ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 11.9.2019
COM(2019) 620 final
2019/0188(COD)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ σχετικά με την ενισχυμένη συνεργασία των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
{SWD(2019) 319 final} - {SWD(2019) 1350 final}
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης (ΔΥΑ) είναι οι κύριοι φορείς υλοποίησης των πολιτικών απασχόλησης που διευκολύνουν την ένταξη των ατόμων που αναζητούν εργασία στην αγορά εργασίας. Παρόλο που είναι διαφορετικά διαρθρωμένες σε κάθε χώρα, οι ΔΥΑ υποστηρίζουν την αντιστοίχιση της προσφοράς και της ζήτησης στην αγορά εργασίας μέσω υπηρεσιών παροχής πληροφόρησης, διαμεσολάβησης για την εύρεση εργασίας και ενεργητικής υποστήριξης σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι ΔΥΑ είναι επίσης οι βασικοί παράγοντες για την εφαρμογή των πολιτικών ενεργοποίησης στα κράτη μέλη και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διευκόλυνση της επιτυχούς μετάβασης και ένταξης στην αγορά εργασίας. Η ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν έχει άμεσο αντίκτυπο στις επιτόπιες πολιτικές απασχόλησης. Ως εκ τούτου, οι ΔΥΑ είναι βασικοί παράγοντες για την καταπολέμηση της ανεργίας στην Ευρώπη και για τη διασφάλιση της επιτυχούς εφαρμογής των σχετικών πρωτοβουλιών πολιτικής της ΕΕ.
Η συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ των ΔΥΑ άρχισε το 1997, όταν η Επιτροπή συγκρότησε μια άτυπη συμβουλευτική ομάδα προϊσταμένων των ΔΥΑ (το ευρωπαϊκό δίκτυο προϊσταμένων των ΔΥΑ). Στόχος ήταν η προώθηση της συνεργασίας, της ανταλλαγής και της αμοιβαίας μάθησης μεταξύ των οργανώσεων-μελών, καθώς και η συγκέντρωση παρατηρήσεων σχετικά με τις πρωτοβουλίες πολιτικής για την απασχόληση.
Πάνω σ’ αυτή τη βάση, η Επιτροπή πρότεινε το 2013 την επισημοποίηση αυτής της συνεργασίας, με σκοπό τη στήριξη της καινοτομίας, της συγκριτικής αξιολόγησης και της αμοιβαίας μάθησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το 2014 η απόφαση αριθ. 573/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ενισχυμένη συνεργασία των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ) δημιούργησε το ευρωπαϊκό δίκτυο δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης («το δίκτυο») έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
Στόχος αυτής της πρότασης είναι να συνεχιστεί η ενίσχυση των δυνατοτήτων, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των ΔΥΑ, μέσα από την παροχή μιας πλατφόρμας για τη σύγκριση των επιδόσεων των ΔΥΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για τον εντοπισμό καλών πρακτικών και για την ανάπτυξη ενός συστήματος αμοιβαίας μάθησης. Η πρόταση έχει επίσης ως στόχο να προσφέρει στις ΔΥΑ περισσότερες ευκαιρίες να συμβάλλουν στην ανάπτυξη καινοτόμων και τεκμηριωμένων πολιτικών.
Το δίκτυο θα πρέπει να διασφαλίζει ότι συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά ούτε επικαλύπτει τις δράσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση κατά την έννοια του τίτλου IX της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως τις δράσεις της Επιτροπής Απασχόλησης (EMCO) και τα εργαλεία της, όπως το πλαίσιο κοινής αξιολόγησης, καθώς και το πρόγραμμα αμοιβαίας μάθησης. Επιπλέον, προκειμένου να προαχθούν οι συνέργειες, η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να διασφαλίζει ότι η γραμματεία του δικτύου συνεργάζεται στενά με αυτήν της EMCO.
Για να αποσαφηνιστεί η κατάσταση όσον αφορά την εφαρμογή της προηγούμενης απόφασης, καθώς και οι σχετικές προκλήσεις και ευκαιρίες για περαιτέρω συνέχιση του δικτύου μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2020, πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση. Από την αξιολόγηση προκύπτει ότι η απόφαση έχει εφαρμοστεί με επιτυχία, ιδίως σε σχέση με την πρωτοβουλία συγκριτικής μάθησης 1 , η οποία αποτελεί ένα επιτυχημένο παράδειγμα κοινού εργαλείου της ΕΕ που προάγει τη συγκρισιμότητα, τη μάθηση και την ωριμότητα μεταξύ των ΔΥΑ της ΕΕ. Συνάγεται επίσης το συμπέρασμα ότι το δίκτυο λειτούργησε αποτελεσματικά όσον αφορά την επίτευξη των στόχων που ορίζονται στην απόφαση.
