Βρυξέλλες, 3.6.2021

COM(2021) 298 final

2018/0206(COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

σχετικά με τη

θέση του Συμβουλίου για την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+)


2018/0206 (COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ


σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης


σχετικά με τη

θέση του Συμβουλίου για την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+)

1.Ιστορικό

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο [έγγραφο COM(2018) 382 final - 2018/0206(COD) (2018)] 1

30 Μαΐου 2018

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών:

5 Δεκεμβρίου 2018 και 14 Οκτωβρίου 2020

Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

17 Οκτωβρίου 2018 και 18 Σεπτεμβρίου 2020

Ημερομηνία συμφωνίας του Συμβουλίου επί μερικής γενικής προσέγγισης

3 Απριλίου 2019

Ημερομηνία καθορισμού της θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση:

4 Απριλίου 2019

Ημερομηνία διαβίβασης της τροποποιημένης πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο [έγγραφο COM(2020) 447 final 2018/0206(COD)]:  2

28 Μαΐου 2020

Ημερομηνία συμφωνίας του Συμβουλίου επί μερικής γενικής προσέγγισης όσον αφορά την τροποποιημένη πρόταση

22 Ιουλίου 2020

Ημερομηνία των τριμερών διαλόγων

9 Δεκεμβρίου 2019

23 Νοεμβρίου 2020

10 Δεκεμβρίου 2020

28 Ιανουαρίου 2021

Ημερομηνία της πολιτικής συμφωνίας στην Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων

3 Μαρτίου 2021

Ημερομηνία έγκρισης της θέσης του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση

27 Μαΐου 2021

2.Στόχος της πρότασης της Επιτροπής

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+) είναι το κύριο ταμείο της ΕΕ για επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό. Στόχος του ΕΚΤ+ είναι να στηρίξει στα κράτη μέλη ώστε να επιτύχουν υψηλά επίπεδα απασχόλησης, δίκαιη κοινωνική προστασία και να αποκτήσουν ειδικευμένο και ανθεκτικό εργατικό δυναμικό, έτοιμο για τον μελλοντικό κόσμο εργασίας, καθώς και να διαμορφώσουν συνεκτικές κοινωνίες χωρίς αποκλεισμούς, με στόχο την εξάλειψη της φτώχειας και την υλοποίηση των αρχών που ορίζονται στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων.

Οι βασικές καινοτομίες που πρότεινε η Επιτροπή το 2018 ώστε η ανταπόκριση του Ταμείου να καταστεί πιο αποτελεσματική και αποδοτική ήταν οι εξής:

–Συγχώνευση ταμείων που επικεντρώνονται σε επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό: του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ), της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων, του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΤΕΒΑ), του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απασχόληση και την κοινωνική καινοτομία (EaSI) και του προγράμματος για την υγεία.

–Ισχυρότερη ευθυγράμμιση με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο σύμφωνα με τις αρχές του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων.

–Μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τις απαιτήσεις θεματικής συγκέντρωσης: προσαρμογή στις ανάγκες των κρατών μελών.

–Ευρύτερο πεδίο εφαρμογής αλλά λιγότεροι και πιο εξορθολογισμένοι ειδικοί στόχοι.

–Ενίσχυση της διάστασης της κοινωνικής ένταξης με την ενσωμάτωση του ΤΕΒΑ και του ΕΚΤ. Αυτό θα διευκολύνει τον συνδυασμό των διατάξεων για την παροχή τροφίμων / υλικής βοήθειας με τη στήριξη της κοινωνικής ένταξης και των ενεργών μέτρων.

–Καθορισμός όρων για την επιλεξιμότητα των άμεσων δαπανών προσωπικούκαι την αγορά εξοπλισμού, επίπλων και οχημάτων.

–Απλούστευση των υποχρεώσεων παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων και μείωση των δεικτών.

Τον Μάιο του 2020, στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής της δέσμης μέτρων για την ανάκαμψη, κρίθηκε σκόπιμο να τροποποιηθεί η πρόταση για το ΕΚΤ+ ώστε για να ληφθούν υπόψη οι μεταβαλλόμενες συνθήκες που προκλήθηκαν από την πανδημία COVID-19 και να βοηθηθούν τα κράτη μέλη να ανακάμψουν μεσοπρόθεσμα/μακροπρόθεσμα από την τρέχουσα κρίση.

