Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τα ανοίγματα υπό τη μορφή καλυμμένων ομολόγων»

[COM(2018) 93 final — 2018/0042 (COD)]

και

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση καλυμμένων ομολόγων και τη δημόσια εποπτεία καλυμμένων ομολόγων και την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ και της οδηγίας 2014/59/ΕΕ»

[COM(2018) 94 final — 2018/0043 (COD)]

(2018/C 367/11)

Εισηγητής: ο κ.

Daniel MAREELS

Αίτηση γνωμοδότησης	Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 28.3.2018 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.4.2018
Νομική βάση	Άρθρα 53, 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Αρμόδιο τμήμα	Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή
Υιοθετήθηκε από το τμήμα	27.6.2018
Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια	11.7.2018
Σύνοδος ολομέλειας αριθ.	536
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές)	165/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1.

Για τους λόγους που αναφέρονται κατωτέρω, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προτάσεις σχετικά με τα καλυμμένα ομόλογα (βλέπε σημείο 1.2 κ.εξ.). Η ΕΟΚΕ ζητεί να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να εξασφαλιστεί ταχεία πρόοδος και να επιτευχθεί αίσιο αποτέλεσμα. Σε αυτό το πλαίσιο, διατυπώνει επίσης ορισμένες προτάσεις (βλέπε σημείο 1.7 κ.εξ.).

1.2.

Καταρχάς, οι εν λόγω προτάσεις εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο και συμβάλλουν στην επίτευξη στόχων πρωταρχικής σημασίας για την ΕΟΚΕ, όπως, για παράδειγμα, η ταχεία εγκαθίδρυση μιας Ένωσης Κεφαλαιαγορών (CMU) και η ολοκλήρωση της ΟΝΕ. Επίσης, τα καλυμμένα ομόλογα προωθούν τις διασυνοριακές πράξεις χρηματοδότησης και, συνεπώς, και τον αυξημένο ιδιωτικό καταμερισμό των κινδύνων.

1.3.

Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ διατηρούν παραδοσιακά πολύ ισχυρή θέση στις διεθνείς και παγκόσμιες αγορές. Η ευρωπαϊκή προσέγγιση όσον αφορά την προληπτική εποπτεία των καλυμμένων ομολόγων χρησιμεύει ως οδηγός για ολόκληρο τον κόσμο. Οι παρούσες προτάσεις θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για την εδραίωση της ηγετικής αυτής θέσης, αλλά, όπου είναι δυνατόν, και για την ενίσχυσή της. Ιδιαίτερα υπό το πρίσμα των διαφόρων μεταβολών της παγκόσμιας ισχύος μεταξύ Ανατολής και Δύσης, είναι ζωτικής σημασίας η ΕΕ να λάβει αποφασιστική και αποτελεσματική θέση.

1.4.

Η ευκαιρία που παρουσιάζεται στις προτάσεις αυτές πρέπει να αξιοποιηθεί για την προώθηση της ευρείας υιοθέτησης των καλυμμένων ομολόγων και την ανάπτυξη αντίστοιχων αγορών σε ολόκληρη την ΕΕ. Πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να στεφθεί με επιτυχία αυτός ο στόχος, ιδίως στα κράτη μέλη όπου τα εν λόγω μέσα και οι αγορές παραμένουν άγνωστα.

1.5.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης θερμά τόσο την επιλεγείσα προσέγγιση της ελάχιστης εναρμόνισης που βασίζεται στα εθνικά καθεστώτα όσο και το περιεχόμενο των προτάσεων, για το οποίο, επιπλέον, έχουν τεθεί ισχυρά θεμέλια από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τις αρχές εποπτείας και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς. Όλα αυτά επέτρεψαν την επίτευξη ενός ποιοτικού αποτελέσματος χωρίς να επέλθει στρέβλωση των υφιστάμενων αγορών, και με λογικό κόστος.

1.6.

Είναι πολύ σημαντικό τα καλυμμένα ομόλογα να παράσχουν στις τράπεζες τη δυνατότητα να δημιουργήσουν πρόσθετους πόρους για τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της οικονομίας. Τα νέα αυτά κονδύλια πρέπει, στη συνέχεια, να χρησιμοποιηθούν για την παροχή πρόσθετης χρηματοδότησης για τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Εάν υλοποιηθεί αυτός ο στόχος, η παρούσα πρόταση θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον τραπεζικό και τον χρηματοπιστωτικό κόσμο.