Ως εκ τούτου, στόχος της πρότασης για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ είναι να αξιοποιηθεί η επιτυχία του δικτύου, την οποία κατέδειξαν τα πορίσματα της εν λόγω αξιολόγησης 2 , και παράλληλα να εκπληρωθούν οι ανάγκες των ενδιαφερόμενων μερών του δικτύου και να τους παρασχεθεί ισχυρή στήριξη ώστε να συνεχίσουν να υλοποιούν αυτή την πολύτιμη συνεργασία και μετά το 2020. Κατά συνέπεια, η πρόταση αποσκοπεί στην παράταση της περιόδου θέσπισης του Δικτύου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Το δίκτυο, το οποίο έχει ως νομική βάση το άρθρο 149 της ΣΛΕΕ, θεσπίστηκε με σκοπό να συμβάλει στη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και να στηρίξει τη δράση τους στον τομέα της απασχόλησης. Το δίκτυο εντάσσεται στο πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την απασχόληση, το οποίο αναπτύχθηκε ως απάντηση στις νέες προτεραιότητες και μεταβολές στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με το άρθρο 148 παράγραφος 4 της Συνθήκης, με την απόφαση 2010/707/ΕΕ το Συμβούλιο ενέκρινε κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών, οι οποίες επικαιροποιήθηκαν [απόφαση (ΕΕ) 2018/1215 του Συμβουλίου, της 16ης Ιουλίου 2018] και διατηρήθηκαν για το έτος 2019.
Μαζί με τις κατευθυντήριες γραμμές για την οικονομική πολιτική, οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση παρέχουν στα κράτη μέλη καθοδήγηση για τον καθορισμό των εθνικών τους προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων και για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων. Στην κατευθυντήρια γραμμή 7 υπογραμμίζεται ότι «τα κράτη μέλη θα πρέπει να στοχεύουν στη δημιουργία πιο αποδοτικών και αποτελεσματικών δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, εξασφαλίζοντας έγκαιρη και εξατομικευμένη βοήθεια σε όσους αναζητούν εργασία, στηρίζοντας τη ζήτηση της αγοράς εργασίας και εφαρμόζοντας διαχείριση βάσει επιδόσεων». Οι ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές αποτελούν τη βάση για τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που απευθύνει το Συμβούλιο στα κράτη μέλη στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Τα τελευταία χρόνια, σ’ αυτές συγκαταλέγονται ειδικές συστάσεις σχετικά με τη λειτουργία και τις δυνατότητες των ΔΥΑ και την αποτελεσματικότητα των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας στα κράτη μέλη. Στις ειδικές αυτές συστάσεις αναδεικνύονται, μεταξύ άλλων, οι ανάγκες για πιο εξατομικευμένες υπηρεσίες για τους ανέργους, πιο ολοκληρωμένο σύστημα μέτρησης των επιδόσεων, καλύτερο καθορισμό στόχων και προτεραιοτήτων, και καλύτερο συντονισμό μεταξύ κεντρικών και περιφερειακών αρχών.
Η ενεργητική υποστήριξη για την εξεύρεση απασχόλησης αποτελεί επίσης μία από τις προτεραιότητες του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων 3 (αρχή 4).Η προτεραιότητα που συνδέεται με την παροχή στοχευμένης στήριξης σε όσους χρειάζονται βοήθεια για να αποκτήσουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας, π.χ. μέσω των ΔΥΑ, ενισχύεται. Παράδειγμα αυτής της ενίσχυσης είναι η αυξημένη εστίαση στον ρόλο των ΔΥΑ όσον αφορά την προσέγγιση του μη ενεργού πληθυσμού.
Ένας από τους στόχους του δικτύου είναι να συμβάλει στην υλοποίηση των πρωτοβουλιών πολιτικής της ΕΕ στον τομέα της απασχόλησης, όπως η σύσταση του Συμβουλίου, της 22ας Απριλίου 2013, για τη θέσπιση εγγυήσεων για τη νεολαία, και η σύσταση του Συμβουλίου, της 15ης Φεβρουαρίου 2016, για την ένταξη των μακροχρονίως ανέργων στην αγορά εργασίας, όπου οι ΔΥΑ διαδραματίζουν βασικό ρόλο. Επιπλέον, το δίκτυο θα πρέπει να στηρίξει την υλοποίηση των πρωτοβουλιών της ΕΕ που αποσκοπούν στην καλύτερη αντιστοίχιση δεξιοτήτων, την αξιοπρεπή και βιώσιμη εργασία, την ενίσχυση της εθελοντικής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού και τη διευκόλυνση της μετάβασης από την εκπαίδευση και την κατάρτιση στην εργασία.
