ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 20.5.2020

COM(2020) 552 final

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ουγγαρία

Έκθεση που συντάχθηκε σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

1. Εισαγωγή

Στις 20 Μαρτίου 2020 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η ρήτρα, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, στο άρθρο 6 παράγραφος 3, στο άρθρο 9 παράγραφος 1 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, καθώς και στο άρθρο 3 παράγραφος 5 και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, διευκολύνει τον συντονισμό των δημοσιονομικών πολιτικών σε περιόδους σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή κοινοποίησε στο Συμβούλιο την άποψή της σύμφωνα με την οποία, δεδομένης της αναμενόμενης σοβαρής επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που προκύπτει από την έξαρση της νόσου COVID-19, οι τρέχουσες συνθήκες επιτρέπουν την ενεργοποίηση της ρήτρας. Στις 23 Μαρτίου 2020 οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών συμφώνησαν με την εκτίμηση της Επιτροπής. Η ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής επιτρέπει την προσωρινή απόκλιση από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική βιωσιμότητα μεσοπρόθεσμα. Όσον αφορά το διορθωτικό σκέλος, το Συμβούλιο μπορεί επίσης να αποφασίσει, κατόπιν συστάσεως της Επιτροπής, να εγκρίνει αναθεωρημένη δημοσιονομική πορεία. Η γενική ρήτρα διαφυγής δεν αναστέλλει τις διαδικασίες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τις δημοσιονομικές απαιτήσεις που θα ίσχυαν κανονικά, ενώ δίνει παράλληλα στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο τη δυνατότητα να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για τον συντονισμό των πολιτικών στο πλαίσιο του Συμφώνου.

Τα στοιχεία που κοινοποίησαν οι ουγγρικές αρχές στις 31 Μαρτίου 2020 και επικυρώθηκαν εν συνεχεία από την Eurostat 1 δείχνουν ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στην Ουγγαρία ανήλθε στο 2,0 % του ΑΕΠ το 2019, ενώ το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης βρισκόταν στο 66,3 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, η Ουγγαρία αναμένει έλλειμμα 3,8 % του ΑΕΠ και χρέος 72,6 % του ΑΕΠ το 2020.

Τα αριθμητικά στοιχεία για το αναμενόμενο για το 2020 έλλειμμα καταδεικνύουν, εκ πρώτης όψεως, την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος, όπως αυτό ορίζεται στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή συνέταξε την παρούσα έκθεση, στην οποία αναλύεται η συμμόρφωση της Ουγγαρίας με τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους που προβλέπονται στη Συνθήκη. Η έκθεση λαμβάνει υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες και δίνει τη δέουσα προσοχή στον σοβαρό οικονομικό κλυδωνισμό που συνδέεται με την πανδημία COVID-19.

Πίνακας 1. Έλλειμμα και χρέος της γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ)

2016

2017

2018

2019

2020

COM

2021

COM

Κριτήριο του ελλείμματος

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

-1,8

-2,5

-2,1

-2,0

-5,2

-4,0

Κριτήριο του χρέους

Ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης

75,5

72,9

70,2

66,3

75,0

73,5

Πηγή: Eurostat, εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020.

2. Κριτήριο του ελλείμματος

Με βάση το πρόγραμμα σύγκλισης του 2020, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της Ουγγαρίας το 2020 αναμένεται να ανέλθει σε 3,8 % του ΑΕΠ, ποσοστό υψηλότερο και όχι πλησίον της τιμής αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη.

Η αναμενόμενη υπέρβαση της τιμής αναφοράς της Συνθήκης για το 2020 είναι έκτακτη, καθώς προκύπτει από σοβαρή επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19, στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020 προβλέπεται συρρίκνωση του πραγματικού ΑΕΠ το 2020 κατά 7 %.

Η αναμενόμενη υπέρβαση της τιμής αναφοράς της Συνθήκης δεν θα είναι προσωρινή βάσει των εαρινών προβλέψεων της Επιτροπής του 2020, σύμφωνα με τις οποίες το έλλειμμα θα παραμείνει πάνω από το 3 % του ΑΕΠ το 2021.

Εν κατακλείδι, το αναμενόμενο για το 2020 έλλειμμα είναι υψηλότερο και όχι πλησίον της τιμής αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Η αναμενόμενη υπέρβαση θεωρείται έκτακτη αλλά όχι προσωρινή, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, από την ανάλυση προκύπτει ότι, εκ πρώτης όψεως, δεν πληρούται το κριτήριο του ελλείμματος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/97.

