30.6.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 206/1

(1)

Η ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη για την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη βραχυπρόθεσμη ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων (1) (η «ανακοίνωση») ορίζει στην παράγραφο 13 ότι οι κρατικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις (2) δεν δύνανται να παρέχουν βραχυπρόθεσμη ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων για εμπορεύσιμους κινδύνους. Οι εμπορεύσιμοι κίνδυνοι ορίζονται στην παράγραφο 9 ως οι εμπορικοί και πολιτικοί κίνδυνοι με μέγιστη περίοδο κινδύνου μικρότερη των δύο ετών, για κρατικούς και μη κρατικούς αγοραστές στις χώρες που παρατίθενται στο παράρτημα της εν λόγω ανακοίνωσης.

(2)

Λόγω της δύσκολης κατάστασης στην Ελλάδα από το 2012 και μετά, παρατηρήθηκε έλλειψη ικανότητας ασφάλισης ή αντασφάλισης για την κάλυψη των εξαγωγών προς την Ελλάδα. Τούτο οδήγησε την Επιτροπή σε τροποποίηση της ανακοίνωσης με την προσωρινή εξαίρεση της Ελλάδας από τον κατάλογο των χωρών με εμπορεύσιμους κινδύνους το 2013 (3), το 2014 (4), κατά τους έξι πρώτους μήνες του 2015 (5), τον Ιούνιο του 2015 (6) και τον Ιούνιο του 2016 (7). Η πιο πρόσφατη επέκταση της εν λόγω τροποποίησης λήγει στις 30 Ιουνίου 2017. Κατά συνέπεια, από την 1η Ιουλίου 2017, η Ελλάδα μπορεί καταρχήν να θεωρηθεί εκ νέου ως χώρα με εμπορεύσιμους κινδύνους, δεδομένου ότι όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ περιλαμβάνονται στον κατάλογο χωρών με εμπορεύσιμους κινδύνους που απαριθμούνται στο παράρτημα της ανακοίνωσης.

(3)

Ωστόσο, σύμφωνα με την παράγραφο 36 της ανακοίνωσης, αρκετούς μήνες πριν από τη λήξη της προσωρινής εξαίρεσης της Ελλάδας, η Επιτροπή προέβη σε επανεκτίμηση της κατάστασης, προκειμένου να διαπιστώσει εάν οι τρέχουσες συνθήκες της αγοράς δικαιολογούν τη λήξη της εξαίρεσης της Ελλάδας από τον κατάλογο χωρών με εμπορεύσιμους κινδύνους από την 1η Ιουλίου του 2017, ή κατά πόσον η ικανότητα της αγοράς εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής για την κάλυψη όλων των οικονομικά δικαιολογημένων κινδύνων και, επομένως, κρίνεται απαραίτητη η παράτασή της.

(4)

Δυνάμει του σημείου 5.2 της ανακοίνωσης, η Επιτροπή θα διενεργήσει την αξιολόγησή της, με βάση τα κριτήρια που ορίζονται στην αιτιολογική σκέψη (33): ιδιωτική ασφάλιση πιστώσεων, αξιολόγηση δημόσιου χρέους, επιδόσεις του τομέα των επιχειρήσεων (πτωχεύσεις).

(5)

Η Επιτροπή, για να προσδιορίσει αν η έλλειψη επαρκούς ικανότητας του ιδιωτικού τομέα για την κάλυψη όλων των οικονομικά δικαιολογημένων κινδύνων δικαιολογεί την παράταση της προσωρινής εξαίρεσης της Ελλάδας από τον κατάλογο χωρών με εμπορεύσιμους κινδύνους, πραγματοποίησε διαβουλεύσεις και ζήτησε πληροφορίες από τα κράτη μέλη, καθώς και από ιδιωτικές επιχειρήσεις ασφάλισης πιστώσεων και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Στις 10 Απριλίου 2017, η Επιτροπή δημοσίευσε αίτηση παροχής πληροφοριών σχετικά με τη διαθεσιμότητα βραχυπρόθεσμης ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων για εξαγωγές προς την Ελλάδα (8). Η προθεσμία για υποβολή απαντήσεων έληξε στις 12 Μαΐου 2017. Η Επιτροπή έλαβε είκοσι μία απαντήσεις από κράτη μέλη και από ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες.