Οι δραστηριότητες του δικτύου βρίσκονται εντός των τομέων αρμοδιότητας των ΔΥΑ και είναι συμπληρωματικές των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνουν άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, ενώ συμβάλλουν στην εφαρμογή των γενικότερων προσπαθειών που καταβάλλονται σ’ αυτόν τον τομέα πολιτικής. Η αξιολόγηση του δικτύου καταδεικνύει αυτή τη συμπληρωματικότητα, καθώς και το γεγονός ότι οι πρωτοβουλίες του δικτύου δεν έχουν αντικαταστήσει άλλες πρωτοβουλίες.
Το EURES 4 , η ευρωπαϊκή πύλη για την απασχόληση, και το δίκτυο έχουν ορισμένους συμπληρωματικούς στόχους όσον αφορά τη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας. Το δίκτυο αποσκοπεί στη συνεργασία μεταξύ των ΔΥΑ με στόχο τη βελτίωση των επιδόσεών τους και συμβάλλει στην υλοποίηση των πρωτοβουλιών πολιτικής στον τομέα της απασχόλησης, ενώ το EURES εστιάζει στη συγκέντρωση κενών θέσεων εργασίας και αιτήσεων για εργασία, και στην παροχή υπηρεσιών κινητικότητας, με σκοπό τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων και την περαιτέρω ενοποίηση των αγορών εργασίας.
Τέλος, η Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας (ELA), το νέο όργανο της ΕΕ για τη στήριξη των κρατών μελών σε ό,τι αφορά την επιβολή των κανόνων στον τομέα της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού 5 , θα διευκολύνει την πρόσβαση των ιδιωτών και των εργοδοτών σε πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, καθώς και στις σχετικές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων μέσω της ενιαίας ψηφιακής πύλης. Η ELA θα μεσολαβεί επίσης σε περιπτώσεις διασυνοριακών διαφορών μεταξύ εθνικών αρχών. Ως εκ τούτου, το δίκτυο και η ELA έχουν διαφορετικούς στόχους οι οποίοι αλληλοσυμπληρώνονται όσον αφορά τις προσπάθειες για τη βελτίωση της λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Η στρατηγική «Ευρώπη 2020» αποτελεί το θεματολόγιο της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση για την τρέχουσα δεκαετία. Συνολικά, η αξιολόγηση της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ έδειξε ότι υπάρχει υψηλός βαθμός συνοχής μεταξύ αυτής και του πλαισίου πολιτικής της ΕΕ. Οι συνέργειες θα μπορούσαν να βελτιωθούν, για παράδειγμα μέσω της συνεργασίας με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη της αγοράς εργασίας, συμπεριλαμβανομένων άλλων παρόχων υπηρεσιών απασχόλησης, και, κατά περίπτωση, με ενωσιακούς οργανισμούς στον τομέα της απασχόλησης, της κοινωνικής πολιτικής και της εκπαίδευσης και κατάρτισης, κοινωνικούς εταίρους, οργανώσεις που εκπροσωπούν ανέργους ή ευπαθείς ομάδες, ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον τομέα της απασχόλησης, καθώς και περιφερειακές και τοπικές αρχές. Ωστόσο, κανένα από τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν παρατήρησε αλληλεπικάλυψη των δράσεων.
Η ΕΕ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση και την υλοποίηση του θεματολογίου του 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ) 6 αυτού. Το δίκτυο συμβάλλει στην προώθηση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης, της πλήρους και παραγωγικής απασχόλησης και της αξιοπρεπούς εργασίας για όλους (ΣΒΑ 8) 7 .
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Η νομική βάση της πρότασης παραμένει η ίδια μ’ εκείνη για την απόφαση αριθ. 573/2014/ΕΕ.
