ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 14.6.2018
COM(2018) 462 final
2018/0245(NLE)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού στον τομέα της Πυρηνικής Ασφάλειας, που συμπληρώνει τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ
{SWD(2018) 337}
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης
Η παρούσα πρόταση υποβάλλεται στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) 2021-2027 όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, με τίτλο «Ένας σύγχρονος προϋπολογισμός για μια Ένωση που προστατεύει, ενδυναμώνει και υπερασπίζεται τους πολίτες της – Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027». Η ανακοίνωση καθορίζει τις βασικές προτεραιότητες και το συνολικό δημοσιονομικό πλαίσιο για τα προγράμματα εξωτερικής δράσης της ΕΕ του τομέα «Οι γειτονικές χώρες και ο υπόλοιπος κόσμος». Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός στον τομέα της Πυρηνικής Ασφάλειας συμπληρώνει το εν λόγω πλαίσιο με δραστηριότητες που πρόκειται να διεξαχθούν στο πλαίσιο της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (Συνθήκη Ευρατόμ).
Σκοπός του νέου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού στον τομέα της Πυρηνικής Ασφάλειας είναι η προώθηση της θέσπισης αποτελεσματικών και αποδοτικών προτύπων πυρηνικής ασφάλειας σε τρίτες χώρες, σύμφωνα με το άρθρο 203 της συνθήκης Ευρατόμ, με βάση την εμπειρία από τις δραστηριότητες στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας στο πλαίσιο της Κοινότητας Ευρατόμ.
Το καθεστώς μη διάδοσης έχει αμφισβητηθεί τα τελευταία έτη, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεχή στήριξη με σκοπό την ενίσχυση του διεθνούς πλαισίου για την πρόληψη της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής. Αυτός είναι ο πρωταρχικός ρόλος των διασφαλίσεων για τα πυρηνικά υλικά, που αποσκοπούν στην πρόληψη και τον εντοπισμό της εκτροπής των πυρηνικών υλικών. Επιπλέον, στο πλαίσιο διαφόρων συμφωνιών σύνδεσης και εταιρικής σχέσης (π.χ. με την Ουκρανία), η Ένωση έχει δεσμευτεί να στηρίξει τις προσπάθειες των ενδιαφερόμενων χωρών να ενσωματώσουν στην εθνική νομοθεσία τους το κοινοτικό κεκτημένο, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών διασφαλίσεων.
Στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020, είχε προβλεφθεί ένα χρηματοδοτικό μέσο, το οποίο θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2020, για την προώθηση ενός υψηλού επιπέδου πυρηνικής ασφάλειας (κανονισμός (Ευρατόμ) αριθ. 237/2014 για τη θέσπιση μηχανισμού συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας).
Σύμφωνα με την ανακοίνωση «Ένα νέο, σύγχρονο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που υλοποιεί αποτελεσματικά τις προτεραιότητές της για την περίοδο μετά το 2020» και όπως συνάγεται στην εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει τον παρόντα κανονισμό, οι περισσότεροι μηχανισμοί θα πρέπει να συγχωνευθούν σε έναν ευρύτερο μηχανισμό. Κάποια τμήματα των δραστηριοτήτων συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας που επί του παρόντος καλύπτονται από τον μηχανισμό συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας ενδεχομένως να μην εμπίπτουν σ’ ένα εξορθολογισμένο ευρύτερο μηχανισμό, αφού πρέπει να ακολουθείται στην περίπτωσή τους η ειδική διαδικασία του άρθρου 203 της Συνθήκης Ευρατόμ, η οποία δεν συμβιβάζεται με τη διαδικασία του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (ΜΓΑΔΣ) βάσει των άρθρων 209 και 212 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρόσφατες αξιολογήσεις και εκτιμήσεις των εξωτερικών μηχανισμών έχουν αποδείξει την προστιθέμενη αξία και τη σημασία των υφιστάμενων μηχανισμών. Ωστόσο, έχουν επίσης υπογραμμίσει τις δυνατότητες βελτιώσεων, και ιδίως την ανάγκη να απλουστευθούν οι τρόποι εργασίας και να δοθεί στην ΕΕ η δυνατότητα να αντιμετωπίζει απρόβλεπτες καταστάσεις με μεγαλύτερη ευελιξία. Τα διδάγματα που αντλήθηκαν, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες προκλήσεις, οδήγησαν την Επιτροπή να τροποποιήσει, στο μέτρο του δυνατού, τη δομή των μέσων εξωτερικής χρηματοδότησης.
Η παρούσα πρόταση προβλέπει ως ημερομηνία εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2021 και υποβάλλεται για μια Ένωση 27 κρατών μελών, σύμφωνα με τη γνωστοποίηση της πρόθεσης του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας, βάσει του άρθρου 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, την οποία έλαβε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 29 Μαρτίου 2017.
•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής
Η παρούσα πρόταση παρέχει ένα ευνοϊκό πλαίσιο μέσω του οποίου μπορούν να υλοποιηθούν οι πολιτικές εξωτερικής δράσης και οι διεθνείς υποχρεώσεις.
•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης
Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα διασφαλίζεται η συνέπεια με άλλους τομείς της εξωτερικής δράσης καθώς και με άλλες συναφείς πολιτικές της ΕΕ. Σύμφωνα με το θεματολόγιο του 2030, αυτό σημαίνει ότι θα λαμβάνεται υπόψη ο αντίκτυπος όλων των πολιτικών για τη βιώσιμη ανάπτυξη σε όλα τα επίπεδα — σε εθνικό επίπεδο, εντός της ΕΕ, σε άλλες χώρες και σε παγκόσμιο επίπεδο.
Επιπλέον, θα επιδιωχθούν συνέργειες με δράσεις στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων της ΕΕ, ώστε να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος των συνδυασμένων παρεμβάσεων. Οι αλληλεπιδράσεις και η συμπληρωματικότητα με τα εν λόγω προγράμματα θα οδηγήσουν σε ενισχυμένο ενωσιακό αντίκτυπο. Οι χρηματοδοτούμενες δράσεις στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης θα είναι συνεπείς και συμπληρωματικές προς εκείνες που διεξάγονται στο πλαίσιο του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας ο οποίος καλύπτει τις πυρηνικές δραστηριότητες, του Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας ΙΙΙ, της απόφασης σχετικά με τις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ), της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής για την ασφάλεια, καθώς και του προσφάτως προταθέντος Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη ο οποίος δεν χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ
•Νομική βάση
Συνεπώς, η παρούσα πρόταση βασίζεται στο άρθρο 203 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.
•Επικουρικότητα
Η Ένωση και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (στο εξής «Κοινότητα») είναι από κοινού στην πλέον κατάλληλη θέση για την παροχή εξωτερικής βοήθειας, και αυτό για διάφορους λόγους. Το καθεστώς εκάστης εξ αυτών ως υπερεθνικής οντότητας συνεπάγεται πολιτική επιρροή και, κατ’ επέκταση, μόχλευση. Η Κοινότητα έχει παγκόσμια παρουσία μέσω των αντιπροσωπειών της Ένωσης, η οποία εξασφαλίζει ένα τεράστιο δίκτυο πληροφοριών για τις εξελίξεις σε κάθε χώρα ανά την υφήλιο. Η ΕΕ και η Κοινότητα είναι συμβαλλόμενα μέρη στις περισσότερες πολυμερείς διαδικασίες που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων. Με τον τρόπο αυτό, η ΕΕ και η Κοινότητα ενημερώνονται διαρκώς για τις νέες ανάγκες και τα προβλήματα που ανακύπτουν και, ως εκ τούτου, μπορούν να ανακατανέμουν τους πόρους αναλόγως. Η συμπληρωματικότητα μεταξύ των δράσεων σε επίπεδο Κοινότητας και Ένωσης και των δράσεων που διεξάγονται από τα κράτη μέλη αυξάνεται συνεχώς. Με τον τρόπο αυτόν ενισχύεται ο διάλογος και η συνεργασία με τις χώρες εταίρους, όλο και περισσότερο μέσω κοινού προγραμματισμού με τα κράτη μέλη.
Η Ένωση και η Κοινότητα είναι επίσης σε θέση να συμπληρώνουν τις δραστηριότητες των κρατών μελών όταν πρόκειται για την αντιμετώπιση δυνητικά επικίνδυνων καταστάσεων ή για ιδιαίτερα δαπανηρές παρεμβάσεις. Σε ορισμένους τομείς στους οποίους δεν δραστηριοποιούνται τα κράτη μέλη, η Ένωση και η Κοινότητα εξακολουθούν να αποτελούν τους βασικούς, και ενίοτε τους μόνους παράγοντες δράσης.
Η επικουρικότητα όσον αφορά τις δραστηριότητες στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας και των πυρηνικών διασφαλίσεων αναφέρεται στη Συνθήκη Ευρατόμ και ειδικότερα στον τίτλο ΙΙ κεφάλαια 3 και 7 για την προαγωγή των στόχων. Η Κοινότητα επιδιώκει επίσης στενή συνεργασία, σύμφωνα με το κεφάλαιο 10, με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) στον συγκεκριμένο τομέα.
Η ΕΕ και η Κοινότητα διαθέτουν σημαντική εμπειρογνωσία στον τομέα αυτόν, προερχόμενη από την ιστορία της ίδιας της Ευρώπης, βάσει των δικών της δραστηριοτήτων διασφάλισης στο πλαίσιο της Ένωσης, και από επιτυχείς πολιτικές. Η ΕΕ και η Κοινότητα έχουν διεθνώς αναγνωρισμένη φήμη στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας και των πυρηνικών διασφαλίσεων για τα πυρηνικά υλικά, ιδίως μέσω του ρόλου τους στην εφαρμογή των διασφαλίσεων στην ΕΕ και στη στήριξη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Η ΕΕ και η Κοινότητα μπορούν να προσφέρουν προστιθέμενη αξία με βάση το ύψος των πόρων που διοχετεύονται μέσω των μηχανισμών της, τους σχετικά ευέλικτους τρόπους διαχείρισης και την προβλεψιμότητα των πόρων για την περίοδο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
•Αναλογικότητα
Με βάση την αρχή της αναλογικότητας, ο προτεινόμενος κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη των στόχων του.
•Επιλογή της νομικής πράξης
Ένας από τους στόχους της Συνθήκης Ευρατόμ είναι η επίτευξη υψηλού επιπέδου πυρηνικής ασφάλειας στην Ένωση. Αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί και εκτός της Ένωσης. Δεδομένου ότι στη Συνθήκη Ευρατόμ δεν έχουν προβλεφθεί οι απαιτούμενες εξουσίες, θα πρέπει να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα βάσει του άρθρου 203. Η πρόταση λαμβάνει τη μορφή κανονισμού, ώστε να εξασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή, ο δεσμευτικός χαρακτήρας στο σύνολό της και η άμεση εφαρμογή της.
3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις/έλεγχοι καταλληλότητας ισχύουσας νομοθεσίας
Η έκθεση ενδιάμεσης επανεξέτασης από την Επιτροπή για δέκα από τους μηχανισμούς εξωτερικής χρηματοδότησης, καθώς και οι εκθέσεις εκ των υστέρων αξιολόγησης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και η ενδιάμεση επανεξέταση σχετικά με την εντολή εξωτερικού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι όλοι οι μηχανισμοί εξωτερικής χρηματοδότησης ήταν, σε γενικές γραμμές, κατάλληλοι για τον επιδιωκόμενο σκοπό και ότι παρατηρούνται θετικές τάσεις όσον αφορά την επίτευξη των στόχων. Από τις εκθέσεις προκύπτει ότι απαιτούνται περισσότεροι πόροι για τους μηχανισμούς εξωτερικής χρηματοδότησης διότι έχουν φτάσει στα χρηματοδοτικά όριά τους.
Οι μηχανισμοί καθορίζουν το πεδίο εφαρμογής, τους στόχους και τις διαδικασίες για την εφαρμογή των πολιτικών. Από την έκθεση ενδιάμεσης επανεξέτασης προέκυψε ότι ο χαρακτήρας διευκόλυνσης των εν λόγω μηχανισμών τους επιτρέπει να καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών και των στόχων της εξωτερικής δράσης της ΕΕ. Οι εν λόγω μηχανισμοί θα επωφεληθούν από την καλύτερη απήχηση ορισμένων εξελίξεων, όπως : το νέο πλαίσιο πολιτικής, το οποίο χαρακτηρίζεται από την καθολική κάλυψη του θεματολογίου του 2030 και την εξωτερική προβολή των εσωτερικών πολιτικών. Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθούν περισσότερο υπόψη οι δεσμοί μεταξύ της ανάπτυξης και της ασφάλειας και το συνολικό επίπεδο φιλοδοξίας για την ειρήνη και την ασφάλεια στην εξωτερική δράση.
Απαιτείται συνέπεια μεταξύ των συνιστωσών ενός μηχανισμού, μεταξύ των διαφόρων μηχανισμών και με τους χορηγούς. Συνολικά, τα συμπεράσματα της έκθεσης ενδιάμεσης επανεξέτασης είναι ανάμεικτα όσον αφορά τη συνεκτικότητα. Σε ό,τι αφορά τη συνεκτικότητα εντός του πλαισίου των μηχανισμών, τα συμπεράσματα ήταν ικανοποιητικά. Υπήρχε κάποιος βαθμός συνέπειας μεταξύ των μηχανισμών, αλλά η πληθώρα προγραμμάτων οδηγούσε σε ορισμένες περιπτώσεις σε αλληλεπικάλυψη δράσεων, ιδίως στην περίπτωση της σύνθετης συνεργασίας με τις πιο προηγμένες από τις αναπτυσσόμενες χώρες. Επιπλέον, η αλληλεπίδραση μεταξύ γεωγραφικών και θεματικών προσεγγίσεων οδήγησε, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε αντιφατικές απαντήσεις σε επίπεδο χώρας.
