8.12.2017 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
C 421/2 |
Συμπεράσματα του Συμβουλίου για την ανάπτυξη των σχολείων και την άριστη διδασκαλία
(2017/C 421/03)
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ το πολιτικό υπόβαθρο του ζητήματος, όπως εκτίθεται στο παράρτημα των παρόντων συμπερασμάτων·
ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΟΤΙ
1. |
Η εξασφάλιση ποιοτικής, σχολικής εκπαίδευσης ανοικτής σε όλους επί ίσοις όροις αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα με προεκτάσεις στην κοινωνική πρόοδο και τη βιώσιμη ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο μέλλον. Η εκπαίδευση διαδραματίζει αποφασιστικό ρόλο για τις προοπτικές των νέων και τις ευκαιρίες τους στη ζωή, και θέτει τις βάσεις για την προσωπική ολοκλήρωση των μαθητών ως ενεργών πολιτών και μελών της κοινωνίας καθώς επίσης στην αγορά εργασίας και στην προσωπική τους ζωή. |
2. |
Είναι σημαντικό για το κάθε άτομο να εξακολουθεί να μαθαίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, ώστε να είναι σε θέση να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις ενός κόσμου που αλλάζει με ταχείς ρυθμούς. Τα σχολεία, με τη στήριξη της ευρύτερης κοινωνίας, μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στην προσπάθεια των ατόμων να αναπτύξουν ευρύ φάσμα βασικών ικανοτήτων (1) να αναλάβουν την ευθύνη για τη διά βίου μάθηση και την επαγγελματική τους σταδιοδρομία, και να καταστούν ενεργοί και υπεύθυνοι πολίτες. |
ΕΧΟΝΤΑΣ ΕΠΙΓΝΩΣΗ
3. |
της ανάγκης για σύγχρονες μεθόδους της διδασκαλίας, της μάθησης και της διακυβέρνησης των συστημάτων σχολικής εκπαίδευσης, οι οποίες να βασίζονται στην πρόοδο των επιστημών μάθησης, βοηθώντας τα σχολεία να ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας, καθώς και στις εξελίξεις που προκύπτουν από την ψηφιακή και τεχνολογική πρόοδο· |
4. |
των δυσκολιών που συνδέονται με την επίτευξη του στόχου ΕΚ 2020 για τη μείωση του ποσοστού των ατόμων με χαμηλές επιδόσεις στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες (2) κάτι που απαιτεί σοβαρή προσπάθεια κατά τη χάραξη πολιτικών ώστε να βελτιωθεί η ικανότητα των σχολείων να στηρίζουν όλους τους μαθητές, συμπεριλαμβανομένων των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και εκείνων που προέρχονται από μη προνομιούχο κοινωνικό περιβάλλον· |
5. |
του γεγονότος ότι, παρά την ικανοποιητική πρόοδο που έχει σημειωθεί κατά την τελευταία δεκαετία, οι προσπάθειες θα πρέπει να συνεχισθούν ώστε να επιτευχθεί ο πρωταρχικός στόχος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για τη μείωση του ποσοστού της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου (3)· |
6. |
της ανάγκης να προωθηθεί η ισοτιμία, η ισότητα και η ένταξη εντός και μέσω της σχολικής εκπαίδευσης, δεδομένου ότι το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις ακαδημαϊκές επιδόσεις· |
7. |
της ανάγκης για επένδυση σε εκπαιδευτικούς και σχολική ηγεσία καθώς διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις επιδόσεις των μαθητών και για παροχή στήριξης προς αυτούς ώστε να αναλαμβάνουν ευθύνες και να επιτυγχάνουν ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής αυτονομίας και λογοδοσίας· |
8. |
της σημασίας της χρηστής διακυβέρνησης των συστημάτων σχολικής εκπαίδευσης, και της ισορροπίας μεταξύ αυτονομίας και λογοδοσίας των σχολείων ως καθοριστικού παράγοντα για τη βελτίωση της ποιότητας, της ισοτιμίας και της αποτελεσματικότητας στην εκπαίδευση· |
9. |
της σημασίας της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας η οποία θέτει τις βάσεις για καλύτερες επιδόσεις σε όλες τις μελλοντικές εκπαιδευτικές βαθμίδες και για συμμετοχή στη διά βίου μάθηση, καθώς και της προώθησης της μάθησης για όλα τα παιδιά, της ευημερίας τους και της ανάπτυξής τους. |
ΤΟΝΙΖΕΙ ΟΤΙ
10. |
Η πολυμορφία αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της σχολικής εκπαίδευσης στην Ευρώπη, όπου τα κράτη μέλη φέρουν πλήρως την ευθύνη για την οργάνωση και την ανάπτυξη των οικείων εκπαιδευτικών συστημάτων· αυτό σημαίνει ότι οι λύσεις για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων και την εφαρμογή στοχοθετημένων μεταρρυθμίσεων μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές συνθήκες. |
11. |
Η ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της σχολικής εκπαίδευσης, ιδίως μέσω του προγράμματος Erasmus +, έχει υψηλή προστιθέμενη αξία για την ΕΕ και μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στη διασφάλιση ποιοτικής εκπαίδευσης, τη δημιουργία στενότερων επαφών μεταξύ των νέων Ευρωπαίων, την καλλιέργεια μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας και την υποστήριξη των μεταρρυθμίσεων στην εκπαίδευση. |
ΕΚΦΡΑΖΕΙ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ για την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ανάπτυξη των σχολείων και άριστη διδασκαλία για μια καλή αρχή στη ζωή» (4) που προσδιορίζει τρεις τομείς στους οποίους απαιτείται η ανάληψη δράσης και στους οποίους η στήριξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορεί να συμβάλει εποικοδομητικά.