3.Κριτήριο του χρέους

Ο δείκτης του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ μειώθηκε από 70,2 % το 2018 σε 66,3 % το 2019. Τόσο η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ όσο και ο υψηλός αποπληθωριστής ΑΕΠ είχαν μειωτική για το χρέος επίδραση μέσω της επίδρασης παρονομαστή και υπεραντιστάθμισαν την οριακή αύξηση του χρέους που οφείλεται σε προσαρμογές αποθεμάτων-ροών.

Από τα κοινοποιηθέντα στοιχεία προκύπτει ότι η Ουγγαρία δεν συμμορφώθηκε, το 2019, με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους, δεδομένου ότι η απόκλιση από την τιμή αναφοράς είναι -5,2 % του ΑΕΠ.

Συνεπώς, από την ανάλυση προκύπτει ότι το κριτήριο του χρέους πληρούται με βάση τα απολογιστικά στοιχεία του 2019.

4. Σχετικοί παράγοντες

Το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης ορίζει ότι, εάν ένα κράτος μέλος δεν πληροί τους όρους ενός ή αμφοτέρων των κριτηρίων αυτών, η Επιτροπή οφείλει να συντάξει έκθεση. Η εν λόγω έκθεση πρέπει να «λαμβάνει επίσης υπόψη το κατά πόσον το δημόσιο έλλειμμα υπερβαίνει τις δαπάνες δημοσίων επενδύσεων, καθώς και όλους τους άλλους σχετικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της μεσοπρόθεσμης οικονομικής και δημοσιονομικής κατάστασης του κράτους μέλους».

Οι παράγοντες αυτοί διευκρινίζονται περαιτέρω στο άρθρο 2 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, το οποίο προβλέπει επίσης ότι η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη «οποιονδήποτε άλλο παράγοντα ο οποίος, κατά τη γνώμη του οικείου κράτους μέλους, συμβάλλει στην ολοκληρωμένη ποιοτική αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους και τον οποίον το κράτος μέλος έχει προτείνει στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή».

Όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, όσον αφορά το κριτήριο του ελλείμματος, το 2020, δεδομένου ότι ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 60 % και δεν πληρούνται οι δύο προϋποθέσεις —δηλαδή να παραμένει το έλλειμμα πλησίον της τιμής αναφοράς και η υπέρβαση της τιμής αυτής να είναι προσωρινή— οι σχετικοί παράγοντες δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη κατά τα στάδια που οδηγούν στην απόφαση για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος βάσει του κριτηρίου του ελλείμματος για την Ουγγαρία

Στην παρούσα κατάσταση, ένας σημαντικός πρόσθετος παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη όσον αφορά το 2020 είναι ο οικονομικός αντίκτυπος της πανδημίας COVID-19, η οποία έχει πολύ σημαντικές επιπτώσεις στη δημοσιονομική κατάσταση και δημιουργεί ιδιαίτερα αβέβαιες προοπτικές. Η πανδημία οδήγησε επίσης στην ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής.

4,1. Πανδημία COVID-19

Η πανδημία COVID-19 οδήγησε σε σοβαρό οικονομικό κλυδωνισμό, ο οποίος έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι συνέπειες ως προς την αύξηση του ΑΕΠ θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια τόσο της πανδημίας όσο και των μέτρων που λαμβάνονται από τις εθνικές αρχές και σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο για την επιβράδυνση της εξάπλωσής της, την προστασία των παραγωγικών ικανοτήτων και τη στήριξη της συνολικής ζήτησης. Τα κράτη μέλη έχουν ήδη θεσπίσει ή θεσπίζουν δημοσιονομικά μέτρα για να ενισχύσουν την ικανότητα των συστημάτων υγείας και να ανακουφίσουν τα άτομα και τους κλάδους που πλήττονται ιδιαίτερα. Έχουν επίσης εγκριθεί σημαντικά μέτρα στήριξης της ρευστότητας και άλλες εγγυήσεις. Με την επιφύλαξη λεπτομερέστερων πληροφοριών, οι αρμόδιες στατιστικές αρχές πρέπει να εξετάζουν κατά πόσον τα εν λόγω μέτρα συνεπάγονται ή όχι άμεσες επιπτώσεις στο ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης. Σε συνδυασμό με την κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας, τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στη σημαντική αύξηση του δημόσιου ελλείμματος και στην επιδείνωση της κατάστασης του χρέους.

