1.   

Οι κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις σε αερολιμένες και αεροπορικές εταιρείες (1) («οι κατευθυντήριες γραμμές») καθορίζουν τις συνθήκες υπό τις οποίες η δημόσια χρηματοδότηση αερολιμένων και αεροπορικών εταιρειών ενδέχεται να συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και σε περίπτωση που όντως συνιστά κρατική ενίσχυση, τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να κηρυχθεί συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά.

2.   

Οι ενισχύσεις λειτουργίας συνιστούν καταρχήν μια μορφή ενισχύσεων που στρεβλώνει σημαντικά τον ανταγωνισμό και μπορούν να εγκρίνονται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι αερολιμένες και οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει κατά κανόνα να αναλαμβάνουν τις δικές τους λειτουργικές δαπάνες. Ωστόσο, προκειμένου να δοθεί στον κλάδο των αερομεταφορών η δυνατότητα να προσαρμοστεί στις νέες καταστάσεις της αγοράς, όπως στην αύξηση του ανταγωνισμού μεταξύ αερολιμένων για την προσέλκυση αεροπορικών εταιρειών, ορισμένες κατηγορίες ενισχύσεων λειτουργίας σε αερολιμένες ενδέχεται να εξακολουθούν να είναι δικαιολογημένες υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

3.   

Στο πλαίσιο αυτό, οι κατευθυντήριες γραμμές προβλέπουν μεταβατική περίοδο 10 ετών αρχής γενομένης από τις 4 Απριλίου 2014, κατά τη διάρκεια της οποίας οι αερολιμένες με μέση ετήσια επιβατική κίνηση έως 3 εκατομμύρια επιβάτες μπορούν να λαμβάνουν ενισχύσεις λειτουργίας. Μέχρι να λήξει η μεταβατική περίοδος το 2024, όλοι οι αερολιμένες θα πρέπει να έχουν επιτύχει πλήρη κάλυψη των λειτουργικών δαπανών τους, και μετά την ημερομηνία αυτή καμία ενίσχυση λειτουργίας σε αερολιμένες δεν θα θεωρείται συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, εξαιρουμένων των ενισχύσεων λειτουργίας που χορηγούνται σύμφωνα με οριζόντιους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις, όπως κανόνες που ισχύουν για τη χρηματοδότηση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος (2).

4.   

Οι κατευθυντήριες γραμμές αναγνωρίζουν ότι οι αερολιμένες με ετήσιο όγκο επιβατικής κίνησης έως 700 000 επιβάτες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξημένες δυσκολίες για την επίτευξη πλήρους κάλυψης των δαπανών κατά τη διάρκεια της δεκαετούς μεταβατικής περιόδου. Συνεπώς, στις κατευθυντήριες γραμμές προβλέπεται ειδικό καθεστώς για τους εν λόγω αερολιμένες, για αρχική περίοδο πέντε ετών, έως τις 3 Απριλίου 2019.

5.   

Για τους σκοπούς του εν λόγω ειδικού καθεστώτος, το ποσό της ενίσχυσης καθορίζεται, καταρχήν, εκ των προτέρων ως πάγιο ποσό που καλύπτει το αναμενόμενο έλλειμμα χρηματοδότησης λειτουργίας (προσδιορίζεται βάσει εκ των προτέρων επιχειρηματικού σχεδίου) (3). Σε κάθε περίπτωση, το μέγιστο επιτρεπτό ποσό ενίσχυσης κατά τη διάρκεια της όλης μεταβατικής περιόδου περιορίζεται στο 80 % του αρχικού ελλείμματος χρηματοδότησης για περίοδο πέντε ετών (4).

6.   

Οι κατευθυντήριες γραμμές αναφέρουν ότι η Επιτροπή θα αξιολογήσει εκ νέου την ανάγκη συνέχισης της ειδικής μεταχείρισης, καθώς και τις μελλοντικές προοπτικές για πλήρη κάλυψη των λειτουργικών δαπανών για την εν λόγω κατηγορία αερολιμένων, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τη μεταβολή των συνθηκών της αγοράς και τις προοπτικές αποδοτικότητας μετά από τέσσερα έτη. Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν περιέχουν ειδικούς κανόνες όσον αφορά τις ενισχύσεις λειτουργίας για αυτή την κατηγορία αερολιμένων πέραν της 3ης Απριλίου 2019.

7.   

Στο σημείο 175 των κατευθυντηρίων γραμμών, η Επιτροπή δηλώνει ότι έως τις 4 Απριλίου 2020 θα προβεί σε γενική αξιολόγηση των κατευθυντηρίων γραμμών, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για τις ενισχύσεις λειτουργίας σε αερολιμένες.

8.   

Δεδομένου ότι η επανεξέταση των ειδικών κανόνων για τους μικρότερους αερολιμένες και των λοιπών διατάξεων σχετικά με τις ενισχύσεις λειτουργίας θα επιτρέψει μια πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση της κατάστασης της αγοράς, κρίνεται σκόπιμο η επαναξιολόγηση του εν λόγω ειδικού καθεστώτος να διενεργηθεί στο πλαίσιο της συνολικής αξιολόγησης των κατευθυντηρίων γραμμών, η οποία θα πραγματοποιηθεί έως τις 4 Απριλίου 2020. Αυτό θα επιτρέψει στην Επιτροπή να αξιολογήσει την καταλληλότητα των κατευθυντηρίων γραμμών στο σύνολό τους και, αν είναι αναγκαίο, να προτείνει μια συνεκτική δέσμη αλλαγών όσον αφορά όλες τις κατηγορίες αερολιμένων και όλα τα είδη ενισχύσεων.

9.   

Ως συνέπεια της αναβολής της αξιολόγησης του ειδικού καθεστώτος για αερολιμένες με έως 700 000 επιβάτες ετησίως, θα πρέπει να παραταθεί η ισχύς των υφιστάμενων κανόνων ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια και η ασφάλεια δικαίου κατά τη μεταχείριση των ενισχύσεων αυτού του είδους. Ως εκ τούτου, το ειδικό καθεστώς που καθορίζεται στο σημείο 130 των κατευθυντηρίων γραμμών παρατείνεται μέχρι τις 3 Απριλίου 2024, ώστε η μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή των κανόνων για τους μικρότερους αερολιμένες να ευθυγραμμιστεί με την ισχύουσα για τους αερολιμένες με πάνω από 700 000 επιβάτες ετησίως.

10.   

Επομένως, από την ημερομηνία δημοσίευσης της παρούσας ανακοίνωσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το μέγιστο επιτρεπτό ποσό ενίσχυσης για αερολιμένες με έως 700 000 επιβάτες ετησίως θα είναι το 80 % του αρχικού ελλείμματος χρηματοδότησης λειτουργίας για περίοδο δέκα ετών από την έναρξη της μεταβατικής περιόδου. Για παράδειγμα, εάν το ετήσιο μέσο έλλειμμα χρηματοδότησης ενός μικρού αερολιμένα κατά την περίοδο 2009 έως 2013 ανέρχεται σε 1 εκατ. EUR, το μέγιστο ποσό της ενίσχυσης λειτουργίας που θα μπορούσε να λάβει ο αερολιμένας ως εκ των προτέρων καθορισμένο πάγιο ποσό θα ήταν 8 εκατ. EUR σε διάστημα δέκα ετών (80 % x 1 εκατ. ευρώ x 10).