27.4.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 148/9

1)

Στην απόφαση, η Επιτροπή εκτιμά ότι, με τη θέσπιση και την επιβολή κανόνων επιλεξιμότητας, η Διεθνής Ένωση Παγοδρομίας («ISU») παραβιάζει το άρθρο 101 της ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 της συμφωνίας ΕΟΧ. Οι κανόνες επιλεξιμότητας της ISU περιορίζουν τις δυνατότητες συμμετοχής των αθλητών σε διεθνείς αγώνες παγοδρομίας ταχύτητας τους οποίους διοργανώνουν τρίτοι και, ως εκ τούτου, αποκλείουν την πρόσβαση στην αγορά για τη διοργάνωση και εμπορική εκμετάλλευση διεθνών αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας στερώντας από τους δυνητικούς ανταγωνιζόμενους διοργανωτές αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας τις απαραίτητες υπηρεσίες που παρέχουν οι αθλητές.

2)

Η απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 βασίζεται σε καταγγελία που υποβλήθηκε, στις 23 Ιουνίου 2014, από δύο επαγγελματίες παγοδρόμους ταχύτητας (οι «καταγγέλλοντες»), οι οποίοι ισχυρίστηκαν ότι οι κανόνες επιλεξιμότητας της ISU δεν συμβιβάζονται με τα άρθρα 101 και 102 της ΣΛΕΕ.

3)

Στις 5 Οκτωβρίου 2015, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία κατά της ISU προκειμένου να λάβει απόφαση δυνάμει του κεφαλαίου ΙΙΙ του κανονισμού 1/2003, και εξέδωσε κοινοποίηση αιτιάσεων («ΚΑ») στις 27 Σεπτεμβρίου 2016.

4)

Η ISU απάντησε στην KA στις 16 Ιανουαρίου 2017. Την 1η Φεβρουαρίου 2017, πραγματοποιήθηκε προφορική ακρόαση. Στις 27 Απριλίου 2017 και στις 30 Οκτωβρίου 2017, η ISU προσπάθησε να άρει τις ανησυχίες της Επιτροπής σχετικά με τον ανταγωνισμό προτείνοντας την ανάληψη δεσμεύσεων. Η Επιτροπή, ωστόσο, έκρινε ότι οι προτάσεις δεσμεύσεων της ISU δεν επαρκούσαν για την έγκαιρη αντιμετώπιση των ανησυχιών που διαπιστώθηκαν σχετικά με τον ανταγωνισμό. Στις 6 Οκτωβρίου 2017, η Επιτροπή απέστειλε επιστολή πραγματικών περιστατικών στην ISU, η οποία απάντησε στις 25 Οκτωβρίου 2017.

5)

Στις 23 Νοεμβρίου 2017 ζητήθηκε η γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων.

6)

Η ISU είναι η διεθνής αθλητική ομοσπονδία η οποία διαχειρίζεται σε παγκόσμιο επίπεδο την καλλιτεχνική παγοδρομία και την παγοδρομία ταχύτητας· αποτελείται από επιμέρους εθνικές ενώσεις («μέλη») που διαχειρίζονται τα εν λόγω αθλήματα σε εθνικό επίπεδο. Οι κανόνες επιλεξιμότητας της ISU αποτελούν μέρος του καταστατικού και των γενικών κανονισμών της και έχουν εγκριθεί από το συνέδριο της ISU. Οι κανόνες αυτοί είναι δεσμευτικοί για τα μέλη, τους συνδεδεμένους με αυτά συλλόγους και τα μεμονωμένα μέλη.

7)

