για την ψηφιακή μετάβαση των βιβλιοπωλείων		Αριθμός	0	200	Q4	2025	Αριθμός βιβλιοπωλείων που έλαβαν χρηματοδοτική στήριξη για την ψηφιακή μετάβαση βιβλιοπωλείων, επιδοτώντας το 60 % του κόστους ενός καλαθιού τεχνολογικού εξοπλισμού και υπηρεσιών ανά βιβλιοπωλείο (π.χ. σαρωτής βιβλίων, δίκτυα Wi-fi και VPN, ιστότοπος βιβλιοπωλείου, ολοκληρωμένο λογιστικό σύστημα κ.λπ.)
4.3	RE-C04-i01	Ο	Ψηφιοποίηση και εικονικοποίηση δημόσιων συλλογών	Ψηφιοποίηση και εικονικοποίηση δημόσιων συλλογών				Q4	2025	Ψηφιοποίηση και εικονικοποίηση των συλλογών από:
										    τη Γενική Διεύθυνση Βιβλίων, Αρχείων και Βιβλιοθηκών·
										    την Εθνική Βιβλιοθήκη της Πορτογαλίας,
										    τη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Évora,
										   Cinemateca and Museums (υπό τη διαχείριση της DGPC και των περιφερειακών διευθύνσεων πολιτισμού)
										    Δημόσιες βιβλιοθήκες (20 000 000 εικόνες)
										    Εθνικά αρχεία (19 500 000 έγγραφα)
										    Δημόσια μουσεία (59 500 αρχεία)
										    Εικονικές επισκέψεις σε μουσεία (65 μουσεία)
										    Cinematheque (1000 ταινίες)
4.4	RE-C04-i01	Ο	Παροχή εκσυγχρονισμένης τεχνολογικής υποδομής για το δίκτυο πολιτιστικών εγκαταστάσεων	Παροχή εκσυγχρονισμένης τεχνολογικής υποδομής για πολιτιστικές εγκαταστάσεις				Q4	2024	Παράδοση εξοπλισμού πληροφορικής και ολοκληρωμένων συστημάτων πληροφοριών και καταλόγων για 239 δημόσιες βιβλιοθήκες· κάλυψη Wi-Fi 50 μουσείων, παλατιών και μνημείων· αγορά εξοπλισμού προβολής βίντεο και κινηματογραφικών αιθουσών για 155 κινηματογράφους και δημόσια κέντρα σύγχρονης τέχνης.
4.5	RE-C04-i01	Σ	Χρηματοδοτική στήριξη για τη μετάφραση και την έκδοση λογοτεχνικών έργων		Αριθμός		5 200	Q4	2025	Αριθμός λογοτεχνικών έργων που λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη για τη μετάφραση λογοτεχνικών έργων και την έκδοση ηχογραφημένων και ηλεκτρονικών βιβλίων μέσω χρηματοδότησης του 60-70 % του κόστους μετάφρασης και δημοσίευσης.
4.6	RE-C04-i02	Ο	Δημιουργία του δικτύου «Saber Fazer»	Δημιουργία αποθετηρίου πληροφοριών και τεκμηρίωσης σχετικά με την εγχώρια βιοτεχνική παραγωγή, ταυτοποίηση και χαρτογράφηση των πρώτων υλών				Q4	2022	Δημιουργία του δικτύου «Saber Fazer»: δημιουργία αποθετηρίου πληροφοριών και τεκμηρίωσης σχετικά με την εγχώρια βιοτεχνική παραγωγή· Και ταυτοποίηση και χαρτογράφηση των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στη βιοτεχνική παραγωγή.
4.7	RE-C04-i02	Σ	Υπογραφείσες συμβάσεις για την αποκατάσταση και τη συντήρηση των κτιρίων πολιτιστικής κληρονομιάς και των εθνικών θεάτρων	Συμβάσεις που υπεγράφησαν	Αριθμός	0	49	Q3	2023	Αριθμός πολιτιστικών χώρων για τους οποίους έχουν υπογραφεί συμβάσεις για την αποκατάσταση και συντήρηση μουσείων, μνημείων, κρατικών παλατιών και εθνικών θεάτρων.
4.8	RE-C04-i02	Σ	Περατωθέντα έργα αποκατάστασης και συντήρησης κτιρίων πολιτιστικής κληρονομιάς και εθνικών θεάτρων	Ολοκλήρωση εργασιών	Αριθμός	0	49	Q4	2025	Αριθμός χώρων πολιτισμού για τους οποίους ολοκληρώνονται έργα αποκατάστασης και συντήρησης μουσείων, μνημείων, κρατικών παλατιών και εθνικών θεάτρων.

Ε. ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ 5: Επενδύσεις και καινοτομία

Αυτή η συνιστώσα του πορτογαλικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αντιμετωπίζει προκλήσεις που σχετίζονται με το σχετικά χαμηλό επίπεδο έρευνας και καινοτομίας, ιδίως μέσω της ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ επιχειρήσεων και επιστήμης και με ιδιαίτερη έμφαση στην καινοτομία στην πράσινη μετάβαση, καθώς και στις προκλήσεις που σχετίζονται με τη χρόνια υποκεφαλαιοποίηση του πορτογαλικού επιχειρηματικού τομέα που έχει επιδεινωθεί περαιτέρω λόγω της πανδημίας COVID-19.

Στόχος της συνιστώσας είναι η αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της πορτογαλικής οικονομίας μέσω μέτρων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της έρευνας, προωθώντας τη μεταφορά των αποτελεσμάτων της στον επιχειρηματικό τομέα, προωθώντας έτσι την καινοτομία και τις επενδύσεις. Το μέρος της συνιστώσας που αφορά την έρευνα και την καινοτομία αποσκοπεί στη βελτίωση της συνεργασίας ακαδημαϊκών-επιχειρήσεων, στην ενίσχυση του επιστημονικού και τεχνολογικού δυναμικού της Πορτογαλίας και στη στήριξη της εφαρμογής φιλόδοξων και ολοκληρωμένων θεματολογίων έρευνας και καινοτομίας για την αντιμετώπιση σημαντικών κοινωνικοοικονομικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων. Αυτό αναμένεται να επιτευχθεί με αυξημένες και αποτελεσματικότερες επενδύσεις Ε & Α και καινοτομίας, στοχευμένη στήριξη για την καλύτερη μετουσίωση των αποτελεσμάτων της έρευνας σε επενδύσεις, διαφοροποίηση και εξειδίκευση της παραγωγικής δομής, αξιοποίηση των πραγματικών δυνατοτήτων ανταγωνιστικής επιβεβαίωσης των καθιερωμένων βιομηχανικών τομέων και αναδυόμενων τομέων και συμβολή στη διττή μετάβαση. Ειδικότερα, η συνιστώσα αυτή αποσκοπεί στην αύξηση των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας, στην αύξηση των επενδύσεων R & D (τόσο μέσω νέων θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης όσο και μέσω της αύξησης των δαπανών R & D από τις επιχειρήσεις), καθώς και στη συμβολή στη μείωση των εκπομπών CO2.

Σύμφωνα με την ανάγκη στήριξης της φερεγγυότητας του παραγωγικού συστήματος και αντιμετώπισης των ανεπαρκειών της αγοράς όσον αφορά την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, η συνιστώσα αυτή περιλαμβάνει μεταρρύθμιση και επενδύσεις που συμβάλλουν στη βελτίωση της πορτογαλικής αγοράς εταιρικής χρηματοδότησης, μέσω της δημιουργίας και της κεφαλαιακής ενίσχυσης της Εθνικής Τράπεζας Προμηθειών, της Banco Português de Fomento και της ανάπτυξης νέων χρηματοδοτικών μέσων. Η συνιστώσα εισάγει επίσης μεταρρυθμίσεις στις κεφαλαιαγορές για τη μακροπρόθεσμη ενίσχυση των κεφαλαιαγορών στην Πορτογαλία μέσω της αναθεώρησης του ισχύοντος νομικού πλαισίου και της θέσπισης νέων νόμων, με ιδιαίτερη έμφαση στις εταιρείες επενδύσεων σε κινητές αξίες για την ανάπτυξη της οικονομίας (SIMFE), στους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων και στην αναθεώρηση του κώδικα κινητών αξιών.

Η συνιστώσα υποστηρίζει την εφαρμογή της ειδικής ανά χώρα σύστασης για τις επενδύσεις στην κλιματική μετάβαση (ειδική ανά χώρα σύσταση 3 2020), της ειδικής ανά χώρα σύστασης για την εστίαση της οικονομικής πολιτικής που σχετίζεται με τις επενδύσεις στην καινοτομία (ειδική ανά χώρα σύσταση 3 2019) και της ειδικής ανά χώρα σύστασης 3 2020 (Εστίαση των επενδύσεων στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση). Η συνιστώσα συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ειδικής ανά χώρα σύστασης για την εφαρμογή των προσωρινών μέτρων που αποσκοπούν στην εξασφάλιση πρόσβασης σε ρευστότητα για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, και στην προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων για την προώθηση της οικονομικής ανάκαμψης (ειδική ανά χώρα σύσταση 3 2020).

Αναμένεται ότι κανένα μέτρο στη συνιστώσα αυτή δεν βλάπτει σημαντικά τους περιβαλλοντικούς στόχους κατά την έννοια του άρθρο 17 του κανονισμός (ΕΕ) 2020/852, λαμβανομένης υπόψη της περιγραφής των μέτρων και των μέτρων μετριασμού που προβλέπονται στο σχέδιο σύμφωνα με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές του DNSH (2021/C58/01).

Ε.1. Περιγραφή των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που είναι επιλέξιμες για λήψη μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης

Μεταρρύθμιση RE-r09: Προώθηση της έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας και των καινοτόμων επενδύσεων σε επιχειρήσεις

Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η προώθηση των επενδύσεων Ε & D, ιδίως μέσω της εξασφάλισης ευνοϊκών συνθηκών για την αύξηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων Ε & D. Η μεταρρύθμιση αποτελεί μέρος της επικαιροποίησης της στρατηγικής για την τεχνολογική και επιχειρηματική καινοτομία 2018-2030. Η επικαιροποίηση αυτή αποσκοπεί στη διευκόλυνση της χρηματοδότησης και της θέσης σε λειτουργία των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τη στήριξη φιλόδοξων θεματολογίων έρευνας και καινοτομίας. Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην απλούστευση της πρόσβασης σε χρηματοδοτικά μέσα για δραστηριότητες Ε & Α και στην ενίσχυση της προβλεψιμότητας και της σταθερότητας της χρηματοδότησης με τη θέσπιση πολυετούς πλαισίου προγραμματισμού για δημόσιες επενδύσεις Ε & Δ, με την υποστήριξη ανεξάρτητου συστήματος παρακολούθησης των επενδύσεων Ε & Δ. Οι επενδύσεις που πρέπει να υλοποιηθούν σε σχέση με την παρούσα μεταρρύθμιση είναι οι RE-C05-i01.01 και RE-C05-i01.02.

Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.

Μεταρρύθμιση RE-r11: Επέκταση και εδραίωση του δικτύου των οργανισμών διεπαφής.

Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η βελτίωση των δεσμών ακαδημαϊκών-επιχειρήσεων προκειμένου να ενισχυθούν οι ροές γνώσεων και η μεταφορά τεχνολογίας.

Η μεταρρύθμιση συνίσταται στην αναθεώρηση και την τυποποίηση του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου του συστήματος τεχνολογικής διεπαφής, ιδίως των τεχνολογικών κέντρων και των κέντρων INTERFACE που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος INTERFACE. Τα Τεχνολογικά Κέντρα και τα Κέντρα INTERFACE συνδέουν τους ερευνητικούς οργανισμούς (συμπεριλαμβανομένων των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης) με τις επιχειρήσεις, με σκοπό τη στήριξη της μεταφοράς γνώσης και τεχνολογίας. Η μεταρρύθμιση καθορίζει τη διαδικασία για τη σύσταση αυτών των οντοτήτων και το μοντέλο διακυβέρνησής τους και χρηματοδότησής τους.

Η ομάδα εργασίας για τις ευνοϊκές τεχνολογικές υποδομές που συστάθηκε από την κυβέρνηση είναι επιφορτισμένη με την προετοιμασία της νομοθετικής πρότασης.

Οι επενδύσεις που πρέπει να υλοποιηθούν σε σχέση με την παρούσα μεταρρύθμιση είναι οι RE-C05-i01.01 και RE-C05-i01.02.

Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021.

Μεταρρύθμιση RE-r12: Θεματολόγιο έρευνας και καινοτομίας για τη βιώσιμη γεωργία, τα τρόφιμα και τη γεωργική βιομηχανία.

Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η ενίσχυση του γεωργικού τομέα στην Πορτογαλία, η διασφάλιση της επισιτιστικής και διατροφικής ασφάλειας, η συμβολή στην υγεία και την ευημερία, η βελτίωση της διαχείρισης των αγροτικών περιοχών, η προώθηση της διατήρησης της βιοποικιλότητας, η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, με τις αναγκαίες προσαρμογές και συνεισφορές για τον μετριασμό των επιπτώσεών της και η τόνωση άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων, όπως, μεταξύ άλλων, οι γεωργικές υπηρεσίες, ακόμη και η εστίαση και ο τουρισμός.

Η μεταρρύθμιση στηρίζει την εφαρμογή του θεματολογίου καινοτομίας για τη γεωργία 20 30. Συνίσταται στην παροχή των αναγκαίων μέσων για την επικαιροποίηση και την προετοιμασία των υφιστάμενων υποδομών, καθώς και για την προώθηση λειτουργικών συμμαχιών κατά μήκος της αγροδιατροφικής αλυσίδας, των επιχειρήσεων και της έρευνας, προκειμένου να προωθηθεί η ανάπτυξη και η ενσωμάτωση του R & I που στοχεύει στις ανάγκες του γεωργικού τομέα με στόχο την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.

Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.

Επένδυση RE-C05-i01.01: Κινητοποίηση θεματολογίων/συμμαχιών για επιχειρηματική καινοτομία.

Στόχος της επένδυσης αυτής είναι η κινητοποίηση και ενίσχυση των επιστημονικών και τεχνολογικών ικανοτήτων της Πορτογαλίας μέσω της ανάπτυξης φιλόδοξων θεματολογίων έρευνας και καινοτομίας με βάση κοινοπραξίες μεταξύ επιχειρήσεων και πανεπιστημίων.

Η επένδυση συνίσταται κυρίως σε επιχορηγήσεις για την υλοποίηση των προγραμμάτων κινητοποίησης/συμμαχιών για επιχειρηματική καινοτομία μέσω δύο συμπληρωματικών μέσων: i) Σύμφωνα καινοτομίας που προωθούν τη συνεργασία και οδηγούν στην ανάπτυξη έργων καινοτομίας, και ii) Κινητοποίηση έργων που αποσκοπούν στην Ε & Α και τη μετατροπή της σε νέα αγαθά και υπηρεσίες μέσω επενδύσεων. Τα θεματολόγια κινητοποίησης επιλέγονται μέσω ανοικτών ανταγωνιστικών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων για στρατηγικά σχέδια από κοινοπραξίες επιχειρήσεων - πανεπιστημίων. Η επένδυση αυτή βασίζεται στο στρατηγικό πλαίσιο που θα υλοποιηθεί στο πλαίσιο του RE-r09 και ενισχύει τον ρόλο των οργανισμών διεπαφής και την εδραίωση αυτού του δικτύου.

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το μέτρο είναι σύμφωνο με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01), τα κριτήρια επιλεξιμότητας που περιλαμβάνονται σε όρους αναφοράς για επικείμενες προσκλήσεις υποβολής έργων αποκλείουν τον ακόλουθο κατάλογο δραστηριοτήτων: i) δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της μεταγενέστερης χρήσης 10 · ii) δραστηριότητες στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ) για την επίτευξη των προβλεπόμενων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που δεν είναι χαμηλότερες από τους σχετικούς δείκτες αναφοράς 11 · iii) δραστηριότητες που σχετίζονται με χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, αποτεφρωτήρες 12 και μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας 13 · και iv) δραστηριότητες όπου η μακροπρόθεσμη διάθεση αποβλήτων μπορεί να βλάψει το περιβάλλον. Οι όροι εντολής απαιτούν επιπλέον να επιλέγονται μόνο οι δραστηριότητες που συμμορφώνονται με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C05-i01.02: Πράσινα θεματολόγια/συμμαχίες για την επιχειρηματική καινοτομία

Στόχος αυτής της επένδυσης είναι η εφαρμογή των ίδιων μέσων με εκείνα του RE-C05-i01.01, ωστόσο, εξειδικευμένη σε περιορισμένο αριθμό πράσινων θεματολογίων μέσω κοινοπραξιών επιχειρήσεων - πανεπιστημίων για τη στήριξη της καινοτομίας (με έμφαση στην πράσινη μετάβαση, πεδίο 022 του παραρτήματος του κανονισμού για τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας).

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το μέτρο είναι σύμφωνο με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01), τα κριτήρια επιλεξιμότητας που περιλαμβάνονται σε όρους αναφοράς για επικείμενες προσκλήσεις υποβολής έργων αποκλείουν τον ακόλουθο κατάλογο δραστηριοτήτων: i) δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της μεταγενέστερης χρήσης 14 · ii) δραστηριότητες στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ) για την επίτευξη των προβλεπόμενων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που δεν είναι χαμηλότερες από τους σχετικούς δείκτες αναφοράς 15 · iii) δραστηριότητες που σχετίζονται με χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, αποτεφρωτήρες 16 και μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας 17 · και iv) δραστηριότητες όπου η μακροπρόθεσμη διάθεση αποβλήτων μπορεί να βλάψει το περιβάλλον. Οι όροι εντολής απαιτούν επιπλέον να επιλέγονται μόνο οι δραστηριότητες που συμμορφώνονται με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C05-i02: Αποστολή διεπαφής — ανανέωση του δικτύου επιστημονικής και τεχνολογικής υποστήριξης και καθοδήγηση για τον παραγωγικό ιστό

Στόχος της επένδυσης είναι η ενίσχυση και η ενδυνάμωση του εθνικού επιστημονικού και τεχνολογικού συστήματος και η βελτίωση των δεσμών μεταξύ των επιχειρηματικών ακαδημαϊκών κύκλων, ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική μεταφορά τεχνολογίας και η μετουσίωση των αποτελεσμάτων της έρευνας στην καινοτομία. Η επένδυση συνίσταται στην εδραίωση του νέου μοντέλου χρηματοδότησης των Κέντρων Συστήματος Τεχνολογικής Διασύνδεσης και των Συνεργατικών Εργαστηρίων CoLab ιδιωτικών μη κερδοσκοπικών ενώσεων ή επιχειρήσεων που αποσκοπούν στη δημιουργία εξειδικευμένης απασχόλησης, άμεσα ή έμμεσα, μέσω της υλοποίησης θεματολογίων έρευνας και καινοτομίας) με βάση τη δομή των 1/3 της βασικής χρηματοδότησης, 1/3 της ανταγωνιστικής χρηματοδότησης και 1/3 της χρηματοδότησης από την αγορά, εξασφαλίζοντας το 1/3 της βασικής χρηματοδότησης για την αποστολή Interface. Η επένδυση συνίσταται σε 500 επιχειρήσεις που επωφελούνται από το εν λόγω καθεστώς και τις υπηρεσίες που παρέχονται από τις οντότητες INTERFACE. Η συνδυασμένη δράση της μεταρρύθμισης RE-r11 και των επενδύσεων RE-C05-i02 αναμένεται να επιτύχει τους προαναφερθέντες στόχους. 