•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Κατά την κατάρτιση των εγγράφων αξιολόγησης στα οποία βασίστηκε η έκθεση ενδιάμεσης επανεξέτασης, διεξήχθησαν τριών τύπων διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Οι αξιολογητές διεξήγαγαν περίπου χίλιες δομημένες ή ημιδομημένες συνεντεύξεις με υπαλλήλους της ΕΕ και εκπροσώπους των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κρατών μελών και των χωρών-εταίρων. Διοργανώθηκαν επίσης αρκετά τεχνικά εργαστήρια προκειμένου να παρουσιαστούν και να συζητηθούν τα σχέδια αξιολογήσεων με συμμετέχοντες από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ομάδες εργασίας του Συμβουλίου, επιτροπές των κρατών μελών, καθώς και με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τοπικές αρχές. Μια ανοικτή δημόσια διαβούλευση πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του 2017. Σκοπός της ήταν η συγκέντρωση πληροφοριών από τους ενδιαφερόμενους σχετικά με τα πορίσματα των αξιολογήσεων των μηχανισμών και τους μελλοντικούς μηχανισμούς εξωτερικής χρηματοδότησης μετά το 2020.
Τα κυριότερα μηνύματα βάσει των εισηγήσεων των ενδιαφερόμενων μερών που συμμετείχαν στις διαβουλεύσεις συνοψίζονται κατωτέρω.
Ευελιξία: Οι ενδιαφερόμενοι συμφώνησαν ότι οι νέοι μηχανισμοί χρηματοδότησης θα πρέπει να διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά την ανταπόκριση σε απρόβλεπτες προκλήσεις και κρίσεις. Ειδικότερα, τόνισαν την ανάγκη να καταστεί ευκολότερη η μεταφορά πόρων μεταξύ περιφερειών και μεταξύ μηχανισμών παροχής βοήθειας. Επέμειναν ωστόσο ότι η αύξηση του βαθμού ευελιξίας δεν θα πρέπει να αποβεί εις βάρος της προβλεψιμότητας, της ανάληψης ευθύνης από την εκάστοτε χώρα και της εστίασης στην επίτευξη των μακροπρόθεσμων αναπτυξιακών στόχων. Για να εξασφαλιστεί η ευελιξία και η προβλεψιμότητα, ορισμένοι από τους συμμετέχοντες επισήμαναν την ανάγκη ύπαρξης επαρκών αποθεματικών.
Συνέπεια: Τα ενδιαφερόμενα μέρη έκριναν απαραίτητη την εξασφάλιση μεγαλύτερης συνέπειας μεταξύ των εσωτερικών και των εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ καθώς και μεταξύ των ιδίων των εξωτερικών μηχανισμών. Ορισμένοι υπογράμμισαν την ανάγκη να ενισχυθεί η συμπληρωματικότητα και η συνέργεια μεταξύ γεωγραφικών και θεματικών μηχανισμών. Άλλοι υποστήριξαν ότι οι στόχοι της βιώσιμης ανάπτυξης προσφέρουν την καταλληλότερη βάση για την ενίσχυση της συνέπειας μεταξύ των εσωτερικών και των εξωτερικών πολιτικών της Ένωσης. Οι περισσότεροι πρότειναν να αναλάβει η ΕΕ ηγετικό ρόλο στη βελτίωση της συμπληρωματικότητας μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών, τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ.
Ορισμένοι από εκείνους που απάντησαν επισήμαναν τον κίνδυνο αλληλεπικάλυψης στην περίπτωση που οι ίδιοι στόχοι πολιτικής χρηματοδοτούνται από περισσότερους του ενός μηχανισμούς. Κάποιοι ζήτησαν τη σαφή οριοθέτηση των μηχανισμών, ενώ υπογράμμισαν την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι τα γεωγραφικά και θεματικά προγράμματα επωφελούνται από διατομεακές συνέργειες και διασυνδέσεις.
Συμπληρωματικότητα: Σχετικά με τη διάρθρωση των μελλοντικών μηχανισμών, τα ενδιαφερόμενα μέρη συμφώνησαν ότι ο συνδυασμός γεωγραφικών και θεματικών προγραμμάτων αποφέρει θετικά αποτελέσματα. Τόνισαν ότι η αξία των γεωγραφικά δομημένων μέσων έγκειται στην ικανότητά τους να αντιμετωπίζουν τις ειδικές ανάγκες των χωρών εταίρων με εξατομικευμένο τρόπο. Αυτό είναι ιδιαιτέρως σημαντικό, δεδομένης της ποικιλομορφίας των προκλήσεων και των αναγκών στις εν λόγω χώρες. Συνολικά, οι στοχευμένες παρεμβάσεις που προσφέρουν μηχανισμοί όπως ο Μηχανισμός Εταιρικής Σχέσης και ο Μηχανισμός Συμβολής στη Σταθερότητα και την Ειρήνη εκτιμήθηκαν επίσης από τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Απλούστευση: Η ΕΕ ενθαρρύνθηκε ιδιαιτέρως να απλοποιήσει περαιτέρω τη συνολική αρχιτεκτονική των μέσων. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την απλούστευση των επαχθών διοικητικών και δημοσιονομικών διαδικασιών. Η κοινωνία των πολιτών και οι τοπικές αρχές τόνισαν ότι οι διαδικασίες και οι κανόνες που εφαρμόζονται επί του παρόντος έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ικανότητά τους να συμμετέχουν περισσότερο στη συνεργασία για την ανάπτυξη.
Μόχλευση: Τα ενδιαφερόμενα μέρη συμφώνησαν ότι τα καινοτόμα χρηματοδοτικά μέσα μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη μόχλευση της δημόσιας και της ιδιωτικής χρηματοδότησης για την εξωτερική βοήθεια της ΕΕ. Τα θετικά συμπεράσματα σχετικά με τα αποτελέσματα μόχλευσης και τη χρηματοδοτική προσθετικότητα των εν λόγω μέσων στην πρόσφατη αξιολόγηση σχετικά με τη μεικτή χρηματοδότηση θεωρούνται ενθαρρυντικά. Ωστόσο, συμμετέχοντες από την κοινωνία των πολιτών δήλωσαν ότι ανησυχούν για το γεγονός ότι οι προτεραιότητες του ιδιωτικού τομέα υπερισχύουν των στόχων για τη μείωση της φτώχειας στις χώρες εταίρους.
Δεδομένου ότι η πυρηνική ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων των διασφαλίσεων, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της συνθήκης Ευρατόμ, η παρούσα πρόταση δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανησυχίες που εκφράστηκαν από ενδιαφερόμενα μέρη. Ωστόσο, η συνεκτικότητα και η συμπληρωματικότητα με τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας, ο οποίος ανταποκρίνεται στις κυριότερες ανησυχίες τις οποίες εξέφρασαν οι ενδιαφερόμενοι θα διασφαλιστούν, μεταξύ άλλων με τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων στον πυρηνικό τομέα που είναι συμπληρωματικές των ευρύτερων στόχων του, κυρίως όσον αφορά τις ειρηνικές χρήσεις της πυρηνικής ενέργειας σύμφωνα με την πολιτική για την ανάπτυξη και τη διεθνή συνεργασία για την υγεία, τη γεωργία, τη βιομηχανία και κοινωνικά έργα για την αντιμετώπιση των συνεπειών ενδεχόμενου πυρηνικού ατυχήματος.
•Εξωτερική εμπειρογνωσία
Η έκθεση ενδιάμεσης ανασκόπησης και τα συναφή έγγραφα εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό σε μια σειρά ανεξάρτητων εκθέσεων αξιολόγησης που εκπονήθηκαν μεταξύ 2016 και 2017 (μία αξιολόγηση ανά μηχανισμό). Παράλληλα, συντάχθηκε και ανεξάρτητη έκθεση για το σύνολο των μηχανισμών εξωτερικής δράσης που καλύπτονται από την έκθεση ενδιάμεσης επανεξέτασης, η οποία αντλεί βασικά διδάγματα και μηνύματα που απορρέουν από αυτούς.
Πέραν των εν λόγω πρόσφατων εκθέσεων, η αξιολόγηση από ομοτίμους της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας του ΟΟΣΑ για την αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ το 2012 κατέληξε σε μια σειρά συστάσεων όσον αφορά τη δομή, τους κανόνες και τις διαδικασίες των μηχανισμών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ένωσης. Για παράδειγμα, ο ΟΟΣΑ κάλεσε την ΕΕ να απλοποιήσει και να εκσυγχρονίσει περαιτέρω τη συνεργασία, με τη μείωση του αριθμού των κονδυλίων του προϋπολογισμού, την ευθυγράμμιση των κανόνων του Μηχανισμού Αναπτυξιακής Συνεργασίας και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ), τον εξορθολογισμό των διαδικασιών έγκρισης και την ενίσχυση της συνεκτικότητας μεταξύ περιφερειακών και θεματικών προγραμμάτων. Ζητήθηκε από την ΕΕ να γίνει πιο αποτελεσματική, έγκαιρη και ευέλικτη τόσο σε επίπεδο προγράμματος όσο και στο σύνολο των μηχανισμών. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε καταστάσεις αστάθειας και κρίσης, και στο σημείο αυτό ο ΟΟΣΑ διαπίστωσε ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης.
•Εκτίμηση επιπτώσεων
Το 2018, η Επιτροπή διεξήγαγε εκτίμηση επιπτώσεων που καλύπτει τον τομέα εξωτερικής δράσης «Η Ευρώπη στον κόσμο» στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014-2020 (ΠΔΠ). Η εκτίμηση επιπτώσεων εστίασε στις κυριότερες από τις προτεινόμενες αλλαγές για την εξωτερική δράση, οι οποίες περιλαμβάνουν τον εξορθολογισμό μηχανισμών και τη συγχώνευσή τους σ’ έναν ευρύτερο μηχανισμό, και την ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων που επί του παρόντος χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης στον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Η εκτίμηση επιπτώσεων κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι οι περισσότεροι μηχανισμοί εκτός από εκείνους με πολύ συγκεκριμένο χαρακτήρα, όπως η ανθρωπιστική βοήθεια με την αρχή της ουδετερότητας, θα μπορούσαν να συγχωνευθούν σε έναν μηχανισμό: ο κοινός εκτελεστικός κανονισμός, ο Μηχανισμός Αναπτυξιακής Συνεργασίας, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Ταμείο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, η εντολή εξωτερικού δανεισμού της ΕΤΕπ, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γειτονίας, το Ευρωπαϊκό Μέσο για τη Δημοκρατία και τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, το Ταμείο Εγγυήσεων, ο Μηχανισμός Συμβολής στη Σταθερότητα και την Ειρήνη, ο Μηχανισμός Συνεργασίας στον τομέα της Πυρηνικής Ασφάλειας και ο Μηχανισμός Εταιρικής Σχέσης. Οι μηχανισμοί που θα πρέπει να παραμένουν χωριστοί είναι: ο Μηχανισμός Προενταξιακής Βοήθειας, η ανθρωπιστική βοήθεια, ο προϋπολογισμός της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, οι «Υπερπόντιες χώρες και εδάφη (συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας), ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης, το Σώμα Εθελοντών Ανθρωπιστικής Βοήθειας της ΕΕ, η στήριξη της τουρκοκυπριακής κοινότητας, το Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας και ο νέος Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη.
Όπως επισημάνθηκε από την Επιτροπή και υποστηρίχθηκε από την ανατροφοδότηση από τους εταίρους κατά τη διάρκεια της ανοικτής δημόσιας διαβούλευσης, η υφιστάμενη διάρθρωση των μηχανισμών εξωτερικής χρηματοδότησης είναι εξαιρετικά περίπλοκη. Ο εξορθολογισμός ορισμένων μηχανισμών με τη συγχώνευσή τους σ’ έναν ευρύτερο μηχανισμό θα αποτελέσει ευκαιρία για τον εξορθολογισμό των συστημάτων διαχείρισης και εποπτείας τους και, επομένως, για τη μείωση του διοικητικού φόρτου για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η ύπαρξη ενός απλοποιημένου συστήματος εποπτείας θα επιτρέψει στους σχετικούς φορείς να έχουν μια καλύτερη, πιο ολοκληρωμένη εικόνα των εξωτερικών δαπανών της ΕΕ.
Ένας ευρύς μηχανισμός θα εξασφαλίσει μια περισσότερο ολοκληρωμένη -από γεωγραφική και θεματική άποψη- προσέγγιση και με τον τρόπο αυτό θα διευκολυνθεί η εφαρμογή των διαφόρων πολιτικών σε διαπεριφερειακό, πολυτομεακό και παγκόσμιο επίπεδο. Η ΕΕ θα διευκολύνει τις συνεκτικές απαντήσεις και συνέργειες, εξαλείφοντας τα θεματικά και γεωγραφικά στεγανά.
Στις 25 Απριλίου 2018, η εκτίμηση επιπτώσεων εξετάστηκε από την επιτροπή ρυθμιστικού ελέγχου και έλαβε θετική γνώμη με επιφυλάξεις, υπό τον όρο ότι η αξιολόγηση θα προσαρμοστεί προκειμένου να ενσωματώσει τις συστάσεις της επιτροπής ρυθμιστικού ελέγχου σχετικά με ορισμένες πτυχές. Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση αναθεωρήθηκε ώστε:
–να παρέχονται περισσότερες πληροφορίες για τη δομή διακυβέρνησης του νέου μηχανισμού·
–να διευκρινίζονται περαιτέρω κάποια θέματα χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της βασικής χρηματοδότησης, της οριοθέτησης περιφερειών και θεματικών πεδίων και της κλείδας συνεισφοράς των κρατών μελών στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης· και
–να περιγράφεται εκτενέστερα ο τρόπος λειτουργίας των συστημάτων παρακολούθησης και αξιολόγησης.
Η γνώμη της επιτροπής ρυθμιστικού ελέγχου και οι σχετικές τροποποιήσεις στην εκτίμηση επιπτώσεων περιγράφονται αναλυτικότερα στο παράρτημα 1 της εκτίμησης επιπτώσεων.
•Απλούστευση
Προτεραιότητα της Επιτροπής για το σύνολο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου είναι η απλούστευση του ρυθμιστικού της περιβάλλοντος.
Ο εξορθολογισμός ορισμένων μηχανισμών με την ενσωμάτωσή τους σ’ έναν ευρύτερο μηχανισμό θα αποτελέσει ευκαιρία για τον εξορθολογισμό των συστημάτων διαχείρισης και εποπτείας και, επομένως, για τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και για τα κράτη μέλη. Αντί να εστιάζουν σε πολλαπλές διαδικασίες προγραμματισμού, οι συζητήσεις θα μπορούσαν να εστιάζουν περισσότερο στους πολιτικούς στόχους και τη συνεργασία με εξωτερικούς εταίρους. Επιπλέον, οι δράσεις που λαμβάνουν σωρευτική χρηματοδότηση από διαφορετικά ενωσιακά προγράμματα θα ελέγχονται μόνο μία φορά, ο δε έλεγχος θα καλύπτει το σύνολο των σχετικών προγραμμάτων και των αντίστοιχων εφαρμοστέων κανόνων τους. Συνεπώς, οι πυρηνικές δραστηριότητες θα αποτελέσουν μέρος του νέου NDICI και μόνο οι δραστηριότητες πυρηνικής ασφάλειας που απαιτούν συγκεκριμένη νομική βάση Ευρατόμ θα διεξάγονται στο πλαίσιο του παρόντος μηχανισμού, που θα εφαρμόζεται σε πλήρη συμφωνία με τον NDICI.
Όσον αφορά την ευθυγράμμιση των κανόνων, η ενσωμάτωση διατάξεων από τον κοινό εκτελεστικό κανονισμό θα εξασφαλίσει στον νέο μηχανισμό ένα συνεκτικό σύνολο αρχών σε όλες τις συνιστώσες του και θα καταστήσει ευκολότερη την κατανόηση για τους εταίρους και τους εκτελεστικούς φορείς. Οι διατάξεις αυτές είτε θα ενσωματωθούν είτε θα προσαρμοστούν στον παρόντα κανονισμό, ο οποίος περιλαμβάνει παραπομπές στον NDICI για μια συνεκτική και απλουστευμένη προσέγγιση.
•Θεμελιώδη δικαιώματα
Η ΕΕ βασίζεται σε μια ισχυρή δέσμευση για την προαγωγή και προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Στηρίζει ενεργά τα εν λόγω δικαιώματα και τις εν λόγω αρχές εντός των συνόρων της, αλλά και στο πλαίσιο των σχέσεων με τρίτες χώρες.
4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Στην ανακοίνωσή της, της 2ας Μαΐου 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη χορήγηση 89 500 000 000 EUR (σε τρέχουσες τιμές) στον Μηχανισμό Γειτονίας, Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης 2021-2027, εκ των οποίων 300 000 000 (σε τρέχουσες τιμές) θα διατεθούν στον μηχανισμό αυτόν προς συμπλήρωση των πυρηνικών δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της συνθήκης Ευρατόμ.
5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων
Η Επιτροπή θα παρακολουθεί τακτικά τις δράσεις της και θα εξετάζει την πρόοδο που σημειώνεται ως προς την επίτευξη των αποτελεσμάτων. Σύμφωνα με τις παραγράφους 22 και 23 της διοργανικής συμφωνίας της 13ης Απριλίου 2016, στην οποία τα τρία θεσμικά όργανα επιβεβαίωσαν ότι οι αξιολογήσεις της ισχύουσας νομοθεσίας και πολιτικής θα πρέπει να αποτελούν τη βάση των εκτιμήσεων επιπτώσεων των επιλογών για την περαιτέρω δράση, η Επιτροπή θα διενεργεί μία ενδιάμεση και μία τελική αξιολόγηση. Οι αξιολογήσεις θα αφορούν τα αποτελέσματα του προγράμματος βάσει των δεικτών/στόχων του προγράμματος και λεπτομερούς ανάλυσης του βαθμού στον οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι ο μηχανισμός είναι κατάλληλος, αποτελεσματικός και αποδοτικός, ότι παρέχει επαρκή ενωσιακή προστιθέμενη αξία και ότι συνάδει με τις άλλες πολιτικές της ΕΕ. Θα περιλαμβάνουν τα διδάγματα που αντλήθηκαν για να εντοπιστούν τυχόν προβλήματα ή δυνατότητες περαιτέρω βελτίωσης των δράσεων ή των αποτελεσμάτων τους και να συμβάλουν στη μεγιστοποίηση του αντικτύπου τους.
Τα συμπεράσματα των αξιολογήσεων αυτών που θα συνοδεύονται από παρατηρήσεις θα κοινοποιούνται στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η πρόοδος θα παρακολουθείται βάσει δεικτών εναρμονισμένων με τους στόχους της πρότασης. Από το 2022 και μετά, η Επιτροπή θα αποστέλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ετήσια έκθεση σχετικά με την επίτευξη των στόχων του παρόντος κανονισμού.
Οι αξιολογήσεις θα διεξάγονται εγκαίρως ώστε να τροφοδοτούν με στοιχεία τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
•Γεωγραφικό πεδίο και συμμετοχή τρίτων χωρών
Ο προτεινόμενος κανονισμός έχει παγκόσμιο γεωγραφικό πεδίο.
Όσον αφορά την επιλογή των εταίρων εκτός της Ένωσης, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να συνεργαστεί με διεθνείς οργανισμούς, χώρες εταίρους ή οντότητες από άλλες τρίτες χώρες στο πλαίσιο της έμμεσης διαχείρισης για την υλοποίηση ειδικής δράσης, όταν αυτό είναι προς το συμφέρον της Ένωσης και των στόχων της δράσης αυτής, και με την επιφύλαξη των κανόνων και των όρων που καθορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό. Για την επιλογή αυτή απαιτείται απόφαση της Επιτροπής.
•Διατάξεις της πρότασης
ΤΙΤΛΟΣ I: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΤΙΤΛΟΣ II — ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ
ΤΙΤΛΟΣ III - ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
2018/0245 (NLE)
Πρόταση
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού στον τομέα της Πυρηνικής Ασφάλειας, που συμπληρώνει τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 203,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η Ένωση θα πρέπει να προβάλλει και να προωθεί τις αξίες και τα συμφέροντα της Ένωσης παγκοσμίως με σκοπό την επίτευξη των στόχων και την εφαρμογή των αρχών των εξωτερικών δράσεων της Ένωσης, όπως προβλέπονται στο άρθρο 3 παράγραφος 5, στο άρθρο 8 και στο άρθρο 21 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
(2)Για να υλοποιηθεί το νέο διεθνές πλαίσιο που θεσπίστηκε με το θεματολόγιο του 2030, την παγκόσμια στρατηγική και την κοινή αντίληψη, ο κανονισμός αριθ. .../.... (NDICI) αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεκτικότητας και στη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της εξωτερικής δράσης της Ένωσης με τη συγκέντρωση των προσπαθειών της μέσω ενός εξορθολογισμένου μηχανισμού για τη βελτίωση της εφαρμογής των διαφόρων πολιτικών εξωτερικής δράσης.
(3)Στόχος του παρόντος προγράμματος «Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Πυρηνική Ασφάλεια που συμπληρώνει τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ» θα πρέπει να είναι η προώθηση της αποτελεσματικής και αποδοτικής πυρηνικής ασφάλειας, της προστασίας από τις ακτινοβολίες, και της εφαρμογής αποτελεσματικών και ουσιαστικών μέτρων διασφάλισης των πυρηνικών υλικών σε τρίτες χώρες, με βάση τις δραστηριότητες που διεξάγονται εντός της Ένωσης.
(4)Ο παρών κανονισμός αποτελεί τμήμα του πλαισίου που καταρτίστηκε για τον σχεδιασμό της συνεργασίας και συμπληρώνει τα μέτρα συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας που χρηματοδοτούνται βάσει του [κανονισμός NDICI].
(5)Τα κράτη μέλη έχουν υπογράψει τη Συνθήκη περί μη διαδόσεως των πυρηνικών όπλων και το σχετικό πρόσθετο πρωτόκολλο.
(6)Η Κοινότητα θα πρέπει να συνεχίσει την στενή συνεργασία της, σύμφωνα με το κεφάλαιο 10 της Συνθήκης Ευρατόμ, με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας και των πυρηνικών διασφαλίσεων, στο πλαίσιο των στόχων του τίτλου ΙΙ κεφάλαια 3 και 7.
(7)Ο μηχανισμός αυτός θα πρέπει να προβλέπει δράσεις για την επίτευξη των εν λόγω στόχων και να στηρίζεται στις δράσεις που είχαν προηγουμένως στηριχθεί στο πλαίσιο του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 237/2014 όσον αφορά την πυρηνική ασφάλεια και τις πυρηνικές διασφαλίσεις σε τρίτες χώρες, και ιδίως στις υπό προσχώρηση χώρες και στα υποψήφια και δυνάμει υποψήφια μέλη της ΕΕ.
(8)Η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να βασίζεται στη διαβούλευση, εφόσον απαιτείται, με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, καθώς και στον διάλογο με τις χώρες εταίρους.
(9)Οσάκις είναι εφικτό και σκόπιμο, τα αποτελέσματα της εξωτερικής δράσης της Κοινότητας θα πρέπει να παρακολουθούνται και να αξιολογούνται βάσει προκαθορισμένων, διαφανών, ειδικών ανά χώρα και μετρήσιμων δεικτών, προσαρμοσμένων στις ιδιαιτερότητες και τους στόχους του μηχανισμού και κατά προτίμηση με βάση το πλαίσιο αποτελεσμάτων της χώρας-εταίρου.
(10)Η Ένωση και η Κοινότητα θα πρέπει να επιδιώκουν την αποτελεσματικότερη χρήση των διαθέσιμων πόρων προκειμένου να βελτιστοποιηθούν τα αποτελέσματα της εξωτερικής δράσης τους. Αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί μέσω της συνεκτικότητας και της συμπληρωματικότητας μεταξύ των μηχανισμών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ένωσης, καθώς και με τη δημιουργία συνεργειών με άλλες ενωσιακές πολιτικές και προγράμματα. Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος του συνδυασμού των παρεμβάσεων για την επίτευξη ενός κοινού στόχου, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να επιτρέπει τον συνδυασμό της χρηματοδότησης με άλλα προγράμματα της Ένωσης, εφόσον οι συνεισφορές δεν καλύπτουν τις ίδιες δαπάνες.
(11)Ο παρών κανονισμός προβλέπει χρηματοδοτικό κονδύλιο για τον μηχανισμό αυτόν, το οποίο αποτελεί το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 18 της διοργανικής συμφωνίας της 2ας Δεκεμβρίου 2013 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.
(12)Οι κανόνες και οι διαδικασίες που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. .../.... (NDICI) θα πρέπει να εφαρμόζονται για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, κατά περίπτωση, και οι εκτελεστικές διατάξεις δυνάμει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν εκείνες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. .../... (NDICI).
(13)Οι οριζόντιοι δημοσιονομικοί κανόνες που θεσπίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 106 στοιχείο α) της Συνθήκης Ευρατόμ και του άρθρου 322 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να εφαρμόζονται στον παρόντα κανονισμό. Οι κανόνες αυτοί θεσπίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό και ρυθμίζουν ιδίως τις πρακτικές λεπτομέρειες κατάρτισης και εκτέλεσης του προϋπολογισμού, μέσω επιχορηγήσεων, δημοσίων συμβάσεων, βραβείων, έμμεσης διαχείρισης, χρηματοδοτικής ενίσχυσης, δημοσιονομικής στήριξης, καταπιστευματικών ταμείων, χρηματοδοτικών μέσων και εγγυήσεων από τον προϋπολογισμό, και προβλέπουν ελέγχους σχετικά με την ευθύνη των δημοσιονομικών παραγόντων. Οι κανόνες που θεσπίζονται βάσει του άρθρου 106 στοιχείο α) της Συνθήκης Ευρατόμ και του άρθρου 322 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφορούν επίσης την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης σε περίπτωση γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη και σε τρίτες χώρες, δεδομένου ότι ο σεβασμός του κράτους δικαίου είναι θεμελιώδους σημασίας για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και την αποτελεσματική χρηματοδότηση της ΕΕ.
