Δελτίο συνοπτικής παρουσίασης

Εκτίμηση επιπτώσεων σχετικά με κανόνες υποχρεωτικής γνωστοποίησης για τους ενδιαμέσους

Α. Ανάγκη ανάληψης δράσης

Γιατί; Ποιο είναι το πρόβλημα που εξετάζεται;

Πρόσφατες διαρροές κατέδειξαν πως ορισμένοι ενδιάμεσοι φαίνεται να έχουν βοηθήσει ενεργά τους πελάτες τους να κάνουν χρήση μηχανισμών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού για να μειώσουν τη φορολογική επιβάρυνση και να αποκρύψουν χρήματα σε υπεράκτιες χώρες.

Η έλλειψη διαφάνειας διευκολύνει τις δραστηριότητες ορισμένων ενδιαμέσων που ασχολούνται με την προώθηση και την πώληση μηχανισμών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού. Ως συνέπεια του γεγονότος αυτού, τα κράτη μέλη πλήττονται από τη μετατόπιση των κερδών, τα οποία σε διαφορετική περίπτωση θα δημιουργούνταν και θα είχαν καταστεί φορολογητέα στο έδαφός τους, προς περιοχές δικαιοδοσίας με χαμηλή φορολογία και συχνά αντιμετωπίζουν διάβρωση των φορολογικών τους βάσεων. Το βασικό πρόβλημα που διαπιστώνεται είναι ότι ορισμένοι μηχανισμοί φορολογικού σχεδιασμού είναι σχεδιασμένοι και προωθούνται από ενδιαμέσους και χρησιμοποιούνται από φορολογούμενους με σκοπό τη φοροαποφυγή ή τη φοροδιαφυγή.

Τι αναμένεται να επιτευχθεί με την παρούσα πρωτοβουλία;

Η πρωτοβουλία, όταν τεθεί σε εφαρμογή, αναμένεται να παράσχει στις εθνικές φορολογικές διοικήσεις εγκαίρως πληροφορίες σχετικά με τον σχεδιασμό και τη χρήση μηχανισμών δυνητικά επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού με διασυνοριακή διάσταση. Οι αρχές της χώρας αναμένεται να επωφεληθούν από αυτήν την πρώιμη γνωστοποίηση, να λάβουν αμέσως μέτρα και να αποτρέψουν την εφαρμογή ρυθμίσεων που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως φοροαποφυγή, π.χ. η τροποποίηση της φορολογικής νομοθεσίας σε εθνικό επίπεδο ή η εστίαση ενός ειδικού φορολογικού ελέγχου, σε πρώιμο στάδιο της διαδικασίας.

Ποια είναι η προστιθέμενη αξία της δράσης σε επίπεδο ΕΕ; 

Η πείρα δείχνει ότι οι εθνικές διατάξεις κατά του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού δεν μπορεί να είναι πλήρως αποτελεσματικές, δεδομένου ότι επικεντρώνονται στην εσωτερική διάσταση δυνητικά παράνομων ρυθμίσεων. Έτσι, πολλές από τις δομές που δημιουργούνται για την φοροαποφυγή έχουν διασυνοριακή διάσταση και αφορούν τη μετατόπιση του φορολογητέου εισοδήματος σε δικαιοδοσίες με χαμηλή φορολογία. Πράγματι, η κινητικότητα κεφαλαίων και προσώπων είναι ολοένα και μεγαλύτερη, ιδίως στο πλαίσιο μιας ενοποιημένης αγοράς, όπως η ΕΕ. Η ΕΕ είναι σε καλύτερη θέση από κάθε μεμονωμένο κράτος μέλος προκειμένου να διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα και την πληρότητα του συστήματος για την εν λόγω ανταλλαγή πληροφοριών.

Β. Λύσεις

Ποιες νομοθετικές και μη νομοθετικές επιλογές πολιτικής έχουν εξεταστεί; Υπάρχει προτιμώμενη επιλογή ή όχι; Γιατί;

Αξιολογήθηκαν διάφορες επιλογές πολιτικής με βάση τα κριτήρια της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και της συνοχής σε σύγκριση με το βασικό σενάριο. Η προτιμώμενη επιλογή είναι η απαίτηση προς τα κράτη μέλη i) να θεσπίσουν ρητώς την υποχρέωση των εθνικών φορολογικών αρχών τους να γνωστοποιούν υποχρεωτικά μηχανισμούς δυνητικά επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού με διασυνοριακή διάσταση· και ii) να διασφαλίσουν ότι οι εθνικές φορολογικές αρχές τους ανταλλάσσουν αυτόματα τις πληροφορίες αυτές με τις φορολογικές αρχές των άλλων κρατών μελών μέσω ενός μηχανισμού για τον σκοπό αυτό.

