30.6.2017

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 207/87

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Αναθεώρηση της δέσμης μέτρων για τις τηλεπικοινωνίες»

(2017/C 207/15)

Εισηγητής:

ο κ. Mart Võrklaev (EE/ALDE), δήμαρχος Rae

Έγγραφα αναφοράς:

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Συνδεσιμότητα για ανταγωνιστική ψηφιακή ενιαία αγορά — Προς μια ευρωπαϊκή κοινωνία των Gigabit

COM(2016) 587 final

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — 5G για την Ευρώπη: σχέδιο δράσης

COM(2016) 588 final

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 και (ΕΕ) αριθ. 283/2014 όσον αφορά την προώθηση της συνδεσιμότητας στο διαδίκτυο στις τοπικές κοινότητες

COM(2016) 589 final

I. ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Τροπολογία 1

Νέα πρόταση τροπολογίας

Αιτιολογική σκέψη 11

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Δεδομένων των αναγκών συνδεσιμότητας στο διαδίκτυο στην Ένωση και της επείγουσας ανάγκης να προωθηθούν δίκτυα πρόσβασης που να μπορούν να παρέχουν, σε ολόκληρη την ΕΕ, μια διαδικτυακή εμπειρία υψηλής ποιότητας βασιζόμενη σε ευρυζωνικές υπηρεσίες πολύ υψηλών ταχυτήτων, η οικονομική βοήθεια θα πρέπει να κατανεμηθεί με γεωγραφικά ισορροπημένο τρόπο έτσι ώστε να συμβάλλει — εντός των ορίων των προτάσεων που έχουν υποβληθεί, και σε πλήρη συμμόρφωση με τις αρχές για συγκεκριμένες οικονομικές μορφές βοήθειας, όπως ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό— στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή της ΕΕ, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων.

Αιτιολογία

Μια γεωγραφικά ισορροπημένη κατανομή δεν έχει κανένα νόημα εάν δεν εξυπηρετεί τον στόχο της συνοχής.

Τροπολογία 2

Νέα πρόταση τροπολογίας

Αιτιολογική σκέψη 11

Να προστεθεί το ακόλουθο νέο σημείο:

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Προκειμένου να εξασφαλιστεί η εγκατάσταση τοπικών σημείων ασύρματης πρόσβασης και σε μικρότερες πόλεις και αγροτικές περιοχές, χρειάζεται να πραγματοποιηθεί ειδική ενημερωτική εκστρατεία σχετικά με την εν λόγω χρηματοδοτική συνδρομή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τις περιφερειακές αρχές και τις σχετικές ενώσεις τους.

Αιτιολογία

Είναι σημαντικό οι πληροφορίες σχετικά με την πρωτοβουλία WIFI4EU να φτάσουν μέχρι τις μικρότερες πόλεις και τις αγροτικές κοινότητες.

Τροπολογία 3

Νέα πρόταση τροπολογίας

Άρθρο 2.3

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

3. Το άρθρο 5 τροποποιείται ως εξής:

α)	η παράγραφος 7 αντικαθίσταται από την ακόλουθη:

α)	η παράγραφος 7 αντικαθίσταται από την ακόλουθη:

«7. Το συνολικό ποσό του προϋπολογισμού που κατανέμεται στα χρηματοδοτικά μέσα για ευρυζωνικά δίκτυα δεν υπερβαίνει το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό για τη σύσταση αποτελεσματικών ως προς το κόστος παρεμβάσεων που θα καθορίζονται βάσει των εκ των προτέρων αξιολογήσεων του άρθρου 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1316/2013.

Το ποσό αυτό ανέρχεται έως το 15 % του συνολικού χρηματοδοτικού κονδυλίου για τον τομέα των τηλεπικοινωνιών του άρθρου 5 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1316/2013.»·

β)	προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

β)	προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

«5α. Οι δράσεις που συμβάλλουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος στον τομέα της παροχής δωρεάν τοπικής ασύρματης συνδεσιμότητας στις τοπικές κοινότητες υποστηρίζονται από:

«5α. Οι δράσεις που συμβάλλουν σε έργα κοινού ενδιαφέροντος και συμμορφώνονται με τα καθορισμένα ελάχιστα τεχνικά πρότυπα στον τομέα της παροχής δωρεάν τοπικής ασύρματης συνδεσιμότητας στις τοπικές κοινότητες υποστηρίζονται από:

α)	επιχορηγήσεις και/ή

α)	επιχορηγήσεις και/ή

β)	άλλες μορφές οικονομικής βοήθειας πλην των χρηματοδοτικών μέσων.».

β)	άλλες μορφές οικονομικής βοήθειας πλην των χρηματοδοτικών μέσων·

γ)	η Επιτροπή καθορίζει τα ελάχιστα τεχνικά πρότυπα που αναφέρονται στην παράγραφο 5α, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις .».

Αιτιολογία

Οι ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές για το δίκτυο WiFi4EU έχουν ζωτική σημασία. Η ανάπτυξη ομοιόμορφων απαιτήσεων αποτρέπει τη δημιουργία δικτύου βάσει παρωχημένης τεχνολογίας ή με υποβαθμισμένη ποιότητα.

Τροπολογία 4

Νέα πρόταση τροπολογίας

Άρθρο 2 παράγραφος 6

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

6. Στο παράρτημα προστίθεται το ακόλουθο τμήμα:

«ΤΜΗΜΑ 4. ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΣΥΝΔΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

Οι δράσεις που αποσκοπούν στην παροχή δωρεάν τοπικής ασύρματης συνδεσιμότητας στα κέντρα του τοπικού δημόσιου βίου, συμπεριλαμβανομένων των υπαίθριων χώρων στους οποίους έχει πρόσβαση το ευρύ κοινό και οι οποίοι διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στον δημόσιο βίο των τοπικών κοινοτήτων, είναι επιλέξιμες για οικονομική βοήθεια.

Η οικονομική βοήθεια διατίθεται σε οντότητες με δημόσια αποστολή, όπως τοπικές αρχές και παρόχους δημόσιων υπηρεσιών που αναλαμβάνουν να παράσχουν δωρεάν τοπική ασύρματη συνδεσιμότητα μέσω της εγκατάστασης τοπικών σημείων ασύρματης πρόσβασης.

Έργα για την παροχή ασύρματης συνδεσιμότητας μέσω δωρεάν προσβάσιμων τοπικών σημείων ασύρματης πρόσβασης μπορούν να χρηματοδοτούνται εφόσον:

1)	υλοποιούνται από οντότητα με δημόσια αποστολή ικανή να σχεδιάσει και να εποπτεύσει την εγκατάσταση τοπικών σημείων ασύρματης πρόσβασης σε κλειστούς ή υπαίθριους δημόσιους χώρους·

1)	υλοποιούνται από οντότητα με δημόσια αποστολή ικανή να σχεδιάσει και να εποπτεύσει την εγκατάσταση τοπικών σημείων ασύρματης πρόσβασης σε κλειστούς ή υπαίθριους δημόσιους χώρους·

2)	βασίζονται στην ευρυζωνική συνδεσιμότητα πολύ υψηλών ταχυτήτων και προσφέρουν στους χρήστες μια διαδικτυακή εμπειρία υψηλής ποιότητας, η οποία

2)	βασίζονται στην ευρυζωνική συνδεσιμότητα πολύ υψηλών ταχυτήτων, συμμορφώνονται με τις καθορισμένες ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές, όπως ορίζονται στο άρθρο 5β, και προσφέρουν στους χρήστες μια διαδικτυακή εμπειρία υψηλής ποιότητας, η οποία

α)	είναι δωρεάν, εύκολη στην πρόσβαση και χρησιμοποιεί εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας, και

α)	είναι δωρεάν, εύκολη στην πρόσβαση και χρησιμοποιεί εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας, και

β)	υποστηρίζει την πρόσβαση σε καινοτόμες ψηφιακές υπηρεσίες, όπως εκείνες που προσφέρονται μέσω υποδομών ψηφιακών υπηρεσιών·

β)	υποστηρίζει την πρόσβαση σε καινοτόμες ψηφιακές υπηρεσίες, όπως εκείνες που προσφέρονται μέσω υποδομών ψηφιακών υπηρεσιών·

3)	χρησιμοποιούν την κοινή εικαστική ταυτότητα που θα παρασχεθεί από την Επιτροπή και παρέχουν συνδέσεις με σχετικά επιγραμμικά εργαλεία.

3)	χρησιμοποιούν την κοινή εικαστική ταυτότητα που θα παρασχεθεί από την Επιτροπή και παρέχουν συνδέσεις με σχετικά επιγραμμικά εργαλεία.

Δεν καλύπτονται έργα τα οποία αναπαράγουν ήδη υφιστάμενες ιδιωτικές ή δημόσιες προσφορές με παρόμοια χαρακτηριστικά, συμπεριλαμβανομένης της ποιότητας, στην ίδια περιοχή.

Ο διαθέσιμος προϋπολογισμός κατανέμεται με γεωγραφικά ισορροπημένο τρόπο σε έργα που πληρούν τις ως άνω προϋποθέσεις, αναλόγως των προτάσεων που λαμβάνονται και, κατά κανόνα, με βάση τη σειρά παραλαβής των προτάσεων .».

Ο διαθέσιμος προϋπολογισμός κατανέμεται σε έργα που πληρούν τις ως άνω προϋποθέσεις με γεωγραφικά ισορροπημένο τρόπο που να συμβάλλει —εντός των ορίων των προτάσεων που έχουν υποβληθεί, και σε πλήρη συμμόρφωση με τις αρχές για συγκεκριμένες οικονομικές μορφές βοήθειας, όπως ορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό— στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή της ΕΕ, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων.».

