Η αναθεωρημένη Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας 1 προβλέπει ένα νέο πλαίσιο για τον καθορισμό των διμερών σχέσεων με τους εταίρους. Οι εν λόγω σχέσεις πρόκειται να αποτυπωθούν σε ένα πολιτικό έγγραφο με τίτλο «Προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης». Το εν λόγω πολιτικό έγγραφο θέτει τα θεμέλια των σχέσεων με μια χώρα, καθώς τα δύο μέρη συμφωνούν επί μιας περιορισμένης δέσμης στοχευμένων προτεραιοτήτων για τα επόμενα έτη.

Η προσέγγιση αυτή συνάδει με τη νέα συνολική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας 2 , η οποία παρουσιάστηκε από την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας τον Ιούνιο του 2016. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής ολόκληρη η εργαλειοθήκη της ΕΕ χρησιμοποιείται με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο για την αύξηση του αντικτύπου και της προβολής της στήριξης της Ένωσης.

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων της ΕΕ και της Αιγύπτου, στην προώθηση των αμοιβαίων συμφερόντων τους και στη διασφάλιση μακροπρόθεσμης σταθερότητας και στις δύο πλευρές της Μεσογείου. Έχουν ως γνώμονα την αμοιβαία δέσμευση στις οικουμενικές αξίες της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης θα πρέπει να συμβάλλουν στην ικανοποίηση των προσδοκιών των λαών και στις δύο πλευρές της Μεσογείου. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να συμβάλλουν στη διασφάλιση κοινωνικής δικαιοσύνης, ευκαιριών αξιοπρεπούς απασχόλησης, οικονομικής ευημερίας και σημαντικά βελτιωμένων συνθηκών διαβίωσης. Με αυτόν τον τρόπο θα παγιώσουν τη σταθερότητα της Αιγύπτου και της ΕΕ. Η ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς, που βασίζεται στην καινοτομία, και η αποτελεσματική και συμμετοχική διακυβέρνηση, που διέπεται από το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, αποτελούν καίριες πτυχές των εν λόγω στόχων. Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης λαμβάνουν επίσης υπόψη τον ρόλο της ΕΕ και της Αιγύπτου ως διεθνών παραγόντων και αποσκοπούν στην αύξηση της διμερούς συνεργασίας τους, καθώς και της συνεργασίας τους σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.

Τον Σεπτέμβριο του 2015 η ΕΕ και η Αίγυπτος συμμετείχαν στη Διάσκεψη κορυφής του ΟΗΕ που ενέκρινε την Ατζέντα του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη, με επίκεντρο τους 17 στόχους βιώσιμης ανάπτυξης. Η Ατζέντα του 2030 προβλέπει ένα κοινό πλαίσιο και ένα κοινό όραμα για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την εξάλειψη της φτώχειας. Καθώς η ατζέντα είναι οικουμενική, η έγκρισή της παρέχει ισχυρή βάση για περαιτέρω πολιτική σύγκλιση στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης και των προτεραιοτήτων της. Η «Στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης – Όραμα για το 2030» της Αιγύπτου συνεισφέρει στην υλοποίηση αυτής της οικουμενικής ατζέντας. Η ΕΕ λαμβάνει επίσης μέτρα για την υλοποίηση της Ατζέντας του 2030 μέσω των εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών της. Η ΕΕ και η Αίγυπτος θα συνεργαστούν για την επίτευξη των στόχων που ορίζονται, μεταξύ άλλων, στην Ατζέντα του 2030 για την ανάπτυξη.

Η ανανεωμένη εταιρική σχέση θα διέπεται από τις κατωτέρω γενικές προτεραιότητες:

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Αιγύπτου συνάδουν με τις προτεραιότητες και τους όρους που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο το οποίο συμφωνήθηκε στην αναθεωρημένη Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας. Οι εν λόγω προτεραιότητες αφορούν την πολιτική και οικονομική σταθεροποίηση της γειτονίας και τη σταθεροποίηση της κατάστασης ασφαλείας της. Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης συνάδουν επίσης με τη συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Αιγύπτου, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2004 3 .

Οι προτεινόμενες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Αιγύπτου αντικατοπτρίζουν τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις της ΕΕ έναντι των μεσογειακών εταίρων της. Εντούτοις, οι προτεραιότητες είναι επίσης πλήρως ευθυγραμμισμένες με τη συνολική στρατηγική της ΕΕ που εγκρίθηκε πρόσφατα και με την έκκλησή της για ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά την αντιμετώπιση των κρίσεων. Η στρατηγική καλύπτει τις πολιτικές της ΕΕ στους τομείς της ανθρωπιστικής βοήθειας, της ανάπτυξης, της μετανάστευσης, του εμπορίου, των επενδύσεων, των υποδομών, της εκπαίδευσης, της υγείας και της έρευνας.

Το έγγραφο λαμβάνει υπόψη:

Η παρούσα πρόταση βασίζεται στο άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Είναι πρόταση απόφασης του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί στο Συμβούλιο Σύνδεσης ΕΕ-Αιγύπτου το οποίο συστάθηκε με την ευρωμεσογειακή συμφωνία. Η εν λόγω θέση πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με σύσταση για την έγκριση των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης.

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης πρόκειται να εγκριθούν σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΕ-Αιγύπτου το πρώτο εξάμηνο του 2017. Η συνεδρίαση θα λάβει χώρα μετά την έγκριση, εκ μέρους του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της θέσης που πρέπει να ληφθεί στο Συμβούλιο Σύνδεσης ΕΕ-Αιγύπτου βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ. Μετά την έγκρισή τους, οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης θα αποτελούν τη βάση που θα χρησιμοποιηθεί για τον προγραμματισμό των προτεραιοτήτων της στήριξης της Ένωσης στο πλαίσιο του κανονισμού για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας.

Δεδομένου ότι οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης αφορούν τις σχέσεις μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να τις εγκρίνουν σε εθνικό επίπεδο.

Σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ, προτού εγκριθούν οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης στο Συμβούλιο Σύνδεσης ΕΕ-Αιγύπτου πρέπει να έχει εγκριθεί η θέση του Συμβουλίου της ΕΕ.

Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2015, σχετικά με την αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας 4 επιβεβαιώθηκε η πρόθεση του Συμβουλίου «να αρχίσει μια νέα φάση συνεργασίας με τους εταίρους το 2016, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στον καθορισμό νέων προτεραιοτήτων εταιρικής σχέσης, κατά περίπτωση, με επίκεντρο τις συμφωνηθείσες προτεραιότητες και τα συμφέροντα».

Για την επίτευξη της εν λόγω συνεργασίας, οι προσαρτώμενες δεσμεύσεις αποτελούν το πλέον κατάλληλο μέσο: ένα μνημόνιο συνεννόησης δεν θα τύγχανε του αναγκαίου επιπέδου στήριξης που απαιτείται από τα «προγράμματα δράσης ή τα διάφορα άλλα ισοδύναμα έγγραφα που καθορίζονται με κοινή συμφωνία», τα οποία αναφέρονται 5 στο άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας ως τα βασικά στοιχεία αναφοράς για τον προσδιορισμό των προτεραιοτήτων της στήριξης της Ένωσης.

Άνευ αντικειμένου.

Τα παρόντα κείμενα καταρτίστηκαν κατόπιν στενής διαβούλευσης με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής και με τους εκπροσώπους των κρατών μελών στην ομάδα εργασίας του Συμβουλίου της ΕΕ για το Μαγκρέμπ και το Μασρέκ, καθώς και κατόπιν συζητήσεων με τα αντίστοιχα όργανα της Αιγύπτου.

Οι διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους φορείς της κοινωνίας των πολιτών πραγματοποιήθηκαν στο Κάιρο και στις Βρυξέλλες από τον Φεβρουάριο του 2016. Οι βασικές εισηγήσεις που ελήφθησαν αφορούσαν την ανάγκη να συνεχιστεί η προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης της Αιγύπτου. Ένα άλλο σημαντικό θέμα ήταν η ανάγκη να λάβουν τη μορφή νομοθετικών διατάξεων οι εγγυήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες που κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα της Αιγύπτου. Όλα αυτά τα θέματα ελήφθησαν υπόψη στο προσαρτώμενο κείμενο.

Οι εν λόγω διαβουλεύσεις πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους προσανατολισμούς που καθορίζονται στην αναθεωρημένη Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας.

Το σύνολο της σχετικής θεματικής εμπειρογνωσίας ήταν διαθέσιμο εσωτερικά, είτε στην έδρα της ΕΕ στις Βρυξέλλες είτε στην αντιπροσωπεία της ΕΕ στην Αίγυπτο στο Κάιρο.

Άνευ αντικειμένου.

Άνευ αντικειμένου.

Δεν υπάρχουν επιπτώσεις για τα θεμελιώδη δικαιώματα στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα στην Αίγυπτο, οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι θετικές, δεδομένου ότι στις δεσμεύσεις της κυβέρνησης της Αιγύπτου που προβλέπονται στις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η προαγωγή της δημοκρατίας, των θεμελιωδών ελευθεριών και των ανθρώπινων δικαιωμάτων ως συνταγματικών δικαιωμάτων για όλους τους πολίτες της, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Αντιστοίχως, η ΕΕ έχει δεσμευτεί να παράσχει υποστήριξη στην Αίγυπτο για να λάβουν αυτές οι δεσμεύσεις τη μορφή νομοθετικών διατάξεων.

Επιπλέον, η ΕΕ θα υποστηρίξει και θα ενισχύσει την ικανότητα της Αιγύπτου να προστατεύει τα δικαιώματα των μεταναστών και να παρέχει προστασία σε όσους την δικαιούνται, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, καθώς και τις προσπάθειές της να προστατεύσει τις περιθωριοποιημένες ομάδες από τις ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις των οικονομικών μεταρρυθμίσεων μέσω διχτυών κοινωνικής ασφάλειας και μέσω της κοινωνικής προστασίας. Επιπλέον, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα εξακολουθήσουν να προωθούν την αγροτική και αστική ανάπτυξη, καθώς και να βελτιώνουν την παροχή βασικών υπηρεσιών, με έμφαση στον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης (συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης) και των συστημάτων υγείας. Η χειραφέτηση των νέων και των γυναικών και η ενθάρρυνση της συμμετοχής τους στην οικονομία και στη διακυβέρνηση συγκαταλέγονται στις αρχές της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου.

Η ΕΕ και η Αίγυπτος δεσμεύονται, σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, να συμβάλλουν αποτελεσματικά στη διαδικασία οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Τέλος, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα εμβαθύνουν επίσης τον μεταξύ τους πολιτικό διάλογο σχετικά με τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Δεν υπάρχουν πρόσθετες δημοσιονομικές επιπτώσεις πέραν αυτών που ορίζονται σε προηγούμενες διεθνείς δεσμεύσεις της ΕΕ. Τυχόν πρόσθετες δημοσιονομικές επιπτώσεις θα καθοριστούν σε χωριστές προτάσεις, όπως το ενιαίο πλαίσιο στήριξης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας για την περίοδο 2017-2020.

Η εφαρμογή των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Αιγύπτου θα υπόκειται σε τακτική παρακολούθηση στο πλαίσιο των μηχανισμών επανεξέτασης και της διμερούς συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου όπως προβλέπεται στην υφιστάμενη συμφωνία σύνδεσης.

Ι. Εισαγωγή

Το γενικό πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου καθορίζεται από τη συμφωνία σύνδεσης που υπεγράφη το 2001 και τέθηκε σε ισχύ το 2004. Μολονότι όλα τα στοιχεία της συμφωνίας σύνδεσης εξακολουθούν να ισχύουν, το παρόν έγγραφο καθορίζει τις προτεραιότητες που ορίστηκαν από κοινού μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου βάσει της αναθεωρημένης Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας και οι οποίες θα διέπουν την εταιρική σχέση για τα επόμενα 3 έτη.

Αυτές οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης έχουν ως στόχο την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων της ΕΕ και της Αιγύπτου, την προώθηση των αμοιβαίων συμφερόντων τους και τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης σταθερότητας και στις δύο πλευρές της Μεσογείου. Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης βασίζονται στην αμοιβαία δέσμευση όσον αφορά τις οικουμενικές αξίες της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Έχουν επίσης ως στόχο να ενισχύσουν τη συνεργασία για την υποστήριξη της «Στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης - Όραμα για το 2030» της Αιγύπτου.

ΙΙ. Προτεινόμενες προτεραιότητες

Οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης θα πρέπει να συμβάλλουν στην ικανοποίηση των προσδοκιών των λαών και στις δύο πλευρές της Μεσογείου, ιδίως όσον αφορά τη διασφάλιση κοινωνικής δικαιοσύνης, ευκαιριών αξιοπρεπούς απασχόλησης, οικονομικής ευημερίας και σημαντικά βελτιωμένων συνθηκών διαβίωσης, παγιώνοντας έτσι τη σταθερότητα της Αιγύπτου και της ΕΕ. Η ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς, που βασίζεται στην καινοτομία, και η αποτελεσματική και συμμετοχική διακυβέρνηση, που διέπεται από το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, αποτελούν καίριες πτυχές των εν λόγω στόχων. Οι προτεραιότητες λαμβάνουν επίσης υπόψη τους αντίστοιχους ρόλους της ΕΕ και της Αιγύπτου ως διεθνών παραγόντων και αποσκοπούν στην ενίσχυση τόσο της διμερούς συνεργασίας τους όσο και της συνεργασίας τους σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο. Ως εκ τούτου, η ανανεωμένη εταιρική σχέση θα διέπεται από τις κατωτέρω γενικές προτεραιότητες:

1. Βιώσιμη σύγχρονη οικονομία και κοινωνική ανάπτυξη της Αιγύπτου

Ως βασικοί εταίροι, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα συνεργαστούν για την προώθηση των κοινωνικοοικονομικών στόχων που ορίζονται στη «Στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης - Όραμα για το 2030» της Αιγύπτου, με σκοπό να οικοδομηθεί μια σταθερή και ευημερούσα Αίγυπτος.

α) Οικονομικός εκσυγχρονισμός και επιχειρηματικότητα

Η Αίγυπτος έχει δεσμευτεί για την επίτευξη μακροπρόθεσμης κοινωνικοοικονομικής βιωσιμότητας, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για τη χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, ιδίως για τους νέους και τις γυναίκες, ενθαρρύνοντας, μεταξύ άλλων, την ενσωμάτωση της άτυπης στην επίσημη οικονομία. Όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα, οι ενέργειες που θα ληφθούν περιλαμβάνουν μέτρα που μπορούν να οδηγήσουν στη δημιουργία μεγαλύτερων δημοσιονομικών περιθωρίων για την καλύτερη εφαρμογή της στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης της χώρας, την προώθηση της μεταρρύθμισης των επιδοτήσεων και της φορολογίας, την ενίσχυση του ρόλου του ιδιωτικού τομέα και τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος για την προσέλκυση περισσότερων ξένων επενδύσεων, μεταξύ άλλων μέσω της υιοθέτησης μιας πιο ανοιχτής και ανταγωνιστικής εμπορικής πολιτικής, της πλήρους αξιοποίησης του ψηφιακού μερίσματος και της υποστήριξης βασικών έργων υποδομών, όπως η ανάπτυξη ενός αποδοτικού συστήματος μεταφορών. Επιπλέον, η ΕΕ θα υποστηρίξει τις προσπάθειες της Αιγύπτου για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και τη χρηστή διακυβέρνηση, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης στατιστικών υψηλής ποιότητας και λαμβάνοντας υπόψη την ψηφιακή επανάσταση και τα νέα επιχειρηματικά και κοινωνικά μοντέλα που σχετίζονται με αυτήν. 

Στο πλαίσιο της Στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης της Αιγύπτου δίνεται ιδιαίτερη σημασία στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και στα «πολύ μεγάλα έργα», όπως το αναπτυξιακό έργο της Διώρυγας του Σουέζ, το έργο «Χρυσό Τρίγωνο» για τους ορυκτούς πόρους στην Άνω Αίγυπτο και την ανάκτηση τεσσάρων εκατομμυρίων εκταρίων για τη γεωργία και την αστικοποίηση, καθώς και στην αιγυπτιακή τράπεζα γνώσεων (Egyptian Knowledge Bank), ως παράγοντες που συμβάλλουν σημαντικά στη διαδικασία μακροπρόθεσμης κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης. Δεδομένης της σημασίας που έχει η ανάπτυξη των ΜΜΕ για τη χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, ο τομέας αυτός θα εξακολουθήσει να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη συνεργασία της ΕΕ με την Αίγυπτο. Η ΕΕ θα εξετάσει επίσης τρόπους για την προώθηση των δυνατοτήτων κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης του αναπτυξιακού έργου της Διώρυγας του Σουέζ (Suez Canal Hub). Επιπλέον, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα συνεργαστούν σε όλους τους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας, καθώς και για την προώθηση των ψηφιακών τεχνολογιών και υπηρεσιών. Σε αυτό το πλαίσιο, η Αίγυπτος και η ΕΕ υπογράμμισαν το ενδιαφέρον τους για την εντατικοποίηση της συνεργασίας τους σε μια σειρά σχετικών δραστηριοτήτων έρευνας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο των προγραμμάτων «Ορίζοντας 2020» και Erasmus +.

Λόγω της ποικιλόμορφης κληρονομιάς της Αιγύπτου, η αξία της οποίας είναι ανεκτίμητη, και της σημαντικής συμβολής του πολιτιστικού τομέα (που συνδέεται στενά με τον τουρισμό) στο ΑΕΠ, την απασχόληση και τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας, αλλά και στην κοινωνία γενικότερα, ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη σχέση μεταξύ του πολιτισμού, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της τοπικής οικονομικής ανάπτυξης.

β) Εμπόριο και επενδύσεις

Η ΕΕ και η Αίγυπτος είναι σημαντικοί εμπορικοί εταίροι. Έχουν δεσμευτεί να ενισχύσουν την υφιστάμενη εμπορική και επενδυτική σχέση τους και να διασφαλίσουν την εφαρμογή των εμπορικών διατάξεων της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Αιγύπτου για τη δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών (ΖΕΣ) με τρόπο που επιτρέπει την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της στο έπακρο. Μολονότι η ΕΕ έχει ήδη προτείνει την ιδέα μιας ολοκληρωμένης πρωτοβουλίας σφαιρικής και εις βάθος συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών (DCFTA) για την εμβάθυνση, αλλά και διεύρυνση της υφιστάμενης ζώνης ελεύθερων συναλλαγών, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα προσδιορίσουν επίσης από κοινού άλλες κατάλληλες προσεγγίσεις για τη βελτίωση των εμπορικών σχέσεων.

γ) Κοινωνική ανάπτυξη και κοινωνική δικαιοσύνη

Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της για τη μεταρρύθμιση και την προώθηση της κοινωνικής ανάπτυξης και της κοινωνικής δικαιοσύνης, για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και δημογραφικών προκλήσεων που βιώνει και για την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας, το οποίο θα προαγάγει την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Εν προκειμένω, η ΕΕ θα υποστηρίξει τις προσπάθειες της Αιγύπτου για την προστασία των περιθωριοποιημένων ομάδων από τις ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις των οικονομικών μεταρρυθμίσεων μέσω διχτυών κοινωνικής ασφάλειας και μέσω της κοινωνικής προστασίας. Επιπλέον, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα εξακολουθήσουν να προωθούν την αγροτική και αστική ανάπτυξη, καθώς και να βελτιώνουν την παροχή βασικών υπηρεσιών, με έμφαση στον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης (συμπεριλαμβανομένης της τεχνικής και επαγγελματικής κατάρτισης) και των συστημάτων υγείας. Η ΕΕ θα μοιραστεί την πείρα που έχει αποκομίσει για τη θέσπιση κάλυψης υγειονομικής περίθαλψης χωρίς αποκλεισμούς και τη βελτίωση των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης.

δ) Ενεργειακή ασφάλεια, περιβάλλον και δράση για το κλίμα

Η ΕΕ και η Αίγυπτος θα συνεργαστούν στον τομέα της διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας, με ιδιαίτερη έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και σε δράσεις στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης. Κατόπιν αιτήματος της αιγυπτιακής κυβέρνησης, η ΕΕ θα υποστηρίξει τις προσπάθειες της Αιγύπτου να επικαιροποιήσει την ολοκληρωμένη ενεργειακή στρατηγική της, η οποία αποσκοπεί να καλύψει τις ανάγκες της χώρας στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης και να περιορίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Επιπλέον, η ανακάλυψη υπεράκτιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Αίγυπτο παρέχει σημαντικό περιθώριο για τη δημιουργία συνεργειών μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου στον τομέα των συμβατικών πηγών ενέργειας, δεδομένων των υφιστάμενων υποδομών υγροποίησης στην Αίγυπτο. Με τον τρόπο αυτό θα καταστεί δυνατή η αύξηση της προβλεψιμότητας της παραγωγής ενέργειας προς το συμφέρον τόσο της Αιγύπτου —λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές ανάγκες κατανάλωσης της χώρας και τις δυνατότητες αύξησης των εσόδων (μεταξύ άλλων για το επιχειρηματικό περιβάλλον και την κοινωνική ανάπτυξη)— όσο και της ΕΕ, καθώς θα διαφοροποιήσει τον ενεργειακό εφοδιασμό της. Η ενίσχυση του ενεργειακού διαλόγου μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου θα συμβάλει στον εντοπισμό καίριων τομέων συνεργασίας (όπως τεχνική βοήθεια για τη δημιουργία περιφερειακού ενεργειακού κόμβου), στη διεξαγωγή κοινών ερευνών, στην ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών, στις μεταφορές τεχνολογίας και στην προώθηση της υποπεριφερειακής συνεργασίας (εντός της Μεσογείου), αναγνωρίζοντας παράλληλα την ανάγκη προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων της Μεσογείου.

Η ΕΕ και η Αίγυπτος θα συνεργαστούν για την προώθηση δράσεων για το κλίμα και το περιβάλλον με γνώμονα την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις των δύο μερών μετά την έγκριση της συμφωνίας των Παρισίων για την κλιματική αλλαγή, η ΕΕ θα υποστηρίξει την εφαρμογή των εθνικά καθορισμένων προθέσεων συνεισφοράς της Αιγύπτου στους τομείς του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν. Επιπλέον, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα συνεργαστούν για την επίτευξη των στόχων που ορίζονται, μεταξύ άλλων, στην Ατζέντα του 2030 για την ανάπτυξη και στο Πλαίσιο Σεντάι για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών.

Η Αίγυπτος και η ΕΕ θα διερευνήσουν τις δυνατότητες συνεργασίας τους σε τομείς όπως η βιώσιμη διαχείριση των πόρων, συμπεριλαμβανομένων των υδάτινων πόρων, η διατήρηση της βιοποικιλότητας, η αποχέτευση, η διαχείριση των στερεών αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των βιομηχανικών ρύπων, η διαχείριση των χημικών ουσιών και των επικίνδυνων αποβλήτων, καθώς και η καταπολέμηση της απερήμωσης και της υποβάθμισης του εδάφους. Η Αίγυπτος και η ΕΕ διερευνούν επίσης τις ευκαιρίες που προβλέπονται στην υπουργική δήλωση της Ένωσης για τη Μεσόγειο (UfM) σχετικά με τη γαλάζια οικονομία μέσω της διευκόλυνσης για την ΟΘΠ/την κλιματική αλλαγή 1 . Κάποιοι από τους πιθανούς τομείς συνεργασίας που εξετάζονται είναι οι ευφυείς θαλάσσιοι λιμένες, οι συνεργατικοί σχηματισμοί του τομέα της θάλασσας, η ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών και η θαλάσσια αλιεία.

2. Εταίροι σε θέματα εξωτερικής πολιτικής

Η ενίσχυση της συνεργασίας ΕΕ-Αιγύπτου σε θέματα εξωτερικής πολιτικής σε διμερές, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο είναι συμφέρουσα και για τις δύο πλευρές.

Σταθεροποίηση των χωρών της κοινής γειτονίας και πέραν αυτής

Η Αίγυπτος μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις αξιοποιώντας την έδρα της στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και στο Συμβούλιο Ειρήνης και Ασφάλειας της Αφρικανικής Ένωσης. Η Αίγυπτος φιλοξενεί επίσης την έδρα του Συνδέσμου των Αραβικών Κρατών (ΣΑΚ), με τον οποίο η ΕΕ σκοπεύει να εμβαθύνει και να διευρύνει τη συνεργασία της. Η Αίγυπτος και η ΕΕ θα επιδιώξουν την ενίσχυση της συνεργασίας τους και την επίτευξη κοινής αντίληψης σε διάφορα ζητήματα, μεταξύ άλλων και στο πολυμερές επίπεδο. Η εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου είναι σημαντική για τη σταθερότητα και την ευημερία στη Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο περιφερειακών φόρουμ, θα έχει ως στόχο να συνεισφέρει στην επίλυση των συγκρούσεων, στην οικοδόμηση της ειρήνης και στην αντιμετώπιση των πολιτικών και οικονομικών προκλήσεων που βιώνουν οι εν λόγω περιφέρειες. Επιπλέον, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα ενισχύσουν τη μεταξύ τους ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με σημαντικές περιφερειακές και διεθνείς προκλήσεις που επηρεάζουν και τις δύο πλευρές.

Συνεργασία στους τομείς της διαχείρισης κρίσεων και της ανθρωπιστικής βοήθειας

Η ΕΕ και η Αίγυπτος θα εντείνουν τη συνεργασία τους και τις διαβουλεύσεις και θα ανταλλάξουν τις εμπειρίες τους στους τομείς της διαχείρισης και πρόληψης κρίσεων, τόσο σε διμερές όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, για την αντιμετώπιση των σύνθετων προκλήσεων για την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ανάπτυξη που απορρέουν από συγκρούσεις και φυσικές καταστροφές, τόσο εντός της κοινής γειτονίας τους όσο και πέραν αυτής.

3. Ενίσχυση της σταθερότητας

Η σταθεροποίηση είναι μια κοινή πρόκληση για την ΕΕ και την Αίγυπτο. Η δημιουργία ενός σύγχρονου, δημοκρατικού κράτους που μεριμνά για τη δίκαιη κατανομή των οφελών σε όλους είναι καθοριστικής σημασίας για την επίτευξη του σκοπού αυτού. Τα ανθρώπινα δικαιώματα —ατομικά, πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα, όπως ορίζεται στο διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Σύνταγμα της Αιγύπτου— αποτελούν κοινή αξία και τον ακρογωνιαίο λίθο ενός σύγχρονου δημοκρατικού κράτους. Ως εκ τούτου, η Αίγυπτος και η ΕΕ δεσμεύονται να προαγάγουν τη δημοκρατία, τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα, που συνιστούν συνταγματικά δικαιώματα όλων των πολιτών τους, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις τους. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ θα παράσχει υποστήριξη στην Αίγυπτο για να λάβουν τα δικαιώματα αυτά τη μορφή νομοθετικών διατάξεων.

α) Ένα σύγχρονο δημοκρατικό κράτος

Η Αίγυπτος και η ΕΕ δεσμεύονται να διασφαλίζουν τη λογοδοσία, το κράτος δικαίου, τον πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των πολιτών τους. Η ΕΕ θα υποστηρίξει τις προσπάθειες της Αιγύπτου να ενισχύσει την ικανότητα των κρατικών φορέων της για την αποτελεσματική μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα, να ενισχύσει την ικανότητα των οργάνων επιβολής του νόμου να εκτελούν τα καθήκοντά τους που αφορούν την παροχή ασφάλειας για όλους, καθώς και να αναπτύξει τις συνταγματικές αρμοδιότητες του νέου Κοινοβουλίου. Περαιτέρω, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα βελτιώσουν τη συνεργασία τους για τον εκσυγχρονισμό του τομέα της δικαιοσύνης και την αύξηση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη για όλους τους πολίτες μέσω της παροχής νομικής συνδρομής και της ίδρυσης ειδικών δικαστηρίων, τη μεταρρύθμιση της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και την καταπολέμηση της διαφθοράς. Η ΕΕ και η Αίγυπτος θα εξετάσουν επίσης το ενδεχόμενο ανάπτυξης δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές και αστικές υποθέσεις. Η κοινοβουλευτική συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου, ιδίως μέσω διαρθρωμένων ανταλλαγών μεταξύ των κοινοβουλευτικών επιτροπών και ομάδων, θα ενισχύσει τον συντονισμό και θα προαγάγει την αμοιβαία κατανόηση. Η ΕΕ θα υποστηρίξει επίσης τις προσπάθειες της Αιγύπτου να ενισχύσει τις τοπικές αρχές όσον αφορά τον σχεδιασμό και την παροχή δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και την περαιτέρω εξασφάλιση της ισότητας οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών ευκαιριών, και να προαγάγει την κοινωνική ένταξη όλων.

β) Ασφάλεια και τρομοκρατία

Η ασφάλεια αποτελεί κοινό στόχο. Η τρομοκρατία και ο βίαιος εξτρεμισμός που οδηγεί στην τρομοκρατία απειλούν τον κοινωνικό ιστό των εθνών και στις δύο πλευρές της Μεσογείου. Τα φαινόμενα αυτά απειλούν σοβαρά την ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών μας. Η καταπολέμηση αυτών των απειλών συνιστά κοινό στόχο της ΕΕ και της Αιγύπτου, οι οποίες μπορούν να συνεργαστούν μέσω σφαιρικής προσέγγισης που θα αντιμετωπίζει τα βαθύτερα αίτια της τρομοκρατίας με τον δέοντα σεβασμό προς τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, με στόχο την επιτυχημένη καταπολέμηση και πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης και την προώθηση της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης. Η ΕΕ και η Αίγυπτος εμμένουν στη δέσμευσή τους να συνεργάζονται για την καταπολέμηση του εξτρεμισμού και κάθε μορφής διακρίσεων, συμπεριλαμβανομένης της ισλαμοφοβίας και της ξενοφοβίας.

Άλλοι τομείς συνεργασίας περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της αεροπορικής ασφάλειας και των μέτρων προστασίας της ασφάλειας, καθώς και την ικανότητα πρόληψης και καταπολέμησης του διασυνοριακού οργανωμένου εγκλήματος, όπως η παράνομη διακίνηση μεταναστών, η εμπορία ανθρώπων, το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Τα δύο μέρη συμφωνούν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον τομέα της εφαρμογής του Προγράμματος Δράσης των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού, μεταξύ άλλων μέσω της ανταλλαγής εμπειριών, της κατάρτισης και άλλων δραστηριοτήτων ανάπτυξης ικανοτήτων.

γ) Διαχείριση των μεταναστευτικών ροών με γνώμονα το αμοιβαίο όφελος

Η πολιτική διακήρυξη της διάσκεψης κορυφής της Βαλέτας και το κοινό σχέδιο δράσης της Βαλέτας θα παράσχουν το βασικό πλαίσιο για τη συνεργασία μεταξύ ΕΕ και Αιγύπτου στον τομέα της μετανάστευσης. Η ΕΕ θα υποστηρίξει τις προσπάθειες της αιγυπτιακής κυβέρνησης για την ενίσχυση του πλαισίου διακυβέρνησης της μετανάστευσης που διαθέτει, μεταξύ άλλων μέσω στοιχείων νομοθετικής μεταρρύθμισης και στρατηγικών για τη διαχείριση της μετανάστευσης. Η ΕΕ θα υποστηρίξει τις προσπάθειες της Αιγύπτου για την πρόληψη και καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης, της εμπορίας και της παράνομης διακίνησης ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένου του εντοπισμού και της παροχής βοήθειας σε θύματα εμπορίας ανθρώπων. Θα επιδιώξει επίσης να υποστηρίξει και να ενισχύσει την ικανότητα της Αιγύπτου να προστατεύει τα δικαιώματα των μεταναστών και να παρέχει προστασία σε όσους την δικαιούνται, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα. Η ΕΕ και η Αίγυπτος θα διερευνήσουν τις δυνατότητες συνεργασίας τους για την οικειοθελή επιστροφή των παράτυπων μεταναστών στη χώρα καταγωγής τους προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η διαχείριση της μετανάστευσης πραγματοποιείται νόμιμα σε παγκόσμιο επίπεδο. Η συνεργασία τους αυτή θα συνδυαστεί με τη συνεργασία για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της παράτυπης μετανάστευσης, και συγκεκριμένα της υπανάπτυξης, της φτώχειας και της ανεργίας.

Η κινητικότητα των προσώπων μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και γνώσεων που θα μπορούσαν με τη σειρά τους να συμβάλουν στην ανάπτυξη της Αιγύπτου. Μπορεί επίσης να οδηγήσει στην οικοδόμηση βιώσιμων «γεφυρών» μεταξύ του εργατικού δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης στην ΕΕ και της Αιγύπτου. Η ΕΕ και η Αίγυπτος έχουν δεσμευτεί να προστατεύουν πλήρως τα δικαιώματα των μεταναστών.

ΙΙΙ. Αρχές συνεργασίας

Η προώθηση του ανθρώπινου παράγοντα και των επαφών μεταξύ των λαών θα ενισχύσει τους δεσμούς, παγιώνοντας έτσι την εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Αιγύπτου. Η αμοιβαία λογοδοσία και η υπευθυνότητα έναντι των λαών της Ευρώπης και της Αιγύπτου αποτελούν κρίσιμη πτυχή των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης.

Τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστούν μέσω της στενότερης περιφερειακής και υποπεριφερειακής συνεργασίας (Νότου-Νότου). Εν προκειμένω, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα συνεργαστούν στο πλαίσιο της Ένωσης για τη Μεσόγειο και μέσω του Ιδρύματος Anna Lindh, ιδίως σχετικά με τον διαπολιτισμικό διάλογο.

Έχει αποδειχθεί ότι το πνεύμα διαλόγου αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για την ανάπτυξη του αμοιβαίου σεβασμού. Η εμβάθυνση του πολιτικού διαλόγου για την δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα και η διατήρηση των τεχνικών πτυχών που τον ενδυναμώνουν θα είναι απαραίτητη. Ο διάλογος θα παράσχει επίσης τα μέσα για τη θεμελίωση της εταιρικής σχέσης και την αξιολόγηση του βάθους και των επιτευγμάτων της.

Σύμφωνα με τις προτεραιότητες της αιγυπτιακής κυβέρνησης, η έμφαση στους νέους —από τους οποίους εξαρτάται η μακροπρόθεσμη σταθερότητα των κοινωνιών μας — και στις γυναίκες —που είναι απαραίτητες για την πρόοδο κάθε κοινωνίας— θα ενσωματωθεί στις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης. Βασικός στόχος είναι να χειραφετηθούν αυτές οι ομάδες και να τους παρασχεθούν τα νομικά και πρακτικά εργαλεία για να αναλάβουν τον ρόλο που τους αρμόζει στην κοινωνία μέσω της ενεργού συμμετοχής τους στην οικονομία και τη διακυβέρνηση της χώρας τους. Η ΕΕ θα συνεχίσει να μοιράζεται την πείρα που έχει αποκομίσει σε θέματα καταπολέμησης των διακρίσεων κατά των γυναικών και προώθησης της ισότητας των φύλων, καθώς και όσον αφορά την προώθηση της ενσωμάτωσης και τη δημιουργία ευκαιριών για τους νέους.

Η ΕΕ και η Αίγυπτος συμφωνούν ότι η κοινωνία των πολιτών συνεισφέρει σημαντικά και δυναμικά στην υλοποίηση των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης και σε μια διαφανή, συμμετοχική διακυβέρνηση και μπορεί να υποστηρίξει τη διαδικασία βιώσιμης ανάπτυξης που τελεί υπό εξέλιξη στην Αίγυπτο. Θα συνεργαστούν με την κοινωνία των πολιτών για την αποτελεσματική συμβολή τους στη διαδικασία οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής ανάπτυξης σύμφωνα με το Σύνταγμα της Αιγύπτου και τη συναφή εθνική νομοθεσία.

IV. Συμπέρασμα

Με πνεύμα κοινής ευθύνης, η ΕΕ και η Αίγυπτος έχουν ορίσει από κοινού τις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης και θα αναπτύξουν έναν κοινώς αποδεκτό μηχανισμό αξιολόγησης και παρακολούθησης. Θα πραγματοποιηθεί επίσης ενδιάμεση επανεξέταση για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης. Σύμφωνα με την εστιασμένη προσέγγιση των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης, η ΕΕ και η Αίγυπτος θα εξορθολογίσουν από κοινού την εφαρμογή της συμφωνίας σύνδεσής τους με γνώμονα τα αμοιβαία συμφέροντά τους. Η Επιτροπή Σύνδεσης και το Συμβούλιο Σύνδεσης θα εξακολουθήσουν να είναι οι βασικοί φορείς που θα διενεργούν την συνολική αξιολόγηση της εφαρμογής των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης σε ετήσια βάση.