Σύμφωνα με τους κανόνες επιλεξιμότητας της ISU του 2014, οι οποίοι ήταν σε εφαρμογή όταν η Επιτροπή έλαβε την καταγγελία και, κατ' ουσία, ίσχυαν ήδη από το 1998, ένας παγοδρόμος ταχύτητας καθίσταται δια βίου μη επιλέξιμος για συμμετοχή στους διεθνείς αγώνες παγοδρομίας ταχύτητας της ISU (συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων πρωταθλημάτων και των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων) εφόσον έχει συμμετάσχει σε αγώνες παγοδρομίας ταχύτητας που δεν έχουν λάβει έγκριση από την ISU ή από ένα από τα μέλη της. Σύμφωνα με τους κανόνες επιλεξιμότητας του 2016 (που ισχύουν σήμερα) ένας παγοδρόμος ταχύτητας που συμμετέχει σε μη εγκεκριμένους αγώνες υπόκειται σε κυρώσεις οι οποίες ξεκινούν από την προειδοποίηση και φθάνουν έως τον αποκλεισμό (που κυμαίνεται από αποκλεισμό μη προσδιοριζόμενης ελάχιστης διάρκειας έως ισόβιο αποκλεισμό). Έως τον Οκτώβριο του 2015, οπότε η ISU εξέδωσε την ανακοίνωση υπ' αριθ. 1974 θεσπίζοντας τη διαδικασία βάσει της οποίας οι ανεξάρτητοι διοργανωτές αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας μπορούν να λάβουν έγκριση από το Συμβούλιο της ISU, δεν υφίστατο τέτοια τυπική διαδικασία έγκρισης.

8)

Κατά το παρελθόν, δυνητικοί ανταγωνιστές είχαν προσπαθήσει να διοργανώσουν εναλλακτικούς αγώνες παγοδρομίας ταχύτητας. Η απόφαση περιγράφει μια αποτυχημένη απόπειρα εισόδου στην αγορά από την Icederby. Η Icederby προσπάθησε να διοργανώσει σειρά αγώνων («Icederby Grand Prix») επί έξι συναπτά έτη (2014-2020). Τον Δεκέμβριο του 2011, ήρθε σε επαφή με την ISU προκειμένου να συνάψει συμφωνία σύμπραξης και να της υποβάλει το σχέδιο δράσης της. Αρχικά, η Icederby είχε σκοπό να επιτρέψει τα στοιχήματα για το προγραμματισμένο Grand Prix της στις χώρες διοργάνωσης όπου τα στοιχήματα είναι νόμιμα. Τον Ιανουάριο του 2012, η ISU επικαιροποίησε τον κώδικα δεοντολογίας της, στον οποίο συμπεριελήφθη απαγόρευση συμμετοχής σε οποιαδήποτε μορφή στοιχήματος. Δύο χρόνια αργότερα, η Icederby ενημέρωσε την ISU ότι δεν θα διοργανωθούν στοιχήματα επί του προγραμματισμένου Grand Prix της Icederby στο Ντουμπάι διότι τα στοιχήματα είναι παράνομα στη χώρα αυτή. Ωστόσο, η ISU δεν ενέκρινε το Grand Prix της Icederby στο Ντουμπάι το 2014 και ενημέρωσε τα μέλη της και όλους τους παγοδρόμους ότι, εάν λάβουν μέρος σε αυτούς τους αγώνες, θα υπόκεινται στον ισόβιο αποκλεισμό που προβλέπεται από τους κανόνες επιλεξιμότητας.

9)

Οι καταγγέλλοντες είχαν την πρόθεση να συμμετάσχουν στους αγώνες του Grand Prix της Icederby στο Ντουμπάι το 2014. Ωστόσο, επειδή δεν ήθελαν να διακινδυνεύσουν να τους επιβληθεί ισόβιος αποκλεισμός, σύμφωνα με τους κανόνες επιλεξιμότητας, δεν έλαβαν μέρος σε αυτούς τους αγώνες. Τελικά, η Icederby αποφάσισε να μη διοργανώσει το Grand Prix στο Ντουμπάι το 2014 λόγω δυσκολίας να εξασφαλίσει τη συμμετοχή παγοδρόμων ταχύτητας.

10)

Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι κανόνες επιλεξιμότητας της ISU συνιστούν απόφαση ένωσης επιχειρήσεων που δεν συνάδει με το άρθρο 101 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ και δεν πληροί τις τέσσερις σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.

11)