Αιτιολογία

II. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

επισημαίνει ότι, για πρώτη φορά, η βασική πρόσβαση στο ευρυζωνικό διαδίκτυο θεωρείται πλέον καθολική υπηρεσία. Οι ευρωπαίοι πολίτες έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε λειτουργικές υπηρεσίες διαδικτύου σε προσιτές τιμές, πράγμα το οποίο τους επιτρέπει να συμμετέχουν πλήρως στην ψηφιακή οικονομία και κοινωνία σε ολόκληρη την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό βήμα στην πορεία προς την ψηφιακή ένταξη, λαμβανομένων επίσης υπόψη των ειδικών τιμολογιακών επιλογών ή της χορήγησης κουπονιών σε άτομα με ειδικές ανάγκες, καθώς και σε χωριά και σε πόλεις, με σκοπό τη δημιουργία σημείων δωρεάν ασύρματης πρόσβασης σε δημόσιους χώρους·

θεωρεί ότι η διασφάλιση της βασικής πρόσβασης στην ευρυζωνικότητα αποτελεί στόχο γενικού συμφέροντος και η αναγνώρισή της ως καθολικής υπηρεσίας πρέπει να συνοδεύεται από την πλήρη αναγνώριση των υποχρεώσεων παροχής καθολικής υπηρεσίας· τούτο είναι καίριο σε περιοχές όπου η αγορά δεν είναι αποδοτική και οι δημόσιες επενδύσεις έχουν ζωτική σημασία·

έχει επίγνωση του γεγονότος ότι, από την αναθεώρηση του νομικού πλαισίου της ΕΕ για τις τηλεπικοινωνίες το 2009, συντελέστηκαν σημαντικές αλλαγές. Παρότι το πλαίσιο αυτό συνέβαλε στην εξασφάλιση της βασικής ευρυζωνικής κάλυψης σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, ωστόσο, έχουν ανακύψει μαζικά νέες ανάγκες και νέα καταναλωτικά πρότυπα και αυτή η τάση αναμένεται ότι θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια. Η ανάπτυξη του διαδικτύου των πραγμάτων, η εικονική και επαυξημένη πραγματικότητα, το υπολογιστικό νέφος, η διαχείριση μεγάλων όγκων δεδομένων, οι υπηρεσίες και οι εφαρμογές της συνεργατικής οικονομίας, η βιομηχανία 4.0, όλες αυτές οι εξελίξεις θα ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τη ζήτηση για δίκτυα μεταφοράς και συνδέσεις υψηλών αποδόσεων·

τονίζει ότι οι υποδομές του αύριο διαμορφώνονται σήμερα·

υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να αντιμετωπιστούν η αυξημένη κατανάλωση δεδομένων (1), καθώς και η αύξηση της ταυτόχρονης πρόσβασης σε πληροφορίες, η τάση για υψηλές ταχύτητες μεταφόρτωσης και λήψης δεδομένων, όπως και η ανάγκη για εκτεταμένη, προσαρμοσμένη στις ανάγκες και αξιόπιστη μεταφορά δεδομένων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, είναι αναγκαία η εξασφάλιση εξαιρετικά αποδοτικών δικτύων στα οποία θα συνδέεται όλο και μεγαλύτερος αριθμός τελικών χρηστών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σε ορισμένες χώρες (Ιαπωνία, Κορέα), η συνδεσιμότητα σε Gigabit αποτελεί ήδη πραγματικότητα και η Ευρώπη πρέπει να επιδιώξει την υλοποίησή της προκειμένου να προωθήσει την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας, αλλά και την ανταγωνιστικότητα και την εσωτερική της συνοχή·

θεωρεί ότι είναι σημαντικό σε οικονομικούς και κοινωνικούς φορείς, όπως σχολεία, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και αστικοί κόμβοι μεταφορών, σε παρόχους δημόσιων υπηρεσιών, όπως νοσοκομεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα, καθώς και σε εταιρείες, να εξασφαλιστεί διαδικτυακή πρόσβαση υψηλών ταχυτήτων που θα επιτρέπει στους χρήστες τη μεταφόρτωση και τη λήψη δεδομένων με ταχύτητα τουλάχιστον 1 Gigabit/δευτερόλεπτο·

είναι της άποψης ότι όλα τα αστικά και αγροτικά νοικοκυριά στην ΕΕ θα πρέπει να διαθέτουν σύνδεση στο διαδίκτυο με ταχύτητα λήψης δεδομένων τουλάχιστον 100 Mbit/δευτερόλεπτο, η οποία μπορεί να επεκταθεί έως ταχύτητα της τάξης του 1 Gigabit/δευτερόλεπτο·

συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής, η οποία φρονεί ότι όλες οι αστικές περιοχές και όλες οι σημαντικές επίγειες διαδρομές μεταφορών θα πρέπει να έχουν πλήρη κάλυψη 5G· επικροτεί τον ενδιάμεσο στόχο, σύμφωνα με τον οποίο, μέχρι το 2020, η συνδεσιμότητα σε 5G θα πρέπει να είναι διαθέσιμη ως εμπορική υπηρεσία σε τουλάχιστον μία μεγάλη πόλη σε κάθε κράτος μέλος· Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να ολοκληρώσει το συντομότερο δυνατόν τις αναγκαίες τυποποιήσεις για αυτήν τη νέα ασύρματη τεχνολογία, προκειμένου να αποφευχθούν οι κατακερματισμένες μεμονωμένες λύσεις. Ο στόχος της εισαγωγής της ευρυζωνικής κάλυψης έως το 2020 είναι εξαιρετικά φιλόδοξος και για άλλους λόγους: τα υφιστάμενα δίκτυα 4G, τα οποία εγκαταστάθηκαν πρόσφατα, διαθέτουν δυναμικό αύξησης της ισχύος τους πολύ μεγαλύτερο από 1 000 MBit/s. Δεδομένου ότι οι εταιρείες τηλεπικοινωνιών έχουν πραγματοποιήσει εκτεταμένες επενδύσεις για την ανάπτυξη των συγκεκριμένων δικτύων, ενδέχεται να αντιμετωπιστεί με κάποιες επιφυλάξεις μια νέα μεταβολή της τεχνολογίας, εάν δεν δημιουργηθεί το κατάλληλο γενικό πλαίσιο για τον σκοπό αυτό·

επιδοκιμάζει το νέο σύστημα κουπονιών για δωρεάν Wi-Fi, τη δρομολόγηση του ταμείου ευρυζωνικών υπηρεσιών σε συνεργασία με την ΕΤΕπ, καθώς και τον στόχο της αύξησης της μελλοντικής χρηματοδοτικής στήριξης στο πλαίσιο του δημοσιονομικού προγραμματισμού μετά το 2020, και θεωρεί ότι όλα αυτά συνιστούν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση·

10.

επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής να δημιουργήσει, έως το τέλος του 2016 και σε συνεργασία με την Επιτροπή των Περιφερειών, μια συμμετοχική ευρυζωνική πλατφόρμα για να διασφαλίσει υψηλό επίπεδο δέσμευσης και συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων για επενδύσεις στην ανάπτυξη των ευρυζωνικών δικτύων, καθώς και πρόοδο στην υλοποίηση των εθνικών σχεδίων επέκτασης των ευρυζωνικών δικτύων· είναι πρόθυμη για ολοκληρωμένη και εποικοδομητική συνεργασία με στόχο την καθιέρωση αυτής της πλατφόρμας·

11.

προτείνει να συζητηθούν τα ακόλουθα θέματα κατά τη συνάντηση της πλατφόρμας ευρυζωνικότητας: επιλογές πολιτικής: αξιολόγηση των βέλτιστων επιλογών πολιτικής, συνυπολογίζοντας τις διάφορες τοπικές και περιφερειακές αρμοδιότητες και τις ειδικές ανάγκες σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο· επιλογές τεχνολογίας: εξέταση της εφαρμογής των πλέον ενδεδειγμένων τεχνολογιών για αυτές τις περιοχές· επιλογές χρηματοδότησης: συμμετοχή της ΕΤΕπ στις διαβουλεύσεις και διερεύνηση πιθανών συνεργειών μεταξύ των ταμείων (διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη», ΕΤΣΕ, ΕΔΕΤ), καθώς και εξέταση του προτεινόμενου νέου συστήματος κουπονιών για την πρωτοβουλία «WiFi για την Ευρώπη» (WiFi4EU)· περαιτέρω επιλογές: δράσεις για την ανάπτυξη ικανοτήτων στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο, χαρτογράφηση των επενδύσεων σε ΤΠ και της ευρυζωνικής κάλυψης, καθώς και προώθηση των ψηφιακών δεξιοτήτων και των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης·

12.

εκτιμά ότι το σημαντικότερο αποτέλεσμα της προτεινόμενης ευρυζωνικής πλατφόρμας θα είναι η συμβολή της σε μια ταχύτερη, καλύτερη και πιο βιώσιμη ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων υψηλής ταχύτητας σε αγροτικές και σε αραιοκατοικημένες περιοχές της ΕΕ, λόγω των σοβαρών διαρθρωτικών, οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, και, κατά συνέπεια, η μείωση του ψηφιακού χάσματος σε αυτές τις περιοχές·

13.

σημειώνει ότι τα προτεινόμενα σχέδια ευθυγραμμίζονται με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, δεδομένου ότι τα θέματα αυτά επηρεάζουν όλα τα κράτη μέλη και μπορούν να ρυθμιστούν ομοιόμορφα, βάσει υψηλών προτύπων και αποτελεσματικά, μόνον σε επίπεδο ΕΕ·

14.

λαμβάνει υπό σημείωση το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή ψηφιακή ενιαία αγορά αποσκοπεί στην υπέρβαση των στεγανών και στην ψηφιοποίηση της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ. Στόχος της αναθεώρησης της δέσμης μέτρων για τις τηλεπικοινωνίες είναι η προώθηση της ευρωπαϊκής οικονομίας και ανταγωνιστικότητας, η ενθάρρυνση των κοινοτήτων να συμμετέχουν ενεργά στην ψηφιακή ενιαία αγορά και η κάλυψη των αυξανομένων αναγκών συνδεσιμότητας των Ευρωπαίων πολιτών·

15.

