ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 17.8.2018
COM(2018) 596 final
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
σχετικά με την άσκηση της εξουσιοδότησης που ανατέθηκε στην Επιτροπή βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 649/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, σχετικά με τις εξαγωγές και εισαγωγές επικίνδυνων χημικών προϊόντων
Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο
σχετικά με την άσκηση της εξουσιοδότησης που ανατέθηκε στην Επιτροπή βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 649/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, σχετικά με τις εξαγωγές και εισαγωγές επικίνδυνων χημικών προϊόντων
1. Εισαγωγή και νομική βάση
Με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 649/2012 1 (κανονισμός για τη συναίνεση μετά από ενημέρωση ή «κανονισμός ΣΜΕ») εφαρμόζεται η σύμβαση του Ρότερνταμ σχετικά με τη διαδικασία συναίνεσης μετά από ενημέρωση όσον αφορά ορισμένα επικίνδυνα χημικά προϊόντα και φυτοφάρμακα στο διεθνές εμπόριο («σύμβαση του Ρότερνταμ»), η οποία υπογράφηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1998 και εγκρίθηκε, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με την απόφαση 2003/106/ΕΚ του Συμβουλίου 2 . Οι απαιτήσεις και οι διαδικασίες για τις εξαγωγές και τις εισαγωγές ορισμένων επικίνδυνων χημικών προϊόντων, ιδίως εκείνων που υπόκεινται σε διαδικασία συναίνεσης μετά από ενημέρωση βάσει της σύμβασης του Ρότερνταμ, ορίζονται στον κανονισμό ΣΜΕ.
Το άρθρο 23 παράγραφος 4 του κανονισμού ΣΜΕ αναθέτει στην Επιτροπή την εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις υπό τους όρους του άρθρου 26 με σκοπό:
- την ένταξη χημικού προϊόντος στο παράρτημα I μέρη 1 ή 2 σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 2 μετά από οριστική ρυθμιστική πράξη σε ενωσιακό επίπεδο και άλλες τροποποιήσεις του παραρτήματος I, συμπεριλαμβανομένων αλλαγών σε υφιστάμενες καταχωρίσεις [άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο α)],
- την ένταξη χημικού προϊόντος που εμπίπτει στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 850/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τους έμμονους οργανικούς ρύπους 3 στο παράρτημα V μέρος 1 [άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο β)],
- την ένταξη χημικού προϊόντος που υπόκειται ήδη σε απαγόρευση εξαγωγής σε ενωσιακό επίπεδο στο παράρτημα V μέρος 2 [άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο γ)],
- τροποποιήσεις υφιστάμενων καταχωρίσεων στο παράρτημα V [άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο δ)],
- τροποποιήσεις των παραρτημάτων II, ΙΙΙ, IV και VΙ [άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο ε)].
Με την παρούσα έκθεση εκπληρώνεται η υποχρέωση που έχει η Επιτροπή βάσει του άρθρου 26 παράγραφος 2 του κανονισμού ΣΜΕ. Το άρθρο 26 παράγραφος 2 προβλέπει ότι η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την άσκηση της εξουσιοδότησης που της ανατίθεται από τον κανονισμό ΣΜΕ. Η έκθεση συντάσσεται το αργότερο εννέα μήνες πριν από τη λήξη της πενταετούς περιόδου της εξουσιοδότησης που ξεκίνησε την 1η Μαρτίου 2014. Η εξουσιοδότηση ανανεώνεται σιωπηρά για περιόδους ίδιας διάρκειας, εκτός αν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο προβάλουν αντιρρήσεις το αργότερο τρεις μήνες πριν από τη λήξη της κάθε περιόδου.
2. Άσκηση της εξουσιοδότησης
Κατά την περίοδο που αφορά η παρούσα έκθεση, η Επιτροπή εξέδωσε τρεις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για να συμπληρώσει ή να τροποποιήσει ορισμένα μη ουσιώδη στοιχεία του κανονισμού ΣΜΕ. Οι εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις εγκρίθηκαν βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 4 στοιχείο α) του κανονισμού ΣΜΕ, που ορίζει τα ακόλουθα: «Για να προσαρμόζεται ο παρών κανονισμός στην τεχνική πρόοδο, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 26, όσον αφορά ένταξη χημικού προϊόντος στο παράρτημα I μέρη 1 ή 2 σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου μετά από οριστική ρυθμιστική πράξη σε ενωσιακό επίπεδο και τροποποιήσεις του παραρτήματος I, συμπεριλαμβανομένων λοιπών αλλαγών σε υφιστάμενες καταχωρίσεις» και βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 4 στοιχείο β) που ορίζει τα ακόλουθα: «Για να προσαρμόζεται ο παρών κανονισμός στην τεχνική πρόοδο, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση σύμφωνα με το άρθρο 26, όσον αφορά ένταξη χημικού προϊόντος που εμπίπτει στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 850/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τους έμμονους οργανικούς ρύπους στο παράρτημα V μέρος 1».
Εκδόθηκαν οι ακόλουθες πράξεις:
2.1. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1078/2014 της Επιτροπής 4
Η νομική αυτή πράξη εκδόθηκε βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 4 στοιχείο α) του κανονισμού ΣΜΕ. Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη όσον αφορά το ποια χημικά θα πρέπει να καταχωριστούν στο παράρτημα Ι και σε ποιο μέρος θα πρέπει να καταχωριστούν αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων και διαβουλεύσεων στο πλαίσιο ομάδας εμπειρογνωμόνων η οποία απαρτιζόταν από αντιπροσώπους των εθνικών αρχών που είχαν ορίσει τα κράτη μέλη για τον κανονισμό ΣΜΕ, από αντιπροσώπους του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων, του κλάδου παραγωγής και της κοινωνίας των πολιτών («ομάδα εμπειρογνωμόνων ΕΑ ΣΜΕ») κατά τις συνεδριάσεις της 11ης Οκτωβρίου 2013 και της 7ης Απριλίου 2014. Ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων ΕΑ ΣΜΕ σχετικά με το σχέδιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής το οποίο είχε τεθεί στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων πριν από τις συνεδριάσεις. Η Επιτροπή εξέδωσε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στις 7 Αυγούστου 2014 και την κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Κανένα από τα δύο θεσμικά όργανα δεν εξέφρασε αντιρρήσεις σχετικά με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 26 παράγραφος 5 του κανονισμού ΣΜΕ. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 178/2014 της Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 15 Οκτωβρίου 2014 και εφαρμόζεται από την 1η Δεκεμβρίου 2014.
2.2. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2015/2229 της Επιτροπής 5
Η νομική αυτή πράξη εκδόθηκε βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 4 στοιχείο α) του κανονισμού ΣΜΕ. Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη όσον αφορά το ποια χημικά θα πρέπει να καταχωριστούν στο παράρτημα Ι και σε ποιο μέρος θα πρέπει να καταχωριστούν αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων και διαβουλεύσεων στο πλαίσιο ομάδας εμπειρογνωμόνων ΕΑ ΣΜΕ κατά τις συνεδριάσεις της 1ης Οκτωβρίου 2014 και της 21ης Απριλίου 2015. Ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων ΕΑ ΣΜΕ σχετικά με το σχέδιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής το οποίο είχε τεθεί στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων πριν από τις συνεδριάσεις. Η Επιτροπή εξέδωσε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στις 29 Σεπτεμβρίου 2015 και την κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Κανένα από τα δύο θεσμικά όργανα δεν εξέφρασε αντιρρήσεις σχετικά με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 26 παράγραφος 5 του κανονισμού ΣΜΕ. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 2015/2229 της Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2015 και εφαρμόζεται από την 1η Φεβρουαρίου 2016.
2.3. Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (EΕ) αριθ. 2018/172 της Επιτροπής 6
Η νομική αυτή πράξη εκδόθηκε βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 4 στοιχείο α) του κανονισμού ΣΜΕ και βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 4 στοιχείο β). Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη όσον αφορά το ποια χημικά θα πρέπει να καταχωριστούν στο παράρτημα Ι και σε ποιο μέρος θα πρέπει να καταχωριστούν αποτέλεσε το αντικείμενο συζητήσεων και διαβουλεύσεων στο πλαίσιο ομάδας εμπειρογνωμόνων ΕΑ ΣΜΕ κατά τη συνεδρίαση της 26ης Απριλίου 2016. Στην ίδια συνεδρίαση της ομάδας εμπειρογνωμόνων συζητήθηκε επίσης η καταχώριση ορισμένων χημικών στο μέρος 1 του παραρτήματος V. Ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων ΕΑ ΣΜΕ σχετικά με το σχέδιο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής το οποίο είχε τεθεί στη διάθεση των εμπειρογνωμόνων πριν από τη συνεδρίαση. Επιπλέον, ζητήθηκε η γνώμη της ομάδας εμπειρογνωμόνων ΕΑ ΣΜΕ γραπτώς, μετά την εν λόγω συνεδρίαση. Η Επιτροπή εξέδωσε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη στις 28 Νοεμβρίου 2017 και την κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Κανένα από τα δύο θεσμικά όργανα δεν εξέφρασε αντιρρήσεις σχετικά με την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη εντός της προθεσμίας των δύο μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 26 παράγραφος 5 του κανονισμού ΣΜΕ. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 2018/172 της Επιτροπής δημοσιεύτηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2018 και εφαρμόζεται από την 1η Απριλίου 2018.
2.4 Κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίες που δεν χρησιμοποιήθηκαν κατά την περίοδο που αφορά η έκθεση
Οι κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίες που προβλέπει ο κανονισμός ΣΜΕ για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο γ), με το άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο δ) και με το άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο ε) δεν ασκήθηκαν κατά την περίοδο που αφορά τη έκθεση, επειδή δεν έγιναν αλλαγές στο δίκαιο της Ένωσης ή βάσει της σύμβασης ώστε να απαιτηθεί η άσκηση των εν λόγω εξουσιών. Επειδή οι αλλαγές αυτές μπορούν να γίνουν ανά πάσα στιγμή, είναι σημαντικό να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για την προσαρμογή του κανονισμού ΣΜΕ στην τεχνική πρόοδο, σύμφωνα με τις εν λόγω αλλαγές. Σ’ αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να σημειωθεί ότι εκπονείται ήδη ακόμη μία κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, που χρησιμοποιεί επίσης το άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο γ) και το άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο δ) ως νομική βάση.
3. Συμπέρασμα
Μέχρι σήμερα η Επιτροπή έχει ασκήσει τρεις φορές τις κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίες που προβλέπει ο κανονισμός ΣΜΕ, σύμφωνα με τις δύο προαναφερόμενες νομικές βάσεις. Η Επιτροπή έχει την άποψη ότι οι κατ’ εξουσιοδότηση εξουσίες που της έχουν ανατεθεί βάσει του άρθρου 23 παράγραφος 4 θα πρέπει να παραταθούν σιωπηρώς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων τις οποίες δεν έχει ασκήσει ακόμη, επειδή η ανάγκη προσαρμογής του κανονισμού ΣΜΕ στην τεχνική πρόοδο σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο γ), με το άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο δ) και με το άρθρο 23 παράγραφος 4 στοιχείο ε) μπορεί να προκύψει ανά πάσα στιγμή. Η ενσωμάτωση και εφαρμογή του κανονισμού ΣΜΕ προχωρεί και συντελείται τεχνική και επιστημονική πρόοδος. Οι εξελίξεις στο ενωσιακό δίκαιο και στο πλαίσιο της Σύμβασης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, πράγμα που απαιτεί αλλαγές των παραρτημάτων του κανονισμού ΣΜΕ. Ως εκ τούτου, μπορεί να ζητηθεί από την Επιτροπή να εκδώσει περαιτέρω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις στο μέλλον για την επικαιροποίηση του νομικού πλαισίου.
Η Επιτροπή εκπληρώνει την υποχρέωση υποβολής έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 26 παράγραφος 2 του κανονισμού ΣΜΕ και καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να λάβουν υπόψη τους την παρούσα έκθεση.
Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 649/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, σχετικά με τις εξαγωγές και εισαγωγές επικίνδυνων χημικών προϊόντων (ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 60)·
Απόφαση 2003/106/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2002, για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της σύμβασης του Ρότερνταμ σχετικά με τη διαδικασία συναίνεσης μετά από ενημέρωση όσον αφορά ορισμένα επικίνδυνα χημικά προϊόντα και τα φυτοφάρμακα (ΕΕ L 63 της 6.3.2003, σ. 27).
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 850/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τους έμμονους οργανικούς ρύπους και την τροποποίηση της οδηγίας 79/117/ΕΟΚ (ΕΕ L 158 της 30.4.2004, σ. 7).
Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1078/2014 της Επιτροπής, της 7ης Αυγούστου 2014, για την τροποποίηση του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 649/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις εξαγωγές και εισαγωγές επικίνδυνων χημικών προϊόντων (ΕΕ L 297 της 15.10.2014, σ. 1)
Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 2015/2229 της Επιτροπής, της 29ης Σεπτεμβρίου 2015, για την τροποποίηση του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 649/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις εξαγωγές και εισαγωγές επικίνδυνων χημικών προϊόντων (ΕΕ L 317 της 3.12.2015, σ. 13).
Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 2018/172 της Επιτροπής, της 28ης Νοεμβρίου 2017, για την τροποποίηση των παραρτημάτων I και V του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 649/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις εξαγωγές και εισαγωγές επικίνδυνων χημικών προϊόντων (ΕΕ L 32 της 6.2.2018, σ. 6).