Στην απόφαση της Επιτροπής διαπιστώνεται ότι ο περιορισμός του ανταγωνισμού αφορά την παγκόσμια αγορά της διοργάνωσης και εμπορικής εκμετάλλευσης διεθνών αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας, ανεξάρτητα από το αν η διοργάνωση και η εμπορική εκμετάλλευση ανήκουν στην ίδια σχετική αγορά προϊόντος και ανεξάρτητα από το αν θα μπορούσε να γίνει περαιτέρω διάκριση μεταξύ i) μεμονωμένων αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας και σειράς αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας· ii) αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας μεγάλης πίστας και μικρής πίστας· και iii) ετησίως επαναλαμβανόμενων αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας (όπως το παγκόσμιο και το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα παγοδρομίας ταχύτητας) και αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας που πραγματοποιούνται μόνο μία φορά ανά ορισμένα έτη (όπως οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες). Η ISU έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει τον ανταγωνισμό στη σχετική αγορά διότι είναι το διοικητικό όργανο και η μόνη ρυθμιστική αρχή του αθλήματος της παγοδρομίας ταχύτητας, και αποφασίζει κατ' αποκλειστικότητα σχετικά με την έγκριση διεθνών αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας. Η σημαντική ισχύς της στην αγορά αποδεικνύεται από το γεγονός ότι, εκτός από την ISU και τα μέλη της, καμία άλλη επιχείρηση δεν μπόρεσε να εισέλθει επιτυχώς στη σχετική αγορά.

12)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ISU αποτελεί ένωση επιχειρήσεων κατά την έννοια του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ. Ασκεί οικονομική δραστηριότητα στον βαθμό που ασκεί εμπορικές δραστηριότητες σχετικές με τη διοργάνωση και την εμπορική εκμετάλλευση διεθνών αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας. Συγκεκριμένα, η ISU αποτελεί ένωση αποτελούμενη από επιμέρους εθνικές ενώσεις που διαχειρίζονται την παγοδρομία ταχύτητας και ασκούν οικονομική δραστηριότητα σε εθνικό επίπεδο. Δεδομένου ότι τα μέλη χαρακτηρίζονται ως επιχειρήσεις, η ISU αποτελεί ένωση επιχειρήσεων κατά την έννοια του άρθρου 101 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

13)

Σύμφωνα με τους γενικούς κανονισμούς της ISU, οι κανόνες επιλεξιμότητας είναι δεσμευτικοί για όλα τα μέλη και τους συνδεδεμένους με αυτά συλλόγους όσον αφορά τα διεθνή θέματα. Ως εκ τούτου, οι κανόνες επιλεξιμότητας συντονίζουν τη συμπεριφορά των μελών της ISU και αποτελούν απόφαση ένωσης επιχειρήσεων κατά την έννοια του άρθρου 101 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

14)

Στην απόφαση, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι κανόνες επιλεξιμότητας έχουν ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 101 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, δεδομένου του περιεχομένου και των στόχων τους, καθώς και του νομικού και οικονομικού πλαισίου.

15)

Οι κανόνες επιλεξιμότητας του 2014 προέβλεπαν ότι ένας αθλητής καθίσταται μη επιλέξιμος για συμμετοχή στους αγώνες της ISU σε περίπτωση συμμετοχής του σε αγώνες παγοδρομίας μη εγκεκριμένους από την ISU. Ειδικότερα, εάν ένας αθλητής καθίστατο μη επιλέξιμος λόγω της συμμετοχής του σε μη εγκεκριμένο αγώνα, δεν μπορούσε να ζητήσει την αποκατάστασή του. Ως εκ τούτου, η παράβαση των κανόνων επιλεξιμότητας του 2014 οδηγούσε σε ισόβιο αποκλεισμό. Η ποινή επιβαλλόταν ανεξάρτητα από το αν ο μη εγκεκριμένος αγώνας έθετε σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια του αθλητή ή την ακεραιότητα του αθλήματος. Το ίδιο το καταστατικό της ISU ανέφερε ότι στόχος των κανόνων επιλεξιμότητας του 2014 ήταν η προστασία των «οικονομικών και άλλων συμφερόντων της ISU». Οι κανόνες επιλεξιμότητας του 2014 περιόριζαν τις δυνατότητες των επαγγελματιών παγοδρόμων ταχύτητας να συμμετέχουν ελεύθερα σε διεθνείς αγώνες παγοδρομίας ταχύτητας τους οποίους διοργάνωναν τρίτοι και, επομένως, απέκλειαν τους (δυνητικούς) ανταγωνιζόμενους διοργανωτές αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας από τις υπηρεσίες των αθλητών οι οποίες είναι απαραίτητες για τη διοργάνωση των εν λόγω αγώνων.

