ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 22.6.2016

JOIN(2016) 30 final

ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Στοιχεία μιας νέας στρατηγικής της ΕΕ για την Κίνα

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

I.1 Συνοπτική παρουσίαση

Η παρούσα κοινή ανακοίνωση εισηγείται στοιχεία μιας νέας στρατηγικής της ΕΕ για την Κίνα. Στόχος της είναι να αποτελέσει τη σχετική με την Κίνα συνιστώσα της εφαρμογής των πολιτικών κατευθύνσεων της Επιτροπής Γιούνκερ, συμβάλλοντας στο θεματολόγιο για τις θέσεις εργασίας, την οικονομική μεγέθυνση και τις επενδύσεις, καθώς και στην ενίσχυση της θέσης της ΕΕ ως παγκόσμιου παράγοντα. Εναρμονίζεται με τη στρατηγική «Εμπόριο για όλους» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και λαμβάνει υπόψη τις απόψεις που διατύπωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στην έκθεση που εξέδωσε τον Δεκέμβριο του 2015 σχετικά με τις σχέσεις της ΕΕ με την Κίνα, στοχεύοντας στη διαμόρφωση πλαισίου πολιτικής συνεργασίας της ΕΕ με την Κίνα για τα ερχόμενα πέντε έτη.

Η ΕΕ και η Κίνα είναι δύο εκ των τριών μεγαλύτερων οικονομιών και εμπορικών δυνάμεων στον κόσμο 1 . Από την εποχή που δημοσιεύτηκε η προηγούμενη ανακοίνωση της Επιτροπής για την Κίνα, πριν από μία δεκαετία 2 , έχουν αμφότερες υποστεί σημαντικές μεταλλαγές. Η άνοδος της Κίνας πραγματοποιήθηκε σε πρωτοφανή κλίμακα και με πρωτόγνωρη ταχύτητα. Η Κίνα δεν έχει διαφοροποιηθεί μόνο εσωτερικά σε σύγκριση με την κατάσταση πριν από την ανάληψη καθηκόντων της παρούσας ηγεσίας, το 2013, αλλά η αυξημένη βαρύτητα που απέκτησε και η ανανεωμένη έμφαση στην «παγκόσμια προοπτική» της σημαίνουν ότι επιζητά να αποκτήσει σημαντικότερο ρόλο και να ασκήσει μεγαλύτερη επιρροή στο εξελισσόμενο σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Το στρατηγικό θεματολόγιο συνεργασίας ΕΕ-Κίνας για το 2020 διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, ως το υψίστου επιπέδου κοινό έγγραφο που θα διέπει τη συνολική στρατηγική εταιρική σχέση ΕΕ-Κίνας. Ωστόσο, η ΕΕ χρειάζεται να διαμορφώσει τη δική της στρατηγική, η οποία, στο πλαίσιο της νέας σχέσης, θα θέτει στο προσκήνιο τα δικά της συμφέροντα, θα προάγει οικουμενικές αξίες, θα αναγνωρίζει την ανάγκη και θα συμβάλλει στην ενίσχυση του ρόλου της Κίνας στο διεθνές σύστημα και θα βασίζεται σε θετικό θεματολόγιο εταιρικής σχέσης, σε συνδυασμό με την εποικοδομητική διαχείριση των διαφορών.

Η παρούσα ανακοίνωση προτείνει ότι η ΕΕ θα πρέπει: να αξιοποιήσει νέες ευκαιρίες που θα προκύψουν για να ενισχύσει τις σχέσεις της με την Κίνα. να επιδιώξει να δεσμεύσει την Κίνα ώστε να συνεχίσει τη μεταρρυθμιστική της διαδικασία με πρακτικούς τρόπους, οι οποίοι θα έχουν αμοιβαία οφέλη για τη συνεργασία μας στα πεδία της οικονομίας, του εμπορίου και των επενδύσεων, της κοινωνίας και του περιβάλλοντος, καθώς και σε άλλους τομείς. να προωθήσει την αμοιβαιότητα, ίσους όρους και θεμιτό ανταγωνισμό σε όλους τους τομείς συνεργασίας. να ασκήσει πίεση για την έγκαιρη ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για μια συνολική συμφωνία για τις επενδύσεις και για μια φιλόδοξη προσέγγιση για τη δημιουργία νέων ευκαιριών στην αγορά. να ενισχύσει τις υποδομές, το εμπόριο, την ψηφιακή συνδετικότητα και τη συνδετικότητα μεταξύ των λαών της Ευρώπης και της Κίνας με βάση ανοικτή πλατφόρμα, που θα στηρίζεται σε κανόνες, και θα αποφέρει οφέλη σε όλες τις χώρες που βρίσκονται κατά μήκος των προτεινόμενων διαδρομών. να προωθήσει τα παγκόσμια δημόσια αγαθά, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διεθνή ασφάλεια, σύμφωνα με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις μας στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και της G20. να προαγάγει τον σεβασμό για το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα στο εσωτερικό της Κίνας και διεθνώς. να μεγιστοποιήσει τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της ΕΕ στις σχέσεις της με την Κίνα.

I.2 Το πλαίσιο της Κίνας

Η Κίνα βρίσκεται σήμερα σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Έχει αναγνωρίσει ότι το παλαιό οικονομικό και κοινωνικό της μοντέλο ήταν «μη βιώσιμο» και θέλει να στραφεί σε ένα πιο ισορροπημένο μοντέλο ανάπτυξης, για το οποίο απαιτείται η ενίσχυση της αναγκαίας θεσμικής βάσης για μια οικονομία της αγοράς. Η εν λόγω μετάβαση είναι σύνθετη και ενδέχεται να μην είναι πάντοτε ομαλή. Επιπλέον, η οικονομική μεταρρύθμιση πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα σε ένα πλαίσιο ανταγωνιστικών πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων. Ταυτόχρονα, η σταθερή οικονομική μεγέθυνση και η δημιουργία θέσεων εργασίας είναι σημαντικές για την εσωτερική πολιτική νομιμοποίηση. Η Κίνα είναι αντιμέτωπη με την ταχεία γήρανση του πληθυσμού και την αύξηση των περιφερειακών και κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων, που προκαλούν εσωτερικές εντάσεις.

Οι εσωτερικές αλλαγές που λαμβάνουν χώρα στην Κίνα έχουν αντίκτυπο στο εξωτερικό. Τόσο σε οικονομικό όσο και σε χρηματοδοτικό επίπεδο, στο εμπόριο και στις επενδυτικές ροές, σε στρατηγικό επίπεδο και, ολοένα και περισσότερο, σε στρατιωτικό επίπεδο, καθώς και σε άλλους τομείς, η Κίνα επιδιώκει να αποκτήσει χώρο και τη δική της φωνή. Κατά συνέπεια, η ΕΕ ενδιαφέρεται περισσότερο από ποτέ για τις αποφάσεις που λαμβάνει η Κίνα όσον αφορά την πολιτική, οικονομική και κοινωνική της ανάπτυξη.

Η ΕΕ θα κληθεί να αντιμετωπίσει μια σειρά αναδυόμενων τάσεων:

Η πολιτική που έχει υιοθετήσει η Κίνα για την «παγκόσμια προοπτική» της επιταχύνεται. Οι επιχειρήσεις της ενθαρρύνονται, όσο ποτέ άλλοτε, να συναλλάσσονται και να επενδύουν στο εξωτερικό και να ανακαλύπτουν νέους πόρους. Η αυξανόμενη σύνδεση της Κίνας με τις παγκόσμιες αγορές κεφαλαίου μπορεί να έχει οφέλη για όλους, εφόσον διαμορφωθούν οι συνθήκες και το κατάλληλο πλαίσιο.

Η αυξανόμενη παγκόσμια επιρροή και τα ολοένα και μεγαλύτερα συμφέροντα της Κίνας δημιουργούν το αντίστοιχο αίτημα για μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης στην παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση. Στις διεθνείς σχέσεις, η Κίνα δραστηριοποιείται ολοένα και περισσότερο (π.χ. όσον αφορά την ανάπτυξη, τις δράσεις για το κλίμα και τα «θερμά σημεία» για τη διεθνή ασφάλεια). Στην περιοχή της, η παρουσία της γίνεται όλο και πιο αισθητή.

Η Κίνα είναι αντιμέτωπη με μια διαρθρωτική οικονομική επιβράδυνση που θα δημιουργήσει προκλήσεις και θα γεννήσει ευκαιρίες τόσο στο εσωτερικό της όσο και στο εξωτερικό. Η μετάβαση της Κίνας σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης είναι μια διαδικασία σύνθετη, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε περιόδους αστάθειας στο εσωτερικό της ή και ευρύτερα.

Το πιο πρόσφατο πενταετές σχέδιο στόχευε στην επιτάχυνση της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής εξισορρόπησης και στη μετατόπιση προς ένα μοντέλο ανάπτυξης με βάση την κατανάλωση, καθώς και στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στο πεδίο του κράτους δικαίου και των προσπαθειών για την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Στους βασικούς τομείς ενδιαφέροντος της ΕΕ, δεν σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά την απόδοση σημαντικότερου οικονομικού ρόλου στην αγορά. Οι πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες εισήγαγαν νέους περιορισμούς στη λειτουργία ξένων φορέων στην Κίνα, οι οποίοι αντιστρατεύονται το άνοιγμα της αγοράς και τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και των ίσων όρων ανταγωνισμού. Στερούν επίσης την Κίνα από τις βέλτιστες λύσεις για την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας.

Ταυτόχρονα, η αυταρχική απόκριση της Κίνας στις εγχώριες αντιδράσεις υπονομεύει τις προσπάθειες εγκαθίδρυσης κράτους δικαίου και πιο στέρεης θεμελίωσης των ατομικών δικαιωμάτων.

II. ΑΡΧΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

Δεδομένου του γρήγορου ρυθμού των αλλαγών στην ΕΕ και την Κίνα κατά την τελευταία δεκαετία, είναι καιρός να επανεξεταστούν και να επαναδιατυπωθούν οι αρχές που διέπουν τη σχέση ΕΕ-Κίνας.

Η ΕΕ προσδοκά ότι η σχέση της με την Κίνα θα αποφέρει αμοιβαίο όφελος τόσο σε πολιτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Πρέπει να υπάρξει πραγματική εφαρμογή του κινέζικου αποφθέγματος που κάνει λόγο για «συνεργασία win-win». Η ΕΕ προσδοκά επίσης ότι η Κίνα θα αναλάβει τις ευθύνες που της αναλογούν με βάση τα οφέλη που αποκομίζει από τη βασισμένη σε κανόνες διεθνή έννομη τάξη.

Η ΕΕ θα πρέπει να αρθρώσει ισχυρή, σαφή και ενιαία φωνή στην προσέγγισή της με την Κίνα. Στις διμερείς σχέσεις των κρατών μελών με την Κίνα —είτε σε σχέσεις ένας προς έναν είτε ως ομάδες χωρών, όπως είναι το σχήμα 16+1— τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεργάζονται με την Επιτροπή, την ΕΥΕΔ και τα άλλα κράτη μέλη, ώστε να διασφαλίζεται ότι ζητήματα που αφορούν την ΕΕ θα είναι σύμφωνα με το δίκαιο, τους κανόνες και τις πολιτικές της ΕΕ και ότι το γενικό αποτέλεσμα θα είναι επωφελές για την ΕΕ συνολικά.

Η εξωτερική δράση της ΕΕ διέπεται από τις αρχές που ενέπνευσαν τη δημιουργία της: δημοκρατία, κράτος δικαίου, ανθρώπινα δικαιώματα και σεβασμός των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου. Οι εν λόγω αρχές αποτυπώνονται στο κινεζικό σύνταγμα και στις διεθνείς συμβάσεις τις οποίες έχει υπογράψει η Κίνα. Η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα συνεχίσει να αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της συνεργασίας της ΕΕ με την Κίνα. Η ΕΕ πιστεύει ότι η μεταχείριση των ανθρώπινων όντων με αξιοπρέπεια και σεβασμό είναι καθοριστική για την αυτοπραγμάτωση και την ανάπτυξη των δημιουργικών δυνάμεων των πολιτών, και συμβάλλει στη σταθερότητα και την ασφάλεια της κινεζικής κοινωνίας και της παγκόσμιας τάξης.