Ποιος υποστηρίζει την κάθε επιλογή;

Η πρωτοβουλία έτυχε γενικής υποστήριξης από κράτη μέλη, ΜΚΟ και ιδιώτες. Ομάδες ενδιαφερομένων και ενδιαμέσων από τον χώρο των επιχειρήσεων εξέφρασαν ανησυχίες για την έλλειψη σαφήνειας σχετικά με μια μελλοντική πρωτοβουλία και την πιθανή διοικητική επιβάρυνση.

Γ. Επιπτώσεις της προτιμώμενης επιλογής

Ποια είναι τα οφέλη της προτιμώμενης επιλογής (αν υπάρχουν, ειδάλλως των κυριότερων επιλογών);

Η απαίτηση να υποβάλλεται αναφορά στο πλαίσιο καθεστώτος υποχρεωτικής γνωστοποίησης θα μπορούσε να αποθαρρύνει τους ενδιαμέσους από την χρησιμοποίηση επιθετικών φορολογικών μηχανισμών. Ομοίως, οι φορολογούμενοι θα διστάζουν να δημιουργήσουν ή να χρησιμοποιήσουν τους μηχανισμούς αυτούς αν γνωρίζουν ότι οι εν λόγω μηχανισμοί θα πρέπει να δηλώνονται στο πλαίσιο καθεστώτος υποχρεωτικής γνωστοποίησης. Επί του παρόντος, οι φορολογικές αρχές έχουν περιορισμένη γνώση περί μη ημεδαπών ρυθμίσεων φορολογικού σχεδιασμού και τα στοιχεία αυτά θα μπορούσαν να τους παράσχουν έγκαιρη ενημέρωση, ώστε να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται γρήγορα με επιχειρησιακά μέτρα, νομοθετικές και/ή κανονιστικές αλλαγές. Επιπλέον, οι πληροφορίες αυτές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς αξιολόγησης των κινδύνων και ελέγχου.

Ποιο είναι το κόστος της προτιμώμενης επιλογής (αν υπάρχει, ειδάλλως των κυριότερων επιλογών);

Προβλέπεται ότι η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών θα μπορούσε να καλυφθεί σχετικά εύκολα με υφιστάμενα συστήματα υποβολής στοιχείων και ανταλλαγής πληροφοριών, όπως οι εκ των προτέρων φορολογικές αποφάσεις (advanced tax rulings), οι οποίες υφίστανται ήδη στο πλαίσιο της οδηγίας σχετικά με τη διοικητική συνεργασία. Οι δαπάνες για τους ενδιαμέσους θα πρέπει να είναι περιορισμένες, επειδή οι πληροφορίες που πρέπει να κοινοποιούνται στις εθνικές αρχές δυνάμει του καθεστώτος θα πρέπει να διατίθενται ήδη στα συνοπτικά ενημερωτικά δελτία που παρέχουν στους φορολογουμένους για την αποσαφήνιση του καθεστώτος.

Πώς θα επηρεαστούν οι επιχειρήσεις, οι ΜΜΕ και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις;

Η πρωτοβουλία θα επηρεάσει όλες τις επιχειρήσεις και θα δημιουργήσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού εντός της ΕΕ. Αναμένεται να υπάρξει μικρότερος άμεσος αντίκτυπος στις ΜΜΕ, δεδομένου ότι αυτές συμμετέχουν λιγότερο σε διασυνοριακές ρυθμίσεις επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού. Αντίθετα, οι μεγαλύτερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο είναι πολύ πιθανότερο να επηρεαστούν από τους προβλεπόμενους κανόνες.

Θα υπάρξουν σημαντικές επιπτώσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς και στις εθνικές διοικητικές αρχές;

Συνολικά, σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, η πρωτοβουλία αναμένεται να αντλήσει/συγκεντρώσει φορολογικά έσοδα μέσω της εισαγωγής μέτρων από τα κράτη μέλη για την καταπολέμηση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής εκ μέρους των κατοίκων τους και με την αποτροπή της χρήσης μηχανισμών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού.

Θα υπάρξουν άλλες σημαντικές επιπτώσεις;

Δεδομένου ότι το μέτρο περιλαμβάνεται επίσης στις διεθνείς συστάσεις που έχουν εγκριθεί από την G20, η υλοποίηση αυτής της πρωτοβουλίας διασφαλίζει τη συμμόρφωση της ΕΕ.

Δ. Συνέχεια

Πότε θα επανεξεταστεί η πολιτική;

Σύμφωνα με το άρθρο 27 της οδηγίας σχετικά με τη διοικητική συνεργασία, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με τη λειτουργία της οδηγίας κάθε πέντε έτη. Η πρώτη έκθεση αναμένεται έως την 1η Ιανουαρίου 2018. Η επί του παρόντος προτεινόμενη τροποποίηση της οδηγίας σχετικά με τη διοικητική συνεργασία για κανόνες υποχρεωτικής γνωστοποίησης για τους ενδιαμέσους θα αξιολογηθεί κατά την επανεξέταση που θα ολοκληρωθεί έως την 1η Ιανουαρίου 2023.