ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 23.7.2020
COM(2020) 329 final
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
Επικαιροποιημένο σχέδιο δράσης για μια βιώσιμη, ανθεκτική και ανταγωνιστική γαλάζια οικονομία στην ατλαντική περιοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης
{SWD(2020) 140 final}
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
1.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
2.
ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΟΡΑΜΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ, ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΓΑΛΑΖΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΕΕ
3.
ΠΥΛΩΝΕΣ
ΠΥΛΩΝΑΣ I:
ΟΙ ΛΙΜΕΝΕΣ ΩΣ ΠΥΛΕΣ ΚΑΙ ΚΟΜΒΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΓΑΛΑΖΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Στόχος 1:
Οι λιμένες ως πύλες εμπορίου στον Ατλαντικό
Στόχος 2:
Οι λιμένες ως καταλύτες για την επιχειρηματικότητα
ΠΥΛΩΝΑΣ II: ΓΑΛΑΖΙΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
Στόχος 3:
Ποιοτική εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση
Στόχος 4:
Ωκεανογραφικός γραμματισμός
ΠΥΛΩΝΑΣ ΙΙΙ: ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Στόχος 5:
Προώθηση ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα μέσω των θαλάσσιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
ΠΥΛΩΝΑΣ IV: ΥΓΙΗΣ ΩΚΕΑΝΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΕΣ ΑΚΤΕΣ
Στόχος 6:
Ισχυρότερη ανθεκτικότητα των ακτών
Στόχος 7:
Η μάχη κατά της θαλάσσιας ρύπανσης
4.
ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΡΑΣΗΣ
4.1.
ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ
4.2.
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ
4.3.
ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ
5.
ΕΥΡΥΤΕΡΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
6.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η θαλάσσια στρατηγική για τον Ατλαντικό εγκρίθηκε το 2011 με σκοπό τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης της γαλάζιας οικονομίας στα κράτη μέλη της ΕΕ που βρέχονται από τον Ατλαντικό. Το 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε ένα σχέδιο δράσης για τον Ατλαντικό με στόχο την εφαρμογή της στρατηγικής. Για να δοθεί νέα ώθηση σε μια βιώσιμη θαλάσσια οικονομία που μπορεί να δημιουργήσει θέσεις απασχόλησης, είναι καιρός να επικαιροποιηθούν οι προτεραιότητες για την περιφερειακή συνεργασία, κατόπιν διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη και ως νέα συμβολή στην ανάκαμψη της Ευρώπης από την άνευ προηγουμένου κοινωνικοοικονομική κρίση που προκλήθηκε από την τρέχουσα πανδημία COVID-19.
Η γαλάζια οικονομία στον Ατλαντικό Ωκεανό παρήγαγε 73,4 δισ. EUR ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας (ΑΠΑ) και απασχολούσε 1,29 εκατομμύρια άτομα το 2017. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη θαλάσσια λεκάνη της ΕΕ, η οποία αντιπροσωπεύει το 36 % της ΑΠΑ της γαλάζιας οικονομίας της ΕΕ. Πολλοί τομείς της γαλάζιας οικονομίας στην περιοχή του Ατλαντικού αναμένεται να πληγούν από την τρέχουσα κρίση· ιδίως ο παράκτιος και θαλάσσιος τουρισμός, ο οποίος είναι ο μεγαλύτερος τομέας της γαλάζιας οικονομίας του Ατλαντικού, που παράγει 27 δισ. EUR σε όρους ΑΠΑ και απασχολεί 0,76 εκατ. άτομα.
Ανταποκρινόμενη στην κρίση COVID-19, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη θεσπίσει σειρά μέτρων. Ειδικότερα, για να συμβάλει στην αποκατάσταση της οικονομικής και κοινωνικής ζημίας που προκάλεσε η πανδημία του κορονοϊού, στην εκκίνηση της ευρωπαϊκής ανάκαμψης και στην προστασία και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε στις 27 Μαΐου 2020
την πρότασή της
για ένα εκτεταμένο σχέδιο ανάκαμψης. Για να διασφαλιστεί ότι η ανάκαμψη είναι βιώσιμη, ομοιόμορφη, χωρίς αποκλεισμούς και δίκαιη για όλα τα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία
ενός νέου μέσου ανάκαμψης, καλούμενου Next Generation EU,
με κονδύλια ύψους 750 δισ. EUR, που θα ενταχθεί σε έναν ισχυρό, σύγχρονο και ανανεωμένο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ.
Οι προσπάθειες της ΕΕ για την ανάκαμψη της οικονομίας επικεντρώνονται στην έννοια της βιωσιμότητας, η οποία αποτελεί τη βάση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2019. Σκοπός της φιλόδοξης αυτής δέσμης μέτρων, είναι να καταστήσει την Ευρώπη την πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρο έως το 2050 και να προαγάγει την υγεία του πλανήτη μας, της οικονομίας και του ανθρώπου.
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία τονίζει τον κεντρικό ρόλο της γαλάζιας οικονομίας ως καίριου διευκολυντικού παράγοντα για την επίτευξη των στόχων αυτών. Ο ρόλος των ωκεανών στην άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή σε αυτήν αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο. Ο κλάδος της γαλάζιας οικονομίας μπορεί να συμβάλει στη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια κυρίως με την αξιοποίηση των αυξανόμενων δυνατοτήτων των υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την σε μεγαλύτερο βαθμό βιώσιμη διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Επιπλέον, ο κλάδος αυτός μπορεί να συμβάλει στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής προάγοντας λύσεις βασιζόμενες στη φύση και βελτιώνοντας τη χρήση των υδατικών και θαλάσσιων πόρων, λόγου χάρη προάγοντας την παραγωγή και τη χρήση νέων πηγών πρωτεΐνης ικανών να ανακουφίσουν την πίεση στις καλλιεργούμενες εκτάσεις. Για τον σκοπό αυτό, ως βασικό στοιχείο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στις 20 Μαΐου τη νέα στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030, με σκοπό την προστασία της φύσης και την αναστροφή της υποβάθμισης των οικοσυστημάτων. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε επίσης μια στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» («Farm to Fork») για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων.