Η καταστολή που ασκεί η Κίνα σε βάρος συνηγόρων υπεράσπισης, υπερασπιστών των εργασιακών δικαιωμάτων, εκδοτών, δημοσιογράφων και άλλων κατά την ειρηνική άσκηση των δικαιωμάτων τους, που έχει αποκτήσει εσχάτως ανησυχητική εξωεδαφική διάσταση, θέτει εν αμφιβόλω τη δεδηλωμένη δέσμευση της Κίνας να σέβεται το κράτος δικαίου και τις διεθνείς της υποχρεώσεις. Η πρόσφατη ψήφιση πλήθους περιοριστικών νόμων και κανονισμών σχετικών με την εθνική ασφάλεια αποτελεί επίσης πηγή ανησυχίας. Η ΕΕ ανησυχεί ιδιαίτερα για το γεγονός ότι ο νέος κινεζικός νόμος για τη διαχείριση των δραστηριοτήτων αλλοδαπών μη κυβερνητικών οργανώσεων θα μπορούσε να παρεμποδίσει την ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών στην Κίνα και να έχει αρνητικό αντίκτυπο στις ανταλλαγές μεταξύ των λαών της ΕΕ και της Κίνας.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με την Κίνα και τον λαό της για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ενίσχυση του κράτους δικαίου, της κοινωνίας των πολιτών, της πολιτικής λογοδοσίας και της ελευθερίας της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και της θρησκευτικής ελευθερίας. Για τον σκοπό αυτό, θα χρειαστεί να αξιοποιηθεί το πλήρες φάσμα των διπλωματικών, νομικών και άλλων εργαλείων, τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να παροτρύνει την Κίνα να απελευθερώσει πολιτικούς κρατούμενους, να εγγυηθεί συνθήκες δίκαιης δίκης και να τηρήσει τις διεθνείς της δεσμεύσεις όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες, ιδίως στο Θιβέτ και στο Σινγιάνγκ.

Η ΕΕ επιβεβαιώνει την πολιτική της για «μία ενιαία Κίνα».

Η ΕΕ δεσμεύεται να διατηρήσει τους ισχυρούς δεσμούς της με το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο και να προωθήσει τον σεβασμό για τον θεμελιώδη νόμο και την αρχή «μία χώρα, δύο συστήματα».

Η ΕΕ επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της να συνεχίσει να καλλιεργεί τις σχέσεις της με την Ταϊβάν και να υποστηρίζει τις κοινές αξίες που διέπουν το σύστημα διακυβέρνησής της. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να υποστηρίζει την εποικοδομητική ανάπτυξη των σχέσεων εκατέρωθεν των στενών στο πλαίσιο της διατήρησης της ειρήνης στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού. Συνεπώς, η ΕΕ θα αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο δίαυλο για να ενθαρρύνει πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην προώθηση του διαλόγου, της συνεργασίας και στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών των στενών της Ταϊβάν. Η ΕΕ θα πρέπει να προωθήσει πρακτικές λύσεις όσον αφορά τη συμμετοχή της Ταϊβάν στα διεθνή πλαίσια, όπου αυτό είναι συμβατό με την πολιτική της ΕΕ για «μία ενιαία Κίνα» και τους στόχους πολιτικής της ΕΕ.

Η χάραξη πολιτικής της ΕΕ σχετικά με την Κίνα πρέπει να λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο ευρείας και συνολικής πολιτικής προσέγγισης της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού, αξιοποιώντας στο έπακρο και λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τις στενές σχέσεις της ΕΕ με εταίρους όπως η Ιαπωνία, η Κορέα, οι χώρες της ASEAN, η Αυστραλία κ.ά. Πρωτίστως, και δεδομένης της κεφαλαιώδους σημασίας των διατλαντικών σχέσεων, θα πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία και ο συντονισμός ΕΕ-ΗΠΑ στο ζήτημα αυτό.

Η θεμελιώδης αρχή που διέπει τις σχέσεις της ΕΕ με την Κίνα είναι πως θα πρέπει να βασίζονται στο αμοιβαίο όφελος, τόσο με πολιτικούς όσο και με οικονομικούς όρους. Η συνεργασία της ΕΕ με την Κίνα θα πρέπει να στηρίζεται σε αρχές, να είναι πρακτική και πραγματιστική, χωρίς να προδίδει τα συμφέροντα και τις αξίες της ΕΕ. Θα συνεχίσει να βασίζεται σε ένα θετικό θεματολόγιο εταιρικής σχέσης που θα συνδυάζεται με την εποικοδομητική διαχείριση των διαφορών. Η συνεργασία των κρατών μελών της ΕΕ με την Κίνα πρέπει να συμμορφώνεται με τη νομοθεσία, τους κανόνες και τις πολιτικές της ΕΕ. Η ΕΕ προσδοκά επίσης ότι η Κίνα θα αναλάβει τις ευθύνες που της αναλογούν με βάση τα οφέλη που αποκομίζει από τη βασισμένη σε κανόνες διεθνή έννομη τάξη. Η προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα συνεχίσει να αποτελεί ουσιώδες τμήμα της συνεργασίας της ΕΕ με την Κίνα, και στο επίκεντρο της προσέγγισης της ΕΕ θα είναι η ευημερία των πολιτών της και ο σεβασμός των διεθνών υποχρεώσεων. Η ΕΕ θα συνεχίσει να καλεί την Κίνα να λογοδοτήσει για το ιστορικό της όσον αφορά τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ΕΕ επιβεβαιώνει την πολιτική της για «μία ενιαία Κίνα». Η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να καλλιεργεί τις σχέσεις της με την Ταϊβάν και να υποστηρίζει την εποικοδομητική ανάπτυξη των σχέσεων εκατέρωθεν των στενών. Η ΕΕ θα πρέπει να στηρίξει τη συνέχιση της εφαρμογής της αρχής «μία χώρα, δύο συστήματα» στο Χονγκ Κονγκ και το Μακάο. Η χάραξη πολιτικής της ΕΕ έναντι της Κίνας θα πρέπει να λαμβάνει πλήρως υπόψη τις σχέσεις στενής συνεργασίας της ΕΕ με τις ΗΠΑ και άλλους εταίρους.

III.    ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

Στην ολομέλεια του κινεζικού κόμματος, το 2013, ο πρόεδρος Xi Jinping ανακοίνωσε συνολική μεταρρύθμιση του οικονομικού και κοινωνικού μοντέλου της Κίνας μέχρι το 2020. Οι εν λόγω μακροπρόθεσμοι στόχοι προσέκρουσαν στις βραχυπρόθεσμες ανησυχίες όσον αφορά την αύξηση του ΑΕΠ, την απασχόληση και τη σταθερότητα, με συνέπεια την επιβράδυνση του ρυθμού των μεταρρυθμίσεων, ενδεχομένως εις βάρος της μακροπρόθεσμης οικονομικής ευρωστίας. Οι προτεραιότητες της Κίνας δημιουργούν ευκαιρίες για την ΕΕ, για παράδειγμα μεγαλύτερες δυνατότητες συνεργασίας και εξαγωγών σε τομείς προτεραιότητας, όπως στους κλάδους του περιβάλλοντος και των υπηρεσιών. Ωστόσο, η διαδικασία του «ανοίγματος» επικεντρώνεται περισσότερο στη συνδρομή των κινεζικών επιχειρήσεων, ώστε να δραστηριοποιηθούν στο εξωτερικό, και λιγότερο στη βελτίωση της πρόσβασης στην κινεζική αγορά. Υπάρχουν επίσης προκλήσεις, για παράδειγμα ο εντεινόμενος άμεσος ανταγωνισμός σε ορισμένους τομείς ή σε αγορές τρίτων χωρών, όπου η Κίνα ευελπιστεί να εδραιώσει την πρωτοκαθεδρία των κρατικών επιχειρήσεών της σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ΕΕ επιθυμεί μία Κίνα πιο ανοικτή και σταθερή από οικονομική άποψη, που θα παρέχει στις ξένες επιχειρήσεις σημαντικά βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά και θα δημιουργεί όρους ισοτιμίας και δίκαιου ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις, με κριτήριο αναφοράς το επίπεδο ανοικτότητας που παρέχεται σε όλες τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην αγορά της ΕΕ.

III.1 Η ΕΕ ως εταίρος των μεταρρυθμίσεων στην Κίνα

Η ευημερία της ΕΕ συνδέεται στενά με τη βιώσιμη ανάπτυξη στην Κίνα. Επομένως, η επιτυχία των οικονομικών και κυβερνητικών μεταρρυθμίσεων στην Κίνα αποτελεί σημαντικό διακύβευμα για την ΕΕ. Η Κίνα έχει ανάγκη την ΕΕ, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της που αντιπροσωπεύει κατά προσέγγιση το 15 % του κινεζικού εμπορίου και αποτελεί ελκυστικό και ασφαλή προορισμό για τις εξερχόμενες άμεσες επενδύσεις της, τουλάχιστον όσο και η ΕΕ έχει ανάγκη την Κίνα.

Η Κίνα αντιμετωπίζει μια δύσκολη διαρθρωτική μετάβαση προς έναν χαμηλότερο και πιο βιώσιμο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης. Η εν λόγω προσαρμογή έχει ουσιαστική σημασία για τις προοπτικές μακροπρόθεσμης οικονομικής μεγέθυνσης της Κίνας αλλά ενδέχεται βραχυπρόθεσμα να δημιουργήσει αστάθεια και κινδύνους. Η Κίνα έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα σε πεδία όπως η φορολογική μεταρρύθμιση, η διεύρυνση της κοινωνικής ασφάλισης και η μεταρρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών. Σε άλλα πεδία, όπως στη μεταρρύθμιση του κρατικού τομέα ή στο άνοιγμα του τομέα των υπηρεσιών, η πρόοδος υπήρξε βραδύτερη. 

Μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες της ΕΕ είναι η ενίσχυση της μεταρρύθμισης και της καινοτομίας, που θα συμβάλει στο να μετασχηματιστεί το αναπτυξιακό μοντέλο της Κίνας σε ένα περισσότερο βιώσιμο μοντέλο, το οποίο θα στηρίζεται στη μεγαλύτερη εγχώρια κατανάλωση, σε έναν διευρυμένο τομέα υπηρεσιών και στο άνοιγμα σε ξένες επενδύσεις, προϊόντα και υπηρεσίες. Η εν λόγω μετάβαση θα πρέπει να συμβεί στη βάση του αμοιβαίου οφέλους και της διαφάνειας, συμπεριλαμβανομένης της διασφάλισης της διανοητικής ιδιοκτησίας. Τα οικονομικά προτερήματα της ΕΕ συμπίπτουν με τις προτεραιότητες του 13ου πενταετούς σχεδίου της Κίνας, όπως η καινοτομία, οι υπηρεσίες, η πράσινη ανάπτυξη και η εξισορρόπηση της αστικής και της αγροτικής ανάπτυξης. Είναι επίσης προς το συμφέρον της ΕΕ να υποστηριχθεί η μετάβαση της Κίνας σε ένα πιο βιώσιμο και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνικό και οικονομικό μοντέλο, με την προώθηση βασικών εργασιακών προτύπων και αξιοπρεπούς εργασίας, τη μεταρρύθμιση του κράτους πρόνοιας και την κοινή δέσμευση σε υπεύθυνες παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Καθώς η Κίνα πραγματοποιεί βήματα στην προσπάθειά της να αποφύγει την παγίδα του μεσαίου εισοδήματος ανερχόμενη στην αλυσίδα αξίας, οι κινεζικές επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να ενισχύουν την ανταγωνιστική τους θέση σε τομείς αιχμής. Πράγματι, οι βιομηχανικές πολιτικές της κινεζικής κυβέρνησης στοχεύουν στη δημιουργία εθνικών πρωταθλητών, που θα μπορούν να δραστηριοποιούνται ανταγωνιστικά σε διεθνές επίπεδο σε τομείς όπως η πολιτική αεροπορία, τα νέα υλικά, η ψηφιακή οικονομία, ο τραπεζικός τομέας, η ενέργεια και οι υποδομές. Είναι σημαντικό η ΕΕ να συνεργαστεί με την Κίνα για την προώθηση του ανοικτού και ισότιμου ανταγωνισμού σε αμφότερες τις αγορές της ΕΕ και της Κίνας και για να αποθαρρυνθεί η Κίνα να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών της μέσω επιδοτήσεων ή προστασίας των εγχώριων αγορών.

Η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να υποστηρίζει ενεργά και να ενθαρρύνει τις οικονομικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις στην Κίνα, προς την κατεύθυνση ενός πιο ανοικτού, βιώσιμου και χωρίς αποκλεισμούς μοντέλου οικονομικής μεγέθυνσης.

III.2 Τόνωση του εμπορίου και των επενδύσεων

Άμεση προτεραιότητα της ΕΕ προς την κατεύθυνση της εμβάθυνσης και της εξισορρόπησης της σχέσης μας με την Κίνα είναι η σύναψη συνολικής συμφωνίας για τις επενδύσεις. Η σύναψη μιας τέτοιας συμφωνίας, καθώς και η πρόοδος στις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της Κίνας προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης της οικονομίας της, και συνεπώς προς τη δημιουργία ενός πεδίου ισότιμου ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις, θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες στην αγορά και θα επιτρέψει σε αμφότερες τις πλευρές να διαμορφώσουν ευρύτερες φιλοδοξίες, όπως μια συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών.

Κάθε μελλοντική συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών θα πρέπει να είναι βαθιά και συνολική και να θέτει υψηλούς στόχους, αντίστοιχους με το σημείο αναφοράς που έχει τεθεί από τις διαπραγματεύσεις της ΕΕ με εμπορικούς εταίρους όπως ο Καναδάς, η Ιαπωνία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, προκειμένου να βοηθηθούν οι επενδυτές της ΕΕ κατά τη δραστηριοποίησή τους σε μια ολοένα και πιο ολοκληρωμένη αλυσίδα εφοδιασμού, η ΕΕ θα πρέπει να στοχεύει στη δημιουργία ευρύτερου δικτύου συμφωνιών για τις επενδύσεις στην περιοχή. Στηριζόμενη στις υπό διαπραγμάτευση με την Κίνα διατάξεις για τις επενδύσεις, η ΕΕ θα διερευνήσει την προοπτική να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Χονγκ Κονγκ και την Ταϊβάν σχετικά με τις επενδύσεις.

Οι γεωγραφικές ενδείξεις έχουν επίσης μεγάλη βαρύτητα, τόσο από οικονομική όσο και από πολιτιστική άποψη, καθώς δημιουργούν αξία για τις τοπικές κοινότητες. Αμφότερες οι πλευρές θα ωφεληθούν από τη σύναψη συμφωνίας για τις γεωγραφικές ενδείξεις με βάση τα υψηλότερα διεθνή πρότυπα προστασίας.

Η εμβάθυνση της συνεργασίας όσον αφορά τις τελωνειακές και εμπορικές διευκολύνσεις, πάνω και πέρα από τις δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας του ΠΟΕ για τη διευκόλυνση του εμπορίου, θα είναι επωφελής τόσο για την ΕΕ όσο και για την Κίνα και θα πρέπει να καλύπτει τη διαχείριση του κινδύνου και την ασφάλεια των αλυσίδων εφοδιασμού, καθώς και τη συνοριακή επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.

Η ΕΕ χαιρετίζει τις παραγωγικές επενδύσεις της Κίνας στην Ευρώπη, εφόσον είναι σύμφωνες με τους νόμους και τους κανόνες της ΕΕ. Ευελπιστούμε ότι οι επενδύσεις της ΕΕ στην Κίνα είναι εξίσου καλοδεχούμενες. Πρέπει να αυξηθεί η αμοιβαία επωφελής συνεργασία σε όλες τις πτυχές των επενδύσεων, μεταξύ άλλων με την εύρεση πρακτικών λύσεων ώστε η Κίνα να συμβάλει στο επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη. Η Κίνα θα πρέπει να περιορίσει το πεδίο εφαρμογής των σχετικών με την ασφάλεια διαδικασιών επανεξέτασης των επενδυτικών σχεδίων της ΕΕ στην Κίνα αποκλειστικά σε ζητήματα που γεννούν εύλογες ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια. Αντίστοιχα, η ΕΕ προσδοκά ότι οι κινεζικές υπεράκτιες άμεσες επενδύσεις στην Ευρώπη θα βασίζονται στις αρχές της ελεύθερης αγοράς και ότι θα αξιοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μέσα για να αντιμετωπιστούν οι ενδεχόμενες στρεβλώσεις της αγοράς και άλλοι κίνδυνοι που σχετίζονται με επενδύσεις από επιχειρήσεις που λαμβάνουν επιχορηγήσεις ή επωφελούνται από άλλα χορηγούμενα από το κράτος νομοθετικά πλεονεκτήματα. Το ενδεχόμενο θέσπισης κοινού στοιχειώδους ορισμού για το τι συνιστά κρίσιμη εθνική υποδομή στο πλαίσιο εσωτερικών επενδύσεων στην ΕΕ θα πρέπει να εξεταστεί σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.

Η μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Κίνας έχει καθοριστική σημασία για τον οικονομικό μετασχηματισμό της Κίνας. Καθώς οι αγορές κεφαλαίων της Κίνας γίνονται όλο και περισσότερο ανοικτές, η επιρροή της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία θα συνεχίσει να αυξάνεται. Η εν λόγω αυξανόμενη αλληλεξάρτηση καταδείχθηκε από τις δευτερογενείς επιδράσεις που είχε η αστάθεια του κινεζικού χρηματιστηρίου στην παγκόσμια αγορά και καθιστά επιτακτική την ύπαρξη συντονισμού και διαφάνειας στην οικονομική και τη νομισματική πολιτική. Καθώς οι κίνδυνοι που αναδύονται στις κινεζικές χρηματοπιστωτικές αγορές ενδέχεται να αποκτήσουν συστημική σημασία, η ΕΕ έχει έντονο ενδιαφέρον από τη διατήρηση και την ανάπτυξη της θετικής και αποτελεσματικής συνεργασίας με την Κίνα στον τομέα της ρύθμισης των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Η περαιτέρω ένταξη της κινεζικής οικονομίας στο παγκόσμιο σύστημα συνεπάγεται ότι η Κίνα θα αναγνωρίζει τις αλληλεξαρτήσεις και θα θεσπίζει εθνικές οικονομικές πολιτικές που δεν δημιουργούν στρεβλώσεις στις διεθνείς αγορές και στις εμπορικές σχέσεις. Η ΕΕ ανησυχεί σοβαρά για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα αρκετών βιομηχανικών τομέων στην Κίνα, ιδίως της χαλυβουργίας. Αν το πρόβλημα δεν αντιμετωπιστεί ορθά, ενδέχεται να υπάρξει ευρύτερη διάδοση μέτρων εμπορικής άμυνας, που θα διευρυνθούν για να συμπεριλάβουν, εκτός από τον χάλυβα, τομείς όπως το αλουμίνιο, τα κεραμευτικά προϊόντα και τα προϊόντα με βάση το ξύλο.

Μολονότι στην Κίνα δίνεται ολοένα και μεγαλύτερη προσοχή στο εν λόγω πρόβλημα, η κλίμακα της πρόκλησης παραμένει σημαντική. Η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα της κινεζικής χαλυβουργίας εκτιμάται σε περίπου 350 εκατ. τόνους, μέγεθος σχεδόν διπλάσιο από την ετήσια παραγωγή της ΕΕ. Παρότι ο στόχος που έχει θέσει η Κίνα, να περικόψει 100-150 εκατ. τόνους από την παραγωγή ακατέργαστου χάλυβα έως το 2020 είναι ευπρόσδεκτος, η Κίνα θα πρέπει να συνεργαστεί εποικοδομητικά με τους εμπορικούς της εταίρους σε διεθνές επίπεδο (π.χ. μέσω της Επιτροπής Χάλυβα του ΟΟΣΑ) και να εφαρμόσει ένα πιο φιλόδοξο, μετρήσιμο και διαφανές σχέδιο αναδιάρθρωσης για τη μείωση της παραγωγικής της ικανότητας. Οι επιδοτήσεις και άλλα μέτρα κρατικής στήριξης που συμβάλλουν στην ενίσχυση ή στην εξαγωγή της παραγωγικής ικανότητας χάλυβα ή στη διατήρηση διαρθρωτικά ζημιογόνων δραστηριοτήτων πρέπει να καταργηθούν το συντομότερο δυνατό. Η Κίνα θα πρέπει επίσης να τηρήσει τη δέσμευση που έχει αναλάβει στο πλαίσιο του ΠΟΕ να κοινοποιεί τις επιδοτήσεις, αρχής γενομένης από εκείνες που χορηγεί στον τομέα της χαλυβουργίας. Στο μεσοδιάστημα, η Κίνα πρέπει να μεταρρυθμίσει την κρατικά καθοδηγούμενη οικονομία της και να επιτρέψει στις δυνάμεις της αγοράς να αντιμετωπίσουν με φυσικό τρόπο το πρόβλημα.

Ενόψει της επικείμενης λήξης της ισχύος συγκεκριμένων διατάξεων του πρωτοκόλλου προσχώρησης της Κίνας στον ΠΟΕ, η Επιτροπή αναλύει κατά πόσον, και εάν ναι πώς, η ΕΕ θα πρέπει να αλλάξει, μετά τον Δεκέμβριο του 2016, τον τρόπο που μεταχειρίζεται την Κίνα όσον αφορά τις διαδικασίες έρευνας αντιντάμπινγκ, και θα επανέλθει στο εν λόγω ζήτημα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2016. Καθοριστικό ρόλο θα παίξει σχετικά η περαιτέρω ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των μέσων εμπορικής άμυνας της ΕΕ, ιδίως με την ταχεία έγκριση της πρότασης που υπέβαλε η Επιτροπή τον Απρίλιο του 2013 για τον εκσυγχρονισμό των μέσων εμπορικής άμυνας. Έχει ουσιώδη σημασία να υιοθετηθεί μια παγκόσμια προσέγγιση για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας

Η νομική μεταρρύθμιση και η ενίσχυση του κράτους δικαίου στην Κίνα είναι προϋποθέσεις για τη συνολική επιτυχία των μεταρρυθμίσεων της Κίνας. Ένα διαφανές και αμερόληπτο νομικό σύστημα αποτελεί ουσιώδες στοιχείο του θεσμικού θεμελίου μιας αγορακεντρικής οικονομίας και θα παρέχει αποτελεσματικές εγγυήσεις στις επιχειρήσεις τόσο της ΕΕ όσο και της Κίνας. Η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει την έναρξη του νέου διαλόγου για τις νομικές υποθέσεις, που έλαβε χώρα για πρώτη φορά τον Ιούνιο του 2016, εστιάζοντας στο ηλεκτρονικό εμπόριο και την προστασία των καταναλωτών στο διαδίκτυο.

Η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να διεξάγει διάλογο με την Κίνα σχετικά με τα πρότυπα, τη ρύθμιση και τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης σε νευραλγικούς τομείς, για να μειωθεί το κόστος και οι φραγμοί εισόδου στην αγορά και να προαχθεί το πρωτείο των διεθνών προτύπων σε κλάδους όπως η υγεία και η ασφάλεια, τα φαρμακευτικά προϊόντα, η προστασία του περιβάλλοντος, η ασφάλεια των τροφίμων και των καταναλωτικών προϊόντων, η δράση για το κλίμα και η προστασία των δεδομένων. Η συνεργασία στην έρευνα μπορεί να αξιοποιηθεί για να προαχθεί η χρήση κοινών προτύπων. Στον υγειονομικό και φυτοϋγειονομικό τομέα, η ΕΕ δεσμεύεται να συνεργαστεί με την Κίνα με στόχο την προώθηση των υψηλότερων δυνατών προτύπων για την ασφάλεια των τροφίμων.  Εάν τα μέτρα για τον εκσυγχρονισμό του κινεζικού μοντέλου για την ασφάλεια των τροφίμων, που βρίσκονται επί του παρόντος σε εξέλιξη, εφαρμοστούν κατά τρόπο αναλογικό και διαφανή, θα καταστήσουν το εν λόγω μοντέλο πιο συμβατό με τη νομοθεσία της ΕΕ. Αυτό με τη σειρά του θα αυξήσει τις ευκαιρίες για την οικονομική μεγέθυνση και την απασχόληση τόσο στην ΕΕ όσο και στην Κίνα, θα δημιουργήσει αμοιβαία οφέλη για τους καταναλωτές και θα βελτιώσει την πρόσβαση στην αγορά για τα γεωργικά προϊόντα. Με γνώμονα τον εν λόγω στόχο, η ΕΕ ενθαρρύνει την Κίνα να υιοθετήσει τα διεθνή επιστημονικά πρότυπα και να δράσει με αμοιβαιότητα, αναγνωρίζοντας την ΕΕ ως ενιαία οντότητα.