Το δικαίωμα δράσης προκύπτει από το άρθρο 149 της ΣΛΕΕ, το οποίο ορίζει ότι « το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο […] δύνανται να θεσπίζουν μέτρα ενθάρρυνσης για τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών, και την υποστήριξη της δράσης των τελευταίων στον τομέα της απασχόλησης μέσω πρωτοβουλιών, οι οποίες αποσκοπούν στην ανάπτυξη ανταλλαγής πληροφοριών και δοκιμασμένων πρακτικών, στην παροχή συγκριτικής ανάλυσης και συμβουλευτικού υλικού, καθώς και στην προαγωγή καινοτόμων προσεγγίσεων και στην αξιολόγηση εμπειριών, ιδίως με τη μορφή πιλοτικών σχεδίων […]».
•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)
Η πρόταση συνάδει με την αρχή της επικουρικότητας, καθώς αποσκοπεί στην παροχή στήριξης στα κράτη μέλη για τον εκσυγχρονισμό των ΔΥΑ τους ώστε να επιτευχθούν οι συνολικοί ευρωπαϊκοί στόχοι για την απασχόληση.
Στο παρόν στάδιο, δεν υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να οργανωθεί η συνεργασία μεταξύ των ΔΥΑ σε περίπτωση μη παράτασης της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ. Αν και κάποιας μορφής συνεργασία θα εξακολουθούσε πιθανότατα να υπάρχει και χωρίς το δίκτυο, ο επίσημος ρόλος που του προσδίδει η απόφαση, καθώς και η τεχνική και χρηματοδοτική στήριξη που παρέχει η Επιτροπή, θεωρούνται καθοριστικής σημασίας από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Ως εκ τούτου, χωρίς την παράταση της απόφασης η συνεργασία μεταξύ των ΔΥΑ θα ήταν λιγότερο αποτελεσματική και συστηματική.
•Αναλογικότητα
Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας, δεδομένου ότι προτείνεται με τη μορφή μέτρου ενθάρρυνσης για τις ΔΥΑ και η διάρκειά της περιορίζεται στο χρονικό διάστημα μέχρι το 2027.
Αν και τα κράτη μέλη εξακολουθούν να είναι υπεύθυνα για την οργάνωση, τη στελέχωση και τη λειτουργία των ΔΥΑ τους, η παρούσα πρόταση παρατείνει την περίοδο θέσπισης του δικτύου, παρέχοντας μια πλατφόρμα για τη σύγκριση των επιδόσεών τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τον εντοπισμό καλών πρακτικών και την προώθηση της αμοιβαίας μάθησης με σκοπό την ενίσχυση των δυνατοτήτων και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών. Η πείρα έχει δείξει ότι οι ΔΥΑ δεν αναλαμβάνουν από μόνες τους δραστηριότητες αμοιβαίας μάθησης και συγκριτικής αξιολόγησης σε επαρκή βαθμό, δυσχεραίνοντας έτσι την έγκαιρη επισήμανση των χαμηλών επιδόσεων των ΔΥΑ σε εθνικό επίπεδο, καθώς και των πιθανών διαρθρωτικών προβλημάτων στην αγορά εργασίας που απορρέουν από αυτές τις επιδόσεις.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Η πράξη που επιλέγεται είναι η απόφαση, σύμφωνα με την αρχική τροποποιημένη πράξη.
Η απόφαση αριθ. 573/2014/ΕΕ σχετικά με την ενισχυμένη συνεργασία των ΔΥΑ αποτελεί μέτρο ενθάρρυνσης κατά την έννοια του άρθρου 149. Δεδομένης της φύσης αυτού του μέτρου ενθάρρυνσης, η επιλογή της απόφασης ως νομικής πράξης παραμένει η πλέον ενδεδειγμένη.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας
Διενεργήθηκε αξιολόγηση 8 της εφαρμογής της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ προκειμένου να αξιολογηθούν η κατάσταση και ο βαθμός υλοποίησης, καθώς και για να αποσαφηνιστεί και να τεκμηριωθεί η πιθανή μελλοντική συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών ΔΥΑ για την περίοδο μετά το 2020. Η αξιολόγηση αυτή δεν απαιτείται από την απόφαση αριθ. 573/2014/ΕΕ, αλλά διενεργήθηκε για να εξασφαλιστεί η χρηστή διοίκηση σύμφωνα με την αρχή «πρώτα αξιολόγηση» 9 , έτσι ώστε να ληφθούν υπόψη τα διδάγματα από προηγούμενες δράσεις της ΕΕ. Αξιολογεί αν το δίκτυο έχει εκπληρώσει τις νομικές υποχρεώσεις του και αν έχει επιτύχει τους στόχους του. Καλύπτει τα πέντε κριτήρια που καθορίζονται από τις απαιτήσεις για τη βελτίωση της νομοθεσίας, δηλαδή τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα, τη συνοχή και την ενωσιακή προστιθέμενη αξία.