16)

Η ISU αναθεώρησε, το 2016, τους κανόνες επιλεξιμότητας, αλλά οι κανόνες επιλεξιμότητας του 2016 δεν επηρεάζουν το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι περιορίζουν τον ανταγωνισμό εξ αντικειμένου. Μολονότι η αυτόματη επιβολή ισόβιου αποκλεισμού έχει αφαιρεθεί από τους κανόνες επιλεξιμότητας του 2016, οι αναθεωρημένες κυρώσεις εξακολουθούν να είναι δυσανάλογα αυστηρές λαμβανομένης υπόψη της σχετικά σύντομης σταδιοδρομίας των παγοδρόμων ταχύτητας, και, ως εκ τούτου, δεν διαφέρουν, κατ' ουσίαν, ως προς τον στόχο τους, που είναι να αποτρέπουν τους αθλητές από τη συμμετοχή σε εναλλακτικούς αγώνες παγοδρομίας ταχύτητας και να αποκλείουν τους ανταγωνιζόμενους διοργανωτές αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας.

17)

Αν και δεν είναι αναγκαίο να αναλυθούν οι συνέπειες των κανόνων επιλεξιμότητας, η Επιτροπή διαπιστώνει, εντούτοις, ότι έχουν ως αποτέλεσμα και τον περιορισμό του ανταγωνισμού. Χωρίς τους κανόνες επιλεξιμότητας, οι αθλητές θα μπορούσαν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους και σε άλλους διοργανωτές αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας εκτός της ISU ή των μελών της και δεν θα υπήρχε κανένα άλλο ανυπέρβλητο εμπόδιο για είσοδο στη σχετική αγορά· στην πραγματικότητα, οι δυνητικοί ανταγωνιστές θα είχαν πραγματικές δυνατότητες να δραστηριοποιηθούν στη διοργάνωση και εμπορική εκμετάλλευση διεθνών αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας.

18)

Στόχος των κανόνων επιλεξιμότητας είναι η διατήρηση της ισχύος στην αγορά της ISU και των μελών της. Πράγματι, κανένας τρίτος δεν δραστηριοποιείται στη διοργάνωση και εμπορική εκμετάλλευση διεθνών αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας. Η είσοδος της Icederby στην αγορά θα είχε κατά πάσα πιθανότητα επιτυχία χωρίς το αποτρεπτικό αποτέλεσμα των κανόνων επιλεξιμότητας και, ως εκ τούτου, την αδυναμία της να εξασφαλίσει αθλητές. Η Icederby θα είχε διοργανώσει αγώνες εκτός περιόδων αιχμής της ISU, προσφέροντας πρόσθετους αγώνες παγοδρομίας ταχύτητας στους καταναλωτές και πρόσθετες πηγές εσόδων για τους αθλητές.

19)

Αυτό καταδεικνύει ότι οι κανόνες επιλεξιμότητας έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε πολλές παραμέτρους του ανταγωνισμού, και ιδίως: i) στην παραγωγή, και ii) στις επιλογές των καταναλωτών και την καινοτομία. Πρώτον, η παραγωγή περιορίζεται, δεδομένου ότι εμποδίζεται η πρόσβαση δυνητικών νεοεισερχόμενων ανταγωνιστών σε αθλητικές υπηρεσίες και δεν είναι δυνατή η διοργάνωση συμπληρωματικών αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας χωρίς έγκριση της ISU. Δεύτερον, οι κανόνες επιλεξιμότητας επηρεάζουν αρνητικά τις επιλογές των καταναλωτών και την καινοτομία, διότι οι δυνητικοί ανταγωνιστές θα μπορούσαν να προσφέρουν διαφορετικές και καινοτόμες μορφές αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας. Για παράδειγμα, η Icederby θέλησε να εισαγάγει μια νέα μορφή παγοδρομίας ταχύτητας, στην οποία οι παγοδρόμοι μικρής και μεγάλης πίστας ανταγωνίζονται μεταξύ τους.

20)

Οι κανόνες επιλεξιμότητας αφορούν τη διοργάνωση αθλητικών αγώνων. Στην υπόθεση Meca-Medina, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι κανόνες αυτοί υπόκεινται εν γένει στη νομοθεσία ανταγωνισμού της ΕΕ. Υπό ορισμένες περιστάσεις, μπορεί να μην εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 101 της ΣΛΕΕ, εάν ληφθούν υπόψη i) το γενικό πλαίσιο εντός του οποίου οι κανόνες έχουν τεθεί ή παράγουν τα αποτελέσματά τους και, ιδίως, οι στόχοι τους, ii) αν οι περιοριστικές του ανταγωνισμού επιπτώσεις είναι συνυφασμένες με την επιδίωξη των στόχων και (iii) η αναλογικότητα των κανόνων προς τους στόχους.

