ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 7.12.2018

COM(2018) 846 final

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

2ο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού 2018-2022

2ο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού 2018-2022

Εισαγωγή

Το παράνομο εμπόριο καπνού αποτελεί εδώ και καιρό σημαντική πηγή ανησυχίας για την ΕΕ και τα κράτη μέλη, και τούτο λόγω των προβλημάτων που προκαλεί σε επίπεδο φορολογίας, υγείας και ασφάλειας. Για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου η ΕΕ ενέκρινε πριν από πέντε χρόνια μια ολοκληρωμένη στρατηγική 1 . Παράλληλα, η Επιτροπή είχε υποβάλει ένα πρώτο σχέδιο δράσης 2 που τέθηκε σε εφαρμογή σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη.

Τον Μάιο του 2017, η Επιτροπή υπέβαλε έκθεση 3 σχετικά με την πρόοδο στην εφαρμογή της στρατηγικής και του σχεδίου δράσης. Κατ’ ουσίαν, η έκθεση ανέφερε ότι παρά τα πολυάριθμα μέτρα που είχαν ληφθεί από το 2013, το πρόβλημα του παράνομου εμπορίου καπνού εξακολουθούσε και επί του παρόντος να προκαλεί τις ίδιες ανησυχίες που προκαλούσε και στο παρελθόν. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν με αποφασιστικότητα την απειλή των παράνομων προϊόντων καπνού και των μεταβαλλόμενων τρόπων προώθησής τους. Με αυτήν την έννοια, μέσω του συνδυασμού αυστηρών νομοθετικών μέτρων, ισχυρής επιβολής του νόμου και ενισχυμένης συνεργασίας σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, η στρατηγική του 2013 παρέμεινε επίκαιρη. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι με βάση την ανάλυση που παρουσιάστηκε και τον περαιτέρω διάλογο με τους ενδιαφερόμενους φορείς, θα ολοκλήρωνε την επανεξέταση της ισχύουσας στρατηγικής και θα αποφάσιζε για την κατάλληλη συνέχεια που πρέπει να δοθεί το 2018.

Η έκθεση είχε τη στήριξη των συμπερασμάτων του Συμβουλίου που εγκρίθηκαν στις 7 Δεκεμβρίου 2017, στα οποία εντοπίστηκαν επίσης οι τομείς προτεραιότητας των κρατών μελών για περαιτέρω εργασίες στον τομέα αυτό. Παράλληλα, η Επιτροπή συνέχισε τις τεχνικές συζητήσεις με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των αρμόδιων ομάδων εμπειρογνωμόνων και ομάδων εργασίας του Συμβουλίου. Επίσης πραγματοποίηθηκε διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη στις 23 Μαρτίου 2018 στο πλαίσιο μιας δημόσιας διάσκεψης με θέμα την «Καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού — Προοπτική από την πλευρά των ενδιαφερομένων μερών», η οποία διοργανώθηκε από κοινού με την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Την εκδήλωση αυτή παρακολούθησε ευρύ φάσμα συμμετεχόντων που αντιπροσώπευαν κυβερνητικούς, κοινωνιακούς, επιχειρηματικούς και πανεπιστημιακούς φορείς.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένως υπογραμμίσει τις σοβαρές ανησυχίες που διατυπώθηκαν για το παράνομο εμπόριο καπνού και ιδίως για το φαινόμενο των λαθραίων πακέτων τσιγάρων (illicit whites) 4 , όπως τελευταία στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 3ης Μαΐου 2018 σχετικά με την Ετήσια Έκθεση του 2016 για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης — Καταπολέμηση της απάτης 5 . Η εν λόγω έκθεση επιβεβαιώνει σε μεγάλο βαθμό το προηγούμενο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Μαρτίου 2016, στο πλαίσιο του οποίου ζητήθηκε η κατάρτιση ενός σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου των προϊόντων αυτών 6 .

Οι διαβουλεύσεις κατέδειξαν ότι η καταπολέμηση των παράνομων προϊόντων καπνού εξακολουθεί να αποτελεί κοινή ανησυχία πολλών ενδιαφερομένων φορέων, και τα ζητήματα που εντοπίστηκαν στην έκθεση της Επιτροπής του 2017 ήταν σε γενικές γραμμές καίρια.