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το μέτρο είναι σύμφωνο με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01), τα κριτήρια επιλεξιμότητας που περιλαμβάνονται σε όρους αναφοράς για επικείμενες προσκλήσεις υποβολής έργων αποκλείουν τον ακόλουθο κατάλογο δραστηριοτήτων: i) δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της μεταγενέστερης χρήσης 18 · ii) δραστηριότητες στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ) για την επίτευξη των προβλεπόμενων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που δεν είναι χαμηλότερες από τους σχετικούς δείκτες αναφοράς 19 · iii) δραστηριότητες που σχετίζονται με χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, αποτεφρωτήρες 20 και μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας 21 · και iv) δραστηριότητες όπου η μακροπρόθεσμη διάθεση αποβλήτων μπορεί να βλάψει το περιβάλλον. Οι όροι εντολής απαιτούν επιπλέον να επιλέγονται μόνο οι δραστηριότητες που συμμορφώνονται με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C05-i03: Θεματολόγιο έρευνας και καινοτομίας για τη βιώσιμη γεωργία, τα τρόφιμα και τη γεωργική βιομηχανία [Θεματολόγιο καινοτομίας για τη γεωργία 20 30].

Στόχος της επένδυσης αυτής είναι η τόνωση της έρευνας και της καινοτομίας για την επίτευξη μιας πιο βιώσιμης γεωργίας.

Η επένδυση συνίσταται σε επιχορηγήσεις προς δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς για τη στήριξη του θεματολογίου καινοτομίας για τη γεωργία 20|30. Το θεματολόγιο διαρθρώνεται σε 15 εμβληματικές πρωτοβουλίες που στηρίζουν έργα Ε & Α και καινοτομίας. Τα εν λόγω έργα έρευνας και καινοτομίας ανταποκρίνονται στις ανάγκες που προσδιορίζονται στο πορτογαλικό στρατηγικό σχέδιο για την κοινή γεωργική πολιτική. Οι διάφορες πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν δράσεις για την κυκλική βιοοικονομία και τη γεωργία ακριβείας. Κατά την επιλογή των έργων λαμβάνονται υπόψη διαφορετικά συστήματα και τομείς παραγωγής. Αναμένεται ότι θα υποστηριχθούν 100 έργα έρευνας και καινοτομίας. Επιπλέον, η επένδυση περιλαμβάνει την ανάκτηση και αναβάθμιση των επιστημονικών εγκαταστάσεων και εξοπλισμού 24 πειραματικών εκμεταλλεύσεων και εργαστηρίων (κόμβων καινοτομίας).

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το μέτρο είναι σύμφωνο με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01), τα κριτήρια επιλεξιμότητας που περιλαμβάνονται σε όρους αναφοράς για επικείμενες προσκλήσεις υποβολής έργων αποκλείουν τον ακόλουθο κατάλογο δραστηριοτήτων: i) δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της μεταγενέστερης χρήσης 22 · ii) δραστηριότητες στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ) για την επίτευξη των προβλεπόμενων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που δεν είναι χαμηλότερες από τους σχετικούς δείκτες αναφοράς 23 · iii) δραστηριότητες που σχετίζονται με χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, αποτεφρωτήρες 24 και μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας 25 · και iv) δραστηριότητες όπου η μακροπρόθεσμη διάθεση αποβλήτων μπορεί να βλάψει το περιβάλλον. Οι όροι εντολής απαιτούν επιπλέον να επιλέγονται μόνο οι δραστηριότητες που συμμορφώνονται με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C05-i04-RAA: Ανακεφαλαιοποίηση του επιχειρηματικού συστήματος των Αζορών

Στόχος του μέτρου είναι η αντιμετώπιση του διαρθρωτικού προβλήματος της υποκεφαλαιοποίησης των επιχειρήσεων στην αυτόνομη περιφέρεια των Αζορών.

Η επένδυση αυτή συνίσταται στη δημιουργία του φορέα ειδικού σκοπού, ο οποίος στη συνέχεια επενδύει 125 000 000 EUR σε βιώσιμες επιχειρήσεις των Αζορών, κυρίως με τη μορφή μετοχικού κεφαλαίου. Η επένδυση συμπληρώνει τις εθνικές επενδύσεις που αποσκοπούν στην κεφαλαιοποίηση εταιρειών με περιφερειακό κονδύλιο και με ειδικά μέσα που ανταποκρίνονται στις ιδιαιτερότητες της επιχειρηματικής δομής της αυτόνομης περιφέρειας. Επιπλέον, η επένδυση αυτή βασίζεται στην παροχή κεφαλαίου με μετατρέψιμο στοιχείο σε μη επιστρεπτέες επιχορηγήσεις. Η μετατροπή σε μη επιστρεπτέα επιχορήγηση εξαρτάται από τον σχεδιασμό των μέσων ανακεφαλαιοποίησης από την Banco Português de Fomento, τις επιδόσεις των δικαιούχων εταιρειών και τα σχετικά καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων.

Όλα τα έργα εκτελούνται σε πλήρη συμμόρφωση με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές του DNSH (2021/C58/01). Επιπλέον, η Πορτογαλία έχει δεσμευτεί ότι το έγγραφο επενδυτικής πολιτικής σχετικά με το μέσο των 125 000 000 EUR, το οποίο θα εγκριθεί από την Banco Português de Fomento ως φορέα διαχείρισης του φορέα ειδικού σκοπού, θα περιγράφει λεπτομερώς τα κριτήρια επιλογής/επιλεξιμότητας για τις υποστηριζόμενες εταιρείες, διασφαλίζοντας την τήρηση των κλιματικών και περιβαλλοντικών απαιτήσεων του μηχανισμού ανάκτησης και ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές του DNSH (2021/C58/01) των υποστηριζόμενων περιουσιακών στοιχείων/δραστηριοτήτων και/ή εταιρειών και προσδιορίζοντας τους επενδυτικούς στόχους και τις στοχευμένες αποδόσεις. Για τη συμμόρφωση με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές του DNSH (2021/C58/01) των υποστηριζόμενων εταιρειών, η επενδυτική πολιτική απαιτεί:

-τη χρήση ελέγχου βιωσιμότητας,

-κατάλογο αποκλεισμού που περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

-Δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της μεταγενέστερης χρήσης 26 ·

-Δραστηριότητες στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ) για την επίτευξη των προβλεπόμενων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που δεν είναι χαμηλότερες από τους σχετικούς δείκτες αναφοράς 27 ·

-Δραστηριότητες που σχετίζονται με χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, αποτεφρωτήρες 28 και μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας 29 ·

-Δραστηριότητες όπου η μακροπρόθεσμη διάθεση αποβλήτων μπορεί να προκαλέσει μακροπρόθεσμη βλάβη στο περιβάλλον, όπως τα πυρηνικά απόβλητα· και

-R & D & I αφιερωμένος στα ανωτέρω περιουσιακά στοιχεία και δραστηριότητες.

-Υποχρεωτικούς ελέγχους συμμόρφωσης προς τις κείμενες διατάξεις μέσω της Banco Português de Fomento και/ή των επιλεγμένων χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών της για συναλλαγές που εξαιρούνται από τον έλεγχο βιωσιμότητας, και

-δικαιούχοι στήριξης μετοχικού κεφαλαίου που αντλούν τουλάχιστον το 50 % των εσόδων τους από δραστηριότητες που απαριθμούνται στον κατάλογο αποκλεισμού για την έγκριση και δημοσίευση σχεδίων πράσινης μετάβασης.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Επένδυση RE-C05-i05-RAA: Οικονομική ανάκαμψη της γεωργίας των Αζορών

Στόχος της επένδυσης είναι η τόνωση της γεωργίας στις Αζόρες, με ιδιαίτερη έμφαση στη βιωσιμότητα, καθώς και στην προώθηση της τοπικής παραγωγής. Η γεωργία στις Αζόρες έχει μεγάλη οικονομική, κοινωνική και εδαφική σημασία για την περιφερειακή συνοχή, λαμβανομένου υπόψη του κατακερματισμού της περιφερειακής επικράτειας που χαρακτηρίζεται από νησιά με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Η επένδυση αυτή έχει ως στόχο i) να συμβάλει στην ανθεκτικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη του περιφερειακού παραγωγικού δυναμικού, ii) να μετριάσει τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης στον γεωργικό τομέα και στον τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής στις Αζόρες και iii) να συμβάλει στη διττή κλιματική και ψηφιακή μετάβαση στον γεωργικό τομέα και στον τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής στις Αζόρες.

Η επένδυση συνίσταται i) στη στήριξη επενδυτικών έργων για την καινοτομία προϊόντων και διαδικασιών παραγωγής για τις περιφερειακές γεωργικές επιχειρήσεις, ii) στις δημόσιες επενδύσεις στην καινοτομία και στη διττή μετάβαση (συμπεριλαμβανομένου ενός προγράμματος για τη βελτίωση των δεξιοτήτων των γεωργών για τη διπλή μετάβαση και τη βιώσιμη κατανάλωση, συμπεριλαμβανομένων των πιστοποιήσεων) και iii) στις δημόσιες επενδύσεις στην αναδιάρθρωση, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων στην καινοτομία των διαδικασιών παραγωγής και στην πράσινη μετάβαση του περιφερειακού δικτύου σφαγής και στην πιστοποίηση της ποιότητας του γάλακτος.

Η υλοποίηση της επένδυσης ολοκληρώνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

E.2. Ορόσημα, στόχοι, δείκτες και χρονοδιάγραμμα για την παρακολούθηση και την υλοποίηση της μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης

Αύξων αριθμός	Σχετικό μέτρο (μεταρρύθμιση ή επένδυση)	Ορόσημο/	Ονομασία	Ποιοτικοί δείκτες (για τα ορόσημα)	Ποσοτικοί δείκτες (για τους στόχους)			Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης		Περιγραφή και σαφής ορισμός κάθε ορόσημου και στόχου
		Στόχος			Μονάδα μέτρησης	Τιμή βάσης	Στόχος	Τρίμηνο	Έτος
5.1	RE-C05-r09	Ο	Επικαιροποίηση των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τη στρατηγική για την τεχνολογική και επιχειρηματική καινοτομία στην Πορτογαλία το 2030	Δημοσίευση επικαιροποιημένων κατευθυντήριων γραμμών για τη στρατηγική τεχνολογικής και επιχειρηματικής καινοτομίας για την Πορτογαλία 2030				Q4	2021	Επικαιροποίηση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση των κατευθυντήριων γραμμών για μια στρατηγική τεχνολογικής και επιχειρηματικής καινοτομίας για την Πορτογαλία, 2018-2030, λαμβάνοντας υπόψη την πρόσφατα εγκριθείσα στρατηγική «Πορτογαλία 2030» και τις νέες προκλήσεις της οικονομικής ανάκαμψης.
5.2	RE-C05-r11	Σ	Επέκταση του δικτύου αναγνωρισμένων εργαστηρίων συνεργασίας		Αριθμός	26	35	Q1	2021	Αναγνώριση και απονομή προσόντων για νέα εργαστήρια συνεργασίας — Επέκταση του δικτύου των συνεργατικών εργαστηρίων μέσω της αναγνώρισης και της απονομής του τίτλου σε νέους φορείς, οι οποίοι προκύπτουν από τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων και αξιολόγησης που διεξάγεται από ανεξάρτητη επιτροπή αξιολόγησης εμπειρογνωμόνων αναγνωρισμένης διεθνούς κύρους, οι οποίοι διορίζονται από το διοικητικό συμβούλιο του FCT, I.P (Ίδρυμα Επιστήμης και Τεχνολογίας)
5.3	RE-C05-r11	Ο	Έναρξη ισχύος του νέου νομικού καθεστώτος για τα κέντρα τεχνολογίας και καινοτομίας	Έναρξη ισχύος του νέου νομικού καθεστώτος για τα κέντρα τεχνολογίας και καινοτομίας				Q4	2021	Η νομοθεσία επανεξετάζει και τυποποιεί το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο των οντοτήτων που αποτελούν μέρος του Επιστημονικού και Τεχνολογικού Συστήματος, καθορίζοντας το μοντέλο χρηματοδότησης και αξιολόγησής του.
5.4	RE-C05-r12	Ο	Έγκριση του θεματολογίου καινοτομίας για τη γεωργία	Έγκριση του θεματολογίου καινοτομίας για τη γεωργία				Q4	2020	Δημοσίευση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου για την έγκριση του θεματολογίου καινοτομίας για τη γεωργία. Η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου δημοσιεύθηκε στις 15/10/2020
5.5	RE-C05-i01.01	Σ	Σύναψη συμβάσεων για την ανάπτυξη νέων αγαθών και υπηρεσιών σε σχετικούς στρατηγικούς τομείς (θεματολόγια καινοτομίας).		Αριθμός	0	6	Q4	2022	Σύναψη έξι συμβάσεων (σύμφωνα καινοτομίας ή κινητοποίηση έργων) με κοινοπραξίες, οι οποίες περιλαμβάνουν:
										• Προσδιορισμός των οντοτήτων που απαρτίζουν την κοινοπραξία·
										• Το επιχειρηματικό σχέδιο/επένδυση·
										• το ποσό της χρηματοδότησης·
										• Τους στόχους με τους οποίους δεσμεύεται ο δικαιούχος·
										• Η μορφή της παρακολούθησης.
										Οι συμβάσεις υποστηρίζουν συνολικά τουλάχιστον 60 έργα. Η συγγραφή υποχρεώσεων περιλαμβάνει κριτήρια επιλεξιμότητας που διασφαλίζουν ότι τα επιλεγμένα έργα συμμορφώνονται με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01) μέσω της χρήσης καταλόγου αποκλεισμού και της απαίτησης συμμόρφωσης με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.
5.6	RE-C05-i01.01	Σ	Ολοκλήρωση της υλοποίησης των 6 συμβάσεων (σύμφωνα καινοτομίας ή κινητοποίηση έργων)		Αριθμός	0	6	Q4	2025	Ολοκλήρωση των προϊόντων, διαδικασιών ή υπηρεσιών σε σχετικούς στρατηγικούς τομείς, που προκύπτουν από την εκτέλεση των έξι συμβάσεων (σύμφωνα καινοτομίας ή κινητοποίηση έργων) που συνάπτονται με κοινοπραξίες.
5.7	RE-C05-i01.02	Σ	Σύναψη συμβάσεων για την ανάπτυξη νέων αγαθών και υπηρεσιών σε στρατηγικούς τομείς που σχετίζονται με την οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, την ανθεκτικότητα και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.		Αριθμός	0	4	Q4	2022	Σύναψη τεσσάρων συμβάσεων (σύμφωνα καινοτομίας ή κινητοποίηση έργων) με κοινοπραξίες, οι οποίες περιλαμβάνουν:
										• Προσδιορισμός των οντοτήτων που απαρτίζουν την κοινοπραξία·
										• Το επιχειρηματικό σχέδιο/επένδυση·
										• το ποσό της χρηματοδότησης·
										• Τους στόχους με τους οποίους δεσμεύεται ο δικαιούχος·
										• Η μορφή της παρακολούθησης.
										Οι συμβάσεις υποστηρίζουν συνολικά τουλάχιστον 40 έργα και αντικατοπτρίζουν την ευθυγράμμιση με το πεδίο παρέμβασης 022 (διαδικασίες έρευνας και καινοτομίας, μεταφορά τεχνολογίας και συνεργασία μεταξύ εταιρειών με έμφαση στην οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και στην ανθεκτικότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή). Η συγγραφή υποχρεώσεων περιλαμβάνει κριτήρια επιλεξιμότητας που διασφαλίζουν ότι τα επιλεγμένα έργα συμμορφώνονται με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01) μέσω της χρήσης καταλόγου αποκλεισμού και της απαίτησης συμμόρφωσης με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.
5.8	RE-C05-i01.02	Σ	Ολοκληρωμένα προϊόντα, διαδικασίες ή υπηρεσίες (ΜΑΔ) που σχετίζονται με την οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, την ανθεκτικότητα και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή		Αριθμός	0	4	Q4	2025	Ολοκλήρωση των προϊόντων, διαδικασιών ή υπηρεσιών που προκύπτουν από την εφαρμογή των τεσσάρων συμβάσεων (σύμφωνα καινοτομίας ή κινητοποίηση έργων) που συνάπτονται με κοινοπραξίες, αντικατοπτρίζοντας την ευθυγράμμιση με το πεδίο παρέμβασης 022 (διαδικασίες έρευνας και καινοτομίας, μεταφορά τεχνολογίας και συνεργασία μεταξύ εταιρειών με έμφαση στην οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και στην ανθεκτικότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή).