Η απόφαση εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα συναφής για τις ΔΥΑ. Οι στόχοι και οι πρωτοβουλίες του δικτύου, όπως περιγράφονται στα άρθρα 3 και 4 της απόφασης, εμπεριέχουν τους βασικούς τομείς αρμοδιότητας των ΔΥΑ και παρέχουν ένα ισχυρό πλαίσιο για την πολιτική και τις συγκεκριμένες δραστηριότητες του δικτύου. Καθώς οι στόχοι παρέχουν ένα ευρύ πλαίσιο για τις δραστηριότητες του δικτύου, επιτρέπουν μια ευέλικτη προσέγγιση όσον αφορά την αντιμετώπιση των προτεραιοτήτων δράσης ανάλογα με τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας.
Από την αξιολόγηση προκύπτει ότι το δίκτυο είναι αποτελεσματικό ως προς την επίτευξη των στόχων και των πρωτοβουλιών του. Το δίκτυο έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητά του ως μέσου για τη στήριξη των εθνικών ΔΥΑ όσον αφορά τις επιμέρους προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, καθώς και για την προώθηση της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Ειδικότερα, η πρωτοβουλία συγκριτικής μάθησης (που συνδυάζει τη συγκριτική αξιολόγηση και την αμοιβαία μάθηση) αποτελεί ένα επιτυχημένο παράδειγμα κοινού εργαλείου της ΕΕ που προάγει τη συγκρισιμότητα, τη μάθηση και την ωριμότητα μεταξύ των ΔΥΑ, οι οποίες έχουν λάβει υπόψη τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων συγκριτικής μάθησης, και έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη ωριμότητα ως φορείς χάρη σ’ αυτά. Η αποτελεσματικότητα μπορεί να αποδοθεί πρωτίστως στην πρωτοβουλία συγκριτικής μάθησης, καθώς και στην ανταλλαγή γνώσεων μέσα από δραστηριότητες αμοιβαίας μάθησης, εκθέσεις και βέλτιστες πρακτικές των ΔΥΑ.
Μερικές δραστηριότητες του δικτύου είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν, και τέσσερα έτη είναι μικρό διάστημα για να υλοποιηθούν και να καταστούν ορατά ορισμένα οφέλη, όπως οι αλλαγές στην οργανωτική νοοτροπία. Ωστόσο, η προθυμία των ΔΥΑ να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες συγκριτικής και αμοιβαίας μάθησης, καθώς και τα θετικά σχόλια από τις ΔΥΑ δείχνουν ότι τα αποτελέσματα του δικτύου είναι ιδιαίτερα αποδοτικά και χαίρουν εκτίμησης από όλα τα μέλη του δικτύου. Συνολικά, οι λιγότερο προηγμένες ΔΥΑ έχουν επωφεληθεί περισσότερο από τη συμμετοχή στο δίκτυο όσον αφορά την πρόοδο που έχουν σημειώσει ως προς τις επιδόσεις τους, αλλά και οι προηγμένες ΔΥΑ έχουν να επιδείξουν πρόοδο. Η αξιολόγηση εντοπίζει ορισμένους τομείς όπου υπάρχει δυνατότητα για περαιτέρω βελτίωση της αποδοτικότητας, όπως η εστίαση σε μικρότερες και πιο στοχευμένες δραστηριότητες μάθησης και οι δυνατότητες για περαιτέρω χρήση ψηφιακών λύσεων.
Ακόμη, η αξιολόγηση δείχνει ότι υπάρχει καλός βαθμός συνοχής μεταξύ της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ και του πλαισίου πολιτικής της ΕΕ. Οι συνεισφορές του δικτύου στις πρωτοβουλίες πολιτικής της ΕΕ έχουν υπάρξει ιδιαίτερα εκτεταμένες όσον αφορά την υλοποίηση των «εγγυήσεων για τη νεολαία» και την ένταξη των μακροχρόνια ανέργων στην αγορά εργασίας. Το δίκτυο έχει επιδείξει ευελιξία ως προς τον προσδιορισμό νέων στόχων, όπως η ένταξη των μεταναστών και των προσφύγων, η πρόληψη της ανεργίας και η αντιμετώπιση της έλλειψης δεξιοτήτων. Τα αποτελέσματα αυτά έχουν συμβάλει επίσης σαφώς στην καλύτερη ανάλυση των οικονομικών επιδόσεων και των επιδόσεων απασχόλησης των κρατών μελών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
Επιπλέον, το δίκτυο υποστηρίζει τις εθνικές ΔΥΑ όσον αφορά την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που απευθύνονται στα κράτη μέλη σχετικά με τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας (ΕΠΑΕ) και τα ζητήματα που αφορούν τις ΔΥΑ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Ως βασικοί παράγοντες για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, οι ΔΥΑ διαδραματίζουν επίσης ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πολιτικής για τις ΕΠΑΕ εντός των αντίστοιχων κρατών μελών, συμβάλλοντας έτσι στην αποτελεσματική και αποδοτική χρήση των ενωσιακών κονδυλίων.
