Δελτίο συνοπτικής παρουσίασης

Εκτίμηση επιπτώσεων της πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την παρακολούθηση και τη δήλωση των εκπομπών CO2 και της κατανάλωσης καυσίμου από τα νέα βαρέα οχήματα

Α. Ανάγκη ανάληψης δράσης

Γιατί; Ποιο είναι το πρόβλημα που εξετάζεται;

Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και η κατανάλωση καυσίμου από τα νέα βαρέα οχήματα που διατίθενται σήμερα στην αγορά της ΕΕ ούτε παρακολουθούνται ούτε δηλώνονται. Αυτό το χάσμα γνώσεων έχει τις εξής συνέπειες: 1) χαμένες ευκαιρίες χάραξης πολιτικών για τη μείωση του κόστους καυσίμων για τους μεταφορείς, που είναι ως επί το πλείστον μικρομεσαίες επιχειρήσεις, 2) αυξημένος ανταγωνισμός για τους κατασκευαστές οχημάτων, 3) εμπόδια στην προσπάθεια του κλάδου των βαρέων οχημάτων να συνεισφέρει στους στόχους της ΕΕ ως προς τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Τι αναμένεται να επιτευχθεί με την παρούσα πρωτοβουλία;

Η παρακολούθηση και η δήλωση της ειδικής κατανάλωσης καυσίμου και των εκπομπών CO2 από τα βαρέα οχήματα θα αποκαθιστούσαν την ανεπάρκεια της αγοράς, με αύξηση της διαφάνειας και κάλυψη του χάσματος γνώσεων με αξιόπιστα και συγκρίσιμα δεδομένα. Αυτό θα επέτρεπε τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων αγοράς και θα προωθούσε την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη ορθολογικών πολιτικών ώστε να διαδοθεί η χρήση οχημάτων υψηλότερης απόδοσης ως προς την κατανάλωση καυσίμου.

Ποια είναι η προστιθέμενη αξία της δράσης σε επίπεδο ΕΕ; 

Η ύπαρξη πολλών συστημάτων παρακολούθησης σε εθνικό επίπεδο θα είχε ως αποτέλεσμα χαμηλή συγκρισιμότητα και πληρότητα δεδομένων. Αυτό θα οδηγούσε σε περιορισμό της διαφάνειας και κατακερματισμό της αγοράς της ΕΕ. Η χρήση μιας κοινής βάσης δεδομένων, αντιθέτως, θα καθιστούσε τα δεδομένα παρακολούθησης διαθέσιμα προς χρήση από τους αγοραστές και τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο.

Β. Λύσεις

Ποιες νομοθετικές και μη νομοθετικές επιλογές πολιτικής έχουν εξεταστεί; Υπάρχει προτιμώμενη επιλογή ή όχι; Γιατί; 

Με την έναρξη ισχύος του κανονισμού περί πιστοποίησης, οι εκπομπές CO2 και η κατανάλωση καυσίμου όλων των νέων φορτηγών θα πρέπει να υπολογίζονται με το εργαλείο προσομοίωσης VECTO. Εξετάστηκαν διάφορες επιλογές σχετικά με το αν και με ποιον τρόπο θα έπρεπε να δηλώνονται και να παρακολουθούνται τα στοιχεία αυτά σε επίπεδο ΕΕ. Το βασικό σενάριο συνίσταται στο να μη γίνουν ενέργειες σε επίπεδο ΕΕ. Οι νομοθετικές επιλογές που εξετάστηκαν είναι οι εξής: 1) δήλωση από τις εθνικές αρχές, 2) δήλωση από τους κατασκευαστές βαρέων οχημάτων και 3) συνδυασμός δήλωσης από τις εθνικές αρχές και από τους κατασκευαστές.

Η επιλογή 3 είναι προτιμότερη. Είναι η πιο αποτελεσματική, ιδίως επειδή διασφαλίζει την ψηφιακή ροή των πληροφοριών και παρέχει κάλυψη των δεδομένων τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο, με χαμηλό διοικητικό κόστος.

Ποιος υποστηρίζει την κάθε επιλογή; 

Επαγγελματικές οργανώσεις, ιδιωτικές επιχειρήσεις, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και δημόσιες αρχές εξέφρασαν υποστήριξη για τις επιλογές 1 και 3. Η επιλογή 3 προτιμάται επίσης από τα άτομα και τους διεθνείς οργανισμούς, ενώ έχει την υποστήριξη των περισσότερων ενδιαφερόμενων μερών.

Η επιλογή 2 υποστηρίζεται κυρίως από ορισμένες επαγγελματικές οργανώσεις.

Γ. Επιπτώσεις της προτιμώμενης επιλογής

Ποια είναι τα οφέλη της προτιμώμενης επιλογής (αν υπάρχει, ειδάλλως των κυριότερων επιλογών); 

Η επιλογή αυτή αναμένεται να ενισχύσει τον ανταγωνισμό για την παραγωγή οχημάτων με μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση και να δώσει κίνητρα για την ανάπτυξη καινοτομίας. Οι συνέπειες της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης στις μεταφορές αναμένεται να επεκταθούν –εν μέρει τουλάχιστον– στους περισσότερους τομείς της οικονομίας της ΕΕ: η μείωση του λειτουργικού κόστους των μεταφορών λόγω των καυσίμων θα επιφέρει μείωση των τιμών των μεταφορών και, κατά συνέπεια, μείωση του κόστους σε άλλους τομείς με όφελος εν τέλει για τους καταναλωτές της ΕΕ.

Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αναμένεται να σημειωθούν οφέλη για την απασχόληση.

Η προσθετική βελτίωση της απόδοσης των αγοραζόμενων οχημάτων θα πρέπει να οδηγήσει σε μείωση των εκπομπών CO2. Οι υπόλοιπες εκπομπές αναμένεται να επηρεαστούν θετικά αλλά σε αμελητέο βαθμό.

Ποιο είναι το κόστος της προτιμώμενης επιλογής (αν υπάρχει, ειδάλλως των κυριότερων επιλογών); 

Το μόνο οικονομικό κόστος είναι διοικητικές δαπάνες. Αυτές αναμένεται να είναι αμελητέες, καθώς υπολογίζονται σε 1 ευρώ ανά όχημα.

Πώς θα επηρεαστούν οι μεγάλες, οι μικρομεσαίες και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις;

Οι περισσότερες μεταφορικές επιχειρήσεις της ΕΕ είναι ΜΜΕ που χρησιμοποιούν λίγα μόνο οχήματα. Αυτές αναμένεται να ωφεληθούν από την παρακολούθηση. Η βελτίωση της διαφάνειας ως προς τις επιδόσεις κατανάλωσης καυσίμου των βαρέων οχημάτων θα επιτρέψει τη λήψη καλύτερα τεκμηριωμένων αποφάσεων αγοράς ώστε να εξασφαλιστεί εξοικονόμηση καυσίμου.

Θα υπάρξουν σημαντικές επιπτώσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς και στις εθνικές διοικητικές αρχές;

Εκτός από το διοικητικό κόστος ύψους περίπου 3 500 EUR ανά έτος, τα κράτη μέλη αναμένεται να ωφεληθούν από τη διαθεσιμότητα στοιχείων παρακολούθησης των βαρέων οχημάτων για τη χάραξη πολιτικών με στόχο τη μείωση των εκπομπών, για παράδειγμα ειδικές φορολογικές ρυθμίσεις ή σχέδια παροχής κινήτρων, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής τελών στους χρήστες του οδικού δικτύου και των δημοσίων συμβάσεων.

Θα υπάρξουν άλλες σημαντικές επιπτώσεις; 

Οι συνέπειες για τον ανταγωνισμό και σε διεθνές επίπεδο μεσομακροπρόθεσμα αναμένεται να είναι θετικές.

Δ. Παρακολούθηση

Πότε θα επανεξεταστεί η πολιτική;

Μετά από περίοδο εφαρμογής 5 ετών.