Συνεπώς, ΚΑΛΕΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της επικουρικότητας και σύμφωνα με τις εθνικές συνθήκες, να εστιάσουν στους ακόλουθους τομείς δράσης, που αποτελούν προτεραιότητα:
12. |
Εξασφάλιση ποιοτικής ενταξιακής εκπαίδευσης (5) η οποία να συμβάλλει στην ανάπτυξη των ταλέντων και των δυνατοτήτων όλων των μαθητών με τους εξής τρόπους:
|
13. |
Στην ενίσχυση του ρόλου των εκπαιδευτικών και της σχολικής ηγεσίας με τους εξής τρόπους:
|
14. |
Στροφή προς πιο αποτελεσματική, δίκαιη και αποδοτική διακυβέρνηση με τους εξής τρόπους:
|
ΚΑΛΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ να συμπληρώσει τα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη και να υποστηρίξει τη μεταξύ τους συνεργασία τους με σκοπό:
15. |
την ευρύτερη συνεργασία μεταξύ των σχολείων καθιστώντας πρωτοβουλίες όπως τις σχολικές συμπράξεις, το πρόγραμμα «eTwinning» και την κινητικότητα των μαθητών, του προσωπικού και των εκπαιδευτών των εκπαιδευτικών – συμπεριλαμβανομένης της πρακτικής εμπειρίας στο εξωτερικό για τους νέους και μελλοντικούς εκπαιδευτικούς και τη σχολική ηγεσία – πιο προσιτές μέσω του προγράμματος Erasmus +· |
16. |
την ενθάρρυνση, μέσω της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών και της μάθησης ομοτίμων, της ανάπτυξης ευρέος φάσματος βασικών ικανοτήτων για όλους τους νέους, συμπεριλαμβανομένων των βασικών δεξιοτήτων, των ψηφιακών ικανοτήτων και των ικανοτήτων που προάγουν την προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη και την ενεργό συμμετοχή στα κοινά· |
17. |
τη βελτίωση της ετοιμότητας των σχολείων για τη μάθηση στην ψηφιακή εποχή, για παράδειγμα με την προώθηση της αυτοαξιολόγησης των εκπαιδευτικών και την ανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων μέσω ενός πλαισίου ψηφιακών ικανοτήτων, τη διερεύνηση των δυνατοτήτων που θα προσέφερε ένα εργαλείο προαιρετικής αυτοαξιολόγησης όσον αφορά την ψηφιακή ικανότητα απευθυνόμενο στα σχολεία, και την περαιτέρω ανάπτυξη των επιγραμμικών κοινοτήτων και πόρων της ΕΕ· |
18. |
τη στήριξη της εκπαίδευσης στους τομείς των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής, (των τεχνών) και των μαθηματικών (STE(A)M) μέσω της προώθησης βέλτιστων πρακτικών, της ενίσχυσης της συνεργασίας των σχολείων με την τριτοβάθμια εκπαίδευση, την έρευνα και τον επιχειρηματικό κόσμο σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και με την αποτελεσματική αντιμετώπιση του χάσματος των φύλων και των στερεοτύπων· |
19. |
την ενίσχυση των δραστηριοτήτων ομαδικής μάθησης και της παροχής συμβουλών από ομοτίμους και της ανταλλαγής εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών, ιδίως όσον αφορά την προσχολική εκπαίδευση και μέριμνα, τη διασφάλιση ποιότητας, τη σταδιοδρομία και την επαγγελματική εξέλιξη των εκπαιδευτικών και της σχολικής ηγεσίας, και την ενταξιακή εκπαίδευση· |
20. |
την προώθηση και υποστήριξη της ένταξης στην εκπαίδευση, μεταξύ άλλων μέσω πειραματικών πολιτικών για τη διδασκαλία μαθητών με διαφορετικές γλωσσικές και πολιτισμικές καταβολές, καθώς επίσης την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ειδική Αγωγή και την Ενταξιακή Εκπαίδευση, καθώς και με άλλες σχετικές οργανώσεις και διεθνείς οργανισμούς· |
21. |
προώθηση και υποστήριξη της έρευνας με αντικείμενο την εκπαίδευση και διάδοση των αποτελεσμάτων της εν λόγω έρευνας, και ανάπτυξη περαιτέρω συνεργιών με τον ΟΟΣΑ, σε συντονισμό με τα κράτη μέλη, ώστε να εξαχθούν κοινά συγκριτικά στοιχεία και εκθέσεις σχετικά με τη σχολική εκπαίδευση, μεταξύ άλλων μέσω της αποτελεσματικότερης συλλογής δεδομένων από κοινού από το δίκτυο Eurydice και τον ΟΟΣΑ· |
22. |
υποβοήθηση των κρατών μελών που ζητούν αυτοβούλως υποστήριξη για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μειζόνων μεταρρυθμίσεων της σχολικής εκπαίδευσης με τη δημιουργία ενός συστήματος τεχνικής υποστήριξης βάσει της ζήτησης, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την αρχή της επικουρικότητας. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων, και τα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ (όπως τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία και το πρόγραμμα Erasmus+) θα μπορούσαν να παράσχουν υποστήριξη. |
ΤΟΝΙΖΕΙ ΕΠΙ ΠΛΕΟΝ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΨΙΣΤΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ
23. |
η Επιτροπή να λάβει πλήρως υπόψη τα παρόντα συμπεράσματα κατά την εκπόνηση των προτάσεών της για το μελλοντικό στρατηγικό πλαίσιο συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και το πρόγραμμα της Ένωσης για την εκπαίδευση και την κατάρτιση μετά το 2020. |
(1) Στη σύσταση του 2006 σχετικά με τις βασικές ικανότητες της διά βίου μάθησης, οι βασικές ικανότητες ορίζονται ως ένας συνδυασμός γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων.
