Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή και για την κατάργηση της κοινής δράσης 98/700/ΔΕΥ του Συμβουλίου, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου»

Συμβολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη σύνοδο των ηγετών στο Σάλτσμπουργκ στις 19-20 Σεπτεμβρίου 2018

[COM(2018) 631 final — 2018/0330 (COD)]

(2019/C 110/12)

Γενικός εισηγητής:

ο κ. Antonello PEZZINI

Αίτηση γνωμοδότησης	Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 29.10.2018 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 22.10.2018
Νομική βάση	Άρθρο 304 της ΣΛΕΕ
Αρμόδιο τμήμα	Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη
Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια	12/12/2018
Σύνοδος ολομέλειας αριθ.	539
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές)	127/1/5

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1.

Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι, σε έναν χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας, τα εξωτερικά σύνορα αποτελούν κοινά σύνορα και όποιος εισέρχεται σε οποιοδήποτε σημείο του εδάφους της Ένωσης, εισέρχεται στον κοινό χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που αυτό συνεπάγεται για τους πολίτες και για τα εθνικά και ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

1.2.

Η ΕΟΚΕ απαιτεί τη βελτίωση της διαχείρισης της μετανάστευσης, αντιμετωπίζοντας, σε κοινή προσπάθεια με τα κράτη μέλη, τα βαθύτερα αίτια που αναγκάζουν τους ανθρώπους να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή μακριά από την πατρίδα τους.

1.3.

Η ΕΟΚΕ συνιστά, ελλείψει ενός πλαισίου που θα καθορίζεται και θα είναι κοινό από όλα τα κράτη μέλη για μια κοινή πολιτική μετανάστευσης και αναπτυξιακής βοήθειας στις χώρες από τις οποίες προέρχεται η μετανάστευση, να μην ανατίθεται στην Επιτροπή η αρμοδιότητα να εκδίδει αυτόνομες πράξεις.

1.4.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά την πρόταση να δοθεί στον οργανισμό δική του μόνιμη επιχειρησιακή ομάδα 10 000 ατόμων, η οποία θα μπορούσε, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα για:

—	την προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ,

—	την αποτροπή των παράνομων μετακινήσεων,

—	τη διαχείριση της νόμιμης μετανάστευσης,

—	την αποτελεσματική επιστροφή των παράτυπων μεταναστών.

1.5.

Η ΕΟΚΕ συνιστά να καθοριστεί και να οργανωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο συνεργασία μεταξύ του οργανισμού και των εθνικών διοικήσεων, οι οποίες παραδοσιακά είναι υπεύθυνες για τους συνοριακούς ελέγχους.

1.6.

Κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ, χρειάζεται ένας σαφής και κοινός ορισμός των καθηκόντων του οργανισμού που θα αποφεύγει τις επικαλύψεις και τις συγκρούσεις δικαιοδοσίας και ζητεί να καθιερωθεί με σαφή και διαφανή τρόπο η δομή διοίκησης μεταξύ των υπαλλήλων του οργανισμού και των εθνικών υπαλλήλων.

1.7.

Η ΕΟΚΕ συνιστά, σε περιπτώσεις ειδικών και δυσανάλογων προκλήσεων στα εξωτερικά σύνορα, ο οργανισμός να μπορεί να παρεμβαίνει, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, οργανώνοντας και συντονίζοντας ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα —σε συνεννόηση και υπό τον συντονισμό του ενδιαφερόμενου κράτους, το οποίο θα πρέπει να διατηρεί τον έλεγχο και την ευθύνη της διαχείρισης— με την αποστολή ομάδων του μόνιμου σώματος που θα διαθέτουν δικό τους σύγχρονο εξοπλισμό.

1.8.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις συστάσεις που απευθύνονται στο προσωπικό του οργανισμού, τόσο όσον αφορά τον «σεβασμό της ανθρώπινης ζωής» και τους περιορισμούς στη χρήση των πυροβόλων όπλων όσο και την απόρριψη ή τη χορήγηση θεωρήσεων στα σύνορα, επειδή, και στις δύο περιπτώσεις, πρόκειται για σημαντικές εξουσίες των διοικήσεων που είναι αρμόδιες για τη δημόσια τάξη στα κράτη μέλη.

1.8.1.

Ως προς το θέμα αυτό, η ΕΟΚΕ συνιστά να εφαρμοστεί η αρχή της επικουρικότητας και στις δύο περιπτώσεις από τα κράτη μέλη και ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης του οργανισμού να επιβάλλει υψηλό επίπεδο υποχρεώσεων, ιδίως όσον αφορά τις απαιτήσεις εχεμύθειας.

1.9.

Η ΕΟΚΕ συνιστά θερμά διεξοδικότερη ανάλυση των μηχανισμών ελέγχου που αναφέρονται στο παράρτημα V, κεφάλαιο 3 της πρότασης, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του προσωπικού. Οι μηχανισμοί θα πρέπει να προβλέπουν την παραπομπή στα δικαστήρια της Ένωσης.

1.10.

Δεδομένου του ρόλου που θα αναλάβει ο οργανισμός, σε περίπτωση κράτησης ατόμων και ενδεχόμενου επαναπατρισμού τους στις χώρες προέλευσης, η ΕΟΚΕ συνιστά να παρέχονται στο μόνιμο προσωπικό κύκλοι κατάρτισης με στόχο τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

1.11.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό να διαθέτει ο οργανισμός σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού του για τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού του.

1.12.

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, ο πολυετής κύκλος της στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, θα πρέπει να καθορίζεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από το Συμβούλιο, κατόπιν διαβούλευσης με την ΕΟΚΕ, ενώ ο ετήσιος σχεδιασμός θα πρέπει να ανατίθεται στη Συνοριοφυλακή και στην Ακτοφυλακή, με την υποχρέωση υποβολής ετήσιων εκθέσεων σχετικά με τις ολοκληρωθείσες ενέργειες, τους προϋπολογισμούς και τις αποστολές που πραγματοποιήθηκαν.

1.13.

Όσον αφορά τη διεθνή συνεργασία, η ΕΟΚΕ συνιστά τη στενή σύνδεση των δράσεων που προβλέπονται στον προτεινόμενο κανονισμό με την ανάπτυξη άλλων συναφών πολιτικών, ιδίως με τη συμφωνία του Κοτονού.

1.14.

Η ΕΟΚΕ συνιστά να ενισχυθεί το Συμβουλευτικό φόρουμ που επικουρεί τον οργανισμό με τη συμμετοχή σχετικών οργανισμών και ζητεί να συμμετέχει η οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, μέσω της ΕΟΚΕ, στις δραστηριότητες του φόρουμ

2. Εισαγωγή

2.1.

Σε έναν χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας, τα εξωτερικά σύνορα αποτελούν τα κοινά σύνορα: σήμερα έχουν μήκος 50 000 χιλιομέτρων και αυτό έχει ως συνέπεια ένα πρόβλημα ασφαλείας σε ένα κράτος μέλος ή στα εξωτερικά του σύνορα να μπορεί ενδεχομένως να επηρεάσει όλα τα κράτη μέλη.

2.1.1.

Συνεπώς, η αμοιβαία εμπιστοσύνη συνιστά τη βάση ενός κοινού χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ιδιαίτερα ενόψει νέων προκλήσεων, ευρέων απειλών και απρόβλεπτων φαινομένων που απαιτούν: μεγαλύτερη συνεργασία· επεμβάσεις εξειδικευμένου προσωπικού· καλύτερη ενημέρωση· ουσιαστική επιδίωξη υλοποίησης της αλληλεγγύης στην πράξη με τον συνδυασμό και την ενίσχυση των αξιών κάθε επιμέρους κράτους μέλους.

2.2.

Στη Συνθήκη της Λισαβόνας, ο έλεγχος των συνόρων προβλέπεται στον Τίτλο V του Τρίτου Μέρους της ΣΛΕΕ, στο κεφάλαιο σχετικά με τις πολιτικές για τις θεωρήσεις, το άσυλο και τη μετανάστευση, με στόχο τη δημιουργία ενός «ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων», όπως προβλέπεται στο άρθρο 77 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, προκειμένου να δημιουργηθεί ένας «Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης».

2.3.

Από τις Συνθήκες συνάγεται ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών στο εσωτερικό της Ένωσης πρέπει αναγκαστικά να συνοδεύεται από μια κοινή πολιτική σε ζητήματα διαχείρισης και ελέγχου των ανθρώπων που προέρχονται από τρίτες χώρες.

2.3.1.

Η περαιτέρω παράταση των σημερινών ανεπαρκών ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα ή η επαναφορά νέων ανιστόρητων εσωτερικών ελέγχων θα επέφεραν υψηλό οικονομικό κόστος για την ΕΕ συνολικά, πλήττοντας σοβαρά την ενιαία αγορά, η οποία αντιπροσωπεύει μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

2.4.

Η ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, με βάση το μοντέλο ελέγχου πρόσβασης σε τέσσερα επίπεδα, περιλαμβάνει:

—	μέτρα σε τρίτες χώρες, όπως εκείνα που προβλέπονται στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής θεωρήσεων,

—	μέτρα με γειτονικές τρίτες χώρες,

—	μέτρα μεγαλύτερου και καλύτερου ελέγχου των εξωτερικών συνόρων,

—	αναλύσεις κινδύνου και μέτρα εντός του χώρου Σένγκεν και επαναπατρισμός.

2.5.

Μετά την πρώτη δημιουργία ενός δικτύου από εθνικούς εμπειρογνώμονες υπό την αιγίδα ενός κοινού φορέα εμπειρογνωμόνων με την επωνυμία SCIFA (Strategic Committee on Immigration, Frontiers and Asylum) (1) το 2002-2003, ακολούθησε η ίδρυση ενός ευρωπαϊκού οργανισμού συντονισμού για τον έλεγχο των συνόρων, με τη δημιουργία του Frontex (2).

2.6.

Με βάση την εμπειρία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, ο οργανισμός συντονισμού αντικαταστάθηκε το 2016 (3) για να ενισχυθεί ο έλεγχος των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών και του χώρου Σένγκεν με σκοπό:

—	την κατάρτιση αξιολογήσεων τρωτότητας της ικανότητας συνοριακού ελέγχου των προσώπων στα σύνορα από τα κράτη μέλη·

—	την οργάνωση κοινών επιχειρήσεων και ταχειών επεμβάσεων στα σύνορα για να ενισχυθεί η ικανότητα των κρατών μελών να ελέγχουν τα εξωτερικά σύνορα και να αντιμετωπίζουν προκλήσεις που προκύπτουν από την παράνομη μετανάστευση ή το οργανωμένο έγκλημα·

—	την παροχή συνδρομής στην Επιτροπή όσον αφορά τον συντονισμό ομάδων στήριξης όταν ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζει δυσανάλογες μεταναστευτικές πιέσεις σε συγκεκριμένα σημεία στα εξωτερικά του σύνορα·

—	την εξασφάλιση πρακτικής αντίδρασης σε περιπτώσεις που απαιτείται επείγουσα δράση στα εξωτερικά σύνορα·

—	την παροχή τεχνικής και επιχειρησιακής συνδρομής προς υποστήριξη των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης για άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο στη θάλασσα στη διάρκεια επιχειρήσεων επιτήρησης των συνόρων·

—	τη βοήθεια στη συγκρότηση μιας εφεδρείας ταχείας κινητοποίησης από τουλάχιστον 1 500 συνοριοφύλακες·

—	τον διορισμό αξιωματικών συνδέσμων του οργανισμού στα κράτη μέλη·

—	την οργάνωση, τον συντονισμό και τη διεξαγωγή επιχειρήσεων και παρεμβάσεων επαναπατρισμού·

—	την προώθηση της επιχειρησιακής συνεργασίας ανάμεσα σε κράτη μέλη και τρίτες χώρες όσον αφορά τη διαχείριση των συνόρων.

2.7.

Από την ίδρυσή της, τον Οκτώβριο του 2016, η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή έχει καταστεί το νευραλγικό κέντρο της ΕΕ για τους επαναπατρισμούς (4), παρέχοντας αποτελεσματική υποστήριξη στα κράτη μέλη για την επιστροφή όσων δεν έχουν κανένα δικαίωμα να παραμένουν στην ΕΕ.

2.8.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει λάβει θέση επί του ζητήματος σε διάφορα ψηφίσματα, εκφράζοντας «ιδιαίτερη ανησυχία όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή [(ΕΕ) 2016/1624]» και επισημαίνοντας ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής πρέπει να διεξάγει επιχειρήσεις πολλαπλού σκοπού (multi-purpose operations), ούτως ώστε να καλύπτεται η ανάγκη παρουσίας μονάδων ναυτικής έρευνας και διάσωσης (5), αλλά και η ανάγκη θέσπισης μιας πραγματικής στρατηγικής ολοκληρωμένης διαχείρισης των συνόρων.

2.9.

Η ΕΟΚΕ έχει υιοθετήσει ψήφισμα (6) υπέρ της συμφωνίας του Σένγκεν, με το οποίο ζητά από το Συμβούλιο και από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία και, σε γνωμοδότησή της (7), έχει επισημάνει την ανάγκη «για περισσότερη διαφάνεια στη διοίκηση και στη δράση του Frontex, καθώς και για μεγαλύτερη υποχρέωση λογοδοσίας του Οργανισμού».

2.10.

Η ΕΟΚΕ έχει δώσει επίσης μεγάλη έμφαση (8) στην ανάγκη να βελτιωθούν «η συνεργασία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και των εθνικών αρχών» και «ο συντονισμός μεταξύ των διαφόρων οργάνων και οργανισμών που έχουν αρμοδιότητα όσον αφορά τον έλεγχο των συνόρων, τη φύλαξη των ακτών, την ασφάλεια στη θάλασσα, τη διάσωση στη θάλασσα, τα τελωνεία και την αλιεία» και έχει επισημάνει ότι «η διαχείριση των εξωτερικών συνόρων πρέπει να υιοθετηθεί συμπληρωματικά προς τις αλλαγές στο κοινό σύστημα ασύλου».

2.11.

«Όταν στα εξωτερικά σύνορα, θαλάσσια ή χερσαία, υπάρχουν πρόσωπα που αντιμετωπίζουν κίνδυνο για τη ζωή και την ασφάλειά τους, η πρώτη υποχρέωση της συνοριοφυλακής —και των λοιπών θεσμών που επιχειρούν επιτόπου— είναι να διασώσουν και να περιθάλψουν δεόντως τα πρόσωπα αυτά» (9).

2.12.

Η ΕΟΚΕ —όπως επισημαίνεται τόσο στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα δράσης για τη μετανάστευση όσο και στο Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration (Παγκόσμιο σύμφωνο για την ασφαλή, ομαλή και τακτική μετανάστευση) (10)— υπογραμμίζει με έμφαση την ανάγκη να βελτιωθεί η διαχείριση της μετανάστευσης αντιμετωπίζοντας τις «βαθύτερες αιτίες που αναγκάζουν τους ανθρώπους να ζητήσουν αλλού μια καλύτερη ζωή».

3. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

3.1.

Σκοπός της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής μέσω της θέσπισης των νέων δυνατοτήτων του οργανισμού, ειδικότερα μέσω της σύστασης του μόνιμου σώματος της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και της αγοράς ιδίου εξοπλισμού για τον οργανισμό, καθώς και η επαρκής εκτέλεση άλλων νέων ή αναβαθμισμένων καθηκόντων.

3.2.

Με βάση το συνολικό κόστος της σημερινής και μελλοντικής θητείας ύψους 1,22 δις ευρώ για την περίοδο 2019-2020 και 11,27 δις ευρώ για την περίοδο 2021-2027, η Επιτροπή προτείνει τη σύσταση μόνιμου σώματος Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής που θα διαθέτει εκτελεστική εξουσία και θα αποτελείται από επιχειρησιακό προσωπικό ΕΣΑ (11)10 000 ατόμων έως το 2020, ώστε να αποκτήσει ο οργανισμός τον δικό του αποτελεσματικό και αποδοτικό επιχειρησιακό βραχίονα, προκειμένου να προσαρμόζεται η λειτουργία του οργανισμού στις επιχειρησιακές ανάγκες.

3.3.

Το μόνιμο σώμα θα πρέπει να ενσωματωθεί σε μια εύρυθμα λειτουργούσα Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, στο πλαίσιο της οποίας επιτυγχάνεται ο καλός συντονισμός των κρατών μελών, της Ένωσης και των οργανισμών της ΕΕ (12), ιδίως του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, καθώς και η μεταξύ τους συνεργασία για την επίτευξη κοινών και ενιαίων στόχων πολιτικής.

3.4.

Οι προτάσεις αποκλείουν από το πεδίο εφαρμογής τους, το Βασίλειο της Δανίας, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο (με εξαίρεση τις πιθανές δυνατότητες συνεργασίας), ενώ η εφαρμογή τους αναστέλλεται για το Γιβραλτάρ. Αντ ‘αυτού, θα επεκταθούν στην Ισλανδία, στο Βασίλειο της Νορβηγίας, στην Ελβετική Συνομοσπονδία και στο Πριγκιπάτο του Λιχτενστάιν, ως εξέλιξη των κανονισμών του Σένγκεν.

4. Γενικές παρατηρήσεις

4.1.

Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι, σε έναν χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας, τα εξωτερικά σύνορα πρέπει να θεωρούνται κοινά σύνορα και όποιος εισέρχεται σε οποιοδήποτε σημείο του εδάφους της Ένωσης, εισέρχεται στον κοινό χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης με όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που αυτός συνεπάγεται.

4.2.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση στην εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 77 παράγραφος 2 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ, σύμφωνα με έναν ορισμό ο οποίος συμφωνήθηκε από όλα τα κράτη μέλη και δεν μπορεί να αναβληθεί.

4.3.

Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη ότι, αποκτώντας ο οργανισμός τον δικό του επιχειρησιακό βραχίονα, η ΕΕ θα αποκτήσει τις αναγκαίες ικανότητες για να προστατεύει τα εξωτερικά σύνορα, να αποτρέπει τις δευτερογενείς μετακινήσεις και να εφαρμόζει αποτελεσματικά τις επιστροφές των παράτυπων μεταναστών.

4.4.

Η ΕΟΚΕ ήταν το πρώτο όργανο που πρότεινε τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής (13) και συμμερίζεται πλήρως τον στόχο αυτό για να καταστούν ασφαλή τα εξωτερικά σύνορα με ένα μόνιμο σώμα και με αποτελεσματική ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή διαχείριση των εξωτερικών συνόρων. Με πνεύμα κοινής ευθύνης, ο οργανισμός θα πρέπει να αναλάβει έναν ρόλο στην τακτική παρακολούθηση της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων, όχι μόνο μέσω της επίγνωσης της κατάστασης και της ανάλυσης κινδύνου, αλλά και μέσω της παρουσίας εμπειρογνωμόνων από το προσωπικό του στα κράτη μέλη.

4.5.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, σε περιπτώσεις ειδικών και δυσανάλογων προκλήσεων στα εξωτερικά σύνορα, ο οργανισμός μπορεί να παρεμβαίνει, κατόπιν αίτησης ενός κράτους μέλους, οργανώνοντας και συντονίζοντας ταχείες επεμβάσεις στα σύνορα —σε συνεννόηση και υπό τον συντονισμό του ενδιαφερόμενου κράτους, το οποίο πρέπει να διατηρεί την πρωταρχική ευθύνη της διαχείρισης των εξωτερικών του συνόρων— με την αποστολή ομάδων του μόνιμου σώματος Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής.

4.6.

Η ΕΟΚΕ, ενώ θεωρεί σκόπιμες μεμονωμένες επεμβάσεις του οργανισμού με απόφαση της Επιτροπής «σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και σύμφωνα με διαφανή διαδικασία που θα περιλαμβάνει άμεση ενημέρωση των νομοθετικών οργάνων της ΕΕ» (14), λόγω της απουσίας ενός καθορισμένου και κοινά αποδεκτού πλαισίου από όλα τα κράτη μέλη όσον αφορά την ενωσιακή μεταναστευτική πολιτική και την αναπτυξιακή βοήθεια στις χώρες αποστολής μεταναστών, κρίνει πρόωρη τη μόνιμη ανάθεση στην Επιτροπή της εξουσίας να εγκρίνει αυτόνομες πράξεις σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες και τους στρατηγικούς προσανατολισμούς για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.

4.7.

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί αντιθέτως με τη σκοπιμότητα να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τα εγχειρίδια του EUROSUR (Ευρωπαϊκό σύστημα επιτήρησης των συνόρων/European Border Surveillance System) και FADO (Επιγραμμικό μητρώο γνησίων και πλαστών εγγράφων/False and Authentic Documents Online), τους κοινούς κανόνες για την εικόνα της κατάστασης και τη διαχείριση των κινδύνων, καθώς και για τη χρηματοδοτική στήριξη του μόνιμου σώματος.

4.8.

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, ο πολυετής κύκλος της στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, πρέπει να ορίζεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από το Συμβούλιο, μετά από διαβούλευση με την ΕΟΚΕ, ενώ ο ετήσιος σχεδιασμός πρέπει να ανατίθεται στη Συνοριοφυλακή και στην Ακτοφυλακή, βάσει ενός χάρτη πορείας που θα καταρτίζεται από το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού με την υποχρέωση υποβολής ετήσιων εκθέσεων σχετικά με τις ολοκληρωθείσες ενέργειες, τους προϋπολογισμούς και τις αποστολές που πραγματοποιήθηκαν.

4.9.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντική την ενίσχυση του συμβουλευτικού φόρουμ για να επικουρεί τον εκτελεστικό διευθυντή και το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού σε ζητήματα που αφορούν τα θεμελιώδη δικαιώματα και την εφαρμογή του κύκλου πολυετούς στρατηγικής πολιτικής, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO/European Asylum Support Office), του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες και άλλων συναφών οργανισμών και ζητά τη συμμετοχή της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών στις δραστηριότητες του φόρουμ μέσω της ΕΟΚΕ.

5. Ειδικές παρατηρήσεις

5.1.

Η ΕΟΚΕ συνιστά θερμά να εξεταστούν λεπτομερέστερα οι μηχανισμοί παρακολούθησης που εκτίθενται στο παράρτημα V τόσο όσον αφορά τη χρήση πυροβόλων όπλων, όσο και την άρνηση χορήγησης θεωρήσεων στα σύνορα επειδή και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για σημαντικές εξουσίες των διοικήσεων που είναι αρμόδιες για τη δημόσια τάξη στα κράτη μέλη.

5.1.1.

Παρόμοια προσοχή πρέπει να δοθεί στο παράρτημα III και στο παράρτημα V, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ εθνικών και ευρωπαϊκών προτύπων για την πρόληψη διαφορετικών συμπεριφορών μεταξύ ατόμων που θα εργάζονται στον ίδιο τόπο, με ίσες δεξιότητες και ίδια προσόντα αλλά με διαφορετικούς κανόνες πρόσληψης.

5.2.

Το επίπεδο των υποχρεώσεων που προβλέπεται στα κράτη μέλη, ιδίως όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής, πρέπει να διασφαλίζεται ρητά.

5.3.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, δεδομένης της συνύπαρξης διαφορετικών φορέων στα σύνορα —τελωνειακών, φυτοϋγειονομικών, ασφάλειας, χρηματοδότησης, μετανάστευσης και επαναπατρισμού, πολιτιστικής διαμεσολάβησης, αξιωματούχων για τα θεμελιώδη δικαιώματα, προσωπικού της EASO, στελεχών του ETIAS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών και Αδειοδότησης Ταξιδιού/EU Travel Information and Authorisation System), αναλυτών της EUROSUR, αξιωματικών συνδέσμων, πέραν των εθνικών συνοριοφυλάκων και του προσωπικού του οργανισμού— είναι απαραίτητο να διασφαλιστούν δέσμες μέτρων της ΕΕ για συνεχή ενδοϋπηρεσιακή και διυπηρεσιακή κατάρτιση (15).

5.4.

Πρέπει επίσης να διασφαλιστεί ότι δεν υφίστανται διακρίσεις όσον αφορά τη μεταχείριση και τις συνθήκες εργασίας μεταξύ των φορέων του οργανισμού και των εθνικών φορέων, με ισότιμη κατάρτιση, δεξιότητες και προσόντα, οι οποίοι εκτελούν τα ίδια καθήκοντα.

5.5.

Όσον αφορά τη διεθνή συνεργασία, η ΕΟΚΕ συνιστά τη στενή σύνδεση των δράσεων που προβλέπονται στην πρόταση κανονισμού με τις άλλες συναφείς πολιτικές, καθώς και με δράσεις για τις οικονομικές και εμπορικές συμφωνίες και, ιδίως, στο πλαίσιο του διαλόγου της ΕΕ και των χωρών ΑΚΕ με τη συμφωνία του Κοτονού.

Βρυξέλλες, 12 Δεκεμβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Luca JAHIER

(1) Στρατηγική Επιτροπή για τη Μετανάστευση, τα Σύνορα και το Άσυλο (SCIFA/Strategic Committee on Immigration, Frontiers and Asylum).

(2) Θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου (ΕΕ L 349 της 25.11.2004, σ. 1), ο οποίος εν συνεχεία τροποποιήθηκε από τους κανονισμούς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 863/2007 (ΕΕ L 199 της 31.7.2007, σ. 30), (ΕΕ) αριθ. 1168/20011 (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 1) και (ΕΕ) αριθ. 1052/2013 (ΕΕ L 295 της 6.11.2013, σ. 11).

(3) Με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1624 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 251 της 16.9.2016, σ. 1) που ετέθη σε ισχύ την 6η Οκτωβρίου 2016.

(4) Μέχρι σήμερα, η ΕΕ έχει συνάψει 17 συμφωνίες επανεισδοχής. Στη συμφωνία του Κοτονού (το πλαίσιο της ΕΕ με 79 χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού), προβλέπεται επίσης διάταξη για την επιστροφή των παράτυπων μεταναστών στη χώρα καταγωγής τους.

(5) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 656/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 189 της 27.6.2014, σ. 93).

(6) ΕΕ C 133 της 14.4.2016, σ. 1.

(7) ΕΕ C 303 της 19.8.2016, σ. 109.

(8) Βλέπε υποσημείωση 7.

(9) Ό.π.

(10) Https://www.iom.int/global-compact-migration.

(11) Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή.

(12) Μεταξύ άλλων, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA/European Maritime Safety Agency), της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας (EFCA/European Fisheries Control Agency) και του δορυφορικού κέντρου της ΕΕ (European Union Satellite Centre), της Ευρωπόλ ή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (EU LISA).

(13) ΕΕ C 128 της 18.5.2010, σ. 29, ΕΕ C 303 της 19.8.2016, σ. 109, γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης (ΤΑΜ) και Ταμείο για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων» (SOC/600, ΕΕ C 62 της 15.2.2019, σ. 184).

(14) Βλέπε υποσημείωση 7.

(15) Το άρθρο 69 προβλέπει τη συνεργασία του οργανισμού ΕΣΑ με άλλους 12 ευρωπαϊκούς οργανισμούς και υπηρεσίες.