Επίσης, στο πλαίσιο των προσπαθειών ανάκαμψης, η ΕΕ εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές πολιτικής για τον τουρισμό, με στόχο ολόκληρη η Ευρώπη να μπορέσει να επωφεληθεί από μια ξεκούραστη και, πρωτίστως, ασφαλή τουριστική περίοδο. Η ανακοίνωση με τίτλο «Τουρισμός και μεταφορές το 2020 και μετά» υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της προστασίας και της αποκατάστασης του χερσαίου και θαλάσσιου φυσικού κεφαλαίου της Ευρώπης, σύμφωνα με τη στρατηγική προσέγγιση για μια βιώσιμη γαλάζια και πράσινη οικονομία.
Το αναθεωρημένο σχέδιο δράσης συμβάλλει στις προσπάθειες ανάκαμψης στο πλαίσιο της γαλάζιας οικονομίας με επίκεντρο βασικούς τομείς που συνδυάζουν τον βιώσιμο μετασχηματισμό με υψηλό δυναμικό δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στις παράκτιες κοινότητες του Ατλαντικού. Για παράδειγμα, εκτός από την προώθηση του βιώσιμου παράκτιου τουρισμού, η μετάβαση σε υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες απασχόλησης στον Ατλαντικό. Η πράσινη ναυτιλία και οι καινοτόμες λιμενικές δραστηριότητες που προτείνονται στο παρόν σχέδιο δράσης θα συμβάλουν στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της ΕΕ.
Το παρόν σχέδιο δράσης είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας που άρχισε με την ενδιάμεση επανεξέταση που δημοσιεύθηκε το 2018 και συνεχίστηκε με διαβουλεύσεις από τη βάση προς την κορυφή με τα ενδιαφερόμενα μέρη και τα κράτη μέλη του Ατλαντικού. Η ενδιάμεση επανεξέταση απέδειξε ότι το σχέδιο δράσης για τον Ατλαντικό είχε οδηγήσει σε περισσότερα από 1 200 νέα θαλάσσια έργα και σε επενδύσεις ύψους σχεδόν 6 δισ. EUR, κυρίως από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τόνισε επίσης την ανάγκη για βελτιώσεις όσον αφορά τη θεματική εστίαση του σχεδίου, τη δομή διακυβέρνησης και την εισαγωγή ενός πλαισίου παρακολούθησης.
2.ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΟΡΑΜΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ, ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΓΑΛΑΖΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΕΕ
Σκοπός του αναθεωρημένου σχεδίου δράσης 2.0 για τον Ατλαντικό είναι η απελευθέρωση του δυναμικού της γαλάζιας οικονομίας στην περιοχή του Ατλαντικού και παράλληλα η διατήρηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και η συμβολή στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή σε αυτή. Οι εν λόγω στόχοι συνάδουν με τις παγκόσμιες δεσμεύσεις για βιώσιμη ανάπτυξη και ενσωματώνονται πλήρως στις πολιτικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2019 - 2024, συγκεκριμένα στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, μια οικονομία στην υπηρεσία των ανθρώπων και μια ισχυρότερη Ευρώπη στον κόσμο.
Το σχέδιο δράσης φιλοδοξεί να επιτύχει επτά στόχους στο πλαίσιο τεσσάρων θεματικών πυλώνων μέσω συγκεκριμένων δράσεων κινητοποιώντας όλους τους συναφείς ενδιαφερομένους για τον Ατλαντικό:
|
Οι λιμένες του Ατλαντικού ως πύλες και κόμβοι για τη γαλάζια οικονομία
|
Η ατλαντική περιοχή της ΕΕ προάγει τις γαλάζιες δεξιότητες του μέλλοντος και τον ωκεανογραφικό γραμματισμό
|
Έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία – η διεθνής διάσταση
Η ατλαντική περιοχή της ΕΕ εκμεταλλεύεται τις θαλάσσιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
|
Η ατλαντική περιοχή της ΕΕ είναι υγιής και έχει ανθεκτικές ακτές
|
3.ΠΥΛΩΝΕΣ
Το νέο σχέδιο δράσης περιλαμβάνει τέσσερις πυλώνες που αποτελούν έναν πρακτικό τρόπο υλοποίησης του κοινού οράματος. Είναι άρρηκτα αλληλένδετοι και έχουν διαπεριφερειακό χαρακτήρα. Οι τέσσερις αυτοί πυλώνες πραγματεύονται βασικές προκλήσεις και στόχος τους είναι να ενθαρρύνουν τη βιώσιμη γαλάζια ανάπτυξη και να συμβάλουν στην ευρύτερη εδαφική συνεργασία και συνοχή στην ατλαντική περιοχή της ΕΕ. Οι ερευνητικές δραστηριότητες που υλοποιούνται στο πλαίσιο των δηλώσεων του Galway και του Belém καθώς και της Διατλαντικής Συμμαχίας Ωκεανογραφικής Έρευνας (AORA) τέμνουν εγκάρσια όλους τους πυλώνες. Δίνουν μια διεθνή διάσταση στο σχέδιο δράσης και υποστηρίζουν την υλοποίησή του με τη βελτίωση της κατανόησης του μεταβαλλόμενου Ατλαντικού Ωκεανού και των επιδράσεών του στις παράκτιες κοινότητες και με την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων.
Οι πυλώνες επικεντρώνονται σε ζητήματα τα οποία δεν μπορούν να επιλυθούν από μία μόνο παράκτια περιοχή ή από ένα μόνο κράτος ή σε περιπτώσεις που κρίνεται αποτελεσματικότερη η από κοινού δράση και η αντιμετώπιση προκλήσεων σημαντικών για την καθημερινότητα των κατοίκων παράκτιων περιοχών.