5.9	RE-C05-i02	Σ	Συμβάσεις με φορείς διεπαφής, συμπεριλαμβανομένων των συνεργατικών εργαστηρίων — CoLAB, που έχουν συναφθεί		Αριθμός	0	20	Q4	2022	Κατόπιν πρόσκλησης υποβολής προσφορών, επιλογή των οντοτήτων που θα λάβουν στήριξη. Η παρούσα πρόσκληση απευθύνεται αποκλειστικά σε προτείνοντες που αναγνωρίζονται ως φορείς «διεπαφής» ή ως εργαστήρια συνεργασίας.
										Οι συμβάσεις αντικατοπτρίζουν την ευθυγράμμιση με τα πεδία παρέμβασης 021 (Μεταφορά τεχνολογίας και συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και εκπαιδευτικού τομέα) και 022 (Διαδικασίες αναζήτησης και καινοτομίας, μεταφορά τεχνολογίας και συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, με έμφαση στην οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και στην ανθεκτικότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή). Η συγγραφή υποχρεώσεων περιλαμβάνει κριτήρια επιλεξιμότητας που διασφαλίζουν ότι τα επιλεγμένα έργα συμμορφώνονται με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01) μέσω της χρήσης καταλόγου αποκλεισμού και της απαίτησης συμμόρφωσης με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.
5.10	RE-C05-i02	Σ	Εταιρείες που επωφελούνται από τις υπηρεσίες που παρέχουν οι φορείς διεπαφής, συμπεριλαμβανομένων των συνεργατικών εργαστηρίων — Colabs		Αριθμός	0	500	Q4	2025	Οι εκθέσεις υλοποίησης που υποβάλλονται ετησίως από τους φορείς διεπαφής καθιστούν δυνατή τη μέτρηση της ποσοτικής προόδου σε σχέση με τους ειδικούς στόχους που έχουν επιτευχθεί κατά τη χορήγηση της βασικής χρηματοδότησης, ιδίως τον αριθμό των επιχειρήσεων που επωφελούνται από τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
5.11	RE-C05-i03	Ο	Διαδικασία υποβολής προσφορών για έργα έρευνας και καινοτομίας	Δημοσίευση προκήρυξης για την προκήρυξη διαγωνισμού για έργα έρευνας και καινοτομίας				Q3	2021	Προκήρυξη διαγωνισμού για προγράμματα/έργα έρευνας και καινοτομίας που θα χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο πρωτοβουλιών του θεματολογίου καινοτομίας για τη γεωργία 2030.
										Η συγγραφή υποχρεώσεων περιλαμβάνει κριτήρια επιλεξιμότητας τα οποία διασφαλίζουν ότι τα επιλεγμένα έργα συμμορφώνονται με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές «Μη πρόκληση σημαντικής ζημίας» (2021/C58/01) μέσω της χρήσης καταλόγου αποκλεισμού και της απαίτησης συμμόρφωσης με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία. Τα κριτήρια επιλογής διασφαλίζουν ότι τα έργα εστιάζουν είτε:
										-  σχετικά με την οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, την ανθεκτικότητα και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, μέσω της μείωσης των εκπομπών, της αύξησης της δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα ή της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, αντικατοπτρίζοντας τις απαιτήσεις του πεδίου παρέμβασης 022, όπως αναφέρεται στο παράρτημα VI του κανονισμού RRF.
										- ή έργα ψηφιοποίησης R & D, όπως η ενιαία γεωργική πύλη, η ψηφιακή μετάβαση και τα έργα R & I που σχετίζονται με αλυσίδες αξίας, που αντικατοπτρίζουν τις απαιτήσεις του πεδίου παρέμβασης 009.
5.12	RE-C05-i03	Σ	Ολοκλήρωση έργων καινοτομίας και έρευνας που εστιάζουν στις πράσινες πτυχές του θεματολογίου καινοτομίας για τη γεωργία 2030		Αριθμός	0	100	Q3	2025	Χρηματοδοτήθηκαν και ολοκληρώθηκαν συνολικά 100 έργα R & I. Στήριξη έργων και προγραμμάτων έρευνας και καινοτομίας που συμβάλλουν σε τουλάχιστον μία από τις 15 πρωτοβουλίες του θεματολογίου καινοτομίας και εστιάζουν στην οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, στην ανθεκτικότητα και στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
5.13	RE-C05-i03	Σ	Ολοκλήρωση έργων καινοτομίας και έρευνας που εστιάζουν στις ψηφιακές πτυχές του θεματολογίου καινοτομίας για τη γεωργία 2030		Αριθμός	0	5	Q3	2025	Χρηματοδοτήθηκαν και ολοκληρώθηκαν συνολικά 5 έργα για τη διάρθρωση της καινοτομίας. Στήριξη έργων καινοτομίας που συμβάλλουν σε τουλάχιστον μία από τις 15 πρωτοβουλίες του θεματολογίου καινοτομίας και εστιάζουν στην ψηφιοποίηση.
5.14	RE-C05-i03	Σ	Ανανέωση/αναβάθμιση των κόμβων γεωργικής καινοτομίας		Αριθμός	0	24	Q4	2025	Δημιουργία Εθνικού Δικτύου Καινοτομίας για τη Γεωργία, τα Τρόφιμα και την Αγροτική Ανάπτυξη, μέσω της αναβάθμισης 24 κόμβων καινοτομίας.
										Η επένδυση αυτή περιλαμβάνει κυρίως την ανακαίνιση των υποδομών και την αγορά εργαστηριακού επιστημονικού εξοπλισμού.
5.15	RE-C05-i04-RAA	Ο	Έκδοση κανονισμού για το μέσο ανακεφαλαιοποίησης των επιχειρήσεων στις Αζόρες	Έκδοση από την περιφερειακή κυβέρνηση των Αζορών κανονισμού για τη θέσπιση του μέτρου κεφαλαιοποίησης και την εντολή για τη θέσπιση επενδυτικής πολιτικής από την Banco Portugues de Fomento				Q3	2021	Έκδοση από την περιφερειακή κυβέρνηση των Αζορών κανονισμού για τη θέσπιση του μέτρου κεφαλαιοποίησης και την έκδοση από την Banco Portugues de Fomento επενδυτικής πολιτικής που καθορίζει, μεταξύ άλλων, τα κριτήρια επιλεξιμότητας και επιλογής των δικαιούχων εταιρειών για κάθε είδος χρηματοδοτικών μέσων. Ο κανονισμός απαιτεί η επενδυτική πολιτική να περιλαμβάνει κριτήρια επιλογής/επιλεξιμότητας για τη συμμόρφωση με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές του DNSH (2021/C58/01) των υποστηριζόμενων εταιρειών, απαιτώντας:
										- τη χρήση ελέγχου βιωσιμότητας,
										- κατάλογο αποκλεισμού που περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
										- Επενδύσεις που σχετίζονται με ορυκτά καύσιμα (συμπεριλαμβανομένης της μεταγενέστερης χρήσης), με εξαίρεση τη θερμότητα/ηλεκτρική ενέργεια που βασίζεται στο φυσικό αέριο και συμμορφώνεται με τους όρους που καθορίζονται στο παράρτημα III των κατευθυντήριων γραμμών του DNSH
										- Δραστηριότητες στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ με προβλεπόμενες εκπομπές ισοδυνάμου CO2 που δεν είναι χαμηλότερες από τους σχετικούς δείκτες αναφοράς που έχουν θεσπιστεί για τη δωρεάν κατανομή.