1.7.

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η παρούσα πρόταση προβλέπει επίσης τα καλυμμένα ομόλογα να καταστούν προσιτά και για τις μικρότερες τράπεζες. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ ζητεί να εξεταστεί περαιτέρω ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως η δυνατότητα αυτή. Χωρίς παρέκκλιση από τους γενικώς εφαρμοστέους κανόνες θα μπορούσε, παραδείγματος χάρη, να εξεταστεί ποιες διοικητικές και άλλες υποχρεώσεις θα μπορούσαν να προσαρμοστούν ειδικά για τις μικρότερες τράπεζες.

1.8.

Η ΕΟΚΕ συνιστά επίσης θερμά να είναι υποχρεωτική η χρήση του ευρωπαϊκού σήματος για τα καλυμμένα ομόλογα και όχι προαιρετική, όπως προβλέπεται σήμερα. Εν προκειμένω, απαιτείται ένα σφαιρικό και προοδευτικό όραμα. Η γενικευμένη υποχρεωτική χρήση του ευρωπαϊκού σήματος αναπόφευκτα θα ενισχύσει την ηγετική θέση της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο και θα δημιουργήσει ευκαιρίες για τα (μικρότερα κυρίως) κράτη μέλη που θα θελήσουν να επωφεληθούν πλήρως των ευκαιριών που προσφέρει το νέο σύστημα. Με τον τρόπο αυτό τους παρέχεται εγγύηση ότι τα προϊόντα τους μπορούν να διανεμηθούν στην αγορά, ενώ, με την υποχρεωτική χρήση του ευρωπαϊκού σήματος, μπορεί, συγχρόνως, να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών.

1.9.

Λαμβάνοντας υπόψη τη γενικά αναγνωρισμένη ασφάλεια και τη ρευστότητα των καλυμμένων ομολόγων, καθώς και την πρόσθετη προστασία που παρέχουν από τη στιγμή που δεν υπόκεινται σε διάσωση με συμμετοχή των κατόχων τους, η ΕΟΚΕ ζητεί να εξεταστούν τα περαιτέρω μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την προσέλκυση ιδιωτών αποταμιευτών και καταναλωτών για τα ομόλογα του είδους αυτού. Ως μακροπρόθεσμα μέσα, τα καλυμμένα ομόλογα φαίνεται να είναι ιδιαίτερα κατάλληλα για τα συνταξιοδοτικά προϊόντα, στο σημείο δε αυτό θα μπορούσαν να εξεταστούν και οι προτάσεις σχετικά με τη θέσπιση ενός πανευρωπαϊκού ατομικού συνταξιοδοτικού προϊόντος (PEPP/Pan-European Personal Pension Product).

1.10.

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι προβλέπεται αξιολόγηση του νέου συστήματος, ωστόσο η εφαρμογή της πρότασης μετά την παρέλευση τριών ετών φαίνεται να παρέχει πολύ στενά χρονικά περιθώρια. Δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα της αγοράς και πρέπει να δοθεί επαρκής χρόνος για την απόκτηση χρήσιμης εμπειρίας, η ΕΟΚΕ ζητεί να παραταθεί η εν λόγω περίοδος, για παράδειγμα, σε πέντε έτη. Και τα κράτη μέλη μπορούν ασφαλώς να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς την κατάσταση σε εθνικό επίπεδο.

2.   Ιστορικό πλαίσιο

2.1.

Με την ανάληψη των καθηκόντων της το 2014, η Επιτροπή Juncker εκπόνησε ένα «Επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη» με στόχο την επίτευξη των κορυφαίων προτεραιοτήτων της: ανάπτυξη, απασχόληση και επενδύσεις (1). Ένας από τους κύριους στόχους του σχεδίου είναι η σταδιακή επιδίωξη της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, παράλληλα με την Ψηφιακή ενιαία αγορά και την Ενεργειακή Ένωση. Στόχος είναι η ανάπτυξη μιας εύρυθμης και ολοκληρωμένης Ένωσης Κεφαλαιαγορών, η οποία θα περιλαμβάνει όλα τα κράτη μέλη.

2.2.

Με το «Σχέδιο Δράσης για την Οικοδόμηση Ένωσης Κεφαλαιαγορών» (2), η Επιτροπή ανέλαβε τη δέσμευση να θέσει όλα τα δομικά στοιχεία μιας τέτοιας Ένωσης έως το 2019. Συνολικά, σχεδιάστηκαν περισσότερες από 33 πρωτοβουλίες και δράσεις.

2.3.

Μετά από εκκλήσεις για ταχεία πρόοδο (3) (4), διεξήχθη, το 2017, ενδιάμεση αναθεώρηση του Σχεδίου Δράσης. Η επανεξέταση οδήγησε σε ορισμένες νέες δράσεις προτεραιότητας προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι εξελισσόμενες προκλήσεις και οι μεταβαλλόμενες συνθήκες, μεταξύ των οποίων το «Brexit».

2.4.

Επιπλέον, η Επιτροπή δήλωσε με την ευκαιρία αυτή ότι ήταν αναγκαίο «να αυξήσουμε το επίπεδο φιλοδοξίας, να αντιμετωπίσουμε τα εμπόδια, αλλά, το πιο σημαντικό, να επωφεληθούμε από αυτές τις νέες ευκαιρίες» (5). Στο πλαίσιο αυτό, στις 8 Μαρτίου 2018, η Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση με θέμα «Ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών έως το 2019 — καιρός να επιταχύνουμε την επίτευξη αποτελεσμάτων» και ανακοίνωσε σχετική δέσμη προτάσεων.

2.5.

Οι τρέχουσες προτάσεις για τα καλυμμένα ομόλογα, οι οποίες αποτελούν μέρος της εν λόγω δέσμης (6), περιλαμβάνουν δύο κείμενα, και συγκεκριμένα:

2.5.1.

πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση καλυμμένων ομολόγων και τη δημόσια εποπτεία καλυμμένων ομολόγων και την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ και της οδηγίας 2014/59/ΕΕ (7), και

2.5.2.

πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 575/2013 σχετικά με ανοίγματα υπό μορφή καλυμμένων ομολόγων (8).

2.6.

Οι προτάσεις αυτές αποσκοπούν στη δημιουργία ευνοϊκού πλαισίου για τα καλυμμένα ομόλογα σε επίπεδο ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται οι εξής παράμετροι: ένας ορισμός των εν λόγω ομολόγων, η χρήση ευρωπαϊκού σήματος στην αγορά, οι απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για την εξασφάλιση προνομιακής κεφαλαιακής αντιμετώπισης, καθώς και ορισμένες υποχρεώσεις των αρμόδιων αρχών.

3.   Παρατηρήσεις και σχόλια

3.1.

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη μεγάλη ικανοποίησή της για τις προτάσεις αυτές που αποτελούν μέρος των μέτρων για τη δημιουργία μιας Ένωσης Κεφαλαιαγορών και ζητεί να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για ταχεία πρόοδο και επιτυχή αποτελέσματα.

3.2.

Πρώτα από όλα, οι προτάσεις αυτές συμβάλλουν σε ορισμένους ευρύτερους στόχους που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ΕΟΚΕ και τους οποίους έχει υποστηρίξει στο παρελθόν (9). Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι εξής:

3.2.1.

Η οικοδόμηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, η οποία θα πρέπει να συμβαδίζει με την ενίσχυση της οικονομικής και της κοινωνικής σύγκλισης και με τη χρηματοπιστωτική και οικονομική ολοκλήρωση και να αυξάνει την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού και οικονομικού συστήματος, διευρύνοντας και διαφοροποιώντας ταυτοχρόνως τις πηγές χρηματοδότησης της οικονομίας. Η ταχεία εφαρμογή της Ένωσης Κεφαλαιαγορών πρέπει να παραμείνει κορυφαία προτεραιότητα.

3.2.2.

Οι προτεινόμενοι κανόνες για τα καλυμμένα ομόλογα προωθούν τις διασυνοριακές πράξεις χρηματοδότησης και, ως εκ τούτου, τον ευρύτερο ιδιωτικό καταμερισμό των κινδύνων. Για τα κράτη μέλη, αυτό έχει ζωτική σημασία για την πρόληψη των ασύμμετρων κραδασμών σε περίπτωση κρίσης ή για τον μετριασμό των επιπτώσεών τους. Επιπλέον, η Ένωση Κεφαλαιαγορών συμβάλλει καθοριστικά στη συγκλίνουσα ανάπτυξη των κρατών μελών της Ένωσης, κάτι το οποίο θα δώσει την ευκαιρία στις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες να καλύψουν ταχύτερα τη διαφορά από τις οικονομίες με τις καλύτερες επιδόσεις.

3.2.3.

Η Ένωση Κεφαλαιαγορών έχει επίσης καίρια σημασία για την ολοκλήρωση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ) και είναι απαραίτητο να υλοποιηθεί. Σε συνδυασμό με μια πλήρως ανεπτυγμένη Τραπεζική Ένωση, η Ένωση Κεφαλαιαγορών αναμένεται να οδηγήσει σε μια πραγματική Χρηματοοικονομική Ένωση, η οποία αποτελεί έναν από τους τέσσερις πυλώνες της ΟΝΕ.

3.2.4.

Η Ευρώπη είναι παραδοσιακά πολύ ισχυρή στον τομέα των καλυμμένων ομολόγων (10). Οι προτάσεις αυτές πρέπει να χρησιμοποιηθούν ως ευκαιρία για την περαιτέρω ενίσχυση της ηγετικής θέσης της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο. Γενικότερα, και υπό το πρίσμα μιας διεθνούς προοπτικής, είναι σημαντικό η ΕΕ να ενεργεί αποτελεσματικά και να εδραιωθεί ουσιαστικά, ειδικά καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη ορισμένες αλλαγές στην παγκόσμια εξουσία μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

3.3.

Οι προτάσεις αυτές θα βοηθήσουν στη δημιουργία πρόσθετων πόρων για τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της οικονομίας. Πράγματι, η έκδοση καλυμμένων ομολόγων επιτρέπει στις τράπεζες να εξασφαλίσουν οικονομικά αποδοτική «χρηματοδότηση» (funding) σε μακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα. Επομένως, συνολικά, το δυναμικό των πρόσθετων καλυμμένων ομολόγων ανέρχεται σε έως και 342 δισεκατομμύρια ευρώ και αποφέρει συνολικές ετήσιες εξοικονομήσεις για τους Ευρωπαίους δανειστές ύψους μεταξύ 1,5 και 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ (11).

3.4.

Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό οι νέοι πόροι να αποφέρουν οφέλη στην οικονομία. Η πρόσθετη αυτή χρηματοδότηση θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί από τις τράπεζες για τη χορήγηση συμπληρωματικών δανείων σε κυβερνήσεις, νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Εάν υλοποιηθεί αυτός ο στόχος, η παρούσα πρόταση θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον τραπεζικό και τον χρηματοπιστωτικό κόσμο.

3.5.

Για λόγους σταθερότητας και ασφάλειας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, είναι σημαντικό η νέα αυτή χρηματοδότηση να προέρχεται από εργαλεία τα οποία θα είναι ασφαλή και θα εξασφαλίζουν εγγυημένη ρευστότητα σε όλες τις περιστάσεις, οι παρούσες δε προτάσεις περιέχουν μια σειρά εγγυήσεων προς τον σκοπό αυτό. Η θέσπιση ενός ισχυρού καθεστώτος για τα καλυμμένα ομόλογα θα ωφελήσει επίσης τους επενδυτές μέσω περισσότερων και καλύτερων επιλογών στις αγορές. Ο μηχανισμός «διπλής προσφυγής» («dual recourse mechanism») (12) είναι ύψιστης σημασίας για αυτούς τους επενδυτές και, ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας οι αρχές να επιμένουν στην ορθή εκτίμηση των υποκείμενων στοιχείων του ενεργητικού από τους εκδότες.

3.6.

Συνεπώς, η πρόταση για τη δημιουργία ευνοϊκού πλαισίου που θα διευκολύνει την ανάπτυξη των καλυμμένων ομολόγων και των αγορών για τα μέσα αυτά σε ολόκληρη την ΕΕ αξίζει την πλήρη υποστήριξη της ΕΟΚΕ. Πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να σημειωθεί επιτυχία ως προς αυτό, ιδίως στα κράτη μέλη (13) όπου τα εν λόγω μέσα και οι αγορές είναι ακόμη άγνωστα. Είναι σημαντικό να αφαιρεθούν τα τελευταία κενά σημεία από τον χάρτη και να διασφαλιστεί η θέσπιση πλαισίου για τα καλυμμένα ομόλογα σε όλα τα κράτη μέλη.

3.7.

Με την υποστήριξη αυτή, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να αναγνωρίσει και να στηρίξει τις παλαιότερες προσπάθειες που καταβάλλονται εδώ και αρκετά χρόνια από την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) και άλλους φορείς προς την κατεύθυνση της θέσπισης καθεστώτος για τα καλυμμένα ομόλογα σε επίπεδο ΕΕ. Η πλειοψηφία των κρατών μελών και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων, όπως ο επαγγελματικός σύλλογος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καλυμμένων Ομολόγων (European Covered Bond Council), έχουν επίσης εκφράσει την υποστήριξή τους υπέρ της πρότασης αυτής (14).

3.8.

Η επιλεγείσα πολιτική υπέρ της ελάχιστης εναρμόνισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο με βάση τα εθνικά καθεστώτα τυγχάνει επίσης πλήρους στήριξης από την ΕΟΚΕ, διότι επιτρέπει την επίτευξη πολλών στόχων με λογικό κόστος. Ταυτόχρονα, θα αποτρέψει τις στρεβλώσεις στις υφιστάμενες αγορές και θα οδηγήσει σε χαμηλότερο κόστος μετάβασης. Ωστόσο, είναι σημαντικό τα υφιστάμενα εθνικά καθεστώτα να υιοθετήσουν τον στόχο της ευρωπαϊκής πρότασης προκειμένου να προωθηθεί η αγορά των καλυμμένων ομολόγων. Συνεπώς, επίσης ανεπιθύμητα είναι τυχόν εμπόδια ή περιορισμοί σε εθνικό επίπεδο που αντιτίθενται στην πρόταση αυτή.

3.9.

Όπως προαναφέρθηκε, ορισμένα κράτη μέλη είναι πολύ ισχυρά στην αγορά αυτή, παράλληλα, όμως, οι πρόσφατες εξελίξεις καταδεικνύουν ότι το ενδιαφέρον για καλυμμένα ομόλογα αυξάνεται και σε άλλα μέρη του κόσμου. Υπό το πρίσμα αυτό, η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης σημαντικό να διασφαλιστεί η περαιτέρω ενίσχυση της σημερινής ηγετικής θέσης της Ευρώπης στον τομέα αυτό στο διεθνές πλαίσιο και να καταβληθούν προσπάθειες για την προώθηση της ευρωπαϊκής προσέγγισης ως παγκόσμιου δείκτη αναφοράς.

3.10.

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει επίσης το γεγονός ότι προβλέπεται αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και της επιτυχίας των νέων αυτών κανόνων. Δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα της αγοράς και πρέπει να δοθεί επαρκής χρόνος για την απόκτηση χρήσιμης εμπειρίας, ιδίως στα κράτη μέλη για τα οποία πρόκειται για κάτι νέο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η προτεινόμενη περίοδος των τριών ετών είναι υπερβολικά σύντομη και ζητεί να παραταθεί η εν λόγω περίοδος, για παράδειγμα, σε πέντε έτη. Τα κράτη μέλη είναι, βεβαίως, ελεύθερα να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις σχετικές εξελίξεις σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή.

4.   Συμπληρωματικές παρατηρήσεις και σχόλια

4.1.

Επομένως, σε γενικές γραμμές, μπορεί να υποστηριχθεί η προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά τα καλυμμένα ομόλογα, με την παροχή σαφών και περιεκτικών κανόνων, συμπεριλαμβανομένων ενός ορισμού, μιας περιγραφής των διαρθρωτικών τους χαρακτηριστικών, της δημόσιας εποπτείας και ενός ευρωπαϊκού σήματος για τα καλυμμένα ομόλογα, καθώς και της προληπτικής εποπτείας του εν λόγω μέσου.

4.2.

Είναι σημαντικό το σύστημα αυτό να είναι προσπελάσιμο και να μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά από όλες τις τράπεζες. Από την άποψη αυτή, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στις δυσκολίες και τα προβλήματα που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι μικρότερες τράπεζες όταν θελήσουν να εκδώσουν καλυμμένα ομόλογα. Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό να αξιοποιηθεί πλήρως η δυνατότητα αυτή. Χωρίς παρέκκλιση από τους γενικώς εφαρμοστέους κανόνες θα μπορούσε, παραδείγματος χάρη, να εξεταστεί ποιες διοικητικές απαιτήσεις και άλλες υποχρεώσεις θα μπορούσαν να προσαρμοστούν ειδικά για τις μικρότερες τράπεζες.

4.3.

Η χρήση του ευρωπαϊκού σήματος για τα καλυμμένα ομόλογα πρόκειται να είναι καθαρά προαιρετική ώστε να μπορούν τα κράτη μέλη να διατηρήσουν το δικό τους πλαίσιο εθνικού νομίσματος και σήμανσης (15). Η ΕΟΚΕ δεν συμμερίζεται αυτήν την άποψη, αλλά υποστηρίζει σθεναρά την υποχρεωτική χρήση του ευρωπαϊκού σήματος. Εν προκειμένω, απαιτείται ένα σφαιρικό και προοδευτικό όραμα. Η υποχρεωτική χρήση του ευρωπαϊκού σήματος αναπόφευκτα θα ενισχύσει την ηγετική θέση της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο και θα δημιουργήσει ευκαιρίες για τα (μικρότερα κυρίως) κράτη μέλη που θα θελήσουν να επωφεληθούν πλήρως των ευκαιριών που προσφέρει το νέο σύστημα. Για αυτά τα κράτη, το σήμα της ΕΕ θα αποτελεί εγγύηση ότι τα καλυμμένα ομόλογά τους μπορούν να διανέμονται στις αγορές. Αυτή η υποχρεωτική χρήση θα μπορούσε να ενισχύσει επίσης την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

4.4.

Η αγορά καλυμμένων ομολόγων κυριαρχείται, επί του παρόντος, από επαγγελματίες και θεσμικούς επενδυτές (16). Η ΕΟΚΕ ζητεί να εξεταστούν ποια περαιτέρω μέτρα πρέπει να ληφθούν για την ενεργότερη προσέλκυση ιδιωτών αποταμιευτών και καταναλωτών για τα ομόλογα του είδους αυτού. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που συνηγορούν υπέρ τους. Τα καλυμμένα ομόλογα θεωρούνται παραδοσιακά, ακόμη και σε περιόδους κρίσης, ασφαλή και ρευστά περιουσιακά στοιχεία. Εκτός αυτού, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η συμβολή των τρεχουσών προτάσεων. Επιπλέον, τα καλυμμένα ομόλογα δεν υπόκεινται σε υποχρέωση διάσωσης με τη συμμετοχή των κατόχων τους, στοιχείο το οποίο δεν είναι ασήμαντο στο πλαίσιο της προστασίας των ιδιωτών αποταμιευτών. Ως εκ τούτου, φαίνονται καταλληλότερα από κάποια άλλα προϊόντα (17). Ως μακροπρόθεσμα μέσα, τα καλυμμένα ομόλογα φαίνεται σίγουρα να είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τα συνταξιοδοτικά προϊόντα, στο σημείο δε αυτό θα μπορούσαν να εξεταστούν και οι προτάσεις σχετικά με τη θέσπιση ενός πανευρωπαϊκού ατομικού συνταξιοδοτικού προϊόντος (PEPP/Pan-European Personal Pension Product).

---

(1)  Βλέπε τον δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

(2)  Σχέδιο Δράσης του Σεπτεμβρίου 2015. «Σχέδιο Δράσης για την Οικοδόμηση Ένωσης Κεφαλαιαγορών» — Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. Βλέπε COM(2015) 468 final.

(3)  Για παράδειγμα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε «ταχεία και καθοριστική πρόοδο» όσον αφορά το σχέδιο «για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση και τη στήριξη των επενδύσεων στην πραγματική οικονομία».

(4)  Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε επίσης ανακοίνωση με την οποία ζητούσε να ενισχυθούν οι μεταρρυθμίσεις. Βλέπε COM(2016) 601 final.

(5)  Βλέπε την ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα «Ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών έως το 2019 — καιρός να επιταχύνουμε την επίτευξη αποτελεσμάτων». Βλέπε COM(2018) 114 final.

(6)  Εκτός από την προαναφερθείσα πρόταση, η δέσμη περιλαμβάνει επίσης πρόταση για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής διανομής συλλογικών επενδυτικών κεφαλαίων, πρόταση για ένα ευνοϊκό πλαίσιο σχετικά με τους ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών συμμετοχικής χρηματοδότησης (ECSP/European crowdfunding service providers) για τις επιχειρήσεις, καθώς και πρόταση σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα έναντι τρίτων αποτελέσματα των εκχωρήσεων απαιτήσεων και ανακοίνωση σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στα εμπράγματα αποτελέσματα των συναλλαγών επί κινητών αξιών.

(7)  Βλέπε πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την έκδοση καλυμμένων ομολόγων και τη δημόσια εποπτεία καλυμμένων ομολόγων και την τροποποίηση της οδηγίας 2009/65/ΕΚ και της οδηγίας 2014/59/ΕΕ.

(8)  Βλέπε πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τα ανοίγματα υπό μορφή καλυμμένων ομολόγων.

(9)  Βλέπε, μεταξύ άλλων, ECO/437 — «Ενδιάμεση επανεξέταση του σχεδίου δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών» (ΕΕ C 81 της 2.3.2018, σ. 117).

(10)  Περίπου το 90 % όλων των καλυμμένων ομολόγων παγκοσμίως εκδίδονται από εννέα ευρωπαϊκές χώρες. Βλέπε επίσης τα στοιχεία που δημοσίευσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καλυμμένων Ομολόγων (ECBC/European Covered Bond Council) στο εγχειρίδιό του σχετικά με τα ευρωπαϊκά καλυμμένα ομόλογα, 12η έκδοση (2017). Σε παγκόσμιο επίπεδο, το ανεξόφλητο ποσό των καλυμμένων ομολόγων ανέρχεται περίπου σε 2,5 τρισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 2,1 τρισεκατομμύρια ευρώ εκδίδονται από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είναι εγκατεστημένα στην Ευρώπη (βλέπε το «Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής — Εκτίμηση επιπτώσεων» [SWD 2018) 50 final]).

(11)  Βλέπε το «Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής — Εκτίμηση επιπτώσεων» ([SWD 2018) 50 final] για τις προαναφερόμενες προτάσεις.

(12)  Για τους κατόχους καλυμμένων ομολόγων, η «διπλή προσφυγή» συνίσταται στη διπλή απαίτηση έναντι των συνολικών στοιχείων κάλυψης και του εκδότη.

(13)  Επί του παρόντος, εξακολουθούν να υπάρχουν πάνω από δέκα κράτη μέλη στην ΕΕ που δεν διαθέτουν νομοθετικό πλαίσιο για τα καλυμμένα ομόλογα.

(14)  Για μια γενική επισκόπηση, βλέπε κεφάλαιο 3 τόσο της πρότασης οδηγίας όσο και της πρότασης κανονισμού.

(15)  Βλέπε την αιτιολογική σκέψη 33 της πρότασης οδηγίας.

(16)  Σύμφωνα με πληροφορίες που δόθηκαν προφορικά από εκπροσώπους της Επιτροπής, οι τράπεζες αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο της αγοράς, η ΕΚΤ επίσης ένα τρίτο και άλλα μέρη όπως επενδυτικά κεφάλαια και συνταξιοδοτικά ταμεία το υπόλοιπο τρίτο.

(17)  Θα μπορούσε ομοίως να γίνει αναφορά στις προτάσεις για την πληθοχρηματοδότηση και τη δανειοδότηση μεταξύ ομοτίμων (peer-to-peer lending). Τα χρηματοδοτικά μέσα που προσφέρονται στο πλαίσιο αυτό είναι κυρίως διαπραγματεύσιμα χρηματοπιστωτικά μέσα που χρησιμεύουν ως ίδια κεφάλαια (π.χ. μετοχές) ή χρέος (π.χ. ομόλογα). Η προστασία που προβλέπεται στο πλαίσιο αυτό για τους αποταμιευτές και τους επενδυτές μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι πολύ περιορισμένη.