Οι βασικές αλλαγές ήταν οι εξής:

–Νέες και αναθεωρημένες απαιτήσεις θεματικής συγκέντρωσης 3 :

–Η απαίτηση θεματικής συγκέντρωσης για τη στήριξη της απασχόλησης των νέων αυξήθηκε από 10 % σε 15 % για τα κράτη μέλη στα οποία το ποσοστό νέων ηλικίας 15 έως 29 ετών που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης υπερβαίνει τον μέσο όρο της ΕΕ.

–Ορίστηκε νέα απαίτηση σταθερής θεματικής συγκέντρωσης της τάξης του 5 % για την αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας για όλα τα κράτη μέλη.

–Νέα εξουσιοδότηση για τη λήψη προσωρινών μέτρων με σκοπό την αντιμετώπιση έκτακτων και ασυνήθων περιστάσεων.

–Ενίσχυση της έμφασης που δίνεται στη διττή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και στην ισότητα των φύλων.

–Διαγραφή του σκέλους Υγεία, το οποίο έγινε ξεχωριστό πρόγραμμα EU4Health.

3.Παρατηρήσεις σχετικά με τη θέση του Συμβουλίου

Η θέση του Συμβουλίου αντικατοπτρίζει τη συμφωνία που επιτεύχθηκε κατά τους τριμερείς διαλόγους. Οι σημαντικότερες αλλαγές που εισήχθησαν σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνουν:

–Το άρθρο 4 παράγραφος 3 σχετικά με τα προσωρινά μέτρα για τη χρήση του ΕΚΤ+ για την αντιμετώπιση ασυνήθων και έκτακτων περιστάσεων. Το Συμβούλιο θέσπισε προθεσμία 18 μηνών για την έκδοση εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για τη θέσπιση προσωρινών μέτρων όπως συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας, κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους. Το συμφωνηθέν κείμενο αναφέρει επίσης ότι η Επιτροπή μπορεί να προτείνει τροποποιήσεις στον κανονισμό ΕΚΤ+ μετά την αξιολόγηση της χρήσης των προσωρινών μέτρων και ότι η πρόταση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει τροποποιήσεις των απαιτήσεων θεματικής συγκέντρωσης, εξαιρουμένων εκείνων που αφορούν τη στήριξη της απασχόλησης των νέων και τη στήριξη των απόρων.

–Το άρθρο 5 σχετικά με τον προϋπολογισμό. Ο συνολικός προϋπολογισμός του ΕΚΤ + ορίζεται στα 88 δισ. EUR (τιμές 2018). Από αυτά τα 88 δισεκατομμύρια, τα 87,3 προορίζονται για το σκέλος επιμερισμένης διαχείρισης του ΕΚΤ +, ενώ 676 εκατομμύρια προορίζονται για το σκέλος του EaSI που τελεί υπό άμεση διαχείριση. Στο πλαίσιο του σκέλους της επιμερισμένης διαχείρισης, 473 εκατομμύρια θα διατεθούν στις εξόχως απόκεντρες περιοχές και βόρειες αραιοκατοικημένες περιοχές λόγω των ειδικών αναγκών τους, ενώ 175 εκατομμύρια θα διατεθούν για δράσεις διακρατικής συνεργασίας, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο έμμεσης διαχείρισης.

–Το άρθρο 7 σχετικά με τις απαιτήσεις θεματικής συγκέντρωσης. Το Συμβούλιο αποφάσισε τις ακόλουθες απαιτήσεις θεματικής συγκέντρωσης:

–Κοινωνική ένταξη: τουλάχιστον 25 % για όλα τα κράτη μέλη.

–Συνδρομή στους άπορους: τουλάχιστον 3 % για όλα τα κράτη μέλη (επιπλέον του 25 %), καθώς και σταθερό ποσοστό συγχρηματοδότησης 90 %. Η Επιτροπή είχε προτείνει τουλάχιστον το 2 % να συμπεριληφθεί στο 25 % για την κοινωνική ένταξη.

–Παιδική φτώχεια: τουλάχιστον 5 % για τα κράτη μέλη όπου η παιδική φτώχεια είναι ιδιαίτερα έντονη (κράτη μέλη στα οποία το μέσο ποσοστό παιδιών ηλικίας κάτω των 18 ετών που αντιμετώπισαν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κατά την περίοδο μεταξύ 2017 και 2019 ήταν ανώτερο από τον μέσο όρο της Ένωσης για την ίδια περίοδο, με βάση τα στοιχεία της Eurostat) και υποχρέωση όλων των άλλων κρατών μελών να διαθέσουν ένα κατάλληλο ποσό. Η Επιτροπή είχε προτείνει σταθερό ποσοστό 5 % για όλα τα κράτη μέλη.

–Απασχόληση των νέων: τουλάχιστον 12,5 % για όλα τα κράτη μέλη όπου η ανεργία των νέων είναι ιδιαίτερα έντονη (κράτη μέλη στα οποία το ποσοστό νέων ηλικίας 15 έως 29 ετών που βρίσκονταν εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης κατά την περίοδο μεταξύ 2017 και 2019 ήταν ανώτερο από τον μέσο όρο της Ένωσης για την ίδια περίοδο, με βάση τα στοιχεία της Eurostat) και υποχρέωση όλων των άλλων κρατών μελών να διαθέσουν ένα κατάλληλο ποσό. Η Επιτροπή είχε προτείνει 15 % για τα κράτη μέλη με ποσοστό ΕΑΕΚ που υπερβαίνει τον μέσο όρο.

–Οικοδόμηση ικανοτήτων για τους κοινωνικούς εταίρους και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών: όλα τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέσουν κατάλληλο ποσό και τα κράτη μέλη που έχουν λάβει σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις πρέπει να διαθέσουν τουλάχιστον ποσοστό 0,25 %. Η Επιτροπή είχε προτείνει «κατάλληλο» ποσό για όλα τα κράτη.

–Το άρθρο 8 σχετικά με τη σύνδεση μεταξύ του ΕΚΤ+ και του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Το νέο άρθρο περιλαμβάνει παραπομπές στις σχετικές διατάξεις του κανονισμού περί κοινών διατάξεων προκειμένου να ενισχυθεί η προβολή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

–Έγκριση του προγράμματος εργασίας του EaSI — το Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Επιτροπή θα συγκεντρώσει εμπειρογνωμοσύνη σχετικά με την εκπόνηση των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας μέσω διαβούλευσης με την ομάδα εργασίας του σκέλους EaSI που συστάθηκε στο πλαίσιο της επιτροπής του ΕΚΤ+ (επιτροπή που συστάθηκε με τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης), με συμμετοχή και άλλων ενδιαφερόμενων μερών. Το περιεχόμενο του προγράμματος εργασίας θα καθοριστεί σύμφωνα με τα άρθρα 25 και 26 (τροποποιημένο άρθρο 31) και η Επιτροπή θα εγκρίνει το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας με απλή απόφαση της Επιτροπής.

Η Επιτροπή χαιρετίζει το γεγονός ότι, με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε, διατηρούνται γενικώς οι συνολικοί στόχοι της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

Η Επιτροπή θα εκδώσει δύο δηλώσεις στις οποίες θα υπογραμμίζεται η δέσμευση της Επιτροπής να διασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη θα προβλέψουν κατάλληλο ποσό από τους πόρους που τους διατίθενται από το ΕΚΤ+ για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων και της παιδικής φτώχειας και ότι θα χρησιμοποιήσουν επίσης και άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ και τους διαθέσιμους εθνικούς πόρους για τη στήριξη επαρκών επενδύσεων στους τομείς αυτούς.

Οι εν λόγω δηλώσεις, οι οποίες ανακοινώθηκαν κατά τη συνεδρίαση της ΕΜΑ στις 3 Μαρτίου, θα τεθούν σε ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και θα προστεθούν στα πρακτικά του Συμβουλίου με την έκδοση της πράξης. Θα δημοσιευθούν στη σειρά C της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εν λόγω δηλώσεις επισυνάπτονται στο παράρτημα.

4.Συμπέρασμα

Η Επιτροπή αποδέχεται την πρόταση του Συμβουλίου.

(1)     https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=COM:2018:382:FIN  
(2)     https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:52020PC0447  
(3)    Υπολογισμός βάσει των εθνικών κατανομών των πόρων του ΕΚΤ+ στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης

Βρυξέλλες, 3.6.2021

COM(2021) 298 final

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

της

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

σχετικά με τη

θέση του Συμβουλίου για την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+)









ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Δηλώσεις της Επιτροπής

Σχετικά με τις επενδύσεις του ΕΚΤ+ για την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας

Το 2019 18 εκατομμύρια παιδιά στην ΕΕ αντιμετώπισαν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού και σε ορισμένα κράτη μέλη οι αριθμοί ήταν ιδιαίτερα υψηλοί. Η έξαρση της νόσου COVID-19 και οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της επιδείνωσαν τις ανισότητες και τη φτώχεια με εντονότερο αντίκτυπο στα παιδιά. Η παιδική φτώχεια αποτελεί φαινόμενο που απαντά σταθερά σε όλα τα κράτη μέλη και εξακολουθεί να είναι υψηλότερη σε σύγκριση με τη φτώχεια των ενηλίκων σε ηλικία εργασίας.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την ισορροπημένη συμφωνία που καθιστά το ΕΚΤ+ αποφασιστικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της πρόκλησης που συνιστά η παιδική φτώχεια. Η συμφωνία αναγνωρίζει ότι είναι επείγουσα ανάγκη να επενδύσουν όλα τα κράτη μέλη στα παιδιά.

Στις 24 Μαρτίου 2021 η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά με στόχο τη διαρθρωτική αντιμετώπιση της πρόκλησης. Κατά τον προγραμματισμό του ΕΚΤ+ η Επιτροπή θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη θα διαθέσουν την κατάλληλη χρηματοδότηση από το ΕΚΤ+ ώστε να συμβάλουν στην υλοποίηση της ευρωπαϊκής εγγύησης για τα παιδιά. Επιπλέον, θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν και άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ και τους διαθέσιμους εθνικούς πόρους για τη στήριξη επαρκών επενδύσεων στον τομέα αυτό.

Σχετικά με τις επενδύσεις του ΕΚΤ+ στην απασχόληση των νέων

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι νέοι έχουν πληγεί δυσανάλογα από την κοινωνικοοικονομική κρίση που προκάλεσε η έξαρση της νόσου COVID-19. Μεταξύ Δεκεμβρίου 2019 και Δεκεμβρίου 2020 η ανεργία των νέων στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες, ανεβάζοντας τον αριθμό των άνεργων νέων σε πάνω από 3,1 εκατομμύρια. Η Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι η ανεργία των νέων ήταν συστηματικά και σημαντικά υψηλότερη από εκείνη του ενήλικου πληθυσμού, με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία να δείχνουν διαφορά άνω των 10 ποσοστιαίων μονάδων (17,8 % σε σύγκριση με 6,6 % τον Δεκέμβριο του 2020).

Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι συννομοθέτες, η οποία αναγνωρίζει την πρόκληση σε όλα τα κράτη μέλη. Το ΕΚΤ+ είναι το σημαντικότερο χρηματοδοτικό μέσο της ΕΕ για την υλοποίηση των ενισχυμένων εγγυήσεων για τη νεολαία, που εγκρίθηκαν πρόσφατα, καθώς και άλλων σχετικών μέτρων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τη στήριξη της απασχόλησης των νέων.

Κατά τον προγραμματισμό του ΕΚΤ+ η Επιτροπή θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη θα διαθέσουν την κατάλληλη χρηματοδότηση από το ΕΚΤ+ για την υλοποίηση των ενισχυμένων εγγυήσεων για τη νεολαία. Επιπλέον, θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν και άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ και τους διαθέσιμους εθνικούς πόρους για τη στήριξη επαρκών επενδύσεων στον τομέα αυτό.