Η ανατροφοδότηση που ελήφθη από τη διαδικασία διαβούλευσης και οι συζητήσεις με τα πέντε κράτη μέλη της ΕΕ έχουν συμβάλει στον προσδιορισμό συγκεκριμένων, πλην όμως αλληλένδετων και αλληλοενισχυόμενων, στόχων και δράσεων. Οι στόχοι και οι δράσεις που έχουν συμφωνηθεί δεν είναι εξαντλητικοί.
Το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την παρούσα ανακοίνωση διευκρινίζει αναλυτικά τις συγκεκριμένες δράσεις και τις αντίστοιχες οδούς υλοποίησης στο πλαίσιο έκαστου πυλώνα.
ΠΥΛΩΝΑΣ I: ΟΙ ΛΙΜΕΝΕΣ ΩΣ ΠΥΛΕΣ ΚΑΙ ΚΟΜΒΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΓΑΛΑΖΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ο παράκτιος τουρισμός, η υδατοκαλλιέργεια, η ναυπηγική βιομηχανία, καθώς και αναπτυσσόμενες βιομηχανίες, όπως οι θαλάσσιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, έχουν ως επίκεντρο τη δραστηριότητα των λιμένων ή συνδέονται στενά με αυτή. Οι λιμένες μπορούν να διαδραματίσουν μείζονα ρόλο τόσο για τη βιώσιμη ανάπτυξη των εν λόγω κλάδων όσο και για τη μετάβαση σε μια οικονομία χωρίς ανθρακούχες εκπομπές. Για να αξιοποιηθεί αυτή η ευκαιρία είναι αναγκαία η επανεξέταση του ρόλου και του δυναμικού των λιμένων του Ατλαντικού. Ταυτόχρονα, πρέπει να ενισχυθεί ο ρόλος των φορέων εκμετάλλευσης λιμένων ως καταλυτών για τη γαλάζια επιχειρηματικότητα. Από την άλλη πλευρά, οι λιμένες πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους ώστε να κινητοποιηθεί χρηματοδότηση για έξυπνες υποδομές και να σχεδιαστεί καλύτερα η ανάπτυξη της χωρητικότητας με στόχο την ανταπόκριση στην αύξηση του εμπορίου.
Η καινοτομία στον τομέα της ναυτιλίας μπορεί να συνδράμει στην εξάλειψη των ανθρακούχων εκπομπών από ναυτιλιακές πηγές. Επί παραδείγματι, υπάρχουν διαθέσιμες τεχνολογίες οι οποίες μειώνουν τις ανθρακούχες εκπομπές που παράγουν τα σκάφη. Τέτοιες τεχνολογίες είναι το υγροποιημένο φυσικό αέριο, η παραγωγή υδρογόνου, η αέρια λίπανση, η αιολική πρόωση και οι τεχνολογίες εξάτμισης. Η εγκατάσταση υποδομών επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού για εναλλακτικά καύσιμα σε λιμένες και τερματικούς σταθμούς φόρτωσης και εκφόρτωσης, και για ελλιμενισμένα πλοία, θα βελτίωνε σημαντικά την ποιότητα του αέρα στις παράκτιες κοινότητες.
Προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες που προσδιορίζονται ανωτέρω, ο πυλώνας περιλαμβάνει δύο ειδικούς στόχους και μια δέσμη συγκεκριμένων δράσεων.
Στόχος 1:
Οι λιμένες ως πύλες εμπορίου στον Ατλαντικό
|
Δράσεις
|
|
►Ανάπτυξη θαλάσσιων αρτηριών του ΔΕΔ-Μ στον Ατλαντικό
►Δημιουργία ενός δικτύου πράσινων λιμένων έως το 2025
►Προώθηση των ναυτιλιακών συνδέσεων μικρών αποστάσεων στην περιοχή του Ατλαντικού για την καλύτερη ένταξη της Ιρλανδίας
►Δρομολόγηση μιας στρατηγικής του Ατλαντικού για το υγροποιημένο φυσικό αέριο
►Ανάπτυξη προγραμμάτων παροχής οικολογικών κινήτρων για την αναβάθμιση λιμενικών υποδομών
►Από κοινού ανάπτυξη σχεδίων για τα απόβλητα και τον χειρισμό τους για λιμένες του Ατλαντικού
|
Στόχος 2:
Οι λιμένες ως καταλύτες για την επιχειρηματικότητα
|
Δράσεις
|
|
►Ανάπτυξη ενός συστήματος γαλάζιου επιταχυντή για τους λιμένες του Ατλαντικού που θα ευνοεί την επέκταση καινοτόμων επιχειρήσεων
►Ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, ανταλλαγή ιδεών και από κοινού αντιμετώπιση των προβλημάτων
►Διεύρυνση της συλλογής δεδομένων πέραν των παραδοσιακών δεδομένων (εφοδιαστικής)
►Ενίσχυση της επικοινωνίας και της διαθεσιμότητας δεδομένων σχετικά με τις οικονομικές δυνατότητες των λιμένων
|
ΠΥΛΩΝΑΣ II: ΓΑΛΑΖΙΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
Το σωστό σύνολο δεξιοτήτων είναι ουσιαστικής σημασίας για την αξιοποίηση της καινοτομίας και για την ταχεία ανάπτυξη γαλάζιων τεχνολογιών. Η παροχή εξειδικευμένης γαλάζιας εκπαίδευσης και κατάρτισης με βάση ένα σύστημα συλλογής επιχειρηματικών πληροφοριών μπορεί να προσελκύσει νεαρά ταλέντα στη γαλάζια οικονομία, να τονώσει την παραγωγικότητα και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα στην ατλαντική περιοχή της ΕΕ.
Παρά το γεγονός ότι ήδη λειτουργούν εξειδικευμένοι συνεργατικοί σχηματισμοί, τοπικοί και περιφερειακοί, η αποτελεσματική συνεργασία σε επίπεδο θαλάσσιας λεκάνης μπορεί να διευκολύνει τη διασυνοριακή κυκλοφορία ειδικευμένων εργαζομένων ώστε να καλύπτεται η εξελισσόμενη ζήτηση της αγοράς εργασίας. Μια άλλη περιοχή εστίασης είναι ο ωκεανογραφικός γραμματισμός. Οι πολίτες που έχουν γνώσεις γύρω από τους ωκεανούς μπορούν να «προσαρμόζουν την καθημερινή συμπεριφορά τους ώστε να λαμβάνουν τεκμηριωμένες και υπεύθυνες αποφάσεις που προάγουν τη διαχείριση των ωκεανών με βάση την προσέγγιση της συνδημιουργίας».
Προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες που προσδιορίζονται ανωτέρω, ο πυλώνας περιλαμβάνει δύο ειδικούς στόχους και μια δέσμη συγκεκριμένων δράσεων.
Στόχος 3:
Ποιοτική εκπαίδευση, κατάρτιση και διά βίου μάθηση
|
Δράσεις
|
|
►Προσδιορισμός των ελλείψεων σε γαλάζιες δεξιότητες στην ατλαντική περιοχή της ΕΕ
►Εναρμόνιση της συλλογής δεδομένων στον τομέα των γαλάζιων σταδιοδρομιών
►Δημιουργία ενός συστήματος συλλογής επιχειρηματικών πληροφοριών και προώθηση των κέντρων επαφής για βελτιωμένη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και φορέων παροχής κατάρτισης
►Προσδιορισμός, μέσω της μάθησης από ομοτίμους, των βέλτιστων πρακτικών αντιστοίχισης εργοδοτών και ατόμων που αναζητούν εργασία, οι οποίες αποτελούν πηγή έμπνευσης
►Αξιοποίηση των υφιστάμενων πλατφορμών πληροφόρησης για ευκαιρίες απασχόλησης και εκμετάλλευση του δυναμικού τους για γαλάζιες θέσεις απασχόλησης
|
Στόχος 4:
Ωκεανογραφικός γραμματισμός
|
Δράσεις
|
|
►Έναρξη ενός πιλοτικού προγράμματος μαθημάτων ωκεανογραφικού γραμματισμού για τον Ατλαντικό
►Δημιουργία 25 γαλάζιων σχολείων για τον Ατλαντικό έως το 2025
►Εφαρμογή μιας συνιστώσας για τον ωκεανογραφικό γραμματισμό (διάδοση) σε συναφή έργα
►Αξιοποίηση του διατλαντικού φόρουμ νέων (All-Atlantic Ocean Youth Forum)
►Συμμετοχή των πολιτών σε δράσεις για τον ωκεανό στην ατλαντική περιοχή της ΕΕ
►Συμμετοχή των πολιτών σε δραστηριότητες που διοργανώνονται με την ευκαιρία της ευρωπαϊκής ημέρας για τη θάλασσα, της παγκόσμιας ημέρας ωκεανών και στο πλαίσιο της μελλοντικής πλατφόρμας EU4Ocean
|
ΠΥΛΩΝΑΣ ΙΙΙ: ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία υπογραμμίζει τον ουσιαστικό ρόλο της υπεράκτιας παραγωγής αιολικής ενέργειας για τη μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία. Επισημαίνει την ανάγκη για διαχείριση του θαλάσσιου χώρου με πιο βιώσιμο τρόπο, ώστε να ελευθερωθεί το δυναμικό της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να συνεχιστεί η επιτυχία της περιφερειακής συνεργασίας, την οποία προάγουν ενεργά η θαλάσσια στρατηγική και το σχέδιο δράσης για τον Ατλαντικό. Με την προοπτική αυτή, η Επιτροπή πρόκειται να παρουσιάσει μια στρατηγική για την ανάπτυξη υπεράκτιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ΕΕ το τέταρτο τρίμηνο του 2020. Μεταξύ άλλων, θα πρέπει να βασιστεί στο σχέδιο δράσης 2.0 για τον Ατλαντικό.
Η ατλαντική περιοχή της ΕΕ είναι πρωτοπόρος και αποτελεί πεδίο δοκιμών για την ανάπτυξη καινοτόμων θαλάσσιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως δε της ενέργειας των ωκεανών και της πλωτής υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Για να επιτευχθεί το επόμενο στάδιο ανάπτυξης, ήτοι η εμπορική ωρίμανση επιτυχών πρωτοτύπων, είναι σημαντικό να διατηρηθεί η τεχνολογική πρωτοπορία, να συγκρατηθούν τα ταλέντα και να παρασχεθεί οικονομικά προσιτή καθαρή ενέργεια, ενώ παράλληλα να συνυπολογιστούν οι δυνητικές επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον καθώς και ο τρόπος μετριασμού τους.
Οι χώρες που συμμετέχουν στη θαλάσσια στρατηγική για τον Ατλαντικό έχουν αναπτύξει ισχυρή συνεργασία όσον αφορά τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.
Ο πυλώνας αυτός ανταποκρίνεται σε αρκετές αλληλένδετες προκλήσεις, συγκεκριμένα στη βελτιωμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, στην απόκτηση της απαραίτητης πολιτικής υποστήριξης και της αποδοχής εκ μέρους του κοινού, στη διευκόλυνση της ανταλλαγής γνώσεων και στην αξιοποίηση των βέλτιστων πρακτικών σε ολόκληρη την περιοχή.
Για να ανταποκριθεί στις ανάγκες που προσδιορίζονται ανωτέρω, ο πυλώνας περιλαμβάνει έναν ειδικό στόχο και μια δέσμη συγκεκριμένων δράσεων.
Στόχος 5:
Προώθηση ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα μέσω των θαλάσσιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
|
Δράσεις
|
|
►Καθορισμός ειδικών στόχων ανάπτυξης για τις θαλάσσιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στις περιοχές του Ατλαντικού λαμβανομένων υπόψη των περιβαλλοντικών επιπτώσεών τους
►Προσδιορισμός των βέλτιστων τοποθεσιών για πάρκα θαλάσσιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (συμπεριλαμβανομένης της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας) και για παρακείμενους λιμένες σε ολόκληρο τον Ατλαντικό, με συνεκτίμηση των δυνητικών επιπτώσεων στο θαλάσσιο περιβάλλον
►Εφαρμογή κινήτρων για την ανάπτυξη καινοτόμων εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
►Συγκέντρωση διάφορων πρωτοβουλιών για θαλάσσιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας οι οποίες καλύπτουν την ατλαντική περιοχή της ΕΕ, βασίζονται στη φιλοσοφία και προωθούν τους στόχους του στρατηγικού σχεδίου για τις ενεργειακές τεχνολογίες (SET plan)
►Ανάπτυξη της ευαισθητοποίησης του κοινού με τη χρήση των κατάλληλων εργαλείων επικοινωνίας σχετικά με τις θαλάσσιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στον Ατλαντικό
►Ενίσχυση της συνεργασίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής κοινότητας για την ενέργεια των ωκεανών
►Ανάπτυξη συγκεκριμένου πλαισίου σχετικά με την ενέργεια των ωκεανών για τις νήσους της ΕΕ στον Ατλαντικό
|
ΠΥΛΩΝΑΣ IV: ΥΓΙΗΣ ΩΚΕΑΝΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΕΣ ΑΚΤΕΣ
Δεδομένου του μεγάλου αριθμού ανθρώπινων δραστηριοτήτων στην περιοχή, η ακτή της ΕΕ που βρέχεται από τον Ατλαντικό είναι ευάλωτη. Επιζήμια επίδραση σε μεγάλα τμήμα της ακτής έχουν επίσης οι υψηλής έντασης καταιγίδες, πλημμύρες και η διάβρωση, φαινόμενα που πιθανόν θα επιδεινωθούν λόγω της κλιματικής αλλαγής. Τόσο η έκθεση για τον ωκεανό και την κρυόσφαιρα σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα που συνέταξε η διακυβερνητική επιτροπή του ΟΗΕ για την αλλαγή του κλίματος όσο και η ετήσια έκθεση για την κατάσταση των ωκεανών του προγράμματος γεωσκόπησης Copernicus προβλέπουν συνεχή άνοδο της στάθμης της θάλασσας με ταχύτερο ρυθμό καθώς και ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων (θαλάσσια κύματα καύσωνα, κύματα θυέλλης).
Είναι αναγκαίο να ληφθούν μέτρα διαχείρισης των κλιματικών κινδύνων και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή για την προστασία των παράκτιων ενδιαιτημάτων και της βιοποικιλότητας, καθώς και των ευάλωτων οικονομικών δραστηριοτήτων και υποδομών. Τα θαλάσσια και τα παράκτια ενδιαιτήματα θα πρέπει να διατηρηθούν και να αξιοποιηθούν, ιδίως με σκοπό την ανάπτυξη νέων μορφών θαλάσσιου και παράκτιου τουρισμού. Σε αυτόν τον συγκεκριμένο οικονομικό τομέα, η κυκλική οικονομία, η μηδενική ρύπανση, η ενεργειακή απόδοση και η διατήρηση της βιοποικιλότητας θα πρέπει να αποτελούν τις κατευθυντήριες αρχές για την ανάπτυξη πιο βιώσιμων πρακτικών που ωφελούν την τοπική ανάπτυξη και την τοπική απασχόληση σε όλη τη διάρκεια του έτους.
Παρά το γεγονός ότι οι θαλάσσιες μεταφορές έχουν καταστεί ασφαλέστερες τις τελευταίες δεκαετίες, η θαλάσσια ρύπανση που προκαλείται από εκούσιες και ακούσιες διαρροές πετρελαίου και από άλλες επιβλαβείς ουσίες εξακολουθούν να αποτελούν υψηλό κίνδυνο. Η αποτελεσματική διαχείριση κινδύνου των διαρροών και των επιπτώσεών τους απαιτεί διατομεακή συνεργασία και εργασία σε περιφερειακό επίπεδο.
Άλλο μείζον πρόβλημα είναι η θαλάσσια ρύπανση και ιδίως οι πλαστικές ύλες. Υλικά πολύτιμα για την ανακύκλωση ρυπαίνουν τις ακτές του Ατλαντικού και καταστρέφουν το περιβάλλον. Τα υλικά αυτά θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν και να διοχετευθούν και πάλι στην οικονομία, ώστε να καταστεί περισσότερο κυκλική. Οι παράκτιες περιφέρειες και οι πολίτες μπορούν να αντιδράσουν στη θαλάσσια ρύπανση του Ατλαντικού μέσα από ένα σύστημα συντονισμένων δράσεων, πέραν των συνεχιζόμενων πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της σύμβασης για την Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του Βορειοανατολικού Ατλαντικού (OSPAR), της οδηγίας-πλαίσιο της ΕΕ για τη θαλάσσια στρατηγική (MSFD) και της στρατηγικής της ΕΕ για τις πλαστικές ύλες. Ερευνητικές δραστηριότητες έχουν επίσης καταδείξει ότι η έκθεση στον υποθαλάσσιο θόρυβο μπορεί να προκαλέσει διαφόρων ειδών δυσμενείς επιδράσεις στα θαλάσσια ζώα, από αλλαγές στη συμπεριφορά έως τον θάνατό τους. Η αποστολή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας για «υγιείς ωκεανούς, υγιείς θάλασσες, υγιή παράκτια και εσωτερικά ύδατα» θα έχει ιδιαίτερη σημασία για τη διατήρηση και την αποκατάσταση της υγείας του Ατλαντικού Ωκεανού και για τη διασφάλιση ανθεκτικών ακτών.
Προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες που προσδιορίζονται ανωτέρω, ο πυλώνας περιλαμβάνει δύο ειδικούς στόχους και μια δέσμη συγκεκριμένων δράσεων.
Στόχος 6:
Ισχυρότερη ανθεκτικότητα των ακτών
|
Δράσεις
|
|
►Διαθεσιμότητα ενός ολοκληρωμένου συστήματος προειδοποίησης και παρατήρησης για εντεινόμενες καταιγίδες και πλημμύρες που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή
►Ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ υφιστάμενων υποδομών της ΕΕ για την παρατήρηση και την προστασία των ακτών, καθώς και για προειδοποίηση και παρακολούθηση και ενίσχυση της ανάπτυξης επιτόπιων παρατηρητηρίων του ωκεανού
►Ανάπτυξη χώρων δοκιμών, πιλοτικών περιοχών για τη δοκιμή μεθόδων παράκτιας προστασίας και την προώθηση λύσεων βασιζόμενων στη φύση
►Προώθηση βιώσιμων πρακτικών στον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό
►Σύνταξη απογραφής εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών και μέτρων για την προσαρμογή των παράκτιων περιοχών στην κλιματική αλλαγή, σε συνδυασμό με εκτιμήσεις κινδύνου και σχέδια διαχείρισης κινδύνων, ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών
►Οργάνωση ενημερωτικών εκστρατειών για τις παράκτιες κοινότητες του Ατλαντικού
►Ενημέρωση της νεολαίας και των παράκτιων κοινοτήτων σχετικά με την εξέλιξη της ακτογραμμής και με τρόπους προσαρμογής στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας
►Ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με την εφαρμογή του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού στην προσαρμογή και την ανθεκτικότητα των ακτών, και με τις εφαρμοστέες εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων (εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση, κατάλληλη εκτίμηση).
►Χαρτογράφηση των παράκτιων υγροτόπων με στόχο τη διατήρησή τους και την παρακολούθηση του ρόλου τους ως καταβοθρών άνθρακα
|
Στόχος 7:
Η μάχη κατά της θαλάσσιας ρύπανσης
|
Δράσεις
|
|
►Ανάπτυξη ενός πιλοτικού έργου για παράκτιες κοινότητες «χωρίς απορρίμματα»
►Χρησιμοποίηση διαθέσιμων εργαλείων για τον εντοπισμό μειζόνων πηγών, διαδρομών και σημείων συσσώρευσης θαλάσσιων απορριμμάτων, καθώς και ακούσιας ή εκούσιας ρύπανσης
►Προώθηση επιχειρηματικών δράσεων βασισμένων στην κυκλική οικονομία, ανάπτυξη κινήτρων και συστημάτων περιβαλλοντικής πιστοποίησης
►Δρομολόγηση κοινών δράσεων για την ενίσχυση της δημόσιας αντίληψης για το πρόβλημα, λ.χ. ημέρες παραλίας κατά τις οποίες οι κοινότητες συναντώνται για να καθαρίσουν την παραλία
►Προώθηση δράσεων «αλίευσης απορριμμάτων» ώστε όλοι οι αλιείς να ενθαρρύνονται να βγάζουν στην ξηρά τα απορρίμματα που εμπλέκονται στα δίχτυα τους στο πλαίσιο των συνήθων δραστηριοτήτων αλιείας
►Δραστηριοποίηση στο πλαίσιο της OSPAR με στόχο την υλοποίηση συλλογικών δράσεων του περιφερειακού σχεδίου δράσης για τα θαλάσσια απορρίμματα
►Προώθηση της συντονισμένης και αποτελεσματικής υλοποίησης δράσεων κατά των θαλάσσιων απορριμμάτων και του υποθαλάσσιου θορύβου οι οποίες προβλέπονται στην οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τη θαλάσσια στρατηγική (MSFD) για τα κράτη μέλη της ΕΕ
►Στήριξη των εργασιών στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης και των συμφωνιών της Βόννης και της Λισαβόνας για την αποτελεσματική πρόληψη, ετοιμότητα και αντιμετώπιση της εκούσιας και ακούσιας ρύπανσης
►Προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των τομέων για τη συντονισμένη αντιμετώπιση καταστάσεων στη θάλασσα και στην ακτογραμμή
|
4.ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΡΑΣΗΣ
4.1.ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ
Ο πολιτικός συντονισμός ασκείται από τους αρμόδιους για τις θαλάσσιες υποθέσεις υπουργούς που έχουν ορίσει οι συμμετέχουσες χώρες. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τις αδρές πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές (συμπεριλαμβανομένης της γεωγραφίας της στρατηγικής για τον Ατλαντικό), καταγράφουν την εφαρμογή και τονίζουν την ιδία ευθύνη για την πρωτοβουλία. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν, σε διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να παράσχουν την ιδιότητα του μέλους της στρατηγικής για τον Ατλαντικό σε κάθε ενδιαφερόμενο κράτος.
Ο επιχειρησιακός συντονισμός ασκείται από την επιτροπή της στρατηγικής για τον Ατλαντικό η οποία ενεργεί, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, ως (εκτελεστικό) όργανο λήψης αποφάσεων του σχεδίου δράσης και εξασφαλίζει τη δέουσα εμπλοκή των εκπροσώπων των παράκτιων περιφερειών (σύμφωνα με το αντίστοιχο συνταγματικό πλαίσιο των κρατών μελών της ΕΕ). Οι εκπρόσωποι των συναφών χρηματοδοτικών φορέων, καθώς και άλλοι φορείς, μπορούν να προσκληθούν ως παρατηρητές κατά περίπτωση (λ.χ. ανάλογα με την ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι μόνιμο μέλος της εν λόγω επιτροπής.
Οι λεπτομέρειες, οι ρόλοι και ο εσωτερικός κανονισμός των οργάνων διακυβέρνησης θα καθορίζονται από ειδικές ρυθμίσεις συνεργασίας.
4.2.ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΕΩΝ
Το παρόν σχέδιο δράσης απευθύνει πρόσκληση στις παράκτιες περιφέρειες, στον ιδιωτικό τομέα, σε ερευνητές, εθνικούς δημόσιους φορείς και άλλους παράγοντες να αρχίσουν τον σχεδιασμό έργων που ανταποκρίνονται στους στόχους. Οι υφιστάμενες και οι νέες εταιρικές σχέσεις στην ατλαντική περιοχή της ΕΕ θα πρέπει να χρησιμοποιούν το πλαίσιο του σχεδίου δράσης για να ανταλλάσσουν γνώσεις και να καινοτομούν.
Για να είναι δυνατή η αποτελεσματική εφαρμογή, πρέπει να εκπληρωθούν ορισμένες βασικές προϋποθέσεις και να ληφθούν σαφείς αποφάσεις σε αρχικό στάδιο. Πρόκειται για τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
·τα κράτη μέλη πρέπει να εγκρίνουν το αναθεωρημένο σχέδιο δράσης προτού εφαρμοστεί· οι συμμετέχουσες χώρες πρέπει να αναγνωρίσουν ότι οι προτεραιότητες του σχεδίου δράσης είναι εγκάρσιες όσον αφορά πολιτικές, υπουργεία και βαθμίδες διακυβέρνησης· ορίζουν προτεραιότητες, αναλαμβάνουν την ευθύνη και την αρμοδιότητα, ευθυγραμμίζουν πολιτικές και χρηματοδοτήσεις σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και ενθαρρύνουν τη συμμετοχή περιφερειακών αρχών, ιδιωτικών επενδυτών σε υφιστάμενους μηχανισμούς και πλαίσια και παρέχουν συναφή μέτρα και πόρους, ανάλογα με την ικανότητα της εκάστοτε χώρας·
·η επιτροπή της στρατηγικής για τον Ατλαντικό κατά διαστήματα επανεξετάζει και επικαιροποιεί το σχέδιο δράσης (ήτοι προσδιορίζει και επικαιροποιεί τους οικείους τομείς προτεραιότητας), προτείνει/εγκρίνει εμβληματικές δράσεις και μπορεί να απονέμει σήματα στα έργα·
·η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί μια στρατηγική προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων του συντονισμού, και, στο μέτρο του δυνατού, της ευθυγράμμισης των χρηματοδοτήσεων με υφιστάμενες πρωτοβουλίες και μέσα που σχετίζονται με την ΕΕ
και αφορούν τους πυλώνες και τις συμφωνημένες δράσεις·
·οι κυβερνήσεις παρακολουθούν και αξιολογούν την εθνική πρόοδο σε επίπεδο χώρας καταλλήλως, μεταξύ άλλων με τη στήριξη του μηχανισμού βοήθειας για τον Ατλαντικό, και παρέχουν καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή·
·θα πρέπει να συμμετέχουν τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη, όπως εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, οικονομικοί και κοινωνικοί φορείς, η κοινωνία των πολιτών, ο ακαδημαϊκός χώρος και μη κυβερνητικές οργανώσεις· η εν λόγω συμμετοχή θα προωθηθεί επίσης μέσω δημόσιων εκδηλώσεων (για παράδειγμα, ετήσια φόρουμ, διεπιχειρησιακές εκδηλώσεις και εκδηλώσεις επενδυτικής παρουσίασης/ταχείας χρηματοδότησης)·
·η επιτροπή της στρατηγικής για τον Ατλαντικό θα αξιοποιεί τη δυνατότητα περιοδικής παρακολούθησης και παρακολούθησης της προόδου προκειμένου να υποβάλλει εκθέσεις σε πολιτικό επίπεδο, και θα έχει την ευθύνη της διασφάλισης της εφαρμογής του σχεδίου δράσης·
·ειδικός μηχανισμός βοήθειας θα παρέχει εκ των προτέρων στήριξη στα κράτη μέλη της ΕΕ και θα βοηθεί στην επίτευξη των στόχων κάθε πυλώνα· η στήριξη θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τη συμμετοχή ενδιαφερομένων και συνδρομή ώστε να συνεργάζονται και να συλλέγουν κάθε στοιχείο που είναι απαραίτητο για τον καθορισμό βάσεων αναφοράς, την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων προόδου, και τη διατήρηση του κόμβου θαλάσσιων δεδομένων για τον Ατλαντικό·
·η επικοινωνία σχετικά με το σχέδιο δράσης για τον Ατλαντικό και την γενικότερη θαλάσσια στρατηγική για τον Ατλαντικό αποτελεί κοινή ευθύνη της ΕΕ και των κρατών μελών της σε όλα τα επίπεδα —εθνικό, περιφερειακό και τοπικό· ο μηχανισμός βοήθειας θα αναπτύξει και θα συντονίζει μια συνεπή επικοινωνιακή προσέγγιση στην ατλαντική περιοχή της ΕΕ.
Ειδικό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης θα παρακολουθεί την πρόοδο του σχεδίου δράσης και θα συμβάλλει στην αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο το σχέδιο δράσης επιτυγχάνει τους στόχους του. Τα αποτελέσματα αυτής της συνεχούς επανεξέτασης θα τροφοδοτήσουν πιθανές τροποποιήσεις του σχεδίου δράσης στο μέλλον.
4.3.ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ
Δεν έχουν δεσμευθεί κονδύλια από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το σχέδιο δράσης για τον Ατλαντικό. Τα σχέδιο θα βασίζεται κυρίως σε ενωσιακά και εθνικά ταμεία και χρηματοδοτικά μέσα συναφή με τους στόχους και τις δράσεις που μπορούν να κινητοποιηθούν. Το χρονοδιάγραμμα του σχεδίου δράσης είναι σχεδιασμένο ώστε να εμπνέει τις διαχειριστικές αρχές των κρατών μελών της ΕΕ και των παράκτιων περιφερειών κατά τη διαμόρφωση συμφωνιών εταιρικής σχέσεις και προγραμμάτων που πρέπει να οριστικοποιηθούν πριν από το τέλος του 2020.