Ενισχύοντας την εταιρική σχέση ΕΕ-Κίνας, η ΕΕ θα πρέπει παράλληλα να εμβαθύνει περαιτέρω την εμπλοκή της στην Ασία και αλλού, ώστε να πολλαπλασιάσει και να διαφοροποιήσει τις οικονομικές ευκαιρίες και τις πηγές οικονομικής μεγέθυνσης.

Η ΕΕ στοχεύει στη διασφάλιση της αμοιβαιότητας και ίσων όρων ανταγωνισμού σε όλες τις πτυχές των εμπορικών και επενδυτικών σχέσεών της με την Κίνα. Στο πλαίσιο αυτό, θα αναβαθμίσει τον έλεγχο όσον αφορά την πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις κινεζικές αγορές και στα καθεστώτα στήριξης έρευνας και ανάπτυξης της Κίνας. Άμεση προτεραιότητα της ΕΕ προς την κατεύθυνση της εμβάθυνσης και της εξισορρόπησης της οικονομικής σχέσης μας με την Κίνα είναι η σύναψη συνολικής συμφωνίας για τις επενδύσεις. Η ΕΕ δίνει μεγάλη προτεραιότητα στην ταχεία σύναψη συμφωνίας με την Κίνα σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις για την προστασία των ονομασιών τροφίμων, με βάση τα υψηλότερα διεθνή πρότυπα. Η ΕΕ εκπονεί μια νέα γενιά σύγχρονων εμπορικών συμφωνιών υψηλού επιπέδου και δεν αποκλείει ευρύτερες φιλοδοξίες, όπως μια εκτενή και σφαιρική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με την Κίνα, όταν οι συνθήκες θα είναι κατάλληλες – μεταξύ άλλων, μετά την εφαρμογή των αναγκαίων οικονομικών μεταρρυθμίσεων στην Κίνα. Η ΕΕ προσδοκά ότι η Κίνα θα πραγματοποιήσει σημαντικές και επαληθεύσιμες περικοπές στη βιομηχανική παραγωγική ικανότητα με βάση σαφές χρονοδιάγραμμα δεσμεύσεων και ανεξάρτητο μηχανισμό παρακολούθησης. Η ΕΕ χαιρετίζει τις παραγωγικές επενδύσεις της Κίνας στην Ευρώπη, εφόσον είναι σύμφωνες με τους νόμους και τους κανόνες της ΕΕ. Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ προσδοκά βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά για ξένες εταιρείες στην Κίνα και ίσους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις. Η Κίνα πρέπει να μειώσει τον αριθμό των προστατευόμενων τομέων και να ελαχιστοποιήσει τις διαδικασίες επανεξέτασης για λόγους εθνικής ασφάλειας. Πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία όσον αφορά το κράτος δικαίου, την επιβολή του ανταγωνισμού, καθώς και τα πρότυπα, τους κανόνες και τους κανονισμούς σε νευραλγικούς τομείς.

III.3 Έρευνα, καινοτομία και ψηφιακή οικονομία

Η Κίνα κινείται ταχέως προς ένα οικονομικό μοντέλο που θα βασίζεται στην γνώση και θα άγεται από την καινοτομία. Η ΕΕ, ως παγκόσμιος πρωτοπόρος στον εν λόγω τομέα, έχει έντονο ενδιαφέρον να συνεργαστεί με την Κίνα για να επιτύχει τους στόχους της ΕΕ, σύμφωνα με τη στρατηγική για την ψηφιακή ενιαία αγορά. Η συνεργασία στο πεδίο της ψηφιακής οικονομίας θα τονώσει την οικονομική μεγέθυνση, με τη δημιουργία ανοικτών αγορών, κοινών προτύπων και κοινής έρευνας σε βάση αμοιβαιότητας σε τομείς όπως οι κινητές τηλεπικοινωνίες 5G και το Διαδίκτυο των Πραγμάτων.

Φιλόδοξες πρωτοβουλίες, όπως η πρωτοβουλία «Made-in-China 2025» και το σχετικό σχέδιο δράσης «Internet +» υπογραμμίζουν τη σημασία που αποδίδει η Κίνα στην ψηφιακή οικονομία καθώς και την πίστη της στο μετασχηματιστικό δυναμικό της σε τομείς όπως οι κατασκευές. Ωστόσο, η πολιτική και οι κανονισμοί της Κίνας χαρακτηρίζονται ολοένα και περισσότερο από προστατευτισμό. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες πληροφορικής και επικοινωνιών είναι αντιμέτωπες με προβλήματα πρόσβασης στην αγορά σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, μεταξύ άλλων λόγω της ύπαρξης προτύπων που ευνοούν συγκεκριμένες τεχνολογίες, περίπλοκων απαιτήσεων αδειοδότησης και πιστοποίησης που εισάγουν διακρίσεις, δυσανάλογων περιορισμών που επιβάλλονται λόγω της σχετικής με την ασφάλεια νομοθεσίας, απουσίας δίκαιης πρόσβασης σε οργανισμούς τυποποίησης και κλειστών διαδικασιών δημόσιων συμβάσεων. Η ΕΕ θα πρέπει να διπλασιάσει τις προσπάθειές της να βελτιώσει την πρόσβαση στην αναπτυσσόμενη αγορά ψηφιακών προϊόντων και υπηρεσιών της Κίνας και να εξασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να ενισχύσει τα δικαιώματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων στην Κίνα και θα πρέπει να υπογραμμίσει ότι οι κανόνες της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων πρέπει να τηρούνται σε όλες τις ανταλλαγές δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με την Κίνα.

Η προστασία και η επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ) έχει νευραλγική σημασία για την προώθηση της καινοτομίας. Ο σχετικός διάλογος και η συνεργασία πρέπει να εντατικοποιηθούν και να αντιμετωπίσουν τις εντεινόμενες προκλήσεις, όπως την παραχάραξη και την πειρατεία στο διαδίκτυο. Παρότι η ΕΕ αναγνωρίζει ότι οι κυβερνήσεις έχουν έννομο συμφέρον στην ύπαρξη προστατευμένης ψηφιακής αγοράς, αντιτάσσεται στις πολιτικές γενικής εφαρμογής, που απαιτούν την πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα του λογισμικού ή τη μεταβίβασή του ως προϋπόθεση για την πρόσβαση στην αγορά. Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει τη σύναψη πολιτικής συμφωνίας με την Κίνα για την καταπολέμηση της κλοπής ΔΔΙ και εμπορικών μυστικών μέσω του κυβερνοχώρου.

Η ΕΕ θα αποκομίσει οφέλη από την ενίσχυση της συνεργασίας της με την Κίνα στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας, την από κοινού ανάπτυξη γνώσεων και τεχνολογίας, την αξιοποίηση ειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού από την Κίνα, την προώθηση της ΕΕ ως ελκυστικού κέντρου έρευνας και καινοτομίας, καθώς και την εύρεση λύσεων σε κοινές κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού για την έρευνα και την καινοτομία, συμπεριλαμβανομένης της αμοιβαίας πρόσβασης σε προγράμματα και πόρους για την έρευνα και την καινοτομία, παραμένει ουσιώδης. Η συνεργασία μέσω του προγράμματος της ΕΕ «Ορίζοντας 2020» και των προγραμμάτων Ευρατόμ πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω και να επεκταθεί επί αυτής της βάσης. Οι μηχανισμοί συγχρηματοδότησης και οι εμβληματικές πρωτοβουλίες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», καθώς και οι συμφωνίες μεταξύ ερευνητικών κέντρων της ΕΕ και της Κίνας θα συμβάλουν στην περαιτέρω ενίσχυση της μακροπρόθεσμης εταιρικής σχέσης στα πεδία της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Η αμοιβαία επωφελής συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία πρέπει να ενισχυθεί, ενώ θα διασφαλίζονται παράλληλα ίσοι όροι ανταγωνισμού. Η συνεργασία στο πεδίο της ψηφιακής οικονομίας μπορεί να αποφέρει οφέλη τόσο στην ΕΕ όσο και στην Κίνα. Θα τονώσει την οικονομική μεγέθυνση μέσω κοινών προτύπων και κοινής έρευνας σε βάση αμοιβαιότητας. Η ΕΕ θα πρέπει να εντατικοποιήσει τη συνεργασία της με την Κίνα όσον αφορά την προστασία και την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Η ΕΕ θα πρέπει να ενισχύσει τα μέτρα για την αντιμετώπιση της κλοπής διανοητικής ιδιοκτησίας και εμπορικών μυστικών μέσω του κυβερνοχώρου.

III.4 Συνδετικότητα και δεσμοί μεταξύ των λαών

Η βελτίωση των δεσμών υποδομών ανάμεσα στην ΕΕ και την Κίνα θα δώσει ώθηση στις οικονομικές προοπτικές όλων των εμπλεκομένων. Η πλατφόρμα διασύνδεσης ΕΕ-Κίνας θα δημιουργήσει συνέργειες ανάμεσα στις πολιτικές και τα έργα της ΕΕ και την πρωτοβουλία της Κίνας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», καθώς και μεταξύ των αντίστοιχων χρηματοδοτικών πηγών στο πεδίο των μεταφορών και σε άλλα είδη υποδομών.

Η Κίνα θα πρέπει να εκπληρώσει τον διακηρυχθέντα στόχο της να καταστήσει την πρωτοβουλία της «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» ανοικτή πλατφόρμα που θα συμμορφώνεται με τους κανόνες της αγοράς και τα διεθνή πρότυπα, ώστε να έχει όφελος για όλους και να ενθαρρύνει την υπεύθυνη οικονομική συμπεριφορά τρίτων χωρών. Η συνεργασία στο εν λόγω πεδίο πρέπει να βασίζεται στον πλήρη σεβασμό των σχετικών πολιτικών και στους εφαρμοστέους κανονισμούς και πρότυπα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις, ενώ θα πρέπει επίσης να εγγυάται ίσους όρους ανταγωνισμού για τους οικονομικούς φορείς από αμφότερες τις πλευρές. Το ίδιο πρέπει να ισχύει για τις χώρες που βρίσκονται εκτός ΕΕ και οι οποίες έχουν δεσμευτεί να εφαρμόζουν τα πρότυπα της ΕΕ. Στόχος θα πρέπει να είναι η συνδρομή στη δημιουργία βιώσιμων και διαλειτουργικών διασυνοριακών δικτύων υποδομών σε χώρες και περιοχές μεταξύ της ΕΕ και της Κίνας. Για συμπράξεις σε σειρά επενδυτικών έργων προτεραιότητας θα απαιτηθεί ο στενός συντονισμός με τις εμπλεκόμενες χώρες, ιδίως για να διασφαλιστεί η συμβατότητα με τους δημοσιονομικούς τους περιορισμούς. Η συνεργασία ΕΕ-Κίνας στο πεδίο της συνδετικότητας θα έχει σημαντικά οφέλη για τους εταίρους στην Ασία, συμπεριλαμβανομένων του Αφγανιστάν, του Πακιστάν και χωρών της Κεντρικής Ασίας, συμβάλλοντας στην ένταξή τους στις διεθνείς εμπορικές ροές.

Οι επαφές μεταξύ των λαών θα πρέπει να υποστηρίζουν τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται για τομείς της ΕΕ όπως η ανώτατη εκπαίδευση, ο κλάδος της δημιουργίας και του πολιτισμού και ο τουρισμός. Θα συμβάλουν επίσης στην καλλιέργεια του διαπολιτισμικού διαλόγου και στην προώθηση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας και της συμμετοχής στην κοινωνία των πολιτών. Οι επαφές μεταξύ των λαών πρέπει να ενταχθούν στο ευρύτερο πλαίσιο σχέσεων ΕΕ-Κίνας. Πρέπει να ενθαρρυνθεί η βέλτιστη χρήση των υφιστάμενων διαύλων νόμιμης μετανάστευσης στην ΕΕ και στην Κίνα. Μετά την ολοκλήρωση των πρώτων βημάτων για τη διευκόλυνση της κινητικότητας και την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, ο διάλογος ΕΕ-Κίνας σχετικά με τη μετανάστευση και την κινητικότητα θα πρέπει να προχωρήσει στη διαπραγμάτευση συμφωνιών σχετικά με τη διευκόλυνση της έκδοσης θεωρήσεων και τη συνεργασία κατά της παράνομης μετανάστευσης.

Η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει την πλατφόρμα διασύνδεσης ΕΕ-Κίνας ως το κύριο όχημα συνεργασίας με την Κίνα για τη διασύνδεση της ευρασιατικής ηπείρου, μέσω ενός φυσικού και ψηφιακού δικτύου διά του οποίου θα πραγματοποιούνται οι εμπορικές συναλλαγές, οι επενδύσεις και οι επαφές μεταξύ των λαών. Η συνεργασία με την Κίνα όσον αφορά την πρωτοβουλία της «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» θα πρέπει να εξαρτάται από το κατά πόσον η Κίνα θα εκπληρώσει τον διακηρυχθέντα στόχο της να την καταστήσει ανοικτή πλατφόρμα που θα συμμορφώνεται με τους κανόνες της αγοράς και τα διεθνή πρότυπα ώστε να έχει όφελος για όλους. Το πεδίο του διαλόγου μεταξύ των λαών θα πρέπει να διευρυνθεί και θα πρέπει να ληφθούν νέες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση του πλουραλισμού των επαφών. Οι επαφές μεταξύ των λαών θα πρέπει να πραγματοποιούνται μέσω των σχέσεων ΕΕ-Κίνας και θα πρέπει να ενισχυθεί ο διάλογος για την κινητικότητα και τη μετανάστευση.

IV. ΕΥΡΕΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΣΕ ΖΗΜΗΤΑΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Η Κίνα θεωρεί ότι εγκαταλείπει τη στάση παθητικής συμμετοχής που υιοθετούσε κατά το παρελθόν και ότι αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο στις παγκόσμιες υποθέσεις, ανάλογο του οικονομικού της μεγέθους. Αντίστοιχα με τα αυξανόμενα συμφέροντά της, οι ορίζοντες της Κίνας διευρύνονται πέραν της άμεσης γειτονίας της. Ιδιαίτερα αισθητό είναι το ενδιαφέρον της για τις ΗΠΑ. Υπάρχει επίσης ανανέωση του ενδιαφέροντος για την ΕΕ η οποία συνιστά πιο ισόρροπο εταίρο σε έναν πολυπολικό κόσμο, παρότι η περιφερειακή ασφάλεια στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού θα εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση ενόψει της ολοένα και πιο σθεναρής στάσης της Κίνας. Η μείζων πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» υποκρύπτει εν πολλοίς οικονομικές και εγχώριες προτεραιότητες, αλλά πρόκειται να έχει ιδιαίτερα σημαντικές γεωστρατηγικές συνέπειες. Η Κίνα έχει πλέον βάσιμους λόγους να επιδιώκει πιο ενεργό συμμετοχή σε ζητήματα παγκόσμιας διακυβέρνησης, ασφάλειας και άμυνας. Η πρόκληση και η ευκαιρία που έχει μπροστά της η ΕΕ είναι να κατευθύνει τη συμμετοχή της Κίνας σε θετικούς τομείς, όπως στη συνεργασία για την ειρήνη στην Αφρική και στην ανταπόκριση στα καθήκοντα που αναλογούν σε κάθε παγκόσμια δύναμη (π.χ. στη Μέση Ανατολή). Η εμβάθυνση του διαλόγου με την Κίνα σχετικά με τη συνεργασία στις επενδύσεις σε χώρες κοινού ενδιαφέροντος θα αντανακλά την αυξανόμενη οικονομική συμμετοχή της Κίνας σε πολλές χώρες που είναι επίσης εταίροι της ΕΕ.

IV.1 Ενίσχυση της συνεργασίας με την Κίνα στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής

Η οικονομική μεγέθυνση της Κίνας είχε ως συνέπεια την επέκταση των συμφερόντων της πέραν του ορίζοντα της άμεσης γειτονίας της και τόνωσε την εμπορική, χρηματοπιστωτική, διπλωματική αλλά ακόμα και τη στρατιωτική παρουσία της ανά τον κόσμο, καθώς ολοένα και περισσότεροι Κινέζοι υπήκοοι ζουν στο εξωτερικό. Ως εκ τούτου, έχει αυξηθεί η εξάρτηση της Κίνας από τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, γεγονός που την υποχρέωσε να υιοθετήσει πιο προορατική προσέγγιση για την οικοδόμηση της ειρήνης και τις διαδικασίες γειτονίας σε χώρες όπως το Νότιο Σουδάν και το Αφγανιστάν.

Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει ένα κοινό και ευρύτερο θεματολόγιο εξωτερικής πολιτικής με την Κίνα, το οποίο θα στηρίζεται στην ενίσχυση της εποικοδομητικής και ενεργού συμμετοχής της χώρας αυτής στη διαφύλαξη της ασφάλειας ως παγκόσμιου δημόσιου αγαθού. Η Κίνα θα πρέπει να ενθαρρυνθεί να συμμετέχει συστηματικά στις διεθνείς διαδικασίες επίλυσης διαφορών, εκπληρώνοντας τις ευθύνες που της αναλογούν ως μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Στηριζόμενη στην εποικοδομητική συμμετοχή της Κίνας κατά τις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία με το Ιράν, η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει ενεργό συνεργασία με την Κίνα σε ζητήματα όπως το Αφγανιστάν, η Συρία, η Λιβύη, η μεταναστευτική πρόκληση και η συνολική διευθέτηση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Αυτό που στην Αφρική γίνεται πολύ συχνά αντιληπτό ως ανταγωνισμός ΕΕ-Κίνας πρέπει να μεταστραφεί σε μεγαλύτερη συνεργασία για την επίλυση κρίσεων (είτε σε τοπικό επίπεδο είτε σε διεθνή φόρουμ, όπως το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών), την ενίσχυση των ικανοτήτων ειρήνης και ασφάλειας στην Αφρική, τη δημιουργία βελτιωμένου οικονομικού περιβάλλοντος, καθώς και όσον αφορά τα παγκόσμια κοινά αγαθά, ιδίως το περιβάλλον και τους ωκεανούς. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να συνεργαστεί με την Κίνα για τη βελτίωση της δέουσας επιμέλειας για τα ορυκτά που προέρχονται από περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις και άλλους κινδύνους.

Μία από τις προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής της Κίνας είναι η ανάπτυξη των δεσμών της με την Ευρώπη, και η Κίνα διαθέτει σημαντικούς χρηματοπιστωτικούς και διπλωματικούς πόρους για να επιτύχει τον εν λόγω στόχο. Είναι προς το συμφέρον της ΕΕ να συνεργαστεί με την Κίνα για να διασφαλίσει ότι κάθε εμπλοκή της Κίνας στην ανατολική και τη νότια γειτονία της ΕΕ θα συμβάλει στην ενίσχυση της διακυβέρνησης με βάση κανόνες και της περιφερειακής ασφάλειας. Η ΕΕ εμμένει ακλόνητη στην υποστήριξη της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, αρχές τις οποίες συμμερίζεται επίσης η Κίνα. Η ΕΕ επιθυμεί η Κίνα να καταστεί εταίρος που επενδύει στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ευημερία της Ουκρανίας και στη διασφάλιση μιας σταθερής και ειρηνικής περιοχής προς όφελος όλων των πλευρών. Επιπλέον, η στρατηγική της ΕΕ για την Κεντρική Ασία παρέχει επίσης ευκαιρίες για την κλιμάκωση της συνεργασίας με την Κίνα σε τομείς όπως η ασφάλεια, η συνδετικότητα, η αναπτυξιακή βοήθεια και η βιώσιμη χρήση των υδάτινων και ενεργειακών πόρων.

Η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να συμβάλλει ενεργά στην περιφερειακή ασφάλεια της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού, αξιοποιώντας διπλωματικά και οικονομικά μέσα και ενισχύοντας παράλληλα τις εταιρικές της σχέσεις στην περιοχή. Η ΕΕ εξακολουθεί να ανησυχεί για την κατάσταση στην ανατολική και στη νότια Σινική Θάλασσα και θα συνεχίσει να τονίζει τη σημασία της ειρηνικής διευθέτησης των διαφορών και να αντιτάσσεται στις μονομερείς ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αλλαγή της ισχύουσας κατάστασης και σε αύξηση των εντάσεων. Η ΕΕ εμμένει στη θέση της σχετικά με τη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο εκ μέρους της Κίνας και άλλων, στο πλαίσιο των αξιώσεών τους στη νότια Σινική Θάλασσα. Ο μεγάλος όγκος του διεθνούς θαλάσσιου εμπορίου που διέρχεται από την εν λόγω περιοχή σημαίνει ότι η η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και των υπερπτήσεων έχουν κεφαλαιώδη σημασία για την ΕΕ. Η ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει την Κίνα να συμβάλει εποικοδομητικά στην περιφερειακή σταθερότητα, με μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και στήριξη στη βασισμένη σε κανόνες διεθνή έννομη τάξη, ιδίως όσον αφορά τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και τις σχετικές διαδικασίες διαιτησίας και με την ταχεία ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων ASEAN-Κίνας σχετικά με τη θέσπιση «Κώδικα δεοντολογίας».

Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώκει τον τακτικό και ουσιαστικό διάλογο με την Κίνα σε όλο το φάσμα των ζητημάτων που άπτονται του ελέγχου των εξαγωγών, του αφοπλισμού και της μη διάδοσης, συμπεριλαμβανομένων περιφερειακών προκλήσεων όπως οι πολιτικές και οι ενέργειες της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Κορέας. Συγκεκριμένα, η ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει την Κίνα να επικυρώσει τη Συνθήκη για την πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών, να προσχωρήσει στη Συνθήκη εμπορίας όπλων, να προσχωρήσει στον Κώδικα συμπεριφοράς της Χάγης σχετικά με τους βαλλιστικούς πυραύλους και να συμμορφωθεί με τα πρότυπα ελέγχου των εξαγωγών για τα όπλα και τα αγαθά διπλής χρήσης που ισχύουν με βάση τα σχετικά διεθνή καθεστώτα ελέγχου των εξαγωγών. Οι εξαγωγές της ΕΕ προς την Κίνα διέπονται από το εμπάργκο όπλων που επιβλήθηκε με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 1989 και από τα οκτώ κριτήρια που καθορίστηκαν με την κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με τις εξαγωγές στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού (2008/944/ΚΕΠΠΑ).

Ενόψει της ολοένα και πιο οξείας παγκόσμιας τρομοκρατικής απειλής, η ΕΕ θα πρέπει να ξεκινήσει συνεργασία με την Κίνα όσον αφορά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, με βάση αμοιβαία αποδεκτούς όρους που θα περιλαμβάνουν μια ισχυρή συνιστώσα σχετική με το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έμφαση πρέπει να δίνεται στις διεθνείς προσπάθειες αντιμετώπισης των βαθύτερων αιτιών, στον αποκλεισμό των πηγών χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της Ομάδας Χρηματοοικονομικής Δράσης) και στην πρόληψη και αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης.

Στη διεθνή πολιτική της σχετικά με τον κυβερνοχώρο, η ΕΕ προάγει την ανοικτότητα και την ελευθερία του διαδικτύου και ενθαρρύνει τις προσπάθειες κατάρτισης κοινών κανόνων συμπεριφοράς των κρατών. Η περιοριστική προσέγγιση της Κίνας στη διακυβέρνηση του διαδικτύου απειλεί να κατακερματίσει το διαδίκτυο εις βάρος των παγκόσμιων ενδιαφερόμενων μερών, με αρνητικές συνέπειες για την οικονομία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να παροτρύνει την Κίνα να συμβάλει περισσότερο στην κατάρτιση υπεύθυνων κανόνων συμπεριφοράς και εφαρμογής του υφιστάμενου διεθνούς δικαίου στον κυβερνοχώρο, μεταξύ άλλων με την περαιτέρω προώθηση παγκόσμιας συμφωνίας για την προστασία των νευραλγικών πόρων στον κυβερνοχώρο. Θα πρέπει να ληφθούν επίσης υπόψη οι σχετικές πτυχές της πρόσφατης κοινής ανακοίνωσης για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και την προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας.