επισημαίνει ότι χαρακτηριστικά όπως ο αγροτικός χαρακτήρας, η απόκεντρη ή εξόχως απόκεντρη θέση και η αραιοκατοίκηση αποθαρρύνουν τους ιδιώτες επενδυτές να επενδύσουν σε υποδομές ΤΠΕ στις περιοχές αυτές. Σε σύγκριση με τα αστικά κέντρα, οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις όσον αφορά την ανάπτυξη των ευρυζωνικών δικτύων, όπως η διαρθρωτικά χαμηλότερη και κατακερματισμένη ζήτηση, καθώς και το υψηλότερο κόστος ανά μονάδα (δηλαδή ανά τελικό χρήστη) για την ανάπτυξη και τη συντήρηση των υποδομών·

16.

εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι ειδικά οι ανάγκες συνδεσιμότητας συνιστούν ένα αποφασιστικό κίνητρο για τις ιδιωτικές επενδύσεις, πράγμα που σημαίνει ότι οι παράγοντες της αγοράς δεν μπορούν να αποκομίσουν οικονομικά οφέλη σε περιοχές όπου η πληθυσμιακή πυκνότητα δεν εγγυάται τη ζήτηση, η οποία δικαιολογεί το κόστος ανάπτυξης των υποδομών. Σε περιοχές που πλήττονται από αποτυχίες ή στρεβλώσεις της αγοράς, οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης καλούνται να αναλάβουν πολλαπλά καθήκοντα. Πράγματι, υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές στην Ευρώπη δρουν ως οντότητες χρηματοδότησης, ως φορείς ανάληψης κινδύνων ή ως παράγοντες δρομολόγησης ή διευκόλυνσης πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην ανάπτυξη/αναβάθμιση των ευρυζωνικών συνδέσεων·

Η κοινωνία των Gigabit

17.

υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η ανάπτυξη της επόμενης γενιάς ευρυζωνικών δικτύων υψηλής ταχύτητας, ιδίως σε αραιοκατοικημένες περιοχές. Τα ρυθμιστικά μέτρα, καθώς και όλα τα χρηματοδοτικά μέτρα πρέπει, στο πλαίσιο αυτό, να επικροτηθούν.

18.

προειδοποιεί ότι η μεγαλύτερη διαθεσιμότητα συνδέσεων υψηλής χωρητικότητας στις περιοχές αριστείας ή/και γνώσης ενδέχεται να οδηγήσει σε υπερβολική συμφόρηση. Μπορεί να συσσωρευτεί η παραγωγική δραστηριότητα στις περιοχές αυτές και να προκληθεί μεγαλύτερη εισροή πληθυσμού, με δυσμενείς τοπικές επιπτώσεις. Αντιθέτως, σε άλλες περιοχές, κινδυνεύει να μειωθεί δραστικά η δραστηριότητα, κυρίως όσον αφορά τις καινοτόμους ψηφιακές δραστηριότητες και τα επαγγέλματα υψηλής τεχνολογίας. Επομένως, πρέπει να προωθηθεί η όσο το δυνατόν πιο ομοιόμορφη εξάπλωση της σύνδεσης υψηλής χωρητικότητας·

19.

εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η επίλυση του προβλήματος του λεγόμενου «τελευταίου μιλίου» είναι εξαιρετικά σημαντική για την ανάπτυξη της ΕΕ, ως συνόλου, και για τον σκοπό αυτόν απαιτείται η εφαρμογή ευέλικτων μέτρων·

20.

προτείνει, από την επόμενη περίοδο δημοσιονομικού προγραμματισμού, να δεσμευτούν κονδύλια για την ανάπτυξη δικτύων πρόσβασης στις αγροτικές και στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, παράλληλα με τα κονδύλια που διατίθενται για την ανάπτυξη ενός βασικού δικτύου·

21.

επισημαίνει ότι οι τιμές που καταβάλλονται για τη συνδεσιμότητα παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τα επίπεδα του ανταγωνισμού και της αποδοτικότητας στις αγορές τηλεπικοινωνιών. Η συγκριτική ανάλυση αυτών των τιμών εξασφαλίζει στα ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των φορέων εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιών, των υπεύθυνων λήψης πολιτικών αποφάσεων και των καταναλωτών, τη δυνατότητα να αξιολογήσουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την επίτευξη των στόχων τους. Η εφαρμογή δεικτών σύγκρισης των τιμών συνδεσιμότητας θα μπορούσε να παρουσιάσει ενδιαφέρον, όπως αναφέρεται στην έκθεση του ΟΟΣΑ με τίτλο «Measuring the Digital Economy. A New Perspective» (Μέτρηση της ψηφιακής οικονομίας. Μια νέα προοπτική) (2)·

22.

τονίζει ότι κατά την ανάπτυξη και τον σχεδιασμό του δικτύου είναι σημαντικό οι δημόσιες αρχές να έχουν άμεση πρόσβαση σε αξιόπιστη διαδικτυακή σύνδεση. Για να εξασφαλιστεί η ποιότητα αυτών των συνδέσεων, η κρατική καθοδήγηση και η διαβούλευση σε τοπικό επίπεδο είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να βελτιστοποιηθούν οι επενδύσεις και να μπορούν οι υπηρεσίες να χρησιμοποιούνται από όσο το δυνατόν περισσότερους χρήστες·

23.