4.2 Μεσοπρόθεσμη οικονομική θέση

Πριν από την πανδημία COVID-19, η ουγγρική οικονομία βρισκόταν σε πορεία σταδιακής επιβράδυνσης έπειτα από αρκετά χρόνια αξιοσημείωτης ανάπτυξης. Σύμφωνα με τις χειμερινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ αναμενόταν να μειωθεί από 4,9 % το 2019 σε 3,4 % το 2020 και σε 2,8 % το 2021. Η πανδημία COVID-19 άλλαξε ριζικά αυτή την εικόνα. Τα μέτρα ανάσχεσης με στόχο την καταπολέμηση της πανδημίας περιορίζουν σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα βραχυπρόθεσμα. Προς το παρόν, είναι δύσκολο να εκτιμηθούν το βάθος και η διάρκεια της ύφεσης, αλλά από τους πρώτους δείκτες προκύπτει ταχεία μείωση της οικονομικής δραστηριότητας και της απασχόλησης. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020 βασίζονται στην παραδοχή ότι τα υγειονομικά μέτρα θα έχουν αρθεί σε μεγάλο βαθμό έως το τρίτο τρίμηνο του 2020, γεγονός που θα καταστήσει δυνατή την ανάκαμψη της παραγωγής. Το πραγματικό ΑΕΠ της Ουγγαρίας προβλέπεται να μειωθεί κατά 7 % το 2020. Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να αυξηθεί από 3,4 % το 2019 σε 7 % κατά μέσο όρο το 2020. Το γεγονός αυτό αποτελεί ελαφρυντικό παράγοντα κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης της Ουγγαρίας με το κριτήριο του ελλείμματος το 2020.

Η εν λόγω πρόβλεψη περιβάλλεται από ασυνήθιστα υψηλό βαθμό αβεβαιότητας, η οποία οφείλεται πρωτίστως στη διάρκεια της πανδημίας και στα μέτρα ανάσχεσης.

4.3 Μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική θέση

Η Ουγγαρία υπόκειται σε διαδοχικές διαδικασίες σημαντικής απόκλισης από τον Ιούνιο του 2018. Έκτοτε, το Συμβούλιο έχει εκδώσει εξαμηνιαίες συστάσεις στις οποίες η Ουγγαρία δεν έχει ανταποκριθεί με αποτελεσματική δράση, αποκλίνοντας σημαντικά και κατ’ εξακολούθηση από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής.

Στις 14 Ιουνίου 2019, διατυπώθηκε σύσταση προς την Ουγγαρία να διασφαλίσει ότι ο ονομαστικός ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών δεν θα υπερβεί το 3,3 % (στο εξής: τιμή αναφοράς για τις δαπάνες) το 2019, ποσοστό που αντιστοιχεί σε διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 1,0 % του ΑΕΠ 2 . Η συνολική αξιολόγηση υποδηλώνει την ύπαρξη σημαντικής απόκλισης από τη συνιστώμενη πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2019, καθώς και το 2018-2019 συνολικά.

Το πρόγραμμα σύγκλισης παρέχει πληροφορίες σχετικά με νέα μέτρα για την ανάσχεση της πανδημίας και τη στήριξη της οικονομίας. Με βάση το πρόγραμμα σύγκλισης, τα μέτρα πολιτικής που έχουν εγκριθεί μέχρι σήμερα για τον μετριασμό των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 εκτιμάται ότι θα έχουν δημοσιονομική επίπτωση ύψους 2,8 % του ΑΕΠ το 2020. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου με ανακατανομή δαπανών εντός του προϋπολογισμού, αποθεματικά και νέους φόρους. Στα μέτρα μετριασμού περιλαμβάνονται μέτρα που αποσκοπούν στη στήριξη της αγοράς εργασίας, φορολογικές ελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις και δαπάνες που σχετίζονται με την κατάσταση ιατρικής έκτακτης ανάγκης. Έχουν ανακοινωθεί πρόσθετα μέτρα για τη στήριξη της ανάκαμψης (1,4 % του ΑΕΠ) και για τη στήριξη της αγοράς εργασίας (0,4 % του ΑΕΠ), αλλά δεν έχουν ακόμη εγκριθεί. Συνολικά, ενώ τα συνολικά έσοδα παραμένουν αμετάβλητα σε σύγκριση με το 2019, οι τρέχουσες δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά και να αντισταθμιστούν μόνο εν μέρει από περικοπή των κεφαλαιουχικών δαπανών.

Το 2021, σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, το έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί σε 2,7 % του ΑΕΠ. Αναμένονται μέτρια ανάκαμψη των φορολογικών εσόδων και μείωση των τρεχουσών δαπανών, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατακόρυφα, υποστηριζόμενες επίσης από ενωσιακά κονδύλια. Μεσοπρόθεσμα, το πρόγραμμα σύγκλισης σχεδιάζει να μειώσει το έλλειμμα σε 2,2 % το 2022 και να ανέλθει σε 1,6 % του ΑΕΠ το 2023 και 1,0 % του ΑΕΠ το 2024. Τα εν λόγω σχέδια βασίζονται σε μακροοικονομικές παραδοχές που προϋποθέτουν μέση αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,4 % περίπου την περίοδο 2022-2024.