										- Επενδύσεις σε εγκαταστάσεις διάθεσης αποβλήτων σε χώρους υγειονομικής ταφής, σε μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας (ΜΒΕ) και σε αποτεφρωτήρες για την επεξεργασία αποβλήτων. Ο κατάλογος αποκλεισμού δεν ισχύει για μονάδες που ασχολούνται αποκλειστικά με την επεξεργασία μη ανακυκλώσιμων επικίνδυνων αποβλήτων· σε υφιστάμενες μονάδες, όπου η επένδυση αποσκοπεί στην αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, στη δέσμευση των καυσαερίων για αποθήκευση ή χρήση ή στην ανάκτηση υλικών από την τέφρα αποτέφρωσης, υπό τον όρο ότι οι επενδύσεις αυτές δεν οδηγούν σε αύξηση της δυναμικότητας επεξεργασίας αποβλήτων των μονάδων ή σε παράταση της διάρκειας ζωής της μονάδας.
										- Δραστηριότητες όπου η μακροπρόθεσμη διάθεση αποβλήτων μπορεί να προκαλέσει μακροπρόθεσμη βλάβη στο περιβάλλον (π.χ. πυρηνικά απόβλητα).
										- R & D & I αφιερωμένος στα ανωτέρω περιουσιακά στοιχεία και δραστηριότητες.
										υποχρεωτικοί έλεγχοι συμμόρφωσης προς τις κείμενες διατάξεις μέσω της BPF και/ή των επιλεγμένων ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών της για συναλλαγές που εξαιρούνται από τον έλεγχο βιωσιμότητας
										- δικαιούχοι στήριξης μετοχικού κεφαλαίου που αντλούν τουλάχιστον το 50 % των εσόδων τους από δραστηριότητες που απαριθμούνται στον κατάλογο αποκλεισμού για την έγκριση και δημοσίευση σχεδίων πράσινης μετάβασης.
5.16	RE-C05-i04-RAA	Ο	Έγκριση της επενδυτικής πολιτικής για το μέσο ανακεφαλαιοποίησης των επιχειρήσεων στις Αζόρες	Έγκριση από την BPF της επενδυτικής πολιτικής που καλύπτει όλα τα χρηματοδοτικά μέσα που προβλέπονται στο μέτρο.				Q3	2021	Έγκριση από την BPF της επενδυτικής πολιτικής που καλύπτει όλα τα χρηματοδοτικά μέσα που προβλέπονται στο μέτρο. Η επενδυτική πολιτική αναπτύσσεται και εγκρίνεται από την BPF ως διαχειριστικό φορέα του φορέα που κατέχει τις συμμετοχές που προκύπτουν από τα χρηματοδοτικά μέσα που εφαρμόζονται για τη στήριξη των εταιρειών που επιλέγονται ως δικαιούχοι. Η επενδυτική πολιτική αντικατοπτρίζει τα κριτήρια επιλογής/επιλεξιμότητας και τις ισχύουσες δεσμεύσεις/στόχους που καθορίζονται στον κανονισμό για το μέσο ανακεφαλαιοποίησης των επιχειρήσεων στις Αζόρες.
5.17	RE-C05-i04-RAA	Σ	Παροχή συνολικού ποσού 125 000 000 EUR στις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες της περιφέρειας σε στήριξη μετοχικού και οιονεί μετοχικού κεφαλαίου, σύμφωνα με την επενδυτική πολιτική του μέσου. Ενδεικτικά, εκτιμάται ότι με την ολοκλήρωση του σχεδίου θα υποστηριχθούν τουλάχιστον 300 επιχειρήσεις.		EUR	0	125 000 000	Q4	2025	Παροχή συνολικού ποσού 125 000 000 EUR στις μη χρηματοοικονομικές εταιρείες της περιφέρειας σε στήριξη μετοχικού και οιονεί μετοχικού κεφαλαίου, σύμφωνα με την επενδυτική πολιτική που υιοθετήθηκε για το μέσο ανακεφαλαιοποίησης των επιχειρήσεων στις Αζόρες. Η Banco Portugues de Fomento είναι υπεύθυνη για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις πραγματοποιηθείσες πράξεις. Στην έκθεση αυτή, εκτός από τις χρηματοοικονομικές κινήσεις, δημοσιεύεται κατάλογος των δικαιούχων εταιρειών, του ΑΦΜ τους και του CAE, η ημερομηνία της σύμβασης, η χορηγηθείσα χρηματοδότηση, το είδος της εμπλεκόμενης χρηματοοικονομικής οντότητας.
5.18	RE-C05-i05-RAA	Ο	Δημοσίευση του προγράμματος καινοτομίας και ψηφιοποίησης της γεωργίας των Αζορών	Δημοσίευση του προγράμματος καινοτομίας και ψηφιοποίησης της γεωργίας των Αζορών				Q2	2022	Δημοσίευση προγράμματος καινοτομίας και ψηφιοποίησης για τη γεωργία στις Αζόρες, συμπεριλαμβανομένου σχεδίου για την ανάπτυξη δικτύου παρακολούθησης και γεωργικών ανακοινώσεων σε νησιωτικό επίπεδο, καθώς και σχεδίου για τη μετάβαση στην ψηφιακή πραγματικότητα και τη γεωργία ακριβείας.
5.19	RE-C05-i05-RAA	Σ	Νέες (προς αντικατάσταση παρωχημένων δομών) ή αναπροσαρμοσμένες δομές υπεύθυνες για τη σφαγή ζώων, και πιστοποίηση της ποιότητας του γάλακτος και της ασφάλειας των τροφίμων		Αριθμός	0	3	Q2	2024	Ολοκλήρωση των εργασιών για νέες (προς αντικατάσταση παρωχημένες δομές) ή αναπροσαρμοσμένες δομές υπεύθυνες για τη σφαγή ζώων, την πιστοποίηση της ποιότητας του γάλακτος και την ασφάλεια των τροφίμων, για την αντιμετώπιση της εξέλιξης και της αυξανόμενης ζήτησης των αγορών, ενσωματώνοντας επενδύσεις στην καινοτομία των διαδικασιών παραγωγής και οργάνωσης, στην πράσινη μετάβαση, στην ψηφιακή μετάβαση και στην ορθή μεταχείριση των ζώων.
5.20	RE-C05-i05-RAA	Σ	Σχέδια που λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο καθεστώτων στήριξης για την αναδιάρθρωση επιχειρήσεων στον τομέα της μεταποίησης και εμπορίας		Αριθμός	0	9	Q4	2025	Έργα που εγκρίθηκαν και ανατέθηκαν στο πλαίσιο καθεστώτων στήριξης για την καινοτομία σε προϊόντα και διαδικασίες παραγωγής και οργάνωσης, την πράσινη μετάβαση και την ψηφιακή μετάβαση, με στόχο την αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων στον τομέα της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων.
5.21	RE-C05-i05-RAA	Σ	Έργα που λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο καθεστώτων στήριξης για αναδιάρθρωση γεωργικών εκμεταλλεύσεων		Αριθμός	0	200	Q4	2025	Έργα που εγκρίθηκαν και ανατέθηκαν στο πλαίσιο καθεστώτων στήριξης για την καινοτομία σε προϊόντα και διαδικασίες παραγωγής και οργάνωσης, την πράσινη μετάβαση και την ψηφιακή μετάβαση, με στόχο την αναδιάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
5.22	RE-C05-i05-RAA	Σ	Εκμεταλλεύσεις που λαμβάνουν εξειδικευμένη τεχνική υποστήριξη στο πλαίσιο του προγράμματος ενδυνάμωσης των γεωργών		Αριθμός	0	2 000	Q4	2025	Γεωργικές εκμεταλλεύσεις που λαμβάνουν εξειδικευμένη τεχνική υποστήριξη στο πλαίσιο των δράσεων που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος ενδυνάμωσης των γεωργών.