επισημαίνει ότι για την επίτευξη των ευρυζωνικών στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2020 όσον αφορά την ευρυζωνική κάλυψη και τη διάδοσή της, διατίθενται ήδη ενωσιακοί πόροι ύψους περίπου 22 δισεκατομμυρίων ευρώ κατά την περίοδο δημοσιονομικού προγραμματισμού 2014-2020 για την αναβάθμιση των υφιστάμενων ευρυζωνικών υποδομών ή για την ανάπτυξη νέων. Οι πόροι της ΕΕ είναι καθοριστικής σημασίας όχι μόνο λόγω της άμεσης συμβολής τους στη χρηματοδότηση των ευρυζωνικών υποδομών, αλλά και λόγω του αναμενόμενου αποτελέσματος μόχλευσης που συνεπάγονται, με την προσέλκυση επενδύσεων από άλλες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών φορέων·

Σχέδιο δράσης «5G»

24.

υπογραμμίζει ότι τα συστήματα τηλεπικοινωνιών πέμπτης γενιάς (5G) θα αποτελέσουν το σημαντικότερο θεμέλιο της ψηφιακής κοινωνίας εντός της επόμενης δεκαετίας. Η Ευρώπη έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να κατευθύνει την παγκόσμια ανάπτυξη προς αυτήν τη στρατηγική τεχνολογία, στην οποία οι ενσύρματες και οι ασύρματες επικοινωνίες θα χρησιμοποιούν τις ίδιες υποδομές, ενθαρρύνοντας την πρόοδο της δικτυωμένης κοινωνίας του μέλλοντος. Τα συστήματα 5G θα παρέχουν καθολική σχεδόν «συνδεσιμότητα» με υπερταχεία ευρυζωνικότητα όχι μόνο σε μεμονωμένους χρήστες, αλλά και σε συνδεδεμένα αντικείμενα («διαδίκτυο των πραγμάτων»). Ως εκ τούτου, αναμένεται ότι η μελλοντική υποδομή 5G θα εξυπηρετεί ευρύ φάσμα εφαρμογών και τομέων, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανικής χρήσης (π.χ. υποβοηθούμενη οδήγηση, ηλ-υγεία, διαχείριση της ενέργειας, πιθανές εφαρμογές ασφάλειας κ.λπ.)·

25.

υπενθυμίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο σχετικά με τις προτεραιότητες τυποποίησης στον τομέα των ΤΠΕ (3), στην οποία προτείνονται συγκεκριμένα μέτρα προκειμένου να επιταχυνθεί η ανάπτυξη κοινών προτύπων, εστιάζοντας σε πέντε τομείς προτεραιότητας, περιλαμβανομένης της υποδομής τηλεπικοινωνιών 5G·

26.

τονίζει ότι πρέπει οπωσδήποτε να αποφευχθεί η εισαγωγή, σε διαφορετικές περιοχές, προτύπων 5G που δεν είναι συμβατά μεταξύ τους·

27.

επισημαίνει ότι το τοπικό επίπεδο μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη του δικτύου, στην υποβολή αιτήσεων και στην κατάρτιση χρήσιμων προτάσεων για τον σχεδιασμό του. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα σχέδια των τοπικών αρχών για την κατασκευή οδικών αξόνων ή για την εγκατάσταση άλλων υποδομών μπορούν να συνεκτιμηθούν ήδη κατά τα στάδια του σχεδιασμού και της ανάπτυξης του νέου δικτύου 5G·

28.

κρίνει σημαντικό να επισημανθεί ότι η εισαγωγή προϊόντων και υπηρεσιών που στηρίζονται σε διαδικτυακές συνδέσεις 5G υψηλών ταχυτήτων σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ είναι υλοποιήσιμη μόνον εφόσον εξασφαλιστεί πλήρης διαδικτυακή κάλυψη υψηλής ταχύτητας στο σύνολο της ΕΕ· θεωρεί επίσης σημαντικό να αποφευχθούν τα σφάλματα που έγιναν κατά την εισαγωγή των δικτύων τέταρτης γενιάς (4G) και να διασφαλιστεί ότι η ποιότητα και η ταχύτητα των δικτύων δεν θα διαφοροποιούνται αισθητά μεταξύ των επιμέρους κρατών μελών. Η ανάπτυξη του δικτύου 5G θα πρέπει να πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα και με την ίδια ταχύτητα σε ολόκληρη την ΕΕ·

Πρωτοβουλία «WiFi για την Ευρώπη»

29.

χαιρετίζει την πρωτοβουλία να παρασχεθεί σε όλες τις ενδιαφερόμενες τοπικές αρχές η δυνατότητα να εξασφαλίζουν δωρεάν στους πολίτες τους υψηλής ποιότητας ασύρματη διαδικτυακή σύνδεση τόσο εντός των δημόσιων κτιρίων και γύρω από αυτά, όσο και σε πάρκα, σε άλλους δημόσιους χώρους κ.λπ. Στην ΕΕ εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετές τοποθεσίες που δεν διαθέτουν επαρκή σύνδεση στο διαδίκτυο· επίσης, υπάρχουν πολίτες που δεν διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα για σύνδεση στο διαδίκτυο. Με το πρόγραμμα αυτό θα διορθωθεί η κατάσταση αυτή·

30.

υπογραμμίζει ότι πρέπει να ληφθεί μέριμνα προκειμένου το εν λόγω σύστημα να συνεχίσει να περιορίζεται σε νέα, παραχωρούμενα δωρεάν, σημεία ασύρματης πρόσβασης στο διαδίκτυο. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των δημόσια χρηματοδοτούμενων πρωτοβουλιών και των υφιστάμενων ιδιωτικών συστημάτων πρέπει να αποφευχθεί·

31.

επιδοκιμάζει τα σχέδια της Επιτροπής για την ταχεία ανάπτυξη δυνατοτήτων εφαρμογής του προγράμματος «WiFi για την Ευρώπη», στο οποίο προβλέπεται ότι οι τοπικές αρχές θα μπορούν, βάσει του τρέχοντος προγραμματισμού, να υποβάλουν τις σχετικές προτάσεις τους ήδη στις αρχές του καλοκαιριού του 2017·

32.

επικροτεί τα ταχέα χρηματοδοτικά μέτρα βάσει των κουπονιών που παρέχει ο δημόσιος τομέας —που δεν έχουν ποτέ στο παρελθόν χρησιμοποιηθεί σε σχέση με την ενωσιακή χρηματοδοτική στήριξη— τα οποία μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα και να αποφέρουν γρήγορα αποτελέσματα, σε συνδυασμό με μείωση της γραφειοκρατίας· επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι πιθανές αδυναμίες του συστήματος κουπονιών (έλλειψη διαφάνειας, καθυστερήσεις ή προβλήματα που σχετίζονται με την πληρωμή, διαφορές στις συνθήκες προμήθειας των κρατών μελών) πρέπει να προβλεφθούν δεόντως προκειμένου να μην αποθαρρύνουν τις επιχειρήσεις να κάνουν χρήση του συστήματος κουπονιών σε διάφορα έργα·

33.

υπογραμμίζει ότι, κατά την κατανομή των πόρων της χρηματοδοτικής συνδρομής, πρέπει να εξευρεθούν μέθοδοι οι οποίες να διασφαλίζουν ότι οι μικρότερες πόλεις και οι αγροτικές περιοχές θα επωφεληθούν επίσης από την πρωτοβουλία «WiFi για την Ευρώπη»·

34.

τονίζει ότι τα κονδύλια που διατίθενται είναι περιορισμένα και ότι η Επιτροπή επιδιώκει να θέσει σε εφαρμογή την πρωτοβουλία «WiFi για την Ευρώπη» όσο το δυνατόν ταχύτερα και πληρέστερα· ως εκ τούτου, οι τοπικές αρχές θα πρέπει να ενημερώνονται για το σχεδιαζόμενο πρόγραμμα και τις συναφείς προϋποθέσεις σε όσο το δυνατόν πιο πρώιμο στάδιο·

35.

η έγκαιρη κοινοποίηση παρέχει στις τοπικές αρχές τη δυνατότητα να ξεκινήσουν τις προετοιμασίες τους έτσι ώστε, μόλις δημοσιευτούν οι προσκλήσεις για την υποβολή προτάσεων, να μπορούν αφενός να υποβληθούν ταχέως οι αιτήσεις για τη χορήγηση κονδυλίων και αφετέρου να διατεθούν αποτελεσματικά οι διαθέσιμοι πόροι προς όφελος του τοπικού πληθυσμού, της εκάστοτε χώρας και, γενικότερα, της ΕΕ ως συνόλου·

36.

θεωρεί ότι η Επιτροπή των Περιφερειών θα πρέπει να διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο για την προώθηση της συμμετοχής των τοπικών και των περιφερειακών αρχών και την ενίσχυση της ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών·

37.

κρίνει σημαντικό να επισημανθεί ότι οι τοπικές αρχές οφείλουν να συνειδητοποιήσουν ότι υποχρεούνται να παρέχουν ευρυζωνικές συνδέσεις για το υπό κατασκευή ασύρματο δίκτυο και να εξασφαλίσουν την καθημερινή συντήρηση του δικτύου. Επισημαίνει ότι η πρωτοβουλία «WiFi για την Ευρώπη» πρέπει να είναι βιώσιμη και με χαμηλό οργανικό κόστος εφαρμογής για τις τοπικές αρχές·

38.

συνιστά να θεσπιστούν ελάχιστες απαιτήσεις για το δίκτυο «WiFi για την Ευρώπη». Η καθιέρωση ομοιόμορφων απαιτήσεων αποτρέπει τη δημιουργία δικτύου βάσει παρωχημένης τεχνολογίας ή με υποβαθμισμένη ποιότητα. συνιστά επιπλέον να δημιουργηθεί μια εισαγωγική ιστοσελίδα της πρωτοβουλίας «WiFi για την Ευρώπη» με λεπτομέρειες για την εν λόγω πρωτοβουλία και τα σημεία στα οποία αναλαμβάνεται·

39.

