1.Εισαγωγή

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2015/2365 περί διαφάνειας των συναλλαγών χρηματοδότησης τίτλων και επαναχρησιμοποίησης (ΚΣΧΤ) εκδόθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2015 και ετέθη σε ισχύ στις 12 Ιανουαρίου 2016. Ο κανονισμός για τις συναλλαγές χρηματοδότησης τίτλων αποσκοπεί στην αύξηση της διαφάνειας των συναλλαγών χρηματοδότησης τίτλων (ΣΧΤ) με βάση τις ακόλουθες απαιτήσεις:

·όλες οι ΣΧΤ πρέπει να αναφέρονται στις κεντρικές βάσεις δεδομένων που είναι γνωστές ως αρχεία καταγραφής συναλλαγών (υποχρέωση αναφοράς),

·πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των ΣΧΤ από επενδυτικά ταμεία που πρέπει να γνωστοποιούνται στους επενδυτές στις τακτικές εκθέσεις και τα προεπενδυτικά έγγραφα που εκδίδονται από τα ταμεία,

·ελάχιστες προϋποθέσεις διαφάνειας που πρέπει να πληρούνται όταν επαναχρησιμοποιούνται οι ασφάλειες, όπως γνωστοποίηση των κινδύνων και προηγούμενη συγκατάθεση (απαιτήσεις διαφάνειας ως προς την επαναχρησιμοποίηση).

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού ΣΧΤ, οι κεντρικές τράπεζες της Ένωσης και οι δημόσιοι φορείς της Ένωσης που διαχειρίζονται το δημόσιο χρέος ή παρεμβαίνουν στη διαχείρισή του εξαιρούνται από την υποχρέωση αναφοράς και την απαίτηση διαφάνειας ως προς την επαναχρησιμοποίηση στο πλαίσιο του κανονισμού ΣΧΤ.

Κατά τον χρόνο έγκρισης του κανονισμού ΣΧΤ, υπήρχαν αβεβαιότητες όσον αφορά τη μεταχείριση των ξένων κεντρικών τραπεζών κατά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που αφορούν τις ΣΧΤ σε άλλες περιοχές δικαιοδοσίας. Ως εκ τούτου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ανέβαλαν τη λήψη απόφασης σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού ΣΧΤ σε κεντρικές τράπεζες τρίτων χωρών έως ότου επιτευχθεί μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς το θέμα αυτό.

Το άρθρο 2 παράγραφος 4 του κανονισμού ΣΧΤ εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την επέκταση του καταλόγου των οντοτήτων που εξαιρούνται δυνάμει του κανονισμού ΣΧΤ. Ως προϋπόθεση για μια τέτοια εξαίρεση, καλείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βάσει του ίδιου άρθρου του κανονισμού ΣΧΤ, να αναλύσει τη διεθνή μεταχείριση των κεντρικών τραπεζών και των δημόσιων φορέων που είναι επιφορτισμένοι να διαχειρίζονται το δημόσιο χρέος εντός του νομικού πλαισίου άλλων περιοχών δικαιοδοσίας και να ενημερώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τα αποτελέσματα της εν λόγω ανάλυσης. Εφόσον στην έκθεση συμπεραίνεται ότι επιβάλλεται να εξαιρεθούν οι νομισματικές αρμοδιότητες των κεντρικών τραπεζών τρίτων χωρών από τις απαιτήσεις διαφάνειας ως προς την επαναχρησιμοποίηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδίδει σχετική κατ’ εξουσιοδότηση πράξη.

2.Η νομική βάση της έκθεσης: Κανονισμός ΣΧΤ αρθρο 2 Απαιτήσεις

Το άρθρο 2 παράγραφος 2 του κανονισμού ΣΧΤ προβλέπει ότι «Τα άρθρα 4 και 15 δεν εφαρμόζονται: α) στα μέλη του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ), σε άλλους φορείς κρατών μελών που επιτελούν παρόμοιες λειτουργίες και στους λοιπούς δημόσιους φορείς της Ένωσης που διαχειρίζονται το δημόσιο χρέος ή παρεμβαίνουν στη διαχείρισή του· β) στην Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών.

Όσον αφορά τις ξένες κεντρικές τράπεζες και τους αλλοδαπούς δημόσιους φορείς που διαχειρίζονται το δημόσιο χρέος, το άρθρο 2 παράγραφος 4 εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για την τροποποίηση του καταλόγου των εξαιρούμενων δυνάμει του άρθρου 2 παράγραφος 2 οντοτήτων και, για τον σκοπό αυτό, απαιτεί από την Επιτροπή «να υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στην οποία αξιολογείται η διεθνής μεταχείριση των κεντρικών τραπεζών και των δημόσιων φορέων που είναι επιφορτισμένοι να διαχειρίζονται το δημόσιο χρέος ή να παρεμβαίνουν στη διαχείρισή του.»

Το άρθρο 2 παράγραφος 4 ορίζει επίσης ότι «Στην εν λόγω έκθεση περιέχεται συγκριτική ανάλυση της μεταχείρισης των κεντρικών τραπεζών και των εν λόγω φορέων εντός του νομικού πλαισίου αρκετών τρίτων χωρών. Εφόσον στην έκθεση συμπεραίνεται ότι επιβάλλεται, ιδίως σε συνάρτηση με τη συγκριτική ανάλυση και τις πιθανές επιπτώσεις, να εξαιρεθούν οι νομισματικές αρμοδιότητες αυτών των κεντρικών τραπεζών και φορέων τρίτων χωρών από το άρθρο 15, η Επιτροπή εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την ενσωμάτωσή τους στον κατάλογο της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου.»

3.Εξεταζόμενες περιοχές δικαιοδοσίας: Ηνωμένο Βασίλειο

Ο κανονισμός ΣΧΤ απαιτεί από την Επιτροπή να διενεργήσει συγκριτική ανάλυση της μεταχείρισης των κεντρικών τραπεζών και των δημόσιων φορέων που διαχειρίζονται το δημόσιο χρέος σε «ορισμένες τρίτες χώρες». Δεδομένης της πρόθεσης του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ένωση δυνάμει του άρθρου 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν το δίκαιο της Ένωσης παύσει να ισχύει στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εξαίρεση των μελών του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και των δημόσιων φορέων που διαχειρίζονται το δημόσιο χρέος ή παρεμβαίνουν στη διαχείρισή του, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) 2015/2365 1 («Κανονισμός ΣΧΤ»), δεν θα εφαρμόζεται στην κεντρική τράπεζα ή τους φορείς διαχείρισης δημόσιου χρέους του Ηνωμένου Βασιλείου. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα έκθεση περιορίζει την ανάλυση της μεταχείρισης των κεντρικών τραπεζών και των δημόσιων φορέων που διαχειρίζονται το δημόσιο χρέος στο Ηνωμένο Βασίλειο. Άλλες χώρες θα αναλυθούν σε μελλοντική έκθεση.

Η προσέγγιση εστίασης στο Ηνωμένο Βασίλειο σε ένα πρώτο στάδιο υποστηρίζεται από το γεγονός ότι η πράξη (περί αποχώρησης) από την Ευρωπαϊκή Ένωση του 2018 (European Union (Withdrawal) Act 2018) που εγκρίθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο μεταφέρει στην εθνική νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου το ισχύον σώμα του άμεσα εφαρμοστέου δικαίου της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του κανονισμού ΣΧΤ. Επιπλέον, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δημοσίευσε ένα σχέδιο κανονιστικής πράξης 2 , το οποίο θα επιφέρει τροποποιήσεις στις διατάξεις του δικαίου της ΕΕ που θα διατηρήσει και στην ισχύουσα νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τις συναλλαγές χρηματοδότησης τίτλων, οι οποίες θα θεσπιστούν δυνάμει της πράξης (περί αποχώρησης) από την Ευρωπαϊκή Ένωση του 2018 (European Union (Withdrawal) Act 2018). Το σχέδιο κανονιστικής πράξης αντικατοπτρίζει την διάταξη του κανονισμού ΣΧΤ υπό την έννοια ότι η Τράπεζα της Αγγλίας και οι φορείς διαχείρισης δημόσιου χρέους του Ηνωμένου Βασιλείου εξαιρούνται από την υποχρέωση αναφοράς και από τις απαιτήσεις διαφάνειας ως προς την επαναχρησιμοποίηση. Ομοίως, το σχέδιο κανονιστικής πράξης περιλαμβάνει διάταξη για την επέκταση αυτού του καταλόγου κατά τρόπο συγκρίσιμο με αυτόν της διάταξης του κανονισμού ΣΧΤ.

4.Συμπεράσματα

Βάσει των ανωτέρω, το σχέδιο εθνικού νομοθετικού πλαισίου του Ηνωμένου Βασιλείου που ενσωματώνει τον κανονισμό ΣΧΤ εξαιρεί την κεντρική τράπεζα του Ηνωμένου Βασιλείου και τους δημόσιους φορείς που είναι επιφορτισμένοι με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους ή παρεμβαίνουν στη διαχείρισή του από την υποχρέωση αναφοράς για τις ΣΧΤ και τις απαιτήσεις διαφάνειας ως προς την επαναχρησιμοποίηση. Το σχέδιο του νομοθετικού πλαισίου του Ηνωμένου Βασιλείου περιλαμβάνει επίσης διατάξεις που επιτρέπουν την επέκταση της εξαίρεσης στις κεντρικές τράπεζες και τους δημόσιους φορείς διαχείρισης του δημόσιου χρέους των ξένων χωρών.

Η προσθήκη της κεντρικής τράπεζας και των φορέων διαχείρισης του δημόσιου χρέους του Ηνωμένου Βασιλείου στον κατάλογο των οντοτήτων που εξαιρούνται από την υποχρέωση αναφοράς και τις απαιτήσεις διαφάνειας ως προς την επαναχρησιμοποίηση δυνάμει του κανονισμού ΣΧΤ, θα αποτρέψει την παρέμβαση στην άσκηση των νομισματικών αρμοδιοτήτων τους και θα προωθήσει ίσους όρους ανταγωνισμού κατά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων των ΣΧΤ όσον αφορά συναλλαγές με κεντρικές τράπεζες μεταξύ δικαιοδοσιών. Με αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθεί επίσης η διεθνής συνοχή και συνέπεια.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το άρθρο 2 παράγραφος 2 του κανονισμού ΣΧΤ θα πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να εξαιρούνται από ορισμένες απαιτήσεις του κανονισμού ΣΧΤ η κεντρική τράπεζα του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλοι δημόσιοι φορείς που είναι επιφορτισμένοι με τη διαχείριση του δημόσιου χρέους ή παρεμβαίνουν στη διαχείρισή του.