Η αναγνώριση του σημαντικότερου ρόλου της Κίνας στις διεθνείς σχέσεις και τη διεθνή διακυβέρνηση θα πρέπει να συνδέεται με τη μεγαλύτερη συμμόρφωση της Κίνας με τους κανόνες και τα πρότυπα που ισχύουν διεθνώς. Η ΕΕ ενθαρρύνει την Κίνα να κινητοποιήσει διπλωματικούς και άλλους πόρους της προς την κατεύθυνση της εμπέδωσης της ασφάλειας ως παγκόσμιου κοινού αγαθού, μεταξύ άλλων στο Αφγανιστάν και τη Συρία. Η ασφάλεια στην Ασία ενδιαφέρει ιδιαίτερα την ΕΕ η οποία θα συνεχίσει να εντείνει τη θετική συμβολή της στο εν λόγω ζήτημα. Στην κατεύθυνση αυτή, η ΕΕ ενθαρρύνει την Κίνα να συμβάλει ενεργά στην ειρήνη και την ασφάλεια στη γειτονία της ΕΕ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η ΕΕ επιθυμεί να διατηρηθεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και των υπερπτήσεων στην ανατολική και στη νότια Σινική Θάλασσα. Οι διαφορές θα πρέπει να διευθετούνται ειρηνικά, με βάση το δίκαιο, και θα πρέπει να αποφεύγονται οι μονομερείς προκλήσεις. Ο διάλογος της ΕΕ με την Κίνα θα πρέπει να ενισχυθεί ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη σύγκλιση στα ζητήματα του αφοπλισμού και της μη διάδοσης, της αντιτρομοκρατίας και του κυβερνοχώρου.

IV. 2. Η διάσταση της ασφάλειας και της άμυνας

Τα τελευταία έτη, η ΕΕ πραγματοποιεί όλο και περισσότερες στρατιωτικές και μη στρατιωτικές υπερπόντιες αποστολές για την αντιμετώπιση κρίσεων, ιδίως στην Αφρική. Αντίστοιχα, αναγνωρίζοντας τις αυξανόμενες ευθύνες της σε παγκόσμιο επίπεδο, η Κίνα εντείνει τη συμβολή της στη διατήρηση της ειρήνης και στις επιχειρήσεις κατά της πειρατείας και έχει αυξήσει τη στρατιωτική συνδρομή της στην Αφρικανική Ένωση.

Η Αφρική ιδίως προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες συνεργασίας της ΕΕ με την Κίνα στις περιπτώσεις που τα συμφέροντά τους είναι κοινά, μεταξύ άλλων με την επέκταση της επιτυχημένης υπεράκτιας συνεργασίας ΕΕ-Κίνας για την καταπολέμηση της πειρατείας σε επιχειρήσεις για τη διατήρηση της ειρήνης και την ανάπτυξη ικανοτήτων στην ξηρά. Ο συντονισμός στο πεδίο της καταπολέμησης της πειρατείας υπό την αιγίδα του μηχανισμού Shared Awareness and De-confliction συνέβαλε στην καλλιέργεια πνεύματος συνεργασίας ενώ ο επιμερισμός των βαρών όσον αφορά τη συνοδεία των φορτίων του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος κατέδειξε την προστιθέμενη αξία που προσφέρει μια τέτοια συνεργασία.

Με βάση το κεκτημένο των αποτελεσμάτων από τις διαδοχικές διαβουλεύσεις ΕΕ-Κίνας σχετικά με την ασφάλεια και την άμυνα, η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί επί τόπου με σχετικούς κινεζικούς φορείς (για παράδειγμα, με κινεζικές πρεσβείες και δυνάμεις για τη διατήρηση της ειρήνης σε χώρες όπως το Μάλι και η Σομαλία) για να διερευνήσει την προοπτική πρακτικής συνεργασίας και να υποστηρίξει τις κινεζικές προσπάθειες για χρηματοδότηση της Αφρικανικής αρχιτεκτονικής ειρήνης και ασφάλειας. Άλλοι ενδεχόμενοι τομείς κοινού ενδιαφέροντος περιλαμβάνουν τη συνεργασία όσον αφορά την αστυνομική διάσταση των επιχειρήσεων διατήρησης της ειρήνης, καθώς και ρυθμίσεις για την προστασία και την απομάκρυνση αξιωματούχων της ΕΕ και της Κίνας.

V. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΟΛΥΜΕΡΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ

Η Κίνα θέλει να έχει λόγο στην παγκόσμια πολιτική αλλά και οικονομική διακυβέρνηση, κατ' αντιστοιχία προς τη σημασία της. Η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει το εν λόγω στοιχείο, προωθώντας ταυτόχρονα την πολυμερή συνεργασία και ενθαρρύνοντας την Κίνα να υποστηρίξει τα παγκόσμια πρότυπα και τους παγκόσμιους θεσμούς. Μέρος της εξίσωσης είναι επίσης η επιτυχημένη αντιμετώπιση των διαφορών όσον αφορά τον σεβασμό για τη διεθνή έννομη τάξη, το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως ενόψει της ολοένα και πιο σθεναρής στάσης της Κίνας στο εξωτερικό και της καταπίεσης που εφαρμόζει στο εσωτερικό. Οι συνθήκες έχουν ωριμάσει σε πολλά πεδία για την προώθηση του διαλόγου και της συνεργασίας, ιδίως στα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής, της ενέργειας, των ωκεανών και της αποδοτικής χρήσης των πόρων, καθώς και στη συνδρομή της Κίνας ώστε να επιλύσει τα τεράστια περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει (και των οποίων ο αντίκτυπος θα γίνει αισθητός στην ΕΕ). Μεγάλο ενδέχεται επίσης να είναι το όφελος από τη συνεργασία για την ανάπτυξη, την παγκόσμια υγεία, τη διατήρηση της ειρήνης, τα ανθρωπιστικά ζητήματα και τη διαχείριση του κινδύνου από φυσικές καταστροφές. Εν προκειμένω, η αυξανόμενη διεθνής παρουσία και τα συμφέροντα της Κίνας αποτελούν ευκαιρία για την ΕΕ, ώστε να συνδυάσει τη δική της εμπειρία με τους πόρους της Κίνας.

V.I Προώθηση της αποτελεσματικής πολυμερούς συνεργασίας

Η ΕΕ δεσμεύεται να υποστηρίξει την αποτελεσματική πολυμερή συνεργασία, με άξονα τα Ηνωμένα Έθνη. Η Κίνα, όπως και η ΕΕ, έχει ωφεληθεί από την ύπαρξη μιας διεθνούς έννομης τάξης βασισμένης σε κανόνες. Το 2015, την 70ή επέτειο από την ίδρυση των Ηνωμένων Εθνών, η Κίνα, ως ένα από τα αρχικά συμβαλλόμενα μέρη, επανέλαβε τη δέσμευσή της στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Έχει γίνει ένας από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες του προϋπολογισμού των Ηνωμένων Εθνών και συνεισφέρει ολοένα και περισσότερα στρατεύματα στις ειρηνευτικές αποστολές των Ηνωμένων Εθνών.

Ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και μέλος του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Κίνα έχει ιδιαίτερο καθήκον να υποστηρίζει τους τρεις πυλώνες των Ηνωμένων Εθνών, δηλαδή τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ειρήνη και ασφάλεια και την ανάπτυξη. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί με την Κίνα για την ενίσχυση της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Καθώς οι παγκόσμιοι θεσμοί σταδιακά εξελίσσονται, θα πρέπει να δοθεί η δέουσα βαρύτητα στην άποψη που εκφέρει η Κίνα, ανάλογη της συμβολής που είναι η ίδια διατεθειμένη να έχει, με σεβασμό παράλληλα στην οικουμενικότητα του διεθνούς δικαίου, των κανόνων και των αρχών που διέπουν τη διεθνή έννομη τάξη. Στο ίδιο πνεύμα, η Κίνα θα πρέπει να ενθαρρυνθεί να υποστηρίξει πτυχές της μεταρρύθμισης των Ηνωμένων Εθνών και τη βελτίωση του πλαισίου της παγκόσμιας διακυβέρνησης που θα απέφεραν ευρύτερα οφέλη στη διεθνή κοινότητα.

Μέσω της εποικοδομητικής συνεργασίας, η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί με την Κίνα για την εύρεση λύσεων εντός των υφιστάμενων δομών παγκόσμιας διακυβέρνησης, όποτε αυτό είναι δυνατό, και πρωτίστως για να διασφαλιστεί ότι οι νέες πρωτοβουλίες θα πληρούν τα παγκόσμια πρότυπα και θα είναι συμπληρωματικές προς τους υφιστάμενους διεθνείς θεσμούς. Η πολυμερής λήψη αποφάσεων θα πρέπει να μην επιβάλλει αποκλεισμούς και να εμπλέκει όλα τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη.

Η αυξανόμενη σημασία της ομάδας G20, μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση, καταδεικνύει την ανάγκη να συνεργαστούμε αποτελεσματικά με τις αναδυόμενες οικονομίες της αγοράς για την εύρεση λύσεων στις παγκόσμιες προκλήσεις. Αξιοποιώντας το κεκτημένο των αποτελεσμάτων της προεδρίας της Κίνας στην G20 και της στενής συνεργασίας σχετικά με το σκέλος χρηματοδότησης της G20, η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει τη δημιουργία κοινής πλατφόρμας με την Κίνα σε τομείς όπως οι στρατηγικές οικονομικής μεγέθυνσης, οι επενδύσεις σε διασυνδεδεμένες υποδομές, η χρηματοδότηση για το κλίμα και τα παγκόσμια πρότυπα καταπολέμησης της διαφθοράς. Η Κίνα έχει επίσης κλιμακώσει τη συνεργασία της με τα ιδρύματα του Bretton Woods. Η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει την εν λόγω αναβαθμισμένη δέσμευση για τη δημιουργία ισχυρότερης, πιο βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο, τη διασφάλιση της ισχύος και της επαρκούς χρηματοδότησης του ΔΝΤ και την ενίσχυση του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού διχτυού ασφαλείας.

Η ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει την Κίνα να διαδραματίσει πιο εποικοδομητικό και ενεργό ρόλο στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) και στις πλειονομερείς και πολυμερείς πρωτοβουλίες για το εμπόριο και τις επενδύσεις, με την ανάληψη πρωτοβουλιών ανάλογων του οφέλους που αποκομίζει από ένα σύστημα ανοικτών συναλλαγών και με την ενίσχυση των φιλοδοξιών των εν λόγω πρωτοβουλιών, όπως των διαπραγματεύσεων για τα περιβαλλοντικά αγαθά. Η ΕΕ αναμένει από την Κίνα να υποβάλει προσφορά προσχώρησης στη Συμφωνία για τις Δημόσιες Συμβάσεις (ΣΔΣ) ανάλογη της σημασίας της κινεζικής αγοράς. Η ΕΕ ενθαρρύνει επίσης την Κίνα να συμμετάσχει γόνιμα και ουσιαστικά στη διεθνή ομάδα εργασίας για τις εξαγωγικές πιστώσεις. Στο πλαίσιο της G20, η ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει την Κίνα να εντείνει τη συμμετοχή της στη μεταρρύθμιση των κανόνων για τις διεθνείς επενδύσεις, ιδίως όσον αφορά τις εργασίες για τη δημιουργία πολυμερούς δικαστηρίου επενδύσεων.

Άλλοι τομείς στους οποίους η ΕΕ θα πρέπει να επιζητήσει την εύρεση κοινού εδάφους με την Κίνα είναι η διατήρηση της ειρήνης, η πρόληψη των συγκρούσεων και η έγκαιρη προειδοποίηση, η ειρηνική διευθέτηση των διαφορών, τα ανθρωπιστικά ζητήματα, η διαχείριση του κινδύνου από φυσικές καταστροφές, τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα και η υγεία. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνει την Κίνα να αυξήσει τη συμβολή της στις διεθνείς προσπάθειες για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης μεταναστευτικής και προσφυγικής κρίσης.

Η ΕΕ και η Κίνα έχουν κοινό συμφέρον να υποστηρίξουν την πολυμερή συνεργασία. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί με την Κίνα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της βασισμένης σε κανόνες παγκόσμιας διακυβέρνησης. Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει τη δημιουργία κοινής πλατφόρμας με την Κίνα σχετικά με τις βασικές προτεραιότητες της G20 . Η ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει την Κίνα να διαδραματίσει πιο εποικοδομητικό και ενεργό ρόλο στον ΠΟΕ και στις πλειονομερείς και πολυμερείς πρωτοβουλίες για το εμπόριο και τις επενδύσεις, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες ανάλογες του οφέλους που αποκομίζει από το σύστημα ανοικτών συναλλαγών και ενισχύοντας τις φιλοδοξίες των εν λόγω πρωτοβουλιών. Η ΕΕ αναμένει από την Κίνα να υποβάλει προσφορά προσχώρησης στη ΣΔΣ ανάλογη της σημασίας της κινεζικής αγοράς. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί στενότερα με την Κίνα για τη διαχείριση των καταστροφών, τις ανθρωπιστικές κρίσεις και τη μετανάστευση.

V.2 Σεβασμός του διεθνούς δικαίου και των οικουμενικών αξιών

Μια βασισμένη σε κανόνες διεθνής έννομη τάξη, που θα στηρίζεται στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποτελεί θεμελιώδες προαπαιτούμενο για τη διασφάλιση της ειρήνης, της ασφάλειας και της βιώσιμης ανάπτυξης σε διεθνές επίπεδο. Ως εκ τούτου, η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί με την Κίνα για να προωθήσει σε οικουμενικό επίπεδο τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως όσον αφορά τη συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Τα παραδείγματα περιλαμβάνουν τη στήριξη της υλοποίησης των υποχρεώσεων που περιλαμβάνονται στις συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα που έχει ήδη επικυρώσει η Κίνα και την προώθηση της επικύρωσης του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα (ICCPR), το οποίο η Κίνα υπέγραψε το 1998. Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να εξακολουθήσει να ενθαρρύνει την Κίνα να επικυρώσει άλλες πράξεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και της ΔΟΕ, για παράδειγμα τις δύο συμβάσεις για την καταναγκαστική εργασία και τις δύο συμβάσεις σχετικά με την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Η πρόοδος της Κίνας κατά τις τελευταίες δεκαετίες, για παράδειγμα όσον αφορά την πρακτική εφαρμογή οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, αποτελούν αφετηρίες ώστε να συγκροτηθεί συνεργασία μεταξύ ΕΕ και Κίνας σε τομείς όπως τα δικαιώματα των γυναικών, τα εργασιακά δικαιώματα, τα κοινωνικά πρότυπα, τα δικαιώματα των επιχειρήσεων και τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και τα πολιτιστικά δικαιώματα.

Η ΕΕ θα εξακολουθήσει να επιμένει ώστε η Κίνα να συμμορφωθεί με τις διεθνείς νομικές υποχρεώσεις της και τις υποχρεώσεις της όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, τόσο εντός όσο και εκτός Κίνας, και θα πρέπει να συνεργαστεί με την Κίνα για τον σκοπό αυτό.

 V.3 Παγκόσμιες προκλήσεις και παγκόσμια δημόσια αγαθά

Κατά τα τελευταία χρόνια, αυξάνεται η συμβολή της Κίνας στον καθορισμό πιο φιλόδοξων παγκόσμιων στόχων όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων στόχων σχετικά με την κλιματική αλλαγή, την υγεία και την εκπαίδευση. Η συνεισφορά της Κίνας έχει αποκτήσει παγκόσμια διάσταση και η Κίνα εργάζεται στην κατεύθυνση νέων και πιο βιώσιμων αναπτυξιακών εννοιών. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με την Κίνα σε αυτούς τους τομείς κοινού ενδιαφέροντος.

Το θεματολόγιο 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη είναι καθολικής εφαρμογής και όλες οι χώρες απαιτείται να το εφαρμόσουν σε εθνικό επίπεδο αλλά και να συμβάλουν στη διεθνή προσπάθεια. Η ΕΕ και η Κίνα έχουν κοινό ενδιαφέρον για την εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη για όλους, μέσω αποτελεσματικών θεσμών, χρηστής διακυβέρνησης, κράτους δικαίου και κοινωνικής ειρήνης. Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει τη συμμετοχή της Κίνας σε τακτικό διάλογο σχετικά με την εφαρμογή του θεματολογίου 2030 και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης που θέτει.

Η Κίνα διαδραματίζει ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στη διεθνή αναπτυξιακή συνεργασία και ο αντίκτυπός της στις διαδικασίες ανάπτυξης σε τρίτες χώρες αυξάνεται. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό η ΕΕ και η Κίνα να έχουν διαύλους για να συζητούν τις αντίστοιχες προσεγγίσεις τους όσον αφορά την αναπτυξιακή συνεργασία. Η έμφαση που δόθηκε από την Κίνα στο θεματολόγιο 2030 κατά τη διάρκεια της προεδρίας της στην ομάδα G20 παρέχει την ευκαιρία κλιμάκωσης της συνεργασίας με αναπτυσσόμενες χώρες. Η ΕΕ θα πρέπει να προωθήσει τη διμερή και πολυμερή αναπτυξιακή συνεργασία για τη στήριξη της υλοποίησης του θεματολογίου 2030, με στόχο τη δημιουργία εταιρικής σχέσης χορηγού-προς-χορηγό με την Κίνα, σε τομείς όπως η αποτελεσματικότητα της ανάπτυξης και ο συντονισμός των χορηγών και η προώθηση της πρακτικής συνεργασίας, τόσο σε πολυμερή φόρουμ όσο και επί του πεδίου, για παράδειγμα στην Αφρική και την Ασία. Η ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνει την Κίνα να ενεργεί σύμφωνα με τις αρχές που εγκρίθηκαν από αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη στο φόρουμ υψηλού επιπέδου του Μπουσάν σχετικά με την αποτελεσματικότητα της βοήθειας και να συμμετέχει στην παγκόσμια σύμπραξη για την αποτελεσματική αναπτυξιακή συνεργασία. Τα αρμόδια θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσουν να στηρίζουν την ανάπτυξη της Ασιατικής Τράπεζας Επενδύσεων για τις Υποδομές και να ξεκινήσουν διάλογο με τη νέα τράπεζα ανάπτυξης, ώστε να ενισχυθεί η χρηστή διακυβέρνηση και το πολυμερές σύστημα. Επιπλέον, η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει διάλογο με την Κίνα σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές όσον αφορά τη δανειοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών, συμπεριλαμβανομένων πτυχών όπως η βιωσιμότητα του χρέους, τα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα και η καταπολέμηση της δωροδοκίας και της διαφθοράς.

Η ΕΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τον ηγετικό ρόλο που διαδραματίζει η Κίνα, στην οποία αναλογεί περίπου το ένα τέταρτο των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, κατά τη διαπραγμάτευση και την ταχεία κύρωση της συμφωνίας του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. Η ΕΕ, στηριζόμενη στα αποτελέσματα της UNFCCC COP21 και στην κοινή δήλωση ΕΕ-Κίνας του 2015 σχετικά με την κλιματική αλλαγή, θα πρέπει να ενισχύσει τη συνεργασία της με την Κίνα, τόσο σε διμερές όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί με την Κίνα με βάση την κοινή δέσμευση για την επιτάχυνση της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα/ουδέτερου ισοζυγίου άνθρακα. Θα πρέπει να επιδιωχθούν κοινές προσεγγίσεις για να επιταχυνθεί η εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού, όπου αυτό είναι δυνατό, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής των εθνικά καθορισμένων προθέσεων συνεισφοράς. Οι επαφές με την Κίνα μέσω της κλιματικής διπλωματίας της ΕΕ πρέπει να περιλαμβάνουν θέματα που σχετίζονται με το πρωτόκολλο του Μόντρεαλ (παγκόσμια σταδιακή μείωση των υδροφθορανθράκων), τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (παγκόσμιο αγορακεντρικό μέτρο για τις εκπομπές από τις αερομεταφορές) και τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (μείωση των εκπομπών των πλοίων). Η ΕΕ θα πρέπει να εξακολουθήσει να στηρίζει την Κίνα όσον αφορά το ζήτημα της εμπορίας εκπομπών με βάση τα σχέδιά της για την ανάπτυξη, το 2017, συστήματος που θα ισχύει σε εθνικό επίπεδο. Θα πρέπει να επιδιώκεται η ενίσχυση του διαλόγου σε τομείς όπως η χάραξη πολιτικής για το κλίμα και η μοντελοποίηση των εκπομπών, οι πόλεις με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, οι τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης του διοξειδίου του άνθρακα, η προσαρμογή και οι επενδύσεις που θα είναι ανθεκτικές στις αλλαγές του κλίματος. Όποτε είναι δυνατόν, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι καινοτόμες συστάσεις της ομάδας εργασίας πράσινης χρηματοδότησης της G20.

Η ΕΕ και η Κίνα είναι αμφότερες καθαροί εισαγωγείς ενέργειας και έχουν κοινό συμφέρον από την ύπαρξη διαφανών, σωστά ρυθμισμένων και ανοικτών αγορών ενέργειας ώστε να είναι εγγυημένη η βελτιωμένη ενεργειακή ασφάλεια. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί με την Κίνα προς την κατεύθυνση μιας πιο σύγχρονης, περιεκτικής και αποτελεσματικής παγκόσμιας ενεργειακής αρχιτεκτονικής και θα εξακολουθήσει να υποστηρίζει την αυξημένη συνεργασία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας με την Κίνα, με στόχο την προώθηση της συνεργασίας στους τομείς της ενεργειακής ασφάλειας, των ενεργειακών δεδομένων και στατιστικών στοιχείων και της ανάλυσης των πολιτικών για την ενέργεια. Η ΕΕ πρέπει επίσης να επιδιώξει συνεργασία με την Κίνα σε ζητήματα διαφάνειας, προτύπων και κανονισμών στον τομέα της ενέργειας, μεταξύ άλλων όσον αφορά τα έργα υποδομής στον τομέα της ενέργειας σε τρίτες χώρες και τη στήριξη των εγχώριων ενεργειακών μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων της ενεργειακής απόδοσης, της ενεργειακής βιωσιμότητας και της αποδοτικής χρήσης των πόρων. Θα πρέπει επίσης να αξιοποιηθεί κάθε ευκαιρία για κοινή έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογιών καθαρής ενέργειας.

Η Κίνα είναι αντιμέτωπη με τεράστιες περιβαλλοντικές προκλήσεις από την άποψη της ρύπανσης της ατμόσφαιρας, του εδάφους και των υδάτων. Με γνώμονα τα δικά της συμφέροντα, ιδίως όσον αφορά την μείωση των προβλημάτων που προκαλεί η μαζική και μη βιώσιμη χρήση πόρων εκ μέρους της Κίνας, η ΕΕ μπορεί να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία της για να συμβάλει στις προσπάθειες της Κίνας να αναπτύξει τις κατάλληλες πολιτικές και τα ρυθμιστικά πλαίσια για τη μετάβαση προς μια πράσινη και κυκλική οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Αυτό συνεπάγεται την εφαρμογή πράσινων επιστημονικών και τεχνολογικών λύσεων που θα συμβάλλουν στη δημιουργία περιβαλλοντικού και οικονομικού οφέλους και για τις δύο πλευρές. Η ΕΕ θα πρέπει να ανταλλάσσει βέλτιστες πρακτικές όσον αφορά την περιβαλλοντική διακυβέρνηση, τη διαχείριση των αέριων, υδάτινων και εδαφικών πόρων, τη διαχείριση των αποβλήτων και τη σταδιακή κατάργηση των επικίνδυνων χημικών προϊόντων, καθώς και όσον αφορά την εφαρμογή των διεθνών περιβαλλοντικών συμφωνιών και προτύπων. Θα πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία σχετικά με θέματα που αφορούν το νερό, μεταξύ άλλων μέσω της πλατφόρμας ΕΕ-Κίνας για το νερό. Η ΕΕ θα πρέπει να ενισχύσει τη συνεργασία της με την Κίνα για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προβλημάτων όπως η αποψίλωση των δασών, η παράνομη υλοτομία και η εμπορία άγριων ειδών, δραστηριότητες που, μέσω των δεσμών τους με τη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα, υπονομεύουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη βιοποικιλότητα και τη χρηστή διακυβέρνηση.

Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να συνεργαστεί με την Κίνα για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών, μεταξύ άλλων με την καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας, και θα πρέπει να ενθαρρύνει την Κίνα να επικυρώσει τη συμφωνία των Ηνωμένων Εθνών για τα αποθέματα ιχθύων και τη συμφωνία του FAO για τα μέτρα που λαμβάνει το κράτος λιμένα.

Η ΕΕ θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνει την Κίνα να διαδραματίσει πιο εποικοδομητικό και ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη πολιτικών για την καταπολέμηση της εξάπλωσης της μικροβιακής αντοχής και την υποστήριξη παγκόσμιας στρατηγικής για την αντιμετώπιση της εν λόγω σοβαρής απειλής για την υγεία.

Θα πρέπει να δρομολογηθεί ενισχυμένος διάλογος ΕΕ-Κίνας σχετικά με την ανάπτυξη. Η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει τη δέσμευση της Κίνας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ενισχύοντας την εταιρική σχέση σε αυτόν τον τομέα, τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο. Το περιβάλλον αποτελεί σήμερα πρώτη προτεραιότητα της πολιτικής της Κίνας, όπως αναγνωρίζεται στο τελευταίο πενταετές σχέδιο. Η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει το δεδομένο αυτό για τη δημιουργία θετικού κοινού θεματολογίου σε τομείς όπως η αντιμετώπιση της ρύπανσης του αέρα, των υδάτων και του εδάφους, η κυκλική οικονομία, η βιώσιμη διαχείρισης των ωκεάνιων πόρων και η καταπολέμηση των απειλών για τα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα. Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει στενότερη συνεργασία με την Κίνα για την καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής.

VI. ΠΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Οι συναλλαγές με έναν στρατηγικό εταίρο του μεγέθους της Κίνας απαιτούν «πανενωσιακή» προσέγγιση, η οποία θα συνδέει με συνεκτικό τρόπο τις δραστηριότητες της Επιτροπής, της ΕΥΕΔ και άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ με τις ενέργειες των κρατών μελών της ΕΕ. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, στις διμερείς τους σχέσεις με την Κίνα, να ενισχύουν τις θέσεις που έχει συμφωνήσει η ΕΕ με την Κίνα, ενώ η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα κράτη μέλη έχουν επίγνωση των περιπτώσεων στις οποίες πρέπει να διαφυλάσσονται τα συμφέροντα της ΕΕ. Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα πρέπει να συνεργάζονται στενά με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο έχει αποδειχθεί ισχυρός υποστηρικτής της αποτελεσματικής χάραξης πολιτικής της ΕΕ έναντι της Κίνας.

Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει την κατάρτιση φιλόδοξου θεματολογίου συνεργασίας με την Κίνα. Τα αμοιβαία οικονομικά και εμπορικά συμφέροντα είναι ισχυρά αλλά το εν λόγω γεγονός δεν πρέπει να αποτρέψει την ΕΕ από το να υποστηρίζει τις αξίες της στις σχέσεις της με την Κίνα. Οι ανάγκες της Κίνας είναι εξίσου μεγάλες με τις δικές μας και η έλλειψη συνεργασίας δημιουργεί αρνητικές συνέπειες και στην Κίνα.

Η ΕΕ θα πρέπει επομένως να αρθρώσει ισχυρή, σαφή και ενιαία φωνή. Η συνοχή και η συνεκτικότητα της ΕΕ έχουν ζωτική σημασία για τις μείζονες επιλογές πολιτικής και τη διατήρηση τη βασισμένης σε κανόνες διεθνούς έννομης τάξης. Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει να οικοδομήσει εμπιστοσύνη και να αναπτύξει τη συνεργασία της με την Κίνα με βάση τα κοινά τους συμφέροντα. Ωστόσο, οι σχέσεις ΕΕ-Κίνας θα πρέπει επίσης να αναμετρηθούν με το δεδομένο ότι η Κίνα λειτουργεί με βάση μονοκομματικό σύστημα, υιοθετώντας ένα μοντέλο καπιταλισμού υπό κρατικό έλεγχο. 

Η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει να βρει δεσμούς μεταξύ των διαφόρων τομέων και πεδίων πολιτικής, ώστε να ασκήσει μεγαλύτερη επιρροή κατά την επιδίωξη των στόχων της. Για να διασφαλιστεί ότι τα άμεσα τομεακά συμφέροντα δεν θα υποσκελίσουν το γενικότερο καλό, είναι απαραίτητος ο αποτελεσματικός διατομεακός συντονισμός.

Οι σύνοδοι κορυφής ΕΕ-Κίνας και ο στρατηγικός διάλογος υψηλού επιπέδου ΕΕ-Κίνας, ο οικονομικός και εμπορικός διάλογος υψηλού επιπέδου, καθώς και ο διαπροσωπικός διάλογος υψηλού επιπέδου θα πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως ως πλατφόρμες οριζόντιου στρατηγικού προσανατολισμού σχετικά με πολιτικά, οικονομικά και εμπορικά ζητήματα, ενθάρρυνσης της πολυφωνίας στις επαφές και διευκόλυνσης των συνεργειών και συμβιβασμών μεταξύ των διαφόρων πτυχών των σχέσεων ΕΕ-Κίνας στο υψηλότερο επίπεδο.

Θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι μηχανισμοί συντονισμού που διαθέτει η ΕΕ, τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στο Πεκίνο. Συμπληρωματικά προς τις εργασίες για την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Κίνας, οι υπηρεσίες της Επιτροπής, η ΕΥΕΔ και τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να ενισχύσουν τον σχεδιασμό βάσει σεναρίων, ώστε να είναι σε θέση, όποτε απαιτείται, να ενεργούν ταχύτερα και με πιο συνεκτικό τρόπο.

Το πλήθος και η ποικιλία των διαλόγων ΕΕ-Κίνας αποτελεί ένδειξη της ποικιλομορφίας και της ζωτικότητας των σχέσεων ΕΕ-Κίνας, αλλά ενέχει τον κίνδυνο του κατακερματισμού ή της μειωμένης αξιοποίησης των προσπαθειών. Μεταξύ ΕΕ και Κίνας διεξάγονται κατά μέσο όρο εκατό διάλογοι και εργαστήρια ανά έτος. Απαιτείται πιο αυστηρή ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και οι πόροι πρέπει, σε πρώτη φάση, να επικεντρώνονται στις κορυφαίες προτεραιότητες. Η ΕΕ θα πρέπει να εξετάζει τακτικά τα αποτελέσματα αυτών των διαλόγων, ώστε να διασφαλίζονται η αποτελεσματική συμβολή τους στην επίτευξη των συνολικών στόχων της ΕΕ και ο εξορθολογισμός τους, όπου είναι αναγκαίο. Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προτεραιότητες, όπως η επίτευξη ίσων όρων ανταγωνισμού.

Η πρώτη κοινή αξιολόγηση της εφαρμογής του θεματολογίου 2020 μεταξύ ΕΕ και Κίνας πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο, τον Απρίλιο του 2016. Οι ετήσιες επανεξετάσεις της εφαρμογής θα πρέπει να συνεχιστούν σε επίπεδο ανώτερων υπαλλήλων, και τα αποτελέσματα θα πρέπει να κοινοποιούνται στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Κίνας.

Ο μηχανισμός εταιρικής σχέσης της ΕΕ, ο μηχανισμός αναπτυξιακής συνεργασίας, τα προγράμματα «Ορίζοντας 2020», «Erasmus +» και άλλες σχετικές πηγές χρηματοδότησης από την ΕΕ πρέπει να χρησιμοποιηθούν με πιο στρατηγικό τρόπο για την προώθηση των συμφερόντων της ΕΕ όσον αφορά την Κίνα. Θα πρέπει να ενισχυθεί η δημόσια διπλωματία σύμφωνα με τις προτεραιότητες της ΕΕ. Θα πρέπει επίσης να ενθαρρυνθούν περαιτέρω οι πολιτιστικές ανταλλαγές και η αντίστοιχη συνεργασία.

Η ΕΕ θα πρέπει να συνδυάσει τα αναλυτικά της μέσα ώστε να αξιολογεί ορθά τα κίνητρα της κινεζικής πολιτικής και να αξιοποιεί τις ευκαιρίες για την ενίσχυση των σχέσεων ΕΕ-Κίνας. Οι τρέχουσες επαφές της ΕΕ με την Κίνα θα πρέπει να ενισχυθούν σε όλα τα επίπεδα (κόμμα, κυβέρνηση, νομοθέτες και κοινωνία), ενώ παράλληλα θα πρέπει να αξιοποιηθεί το πλήρες φάσμα των μέσων που είναι διαθέσιμα στον 21ο αιώνα για να ευαισθητοποιηθούν οι μελλοντικές γενιές Κινέζων ηγετών σε όλους τους τομείς.

Για να επιτευχθεί ο μέγιστος δυνατός αντίκτυπος στις σχέσεις με την Κίνα, απαιτείται να υιοθετηθεί συνολική προσέγγιση. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, στις διμερείς τους σχέσεις με την Κίνα, να ενισχύουν τις θέσεις που έχει συμφωνήσει η ΕΕ με την Κίνα, ενώ η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα κράτη μέλη έχουν επίγνωση των περιπτώσεων στις οποίες πρέπει να διαφυλάσσονται τα συμφέροντα της ΕΕ. Ετήσιες σύνοδοι κορυφής ΕΕ-Κίνας και διάλογοι σε υψηλό επίπεδο θα θέσουν τους στόχους και τις προτεραιότητες που θα πρέπει να εφαρμοστούν στο κοινό στρατηγικό θεματολόγιο. Η εφαρμογή του θεματολογίου ΕΕ-Κίνας 2020 θα παρακολουθείται σε ετήσιες επισκοπήσεις που θα πραγματοποιούνται σε επίπεδο ανωτέρων υπαλλήλων, και τα αποτελέσματά τους θα κοινοποιούνται στη συνάντηση κορυφής ΕΕ-Κίνας. Η ΕΕ θα συνεργαστεί με την Κίνα για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των πολλών κοινών διαλόγων και θα επιδιώξει την εναρμόνισή τους, όπου απαιτείται, με τις προτεραιότητες της ΕΕ. Οι μηχανισμοί συντονισμού που διαθέτει η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιηθούν, ώστε να διασφαλιστεί η ενότητα της ΕΕ. Η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να βελτιώνει την αναλυτική της ικανότητα στην Κίνα και να προσεγγίσει τις μελλοντικές γενιές Κινέζων ηγετών σε όλους τους τομείς. Η εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ για την Κίνα θα πρέπει να επανεξετάζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα στις κατάλληλες συνθέσεις του Συμβουλίου. Η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη να επικαιροποιήσει την προσέγγισή της εφόσον και όταν μεταβληθούν οι υποκείμενες παραδοχές.

VII. ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ 

Το Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει τα στοιχεία που προτείνονται στην παρούσα ανακοίνωση. Ειδικές συστάσεις παρακολούθησης πρέπει να γίνουν στους ακόλουθους τομείς:

τη βελτίωση της προετοιμασίας και της παρακολούθησης των συνόδων κορυφής ΕΕ-Κίνας και άλλων συναντήσεων υψηλού επιπέδου, καθώς και της συνοχής τους με τις επαφές υψηλού επιπέδου των κρατών μελών με την Κίνα·

την πρόταση κοινών πλαισίων πολιτικής σε ειδικούς τομείς (π.χ. συνδετικότητα)·

την ενσωμάτωση βασικών θεμάτων και στόχων σε όλους τους διαλόγους ΕΕ-Κίνας και τη συγκέντρωση των πόρων σε λιγότερες προτεραιότητες όπου η ΕΕ έχει τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία.

(1)

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, το 2014 στην ΕΕ-28 αντιστοιχούσε το 22,6 % του παγκόσμιου ΑΕΠ, μετρημένου με βάση αγοραίες συναλλαγματικές ισοτιμίες, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις ΗΠΑ ήταν 22,3 % και για την Κίνα 13,3 % (δηλαδή, συνολικά 58,2 %). Σε όρους ισοδύναμης αγοραστικής δύναμης, το 2014 η ΕΕ αντιπροσώπευε το 17,1 % του παγκόσμιου ΑΕΠ, έναντι 15,9 % για τις ΗΠΑ και 16,6 % για την Κίνα (ΔΝΤ, World Economic Outlook, Απρίλιος 2016). Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 2014 η ΕΕ-28 συνέβαλε το 15,5 % των εισαγωγών και εξαγωγών σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν 16,6 % και για την Κίνα 13,5 %, αποτελώντας συνολικά το 45,6 % του παγκόσμιου εμπορίου.

(2)

Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Οκτώβριος 2006: «ΕΕ-Κίνα: Στενότεροι εταίροι, μεγαλύτερες ευθύνες».