21)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι κανόνες επιλεξιμότητας δεν εξυπηρετούν καθαρά θεμιτούς στόχους, αλλά και άλλα συμφέροντα της ISU, περιλαμβανομένων των οικονομικών της συμφερόντων. Επίσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι κανόνες επιλεξιμότητας δεν είναι ούτε συνυφασμένοι με την επιδίωξη θεμιτών στόχων ούτε ανάλογοι προς την επίτευξη θεμιτών στόχων, ιδίως λόγω του δυσανάλογου χαρακτήρα των κυρώσεων μη επιλεξιμότητας της ISU (που φθάνουν μέχρι ισόβιο αποκλεισμό) και του γεγονότος ότι στους αθλητές επιβάλλονται κυρώσεις για συμμετοχή σε μη εγκεκριμένους αγώνες, χωρίς η έγκριση των αγώνων τρίτων να βασίζεται σε σαφή, αντικειμενικά, διαφανή και αμερόληπτα κριτήρια. Συνεπώς, οι κανόνες επιλεξιμότητας εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 101 ΣΛΕΕ.

22)

Η ISU δεν μπόρεσε να αποδείξει ότι πληρούνται οι σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Ειδικότερα, οι κανόνες επιλεξιμότητας δεν είναι ούτε απαραίτητοι ούτε αναλογικοί. Υπάρχουν λιγότερο περιοριστικοί τρόποι για την επίτευξη της εικαζόμενης βελτίωσης της αποτελεσματικότητας. Επιπλέον, οι κανόνες καταργούν εντελώς τον ανταγωνισμό δημιουργώντας ανυπέρβλητο εμπόδιο εισόδου για τρίτους που επιθυμούν να αναλάβουν τη διοργάνωση και εμπορική εκμετάλλευση διεθνών αγώνων παγοδρομίας ταχύτητας.

23)

Σύμφωνα με τους κανόνες διαιτησίας προσφυγών της ISU, οι προσφυγές κατά της εφαρμογής των κανόνων επιλεξιμότητας υπόκεινται στην αποκλειστική δικαιοδοσία του Διαιτητικού Δικαστηρίου Αθλητισμού (ΔΔΑ) που εδρεύει στη Λωζάνη της Ελβετίας. Η Επιτροπή δεν διαπιστώνει ότι οι κανόνες διαιτησίας προσφυγών της ISU παραβιάζουν το δικαίωμα ακροάσεως των αθλητών. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί, ότι, στις περιπτώσεις όπου οι αθλητές εφεσιβάλλουν αντιανταγωνιστικές αποφάσεις μη επιλεξιμότητας της ISU, οι κανόνες διαιτησίας προσφυγών ενισχύουν τον περιορισμό της εμπορικής τους ελευθερίας και τον αποκλεισμό των δυνητικών ανταγωνιστών.

24)

Στο συγκεκριμένο πλαίσιο της απόφασης, η Επιτροπή δεν επιβάλλει πρόστιμο στην ISU για τους ακόλουθους σωρευτικούς λόγους: i) πρόκειται για την πρώτη απόφαση δυνάμει του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1/2003 που εξέδωσε η Επιτροπή σχετικά με τους κανόνες αθλητικών φορέων, ενώ η ιδιαίτερη φύση του αθλητισμού αναγνωρίζεται στο άρθρο 165 της ΣΛΕΕ· ii) οι κανόνες επιλεξιμότητας της ISU είναι σε ισχύ και δημοσιοποιημένοι από το χρόνο έκδοσής τους το 1998· και iii) η ISU είναι διεθνής αθλητική ομοσπονδία η οποία, πέραν του ότι συμμετέχει σε εμπορικές δραστηριότητες, ενεργεί για την προώθηση του αθλήματος της παγοδρομίας ταχύτητας σε ολόκληρο τον κόσμο, μεταξύ άλλων αφιερώνοντας μέρος των εσόδων της στην ανάπτυξη του αθλήματος.

25)

Ωστόσο, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι θα πρέπει να επιβληθούν περιοδικές χρηματικές ποινές στην ISU σε περίπτωση που δεν θέσει τέλος στην παράβαση εντός 90 ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης της απόφασης.