Η προστιθέμενη αξία του δικτύου ΔΥΑ συνίσταται στην ύπαρξη ενός δομημένου πλαισίου για την αξιολόγηση των επιδόσεων και των δυνατοτήτων των ΔΥΑ και για τη διευκόλυνση των συγκρίσεων, της μάθησης από ομοτίμους και των βελτιώσεων. Από την αξιολόγηση προκύπτουν αρκετά άλλα αποτελέσματα της απόφασης, τα οποία δεν υπήρχαν πριν από τη θέσπιση του δικτύου το 2014, και τα οποία δεν θα είχαν επιτευχθεί με την εθελοντική συνεργασία των εθνικών ΔΥΑ. Ορισμένα σημαντικά επιτεύγματα είναι η μεγαλύτερη οικειοποίηση, η παροχή ατομικής μάθησης σε επίπεδο ΔΥΑ και συλλογικής αμοιβαίας μάθησης, η διασφάλιση μιας συλλογικής φωνής και μιας επίσημης πλατφόρμας για τη χάραξη πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και η συμβολή στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Από την αξιολόγηση προκύπτει επίσης ότι η οικονομική και οργανωτική στήριξη, καθώς και η στήριξη από εμπειρογνώμονες σε επίπεδο ΕΕ, είναι καθοριστική για τη διασφάλιση της συνεχούς συμμετοχής όλων των ΔΥΑ.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Για να διασφαλιστεί ότι η αξιολόγηση αντικατοπτρίζει επαρκώς τις απόψεις των ενδιαφερόμενων μερών, στη διαδικασία διαβούλευσης συμμετείχε ευρύ φάσμα από τα εν λόγω μέρη. Στους ενδιαφερόμενους φορείς περιλαμβάνονταν εκπρόσωποι από τις 32 ΔΥΑ που συμμετέχουν στο δίκτυο 10 , σχετικοί οργανισμοί και φορείς σε επίπεδο ΕΕ (π.χ. EMCO, ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης και εταιρείες προσωρινής απασχόλησης σε επίπεδο ΕΕ, Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την πολιτική του διά βίου προσανατολισμού), σχετικοί διεθνείς οργανισμοί (π.χ. ΔΟΕ, ΟΟΣΑ, Παγκόσμια Τράπεζα, WAPES), καθώς και η γραμματεία του δικτύου ΔΥΑ, εργολάβοι, πρώην μέλη του δικτύου ΔΥΑ ή άτομα που ασχολούνταν με θέματα συνεργασίας των ΔΥΑ πριν από το 2014. Πραγματοποιήθηκε ειδικό εργαστήριο για την αξιολόγηση σε συνεργασία με τους συμβούλους για θέματα των ευρωπαϊκών ΔΥΑ (AFEPA). Διενεργήθηκε επίσης δημόσια διαβούλευση μέσω διαδικτύου, η οποία ήταν ανοικτή σε κάθε ενδιαφερόμενο μέρος και στο κοινό.
Τα πορίσματα χαρακτηρίζονται από ομοιομορφία ανάμεσα στους διάφορους τύπους ενδιαφερόμενων μερών. Υπάρχουν κάποιες διαφορές όσον αφορά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των διαφόρων δραστηριοτήτων του δικτύου ή τον βαθμό συμβολής τους στην επίτευξη κάθε στόχου. Για παράδειγμα, τα περισσότερα ενδιαφερόμενα μέρη ανέφεραν ότι υπάρχει κάποια συνεργασία ανάμεσα στο δίκτυο και σε άλλα ενδιαφερόμενα μέρη της αγοράς εργασίας (όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ), αλλά ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης στο μέλλον μέσα από την ανάπτυξη στενότερων σχέσεων με τους εταίρους σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο. Οι παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων μερών συμβάλλουν σημαντικά στον καθορισμό των μελλοντικών προτεραιοτήτων του δικτύου σύμφωνα με τους στόχους της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ.