4.4. Μεσοπρόθεσμη θέση του δημόσιου χρέους

Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να αυξηθεί από 66,3 % του ΑΕΠ το 2019 σε 75,0 % το 2020.

Η ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους έχει επικαιροποιηθεί με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020. Η εν λόγω ανάλυση αναφέρει ότι, παρά τους κινδύνους, η κατάσταση του χρέους παραμένει βιώσιμη μεσοπρόθεσμα, λαμβανομένων υπόψη σημαντικών ελαφρυντικών παραγόντων (μεταξύ των οποίων το προφίλ του χρέους). Ειδικότερα, ενώ η κατάσταση του δημόσιου χρέους έχει επιδεινωθεί λόγω της κρίσης της νόσου COVID-19, ο δείκτης χρέους στο βασικό σενάριο αναμένεται να είναι σε βιώσιμη (φθίνουσα) τροχιά μεσοπρόθεσμα 3 .

Διάγραμμα 1: δείκτης δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ, Ουγγαρία, % του ΑΕΠ

Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής

4.5 Άλλοι παράγοντες που προβάλλονται από το κράτος μέλος

Στις 11 Μαΐου 2020, οι ουγγρικές αρχές διαβίβασαν επιστολή με τους σχετικούς παράγοντες σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97. Η ανάλυση που παρουσιάζεται στις προηγούμενες ενότητες καλύπτει ήδη σε γενικές γραμμές τους βασικούς παράγοντες που προβάλλονται από τις αρχές.

5. Συμπεράσματα

Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της Ουγγαρίας το 2020 αναμένεται να αυξηθεί στο 3,8 % του ΑΕΠ, ποσοστό υψηλότερο και όχι πλησίον της τιμής αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Η αναμενόμενη υπέρβαση της τιμής αναφοράς θεωρείται έκτακτη αλλά όχι προσωρινή.

Το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης ανήλθε στο 66,3 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2019, υπερβαίνοντας την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζεται στη Συνθήκη. Η Ουγγαρία συμμορφώθηκε με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους το 2019.

Σύμφωνα με τη Συνθήκη και το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η παρούσα έκθεση εξέτασε επίσης τους σχετικούς παράγοντες. Όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/97, όσον αφορά τη συμμόρφωση με το κριτήριο του ελλείμματος το 2020, δεδομένου ότι ο λόγος δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ το 2020 υπερβαίνει την τιμή αναφοράς 60 % και δεν πληρούνται οι δύο προϋποθέσεις —δηλαδή να παραμένει το έλλειμμα πλησίον της τιμής αναφοράς και η υπέρβαση της τιμής αυτής να είναι προσωρινή— οι σχετικοί παράγοντες δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη κατά τα στάδια που οδηγούν στην απόφαση για την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος βάσει του κριτηρίου του ελλείμματος για την Ουγγαρία.

Συνολικά, από την ανάλυση προκύπτει ότι δεν πληρούται το κριτήριο του ελλείμματος, όπως ορίζεται στη Συνθήκη και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1467/1997.

(1) https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/10294648/2-22042020-AP-EN.pdf/6c8f0ef4-6221-1094-fef7-a07764b0369f

(2) Σύσταση του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2019, με σκοπό τη διόρθωση της σημαντικής παρατηρηθείσας απόκλισης από την πορεία προσαρμογής για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου στην Ουγγαρία (2019/C 210/02), ΕΕ C 210 της 21.6.2019, σ. 4

(3) Το βασικό σενάριο βασίζεται στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2020. Μετά το 2021 λαμβάνεται ως παραδοχή η σταδιακή προσαρμογή της δημοσιονομικής πολιτικής, σύμφωνα με τα πλαίσια της ΕΕ για τον συντονισμό και την εποπτεία της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής. Η πρόβλεψη της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ γίνεται σύμφωνα με τη λεγόμενη μεθοδολογία T+10 της ομάδας εργασίας «κενό παραγωγής» (OGWG) της επιτροπής οικονομικής πολιτικής (EPC). Ειδικότερα, η ουσιαστική (πραγματική) αύξηση του ΑΕΠ οφείλεται στη δυνητική αύξηση του ΑΕΠ και επηρεάζεται από τυχόν πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή που λαμβάνεται υπόψη (μέσω του δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή). Ο πληθωρισμός θεωρείται ότι συγκλίνει σταδιακά στο 2 %. Οι παραδοχές για τα επιτόκια καθορίζονται σύμφωνα με τις προσδοκίες των χρηματοπιστωτικών αγορών. Το δυσμενές σενάριο βασίζεται στην παραδοχή για υψηλότερα επιτόκια (κατά 500 μονάδες βάσης) και χαμηλότερη αύξηση του ΑΕΠ (κατά -0,5 εκατοστιαίες μονάδες), σε σχέση με το βασικό σενάριο (κατά τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων).