12.10.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 342/27

1.

αναγνωρίζει ότι η παρούσα ανακοίνωση της ΕΕ αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ευρύτερης πολιτικής μεταρρύθμισης της ΕΕ. Εμπεριέχει προστιθέμενη αξία διότι προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την συμπλήρωση των στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών του Συμβουλίου του 2014, στο πλαίσιο των οποίων οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να παράσχουν μια οδό για τη μελλοντική χάραξη πολιτικής στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη μετανάστευση και το άσυλο, κατά τα προσεχή έτη·

2.

φρονεί ότι, στον εν λόγω ευαίσθητο και στρατηγικής σημασίας τομέα, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσουν να χαράσσουν μια στρατηγική για την περιοχή, στα πλαίσια των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και, κατά συνέπεια, μια πραγματική μεταναστευτική πολιτική, και να αναλαμβάνουν την ευθύνη για την υλοποίησή της προς το συμφέρον των λαών της Ευρώπης, λαμβανομένων, συγχρόνως, υπόψη των ιδιαιτεροτήτων των κ-μ, των ιδιαιτεροτήτων των χωρών προέλευσης και των δικαιωμάτων των μεταναστών σύμφωνα με διεθνείς και ευρωπαϊκές Συμβάσεις·

3.

αναγνωρίζει ότι η μεταναστευτική και η αναπτυξιακή πολιτική συνδέονται στενά μεταξύ τους. Η διεθνής, εθνική, περιφερειακή και τοπική συνεργασία είναι καθοριστικής σημασίας για την πραγμάτωση μιας κοινής ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, και την υλοποίηση του ευρωπαϊκού προγράμματος για τη μετανάστευση·

4.

τάσσεται υπέρ της υιοθέτησης ολιστικής προσέγγισης για τη διαχείριση της μετανάστευσης, η οποία να καθιστά δυνατή τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών με πιο αποκεντρωμένο και αποτελεσματικό τρόπο· Αυτή η αποκεντρωμένη διαχείριση θα εξασφαλίζει ισότητα στη φροντίδα και στα δικαιώματα·

5.

τονίζει τόσο την ύψιστη σημασία της μείωσης του αριθμού των θανάτων στη θάλασσα στην προσπάθεια των θυμάτων να τη διασχίσουν και να μεταβούν στην Ευρώπη, όσο και την ανάγκη συνέχισης και επέκτασης των προσπαθειών για τη διάσωση ανθρώπων που κινδυνεύουν. Επίσης, εκφράζει τη βαθύτατη λύπη της για τον χαμό εκατοντάδων ανθρώπινων ζωών και συγχαίρει όλες τις χώρες και οργανώσεις που συμμετέχουν στις προσπάθειες να αποσοβηθεί αυτή η ανθρώπινη τραγωδία (1)· επαναλαμβάνει δε ότι η ανάπτυξη επιπρόσθετων ασφαλών και προσιτών νομίμων οδών μετανάστευσης στην ΕΕ, όπως οι θεωρήσεις για ανθρωπιστικούς λόγους, οι θεωρήσεις επανεγκατάστασης, η οικογενειακή επανένωση υπό την ευρεία έννοια, πρέπει να αποτελεί μέρος αυτών των προσπαθειών χάραξης μιας διεξοδικής όσο και ανθρώπινης μεταναστευτικής πολιτικής·

6.

επικροτεί τα συμπληρωματικά μέτρα που παρουσιάζονται στην παρούσα κοινή ανακοίνωση για την ενίσχυση της ανάληψης πρωτοβουλιών κατά μήκος της μεταναστευτικής διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου, μεταξύ άλλων εντός της Λιβύης και στην ευρύτερη περιοχή. Λόγω του μεγάλου αριθμού των ανθρώπινων ζωών που χάνονται στη θάλασσα και κατά μήκος της μεταναστευτικής διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου, το ζήτημα των μεταναστευτικών ροών και της διάσωσης ανθρώπινων ζωών εξακολουθεί να συνιστά κορυφαία προτεραιότητα·

7.

πιστεύει ότι η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη βέλτιστων αποτελεσμάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι καίριας σημασίας να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ και οι αρχές, τόσο σε εθνικό όσο και σε υποεθνικό επίπεδο, συνεργάζονται στενά με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές των χωρών διέλευσης, καθώς και με την κοινωνία των πολιτών, τις ενώσεις μεταναστών και τις τοπικές κοινότητες των χωρών υποδοχής, και ότι είναι δεκτικές στη συμβολή τους·

8.

υπογραμμίζει ότι για την επιτυχή έκβαση των δράσεων αυτών απαιτείται, αφενός, η στενή συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους εταίρους στις χώρες που βρίσκονται κατά μήκος της διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου και, αφετέρου, η καταβολή συντονισμένων προσπαθειών από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη, καθώς και η συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, όπως η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) και ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ). Προειδοποιεί ότι η υλοποίηση ορισμένων από τις προτεινόμενες δράσεις μπορεί να είναι επιτυχής μόνον εάν το επιτρέψει η κατάσταση που επικρατεί επιτόπου. Οι εν λόγω δράσεις θα πρέπει να εκληφθούν ως συμπληρωματικές του σημαντικού αριθμού πρωτοβουλιών που υλοποιούνται ήδη επί του παρόντος από την ΕΕ και τα κράτη μέλη της, ιδίως στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης για τη μετανάστευση και του προγράμματος εταιρικής σχέσης για τη μετανάστευση (2)·

9.

θα ήθελε να εκφράσει την επιδοκιμασία της για τις προσπάθειες που καταβάλλονται από την Ιταλία, τη Μάλτα, την Ελλάδα, την Κύπρο, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία, οι οποίες έχουν συνδέσει ήδη τα οικεία εθνικά κέντρα συντονισμού Eurosur για την επιτήρηση των συνόρων με το Μεσογειακό Δίκτυο Seahorse·

10.

αναγνωρίζει το γεγονός ότι η διαδρομή της Κεντρικής Μεσογείου αποτελεί πλέον την κύρια διαδρομή που χρησιμοποιούν οι μετανάστες και οι πρόσφυγες στην προσπάθειά τους να φτάσουν στην Ευρώπη. Το 2016 εντοπίστηκαν στη διαδρομή της Κεντρικής Μεσογείου πάνω από 180 000 άνθρωποι, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων έφτασε στην ευρωπαϊκή ήπειρο μέσω της Ιταλίας. Σχεδόν το 90 % των ατόμων που ακολουθούν τη συγκεκριμένη διαδρομή αναχωρούν από τη Λιβύη, όπου η ασταθής πολιτική και οικονομική κατάσταση προσφέρεται στους παράνομους διακινητές ως ευκαιρία για την επέκταση των δραστηριοτήτων τους. Επίσης, υπογραμμίζει ότι επείγει να μειωθεί ο αριθμός των διαπλεύσεων και να σταματήσει ο παράνομος απόπλους μικρών λέμβων με προορισμό την ΕΕ. Εξάλλου, υπογραμμίζει τη σημασία των προληπτικών δράσεων σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης·

11.

επισημαίνει ότι οι ίδιοι οι διακινητές και οι έμποροι ανθρώπων συμβάλλουν στην αστάθεια της Λιβύης με τις πράξεις τους και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πράγμα το οποίο καθιστά τους μετανάστες ακόμη πιο ευάλωτους. Η εξεύρεση βιώσιμης λύσης όσον αφορά τη διακυβέρνηση της Λιβύης και τις προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας εξακολουθεί να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, για τα κράτη μέλη της και για τους διεθνείς εταίρους, δεδομένου ότι συνιστά προϋπόθεση για τη βιώσιμη διαχείριση της κατάστασης·

12.

παρατηρεί ότι η πλειονότητα των μεταναστών στη Λιβύη είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, οι οποίοι κατάγονται ως επί το πλείστον από χώρες της υποσαχάριας Αφρικής. Κατά συνέπεια, μια αποτελεσματική προσέγγιση πρέπει να λαμβάνει επίσης υπόψη την ανάληψη δράσεων στη Νότια Λιβύη·

13.

υπογραμμίζει την προστιθέμενη αξία των μέτρων που εξαγγέλλονται στην ανακοίνωση: διεύρυνση των προγραμμάτων κατάρτισης ώστε να συμπεριλαμβάνουν την ακτοφυλακή της Λιβύης· εξασφάλιση διατηρήσιμων πηγών χρηματοδότησης για την κάλυψη των αναγκών κατάρτισης στο μέλλον· λήψη αυστηρών μέτρων για την ενίσχυση της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων· και παροχή κινήτρων για τη συμμετοχή της Τυνησίας, της Αλγερίας και της Αιγύπτου στο Μεσογειακό Δίκτυο Seahorse ώστε να εξασφαλιστεί αντίστοιχη ανταπόκριση σε υποπεριφερειακό επίπεδο. Επίσης, υπογραμμίζει ότι βασική προτεραιότητα όλων αυτών των δραστηριοτήτων πρέπει να είναι η ανάκτηση του σεβασμού προς τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου προς όφελος των μεταναστών και των τοπικών πληθυσμών·

14.

επαναλαμβάνει την ανάγκη δυναμικής συνεργασίας με τις αρχές της Λιβύης για να διασφαλιστεί ότι οι συνθήκες στα κέντρα υποδοχής μεταναστών βελτιώνονται, με ιδιαίτερη προσοχή στα ευάλωτα άτομα και τους ανηλίκους, εξασφαλίζοντας στενή συνεργασία και αποτελεσματική παρακολούθηση των προτύπων από το Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης και την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες·

15.

εκφράζει την ικανοποίησή της για την εντατικοποίηση των εργασιών και της συνεργασίας με τους δήμους της Λιβύης με σκοπό την προώθηση εναλλακτικών μέσων βιοπορισμού, τη στήριξη της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινοτήτων που υποδέχονται μετανάστες, αλλά και την τεχνική συνεργασία, προκειμένου να μπορούν οι δήμοι της Λιβύης να χαράξουν στρατηγικές ανάπτυξης για τις περιοχές τους και να βελτιώσουν τις υπηρεσίες στήριξης των πολιτών τους·

16.

υπογραμμίζει την ανάγκη να αναπτυχθεί μια μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη στρατηγική συνεργασίας για την παροχή συνδρομής και στήριξης στις εθνικές και τοπικές αρχές της Λιβύης, προκειμένου να ενισχύσουν την ικανότητα διαχείρισης της γης·

17.

ενθαρρύνει την προώθηση της συνεργασίας στα σύνορα, του διαλόγου και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της Λιβύης και των νότιων γειτόνων της, μεταξύ άλλων και με την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της κοινότητας ανταλλαγής πληροφοριών Αφρικής-Frontex·

18.

επισημαίνει ότι κατά την ανάληψη κοινών δράσεων με τη Λιβύη, πρέπει να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος να αναπτυχθούν άλλες διαδρομές σε γειτονικές χώρες· επικροτεί συνεπώς την υιοθέτηση ολοκληρωμένης περιφερειακής προσέγγισης με την ενίσχυση της συνεργασίας με την Αίγυπτο, την Τυνησία και την Αλγερία, μέσω της εμβάθυνσης του διαλόγου και της επιχειρησιακής συνεργασίας για τη μετανάστευση με τις εν λόγω χώρες. Είναι επίσης αναγκαία η παροχή περαιτέρω βοήθειας προς τις χώρες αυτές για να αναπτύξουν το δικό τους λειτουργικό σύστημα ασύλου και να στηρίξουν τα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας·

19.

λαμβανομένων υπόψη των διαφόρων έργων και προγραμμάτων της ΕΕ στην περιοχή, τα οποία επικεντρώνονται σε αλληλένδετα μεταξύ τους θέματα, ο συντονισμός των εν λόγω πρωτοβουλιών είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση της αποτελεσματικότητάς τους όσον αφορά την υλοποίηση των προαναφερθέντων στόχων·

20.

επισημαίνει ότι, μέχρι στιγμής, η κοινή απόκριση της ΕΕ στην παράτυπη μετανάστευση έχει λάβει τη μορφή κρατοκεντρικών προσεγγίσεων όσον αφορά την ασφάλεια, οι οποίες επικεντρώνονται κυρίως στην καταπολέμηση πρακτικών παράνομης διακίνησης μέσω της συνεργασίας με κρατικές αρχές·

21.

ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στους διάφορους τοπικούς πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες που εμπλέκονται στην παράτυπη μετανάστευση. Στους εμπλεκόμενους παράγοντες περιλαμβάνονται εταιρείες μεταφορών που διευκολύνουν την παράτυπη διακίνηση μεταναστών, τοπικοί πληθυσμοί που παρέχουν τροφή και στέγη για λόγους βιοπορισμού, τοπικές δυνάμεις ασφαλείας που αυξάνουν τα έσοδά τους μέσω της δωροδοκίας και της είσπραξης οδικών τελών, πολιτικές ελίτ οι οποίες χρησιμοποιούν τους οικονομικούς πόρους που αποφέρει η διευκόλυνση της παράτυπης μετανάστευσης για την εξαγορά πολιτικής εύνοιας και επιρροής, ένοπλες ομάδες που χρησιμοποιούν την παράνομη διακίνηση και εκμετάλλευση ανθρώπων για την ενίσχυση της θέσης τους κ.λπ. Η κατανόηση αυτών των διαφορετικών παραγόντων, καθώς και της σχέσης τους με τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης και τη δυναμική της σταθερότητας/σύγκρουσης, αλλά και η εξασφάλιση της συμμετοχής τους στη μελέτη στρατηγικών για τη σταθεροποίηση και την οικοδόμηση ενός μέλλοντος για τη χώρα τους, αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για την αποτελεσματική διαχείριση της μετανάστευσης·

22.

εκφράζει, ως εκ τούτου, την ικανοποίησή της για την πρόταση να ενισχυθεί η υφιστάμενη κοινωνικοοικονομική στήριξη που παρέχεται στους δήμους και αυτοί να συμμετέχουν στην εφαρμογή στρατηγικών που θα εξασφαλίζουν στους τοπικούς πληθυσμούς καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και, συνεπώς, καλύτερες προοπτικές για το μέλλον στον τόπο τους·

23.

τονίζει ότι κατάλληλα σχεδιασμένες μεταναστευτικές πολιτικές θα μπορούσαν να συμβάλουν στην παροχή εναλλακτικών τρόπων βιοπορισμού και στην εδραίωση θεσμών υψηλότερης ποιότητας σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, καθιστώντας με τον τρόπο αυτό εφικτή την εκ των έσω αντιμετώπιση ορισμένων από τα βαθύτερα αίτια της μετανάστευσης. Προκειμένου να διασφαλιστεί η χάραξη των εν λόγω πολιτικών, πρέπει να αναγνωριστεί στις τρέχουσες μεταναστευτικές πολιτικές το γεγονός ότι τα ζητήματα διακυβέρνησης και σταθερότητας αποτελούν το βαθύτερο αίτιο της παράτυπης μετανάστευσης διαμέσου της Σαχάρας·

24.

επαναλαμβάνει ότι οι διαδρομές παράτυπης μετανάστευσης διέρχονται από πολλές χώρες της εν λόγω περιοχής, όπου οι κρατικές αρχές είναι είτε αποδυναμωμένες είτε απούσες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα εν προκειμένω αποτελεί η Λιβύη. Διάφορες εκθέσεις έχουν καταδείξει ότι τα έσοδα από την παράνομη διακίνηση και εμπορία ανθρώπων ενισχύουν τη θέση παράνομων ένοπλων ομάδων που αναλαμβάνουν ρόλο de facto αρχών στην περιοχή, παρέχοντάς τους κατά τον τρόπο αυτό τη δυνατότητα να ενεργούν ως δολιοφθορείς στις διαδικασίες επίλυσης μεγαλύτερων συγκρούσεων. Ακόμη και στις περιπτώσεις στις οποίες εξακολουθούν να υπάρχουν επίσημες κρατικές αρχές, η συνεργασία με τους παράγοντες αυτούς στο πλαίσιο της καταπολέμησης της παράτυπης μετανάστευσης αποτελεί εκ φύσεως πολιτική επιχείρηση, η οποία ενδέχεται να συμβάλει εντέλει στην εδραίωση των συμφερόντων των παράνομων διακινητών και των παράνομων ένοπλων δυνάμεων που συνασπίζονται με το κράτος. Σε συνθήκες κατακερματισμένης κυριαρχίας, δεν υπάρχουν ουδέτεροι συνομιλητές·

25.

τονίζει ότι η κλιματική αλλαγή και οι φυσικές καταστροφές μπορούν να αποτελέσουν παράγοντες που οδηγούν στη μετανάστευση και τον εκτοπισμό. Επίσης, ζητεί επενδύσεις στην οικοδόμηση ανθεκτικότητας απέναντι στον κίνδυνο καταστροφών ως προληπτική δράση για την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων της μετανάστευσης·

26.

ενθαρρύνει τη συνέχιση των προσπαθειών με στόχο την εξασφάλιση συστηματικής συνεργασίας με τις αρχές της Λιβύης, με έμφαση στη διαχείριση των συνόρων, την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης και την κάλυψη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αναγκών των μεταναστών στη Λιβύη, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης, σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, εναλλακτικών επιλογών αντί της κράτησης των μεταναστών, η οποία πρέπει να αποτελεί έσχατη λύση και να εφαρμόζεται μόνο υπό συνθήκες που πληρούν τα διεθνή ανθρωπιστικά πρότυπα και τα πρότυπα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η κατάρτιση και η υλικοτεχνική υποστήριξη σε αυτά τα θέματα πρέπει να αποτελούν σημαντικό στοιχείο των προγραμμάτων ανάπτυξης ικανοτήτων που υποστηρίζονται από την ΕΕ·

27.

προτείνει να διερευνηθεί, σε συνεργασία με τη UNHCR, η σκοπιμότητα της λήψης πρακτικών μέτρων για την επανεγκατάσταση μεταναστών που χρήζουν διεθνούς προστασίας από τη Λιβύη σε κράτη μέλη της ΕΕ και σε άλλες χώρες που είναι διεθνείς εταίροι·

28.

ζητεί να ενισχυθεί η πιλοτική πρωτοβουλία η οποία αποσκοπεί στη σταθεροποίηση των τοπικών κοινοτήτων στις περιοχές που επλήγησαν από εσωτερικές εκτοπίσεις και διελεύσεις μεταναστών, κυρίως με τη συνεργασία για τον καθορισμό στρατηγικών για τους τόπους αυτούς που να αποβλέπουν στην εξασφάλιση ανθρώπινης αξιοπρέπειας στη χώρες διαβίωσης των πληθυσμών, ιδίως χάρη στη δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης για τα άτομα που χρήζουν προστασίας —πράγμα που θα μπορούσε επιπλέον να διευκολύνει την αποδοχή των ατόμων αυτών από τις κοινότητες υποδοχής—, αλλά και χάρη στη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών και εγκαταστάσεων στήριξης του πληθυσμού, μεταξύ άλλων·

29.

τάσσεται υπέρ της συνέχισης της υποβοηθούμενης οικειοθελούς επιστροφής από τη Λιβύη στις χώρες καταγωγής, εάν το επιτρέπει η κατάσταση που επικρατεί επιτόπου και σε συντονισμό με τους διεθνείς εταίρους, ιδίως με τον ΔΟΜ·

30.

εκφράζει την ικανοποίησή της για την αναγνώριση των αρχών τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης ως σημαντικών παραγόντων όσον αφορά την επίλυση και διαχείριση των μεταναστευτικών ζητημάτων, τη διάσωση ανθρώπινων ζωών και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας·

31.

επαναλαμβάνει ότι οι δήμοι αποτελούν κορυφαίους παράγοντες στο προσκήνιο της παγκόσμιας μετανάστευσης και ότι πλήττονται αμεσότερα από οποιονδήποτε άλλο από τις αρνητικές συνέπειές της. Οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν άμεση ευθύνη για τις συνθήκες διαβίωσης, τις επιτυχίες και τις προκλήσεις των μεταναστών. Οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης μπορούν να αποφέρουν επιτυχή αποτελέσματα εκεί όπου πολλές εθνικές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν δυσκολίες ή ακόμη και αποτυγχάνουν (3)·

32.

υπογραμμίζει τον ρόλο των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης των χωρών προέλευσης, διέλευσης και προορισμού στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής, ιδίως ως προς την ένταξη και την κοινωνική συνοχή. Είναι προφανές ότι οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης βρίσκονται στην πρώτη γραμμή όσον αφορά την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών προκλήσεων, δεδομένης της εντολής τους, της «επιτόπιας» παρουσίας τους και της εμπειρίας που διαθέτουν στην καθημερινή διαχείριση των πραγματικών συνθηκών που επικρατούν σε κοινωνίες οι οποίες χαρακτηρίζονται από ολοένα και μεγαλύτερη πολυμορφία· Η μετανάστευση αποτελεί ζήτημα κοινής αρμοδιότητας όλων των επιπέδων —ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό. Παράλληλα, είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη οι τοπικές και περιφερειακές συνθήκες για την αποτελεσματική και βιώσιμη υποδοχή των μεταναστών και την επιτυχημένη ένταξή τους·

33.

φρονεί ότι η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει το δυναμικό και την εμπειρία των περιφερειών που αποτελούν τα νότια θαλάσσια σύνορά της —τόσο στη Μεσόγειο όσο και στον Ατλαντικό— και είναι προνομιούχες γέφυρες για την ανάπτυξη αμοιβαίως επωφελών σχέσεων με τις τρίτες χώρες·

34.

επισημαίνει την ανάγκη ενίσχυσης των τοπικών κοινοτήτων, ιδίως στη Λιβύη, σύμφωνα με τη διακήρυξη της Μάλτας, από τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, για τις εξωτερικές πτυχές της μετανάστευσης (4)· κατά συνέπεια, στηρίζει πρωτοβουλίες όπως αυτή της Λευκωσίας και καλεί την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με την ΕτΠ και τις ενώσεις των τοπικών και περιφερειακών αρχών, να εξερευνήσουν τις ευκαιρίες παρόμοιων εγχειρημάτων σε άλλες χώρες·

35.

αναγνωρίζει την προστιθέμενη αξία της πρωτοβουλίας της Λευκωσίας ως έργου ανάπτυξης ικανοτήτων για την παροχή στήριξης στους δήμους της Λιβύης που υλοποιείται σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές τοπικές και περιφερειακές αρχές και με τη χρηματοδοτική συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επισημαίνει ότι η συνεισφορά αυτή πρέπει να ενισχυθεί, ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και να βελτιωθούν τα αποτελέσματα των δράσεων, με ιδιαίτερη προσοχή όμως στην ανάγκη επίγνωσης του σύνθετου πλαισίου όσον αφορά το ζήτημα της νομιμοποίησης στη Λιβύη, καθώς και την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης για τυχόν πολιτικές επιπτώσεις·

36.

αναγνωρίζει το γεγονός ότι οι ικανότητες των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης κατά μήκος της διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου δεν είναι άρτια ανεπτυγμένες. Η εν λόγω πρόκληση καθίσταται ακόμη πιο πολύπλοκη κατά τις προσπάθειες ανταπόκρισης σε διαφοροποιημένες ανάγκες, ιδίως σε ένα οικονομικά ασταθές περιβάλλον. Οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους τα απαιτούμενα εργαλεία για την αξιολόγηση των πλέον επειγουσών αναγκών των διαφόρων ομάδων μεταναστών, ιδίως των ασυνόδευτων παιδιών και εφήβων καθώς και των γυναικών·

37.

τονίζει την ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην προστασία των παιδιών. Κατά τους τρεις τελευταίους μήνες έχει καταγραφεί στην Κεντρική Μεσόγειο πρωτοφανής αριθμός θανάτων προσφύγων και μεταναστών, μεταξύ των οποίων εκτιμάται ότι συμπεριλαμβάνονται 190 παιδιά. Η ΕτΠ συντάσσεται με την έκκληση της UNICEF προς την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να αναλάβουν δεσμεύσεις για την προστασία των παιδιών που είναι πρόσφυγες και μετανάστες, ιδίως των ασυνόδευτων, από την εκμετάλλευση, τη βία και την εμπορία ανηλίκων, ενισχύοντας τα προγράμματα για την προστασία των παιδιών στη Λιβύη·

38.

διευκρινίζει ότι η παροχή στήριξης από την ΕΕ για την ανάπτυξη των ικανοτήτων των τοπικών αρχών δεν συνεπάγεται μόνο την αύξηση των τεχνικών ικανοτήτων των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά περιλαμβάνει επίσης τη διασφάλιση της αντιμετώπισης βασικών αναγκών και της παροχής βασικών υπηρεσιών με αποτελεσματικό τρόπο. Από εμπειρικά στοιχεία προκύπτει ότι η αποκεντρωμένη διαχείριση κοινωνικών υπηρεσιών και δημόσιων αγαθών εξασφαλίζει βέλτιστη σχέση κόστους-ωφέλειας («value-for-money») κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση αναπτυξιακών δράσεων·

39.

τάσσεται υπέρ της προώθησης προγραμμάτων αποκεντρωμένης διαχείρισης και τοπικής διακυβέρνησης, σύμφωνα με τις εθνικές στρατηγικές για τη μείωση της φτώχειας·

40.

εμμένει στην άποψη ότι η συνοχή και η αλληλεπίδραση μεταξύ των εθνικών μεταναστευτικών πολιτικών και των τοπικών πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών και προστασίας στους μετανάστες, καθώς και της προώθησης της κοινωνικής τους ένταξης, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δικαιούνται διεθνούς προστασίας, αποτελούν ένα πεδίο στο οποίο αξίζει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή. Κατ’ ελάχιστον, οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης πρέπει να διαθέτουν τις αρμοδιότητες και τους πόρους που απαιτούνται ώστε να ανταποκρίνονται δεόντως στις ανάγκες των μεταναστών στις τοπικές κοινότητες που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία τους. Ιδανικά, θα πρέπει να είναι σε θέση να ενεργούν σε ένα συνολικό πλαίσιο πολιτικής το οποίο να ευνοεί την υιοθέτηση μιας προσέγγισης χωρίς αποκλεισμούς, όταν συντρέχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις·

41.

επισημαίνει ότι η Λιβύη έχει βιώσει κατά την τελευταία εξαετία πολιτικές και κοινωνικές αναταραχές ως επακόλουθο και εξαιτίας των φαινομένων της «αραβικής άνοιξης». Η γενικευμένη κρίση στην οποία βρίσκεται η Λιβύη από το 2014 έχει προκαλέσει απόλυτο χάος και αιφνίδια επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης σε ολόκληρη τη χώρα. Η σχεδόν πλήρης απουσία του κράτους και τα εξαιρετικά περιορισμένα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους τα δημοτικά συμβούλια καθιστούν τις θεσμικές αδυναμίες σημαντικό φραγμό στη σταθερότητα και την ανάπτυξη. Η χώρα επέλεξε να προβεί σε μεταρρυθμίσεις για την καθιέρωση ενός συστήματος αποκεντρωμένης διακυβέρνησης, ενώ ψήφισε τον νόμο αριθ. 59 (για την τοπική διακυβέρνηση) το 2012 ο οποίος, παρά την αστάθεια που επικρατεί στη χώρα, εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς στις συσκέψεις όλων των κομμάτων της Λιβύης, ανεξαρτήτως των πολιτικών τους πεποιθήσεων·

42.

τονίζει ότι πολλοί νέοι από διάφορες πόλεις της Λιβύης καταλήγουν να ασχολούνται με «μεταναστευτικές εμπορικές συναλλαγές» («migration business») που αποτελούν ιδιαιτέρως προσοδοφόρα πηγή εισοδήματος. Εξαιρετικά δύσκολη είναι η ένταξη των νέων που συμμετείχαν σε ένοπλες συγκρούσεις και παραστρατιωτικές δραστηριότητες. Οι παραδοσιακές κοινωνικές οργανώσεις (φυλές, οικογένειες, σχολεία και θεσμικά όργανα) αντιμετωπίζουν δυσκολίες όσον αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης της νεολαίας. Τα προβλήματα των ναρκωτικών και της εγκληματικότητας είναι ευρέως διαδεδομένα. Η απουσία πολιτικών ειδικά εστιασμένων στη νεολαία έχει επιδεινώσει την κατάσταση που βιώνουν οι νέοι·

43.

δίνει έμφαση στο γεγονός ότι οι δήμοι, όχι μόνο στη Λιβύη αλλά και στις διάφορες χώρες κατά μήκος της διαδρομής της Μεσογείου, μπορούν να διαδραματίσουν μείζονα ρόλο. Ως θεσμικοί και νόμιμοι φορείς που είναι αρμόδιοι για θέματα τοπικού χαρακτήρα, καλούνται να συμβάλουν σημαντικά στις προσπάθειες σταθεροποίησης. Η τοπική οικονομική ανάπτυξη, ο συντονισμός με τους φορείς ασφαλείας και η άσκηση αποτελεσματικών πολιτικών για τη νεολαία και τη μετανάστευση αποτελούν τους πυλώνες αυτού του ρόλου. Ωστόσο, οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν μεγάλη ανάγκη αρωγής ούτως ώστε να είναι σε θέση να επωμιστούν τις εν λόγω ευθύνες·

44.

τάσσεται υπέρ της υλοποίησης προγραμμάτων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της τοπικής διακυβέρνησης, καθώς και στην απόδοση αυτεξουσιότητας και αποτελεσματικότητας σε αυτό το επίπεδο διακυβέρνησης, τόσο στη Λιβύη όσο και σε άλλες χώρες κατά μήκος της διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου, μέσω της εστίασης στις τρεις συνιστώσες της τοπικής διακυβέρνησης: τη διαχείριση, την παροχή υπηρεσιών και τη συμμετοχή. Θα πρέπει επίσης να καταβληθούν προσπάθειες για την ενίσχυση των τοπικών οικονομικών προοπτικών, της κοινωνικής ζωής και της πολιτικής ένταξης των νέων με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης σε αγροτικές περιοχές της ενδοχώρας, πόλεις και κωμοπόλεις, ούτως ώστε να αμβλυνθούν οι παράγοντες που οδηγούν στη ριζοσπαστικοποίηση και τη μετανάστευση·

45.

τονίζει ότι μπορεί ενδεχομένως να δοθεί ώθηση στη βελτίωση της διακυβέρνησης σε τοπικό επίπεδο, παρά την εκ των πραγμάτων έλλειψη ικανοτήτων των τοπικών κυβερνήσεων σε αυτό το στάδιο και τάσσεται υπέρ της ζωτικής ανάγκης να στηριχθεί η τοπική αυτοδιοίκηση, δεδομένου ότι, αναπόφευκτα, κατά τον τρόπο αυτό θα προαχθεί η σταθερότητα και θα δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για τη μελλοντική αναδιάρθρωση, η οποία συνιστά προϋπόθεση για την αποτελεσματική και βιώσιμη διαχείριση της μετανάστευσης στη Λιβύη·

46.

υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής των γυναικών και της δέσμευσης των νέων που θα πρέπει να παραμείνουν στο επίκεντρο των διαφόρων δραστηριοτήτων στήριξης, ιδίως μέσω της εξασφάλισης της συμμετοχής ενεργών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) και ανεξάρτητων πολιτικών υπευθύνων·

47.

εμμένει στην προστιθέμενη αξία των στόχων που εστιάζονται στον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων των διαφόρων μορφών μετανάστευσης, εκτόπισης και αναταραχών, με τη μεγιστοποίηση της οικονομικής ελκυστικότητας των αγροτικών περιοχών και των δραστηριοτήτων παροχής στήριξης στους δήμους στο πλαίσιο της νέας εντολής τους, σύμφωνα με τα μέτρα αποκεντρωμένης διαχείρισης·

48.

αναγνωρίζει το γεγονός ότι η τραγωδία ξεκινά στις χώρες καταγωγής και όχι στη θάλασσα. Ενθαρρύνει, συνεπώς, την ΕΕ να συμβάλει στην τοπική οικονομική ανάπτυξη των χωρών που βρίσκονται κατά μήκος της διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου με την υποστήριξη των δήμων στο πλαίσιο του ρόλου τους ως παραγόντων τοπικής ανάπτυξης, καθώς και με την εξασφάλιση της δυνατότητας συμμετοχής των νέων και των γυναικών στα τοπικά δρώμενα και τις κοινωνικο-οικονομικές δραστηριότητες·

49.

δηλώνει πρόθυμη να προσφέρει μεγαλύτερη στήριξη κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ, αξιοποιώντας επίσης τη γνώση και την εμπειρογνωμοσύνη της Ευρωμεσογειακής Περιφερειακής και Τοπικής Συνέλευσης (ARLEM).