(2) Μέχρι το 2020, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 15 ετών με χαμηλές επιδόσεις στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες θα πρέπει να είναι κάτω του 15 %.
(3) Μέχρι το 2020, το ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα την εκπαίδευση και κατάρτιση θα πρέπει να είναι χαμηλότερο του 10 %.
(4) 9842/17.
(5) Όπως ορίζεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου, για την ένταξη με σεβασμό στην πολυμορφία για την επίτευξη υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης για όλους (Φεβρουάριος 2017).
(6) Όπως ορίζονται στη Διακήρυξη σχετικά με την προώθηση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και τις κοινές αξίες της ελευθερίας, της ανεκτικότητας και της απουσίας διακρίσεων μέσω της εκπαίδευσης.
(7) Όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα: παροχή σε όλα τα παιδιά μας του καλύτερου δυνατού ξεκινήματος για τον κόσμο του αύριο (19 και 20 Μαΐου 2011).
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Πολιτικό υπόβαθρο
1. |
Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με την προετοιμασία των νέων για τον 21ο αιώνα: ένα πρόγραμμα ευρωπαϊκής συνεργασίας στο σχολικό τομέα (21 Νοεμβρίου 2008). |
2. |
Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Βελτίωση των ικανοτήτων για τον 21ο αιώνα: ατζέντα για την ευρωπαϊκή συνεργασία στο σχολικό τομέα (3 Ιουλίου 2008). |
3. |
Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης («ΕΚ 2020») (12 Μαΐου 2009). |
4. |
Συμπεράσματα του Συμβουλίου για την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα: παροχή σε όλα τα παιδιά μας του καλύτερου δυνατού ξεκινήματος για τον κόσμο του αύριο (19 και 20 Μαΐου 2011). |
5. |
Συμπεράσματα του Συμβουλίου για την αποτελεσματική κατάρτιση των εκπαιδευτικών (20 Μαΐου 2014). |
6. |
Συμπεράσματα του Συμβουλίου για την αποτελεσματική ηγεσία στα εκπαιδευτικά ιδρύματα (25 και 26 Νοεμβρίου 2013). |
7. |
Δήλωση σχετικά με την προώθηση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και των κοινών αξιών της ελευθερίας, της ανεκτικότητας και της αποφυγής των διακρίσεων μέσω της εκπαίδευσης (Παρίσι, 17 Μαρτίου 2015). |
8. |
Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τον ρόλο της προσχολικής και της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ενίσχυση της δημιουργικότητας, της καινοτομίας και της ψηφιακής ικανότητας (18 και 19 Μαΐου 2015). |
9. |
Κοινή έκθεση για το 2015 του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (ΕΚ2020) - Νέες προτεραιότητες για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (23 και 24 Νοεμβρίου 2015). |
10. |
Συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου και την προώθηση της σχολικής επιτυχίας (23 και 24 Νοεμβρίου 2015). |
11. |
Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου, σχετικά με την προαγωγή της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και συμμετοχικότητας στην ΕΕ μέσω της εκπαίδευσης: η συμβολή της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2016 (24 Φεβρουαρίου 2016). |
12. |
Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών – Νέο θεματολόγιο δεξιοτήτων για την Ευρώπη: συνεργασία για την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, της απασχολησιμότητας και της ανταγωνιστικότητας (10 Ιουνίου 2016). |
13. |
Έκθεση Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης και της Κατάρτισης για το 2016 (7 Νοεμβρίου 2016). |
14. |
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης (7 Δεκεμβρίου 2016). |
15. |
Συμπεράσματα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου, για την ένταξη με σεβασμό στην πολυμορφία για την επίτευξη υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης για όλους (17 Φεβρουαρίου 2017). |
16. |
Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών – Ανάπτυξη των σχολείων και άριστη διδασκαλία για μια καλή αρχή στη ζωή (30 Μαΐου 2017). |