2ο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού 2018-2022

Λαμβανομένων υπόψη των διαφόρων συνεισφορών και λόγω του μόνιμου χαρακτήρα που φαίνεται να εμφανίζει το πρόβλημα του παράνομου εμπορίου καπνού, η Επιτροπή αποφάσισε να προτείνει ένα νέο σχέδιο δράσης. Βασίζεται στην ανάλυση της στρατηγικής «Ευρώπη 2013» και διασφαλίζει τη συνέχεια των προσπαθειών, καθώς εστιάζεται στη σύμβαση-πλαίσιο για τον έλεγχο του καπνού (πρωτόκολλο ΣΠΕΚ) 7 σε παγκόσμιο επίπεδο και στην επιτυχή εφαρμογή του νέου ενωσιακού συστήματος ιχνηλασιμότητας για τα προϊόντα καπνού στην ΕΕ 8 . Αυτά τα δύο στοιχεία πρόκειται να παραμείνουν οι βασικές συνιστώσες της πολιτικής για τη δράση της ΕΕ στον εν λόγω τομέα σε μακροπρόθεσμη βάση. Επιπλέον, όπως και το προηγούμενο σχέδιο, το παρόν σχέδιο δράσης προτείνει τόσο πολιτικά όσο και επιχειρησιακά μέτρα επιβολής του νόμου, δεδομένου ότι μόνο ένας συνδυασμός αυτών θα μπορούσε να οδηγήσει σε διατηρήσιμη μείωση του παράνομου εμπορίου καπνού.

Ταυτόχρονα, με βάση την αναλυτική επικαιροποίηση που παρουσιάστηκε στην έκθεση προόδου του 2017, το παρόν σχέδιο δράσης επιδιώκει επίσης να ενισχύσει περαιτέρω ορισμένες πτυχές της στρατηγικής της ΕΕ. Ειδικότερα, έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει το παράνομο εμπόριο καπνού πιο συστηματικά υπό το πρίσμα της αγοράς – με βάση τη διαπίστωση ότι η μαύρη αγορά, π.χ. τσιγάρων, υφίσταται μόνο επειδή υπάρχουν πωλητές και αγοραστές για τα εν λόγω προϊόντα. Στο πλαίσιο αυτό, το παρόν σχέδιο δράσης παρουσιάζει μια σειρά πρωτοβουλιών που έχουν σχεδιαστεί με σκοπό τον περιορισμό είτε της προσφοράς είτε της ζήτησης παράνομων προϊόντων καπνού.

Συνεπώς, το 2ο σχέδιο δράσης προτείνει με πιο συστηματικό τρόπο:

§να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες του νέου πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ ως παγκόσμιου μέσου και φόρουμ για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού, με την ανάληψη ηγετικού ρόλου στην εφαρμογή του, μετά την έναρξη ισχύος του πρωτοκόλλου στις 25 Σεπτεμβρίου 2018·

§να επιδιωχθεί η κινητοποίηση των κυριότερων χωρών προέλευσης και διέλευσης μέσω των διαφόρων πλαισίων συνεργασίας που έχει στη διάθεσή της η ΕΕ, έτσι ώστε να περιοριστεί η προσφορά που φθάνει πραγματικά στα σύνορά μας·

§να εστιαστούν οι προσπάθειες σε ορισμένες από τις βασικές πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για την παράνομη παρασκευή προϊόντων καπνού, από τον ακατέργαστο καπνό και τα φίλτρα τσιγάρων μέχρι τον εξοπλισμό παρασκευής και συσκευασίας· και

§να ευαισθητοποιηθούν οι καταναλωτές σχετικά με τους κινδύνους στους οποίους εκτίθενται με την αγορά παράνομων προϊόντων καπνού και την άμεση σχέση που υπάρχει με το οργανωμένο έγκλημα, ως μέσου για τη μείωση της ζήτησης.

Τέλος, δεδομένου ότι το παράνομο εμπόριο καπνού αποτελεί μια αδιαφανή και συνεχώς εξελισσόμενη δραστηριότητα, στο παρόν σχέδιο δράσης προτείνεται επίσης να συνεχιστεί η προσπάθεια συγκέντρωσης και ανάλυσης πληροφοριών, που θα χρησιμεύσουν ως βάση για την αποτελεσματική στοχοθέτηση των πολιτικών και των επιχειρησιακών μέτρων.

Πολλά από τα μέτρα που προτάθηκαν στο σχέδιο δράσης του 2013, καθώς και στο παρόν έγγραφο θέτουν άμεσα, και συχνά κατά κύριο λόγο, στο στόχαστρο τα λαθραία πακέτα τσιγάρων. Για παράδειγμα πολλά προϊόντα που θεωρούνται λαθραία τσιγάρα (illicit whites) στην ΕΕ είναι νόμιμα προϊόντα στις αντίστοιχες χώρες καταγωγής τους. Εάν οι εν λόγω χώρες εφάρμοζαν τις αρχές του πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ, και ιδίως το σύστημα παρακολούθησης και εντοπισμού που προβλέπει, η προσφορά των εν λόγω λαθραίων τσιγάρων στην αγορά της ΕΕ θα είχε μειωθεί σημαντικά. Επίσης τα επιχειρησιακά μέτρα και εκείνα που επικεντρώνονται στην πλευρά της ζήτησης θα μπορούσαν να επηρεάσουν αισθητά το εμπόριο λαθραίων τσιγάρων.

Επανεξέταση και παρακολούθηση

Πέντε έτη μετά την παρουσίαση της συνολικής στρατηγικής για την εντατικοποίηση των προσπαθειών καταπολέμησης του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού, καθώς και του συνοδευτικού σχεδίου δράσης, και με βάση την πρώτη έκθεση σχετικά με αυτές τις πρωτοβουλίες που παρουσιάστηκε στα τέλη Μαΐου 2017, το παρόν 2ο σχέδιο δράσης προορίζεται να καλύψει αντίστοιχη περίοδο.

Η Επιτροπή θα παρακολουθεί την εφαρμογή του παρόντος σχεδίου δράσης, καθώς και τη μελλοντική εξέλιξη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού, και θα εξακολουθήσει να υποβάλλει εκθέσεις προς τα κράτη μέλη σχετικά με την πρόοδο σε ετήσια βάση.

(1)

COM(2013) 324 final της 6ης Ιουνίου 2013.

(2)

SWD(2013) 193 final της 6ης Ιουνίου 2013.

(3)

COM(2017) 235 τελικό της 12ης Μαΐου 2017

(4)

Πρόκειται για «μάρκες» που δεν συνδέονται με κατεστημένους φορείς και συνήθως δεν έχουν νόμιμο δίκτυο διανομής στην ΕΕ. Τα προϊόντα αυτά ως επί το πλείστον παράγονται εκτός της ΕΕ. Για μια επισκόπηση των κυριότερων κατηγοριών παράνομων προϊόντων καπνού, βλ. το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής SWD (2016) 44 final, της 24.2.2016, σσ. 11-12.

(5)

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 3ης Μαΐου 2018 (2017/2190(INI)).

(6)

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 9ης Μαρτίου 2016 (2016/2555(RSP)).

(7)

http://www.who.int/fctc/protocol/en/

(8)

Το σύστημα ιχνηλασιμότητας της ΕΕ είναι το πρώτο περιφερειακό σύστημα αυτού του είδους και θα ισχύει για όλα τα προϊόντα καπνού που παρασκευάζονται στην ΕΕ, καθώς και για εκείνα που παρασκευάζονται εκτός της ΕΕ και τα οποία διατίθενται στην αγορά της ΕΕ. Επιτρέπει την παρακολούθηση της τρέχουσας θέσης του προϊόντος εντός της αλυσίδας εφοδιασμού, τη χρονική και τοπική καταγραφή όλων των κινήσεων του εν λόγω προϊόντος (παρακολούθηση), καθώς και τον προσδιορισμό των προηγούμενων θέσεών του για την καταγραφή της πορείας του προϊόντος από το σημείο προέλευσής του (ιχνηλασιμότητα). Για μια επισκόπηση της αναθεώρησης της οδηγίας για τα προϊόντα καπνού (2014/40/ΕΕ) της 3.4.2014, βλ.

https://ec.europa.eu/health/tobacco/tracking_tracing_system_en

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 7.12.2018

COM(2018) 846 final

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στην

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

2ο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού 2018-2022

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

2ο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού 2018-2022

Σημείο	Τίτλος	Περιγραφή	Δράση	Χρονοδιάγραμμα	Αρμοδιότητα
A	Κινητοποίηση βασικών χωρών προέλευσης και διέλευσης
A.1	Πολυμερείς σχέσεις - Πρωτόκολλο ΣΠΕΚ
A.1.1	Το πρωτόκολλο της σύμβασης πλαισίου για τον έλεγχο του καπνού (ΣΠΕΚ) ως αποτελεσματικό εργαλείο της παγκόσμιας διακυβέρνησης	Προώθηση της επικύρωσης και της εφαρμογής του πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ στις αντίστοιχες τρίτες χώρες, ιδίως στις γειτονικές χώρες της ΕΕ (ειδικότερα στα υποψήφια και δυνάμει υποψήφια μέλη της ΕΕ και στις γειτονικές χώρες), μεταξύ άλλων μέσω των θεσμικών πλαισίων της ΕΕ με τις εν λόγω χώρες	Στοχοθετημένη κινητοποίηση αντίστοιχων χωρών	Σε συνεχή βάση	Επιτροπή ΕΥΕΔ
A.1.2	Στήριξη της εφαρμογής του Πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ	Στήριξη των κρατών μελών κατά την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ μέσω μιας ειδικής ομάδας εργασίας για κράτη μέλη	Έγγραφα καθοδήγησης	2019	Επιτροπή
A.1.3	Κεντρικό σημείο ανταλλαγής παγκόσμιων πληροφοριών (GISFP)	Ανάληψη ηγετικού ρόλου στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας για τα συστήματα παρακολούθησης και εντοπισμού που θεσπίστηκε κατά την 1η συνεδρίαση των μερών (Γενεύη, 8-10 Οκτωβρίου 2018) η οποία θα εξετάσει τρόπους για τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού και αποδοτικού GISFP, σε στενή συνεργασία με τη γραμματεία του ΣΠΕΚ (άρθρο 8 του πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ)	Συμβολή στην έκθεση που θα υποβληθεί κατά τη 2η σύνοδο των μερών σύμφωνα με το πρωτόκολλο ΣΠΕΚ	2020	Επιτροπή
A.1.4	Αξιοποίηση των νέων νομικών μέσων στον τομέα της διεθνούς συνεργασίας	Ενεργή συμμετοχή στην ομάδα εργασίας για τη συνεργασία και τη συνδρομή που συστάθηκε κατά την 1η συνεδρίαση των μερών (Γενεύη, 8-10 Οκτωβρίου 2018), η οποία θα μελετήσει τον τρόπο εφαρμογής των νέων νομικών μέσων (όπως η ανταλλαγή πληροφοριών και η αμοιβαία συνδρομή) σύμφωνα με το μέρος V του πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ	Συμβολή στην έκθεση που θα υποβληθεί κατά τη 2η σύνοδο των μερών σύμφωνα με το πρωτόκολλο ΣΠΕΚ	2020	Επιτροπή Κράτη μέλη
A.1.5	Κινήσεις μηχανημάτων παρασκευής και συσκευασίας καπνού	Δρομολόγηση μιας μελέτης σκοπιμότητας για την ανάπτυξη ενός συστήματος για τη βελτίωση του ελέγχου των κινήσεων εντός της ΕΕ των μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή και τη συσκευασία των προϊόντων καπνού (άρθρο 6 πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ)	Μελέτη σκοπιμότητας	2019	Επιτροπή
A.1.6	Απαγόρευση της ανάμειξης προϊόντων καπνού με μη καπνικά προϊόντα στο ίδιο εμπορευματοκιβώτιο στις ζώνες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ	Παρουσίαση πρότασης για την απαγόρευση της ανάμειξης προϊόντων καπνού με μη καπνικά προϊόντα στο ίδιο εμπορευματοκιβώτιο στις ζώνες ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ (άρθρο 12 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ)	Παρουσίαση πρότασης	2021	Επιτροπή
A.1.7	Στήριξη προς τη γραμματεία του ΣΠΕΚ	Στήριξη προς τη γραμματεία του ΣΠΕΚ με την παροχή εμπειρογνωσίας και υλικού και βοήθειας προς τα μέρη κατά την εφαρμογή του πρωτοκόλλου ΣΠΕΚ	Τεχνική βοήθεια	Σε συνεχή βάση	Επιτροπή
A.2	Διμερείς σχέσεις
A.2.1	Ανταλλαγή τελωνειακών πληροφοριών με τρίτες χώρες	Συνέχεια στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 2016 σχετικά με την ενίσχυση της ανταλλαγής τελωνειακών πληροφοριών με τρίτες χώρες καθώς και στο σεμινάριο υψηλού επιπέδου που διοργανώθηκε από τη βουλγαρική Προεδρία στις 7-8 Ιουνίου 2018	Αξιολόγηση και πιθανά μέτρα παρακολούθησης, κατά περίπτωση	2019	Επιτροπή
A.2.2	Στρατηγική συμφωνία διοικητικής συνεργασίας (SACA) με τη Γενική Διοίκηση Τελωνείων της Κίνας (GACC)	Αποτελεσματική εφαρμογή των δραστηριοτήτων που προβλέπονται στη SACA μετά την υπογραφή της τον Ιούλιο του 2018	Ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων που προβλέπονται στη SACA	2021	OLAF
A.2.3	Συμφωνία για τη συνεργασία και την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε τελωνειακά θέματα (CCMAA) με την Κίνα	Αναθεώρηση της συμφωνίας για τη συνεργασία και την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε τελωνειακά θέματα του 2004 με την Κίνα	Αξιολόγηση και πιθανά μέτρα παρακολούθησης, κατά περίπτωση	2020	Επιτροπή
A.2.4	Συμφωνία διοικητικής συνεργασίας (ΣΔΣ) με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα	Συνέχιση των συζητήσεων με την ομοσπονδιακή τελωνειακή αρχή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για τη σύναψη ΣΔΣ με την OLAF	Υπογραφή της συμφωνίας διοικητικής συνεργασίας	2019	OLAF
A.2.5	Συμφωνία για τη συνεργασία και την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε τελωνειακά θέματα (CCMAA) με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα	Διερεύνηση της σκοπιμότητας μιας συμφωνίας για τη συνεργασία και την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε τελωνειακά θέματα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα	Ολοκλήρωση των συνομιλιών σκοπιμότητας και πιθανά μέτρα παρακολούθησης, κατά περίπτωση	Σε συνεχή βάση	Επιτροπή ΕΥΕΔ
A.2.6	Προσέγγιση των ειδικών φόρων κατανάλωσης από τρίτες χώρες	Διαπραγμάτευση νέων δεσμεύσεων με βασικά υποψήφια και δυνάμει υποψήφια μέλη της ΕΕ, και άλλες σχετικές χώρες της ευρωπαϊκής γειτονίας για την προσέγγιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης με τους ισχύοντες σε επίπεδο ΕΕ	Δεσμεύσεις που πρέπει να αναληφθούν	Σε συνεχή βάση	Επιτροπή ΕΥΕΔ
A.2.7	Τελωνειακή συνεργασία με τη Λευκορωσία	Ενίσχυση της τελωνειακής συνεργασίας με τη Λευκορωσία μέσω του κατάλληλου πλαισίου	Ενίσχυση της αποτελεσματικής συμμετοχής και συνεργασίας	Σε συνεχή βάση	Επιτροπή ΕΥΕΔ OLAF
A.2.9	Αξιωματικοί σύνδεσμοι της OLAF	Αύξηση του αριθμού των αξιωματικών συνδέσμων της OLAF σε βασικές τρίτες χώρες, στο πλαίσιο των διαθέσιμων πόρων	Αύξηση του αριθμού των αξιωματικών συνδέσμων της OLAF	2022	Επιτροπή OLAF ΕΥΕΔ

Β	Περιορισμός της προσφοράς
B.1	Προστασία της αλυσίδας εφοδιασμού – νέο ευρωπαϊκό σύστημα ιχνηλασιμότητας για τα προϊόντα καπνού
B.1.1	Στήριξη της εισαγωγής του νέου συστήματος ιχνηλασιμότητας	Στήριξη των κρατών μελών για την εισαγωγή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος ιχνηλασιμότητας που προβλέπεται στο πλαίσιο της οδηγίας για τα προϊόντα καπνού του 2014	Παροχή συνδρομής	2019	Επιτροπή
B.1.2	Προώθηση του συστήματος ιχνηλασιμότητας της ΕΕ στις γειτονικές χώρες	Παροχή βοήθειας και στήριξης σε χώρες στην ευρύτερη περιοχή γειτονίας της ΕΕ (ιδίως στα υποψήφια και δυνάμει υποψήφια μέλη της ΕΕ και στις γειτονικές χώρες) για την καθιέρωση παρόμοιων και, ενδεχομένως, ολοκληρωμένων συστημάτων ιχνηλασιμότητας	Αποτελεσματική ευθυγράμμιση των συστημάτων ιχνηλασιμότητας στις σχετικές χώρες	2022	Επιτροπή ΕΥΕΔ
B.1.3	Επανεξέταση του συστήματος ιχνηλασιμότητας της ΕΕ	Επανεξέταση της λειτουργίας του συστήματος παρακολούθησης και εντοπισμού της ΕΕ, ιδίως των διαδικασιών επιλογής για τα ανεξάρτητα τρίτα μέρη	Επανεξέταση	2021	Επιτροπή
B.2	Περιορισμός της προσφοράς πρώτων υλών
B.2.1	Κινήσεις ακατέργαστου και κομμένου καπνού	Ανάπτυξη επιχειρησιακών εργαλείων για την καλύτερη παρακολούθηση και τον έλεγχο των διασυνοριακών κινήσεων ακατέργαστου και κομμένου καπνού εντός και προς την ΕΕ, μεταξύ άλλων, με τη διοργάνωση τεχνικού εργαστηρίου για την ανάλυση σχετικών εθνικών συστημάτων	Μέτρα που λαμβάνονται για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των κινήσεων ακατέργαστου και κομμένου καπνού	2021	Επιτροπή Κράτη μέλη
B.2.2	Περιορισμός της πρόσβασης σε φίλτρα	Ανάλυση των δυνατοτήτων για τον περιορισμό της πρόσβασης των παραγωγών παράνομων προϊόντων καπνού σε οξυκυτταρινούχους κυλίνδρους φίλτρων και φίλτρα τσιγάρων σε συνεργασία με τις χώρες προέλευσης	Έκθεση	2022	Επιτροπή
B.3	Ενίσχυση του τελωνειακού πλαισίου
B.3.1	Σύστημα παρακολούθησης της διακίνησης των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης	Επέκταση του συστήματος παρακολούθησης της διακίνησης των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης το οποίο δημιουργήθηκε με την οδηγία 2008/118 στις κινήσεις από επιχείρηση σε επιχείρηση με καταβολή των τελών, ώστε να βελτιωθεί η παρακολούθηση των κινήσεων σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής της 25ης Μαΐου 2018 για την αναθεώρηση της εν λόγω οδηγίας	Έγκριση	2022	Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Συμβούλιο
B.3.2	Τεχνική συνδρομή στις αρχές τελωνειακής έρευνας των κρατών μελών	Στήριξη των κρατών μελών για την απόκτηση εξοπλισμού τελωνειακών ελέγχων, με βάση την πρόταση της Επιτροπής της 12ης Ιουνίου 2018 (COM (2018) 474)	Έγκριση προγράμματος	2019	Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Συμβούλιο
B.4	Ενίσχυση της επιβολής του νόμου, του εντοπισμού και της επιβολής κυρώσεων
B.4.1	Πλαίσιο επιβολής
B.4.1.1	Σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας	Σύσταση μιας λειτουργικής Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, κατάλληλα εξοπλισμένης για τη διερεύνηση περιστατικών παράνομου εμπορίου καπνού μεγάλης κλίμακας	Λειτουργική Ευρωπαϊκή Εισαγγελία	Τέλη του 2020	Επιτροπή Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
B.4.1.2	Το νομικό πλαίσιο της OLAF	Πρόταση της Επιτροπής, της 23ης Μαΐου 2018, για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ερευνών της OLAF, με την τροποποίηση του κανονισμού 883/2013	Έγκριση	2019	Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο
B.4.1.3	Εφαρμογή της οδηγίας (ΕΕ) 2017/1371	Παρακολούθηση της πλήρους εφαρμογής της οδηγίας (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2017, σχετικά με την καταπολέμηση της απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης (PIF) μέσω ποινικής νομοθεσίας, όσον αφορά αδικήματα που σχετίζονται με το παράνομο εμπόριο καπνού	Παρακολούθηση της πλήρους εφαρμογής	Από τον Ιούλιο του 2019	Κράτη μέλη Επιτροπή
B.4.1.4	Ρυθμίσεις συνεργασίας μεταξύ OLAF και Ευρωπόλ	Η Ευρωπόλ και η OLAF πρέπει να συμφωνήσουν σχετικά με τις λεπτομέρειες για την επέκταση της συνεργασίας τους και την επακόλουθη σύνδεση της OLAF με το σχέδιο μελέτης Smoke της Ευρωπόλ	Συμφωνία επί των ρυθμίσεων συνεργασίας	2019	Ευρωπόλ OLAF
B.4.1.5	Ενίσχυση του συντονισμού όσον αφορά την επιβολή των τελωνειακών διατάξεων	Ενίσχυση του συντονισμού όσον αφορά την επιβολή των τελωνειακών διατάξεων με στόχο την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και ιδίως στο πλαίσιο των κύκλων εργασίας της Ευρωπαϊκής Πολυκλαδικής Πλατφόρμας κατά των Εγκληματικών Απειλών EMPACT (Ευρωπόλ) και του επιχειρησιακού σχεδίου δράσης (ομάδα «Τελωνειακή συνεργασία»)	Αποτελεσματικός συντονισμός των φορέων επιβολής	Σε συνεχή βάση	Ευρωπόλ Κράτη μέλη Επιτροπή OLAF
B.4.1.6	Μνημόνιο συμφωνίας OLAF - Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (ΠΟΤ)	Αναβάθμιση και ενίσχυση της συμφωνίας συνεργασίας του 2003 μεταξύ OLAF-ΠΟΤ σχετικά με τα δεδομένα κατάσχεσης τσιγάρων	Έγκριση του μνημονίου συμφωνίας	2019	OLAF
B.4.1.7	Διοικητικές κυρώσεις	Πρόταση οδηγίας της Επιτροπής σχετικά με το ενωσιακό νομικό πλαίσιο για τις τελωνειακές παραβάσεις και τις σχετικές κυρώσεις (COM/2013/0884 τελικό)	Έγκριση	2020	Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο
B.4.2	Επιχειρησιακές δραστηριότητες
B.4.2.1	Καταπολέμηση της παράνομης παραγωγής καπνού εντός της ΕΕ	Ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των αστυνομικών και τελωνειακών δυνάμεων για τον εντοπισμό και την εξάρθρωση παράνομων εγκαταστάσεων παραγωγής καπνού εντός της ΕΕ	Εντοπισμός και κλείσιμο παράνομων εγκαταστάσεων παραγωγής καπνού	Σε συνεχή βάση	Κράτη μέλη Ευρωπόλ OLAF
B.4.2.2	Επιχειρησιακή δραστηριότητα που στοχεύει στα ανατολικά χερσαία σύνορα της ΕΕ	Διεξαγωγή επιχειρησιακών δραστηριοτήτων με επίκεντρο το λαθρεμπόριο τσιγάρων στα ανατολικά χερσαία σύνορα της ΕΕ	Κατασχεθείσες ποσότητες και εκτιμώμενος δημοσιονομικός αντίκτυπος	Σε συνεχή βάση	Κράτη μέλη OLAF Frontex
B.4.2.3	Επιχειρησιακές δραστηριότητες που στοχεύουν στην Ανατολική Μεσόγειο, την Αδριατική και τη Μαύρη Θάλασσα	Διεξαγωγή επιχειρησιακών δραστηριοτήτων με επίκεντρο το λαθρεμπόριο τσιγάρων στην Ανατολική Μεσόγειο, την Αδριατική και τη Μαύρη Θάλασσα	Κατασχεθείσες ποσότητες και εκτιμώμενος δημοσιονομικός αντίκτυπος	Σε συνεχή βάση	Κράτη μέλη OLAF
B.4.2.4	Επιχειρησιακή δραστηριότητα που στοχεύει στον καπνό για ναργιλέ	Διεξαγωγή επιχειρησιακών δραστηριοτήτων που στοχεύουν στο λαθρεμπόριο καπνού για ναργιλέ	Κατασχεθείσες ποσότητες και εκτιμώμενος δημοσιονομικός αντίκτυπος	Σε συνεχή βάση	Κράτη μέλη OLAF
B.4.2.5	Επιχειρησιακή δραστηριότητα που στοχεύει τις διαδικτυακές πωλήσεις παράνομων προϊόντων καπνού	Διεξαγωγή επιχειρησιακών δραστηριοτήτων που στοχεύουν στην πώληση παράνομων προϊόντων καπνού μέσω του διαδικτύου	Κατασχεθείσες ποσότητες και εκτιμώμενος δημοσιονομικός αντίκτυπος	2021	Κράτη μέλη OLAF
B.4.2.6	Διαδικασίες διαμετακόμισης	Διεξαγωγή κοινών εντατικοποιημένων δραστηριοτήτων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι παραβάσεις των διαδικασιών διαμετακόμισης για προϊόντα που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης	Αύξηση των παραβάσεων που διαπιστώνονται	2020	Κράτη μέλη (μέσω της ομάδας εμπειρογνωμόνων ανατολικών και νοτιοανατολικών χερσαίων συνόρων (CELBET)) OLAF

Γ	Περιορισμός της ζήτησης
Γ.1	Ευαισθητοποίηση
Γ.1.1	Ευρωβαρόμετρο σχετικά με τον παράνομο καπνό	Συγκέντρωση αντικειμενικών στοιχείων, σε εθνικό επίπεδο, σχετικά με την αντίληψη του κοινού για το παράνομο εμπόριο καπνού, ως συνέχεια του Ειδικού Ευρωβαρόμετρου 443 του 2016	Δημοσίευση της έκθεσης του Ευρωβαρόμετρου	2019	Επιτροπή
Γ.1.2	Εκστρατείες ευαισθητοποίησης	Δημιουργία μιας πλατφόρμας που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές με εκστρατείες ευαισθητοποίησης σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με την αγορά παράνομων προϊόντων καπνού	Ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών	2020	Επιτροπή Κράτη μέλη
Γ.2	Μείωση των κινήτρων
Γ.2.1	Συντελεστές και διαρθρώσεις που εφαρμόζονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά	Αναθεώρηση των ελάχιστων συντελεστών που εφαρμόζονται δυνάμει της οδηγίας 2011/64/ΕΕ όσον αφορά τη διάρθρωση και τους συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά, με βάση τα συμπεράσματα της έκθεσης της Επιτροπής της 12ης Ιανουαρίου 2018 (COM (2018) 017)	Έκθεση προόδου σχετικά με την αναθεώρηση των ελάχιστων συντελεστών	2020	Επιτροπή

Δ	Ανάλυση και πληροφορίες
Δ.1	Συλλογή και ανάλυση δεδομένων
Δ.1.1	Βελτίωση της υποβολής εκθέσεων	Συστηματική υποβολή εκθέσεων από τα κράτη μέλη όσον αφορά συναφείς κατασχέσεις και πληροφορίες ασφάλειας στην εφαρμογή AFIS (σύστημα πληροφοριών κατά της απάτης) (CIS+), που διευκολύνεται με τη χρήση της προσέγγισης «μία κατάσχεση-μία έκθεση» και με βάση τους προσανατολισμούς που θα συζητηθούν σε τεχνικό εργαστήριο για τις τελωνειακές αρχές	Συνολική κάλυψη στο CIS+	2020	Κράτη μέλη Επιτροπή
Δ.1.2	Αναβαθμισμένο εργαλείο ΤΠ για τις στατιστικές κατασχέσεων	Παροχή στα κράτη μέλη ενός αναβαθμισμένου εργαλείου πληροφορικής για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τα κατασχεθέντα τσιγάρα και για ανταλλαγή πληροφοριών ασφάλειας στον τομέα του καπνού (CIS+)	Παροχή της εφαρμογής ΤΠ	Από το 2018	Επιτροπή
Δ.1.3	Ανάλυση δεδομένων	Στήριξη των ικανοτήτων ανάλυσης των κρατών μελών για τον εντοπισμό παράνομων αποστολών, μεταξύ άλλων μέσω συναντήσεων εμπειρογνωμόνων και κατάλληλης υποδομής πληροφορικής	Τεχνική βοήθεια	Ειδική δράση για τα προϊόντα καπνού από το 2019	Επιτροπή
Δ.1.4	Ανάλυση κινδύνου σχετικά με το σύστημα παρακολούθησης της διακίνησης των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης (EMCS)	Καλύτερη χρήση των στοιχείων του συστήματος παρακολούθησης της διακίνησης των προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης (EMCS) με σκοπό την ανάλυση κινδύνου	Έκθεση	Έως το 2020	Επιτροπή Κράτη μέλη
Δ.1.5	Χρήση των δεδομένων που δημιουργούνται από το σύστημα ιχνηλασιμότητας της ΕΕ για τα προϊόντα καπνού με σκοπό την ανάλυση δεδομένων	Στήριξη προς τα κράτη μέλη με την παροχή πρακτικών και αναλυτικών μέσων για τη χρησιμοποίηση των στοιχείων που συλλέγονται μέσω του συστήματος αποθήκευσης δεδομένων με δυνατότητα παρακολούθησης και ανίχνευσης	Παροχή συνδρομής στα κράτη μέλη	Από το 2020	Επιτροπή
Δ.1.6	Διεξαγωγή μετρήσεων για την παράνομη αγορά καπνού	Μελέτη σκοπιμότητας για τη μέτρηση της παράνομης αγοράς προϊόντων καπνού που θα χρησιμεύσει ως βάση για λήψη τεκμηριωμένων πολιτικών και επιχειρησιακών αποφάσεων	Δημοσίευση της μελέτης και, κατά περίπτωση, δρομολόγηση πιλοτικού σχεδίου για τη δοκιμή της μεθοδολογίας	2020	Επιτροπή
Δ.1.7	Εργαστήριο καπνού της ΕΕ	Παροχή χημικής και τεχνικής ανάλυσης επιλεγμένων δειγμάτων των κατασχεθέντων προϊόντων καπνού, και προβολή των ικανοτήτων των εργαστηρίων στις εθνικές τελωνειακές υπηρεσίες	Αριθμός αναλύσεων που προσφέρονται Δραστηριότητες προβολής	Σε συνεχή βάση	Επιτροπή OLAF
Δ.2	Ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού
Δ.2.1	Ετήσια έκθεση για το παράνομο εμπόριο καπνού	Κατάρτιση ετήσιας έκθεσης για την ενημέρωση των τελωνειακών αρχών των κρατών μελών σχετικά με τα συγκεντρωθέντα στοιχεία όσον αφορά το παράνομο εμπόριο καπνού	Έκθεση	Από το 2019	OLAF
Δ.2.2	Ανταλλαγή πληροφοριών με τα κράτη μέλη σχετικά με το παράνομο εμπόριο καπνού	Ανταλλαγή πληροφοριών με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών σχετικά με τις τάσεις και τα πιθανά διορθωτικά μέτρα στο πλαίσιο της ομάδας εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού (FITT)	Δύο ετήσιες συνεδριάσεις	Σε συνεχή βάση	Επιτροπή Κράτη μέλη
Δ.2.3	Συνεργασία στον τομέα της στρατηγικής ανάλυσης	Ανταλλαγή στρατηγικών αναλύσεων μεταξύ της OLAF και της Ευρωπόλ, καθώς και άλλων σχετικών δημόσιων οντοτήτων, ανάλογα με την περίπτωση	Διαβίβαση και συζήτηση των αποτελεσμάτων της ανάλυσης	Σε συνεχή βάση	OLAF Ευρωπόλ Άλλες αρμόδιες δημόσιες οντότητες
Δ.2.4	Διάσκεψη των ενδιαφερομένων για το παράνομο εμπόριο καπνού	Διοργάνωση εκδήλωσης με τους ενδιαφερόμενους, προκειμένου να ενημερωθούν σχετικά με τις τάσεις του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού και να συζητήσουν τη γενική αντίληψη που επικρατεί σχετικά με την εν λόγω πρόκληση	Οργάνωση της διάσκεψης των ενδιαφερόμενων μερών	2022	Επιτροπή