Εν αναμονή της επόμενης περιόδου προγραμματισμού (2021-2027), η παρούσα ανακοίνωση διερευνά τη χρηματοδότηση που απαιτείται για τη διασφάλιση της επιτυχούς υλοποίησης των δράσεων που προσδιορίζονται. Για τον σκοπό αυτό, απαιτείται ο συνδυασμός δημόσιων επενδύσεων από τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τον προϋπολογισμό της ΕΕ και ιδιωτικών κεφαλαίων.
Τα κράτη μέλη της ΕΕ και οι παράκτιες περιφέρειές τους μπορούν να αντλήσουν πόρους από:
·τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ), και ιδίως από:
oτο Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ) και
oτο Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας
·τα ερευνητικά προγράμματα «Ορίζων 2020» και «Ορίζων Ευρώπη»,
·το πρόγραμμα COSME για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις,
·τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» για τις υποδομές,
·το πρόγραμμα Erasmus+ για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό,
·το πρόγραμμα LIFE για το περιβάλλον και το κλίμα,
·το Πρόγραμμα Στήριξης Μεταρρυθμίσεων, κατόπιν αιτήσεως για οικονομική και τεχνική υποστήριξη,
·τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης για πρόληψη και ετοιμότητα έναντι διασυνοριακών κινδύνων, και για τη θαλάσσια ρύπανση σε θάλασσες και ακτές.
Τα προγράμματα εδαφικής συνεργασίας, ιδίως το πρόγραμμα Interreg για την περιοχή του Ατλαντικού, διευκολύνουν τη διακρατική συνεργασία που το παρόν σχέδιο δράσης φιλοδοξεί να επιτύχει.
Στόχος της ΕΕ είναι να παράσχει μεγάλο μέρος της στήριξης μέσω χρηματοδοτικών μέσων. Από το 2013 έως το 2017, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων χορήγησε σχεδόν 3 δισ. EUR σε δάνεια για έργα που αφορούσαν τη συνδεσιμότητα και τις πράσινες τεχνολογίες στην ατλαντική περιοχή της ΕΕ, και αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή χρηματοδότησης μετά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων έχει επίσης συνεισφέρει με την παροχή εγγυήσεων που περιορίζουν τον κίνδυνο για δημόσιους και ιδιωτικούς επενδυτές. Τα εν λόγω δάνεια και οι εγγυήσεις συνδυάζονται με επιχορηγήσεις από προγράμματα της ΕΕ. Η πλατφόρμα BlueInvest, που τέθηκε σε λειτουργία τον Σεπτέμβριο του 2019, βοηθεί μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούν να διαθέτουν νέα προϊόντα ή υπηρεσίες στην αγορά μέσω καθοδήγησης σε ζητήματα επιχειρηματικής ετοιμότητας και επιχορηγήσεων για δραστηριότητες όπως περαιτέρω ανάπτυξη ή επιδείξεις. Η πρόταση της Επιτροπής για έναν διάδοχο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων για την περίοδο 2021-2027, το πρόγραμμα InvestEU, θα αποδίδει μεγαλύτερη σημασία στην επίτευξη ορισμένων στόχων της ΕΕ, όπως η εξάλειψη των ανθρακούχων εκπομπών ή η κυκλική οικονομία.
5.ΕΥΡΥΤΕΡΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Η εφαρμογή του σχεδίου δράσης δεν απαιτεί αλλαγές στη νομοθεσία της ΕΕ. Σκοπός του σχεδίου δράσης είναι η ενίσχυση των πολιτικών της ΕΕ για την ατλαντική περιοχή της ΕΕ και η αύξηση των μεταξύ τους συνεργειών, ώστε να στηριχθεί μια βιώσιμη, ανθεκτική και ανταγωνιστική γαλάζια οικονομία στην ατλαντική περιοχή της ΕΕ. Αυτό αφορά ιδίως πολιτικές και προγράμματα της ΕΕ που σχετίζονται με λιμένες και συνδεσιμότητα, ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, εκπαίδευση και δεξιότητες, και ειδικότερα τις δράσεις του θεματολογίου δεξιοτήτων, μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογή σε αυτή, περιβάλλον, έρευνα και καινοτομία.
Η διεύρυνση της βάσης στήριξης του σχεδίου δράσης προϋποθέτει τη συνεργασία με γνωστά δίκτυα, ώστε να υπάρξει σύμπραξη με εξειδικευμένες ομάδες ενδιαφερομένων, όπως είναι το ευρωπαϊκό δίκτυο επιχειρήσεων, το FARNET, περιφερειακοί και τοπικοί συνεργατικοί σχηματισμοί. Θα επιδιωχθούν συνέργειες με άλλους διακυβερνητικούς φορείς, όπως η σύμβαση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Βορειοανατολικού Ατλαντικού και η συμμαχία για έρευνα στον Ατλαντικό Ωκεανό, που έχουν παρόμοια γεωγραφική εμβέλεια και πεδίο εφαρμογής με το σχέδιο δράσης.
|
Από την 1η Φεβρουαρίου 2020, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι πλέον μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το καθεστώς τρίτης χώρας θα καθορίσει το εύρος και τους όρους συμμετοχής του ΗΒ στο σχέδιο δράσης για τον Ατλαντικό.
|
6.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Η Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εγκρίνουν το σχέδιο δράσης και τη γενική κατεύθυνση που περιγράφονται στην παρούσα ανακοίνωση. Η Επιτροπή καλεί επίσης την Επιτροπή των Περιφερειών και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσουν σχετικά με την παρούσα πρωτοβουλία.