επισημαίνει ότι τα νέα δίκτυα πρέπει να είναι ασφαλή για τους χρήστες και, ως εκ τούτου, συνιστά την εφαρμογή μοντέλων δικτύων βασισμένων στα πρότυπα eduroam (4)/govroam (5). Ένα τέτοιο μοντέλο διευκολύνει την περιαγωγή για τους χρήστες που είναι ήδη ταυτοποιημένοι στο δίκτυο και μπορούν επίσης να εφαρμοστούν λύσεις τύπου eIDAS [Electronic Identification and Signature (Electronic Trust Services)] (Ηλεκτρονική ταυτοποίηση και υπηρεσίες εμπιστοσύνης για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές) (6) για την εξακρίβωση της ταυτότητας των νέων χρηστών·

40.

για να εξασφαλιστεί η φιλικότητα προς τον χρήστη, κρίνεται αναγκαίο να αποφευχθεί η χρήση μιας «πύλης υποδοχής» (Captive Portal) και, αντ’ αυτού, προτείνεται να χρησιμοποιηθεί, όπου θεωρείται απαραίτητο, μια «σελίδα προσγείωσης», γνωστή ως «Landingpage», μετά το στάδιο της ταυτοποίησης του χρήστη. Έτσι, το διαδίκτυο καθίσταται ευκολότερο και ταχύτερο για τους τελικούς χρήστες. Η «σελίδα προσγείωσης» (Landingpage), η οποία εμφανίζεται μετά την ταυτοποίηση των στοιχείων του χρήστη, του παρέχει τη δυνατότητα να αντλήσει πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι τοπικές αρχές και περιλαμβάνει επίσης μια σύντομη παρουσίαση των στόχων της πρωτοβουλίας «WiFi για την Ευρώπη»·

41.

τονίζει ότι δεν θα πρέπει να ζητούνται τα δεδομένα των χρηστών, καθότι αυτό προκαλεί δυσαρέσκεια στους χρήστες και μπορεί να τους δημιουργήσει αβάσιμους φόβους ότι τα προσωπικά τους δεδομένα θα χρησιμοποιηθούν για διαφημιστικούς και για άλλους ανεπιθύμητους σκοπούς. Χαιρετίζει, ως εκ τούτου, το γεγονός ότι η παροχή προσωπικών δεδομένων περιλαμβάνεται στις παραμέτρους που καθορίζουν ότι η τοπική ασύρματη συνδεσιμότητα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ελεύθερη·

42.

επικροτεί την ιδέα σύμφωνα με την οποία το δίκτυο «WiFi για την Ευρώπη» θα υπόκειται σε ποιοτικό έλεγχο και τα σχετικά αποτελέσματα θα είναι διαθέσιμα στο κοινό·

43.

θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί ένα κοινό πανευρωπαϊκό δίκτυο μέσω της πρωτοβουλίας «WiFi για την Ευρώπη» (SSID — service set identifier/«αναγνωριστικό συνόλου υπηρεσιών»), το οποίο θα αποτελέσει αφενός καλή διαφήμιση για μια πρωτοβουλία της ΕΕ που αποσκοπεί στη δημιουργία δωρεάν ασύρματων δικτύων και αφετέρου εμπορικό σήμα για γρήγορο και ασφαλές ασύρματο διαδίκτυο σε ολόκληρη την ΕΕ. Τα ήδη υφιστάμενα παρόμοια συστήματα, τα οποία πληρούν τις ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις και όλα τα υπόλοιπα κριτήρια της πρωτοβουλίας «WiFi για την Ευρώπη», αλλά δεν λαμβάνουν χρηματοδοτική συνδρομή, θα πρέπει επίσης να διαθέτουν δυνατότητα συμμετοχής στο κοινό σήμα, κατόπιν σχετικού αιτήματος, προκειμένου να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής της πρωτοβουλίας.

Βρυξέλλες, 8 Φεβρουαρίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Markku MARKKULA

(1) Μελέτες καταδεικνύουν ότι οι εταιρείες που αναλύουν μαζικά δεδομένα μπορούν να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους κατά 5 έως 10 % περισσότερο από ό,τι οι εταιρείες που δεν αναλύουν τέτοιου είδους δεδομένα, καθώς και ότι η ανάλυση και η επεξεργασία των δεδομένων μεγάλης κλίμακας στην Ευρώπη μεταξύ 2014 και 2020 θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση του ΑΕγχΠ κατά 1,9 %.

(2) Δημοσιεύτηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2014, http://www.oecd.org/sti/measuring-the-digital-economy-9789264221796-en.htm

(3) COM(2016) 176 final. Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Προτεραιότητες τυποποίησης στον τομέα των ΤΠΕ για την ψηφιακή ενιαία αγορά.

(4) eduroam — World Wide Education Roaming for Research & Education, https://www.eduroam.org/

(5) Ο όρος Govroam είναι το αρτικόλεξο του government roaming (υπηρεσίες περιαγωγής για τη διοίκηση) και αποτελεί υποδομή βασισμένη στους διακομιστές RADIUS, http://govroam.be/

(6) Trust Services and eID, https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/trust-services-and-eid