(14)Οι τύποι χρηματοδότησης και οι μέθοδοι εκτέλεσης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να επιλέγονται με βάση την ικανότητά τους να συμβάλουν στην επίτευξη των ειδικών στόχων των δράσεων και να αποφέρουν αποτελέσματα, λαμβανομένων υπόψη, ιδίως, του κόστους των ελέγχων, της διοικητικής επιβάρυνσης και του αναμενόμενου κινδύνου μη συμμόρφωσης. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο χρήσης εφάπαξ ποσών, κατ’ αποκοπή συντελεστών και μοναδιαίων δαπανών, καθώς και χρηματοδότησης που δεν συνδέεται με δαπάνες που αναφέρονται στο άρθρο 125 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού.
(15)Τα ετήσια ή πολυετή προγράμματα δράσης και μέτρα θα πρέπει να αποτελούν προγράμματα εργασίας στο πλαίσιο του δημοσιονομικού κανονισμού. Τα ετήσια ή πολυετή προγράμματα δράσης συνίστανται σε μία σειρά μέτρων που συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο έγγραφο.
(16)Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου και τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου, τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης πρέπει να προστατεύονται μέσω αποτελεσματικών και αναλογικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων της πρόληψης, του εντοπισμού, της διόρθωσης και της διερεύνησης των παρατυπιών, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων απάτης, της ανάκτησης των απολεσθέντων, των αχρεωστήτως καταβληθέντων ή των μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων και, όταν χρειάζεται, της επιβολής διοικητικών κυρώσεων. Ειδικότερα, βάσει του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 και του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) μπορεί να διεξάγει διοικητικές έρευνες, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και εξακριβώσεων, για τη διαπίστωση φαινομένων απάτης, διαφθοράς ή άλλης παράνομης ενέργειας εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) μπορεί να διερευνά και να ασκεί δίωξη σε υποθέσεις απάτης και άλλων ποινικών αδικημάτων εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, όπως προβλέπεται στην οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, κάθε πρόσωπο ή οντότητα που λαμβάνει κονδύλια της Ένωσης πρέπει να συνεργάζεται πλήρως για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης και να παρέχει τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στην Επιτροπή, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ), και να διασφαλίζει ότι τυχόν τρίτα μέρη που συμμετέχουν στην εκτέλεση των κονδυλίων της Ένωσης παρέχουν ισοδύναμα δικαιώματα· για τον λόγο αυτόν, οι συμφωνίες με τρίτες χώρες και εδάφη, και με διεθνείς οργανισμούς, καθώς και κάθε σύμβαση ή συμφωνία επιχορήγησης που απορρέει από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να περιέχουν διατάξεις οι οποίες εξουσιοδοτούν ρητώς την Επιτροπή, το Ελεγκτικό Συνέδριο και την OLAF να διενεργούν τέτοιους λογιστικούς ελέγχους, επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις, σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους, και διασφαλίζουν ότι τυχόν τρίτοι που συμμετέχουν στην εκτέλεση κονδυλίων της Ένωσης εκχωρούν ισοδύναμα δικαιώματα.
(17)Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής των σχετικών διατάξεων του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(18)Οι αναφορές σε μηχανισμούς της Ένωσης στο άρθρο 9 της απόφασης 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου, θα πρέπει να νοούνται ως αναφορές στον παρόντα κανονισμό και στους κανονισμούς που αναφέρονται σ’ αυτόν. Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει ότι ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σύμφωνα με τον ρόλο της ΕΥΕΔ όπως προβλέπεται στην εν λόγω απόφαση.
(19)Οι προβλεπόμενες δράσεις, όπως εκτίθενται κατωτέρω, θα πρέπει να ακολουθούν αυστηρά τους όρους και τις διαδικασίες που προβλέπονται από τα περιοριστικά μέτρα της Ένωσης,
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
ΤΙΤΛΟΣ I
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το πρόγραμμα «Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Πυρηνική Ασφάλεια που συμπληρώνει τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ».
Καθορίζει τους στόχους του προγράμματος, τον προϋπολογισμό του για την περίοδο 2021 – 2027, τις μορφές ενωσιακής χρηματοδότησης και τους κανόνες για την παροχή της εν λόγω χρηματοδότησης.
Άρθρο 2
Στόχοι
1.Στόχος του παρόντος κανονισμού είναι να συμπληρώσει τις δραστηριότητες συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας οι οποίες χρηματοδοτούνται δυνάμει του [κανονισμός NDICI], ιδίως για τη στήριξη της προώθησης υψηλού επιπέδου πυρηνικής ασφάλειας και προστασίας από τις ακτινοβολίες, καθώς και της εφαρμογής αποτελεσματικών και αποδοτικών διασφαλίσεων όσον αφορά τα πυρηνικά υλικά σε τρίτες χώρες, με βάση τις δραστηριότητες εντός της Κοινότητας και σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.
2.Σύμφωνα με την παράγραφο 1, ο παρών κανονισμός αποσκοπεί ιδίως στα εξής:
α)στην προώθηση αποτελεσματικής νοοτροπίας πυρηνικής ασφάλειας και στην εφαρμογή των υψηλότερων προτύπων πυρηνικής ασφάλειας και προστασίας από τις ακτινοβολίες, καθώς και στη διαρκή βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας·
β)στην υπεύθυνη και ασφαλή διαχείριση αναλωθέντων καυσίμων και ραδιενεργών αποβλήτων, στον παροπλισμό και την αποκατάσταση πρώην πυρηνικών εγκαταστάσεων,
γ)στη δημιουργία αποτελεσματικών και αποδοτικών συστημάτων διασφάλισης.
Άρθρο 3
Συνεκτικότητα, συνέπεια και συμπληρωματικότητα
1.Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, διασφαλίζονται η συνέπεια, οι συνέργειες και η συμπληρωματικότητα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. XXX/XXX NDICI, άλλα προγράμματα της εξωτερικής δράσης της Ένωσης, και άλλες συναφείς ενωσιακές πολιτικές και προγράμματα, καθώς και η συνεκτικότητα των πολιτικών για την ανάπτυξη.
2.Άλλα προγράμματα της Ένωσης μπορούν να συμβάλουν, κατά περίπτωση, στις δράσεις που διεξάγονται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, υπό την προϋπόθεση ότι οι συνεισφορές δεν καλύπτουν τις ίδιες δαπάνες. Ο παρών κανονισμός μπορεί επίσης να συμβάλει σε μέτρα που θεσπίζονται στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων της Ένωσης, υπό την προϋπόθεση ότι οι συνεισφορές δεν καλύπτουν τις ίδιες δαπάνες. Στις περιπτώσεις αυτές, το πρόγραμμα εργασίας που καλύπτει τις εν λόγω δράσεις διευκρινίζει τους εφαρμοστέους κανόνες.
Άρθρο 4
Προϋπολογισμός
Το χρηματοδοτικό κονδύλιο για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού για την περίοδο 2021 – 2027 ανέρχεται σε 300 εκατ. EUR σε τρέχουσες τιμές.
Άρθρο 5
Πλαίσιο πολιτικής
Οι συμφωνίες σύνδεσης, οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας, οι πολυμερείς συμφωνίες και άλλες συμφωνίες που θεσπίζουν νομικά δεσμευτική σχέση με τις χώρες εταίρους, καθώς και τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, οι δηλώσεις των συνόδων κορυφής ή τα συμπεράσματα συνεδριάσεων υψηλού επιπέδου με χώρες εταίρους, οι ανακοινώσεις της Επιτροπής ή οι κοινές ανακοινώσεις της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, αποτελούν το γενικό πλαίσιο πολιτικής για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.
ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ
Άρθρο 6
Πολυετή ενδεικτικά προγράμματα
1.Η συνεργασία της Κοινότητας στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού υλοποιείται με βάση τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα.
2.Στόχος των πολυετών ενδεικτικών προγραμμάτων είναι να εξασφαλίσουν ένα συνεκτικό πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και των οικείων τρίτων χωρών ή περιφερειών, συνεπές με τον συνολικό σκοπό και το πεδίο εφαρμογής, τους στόχους, τις αρχές και τις πολιτικές της Κοινότητας και το οποίο θα βασίζεται στο πλαίσιο πολιτικής που αναφέρεται στο άρθρο 5.
3.Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα αποτελούν γενική βάση για τη συνεργασία και καθορίζουν τους στόχους της Κοινότητας όσον αφορά τη συνεργασία στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, λαμβανομένων υπόψη των αναγκών των οικείων χωρών, των προτεραιοτήτων της Κοινότητας, της διεθνούς κατάστασης και των δραστηριοτήτων των οικείων τρίτων χωρών. Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα αναφέρουν επίσης την προστιθέμενη αξία της συνεργασίας, καθώς και τον τρόπο αποφυγής των αλληλεπικαλύψεων με άλλα προγράμματα και πρωτοβουλίες, ιδίως εκείνα που αναλαμβάνουν διεθνείς οργανισμοί οι οποίοι επιδιώκουν παρόμοιους στόχους και οι βασικοί χορηγοί.
4.Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα καθορίζουν τους τομείς προτεραιότητας που επιλέγονται για χρηματοδότηση, τους ειδικούς στόχους, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, τους δείκτες επίδοσης και την ενδεικτική χρηματοδότηση, συνολικά και ανά στόχο.
5.Τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα βασίζονται στον διάλογο με τις χώρες ή περιοχές εταίρους.
6.Η Επιτροπή εγκρίνει τα πολυετή ενδεικτικά προγράμματα σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2. Η Επιτροπή, με την ίδια διαδικασία, επανεξετάζει και, ενδεχομένως, επικαιροποιεί τα εν λόγω ενδεικτικά προγράμματα.
Άρθρο 7
Σχέδια δράσης και μέτρα
1.Η Επιτροπή εγκρίνει ετήσια ή πολυετή σχέδια δράσης και επιμέρους μέτρα που βασίζονται στο πολυετές ενδεικτικό πρόγραμμα. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να εγκρίνει ειδικά μέτρα και μέτρα στήριξης.
Στα σχέδια δράσης και τα επιμέρους μέτρα διευκρινίζονται, για κάθε δράση, οι επιδιωκόμενοι στόχοι, τα αναμενόμενα αποτελέσματα και οι κυριότερες δραστηριότητες, οι μέθοδοι εφαρμογής, ο προϋπολογισμός και τυχόν συναφείς δαπάνες στήριξης.
Όταν απαιτείται, μία δράση μπορεί να εγκριθεί ως επιμέρους μέτρο πριν ή μετά την έγκριση του πολυετούς ενδεικτικού προγράμματος.
Σε περιπτώσεις απρόβλεπτων και δεόντως αιτιολογημένων αναγκών, περιστάσεων ή δεσμεύσεων, η Επιτροπή δύναται να εγκρίνει ειδικά μέτρα.
2.Τα σχέδια δράσης και τα μέτρα εγκρίνονται με εκτελεστικές πράξεις που εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2.
3.Η αναφερόμενη στην παράγραφο 2 διαδικασία δεν απαιτείται για:
α)τα σχέδια δράσης, επιμέρους μέτρα και μέτρα στήριξης, για τα οποία η χρηματοδότηση της Ένωσης δεν υπερβαίνει τα 10 εκατ. EUR·
β)τα ειδικά μέτρα για τα οποία η χρηματοδότηση της Ένωσης δεν υπερβαίνει τα 10 εκατ. EUR·
γ)τις τεχνικές τροποποιήσεις, υπό την προϋπόθεση ότι οι τροποποιήσεις αυτές δεν επηρεάζουν ουσιαστικά τους στόχους του σχετικού σχεδίου δράσης ή του μέτρου, όπως:
(i) αλλαγή του τρόπου υλοποίησης·
(ii) ανακατανομές ποσών μεταξύ δράσεων του ιδίου σχεδίου δράσης·
(iii) αυξήσεις ή μειώσεις του προϋπολογισμού των σχεδίων δράσης, και των επιμέρους μέτρων κατά ποσοστό όχι μεγαλύτερο από 20 % του αρχικού προϋπολογισμού και ποσό που δεν υπερβαίνει τα 10 εκατ. EUR·
Στην περίπτωση πολυετών σχεδίων δράσης και μέτρων, τα κατώτατα όρια που αναφέρονται στην παράγραφο 3 στοιχεία α) και β) και στοιχείο γ) σημείο iii) εφαρμόζονται σε ετήσια βάση.
Αφού εγκριθούν σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο, τα σχέδια δράσης και τα μέτρα και οι τεχνικές τροποποιήσεις κοινοποιούνται στην αρμόδια επιτροπή που αναφέρεται στο άρθρο 12 εντός μηνός από την έγκρισή τους.
4.
Για δεόντως αιτιολογημένους επιτακτικούς λόγους επείγοντος που αφορούν την ανάγκη έγκαιρης αντίδρασης της Κοινότητας, η Επιτροπή εγκρίνει ή τροποποιεί τα σχέδια δράσης ή τα μέτρα με εκτελεστικές πράξεις άμεσης εφαρμογής, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 13 παράγραφος 3.
Άρθρο 8
Μέτρα στήριξης
1.Η χρηματοδότηση της Ένωσης μπορεί να καλύπτει τις δαπάνες στήριξης για την εφαρμογή του μηχανισμού και την επίτευξη των στόχων του, συμπεριλαμβανομένης της διοικητικής στήριξης που συνδέεται με τις δραστηριότητες προετοιμασίας, παρακολούθησης, εποπτείας, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και αξιολόγησης, οι οποίες είναι αναγκαίες για την εφαρμογή αυτή, καθώς και τις δαπάνες στο επίπεδο των κεντρικών υπηρεσιών για τη διοικητική στήριξη που είναι απαραίτητη για το πρόγραμμα και για τη διαχείριση των δράσεων που χρηματοδοτούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων πληροφόρησης και επικοινωνίας, και των εταιρικών συστημάτων τεχνολογίας πληροφοριών.
2.Όταν τα σχέδια δράσης ή τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 6 δεν περιλαμβάνουν δαπάνες στήριξης, η Επιτροπή εγκρίνει, κατά περίπτωση, μέτρα στήριξης. Η ενωσιακή χρηματοδότηση στο πλαίσιο μέτρων στήριξης μπορεί να καλύπτει:
α)μελέτες, συνεδριάσεις, δραστηριότητες πληροφόρησης, ευαισθητοποίησης, κατάρτισης, προετοιμασίας και ανταλλαγής διδαγμάτων και βέλτιστων πρακτικών, δημοσίευσης, καθώς και κάθε άλλη δαπάνη διοικητικής ή τεχνικής βοήθειας που απαιτείται για τον προγραμματισμό και τη διαχείριση δράσεων, συμπεριλαμβανομένων των διερευνητικών αποστολών ή των αμειβόμενων εξωτερικών εμπειρογνωμόνων·
β)δαπάνες που σχετίζονται με την παροχή πληροφοριών και δράσεις επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης επικοινωνιακών στρατηγικών και εταιρικής επικοινωνίας και προβολής των πολιτικών προτεραιοτήτων της Ένωσης.
Άρθρο 9
Μέθοδοι συνεργασίας
Η χρηματοδότηση στο πλαίσιο του παρόντος μηχανισμού εκτελείται από την Επιτροπή, όπως προβλέπεται στον δημοσιονομικό κανονισμό, είτε άμεσα από την ίδια την Επιτροπή είτε έμμεσα μέσω οποιασδήποτε από τις οντότητες που απαριθμούνται στο άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού.
Άρθρο 10
Μορφές ενωσιακής χρηματοδότησης και μέθοδοι εκτέλεσης
1.Η χρηματοδότηση της Ένωσης μπορεί να παρέχεται με τις μορφές χρηματοδότησης που προβλέπονται στον δημοσιονομικό κανονισμό και ειδικότερα με τη μορφή:
α)επιχορηγήσεων·
β)δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών ή προμηθειών·
γ)αμειβόμενων εξωτερικών εμπειρογνωμόνων·
δ)μικτής χρηματοδότησης.
2.Η στήριξη στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού μπορεί επίσης να υλοποιείται βάσει των εφαρμοστέων κανόνων για την εγγύηση εξωτερικής δράσης που θεσπίστηκε στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. XXX/XXX NDICI και να συνεισφέρει στις προβλέψεις για την εγγύηση εξωτερικής δράσης. Η εγγύηση εξωτερικής δράσης που θεσπίστηκε στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. XXX/XXX NDICI στηρίζει επίσης τις πράξεις βάσει της απόφασης 77/270/Ευρατόμ του Συμβουλίου.
Ο συντελεστής προβλέψεων για τις πράξεις της εγγύησης εξωτερικής δράσης στις οποίες συνεισφέρει ο παρών κανονισμός ανέρχεται σε 9%.
3.Οι συντελεστές προβλέψεων επανεξετάζονται ανά τρία έτη από την ημερομηνία εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 11
Επιλέξιμα πρόσωπα και οντότητες
1.Στις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων, επιχορηγήσεων και απονομής βραβείων για δράσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού μπορούν να συμμετέχουν διεθνείς οργανισμοί και όλες οι νομικές οντότητες που έχουν την ιθαγένεια των ακόλουθων χωρών ή εδαφών και, στην περίπτωση των νομικών προσώπων, που είναι επίσης εγκατεστημένα στις εν λόγω χώρες ή εδάφη:
α)κράτη μέλη, δικαιούχοι του κανονισμού (ΕΕ) ΜΠΒ ΙΙΙ και συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο,
β)γειτονικές χώρες εταίροι στον χώρο γειτονίας του κανονισμού (ΕΕ) NDICI·
γ)αναπτυσσόμενες χώρες και εδάφη που περιλαμβάνονται στον κατάλογο αποδεκτών επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας τον οποίο δημοσίευσε η Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και δεν είναι μέλη της ομάδας G-20, και υπερπόντιες χώρες και εδάφη που καθορίζονται στην απόφαση .../... (ΕΕ) του Συμβουλίου·
δ)αναπτυσσόμενες χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο αποδεκτών δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας, οι οποίες είναι μέλη της ομάδας G-20, καθώς και άλλες χώρες και εδάφη, όταν η σχετική διαδικασία διεξάγεται στο πλαίσιο δράσης χρηματοδοτούμενης από την Ένωση βάσει του παρόντος κανονισμού στην οποία συμμετέχουν·
ε)χώρες για τις οποίες η αμοιβαία πρόσβαση στην εξωτερική βοήθεια καθορίζεται από την Επιτροπή· η εν λόγω πρόσβαση μπορεί να χορηγηθεί, για περιορισμένη περίοδο τουλάχιστον ενός έτους, όταν η χώρα παρέχει επιλεξιμότητα με ίσους όρους σε οντότητες από την Ένωση και από χώρες επιλέξιμες στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού· η Επιτροπή αποφασίζει σχετικά με την αμοιβαία πρόσβαση και τη διάρκειά της κατόπιν διαβούλευσης με τη συγκεκριμένη δικαιούχο χώρα ή τις συγκεκριμένες δικαιούχους χώρες·
στ)χώρες μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, στην περίπτωση συμβάσεων που εκτελούνται σε λιγότερο ανεπτυγμένη χώρα ή σε φτωχή υπερχρεωμένη χώρα, η οποία περιλαμβάνεται στον κατάλογο αποδεκτών επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας·
ζ)άλλες τρίτες χώρες στις οποίες οι δραστηριότητες διεξάγονται όπως προβλέπεται στα ειδικά πολυετή ενδεικτικά προγράμματα, σχέδια δράσης ή μέτρα.
2.Όλες οι προμήθειες και τα υλικά που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού μπορούν να προέρχονται από τις χώρες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, υπό τις αντίστοιχες προϋποθέσεις.
3.Οι κανόνες του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζονται στα φυσικά πρόσωπα που απασχολούνται ή έχουν συνάψει νόμιμη σύμβαση με επιλέξιμο ανάδοχο, ή εφόσον συντρέχει περίπτωση, με επιλέξιμο υπεργολάβο, ούτε επιβάλλουν στα εν λόγω πρόσωπα περιορισμούς όσον αφορά την ιθαγένεια.
4.Για τις δράσεις που συγχρηματοδοτούνται από κοινού με μία οντότητα, ή υλοποιούνται υπό καθεστώς άμεσης ή έμμεσης διαχείρισης με οντότητες που αναφέρονται στο άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο γ) σημεία (ii) έως (viii) του δημοσιονομικού κανονισμού, εφαρμόζονται επίσης οι κανόνες επιλεξιμότητας των εν λόγω οντοτήτων.
5.Όταν χορηγοί παρέχουν χρηματοδότηση σε καταπιστευματικό ταμείο που έχει συσταθεί από την Επιτροπή ή μέσω εξωτερικών εσόδων για ειδικό προορισμό, εφαρμόζονται οι κανόνες επιλεξιμότητας στην ιδρυτική πράξη του καταπιστευματικού ταμείου ή στη συμφωνία, με τον χορηγό σε περίπτωση εξωτερικών εσόδων για ειδικό προορισμό.
6.Στην περίπτωση δράσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού και από άλλο ενωσιακό πρόγραμμα, οι επιλέξιμες οντότητες στο πλαίσιο οποιουδήποτε από τα εν λόγω προγράμματα θεωρούνται επιλέξιμες.
7.Οι κανόνες επιλεξιμότητας του παρόντος άρθρου μπορεί να καταστούν περισσότερο περιοριστικοί ως προς την ιθαγένεια, τον τόπο εγκατάστασης ή τη φύση των αιτούντων, ή ως προς την προέλευση των προμηθειών και των υλικών, όπου απαιτούνται τέτοιοι περιορισμοί από τη συγκεκριμένη φύση και τους στόχους της δράσης και εφόσον είναι αναγκαίοι για την αποτελεσματική εφαρμογή της.
8.Οι υποβάλλοντες προσφορά, οι αιτούντες και οι υποψήφιοι από μη επιλέξιμες χώρες είναι δυνατόν να θεωρηθούν επιλέξιμοι σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης ή μη διαθεσιμότητας των υπηρεσιών στις αγορές των οικείων χωρών ή εδαφών, ή σε άλλες δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις στις οποίες η εφαρμογή των κανόνων επιλεξιμότητας θα καθιστούσε την πραγματοποίηση μιας δράσης αδύνατη ή εξαιρετικά δυσχερή.
9.Για να ενισχυθούν οι τοπικές ικανότητες, αγορές και αγοραστικές δραστηριότητες, δίνεται προτεραιότητα σε τοπικούς και περιφερειακούς αναδόχους όταν ο δημοσιονομικός κανονισμός προβλέπει την ανάθεση βάσει μίας μόνο προσφοράς. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η συμμετοχή τοπικών και περιφερειακών αναδόχων προωθείται σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του εν λόγω κανονισμού.
Άρθρο 12
Παρακολούθηση, υποβολή εκθέσεων και αξιολόγηση
1.Η παρακολούθηση, η υποβολή εκθέσεων και η αξιολόγηση διεξάγονται σύμφωνα με το άρθρο 31 παράγραφοι 2, 4, 5 και 6, και τα άρθρα 32 και 36 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. XXX/XXX NDICI.
2.Η επίτευξη του στόχου του παρόντος κανονισμού μετράται βάσει των ακόλουθων δεικτών:
α)του αριθμού των νομικών και κανονιστικών πράξεων που εκπονούνται, θεσπίζονται και/ή αναθεωρούνται· και
β)του αριθμού μελετών σχεδιασμού, σύλληψης ή σκοπιμότητας για τη δημιουργία εγκαταστάσεων σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας.
ΤΙΤΛΟΣ III
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 13
Επιτροπή
1.Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή πυρηνικής ασφάλειας. Πρόκειται για επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
2.Όποτε γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.
3.Όποτε γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, σε συνδυασμό με το άρθρο 5.
Άρθρο 14
Πληροφόρηση, επικοινωνία, δημοσιότητα και παρέκκλιση από τις απαιτήσεις προβολής
Οι δραστηριότητες πληροφόρησης, επικοινωνίας και δημοσιότητας σχετικά με τον στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3, και η παρέκκλιση από τις απαιτήσεις προβολής πραγματοποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 36 και 37 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. XXX/XXX NDICI.
Άρθρο 15
Ρήτρα ΕΥΕΔ
Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ.
Άρθρο 16
Μεταβατικές διατάξεις
1.Το χρηματοδοτικό κονδύλιο για τον παρόντα κανονισμό μπορεί επίσης να καλύψει τις δαπάνες τεχνικής και διοικητικής συνδρομής που είναι απαραίτητες για να εξασφαλιστεί η μετάβαση μεταξύ του παρόντος κανονισμού και των δράσεων που εγκρίθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του, και ιδίως εκείνων που καλύπτονται από τον κανονισμό (Ευρατόμ) αριθ. 237/2014 του Συμβουλίου.
2.Το χρηματοδοτικό κονδύλιο για τον παρόντα κανονισμό μπορεί να καλύψει δαπάνες που συνδέονται με την προετοιμασία ενδεχόμενης πράξης που θα διαδεχθεί τον παρόντα κανονισμό.
3.Εφόσον απαιτείται, μπορούν να εγγραφούν στον προϋπολογισμό πιστώσεις πέραν του 2027, με σκοπό την κάλυψη των δαπανών που προβλέπονται στο άρθρο 6, ώστε να καταστεί εφικτή η διαχείριση δράσεων που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Άρθρο 17
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2021.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής (ομάδα προγραμμάτων)
1.3.Χαρακτήρας της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.4.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.5.Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις
1.6.Προβλεπόμενοι τρόποι διαχείρισης
2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
2.2.Σύστημα διαχείρισης και ελέγχου
2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας
3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται
3.2.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες
3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις δαπάνες
3.2.2.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα
3.2.3.Συμμετοχή τρίτων μερών στη χρηματοδότηση
3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας
Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Πυρηνική Ασφάλεια που συμπληρώνει τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ.
1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής (ομάδα προγραμμάτων)
Εξωτερική δράση
1.3.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά:
◻ νέα δράση
◻ νέα δράση μετά από πιλοτικό έργο/προπαρασκευαστική δράση
◻ την παράταση υφιστάμενης δράσης
☑ συγχώνευση ή αναπροσανατολισμό μίας ή περισσότερων δράσεων προς μια άλλη/νέα δράση
1.4.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας
1.4.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας
Στόχος του παρόντος κανονισμού είναι να συμπληρώσει τις δραστηριότητες συνεργασίας στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας οι οποίες χρηματοδοτούνται δυνάμει του [κανονισμός NDICI], ιδίως για τη στήριξη της προώθησης υψηλού επιπέδου πυρηνικής ασφάλειας και προστασίας από τις ακτινοβολίες, καθώς και της εφαρμογής αποτελεσματικών και αποδοτικών διασφαλίσεων όσον αφορά τα πυρηνικά υλικά σε τρίτες χώρες, με βάση τις δραστηριότητες εντός της Κοινότητας και σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.
1.4.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου, «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που προκύπτει από την παρέμβαση της Ένωσης και η οποία είναι επιπρόσθετη στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.
Η ΕΕ και η Κοινότητα διαθέτουν σημαντική εμπειρογνωσία στον τομέα αυτόν, προερχόμενη από την ιστορία της ίδιας της Ευρώπης, βάσει των δικών της δραστηριοτήτων διασφάλισης στο πλαίσιο της Ένωσης, και από επιτυχείς πολιτικές. Η ΕΕ και η Κοινότητα έχουν αναγνωρισμένη διεθνή φήμη στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας και των πυρηνικών διασφαλίσεων για τα πυρηνικά υλικά, ιδίως μέσω του ρόλου τους στην υλοποίηση των διασφαλίσεων στην ΕΕ και στη στήριξη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Η ΕΕ και η Κοινότητα μπορούν να προσφέρουν προστιθέμενη αξία με βάση το ύψος των πόρων που διοχετεύονται μέσω των μηχανισμών της, τους σχετικά ευέλικτους τρόπους διαχείρισης και την προβλεψιμότητα των πόρων για την περίοδο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
1.4.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος
Η έκθεση ενδιάμεσης επανεξέτασης από την Επιτροπή για τους δέκα από τους μηχανισμούς εξωτερικής χρηματοδότησης, καθώς και οι εκθέσεις εκ των υστέρων αξιολόγησης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και η ενδιάμεση επανεξέταση σχετικά με την εντολή εξωτερικού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι όλοι οι μηχανισμοί εξωτερικής χρηματοδότησης ήταν, σε γενικές γραμμές, κατάλληλοι για τον επιδιωκόμενο σκοπό και ότι παρατηρούνται θετικές τάσεις όσον αφορά την επίτευξη των στόχων. Από τις εκθέσεις προκύπτει ότι απαιτούνται περισσότεροι πόροι για τους μηχανισμούς εξωτερικής χρηματοδότησης διότι έχουν φτάσει στα χρηματοδοτικά όριά τους.
Οι μηχανισμοί καθορίζουν το πεδίο εφαρμογής, τους στόχους και τις διαδικασίες για την εφαρμογή των πολιτικών. Από την έκθεση ενδιάμεσης επανεξέτασης προέκυψε ότι ο χαρακτήρας διευκόλυνσης των εν λόγω μηχανισμών τους επιτρέπει να καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών και των στόχων και της εξωτερικής δράσης της ΕΕ. Οι εν λόγω μηχανισμοί θα επωφεληθούν από την καλύτερη απήχηση ορισμένων εξελίξεων, όπως : το νέο πλαίσιο πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της καθολικής κάλυψης του θεματολογίου του 2030, της μεταναστευτικής/προσφυγικής κρίσης και της εξωτερικής προβολής των εσωτερικών πολιτικών.
Η έκθεση ενδιάμεσης επανεξέτασης επισημαίνει τις θετικές τάσεις που διαφαίνονται σε σχέση με την επίτευξη αποτελεσμάτων. Ωστόσο, παρατηρήθηκαν δυσκολίες όσον αφορά τη μέτρηση των επιτευγμάτων. Οι πληροφορίες σχετικά με τα συστήματα παρακολούθησης που αναφέρονται στους μηχανισμούς ήταν συχνά περιορισμένες. Τα δεδομένα ήταν ελλιπή (συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων αναφοράς) για να εκτιμηθεί κατά πόσον οι μηχανισμοί βρίσκονταν σε τροχιά επίτευξης ορισμένων από τους στόχους τους (ιδίως τους υψηλού επιπέδου), και δημιουργήθηκε επίσης η αντίληψη ότι πολλοί εξωτερικοί παράγοντες (π.χ. πολιτικές των χωρών εταίρων και άλλων δωρητών) επηρεάζουν την επίτευξη των στόχων.
Μολονότι οι συνολικές οργανωτικές επιδόσεις αποδείχθηκαν αποδοτικές, ορισμένοι παράγοντες θεώρησαν ότι η εφαρμογή ορισμένων μηχανισμών συνεπαγόταν μεγάλο διοικητικό φόρτο. Κάποιες φορές θεωρήθηκε ότι η Επιτροπή εστιάζει περισσότερο στη διαδικασία και όχι στους στόχους και τα αποτελέσματα των δράσεων.
1.4.4.Συμβατότητα και ενδεχόμενη συνέργεια με άλλα κατάλληλα μέσα
Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα διασφαλίζεται η συνέπεια με άλλους τομείς της εξωτερικής δράσης και με άλλες συναφείς πολιτικές της ΕΕ, καθώς και η συνέπεια των πολιτικών για την ανάπτυξη. Σύμφωνα με το θεματολόγιο του 2030, αυτό σημαίνει ότι θα λαμβάνεται υπόψη ο αντίκτυπος όλων των πολιτικών για τη βιώσιμη ανάπτυξη σε όλα τα επίπεδα — σε εθνικό επίπεδο, εντός της ΕΕ, σε άλλες χώρες και σε παγκόσμιο επίπεδο.
Επιπλέον, θα επιδιωχθούν συνέργειες με δράσεις στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων της ΕΕ, ώστε να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος των συνδυασμένων παρεμβάσεων.
Οι χρηματοδοτούμενες δράσεις στο πλαίσιο της παρούσας πρότασης θα είναι συνεκτικές και συμπληρωματικές προς εκείνες που διεξάγονται στο πλαίσιο του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας, του Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας ΙΙΙ, της απόφασης σχετικά με τις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ), της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής για την ασφάλεια, καθώς και του προσφάτως προταθέντος Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη που είναι εκτός του προϋπολογισμού της ΕΕ.
1.5.Διάρκεια και δημοσιονομικές επιπτώσεις
◻ περιορισμένη διάρκεια
–◻
με ισχύ από [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ έως [ΗΗ/MM]ΕΕΕΕ
–◻
Δημοσιονομικές επιπτώσεις από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και από το ΕΕΕΕ έως το ΕΕΕΕ για πιστώσεις πληρωμών.
☑ απεριόριστη διάρκεια
–Περίοδος σταδιακής εφαρμογής από το 2021
1.6.Προβλεπόμενοι τρόποι διαχείρισης
☑ Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή
–☑από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης
–☑
από τους εκτελεστικούς οργανισμούς
◻ Επιμερισμένη διαχείριση με τα κράτη μέλη
☑ Έμμεση διαχείριση με ανάθεση καθηκόντων εκτέλεσης του προϋπολογισμού:
–☑σε τρίτες χώρες ή οργανισμούς που αυτές έχουν ορίσει·
–☑σε διεθνείς οργανισμούς και τις οργανώσεις τους (να προσδιοριστούν)
–☑στην ΕΤΕπ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων·
–☑στους οργανισμούς που αναφέρονται στα άρθρα 70 και 71 του δημοσιονομικού κανονισμού·
–☑σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου·
–☑σε οργανισμούς που διέπονται από ιδιωτικό δίκαιο και έχουν αποστολή δημόσιας υπηρεσίας, στον βαθμό που παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις·
–☑σε οργανισμούς που διέπονται από το ιδιωτικό δίκαιο κράτους μέλους, στους οποίους έχει ανατεθεί η εκτέλεση σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και οι οποίοι παρέχουν επαρκείς οικονομικές εγγυήσεις·
–☑σε πρόσωπα επιφορτισμένα με την εκτέλεση συγκεκριμένων δράσεων στην ΚΕΠΠΑ βάσει του τίτλου V της ΣΕΕ και τα οποία προσδιορίζονται στην αντίστοιχη βασική πράξη.
–Αν αναφέρονται περισσότεροι του ενός τρόποι διαχείρισης, να διευκρινιστούν στο τμήμα «Παρατηρήσεις».
Παρατηρήσεις
Οι εξωτερικές δαπάνες προϋποθέτουν την ικανότητα χρήσης όλων των προβλεπόμενων τρόπων διαχείρισης, όπως ενδείκνυται και έχει αποφασιστεί κατά τη διάρκεια της υλοποίησης.
2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων
Να προσδιοριστούν η συχνότητα και οι όροι.
Τα συστήματα παρακολούθησης και αξιολόγησης της Επιτροπής εστιάζουν ολοένα και περισσότερο στα αποτελέσματα. Στα συστήματα αυτά συμμετέχουν εσωτερικό προσωπικό, εταίροι υλοποίησης καθώς και εξωτερικοί εμπειρογνώμονες.
Υπεύθυνοι διαχείρισης σε αντιπροσωπείες και έδρες παρακολουθούν διαρκώς την εκτέλεση των έργων και των προγραμμάτων, με βάση τις πληροφορίες που παρέχουν οι εταίροι υλοποίησης στο πλαίσιο της τακτικής υποβολής εκθέσεων και, στο μέτρο του δυνατού, με τη διεξαγωγή επιτόπιων επισκέψεων. Η εσωτερική παρακολούθηση εξασφαλίζει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο· διευκολύνει τους υπεύθυνους διαχείρισης να εντοπίζουν τα πραγματικά και δυνητικά σημεία που αποτελούν τροχοπέδη και να λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα.
Ακόμη, προσλαμβάνονται εξωτερικοί, ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες για την αξιολόγηση της επίδοσης των εξωτερικών δράσεων της ΕΕ μέσω τριών διαφορετικών συστημάτων. Οι εν λόγω αξιολογήσεις συμβάλλουν στη λογοδοσία και στη βελτίωση των υπό εξέλιξη παρεμβάσεων· επιτρέπουν επίσης να αντληθούν διδάγματα από προηγούμενες εμπειρίες για τη διαμόρφωση των μελλοντικών πολιτικών και δράσεων. Κατά κανόνα, τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούν τα διεθνώς αναγνωρισμένα κριτήρια αξιολόγησης της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και των , συμπεριλαμβανομένων των (δυνητικών) επιπτώσεων. Για παράδειγμα, για την αναπτυξιακή συνεργασία, σε επίπεδο έργου, το προσανατολισμένο στα αποτελέσματα σύστημα παρακολούθησης (Results Oriented Monitoring System - ROM), το οποίο τελεί υπό τη διαχείριση της έδρας παρέχει μία σύντομη, στοχευμένη εικόνα της ποιότητας, βάσει δείγματος παρεμβάσεων. Βάσει μιας εξαιρετικά δομημένης και τυποποιημένης μεθοδολογίας, ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες του συστήματος ROM αξιολογούν τις επιδόσεις του έργου χρησιμοποιώντας τα κριτήρια αξιολόγησης της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και διατυπώνουν συστάσεις για τη βελτίωση της υλοποίησης στο μέλλον.
Οι αξιολογήσεις στο επίπεδο του έργου, τις οποίες διαχειρίζεται κυρίως η αντιπροσωπεία της ΕΕ που είναι αρμόδια για το εκάστοτε έργο, παρέχουν λεπτομερέστερη, εις βάθος ανάλυση και βοηθούν τους υπεύθυνους του έργου να βελτιώσουν τις υπό εξέλιξη παρεμβάσεις και να προετοιμάσουν καλύτερα τις μελλοντικές. Προσλαμβάνονται εξωτερικοί, ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες με θεματική και γεωγραφική εμπειρογνωσία για τη διεξαγωγή αναλύσεων και τη συγκέντρωση υλικού και αποδεικτικών στοιχείων από όλους τους ενδιαφερόμενους, και ιδίως από τους τελικούς δικαιούχους. Η Επιτροπή διενεργεί επίσης στρατηγικές αξιολογήσεις των πολιτικών της, από τον προγραμματισμό και τη στρατηγική έως την εφαρμογή των παρεμβάσεων σε έναν συγκεκριμένο τομέα (όπως η υγεία ή η εκπαίδευση κ.λπ.), σε μια χώρα ή μια περιοχή, ή ενός συγκεκριμένου μηχανισμού. Οι εν λόγω αξιολογήσεις συμβάλλουν καθοριστικά στη διαμόρφωση πολιτικών και στον σχεδιασμό μηχανισμών και έργων. Όλες οι αξιολογήσεις δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής, και σύνοψη των πορισμάτων περιλαμβάνεται στην ετήσια έκθεση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου
2.2.1.Αιτιολόγηση των τρόπων διαχείρισης, των μηχανισμών χρηματοδότησης της εφαρμογής, των τρόπων πληρωμών και της προτεινόμενης στρατηγικής ελέγχου
Τρόποι διαχείρισης
Όσον αφορά τις μεθόδους διαχείρισης, δεν προβλέπονται ουσιαστικές αλλαγές και η πείρα που αποκτήθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και τους φορείς υλοποίησης στο πλαίσιο των προηγούμενων προγραμμάτων θα συμβάλει σε καλύτερα αποτελέσματα στο μέλλον. Οι χώρες εταίροι προσαρμόζονται ακόμη στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο και η εφαρμογή των προγραμμάτων του ΜΣΠΑ είναι ακόμη σε πρώιμο στάδιο· ως εκ τούτου, θα πρέπει να διασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή συνέχεια.
Οι δράσεις που θα χρηματοδοτηθούν βάσει του παρόντος κανονισμού θα υλοποιηθούν με άμεση διαχείριση από τις κεντρικές υπηρεσίες της Επιτροπής ή/και διαμέσου της ανάθεσης αρμοδιοτήτων στις αντιπροσωπείες της Ένωσης και με έμμεση διαχείριση από οποιαδήποτε εκ των οντοτήτων που απαριθμούνται στο άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του δημοσιονομικού κανονισμού για την καλύτερη επίτευξη των στόχων του κανονισμού.
Όσον αφορά την έμμεση διαχείριση, όπως ορίζει το άρθρο 154 του νέου δημοσιονομικού κανονισμού, οι εν λόγω οντότητες πρέπει να εξασφαλίζουν επίπεδο προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ ισοδύναμο με εκείνο εξασφαλίζεται υπό άμεση διαχείριση. Θα διεξαχθεί εκ των προτέρων αξιολόγηση κατά πυλώνες των συστημάτων και διαδικασιών των οντοτήτων, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας και αφού ληφθεί δεόντως υπόψη η φύση της δράσης και οι ενεχόμενοι χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι. Όταν η υλοποίηση το απαιτεί ή έχουν διατυπωθεί επιφυλάξεις στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων δραστηριοτήτων, θα καταρτίζονται και θα υλοποιούνται σχέδια δράσης με ειδικά μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου. Εξάλλου, η υλοποίηση μπορεί να συνοδεύεται από κατάλληλα εποπτικά μέτρα που επιβάλλει η Επιτροπή.
Ο μηχανισμός προβλέπει ότι η έμμεση διαχείριση μπορεί να ανατεθεί και σε χώρες εταίρους ή σε οργανισμούς που ορίζονται από αυτές. Η εν λόγω έμμεση διαχείριση από χώρα-εταίρο μπορεί να λάβει τη μορφή διαφόρων βαθμών μεταβίβασης αρμοδιοτήτων: μερικής μεταβίβασης αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο της οποίας η Επιτροπή διατηρεί τον εκ των προτέρων έλεγχο επί των αποφάσεων της χώρας εταίρου και εκτελεί τις πληρωμές για λογαριασμό της χώρας εταίρου η οποία, δυνάμει του άρθρου 154 παράγραφος 6 στοιχείο β) του νέου δημοσιονομικού κανονισμού δεν απαιτεί την εκ των προτέρων αξιολόγηση κατά πυλώνες. ή πλήρους μεταβίβασης αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο της οποίας, κατόπιν εκ των προτέρων αξιολόγησης κατά πυλώνες, η χώρα-εταίρος μπορεί να υλοποιήσει τη δράση χρησιμοποιώντας τα δικά της συστήματα και διαδικασίες αξιολόγησης, χωρίς εκ των προτέρων έλεγχο, από την Επιτροπή, της υλοποίησης της δράσης από τη χώρα εταίρο.
Αρχιτεκτονική εσωτερικού ελέγχου
Η διαδικασία εσωτερικών ελέγχων / διαχείρισης είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να διασφαλίζει την επίτευξη των στόχων ως προς την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των λειτουργιών, την αξιοπιστία του συστήματος δημοσιονομικής πληροφόρησης και τη συμμόρφωση με το οικείο νομοθετικό και διαδικαστικό πλαίσιο.
Αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα
Για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των πράξεών της (και τον μετριασμό του υψηλού επιπέδου κινδύνου στο περιβάλλον της εξωτερικής της βοήθειας), πέραν όλων των στοιχείων της ευρείας στρατηγικής και της διαδικασίας προγραμματισμού της Επιτροπής, του περιβάλλοντος εσωτερικού ελέγχου και των λοιπών απαιτήσεων των προτύπων εσωτερικού ελέγχου της Επιτροπής, οι υπηρεσίες υλοποίησης θα εξακολουθήσουν να διαθέτουν ένα προσαρμοσμένο πλαίσιο διαχείρισης της βοήθειας στο πλαίσιο όλων των μηχανισμών της, το οποίο θα περιλαμβάνει:
–
αποκεντρωμένη διαχείριση του μεγαλύτερου μέρους της εξωτερικής βοήθειας από τις αντιπροσωπείες της Ένωσης επιτόπου·
–
σαφείς και επίσημες γραμμές δημοσιονομικής λογοδοσίας (του κύριου διατάκτη (Γενικού Διευθυντή) με υπεξουσιοδότηση του δευτερεύοντος διατάκτη (Διευθυντή), στην έδρα, προς τον επικεφαλής της αντιπροσωπείας·
–
τακτικές εκθέσεις των αντιπροσωπειών της Ένωσης στην έδρα (εκθέσεις διαχείρισης της εξωτερικής βοήθειας), οι οποίες περιλαμβάνουν ετήσια δήλωση αξιοπιστίας του επικεφαλής της αντιπροσωπείας·
–
πρόβλεψη ουσιαστικού προγράμματος κατάρτισης του προσωπικού τόσο στην έδρα όσο και στις αντιπροσωπείες της ΕΕ·
–
σημαντική στήριξη και καθοδήγηση της έδρας προς τις αντιπροσωπείες (ακόμη και μέσω Διαδικτύου)·
–
τακτικές επισκέψεις εποπτείας σε αντιπροσωπείες ανά 3 έως 6 έτη·
–
μέθοδο διαχείρισης κύκλου έργων και προγραμμάτων που περιλαμβάνει: εργαλεία στήριξης της ποιότητας για τον σχεδιασμό της παρέμβασης, τη μέθοδο εκτέλεσής της, τον χρηματοδοτικό μηχανισμό, το σύστημα διαχείρισης, την αξιολόγηση και την επιλογή των διαφόρων εταίρων υλοποίησης, κ.λπ. διαχείριση προγραμμάτων και έργων, εργαλεία παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων με γνώμονα την αποτελεσματική υλοποίηση συμπεριλαμβανομένης της τακτικής εξωτερικής επιτόπιας παρακολούθησης των έργων· και σημαντικές συνιστώσες αξιολόγησης και ελέγχου. Απλουστεύσεις θα επιδιωχθούν μέσω της επέκτασης της χρήσης απλουστευμένων επιλογών κόστους και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στις ελεγκτικές εργασίες των οργανισμών εταίρων. Θα υπάρξει συνέχιση της προσέγγισης διαφοροποίησης βάσει κινδύνου των ελέγχων, ανάλογα με τους υποκείμενους κινδύνους.
Χρηματοοικονομική πληροφόρηση και λογιστική
Οι υπηρεσίες υλοποίησης θα συνεχίσουν να επιδιώκουν τα υψηλότερα πρότυπα λογιστικής και χρηματοοικονομικής πληροφόρησης χρησιμοποιώντας το σύστημα λογιστικής σε δεδουλευμένη βάση (ABAC) της Επιτροπής, καθώς και τα ειδικά εργαλεία εξωτερικής βοήθειας, όπως το Κοινό Σύστημα Πληροφόρησης RELEX (CRIS) και εκείνο που το διαδέχθηκε (OPSYS).
Όσον αφορά τη συμμόρφωση με το οικείο νομοθετικό και διαδικαστικό πλαίσιο, οι μέθοδοι ελέγχου της συμμόρφωσης καθορίζονται στην ενότητα 2.3 (μέτρα για την πρόληψη της απάτης και των παρατυπιών).
2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους
Το επιχειρησιακό περιβάλλον της βοήθειας στο πλαίσιο του παρόντος μηχανισμού χαρακτηρίζεται από τους ακόλουθους κινδύνους μη επίτευξης των στόχων του μηχανισμού, πλημμελούς δημοσιονομικής διαχείρισης ή/και μη συμμόρφωσης προς τους εφαρμοστέους κανόνες (σφάλματα νομιμότητας και κανονικότητας):
–
οικονομική/πολιτική αστάθεια και/ή οι φυσικές καταστροφές που ενδέχεται να οδηγήσουν σε δυσκολίες και καθυστερήσεις στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των παρεμβάσεων, ιδίως σε ευάλωτα κράτη·
–
ελλείψεις σε θεσμικές και διοικητικές ικανότητες εντός των χωρών εταίρων που ενδέχεται να οδηγήσουν σε δυσκολίες και καθυστερήσεις στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των παρεμβάσεων·
–
τα γεωγραφικώς διασκορπισμένα έργα και προγράμματα (τα οποία καλύπτουν κατά προσέγγιση πολλά κράτη/εδάφη/περιοχές) ενδέχεται να παρεμποδίζουν την παρακολούθηση ως προς θέματα υλικοτεχνικής υποστήριξης/πόρων, ιδίως σε περιπτώσεις που διενεργούνται επιτόπιες δραστηριότητες παρακολούθησης·
–
η ποικιλομορφία των δυνητικών εταίρων/δικαιούχων με διαφορετικές δομές και ικανότητες εσωτερικού ελέγχου ενδέχεται να κατακερματίσει και, κατά συνέπεια, να μειώσει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των διαθέσιμων πόρων της Επιτροπής για τη στήριξη και την παρακολούθηση της υλοποίησης·
–
οι ποιοτικές και ποσοτικές ελλείψεις των διαθέσιμων δεδομένων σχετικά με τα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις της εφαρμογής της εξωτερικής βοήθειας στις χώρες-εταίρους ενδέχεται να παρεμποδίσουν την ικανότητα της Επιτροπής να υποβάλλει αναφορές και να λογοδοτεί για τα αποτελέσματα·
2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος «κόστους ελέγχων ÷ αξίας των σχετικών υπό διαχείριση κεφαλαίων») και αξιολόγηση των αναμενόμενων επιπέδων κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)
Οι δαπάνες εσωτερικού ελέγχου/διαχείρισης αντιπροσωπεύουν κατά προσέγγιση το 4 % του εκτιμώμενου ετήσιου μέσου όρου των 12,78 δισ. EUR που προβλέπονται για τις συνολικές (επιχειρησιακές + διοικητικές) αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο του χαρτοφυλακίου δαπανών, το οποίο χρηματοδοτείται από τον γενικό προϋπολογισμό της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης για την περίοδο 2021-2027. Αυτός ο υπολογισμός των δαπανών ελέγχου αφορά μόνον τις δαπάνες της Επιτροπής, εκτός από τα κράτη μέλη ή τις εντεταλμένες οντότητες. Οι εντεταλμένες οντότητες μπορούν να παρακρατούν έως και 7 % για τη διαχείριση των κονδυλίων, ένα μέρος των οποίων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς ελέγχου.
Οι εν λόγω δαπάνες διαχείρισης λαμβάνουν υπόψη όλο το προσωπικό της έδρας και των αντιπροσωπειών, την υποδομή, τις μετακινήσεις, την κατάρτιση, την παρακολούθηση, και τις συμβάσεις αξιολόγησης και λογιστικού ελέγχου (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνάπτονται από τους δικαιούχους).
Το ποσοστό δραστηριοτήτων διαχείρισης/επιχειρησιακών δραστηριοτήτων θα μπορούσε να μειωθεί σταδιακά στο πλαίσιο των βελτιωμένων και απλουστευμένων ρυθμίσεων του νέου μηχανισμού, με βάση τις τροποποιήσεις που εισάγονται με τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό. Τα βασικά οφέλη των εν λόγω δαπανών διαχείρισης αφορούν την επίτευξη των στόχων της πολιτικής, την αποτελεσματική και αποδοτική χρήση πόρων και την εκτέλεση αξιόπιστων και οικονομικά αποδοτικών προληπτικών μέτρων και άλλων ελέγχων με στόχο τη διασφάλιση της νόμιμης και κανονικής χρήσης των κονδυλίων.
Παρότι θα εξακολουθήσουν να επιδιώκονται βελτιώσεις του χαρακτήρα και της στοχοθέτησης των δραστηριοτήτων διαχείρισης και των ελέγχων συμμόρφωσης σε σχέση με το χαρτοφυλάκιο, οι δαπάνες αυτές είναι αναγκαίες στο σύνολό τους για την αποτελεσματική και αποδοτική επίτευξη των στόχων των μηχανισμών με έναν ελάχιστο κίνδυνο μη συμμόρφωσης (εναπομένον ποσοστό σφάλματος κάτω του 2%). Είναι δε σημαντικά μικρότερες από τους κινδύνους που ενέχει η κατάργηση ή ο περιορισμός των εσωτερικών ελέγχων σε αυτόν τον τομέα υψηλού κινδύνου.
Αναμενόμενο επίπεδο κινδύνου μη συμμόρφωσης προς τους εφαρμοστέους κανόνες
Ο στόχος συμμόρφωσης του μηχανισμού συνίσταται στη διατήρηση του ιστορικού επιπέδου κινδύνου μη συμμόρφωσης (ποσοστού σφάλματος), το οποίο είναι ένα συνολικό εναπομένον «καθαρό» επίπεδο σφάλματος (υπολογιζόμενο σε πολυετή βάση μετά την εκτέλεση όλων των προγραμματισμένων ελέγχων και διορθώσεων σε συμβάσεις που έχουν κλείσει) κατώτερο του 2%. Αυτό κατά παράδοση συνεπάγεται εκτιμώμενο εύρος σφάλματος 2-5 % σε ετήσιο τυχαίο δείγμα συναλλαγών που λαμβάνεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της ετήσιας δήλωσης αξιοπιστίας (DAS). Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτός είναι ο χαμηλότερος κίνδυνος μη συμμόρφωσης που μπορεί να επιτευχθεί σε περιβάλλον υψηλού κινδύνου, λαμβανομένων υπόψη του διοικητικού φόρτου και της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας των ελέγχων συμμόρφωσης. Όταν εντοπίζονται αδυναμίες, θα εφαρμόζονται στοχευμένα διορθωτικά μέτρα υπό το πρίσμα της εξασφάλισης ελάχιστων ποσοστών σφάλματος.
2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας
Να προσδιοριστούν τα ισχύοντα ή τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης και προστασίας, π.χ. στο πλαίσιο της στρατηγικής για την καταπολέμηση της απάτης.
Δεδομένου του περιβάλλοντος υψηλού κινδύνου, τα συστήματα πρέπει να προβλέπουν μεγάλη συχνότητα δυνητικών σφαλμάτων συμμόρφωσης (παρατυπιών) στις συναλλακτικές πράξεις και να επενδύσουν σε υψηλού επιπέδου ελέγχους πρόληψης, ανίχνευσης και διόρθωσης των εν λόγω σφαλμάτων το συντομότερο δυνατό κατά τη διαδικασία πληρωμών. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι οι έλεγχοι συμμόρφωσης θα βασίζονται κυρίως σε σημαντικούς εκ των προτέρων ελέγχους σε πολυετή βάση, οι οποίοι θα διενεργούνται τόσο από εξωτερικούς ελεγκτές όσο και από το επιτόπιο προσωπικό της Επιτροπής, πριν από την τελική καταβολή των ποσών για τα έργα (ενώ θα συνεχίσουν να διενεργούνται εκ των υστέρων έλεγχοι), γεγονός που υπερβαίνει κατά πολύ τις δημοσιονομικές διασφαλίσεις που απαιτεί ο δημοσιονομικός κανονισμός. Το πλαίσιο συμμόρφωσης συνίσταται μεταξύ άλλων στα ακόλουθα σημαντικά στοιχεία:
Προληπτικά μέτρα
- υποχρεωτική βασική κατάρτιση σε θέματα απάτης για το προσωπικό διαχείρισης της βοήθειας και τους ελεγκτές·
- παροχή κατευθυντηρίων γραμμών (μεταξύ άλλων μέσω του διαδικτύου), συμπεριλαμβανομένων υφιστάμενων εγχειριδίων διαδικασιών όπως το εγχειρίδιο της DEVCO και η εργαλειοθήκη δημοσιονομικής διαχείρισης (για τους εταίρους υλοποίησης)·
- εκ των προτέρων εκτίμηση για να διασφαλιστεί ότι οι αρχές που διαχειρίζονται τα οικεία κεφάλαια στο πλαίσιο κοινής και αποκεντρωμένης διαχείρισης έχουν θεσπίσει τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη και την ανίχνευση κρουσμάτων απάτης κατά τη διαχείριση των κεφαλαίων της Ένωσης·
- εκ των προτέρων διεξοδική εξέταση των μηχανισμών για την καταπολέμηση της απάτης που διαθέτει η χώρα-εταίρος στο πλαίσιο της εκτίμησης του κριτηρίου επιλεξιμότητας της διαχείρισης δημόσιων οικονομικών για τη λήψη δημοσιονομικής στήριξης (δηλαδή έμπρακτη δέσμευση για την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς, κατάλληλες ελεγκτικές αρχές, επαρκές επίπεδο δικαστικής ικανότητας και αποτελεσματικοί μηχανισμοί αντίδρασης και επιβολής κυρώσεων)·
Μέτρα εντοπισμού και διόρθωσης
- διενέργεια εκ των προτέρων ελέγχων των συναλλαγών από υπαλλήλους της Επιτροπής·
- εξωτερικοί έλεγχοι και επαληθεύσεις (υποχρεωτικοί, αλλά και βασιζόμενοι σε ανάλυση κινδύνων), μεταξύ άλλων και από το Ελεγκτικό Συνέδριο·
- αναδρομικοί έλεγχοι (βάσει κινδύνου) και ανακτήσεις·
- αναστολή της χρηματοδότησης της ΕΕ σε περιπτώσεις σοβαρής απάτης, όπως διαφθοράς μεγάλης κλίμακας, έως την ανάληψη της κατάλληλης δράσης από τις αρχές για την καταπολέμηση και την πρόληψη παρόμοιων περιπτώσεων απάτης στο μέλλον.
- «EDES» (σύστημα έγκαιρου εντοπισμού και αποκλεισμού)·
- αναστολή/λύση συμβάσεων·
- διαδικασία αποκλεισμού
Οι στρατηγικές καταπολέμησης της απάτης των υπηρεσιών αυτών, οι οποίες αναθεωρούνται τακτικά, θα προσαρμοστούν καταλλήλως μετά τη δημοσίευση της νέας έκδοσης της στρατηγικής της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης (CAFS), προκειμένου να διασφαλιστεί μεταξύ άλλων ότι:
- τα συστήματα που χρησιμοποιούνται για τη διάθεση των κεφαλαίων της ΕΕ σε τρίτες χώρες επιτρέπουν την ανάκτηση των κατάλληλων δεδομένων που πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση των κινδύνων απάτης (π.χ. διπλή χρηματοδότηση)·
- εφόσον απαιτείται, θα μπορούν να δημιουργηθούν ομάδες δικτύωσης και κατάλληλα εργαλεία ΤΠ ειδικά σχεδιασμένα για την ανάλυση περιπτώσεων απάτης που σχετίζονται με τον τομέα εξωτερικής βοήθειας.
3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ
3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και νέες γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που προτείνονται
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
Γραμμή του προϋπολογισμού
|
Είδος
δαπάνης
|
Συμμετοχή
|
|
|
Τομέας VI. Οι γειτονικές χώρες & ο υπόλοιπος κόσμος
|
ΔΠ/ΜΔΠ
|
χωρών ΕΖΕΣ
|
υποψηφίων για ένταξη χωρών
|
τρίτων χωρών
|
κατά την έννοια του άρθρου [21 παράγραφος 2 στοιχείο β)] του δημοσιονομικού κανονισμού
|
|
VI
|
15 01 05 Δαπάνες στήριξης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Πυρηνική Ασφάλεια
|
ΜΔΠ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
|
VI
|
15 06 Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Πυρηνική Ασφάλεια που συμπληρώνει τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας βάσει της Συνθήκης Ευρατόμ.
|
ΔΠ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
ΟΧΙ
|
3.2.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στις δαπάνες
3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις δαπάνες
σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού
πλαισίου
|
<VI>
|
Τομέας VI. Οι γειτονικές χώρες & ο υπόλοιπος κόσμος
|
|
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
Μετά το 2027
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
Επιχειρησιακές πιστώσεις (κατανεμημένες σύμφωνα με τις γραμμές του προϋπολογισμού στο σημείο 3.1)
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
(1)
|
36,061
|
36,990
|
38,308
|
40,105
|
42,412
|
45,438
|
49,094
|
|
288,408
|
|
|
Πληρωμές
|
(2)
|
4,861
|
11,460
|
17,728
|
24,025
|
29,872
|
34,158
|
37,874
|
128,430
|
288,408
|
|
Πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενες από το κονδύλιο του προγράμματος
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων = Πληρωμές
|
(3)
|
1,559
|
1,590
|
1,622
|
1,655
|
1,688
|
1,722
|
1,756
|
|
11,592
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων για το χρηματοδοτικό κονδύλιο του προγράμματος
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
=1+3
|
37,620
|
38,580
|
39,930
|
41,760
|
44,100
|
47,160
|
50,850
|
|
300,000
|
|
|
Πληρωμές
|
=2+3
|
6,420
|
13,050
|
19,350
|
25,680
|
31,560
|
35,880
|
39,630
|
128,430
|
300,000
|
Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού
πλαισίου
|
VII
|
«Διοικητικές δαπάνες»
|
σε εκατ. EUR (με 3 δεκαδικά ψηφία)
|
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
Μετά το 2027
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
Ανθρώπινοι πόροι
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
|
7,007
|
|
Άλλες διοικητικές δαπάνες
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
|
0,603
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = σύνολο πληρωμών)
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
|
7,610
|
σε εκατ. EUR (με 3 δεκαδικά ψηφία)
|
|
|
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
Μετά το 2027
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων
μεταξύ ΤΟΜΕΩΝ
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
Αναλήψεις υποχρεώσεων
|
38,707
|
39,667
|
41,017
|
42,847
|
45,187
|
48,247
|
51,937
|
|
307,610
|
|
|
Πληρωμές
|
7,507
|
14,137
|
20,437
|
26,767
|
32,647
|
36,967
|
40,717
|
128,430
|
307,610
|
3.2.2.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα
–◻Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα
–☑Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως εξηγείται κατωτέρω:
σε εκατ. EUR (με 3 δεκαδικά ψηφία)
|
Έτη
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
ΤΟΜΕΑΣ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ανθρώπινοι πόροι
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
1,001
|
7,007
|
|
Άλλες διοικητικές δαπάνες
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
0,086
|
0,603
|
|
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
1,087
|
7,610
|
|
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ανθρώπινοι πόροι
|
1,232
|
1,232
|
1,232
|
1,232
|
1,232
|
1,232
|
1,232
|
8,623
|
|
Άλλες δαπάνες
διοικητικού χαρακτήρα
|
0,327
|
0,359
|
0,390
|
0,423
|
0,456
|
0,490
|
0,524
|
2,969
|
|
Μερικό σύνολο
εκτός του ΤΟΜΕΑ 7
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
1,559
|
1,590
|
1,622
|
1,655
|
1,688
|
1,722
|
1,756
|
11,592
|
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
2,646
|
2,678
|
2,709
|
2,742
|
2,775
|
2,809
|
2,843
|
19,203
|
Οι απαιτούμενες πιστώσεις για ανθρώπινους πόρους και άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα θα καλυφθούν από τις πιστώσεις της ΓΔ που έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχουν ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ και οι οποίες θα συμπληρωθούν, κατά περίπτωση, με πρόσθετα κονδύλια που ενδέχεται να χορηγηθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.
3.2.2.1.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους
–◻
Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων
–☑
Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως εξηγείται κατωτέρω:
Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης
|
Έτη
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
• Θέσεις εργασίας στον πίνακα προσωπικού (θέσεις μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων)
|
|
Έδρα και αντιπροσωπείες της Επιτροπής
|
7
|
7
|
7
|
7
|
7
|
7
|
7
|
|
Αντιπροσωπείες της ΕΕ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Έρευνα
|
|
|
|
|
|
|
|
|
• Εξωτερικό προσωπικό (σε μονάδα ισοδυνάμου πλήρους απασχόλησης: ΠΑ) — AC, AL, END, INT και JPD
Τομέας 7
|
|
Χρηματοδοτούμενο από τον ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου
|
- στην έδρα
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- σε αντιπροσωπείες
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Χρηματοδοτούμενο από το κονδύλιο του προγράμματος
|
- στην έδρα
|
16
|
16
|
16
|
16
|
16
|
16
|
16
|
|
|
- σε αντιπροσωπείες
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Έρευνα
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Άλλα (να προσδιοριστούν)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
23
|
23
|
23
|
23
|
23
|
23
|
23
|
Οι ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους θα καλυφθούν από το προσωπικό της ΓΔ που έχει ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχει ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ και το οποίο θα συμπληρωθεί, εάν χρειαστεί, από πρόσθετους πόρους που μπορεί να διατεθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.
Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:
|
Μόνιμοι και έκτακτοι υπάλληλοι
|
Τα καθήκοντα θα παραμείνουν τα ίδια (πολιτική, προγραμματισμός, οικονομική διαχείριση και συμβάσεις, άλλα οριζόντια καθήκοντα)
|
|
Εξωτερικό προσωπικό
|
Τα καθήκοντα θα παραμείνουν τα ίδια (πολιτική, προγραμματισμός, οικονομική διαχείριση και συμβάσεις, άλλα οριζόντια καθήκοντα)
|
3.2.3.Συμμετοχή τρίτων μερών στη χρηματοδότηση
Η πρόταση/πρωτοβουλία:
–☑
δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους
–◻
προβλέπει τη συγχρηματοδότηση από τρίτους που εκτιμάται κατωτέρω:
Πιστώσεις σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)
|
Έτη
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
ΣΥΝΟΛΟ
|
|
Προσδιορισμός του φορέα συγχρηματοδότησης
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ΣΥΝΟΛΟ συγχρηματοδοτούμενων πιστώσεων
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα
–☑Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.
–◻
Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις που περιγράφονται κατωτέρω:
–
◻στους ιδίους πόρους
–
◻στα διάφορα έσοδα
Να αναφερθεί αν τα έσοδα προορίζονται για γραμμές δαπανών ◻
σε εκατ. EUR (με 3 δεκαδικά ψηφία)
|
Γραμμή εσόδων του προϋπολογισμού
|
Επιπτώσεις της πρότασης/πρωτοβουλίας
|
|
|
2021
|
2022
|
2023
|
2024
|
2025
|
2026
|
2027
|
|
Άρθρο …..........
|
|
|
|
|
|
|
|