(6)

Από τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή στο πλαίσιο του δημόσιου αιτήματος για πληροφόρηση προκύπτει ότι οι ιδιωτικές εταιρείες ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων έχουν παραμείνει αυστηρές σε ό,τι αφορά την παροχή ασφαλιστικής κάλυψης για εξαγωγές προς την Ελλάδα σε όλους τους εμπορικούς τομείς. Παράλληλα, στις κρατικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις εξακολούθησε να παρατηρείται αξιοσημείωτη ζήτηση για ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων προς την Ελλάδα, γεγονός που επιβεβαιώνει την περιορισμένη διαθεσιμότητα ιδιωτικής ασφάλισης.

(7)

Οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις του δημόσιου χρέους της Ελλάδας είναι επί του παρόντος Caa3 (Moody’s), B– (Standard & Poor’s), και CCC (Fitch). Όλα αυτά κατατάσσουν την Ελλάδα στην κατηγορία μη επενδυτικού βαθμού (non-investment grade) και καταδεικνύουν σημαντικούς κινδύνους για τους πιστωτές. Από τον Ιούνιο του 2016, τα ελληνικά ομόλογα γίνονται αποδεκτά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ως πρόσθετη ασφάλεια, αλλά με σημαντική έκπτωση που πρέπει να εφαρμόζεται στην ονομαστική τους αξία. Επιπλέον, η ΕΚΤ εξακολουθεί να αρνείται να τα συμπεριλάβει στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων.

(8)

Το επιτόκιο διαπραγμάτευσης του ελληνικού 10ετούς κρατικού ομολόγου επί του παρόντος κυμαίνεται γύρω στο 6 %. Ενώ η εν λόγω απόδοση έχει μειωθεί σε σύγκριση με πριν από ένα χρόνο, παραμένει ωστόσο σημαντικά υψηλότερη σε σύγκριση με τα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ (9).

(9)

Παρά την έντονη αβεβαιότητα, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2017 η ελληνική οικονομία επανήλθε σε ήπιους ρυθμούς ανάπτυξης. Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ελληνική Στατιστική Αρχή τον Ιούνιο του 2017, αποκάλυψαν ότι το πραγματικό ΑΕΠ έχει αυξηθεί κατά 0,4 % σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο σε εποχικά και ημερολογιακά προσαρμοσμένους όρους, και κατά 0,4 % σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2016 (10). Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ για το 2017 αναμένεται να ανέλθει σε 2,1 % (11), ποσοστό που έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω σε σύγκριση με την προηγούμενη εκτίμηση. Οι περιορισμοί που αντιμετωπίζει το χρηματοπιστωτικό σύστημα για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων αναμένεται να χαλαρώσουν σταδιακά.

(10)

Υπό τις περιστάσεις αυτές, η Επιτροπή αναμένει ότι οι ιδιωτικές εταιρείες ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων θα εξακολουθήσουν να τηρούν επιφυλακτική στάση ως προς την παροχή ασφαλιστικής κάλυψης για εξαγωγές προς την Ελλάδα ή ακόμη και ότι θα αποσυρθούν εντελώς από την ελληνική αγορά. Οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες είναι πιθανόν να αρχίσουν και πάλι να αυξάνουν τα πιστωτικά τους ανοίγματα μόνον εάν υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια και σαφήνεια όσον αφορά τις πολιτικές και οικονομικές πολιτικές στην Ελλάδα και εάν σημειωθεί σημαντική βελτίωση της οικονομικής κατάστασης.

(11)

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή διαπίστωσε ανεπάρκεια ιδιωτικής ικανότητας ασφάλισης για την κάλυψη όλων των οικονομικά δικαιολογημένων κινδύνων και αποφάσισε να παρατείνει την εξαίρεση της Ελλάδας από τον κατάλογο των χωρών με εμπορεύσιμους κινδύνους έως τις 30 Ιουνίου 2018. Στην περίπτωση αυτή εφαρμόζονται οι προϋποθέσεις παροχής κάλυψης που προσδιορίζονται στο τμήμα 4.3 της ανακοίνωσης.

(12)

Από την 1η Ιουλίου 2017 έως τις 30 Ιουνίου 2018 θα ισχύει η ακόλουθη τροποποίηση της ανακοίνωσης της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη βραχυπρόθεσμη ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων: