ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 17.3.2021

COM(2021) 128 final

2018/0209(COD)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

σχετικά με τη

θέση της Επιτροπής για την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση Προγράμματος για το Περιβάλλον και τη Δράση για το Κλίμα (LIFE) και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1293/2013

2018/0209 (COD)

1.Ιστορικό

Ημερομηνία διαβίβασης της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο [έγγραφο COM(2018) 385 final – 2018/0209 COD]:	18 Ιουνίου 2018
Ημερομηνία γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής:	17 Οκτωβρίου 2018
Ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών:	9 Οκτωβρίου 2018
Ημερομηνία καθορισμού της θέσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση:	17 Απριλίου 2019
Ημερομηνία καθορισμού της θέσης του Συμβουλίου:	16 Μαρτίου 2021

2.Στόχος της πρότασης της Επιτροπής

Πρωταρχικός στόχος της πρότασης ήταν η στήριξη της μετάβασης σε μια σύγχρονη, καθαρή και πιο κυκλική οικονομία, διασφαλίζοντας τη συνέχιση του προγράμματος LIFE μετά το 2020.

Το πρόγραμμα LIFE είναι το μοναδικό ταμείο της ΕΕ που είναι αποκλειστικά αφιερωμένο σε σκοπούς σχετικούς με το περιβάλλον και το κλίμα. Με τον σχετικά περιορισμένο προϋπολογισμό του, το πρόγραμμα LIFE στοχεύει σε ένα τμήμα μεταξύ των προγραμμάτων της ΕΕ για τη στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένων, αφενός των δραστηριοτήτων επίδειξης και, αφετέρου, των προγραμμάτων της ΕΕ που χρηματοδοτούν την ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας, αφετέρου. Έτσι, το πρόγραμμα αυτό συμβάλλει στη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στην παραγωγή νέων γνώσεων και στην εφαρμογή των γνώσεων αυτών.

Η πρόταση αποτελεί συνέχεια των αποτελεσμάτων της ενδιάμεσης αξιολόγησης του προγράμματος LIFE και των σχετικών δραστηριοτήτων διαβούλευσης.

Βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στον παρόντα κανονισμό, με αύξηση του μεγέθους και του πεδίου εφαρμογής της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας, η οποία επί του παρόντος χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020». Σε αντίθεση με τον ισχύοντα κανονισμό LIFE, η πρόταση δεν περιείχε λεπτομερείς διατάξεις σχετικά με τους τρόπους υλοποίησης, αλλά περιορίστηκε στον καθορισμό των ευρύτερων στόχων και των τύπων έργων.

3.Παρατηρήσεις σχετικά με τη θέση του Συμβουλίου

Η θέση του Συμβουλίου αντανακλά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο τριμερών διαλόγων. Η θέση του Συμβουλίου ενσωματώνει τις οριζόντιες διατάξεις που ορίστηκαν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ).

Σε σύγκριση με την πρώτη ανάγνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η θέση του Συμβουλίου περιλαμβάνει τις ακόλουθες βασικές τροποποιήσεις:

–κατάργηση της απεριόριστης διάρκειας του προγράμματος·

–πρόταση αναδρομικής εφαρμογής του κανονισμού από την 1η Ιανουαρίου 2021, προκειμένου να αποφευχθεί νομικό κενό πριν από την έκδοσή του·

–ενσωμάτωση του ειδικού ανά πρόγραμμα στόχου για το κλίμα και της αναφοράς στις φιλοδοξίες για τη βιοποικιλότητα·

–μείωση του κονδυλίου του προϋπολογισμού, σύμφωνα με το ποσό που προβλεπόταν στην αρχική πρόταση της Επιτροπής·

–βελτίωση της πρότασης της Επιτροπής σχετικά με τη σωρευτική και εναλλακτική χρηματοδότηση ώστε να καταστεί δυνατή η ομαλή εφαρμογή της σφραγίδας αριστείας·

–περιορισμός της στήριξης των διεθνών συμφωνιών για τη διοργάνωση πολυμερών διασκέψεων·

–κατάργηση της διάταξης για τη συμμετοχή κοινοπραξιών στην πρόσκληση υποβολής προτάσεων, σύμφωνα με την τρέχουσα πρακτική, και

–διαγραφή της εξουσιοδότησης της Επιτροπής για τον καθορισμό συμπληρωματικών προϋποθέσεων για τη συμμετοχή τρίτων χωρών στο πρόγραμμα.

Συνολικά, η συμφωνία αυτή αποτυπώνει την ισορροπημένη σύνθεση των θέσεων των συννομοθετών, διατηρεί τους αρχικούς στόχους της Επιτροπής και παραμένει εξίσου φιλόδοξη με την πρόταση της Επιτροπής.

4.Δηλώσεις της Επιτροπής

Η Επιτροπή προέβη σε τρεις δηλώσεις οι οποίες παρατίθενται στο παράρτημα.

5.Συμπέρασμα

Η Επιτροπή στηρίζει τα αποτελέσματα των διοργανικών διαπραγματεύσεων και μπορεί, επομένως, να δεχθεί τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση.

ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ

Δηλώσεις της Επιτροπής

(1)Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τον ειδικό λογότυπο του προγράμματος

Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι οι συννομοθέτες αποφάσισαν να διατηρήσουν τον λογότυπο του LIFE. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την οριζόντια προσέγγιση σύμφωνα με την οποία δεν θα πρέπει να προβλέπονται ειδικοί λογότυποι για προγράμματα στο πλαίσιο του μελλοντικού μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού. Η πρόθεση της Επιτροπής είναι να διασφαλίσει ότι οι Ευρωπαίοι βλέπουν την Ένωση συνολικά, χάρη στη χρήση του ενιαίου ευρωπαϊκού εμβλήματος από τα διάφορα προγράμματά της.

Το έμβλημα αυτό είναι κοινό για όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και θα καλύπτει σε σημαντικό βαθμό τις απαιτήσεις για απλή, συνεκτική και υποχρεωτική επικοινωνιακή κάλυψη και για προβολή όλων των προγραμμάτων.

Προκειμένου να επιτευχθεί συνολική συμφωνία για το πρόγραμμα, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχτεί τη διατήρηση του λογοτύπου του LIFE με τον όρο ότι αυτό θα γίνει μόνο για το πρόγραμμα LIFE και για τη συγκεκριμένη περίοδο προγραμματισμού.

Η Επιτροπή διατηρεί την πεποίθηση ότι η επικοινωνιακή κάλυψη και η προβολή της δράσης της ΕΕ προς ένα ευρύτερο κοινό είναι πιο αποτελεσματική χωρίς ειδικούς λογότυπους προγραμμάτων. Η Επιτροπή παραμένει στη διάθεση των συννομοθετών για να το αποδείξει αυτό πολύ πριν ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού.

(2)Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τη ρήτρα «μη διατύπωσης γνώμης»

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι όταν ο νομοθέτης αποκλίνει από τα κριτήρια που ορίζονται στο άρθρο 2 του κανονισμού 182/2011, θα πρέπει να αιτιολογείται η επιλογή διαφορετικής διαδικασίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προϋπόθεση για την εφαρμογή της διαδικασίας εξέτασης που είναι οι «ουσιαστικές επιπτώσεις» που έχει η έκδοση της εκτελεστικής πράξης αφορά το ποσό του σχετικού προϋπολογισμού και ότι η προϋπόθεση αυτή δεν πληρούται στην περίπτωση του προγράμματος LIFE.

Επιπλέον η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η συστηματική επίκληση του άρθρου 5 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο στοιχείο β) αντιβαίνει στο γράμμα και το πνεύμα του κανονισμού 182/2011 (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13). Η προσφυγή στην εν λόγω διάταξη πρέπει να ανταποκρίνεται σε ειδική ανάγκη παρέκκλισης από τον κανόνα που ισχύει καταρχήν, ο οποίος ορίζει ότι η Επιτροπή μπορεί να εκδίδει σχέδιο εκτελεστικής πράξης όταν δεν διατυπώνεται γνώμη. Με δεδομένο ότι πρόκειται για εξαίρεση από τον γενικό κανόνα του άρθρου 5 παράγραφος 4, η προσφυγή στο δεύτερο εδάφιο στοιχείο β) δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ως «διακριτική ευχέρεια» του νομοθέτη, αλλά πρέπει να ερμηνεύεται με περιοριστικό τρόπο και άρα να αιτιολογείται.

(3)Η δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τη συμβολή του προγράμματος LIFE στους φιλόδοξους στόχους για τη βιοποικιλότητα

Σύμφωνα με τη διοργανική συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, καθώς και για τους νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένου χάρτη πορείας για την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων (2018/2070 (ACI)), η Επιτροπή θα καθορίσει, σε συνεργασία με το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, μια αποτελεσματική, διαφανή και ολοκληρωμένη μεθοδολογία για την παρακολούθηση των δαπανών για τη βιοποικιλότητα, με στόχο την επίτευξη του στόχου της διάθεσης του 7,5 % των ετήσιων δαπανών του ΠΔΠ στο πλαίσιο των στόχων του ΠΔΠ για το 2024 και των στόχων βιοποικιλότητας για το 2027 .

Μετά τον καθορισμό της μεθοδολογίας αυτής, η Επιτροπή θα υποβάλει έως τις 31 Ιουλίου 2022 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τη συμβολή του κανονισμού LIFE στον φιλόδοξο στόχο για τη βιοποικιλότητα. Οι δαπάνες του προγράμματος LIFE για τους στόχους βιοποικιλότητας θα αναφέρονται ετησίως στις προγραμματικές δηλώσεις επιχειρησιακών δαπανών. Η συμβολή του στην κατάσταση διατήρησης των οικοτόπων και των ειδών θα αναλυθεί στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αξιολόγησης που προβλέπεται το 2024 και αναφέρεται στο άρθρο 19 του κανονισμού LIFE».