•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας
Για να υποστηριχθεί η συλλογή αποδεικτικών στοιχείων και των απόψεων των ενδιαφερόμενων μερών, καθώς και το αναλυτικό μέρος της αξιολόγησης, ανατέθηκε σε ανάδοχο η εκπόνηση εξωτερικής μελέτης 11 .
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Η παράταση της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ συνεπάγεται τη συνέχιση του υφιστάμενου πλαισίου και των υφιστάμενων πρωτοβουλιών. Η παρούσα πρόταση περιορίζεται στην παράταση της περιόδου θέσπισης του δικτύου στο άρθρο 1 και σε ορισμένες τεχνικές επικαιροποιήσεις. Η πρόταση συνοδεύεται από την προαναφερθείσα αξιολόγηση. Η παρούσα, συνήθους χαρακτήρα, πρόταση αποτελεί μη σημαντική πρωτοβουλία βάσει των κανόνων για τη βελτίωση της νομοθεσίας.
Δεν διενεργήθηκε χωριστή εκτίμηση επιπτώσεων επειδή:
–η αξιολόγηση δείχνει ότι η απόφαση ΔΥΑ λειτουργεί ικανοποιητικά και δεν προτείνει καμία ουσιαστική τροποποίηση της υφιστάμενης πολιτικής·
–τα πορίσματα της αξιολόγησης υποστηρίζουν την παράταση της απόφασης ΔΥΑ·
–η αξιολόγηση (σε συνδυασμό με την έκκληση των εθνικών ΔΥΑ και του διοικητικού συμβουλίου του δικτύου) παρέχει ήδη επαρκή στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η μη παράταση θα είχε αρνητικές επιπτώσεις·
–η προτεινόμενη πρωτοβουλία ακολουθεί λογικά τα πορίσματα της αξιολόγησης και συνάδει με αυτά.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η απόφαση αριθ. 573/2014/ΕΕ σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα, η απόφαση επιδιώκει να εξασφαλίσει τον πλήρη σεβασμό του δικαιώματος πρόσβασης σε δωρεάν υπηρεσίες εύρεσης εργασίας και στην προώθηση της εφαρμογής του άρθρου 29 του Χάρτη. Η παρούσα πρόταση δεν συνεπάγεται αλλαγές.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η πρόταση δεν απαιτεί πρόσθετους πόρους, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού, από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Η χρηματοδοτική στήριξη του δικτύου δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης σε όλη την Ένωση προβλέπεται ήδη στην πρόταση κανονισμού για το ΕΚΤ+ για την περίοδο 2021-2027, στο πλαίσιο του προτεινόμενου προϋπολογισμού για το σκέλος του προγράμματος της ΕΕ για την απασχόληση και την κοινωνική καινοτομίας (EaSI) 12 . Οι αντίστοιχες δαπάνες αποτελούν απλή επέκταση της στήριξης προς το δίκτυο που χορηγείται ήδη στο πλαίσιο της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού 2014-2020.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Οι ετήσιες εκθέσεις του δικτύου διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο και δημοσιεύονται.
Έως τον Σεπτέμβριο του 2026 θα υποβληθεί αξιολόγηση της εφαρμογής της πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.
2019/0188 (COD)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ σχετικά με την ενισχυμένη συνεργασία των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 149,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 13 ,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών 14 ,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η απόφαση αριθ. 573/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 15 θεσπίζει το ευρωπαϊκό δίκτυο δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης («το δίκτυο») για το χρονικό διάστημα από τις 17 Ιουνίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
(2)Στόχος του δικτύου είναι η ενίσχυση των δυνατοτήτων, της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ), μέσα από την παροχή μιας πλατφόρμας για τη σύγκριση των επιδόσεών τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για τον εντοπισμό καλών πρακτικών και για τη θέσπιση ενός συστήματος αμοιβαίας μάθησης. Η πρόταση έχει επίσης ως στόχο να προσφέρει στις ΔΥΑ τη δυνατότητα να συμβάλλουν σε μεγαλύτερο βαθμό στην ανάπτυξη καινοτόμων και τεκμηριωμένων πολιτικών, σύμφωνα με τις σχετικές πρωτοβουλίες πολιτικής της Ένωσης.
(3)Το δίκτυο έχει διαδραματίσει καίριο ρόλο στην ενθάρρυνση της περαιτέρω συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στους τομείς αρμοδιότητας των ΔΥΑ, ενώ έχει επίσης συνεισφέρει στον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση των ΔΥΑ. Η αξιολόγηση της κατάστασης εφαρμογής της απόφασης αριθ. 573/2014/ΕΕ 16 δείχνει ότι το δίκτυο είχε θετικό αντίκτυπο και προσδιορίζει τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τις διάφορες δραστηριότητες και εμπειρίες.
(4)Για να αξιοποιηθούν τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα και να προαχθεί περαιτέρω η συνεργασία μεταξύ των ΔΥΑ, η περίοδος θέσπισης του δικτύου θα πρέπει να παραταθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
(5)Η συνέχιση του δικτύου θα πρέπει να στηρίζει την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος περιλαμβάνει στις αρχές του την παροχή ενεργητικής υποστήριξης για την εξεύρεση απασχόλησης. Θα πρέπει επίσης να συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου βιώσιμης ανάπτυξης 8 του θεματολογίου του 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη, συνεισφέροντας στη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική ανάπτυξη, στην απασχόληση και στην αξιοπρεπή εργασία για όλους.
(6)Το δίκτυο θα πρέπει να συνεχίσει να οργανώνει τη συνεργασία και τις επαφές με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη της αγοράς εργασίας για την προώθηση συνεργειών μεταξύ τους, και ιδίως τη συνεργασία με ενωσιακούς οργανισμούς στον τομέα της απασχόλησης, της κοινωνικής πολιτικής, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, ώστε να εξασφαλιστεί ένα συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής.
(7)Η χρηματοδοτική στήριξη της Ένωσης για το δίκτυο θα πρέπει να διατίθεται σύμφωνα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2021-2027.
(8)Ως εκ τούτου, η απόφαση αριθ. 573/2014/ΕΕ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.
(9)Για να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση των δραστηριοτήτων του δικτύου, η παρούσα απόφαση θα πρέπει να εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2021,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η απόφαση αριθ. 573/2014/ΕΕ τροποποιείται ως εξής:
(1)Στο άρθρο 1, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Θεσπίζεται δίκτυο δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ) σε όλη την Ένωση (“το δίκτυο”) για το χρονικό διάστημα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.».
(2)Στο άρθρο 3, η εισαγωγική φράση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Στόχος της παρούσας απόφασης είναι να ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών μέσω του δικτύου στον τομέα της απασχόλησης, στους τομείς που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των ΔΥΑ, προκειμένου να συμβάλει στην υλοποίηση των πολιτικών απασχόλησης της Ένωσης. Αυτό θα βοηθήσει επίσης στην υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, υποστηρίζοντας με αυτόν τον τρόπο:».
(3)Στο άρθρο 4, η παράγραφος 1 στοιχείο γ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«γ) συμβάλλει στον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση των ΔΥΑ σε βασικούς τομείς, σύμφωνα με τις πολιτικές απασχόλησης της Ένωσης, τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης·».
(4)Το άρθρο 5 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Συνεργασία
Το δίκτυο αναπτύσσει συνεργασία με ενδιαφερόμενα μέρη στην αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένων άλλων παρόχων υπηρεσιών απασχόλησης, και, κατά περίπτωση, με ενωσιακούς οργανισμούς στον τομέα της απασχόλησης, της κοινωνικής πολιτικής και της εκπαίδευσης και κατάρτισης, κοινωνικούς εταίρους, οργανώσεις που εκπροσωπούν ανέργους ή ευπαθείς ομάδες, ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στον τομέα της απασχόλησης, και περιφερειακές και τοπικές αρχές, μέσω της συμμετοχής τους σε σχετικές δραστηριότητες και σε συνεδριάσεις του δικτύου και με την ανταλλαγή πληροφοριών και δεδομένων με αυτά.».
(5)Το άρθρο 7 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Χρηματοδοτική στήριξη
Το σύνολο των πόρων για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης διατίθεται σύμφωνα με το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027, κατά περίπτωση, οι ετήσιες πιστώσεις των οποίων εγκρίνονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός των ορίων του δημοσιονομικού πλαισίου.».
(6)Το άρθρο 9 παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Η προβλεπόμενη στο άρθρο 8 εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων απονέμεται στην Επιτροπή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.».
(7)Το άρθρο 10 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
«Επανεξέταση
Έως τον Σεπτέμβριο του 2026 η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών αξιολόγηση σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης.».
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2021.
Βρυξέλλες,
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος